Türkiye de Lisanslı GES Projelerinin Geleceği

Türkiye de Lisanslı GES Projelerinin Geleceği Lisanslı GES'ler Açısından Tehditler, Fırsatlar, Gelecek ve Teşviksiz Pazar

Sunum İçeriği Türkiye de Güneş Enerjisinden Elektrik Üretim Santralleri (GES ler) için yapılan düzenlemeler ve yapılanlar GES ler için Tehditler GES ler için Fırsatlar GES ler için Gelecek ve Teşviksiz Pazar GES Lisans Başvuruların İzlenmesi Gereken Yol Kaynak Türünün Sertfikalandırılması

Türkiye de Güneş Enerjisinden Elektrik Üretim Santralleri (GES ler) için yapılan düzenlemeler ve yapılanlar

YEK KANUNU Madde 6- (1) 18/5/2005 tarihinden 31/12/2015 tarihine kadar işletmeye girmiş veya girecek YEK Destekleme Mekanizmasına tabi üretim lisansı sahipleri için, bu Kanuna ekli I sayılı Cetvelde yer alan fiyatlar, on yıl süre ile uygulanır. Ayrıca, söz konusu madde ile, arz güvenliği başta olmak üzere diğer gelişmeler doğrultusunda 31/12/2015 tarihinden sonra işletmeye girecek olan YEK Belgeli üretim tesisleri için bu Kanuna göre uygulanacak miktar, fiyat ve süreler ile kaynakların ekli I sayılı Cetveldeki fiyatları geçmemek üzere, Bakanlar Kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Yenilenebilir Enerji Kaynağına Dayalı Üretim Tesis Tipi I Sayılı Cetvel Uygulanacak Fiyatlar (ABD Doları cent/kwh) a. Hidroelektrik üretim tesisi 7,3 b. Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi 7,3 c. Jeotermal enerjisine dayalı üretim tesisi 10,5 d. Biyokütleye dayalı üretim tesisi (çöp gazı dahil) 13,3 e. Güneş enerjisine dayalı üretim tesisi 13,3

YEK KANUNU MADDE 6/B (1) Lisans sahibi tüzel kişilerin 31/12/2015 tarihinden önce işletmeye giren üretim tesislerinde kullanılan mekanik ve/veya elektro-mekanik aksamın yurt içinde imal edilmiş olması halinde; I sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlara, üretim tesisinin işletmeye giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle; bu Kanuna ekli II sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlar ilave edilir. Kanunun 6/B maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen ve II sayılı Cetvelde yer alan bu fiyatların belgelendirilmesi, denetlenmesi, yurt içinde imalatın kapsamının tanımı, standartları ve sertifikasyonu ile ilgili usul ve esasları içeren Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Aksamın Yurt İçinde İmalatı Hakkında Yönetmelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanarak 19 Haziran 2011 de Resmi Gazete de yayımlanmıştır. Söz konusu yönetmelikle yerli ürün kullanımının belgelendirilmesi ve denetlenmesi görevi ETKB ye verilmiştir. (Yönetmelik 26 Temmuz 2012 de revize edildi. Aksamın bütünleştirici parçalarının %55 i) Tesis Tipi II Sayılı Cetvel Yurt İçinde Gerçekleşen İmalat 1- PV panel entegrasyonu ve güneş yapısal mekaniği imalatı 2- PV modülleri C- Fotovoltaik güneş enerjisine dayalı üretim 3- PV modülünü tesisi oluşturan hücreler Yerli Katkı İlavesi (ABD Doları cent/kwh) 0,8 1,3 3,5 4- İnvertör 0,6 5- PV modülü üzerine güneş ışınını odaklayan malzeme 0,5

C- C- Fotovoltaik güneş enerjisine dayalı üretim tesisi Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği YURT İÇİNDE İMAL EDİLEN AKSAM VE BÜTÜNLEŞTİRİCİ PARÇALAR LİSTESİ 1-PV panel entegrasyonu ve güneş yapısal mekaniği imalatı 2-PV modülleri 3-PV modülünü oluşturan hücreler PV panellerinin yerleştirildiği sabit veya güneşi takip eden platform, bu platformun zemin ile bağlantısını sağlayan taşıyıcı yapı ve bu yapıya ait her türlü bağlantı elemanlarının imalatı 1. Taşıyıcı yapı (Mekanik bağlantı elemanları, destek temeli, takipli veya takipsiz destek yapısı, kablo kanalları). 55 2. Elektriksel bağlantılar (Kablo, kablo bağlantı kutuları, sistem koruma devreleri). 45 Çevresel etkilere karşı dayanıklı bir yüzeye monte edilen ince film, organik veya kristal yapılı PV hücresi veya CPV hücresini içeren yapı. 2.1. Kristal esaslı PV modüller 2.1.1. Cam 20 2.1.2. Çerçeve 15 2.1.3. EVA Folye 25 2.1.4. TedlarFolye 20 2.1.5. Kablo bağlantı Kutusu ( junction box) 20 2.2. Odaklayıcılı PV modüller 2.2.1. Hücreleri bir arada tutan yapı 35 2.2.2. Çerçeve 15 2.2.3. Soğutucu ünite 50 Üzerine gelen veya yansıtıcı yüzey levhaları tarafından odaklanan güneş ışınlarını doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren en temel fotovoltaik ünite 3.1. Kristal esaslı PV hücreler 3.1.1. Saflaştırılmış silisyum 25 3.1.2. Kütük (ingot) 15 3.1.3. Dilimlenmiş külçeler (wafer) 30 3.1.4. Hücre 30 3.2. İnce film esaslı PV hücreler 3.2.1. İnce film malzemesi 15 3.2.2. İnce film malzemeyi taşıyan altlık (cam, vb.) 20 3.2.3. İnce film hücre 65 3.3. Odaklayıcılı PV hücreler (Çok katmanlı PV eleman) 100

YURT İÇİNDE İMAL EDİLEN AKSAM VE BÜTÜNLEŞTİRİCİ PARÇALAR LİSTESİ 4. İnvertör Bir enerji kaynağından üretilen doğru akımın, bağlantı noktasının gerilim ile frekans değerleriyle uyumlu olacak şekilde alternatif akıma dönüştürülmesini sağlayan güç elektroniği ünitesi. 100 C- Fotovoltaik güneş enerjisine dayalı üretim tesisi 5- PV modülü üzerine güneş ışınını odaklayan malzeme Güneş ışınlarını, PV modülü üzerinde bulunan bir veya birden fazla sayıdaki PV hücresi üzerine yoğunlaştıran yansıtıcı veya odaklayıcı özellikli optik malzeme. 100

600 MW GES BAĞLANABİLİR KAPASİTESİNİN BÖLGELERE DAĞILIMI

K U R U L K A R A R I Karar No: 3842 Karar Tarihi: 24/05/2012 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 24/05/2012 tarihli toplantısında; 5346 sayılı YEK Kanununun 6/c maddesinin beşinci fıkrası çerçevesinde YEK belgeli güneş enerjisine dayalı, toplam kurulu gücü 600 (altıyüz) MW olacak üretim tesisleri için; üretim lisansı başvurularının 10-14 Haziran 2013 tarihleri arasında, 09:00-18:00 saatleri arasında alınmasına, Proje geliştirilen arazinin; Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Arazi Toplulaştırmasına İlişkin Tüzük uyarınca; - Mutlak tarım arazileri, - Özel ürün arazileri, - Dikili tarım arazileri, - Sulu tarım arazileri, - Çevre arazilerde tarımsal kullanım bütünlüğünü bozan alanlarda, güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri için lisans başvurusu alınmamasına, Güneş enerjisine dayalı lisans başvurusunda bulunacak tüzel kişiler tarafından her bir tesisin bağlantı noktası için ilan edilen bölgelerden yalnızca bir bölgenin tercih edilmesine,

Karar No: 3842 Karar Tarihi: 24/05/2012 Bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin TEİAŞ ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından belirlenmesine, Her bir ölçüm istasyonu sonuç raporu ile yalnızca bir santral sahası alanı için başvuru yapılabilmesine, Lisans başvurularında her bir MW'lık proje için azami olarak 20 dönüm santral sahasına başvuruda bulunulmasına, bu alan sınırını aşan lisans başvurularının iade edilmesine, Tebliğ kapsamında standardına uygun olarak yapılan ölçümler sonucunda, yatay yüzeye gelen yıllık toplam güneş radyasyonu alt sınır değerini (1620 kwh/m2-yıl) sağlamayan lisans başvurularının kabul edilmemesine, 10-14 Haziran 2013 tarihleri arasında yapılacak güneş enerjisine dayalı lisans başvurularında istenecek bilgi ve belgeler listesinin ekte yer aldığı şekilde onaylanmasına, 10-14 Haziran 2013 tarihleri arasında yapılacak lisans başvurularını Kurul Kararında belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapmayan ve/veya Güneş Enerjisine Dayalı Lisans Başvurularında İstenecek Bilgi Ve Belgeler Listesi kapsamındaki evrakları eksik sunan lisans başvuru sahiplerinin başvuru dosyalarının alınmamasına, karar verilmiştir.

İDARİ DÜZENLEMELER-KATILIMCILARIN YAPTIKLARI Ölçüm mevzuatının anlaşılması, Ölçüm sistemlerinin temini, Ölçüm saha izinleri ve MGM kabul süreçleri, ölçüm başlangıç tarihlerinin gecikmesi, MGM ye data gönderme problemleri, Tarım alanlarının kiralanması, Sahalardaki yüzlerce başıboş zaman zaman tebliğe uygun olmayan ölçüm sistemleri Proje alanı izinleri Raporların hazırlanması,

Tehditler

İdari Tehditler Lisans Başvurularında izlenen yol-yarışma Yöntemi Elektrik Piyasasında elektrik fiyatlarının oluşumu YEKDEM Fiyatları İdari düzenlemeler Sistem Kullanım bedelleri Kaynak türünün sertifikalandırılmaması

600 MW GES BAĞLANABİLİR KAPASİTE YARIŞMASI

600 MW GES BAĞLANABİLİR KAPASİTE YARIŞMASI

Yarışmadan sonraki iş ve işlemler MADDE 7 (1) Yarışma sonuçları TEİAŞ tarafından EPDK ya bildirilir. Bağlantı hattının teknik karakteristikleri nihai olarak TEİAŞ ve/veya ilgili Dağıtım Şirketi tarafından belirlenir. (2) Yapılan yarışma sonucunda, yarışmaya katılmayan, katılan ancak belgeleri geçersiz ya da eksik olan ve en yüksek Katkı Payı teklifi veren şirket/şirketlerin unvanları, teklif miktarları ile komisyon tarafından gerekli görülecek diğer hususlar, TEİAŞ tarafından 30 (otuz) gün içerisinde EPDK ya bildirilir. (3) Yarışma sonucunda sisteme bağlantı hakkı elde edemeyen şirketlerin teminat mektupları, şirketleri temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilere tutanakla iade edilir. Yarışmayı kazanan şirketin teminat mektubu, bu Yönetmelikte belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya yapılan önlisans başvurusunun veya önlisansın mücbir sebepler ya da gerekçeleri EPDK tarafından uygun bulunan hâller dışında EPDK tarafından reddedilmesi/iptali hâlinde TEİAŞ tarafından irat kaydedilir. (4) Yarışma sonucunda sisteme bağlantı hakkı elde eden şirket, yarışma sonucunun tarafına tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde Katkı Payı Anlaşması yapmak üzere TEİAŞ'a başvurur. Şirketin RES/GES projesi için ödeyeceği 3 yıllık toplam Katkı Payı tutarı oranında yeni bir kesin ve süresiz teminat mektubunun TEİAŞ a sunulması akabinde yarışma aşamasında alınan teminat mektubu şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilere tutanakla iade edilir. TEİAŞ, kendisine sunulan yeni banka teminat mektubunu, şirketin RES/GES Katkı Payı Anlaşmasında belirlenen yükümlülükleri sona erinceye kadar muhafaza eder. (5) RES/GES in geçici kabulü yapılmadan lisansının mücbir sebepler ya da gerekçeleri EPDK tarafından uygun bulunan hâller dışında sona ermesi veya iptal edilmesi durumunda, söz konusu üretim tesisi için TEİAŞ a sunulmuş bulunan banka teminat mektubu irat kaydedilir. (6) Yarışmaya katılan şirketlere önlisans/lisans verilmesine ilişkin tüm hak ve yetkiler EPDK ya aittir.

Katkı payı anlaşması MADDE 9 (1) Yarışma sonucunda Kurum tarafından önlisans verilen tüzel kişi ile TEİAŞ arasında önlisans verilme tarihinden itibaren ilk 3 (üç) ay içerisinde Ek-3 te yer alan Katkı Payı Anlaşması imzalanır. Katkı Payı Anlaşmasının imzalanabilmesi için, 7 nci maddeye göre belirlenen banka teminat mektubunun TEİAŞ a sunulması zorunludur. Katkı Payı Anlaşması imzalanmazsa, TEİAŞ, ilgili şirket tarafından kendisine sunulan banka teminat mektubunu irat kaydeder. (2) Yarışma sonucunda lisans alan şirketlerin ilgili mevzuat hükümlerine göre yapmış oldukları kapasite artışı başvurularının uygun bulunması hâlinde, TEİAŞ ile yapmış oldukları Katkı Payı Anlaşması daha önce imzalanan Katkı Payı Anlaşmasındaki tutar üzerinden yeni kurulu güce göre revize edilir.

ÖNLİSANS BAŞVURUSU ŞARTI Tüzel kişinin güncel sermaye tutarını gösteren belgeler. (Bu kapsamda; şirket sermayesinin; üretim tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının asgari yüzde beşine, nükleer enerjiye dayalı üretim tesisi kurulması için yapılan önlisans başvuruları açısından asgari yüzde birine tekabül etmesi zorunludur. Ayrıca, Asgari sermaye hesabı yapılırken Yönetmeliğin 12 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümlerinin de göz önünde bulundurulması gerekir.) ÖNLİSANS ALINMASI İÇİN; 5 MW İÇİN 750.000 TL 10 MW İÇİN 1,5 MİLYON TL. 20 MW İÇİN 3 MİLYON TL. (9) Beşinci fıkranın (b) bendi çerçevesinde yapılacak olan asgari sermaye hesabında; a) İlk kez faaliyet göstermek üzere birden fazla önlisans başvurusunda bulunan tüzel kişinin sermayesinin, önlisans verilmiş her bir başvuru için öngörülen sermaye miktarlarının toplanması suretiyle bulunan miktardan az olmaması, b) Lisans veya önlisans sahibi bir tüzel kişinin yeni bir önlisans başvurusunda bulunması halinde; şirketin sermayesinin, kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmamış her bir lisans ile verilmiş olan her bir önlisans için Kurum tarafından öngörülen sermaye tutarlarının toplanması suretiyle bulunan tutardan az olmaması, zorunludur.

ELEKTRİK PİYASASINDA FİYATLARIN OLUŞUMU YEKDEM FİYATLARI Neden YEKDEM: Türkiye Elektrik Piyasasında reel elektrik fiyatları oluşamamaktadır. Revize edilmiş Yenilenebilir Enerji Kanunu nda alım garantili fiyatları enerji türlerine göre ayrılmış ve güneş enerjisinden elektrik üretimi için 13,3 $Cent/kWh olarak belirlenmiştir. Bu fiyat ülkemize kaliteli ekipmanların ve en yeni teknolojinin kullanıldığı bir güneş enerjisi santralinin yapılmasını engelleyecek ve daha önce ülkemizde yaşanılan örneklerdeki gibi ancak 3-5 yıl sonra eski teknolojiye dayalı santrallerin kurulmasına neden olacaktır. Bakanlık tarafından uygun görülecek kapasite için MW başına fiyat yükseltme yöntemiyle yapılacak bağlantı yarışmalarında, teklif edilecek fiyatların, alım garantisi fiyatını zaten piyasa fiyatına indirgeyeceğinden alım garantisi fiyatının yüksek tutulmasında sakınca yoktur. Ayrıca kamu oyuna deklare edildiği gibi verilen destekleme fiyatları merkezi bütçeden karşılanmamaktadır. Kanun kapsamında bütün parça ve aksamların Türkiye de üretilmesi durumunda alım garantili fiyata ek olarak verilecek yerli teşviktir. Fakat Rüzgar Santralleri için Türkiye de üretilmiş beton kuleler için bile yerli ürün teşvik mevzuatında ki problemler nedeniyle destek alınamamıştır. Yerli katkı ilavesi mekanizmasında yoksun olan alım garantili fiyatlar yatırımların kredi ödemeleri için bile yeterli olmamaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından da 2015 sonrası uygulanacak fiyatlar ve yerli katkı ilavesi fiyatlarıyla ilgili herhangi bir deklarasyon yapılmadığı için de bu konudaki belirsizlik devam etmektedir.

LİSANS BAŞVURULARINDAN AYNI ALANDAKİ KESİŞEN VE/ VEYA ÇAKIŞAN PROJELERİN YARIŞMASI GES 1 GES 3 GES 4 GES 2 Trafo Merkezi Kapasite : 50 MW

LİSANS BAŞVURULARINDAN AYNI ALANDAKİ KESİŞEN VE/ VEYA ÇAKIŞAN PROJELERİN YARIŞMASI Projeler ve Başvuru Güçleri Fiyat Teklifi (TL/MW) GES 4-20 MW 0,04x GES 1-15 MW 0,03x GES 3-20 MW 0,02x GES 2-50 MW 0,01x Projeler GES 4 GES 1 GES 3 GES 2 Yarışma Sonrası Şirketlere ait Projelerin Kurulu Güçleri 20 MW 15 MW 5 MW 10 MW

AYNI ALANDAKİ KESİŞEN VE/ VEYA ÇAKIŞAN PROJELERİN YARIŞMASI

AYNI ALANDAKİ KESİŞEN VE/ VEYA ÇAKIŞAN PROJELERİN YARIŞMASI

46 MW GES BAĞLANABİLİR KAPASİTE YARIŞMASI

Finansal Tehditler Güneş enerjisi ekipman üreticilerinin finansal durumları, ispatlanmamış yeni ürünler, Küresel Finansmandan Güneş Enerjisine düşen pay, AR-GE Maliyetleri, Sınırlı ülke sermayesi, Küresel ekonomik krizler, Finansman ve Sigorta bedelleri

Fırsatlar.

Yüksek Güneş enerjisinden elektrik üretim potansiyeli Hızla gelişen yüksek teknolojiler YEKA Yönetmeliği Yolun başında olan bir ülkeyiz güncel düzenlemeler ile kaliteli bir sektör oluşturulabilir Artan Enerji Talebi-Fosil enerji kaynaklarının yetersizliği Politik irade Enerjinin politikayı yönlendirmesi Stratejik Konum - Ortadoğu ve Kuzey Afrika Genç Nüfus Teknolojiye yatkın ve girişimci Emek yoğun, istihdam Mikro ölçekli yatırımlar, Kobi ve Tarımsal ekonomi Sulama ve seracılık Endüstriyel Altyapı Mekanik ve elektronik ekipman üretim tesisleri

Gelecek ve Teşviksiz Pazar.

ELEKTRİK PİYASASI ÖNLİSANS VE LİSANS YÖNETMELİĞİ TASLAĞI DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Önlisans İşlemleri-Önlisans Başvuru usulü MADDE 12- ç) Güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurulması için yapılan önlisans başvurularında, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında belirtilen YEK Destekleme Mekanizmasından hiçbir şekilde yararlanmayacağını taahhüt eden tüzel kişilere, bu fıkranın (b) bendi hükmü ile 15 inci maddenin dördüncü fıkrasının (e) bendi hükmü uygulanmaz. Bu bent kapsamında yapılan önlisans başvurusuna konu üretim tesisinini bağlantısında, bağlantı bölgesine ilişkin hükümler uygulanmaz.

Teşviksiz Pazar Dünya da ve Türkiye de yüksek elektrik fiyatları ile mümkün Türkiye de elektrik fiyatlarının serbest piyasada reel olarak oluşması sonucu mümkün Yerli endüstri ile mümkün Yerli finansman ile mümkün Tarımsal ekonomide rekabetçi piyasa ile mümkün

GELECEK LİSANSLI GES BAĞLANABİLİR KAPASİTE YARIŞMALARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUN Diğer uygulamalar (Ek: 29/12/2010-6094/4 md.) MADDE 6/C (5) 31/12/2013 tarihine kadar iletim sistemine bağlanacak YEK Belgeli güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinin toplam kurulu gücü 600 MW dan fazla olamaz. 31/12/2013 tarihinden sonra iletim sistemine bağlanacak YEK Belgeli güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinin toplam kurulu gücünü belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. ELEKTRİK PİYASASI LİSANS YÖNETMELİĞİ Önlisans başvuru usulü MADDE 12 (7) Rüzgar ve güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvuruları aşağıdaki usule uygun olarak alınır; b) Rüzgâr enerjisine dayalı başvurular için her yıl Ekim ayının ilk beş iş gününde, güneş enerjisine dayalı başvurular için her yıl Ekim ayının son beş iş gününde; bir önceki yıl o yıl için açıklanan kapasite çerçevesinde, Kurum tarafından önlisans başvuruları alınır.

LİSANS BAŞVURULARINDA İZLENMESİ GEREKEN SAĞLIKLI YOL

LİSANS BAŞVURULARINDA İZLENMESİ GEREKEN SAĞLIKLI YOL Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına dayalı elektrik üretecek santraller için yapılacak başvurular sürekli açık tutulmalıdır. Piyasa şartlarında yatırım yapmak isteyen yatırımcılar için bölgesel sınırlı kapasiteler kaldırılmalıdır, Yarışmaları kazanan Şirketler yatırımları için alım garantisi fiyatlarının proje için yeterli olmasını bekleyeceklerdir. Bağlanabilir kapasiteler uzun yıllar işgal edilecektir. Legal gibi görünen ancak legal olmayan bu işgaller yani lisans saklanması ciddi Şirketlerin Türkiye pazarında olmasını engelleyecektir. Türkiye ye istihdam ve katma değer katacak bir sektör daha yolun henüz başında büyük bir yara alacaktır. Bütün bu sayılan nedenlerden dolayı lisans başvuru süreci ve lisanslandırma süreci iyi kurgulanmalıdır.

LİSANS BAŞVURULARINDA İZLENMESİ GEREKEN SAĞLIKLI YOL Lisans Başvurularında başvuru sahiplerinden aşağıdaki belgeler istenmeli veya en kısa sürede tamamlamaları için süre verilmelidir. Bağımsız Enerji Analizi Raporu Tecrübe, kurulu güç, iş bitirme belgesi Uluslar arası standartlara uygun proje tasarım ÇED, ÇED Gerekli değildir belgeleri İmar Planı için Ön İzinler, Kurum görüşleri (DSİ,MİGEM vb.) Banka Referans Mektubu ve Banka Teminat Mektubu - Tekli başvuru olması durumunda; yatırım tutarının %20 si. - Yarışma yapılması durumunda; teklif edilen fiyatın %20 si.

TEKLİF VERENLERİ SEÇME YÖNTEMİ: DÜNYA DAKİ ÖRNEKLERDEN TEKLİF VERENLERİ SEÇME YÖNTEMİ

TEKLİF VERENLERİ SEÇME YÖNTEMİ: DÜNYA DAKİ ÖRNEKLERDEN TEKLİF VERENLERİ SEÇME YÖNTEMİ Information about the Bidder (Teklif verene ait bilgiler) Pre-Qualification Form A - Pre-Qualification Form B - Pre-Qualification Form C - Pre-Qualification Form D - Pre-Qualification Form E - Pre-Qualification Form F The Pre-Qualification Submission Letter The Bidder The Members of the Bidders The Bidder, its Major Subcontractors and Technology Providers, Executed by the Bidder The Major Subcontractors and Technology Providers of the Bidder, Executed by each relevant Entity. Demonstration of Compliance with Pre-Qualification Requirements by Members and Major Subcontractors - Pre-Qualification Form G Pre-Qualification Pre-Qualification Form H Requirements (Ön yeterlilik gereklilikleri) Bidder's Solar PV Power Projects Reference List SOLAR PV REFERANS LİSTESİ Bidder's Operation and Maintenance of Power Facilities - İŞLETME VE BAKIM HİZMETLERİ BİLGİSİ Pre-Qualification Form I Bidder's Project Execution, Management and Organizational Experience TEKLİF VERENE AİT PROJE GERÇEKLEŞTİRME, İŞLETME-BAKIM VE ORGANİZASYON TECRÜBESİ Pre-Qualification Form J Pre-Qualification Form K Pre-Qualification Form L Pre-Qualification Form M Pre-Qualification Form "W" Member's Financial Robustness and Contingent Liabilities TEKLİF VERENE AİT FİNANSAL YETERLİLİK VE BİLANÇOLARI Letter of Guarantee TEMİNAT MEKTUBU Form of Letter from Technology Provider KULLANILACAK TEKNOLOJİYE AİT BİLGİLER Form of Legal Opinion HUKUKİ GÖRÜŞ Contingent Liabilities

ÖNERİ 1: GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI ÜRETİM TESİSİ KURMAK ÜZERE YAPILACAK LİSANS BAŞVURU YÖNTEMİ Şirketler tarafından sahalarda fizibilite yapılması Uzman yatırımcılar ya da bağımsız danışmanlık firmaları tarafından Enerji Analiz Raporlarının hazırlanması EPDK ya başvuru yapılması EPDK tarafından başvurunun idari yönden kabul edilmesi ve/ya uygun bulunması halinde kapasite belirleme çalışmaları kapsamında değerlendirmeye alınmak üzere TEİAŞ a gönderilmesi TEİAŞ ın bağlanılabilir trafo merkezi kapasitelerini açıklaması (TEİAŞ her yıl, yapılan müracaatları dikkate alarak bağlanabilir trafo merkezi kapasitelerini açıklar) Başvurunun tekli kalması durumunda EPDK tarafından lisanslandırılması Başvurunun çoklu olması durumunda TEİAŞ tarafından yarışma yapılması Yarışmanın kazanılması durumunda projenin EPDK tarafından lisanslandırılması Yarışmanın kazanılmaması durumunda, başvurunun bir sonraki yıl yapılacak Kapasite İlanına kadar bekletilmesi

ÖNERİ 2 : MERKEZİ YÖNLENDİRME SİSTEMİ Merkezi İdarenin Türkiye de 5000 MW Güneş enerjisi Santrali yapımı için gerekli arazilerin tespiti için bağımsız Danışman belirlememesi Merkezi İdare ve yerel yönetimlerin katılımıyla belirli büyüklükteki alanların izin ve planlar açısında Güneş Enerjisi Santrali alanı olarak belirlenmesi Bağımsız danışmanlık firması tarafından o alan için standart Enerji Analiz Raporlarının hazırlanması, buna paralel olarak izin süreçlerinin tamamlanması Enerji Analiz Raporu ve alan bilgilerinin yatırımcılarla paylaşımı ve TEİAŞ tarafından ilgili alana bağlanabilir kapasite tahsisi Paylaşılan bilgilerin yatırımcıların kendi bilgi ve tecrübeleri ile tekrar incelenmesi konusunda çalışmalar yapılması EPDK tarafından ön seçim kriterleri (güneş enerjisi alanındaki tecrübe veya tecrübeli ortak) ve teminat mektupları ile ilgili alanlara başvuruların kabul edilmesi yapılması Başvurunun tekli kalması durumunda EPDK lisanlama sürecinin başlaması Başvurunun çoklu olması durumunda TEİAŞ tarafından kapasite yarışmasının yapılması EPDK lisanlama sürecinin başlaması

ÖNERİ 2 YE ÖRNEK PROJE: FRANSA-TOUL-ROSİERES GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALİ Tehlikeli kalıntılar içeren eski bir NATO üssünün temizlenip ekonomiye kazandırılması.

KAYNAK TÜRÜNÜN SERTİFİKALANDIRILMASI Türkiye de Yeşil Elektrik satışına ilişkin herhangi bir düzenleme ve denetim mekanizması olmadığı için tedarikçiler tarafından verilen beyanların doğruluğu sorgulanamamakta ve tüketicilerin tercihleri suistimal edilebilmektedir. Yeşil Elektrik Tüketicisini ve Üreticisini korumak amacıyla resmi geçerliliği olan bir belgeye ihtiyaç duyulmaktadır. Düzenleyici otoritenin sorumluluk ve denetiminde geliştirilecek olan ve herhangi bir ticari değeri bulunmayan bir sertifikalandırma sistemi bu sorunun çözümü için etkin bir araç olacaktır.

Teşekkürler Erinç KISA GENSED Yönetim Kurulu Üyesi