ROBOTİK BÖBREK AMELİYATI Robotik böbrek ameliyatları hakkında merak edilen soruları Prof. Dr. Haluk Akpınar yanıtlıyor.
GİRİŞ Her yıl Dünya da 190.000 kişide böbrek kanseri saptanmaktadır. Erkeklerde biraz daha sık olarak görülmekte ve çoğunlukla 50-70 yaşları arasında ortaya çıkmaktadır. Son 30 yılda dünyada böbrek tümörü görülme sıklığı her yıl bir önceki yıla göre %3 oranında sürekli artmıştır. Bu artışı ultrason ve tomografi gibi radyolojik görüntüleme yöntemlerinin daha yaygın olarak kullanılmasına ve pek çok tümörün başlangıç döneminde saptanmasına bağlanabilir. Güncel bilimsel çalışmalarla, böbrek tümörlerinin %65 inin küçük, sadece böbrek içinde olduğu ve raslantısal olarak saptandığı, cerrahi olarak çıkarılan böbrek tümörlerinin %38 inin 4 cm den küçük olduğu, %30 unun ise patolojik olarak iyi huylu olduğu ortaya konmuştur.böbrek kanserinin erken tanı ve cerrahi tedavisi ile hastalıktan tamamen kurtulup sifa bulmak olasıdır. Hastalık erken evrelerde saptanırsa hayatta kalma oranı orta ve uzun vadede %79 ile %100 arasında değişmektedir. Böbrek tümörlerinin temel tedavisi cerrahidir, böbreğin tümüyle veya bir bölümü ile birlikte tümörün çıkarılmasına dayanır. Doksanlı yıllara kadar boyutu ne olursa olsun böbrekte kitle saptandığında radikal nefrektomi operasyonu yapılmakta böbreğin tamamı çevre yağlı dokularla beraber çıkarılmaktaydı. Sonra küçük tümörlerde böbreğin sadece tümörlü olan kısmı çıkarılmasının teknik olarak olası olduğu, böbreğin kalan kısmının fonksiyon görmeye devam edeceği gösterildi. Parsiyel nefrektomi olarak adlandırılan bu ameliyat geleneksel olarak büyük bir cerrahi kesi ile açık operasyon şeklinde yapılmaktadır. Daha sonra parsiyel nefrektomi operasyonunun laparoskopikolarak da yapılabileceği bildirilmiştir. Fakat cerrahın görüntü ve hareket kısıtlılığı gibi özel teknik sıkıntılarından dolayı Dünya da sınırlı sayıdaki merkezde uygulanmış, bu yöntem yeterince yaygınlaşmamıştır. Son zamanlarda robotik teknolojinin devreye girmesi ile bu operasyonlar minimal invaziv cerrahinin bütün avantajları kullanılarak, teknik açıdan ise açık cerrahiye benzer kolaylıkla yapılmaya başlanmıştır. Özellikle ABD de hızla kabul gören Robot yardımlı parsiyel nefrektomi (RAPN) tüm cerrahi branşlar içinde son yıllarda en fazla yaygınlaşan robotik operasyon olmuştur. ABD de 2005 yılında parsiyel nefrektomi operasyonlarının %20 si robotla yapılırken günümüzde bu oran %80 e çıkmıştır. Son 5 yılda yapılan çalışmalarla parsiyel nefrektomi yapılan hastalar uzun dönem takip edildiklerinde radikal nefrektomi yapılanlara oranla daha az böbrek yetmezliği geliştiği, daha az kalp problemleri olduğu ve daha uzun yaşadıkları rapor edilmiştir. Bu parsiyel nefrektominin önemini, özellikle gelişmiş ülkelerde de Robot yardımlı parsiyel nefrektomi ye olan ilgiyi daha da artırmıştır. Günümüzde Amerikan ve Avrupa Üroloji Dernekleri Klavuzlarında küçük ve orta büyüklükteki böbrek tümörlerinin tedavisinde parsiyel nefrektomi altın standart olarak yer almaktadır. Son yıllarda yıllarda yaygınlaşan robotik prostatektomide ise çok küçük kesiler ile operasyon yapılabilmekte ve böylece hastalara daha az travmatik bir minimal invaziv tedavi alternatifi sunulmaktadır. Prof. Dr. Haluk Akpınar Üroloji Uzmanı
ROBOTUN SAĞLADIĞI AVANTAJLAR Çift lensli kamera sayesinde elde edilen 3-boyutlu görüntü Gerektiğinde görüntüyü 15-20 kat büyüterek dokuları daha detaylı görebilme Zoom yapabilme Robota özgü Endowrist teknolojisi ile -6 yönde hareket kabiliyetli aletler ROBOTİK PARSİYEL NEFREKTOMİNİN AVANTAJLARI Altın standart kabul edilmesi İdeale yakın klinik sonuçlar ve kanser kontrolü Hastanede kısa süreli kalış Düşük kan kaybı Tümörün çıkarılması ve kalan böbrek dokusunun tamirini hassas şekilde, çok iyi bir görüntü altında yapabilme Bazı operasyonlarda kalan sağlıklı böbrek dokusunu ideale yakın koruyabilme Düşük ameliyat komplikasyon oranı
ROBOTİK BÖBREK AMELİYATININ AŞAMALARI Robotik parsiyel nefrektomi operasyonu diğer bütün robotik operasyonlarda olduğu gibi batında 8 ve 10 milimetrik küçük delikler açılarak yapılmaktadır. Açılan bu deliklerden üç boyutlu görüntüleme sistemi, hassas kollar tarafından yönlendirilen ameliyat aletleri operasyon bölgesine yerleştirilmekte ve operasyon yapılmaktadır. Operasyonun aşamaları aşağıdaki şekillerde sıra ile gösterilmiştir.
HAKKIMDA Marmara Üniversitesi nde Tıp Eğitimini alarak 1990 yılında tıp doktoru oldu. 1992 de Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı nda ihtisasa başladı ve 1997 de Burch Kolposüspansüyon Operasyonunun Geç Dönem Sonuçları adlı tezi vererek üroloji uzmanı oldu. Aynı yıl Florence Nightingale Hastaneleri bünyesinde Prof. Dr. Ali Rıza Kural ile birlikte çalışmaya başladı. 2001 de USA NC Wake Forest Üniversitesi inde perkütan ve fleksibl URS ile endoürolojik taş tedavisi konusunda eğitim gördü. 2002 ve 2004 yıllarında Türkiye de ilk olarak düzenlenen 1. ve 2. Perkütan Renal Cerrahiler Kursu sekreterliğini yaptı. Robotik Cerrahi Çalışmaları: Şubat 2005 te Paris te Temel Robotik Cerrahi Eğitimini tamamladı. 2005 Mart ayında Çağlayan Florence Nightingale Hastanesi nde Türkiye nin ilk robotik ürolojik cerrahi programını başlatan ekipte yer aldı. 2007 yılında Yardımcı Doçent ünvanı ile İstanbul Bilim Üniversitesi akademik kadrosuna katıldı. Haziran 2008 de Türkiye deki ilk robotik sakrokolpopeksi operasyonunu yaptı. 2008 de USA NC Wake Forest Üniversitesi inde endoüroloji ve ileri robotik cerrahi alanında çalıştı. Ocak 2011 de Üroloji Doçenti ünvanını aldı. 2005-2014 yılları arasındaki 9 yıllık dönemde başta radikal prostatektomi olmak üzere, parsiyel nefrektomi, piyeloplasti, sakrokolpopeksi gibi 300'den fazla robotik ürolojik operasyonu konsol veya hasta başı cerrahı olarak gerçekleştirdi. 2010 yılından itibaren Ankara, Katar Doha ve Kuveyt City'de kurulan yeni robotik cerrahi merkezlerine eğitmen cerrah olarak katkıda bulundu. Evli ve 2 çocuk babası olan Dr. Haluk Akpınar 23 ü SCI yabancı dergilerde olmak üzere 43 makale, 7 kitap bölümü yazmış, 51 i uluslararası olmak üzere 124 bilimsel sunu yapmıştır. Bu çalışmaları nedeni ile ulusal ve uluslararası toplam 7 ödül almıştır. Halen Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi'nde çalışmaktadır. İLETİŞİM BİLGİLERİM Adres: Gayrettepe Florence Nightingale Hastanesi GSM: 0549 712 69 93 Web: e-posta: dr@halukakpinar.com