Önsöz Kısaltmalar İÇİNDEKİLER v xiü GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM KARASULARININ İÇ VE YAN SINIRI VE EGE'DEKİ DURUM I. KARASULARININ İÇ SINIRI VE EGE'DEKİ DURUM 3 A. Genel Olarak Esas Hat Yöntemleri 3 B. Ege'de Uygulanan Esas Hat Yöntemleri 7 1. Türkiye'nin Durumu 7 a. Türk Mevzuatındaki Durum ve Mevcut Uygulama 7 b. Türkiye'nin Düz Esas Hat Yöntemi Uyguladığına İlişkin Yunan İddiaları 12 c. Türkiye'nin Düz Esas Hat Uygulayabileceği Alanlar 16 2. Yunanistan'ın Durumu 20 a. Yunan Mevzuatındaki Durum ve Mevcut Uygulama 20 b. Yunanistan'in Düz Esas Hat İddiaları 21 3. Ege'deki Körfezler ve Körfezlerin Girişinin Düz Bir Hat ile Kapatılması Meselesi: 27 a. Uluslararası Hukukta Körfezler ve Körfez Statüsüne Bağlanan Hukuki Sonuçlar 27 b. Ege'de Türkiye'nin Düz Hat ile Girişini Kapatabileceği Körfezler 30 c. Ege'de Yunanistan'ın Düz Hat ile Girişini Kapatabileceği Körfezler 39 C. Değerlendirme 40 II. KARASULARININ YAN SINIRI VE EGE'DEKİ DURUM 42 A. Genel Olarak Karasuları Yan Sınırını Tespit Açısından Kullanılan Yöntemler: 42
B. Ege'de Karasularının Yan Sınırı 43 1. Lozan Andlaşması Düzenlemesi 43 2. Sınır Komisyonu'nun Kabul Ettiği Protokol ve Sonrasındaki Gelişmeler: 44 C. Ege'de Karasuları Yan Sınırı Nasıl Çizilmelidir? 48 İKİNCİ BÖLÜM KARŞILIKLI SAHİLLERDE KARASULARI SINIRLANDIRMASI AÇISINDAN EGE'DE MEVCUT DURUM I. LOZAN ANDLAŞMASI HÜKÜMLERİ 51 II. LOZAN ANDLAŞMASI İLE YETKİLENDİRİLEN SINIR KOMİSYONU'NUN HARİTASI BAĞLAMINDA ORTAYA ATILAN YUNAN İDDİALARI 57 III. 4 OCAK 1932 TARİHLİ TÜRK-İT AL YAN ANDLAŞMASI (Ankara Andlaşması) 59 A. Andlaşma'mn Yapılışı ve Çizilen Sınırın Niteliğinin Değerlendirilmesi 59 1. Andlaşma'mn Karasuları Sınırı Çizmediğine İlişkin Görüşler 60 2. Andlaşma'mn Hem Aidiyet Belirlediği Hem de Karasuları Sınırlandırması Yaptığına İlişkin Olarak İleri Sürülebilecek Görüşler 62 3. Görüşümüz 70 B. Andlaşma ile Karşılıklı Sahillerde Sınırlandırmada Esas Alınan Yöntem 72 IV. 4 OCAK 1932 TARİHLİ MEKTUP TEATİSİ 74 V. 28 ARALIK 1932 TARİHLİ TOPLANTI TUTANAĞI 76 A. Tutanak ile Çizilen Sınırın Niteliği 76 B. Tutanak'ın Geçerliliği Konusundaki Uyuşmazlık ve Tarafların Tezleri78 C. Tutanak'a İlişkin Bazı Yunan İddiaları ve Eleştirisi 87 VI. MENTEŞE ADALARI'NIN YUNANİSTAN'A DEVRİ VE YUNANİSTAN'IN ANKARA ANDLAŞMASI'NA HALEFİYETİ 98 VII. KARDAK KRİZİ VE GRİ BÖLGELER TEZİ 99 A. Krizin Gelişimi 99 vnı
B. Kriz'in Sonuçları ve Karasuları Sınırlandırması Açısından Mevcut Duruma Hukuki Etkisi 104 C. Kriz'den Sonraki Gelişmeler ve Karasuları Sınırlandırması Açısından Mevcut Hukuki Duruma Etkileri 107 D. Kriz ve Sonrasında AB'nin Ege Denizi'ndeki Sorunlara İlişkin Tutumu ve Ege'deki Mevcut Duruma Etkisi 114 1. Kriz ve Sonrasında AB'nin Tutumu 114 2. Kriz ve Sonrasında AB'nin Tutumunun Ege'deki Mevcut Duruma Hukuki Etkisi 122 VIII. EGE'DE KARASULARI SINIRLANDIRMASININ ÖRF VE ADET HUKUKU BAĞLAMINDA YAPILMIŞ OLDUĞUNA İLİŞKİN YUNAN İDDİALARI VE ELEŞTİRİSİ 125 A. Tarafların Uygulamaları 126 B. Tarafların Opinio Jurisleri İ27 1. Türkiye'nin Opinio Jürisi 127 a. Türkiye'nin Karasuları Sınırlandırması Konusundaki Ulusal Düzenlemeleri: 127 aa) 476 Sayılı Karasuları Kanunu'nun Düzenlemesi 128 bb) 2674 Sayılı Karasuları Kanunu'nun Düzenlemesi 131 b. Türkiye'nin Sınırlandırma Andlaşmaları 135 c. Türkiye'nin Deniz Hukuku Konferanslarındaki Tutumu 144 aa) I. Deniz Hukuku Konferansı'nda 144 bb) III. Deniz Hukuku Konferansı'nda 144 d) Türkiye'nin Ege'deki Karşılıklı Sahillerde Orta Hattın Sınır Oluşturduğuna İlişkin Opinio Jürisi Yoktur 147 2. Yunanistan'ın Opinio Jürisi 150 a. Yunan Ulusal Düzenlemeleri 150 b. Yunanistan'ın Sınırlandırma Andlaşmaları 151 c. Yunanistan'ın Deniz Hukuku Konferanslarındaki Tutumu 153 aa) I. Deniz Hukuku Konferansı'nda 153 bb) III. Deniz Hukuku Konferansı'nda 154 d. Yunanistan'ın Ege'de Orta Hattı Tanımayan Uygulamaları ve Bunun Hukuki Sonucu 155 IX. DEĞERLENDİRME: EGE'DE KARŞILIKLI SAHİLLERDE KARASULARI SINIRLANDIRMASI YOKTUR 157 IX
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KARASULARI SINIRLANDIRMASI AÇISINDAN UYGULANAN YÖNTEMLER VE EGE'DE UYGULANMASI GEREKEN YÖNTEM I. GENEL OLARAK KARŞILIKLI SAHİLLERDE KARASULARININ DIŞ SINIRINI TESPİT YÖNTEMLERİ 159 A. Erken Uygulamalar 159 B. UHK Çalışmaları 161 C. I. Deniz Hukuku Konferansı 162 1. Konferans'ta UHK Taslağı'nın Değiştirilmesi 162 2. Konferans'ta Karasuları ve Kıta Sahanlığı Sınırlandırması Arasında Meydana Getirilen Farklar ve Sonuçları 163 D. III. Deniz Hukuku Konferansı 167 E. Andlaşma ve Orta Hat/Tarihi Haklar/Diğer Özel Şartlar Yöntemi/Kurah 172 1. Andlaşma 172 2. Orta Hat/Tarihi Haklar/Diğer Özel Şartlar 175 a. Orta Hat 175 b. Tarihi Haklar 176 c. Diğer Özel Şartlar 178 aa) Özel Şart Oluşturan Durumlar 178 bb) Özel Şartların Hakça İlkelerle İlişkisi 181 3. Kuralın Örf ve Adet Hukuku Niteliği 184 4. Değerlendirme 185 A. Andlaşma Dışında Karasuları Sınırlandırması Yöntemleri Arasında Hiyerarşi Yoktur 185 B. Tarafların Anlaşamaması Halinde Orta Hat Otomatik Olarak Karasuları Sının Oluşturmaz 188 II. KARASULARI SINIRLANDIRMASI VE ADALARIN DURUMU 191 A. Adaların Karasularına Sahip Olup Olmadığı Meselesi 191 1. Deniz Hukuku Konferansları 192 2. Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin 121/3. Maddesinin Değerlendirilmesi: 195 B. Adaların Karasuları Sınırlandırmasına Etkileri 197 1. Deniz Hukuku Konferansları 197 2. Adaların Karasuları Sınırlandırmasında Özel Şart Oluşturması ve Sonuçları 199
3. Uluslararası Yargı Kararları 202 4. Devletlerarası Andlaşma Örnekleri 210 C. Tarafların Adaların Karasuları Sınırlandırmasına Etkilerine İlişkin Görüşleri 217 1. Yunan Görüşü 218 2. Türk Görüşü 221 III. EGE'DE KARŞILIKLI SAHİLLERDE NASIL BİR KARASULARI SINIRLANDIRMASI YAPILMALIDIR? 223 A. Genel Tespit ve Değerlendirmeler 223 B. Kuzey Sektörü 227 C. Merkez Sektörü 230 D. Güney Sektörü 235 SONUÇ 241 KAYNAKÇA 245 xı