TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER

T.C. Kalkınma Bakanlığı TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER Yıllık Programlar ve Konjonktür Değerlendirme Genel Müdürlüğü 24 Mayıs 2013

2 İçindekiler 1. GÜNDEMDEKİ SON GELİŞMELER (Slayt 3) 2. OVP (2013-2015) : TEMEL EKONOMİK BÜYÜKLÜKLER (Slayt 4) 3. EKONOMİNİN GENEL DENGESİ (S. 5-7) 4. BÜYÜME, ÜRETİM VE TALEP (S. 8-27) 5. İSTİHDAM, ÜCRETLER VE GELİR DAĞILIMI (S. 28-38) 6. ENFLASYON VE KUR (S. 39-53) 7. ÖDEMELER DENGESİ (S. 54-74) 8. MALİ PİYASALAR (S. 75-96) 9. BORÇLANMA (S. 97-106) 10.KAMU MALİYESİ (S. 107-110)

3 Gündemdeki Son Gelişmeler Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Japan Credit Rating Agency (JCR) Türkiye nin kredi notunu iki kademe birden artırarak BB den yatırım yapılabilir seviye olan 'BBB-'ye yükseltirken, not görünümünü ise 'durağan' olarak belirledi. Böylece Türkiye üçüncü "yatırım yapılabilir" notunu almış oldu. Nisan 2013 döneminde beyaz eşya üretimi yüzde 5,6, ithalatı yüzde 48,5 artmış, ihracatında ise yüzde eksi 3,4 azalma gözlenmemiştir. Yerli firmaların yurtiçindeki beyaz eşya satışları ise bu dönemde yüzde 12,8 oranında artış kaydetmiştir. Hazine Müsteşarlığı, 30 Nisan itibarıyla merkezi yönetim brüt borç istatistiklerini açıkladı. Buna göre Nisan sonu itibarıyla merkezi yönetim brüt borç stoku 30 Nisan itibarıyla 2012 yılı sonuna göre yüzde 1.5 oranında, 8 milyar 189 milyon TL tutarında artışla 540 milyar 387.5 milyon TL oldu.

4 Orta Vadeli Program (2013-2015) : Temel Ekonomik Büyüklükler 2012 G 2012 T 2013 T 2014 T 2015 T GSYH (Milyar TL, Cari Fiyatlarla) 1.417 1.435 1.571 1.740 1.933 GSYH (Milyar Dolar, Cari Fiyatlarla) 786 799 858 919 998 Kişi Başına Milli Gelir (GSYH, Dolar) 10.504 10.673 11.318 11.982 12.859 GSYH Büyümesi 2,2 3,2 4,0 5,0 5,0 Nüfus (Yıl Ortası, Bin Kişi) 74.855 74.885 75.811 76.707 77.601 İşgücüne Katılma Oranı (%) 50,0 49,6 49,6 49,7 49,8 İstihdam Düzeyi (Bin Kişi) 24.821 24.728 25.223 25.728 26.243 İstihdam Oranı (%) 45,4 45,2 45,3 45,3 45,5 İşsizlik Oranı (%) 9,2 9,0 8,9 8,8 8,7 İhracat (FOB) (Milyar Dolar) 152,5 149,5 158,0 172,3 187,1 İthalat (CIF) (Milyar Dolar) 236,5 239,5 253,0 272,2 291,2 Dış Ticaret Dengesi (Milyar Dolar) -84,0-90,0-95,0-99,9-104,1 İhracat / İthalat (%) 64,5 62,4 62,5 63,3 64,3 Turizm Gelirleri (Milyar Dolar) 25,7 23,5 25,4 27,0 28,4 Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar) -47,5-58,7-60,7-63,6-64,7 Cari İşlemler Dengesi / GSYH (%) -6,0-7,3-7,1-6,9-6,5 GSYH Deflatörü 6,8 7,1 5,3 5,5 5,8 TÜFE Yıl Sonu % Değişme 6,16 7,4 5,3 5,0 5,0 Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi / GSYH -2,0-2,3-2,2-2,0-1,8 Toplam Kamu Faiz Dışı Fazlası / GSYH (1) - 0,5 0,8 1,0 1,1 MYB Faiz Dışı Fazlası / GSYH (1) - 0,2 0,5 0,6 0,7 Kamu Kesimi Genel Dengesi (KKGD) / GSYH (2) - -1,7-1,5-1,1-0,9 Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD / GSYH - 1,7 1,4 1,6 1,7 (1) Program tanımlı (2) Kalkınma Bakanlığı nın klasik kamu kesimi genel dengesi formatı esas alınmıştır. T: Tahmin, G: Gerçekleşme

5 Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla, Milyon TL) 2011 2012 (1) 2013 (2) Toplam Tüketim 1.100.514 1.220.156 1.324.576 Kamu Tüketimi 139.845 166.042 184.001 Özel Tüketim 960.669 1.054.114 1.140.575 Toplam Yatırımlar 312.994 306.601 342.686 Kamu Yatırım 53.339 63.007 68.611 Özel Yatırım 259.655 243.594 274.075 Sabit Sermaye Yatırımı 286.629 319.042 358.216 Kamu 53.247 61.832 68.301 Özel 233.382 257.210 289.915 Stok Değişmesi 26.365-12.441-15.530 Toplam Kaynaklar 1.413.507 1.526.757 1.667.262 Net Mal ve Hizmet İhracatı -115.445-92.045-96.081 GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR 1.287.710 1.425.104 1.560.114 KAMU HARCANABİLİR GELİRİ 187.684 200.542 216.524 Kamu Tüketimi 139.845 166.042 184.001 Kamu Tasarruf 47.839 34.501 32.523 Kamu Yatırım 53.339 63.007 68.611 Kamu Tasarruf Yatırım Farkı -5.500-28.507-36.088 ÖZEL HARCANABİLİR GELİR 1.100.026 1.224.561 1.343.590 Özel Tüketim 960.669 1.054.114 1.140.575 Özel Tasarruf 139.357 170.448 203.015 Özel Yatırım 259.655 243.594 274.075 Özel Tasarruf Yatırım Farkı -120.297-73.146-71.060 Toplam Yurt içi Tasarruflar 187.196 204.948 235.538 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı (1) Gerçekleşme Tahmini (2) 2013 Yılı Programı

6 Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla, GSYH'ye Oran) 2011 2012 (1) 2013 (2) Toplam Tüketim 84,8 85,0 84,3 Kamu Tüketimi 10,8 11,6 11,7 Özel Tüketim 74,0 73,5 72,6 Toplam Yatırımlar 24,1 21,4 21,8 Kamu Yatırım 4,1 4,4 4,4 Özel Yatırım 20,0 17,0 17,4 Sabit Sermaye Yatırımı 22,1 22,2 22,8 Kamu 4,1 4,3 4,3 Özel 18,0 17,9 18,5 Stok Değişmesi 2,0-0,9-1,0 Toplam Kaynaklar 108,9 106,4 106,1 Net Mal ve Hizmet İhracatı -8,9-6,4-6,1 GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR 99,2 99,3 99,3 KAMU HARCANABİLİR GELİRİ 14,5 14,0 13,8 Kamu Tüketimi 10,8 11,6 11,7 Kamu Tasarruf 3,7 2,4 2,1 Kamu Yatırım 4,1 4,4 4,4 Kamu Tasarruf Yatırım Farkı -0,4-2,0-2,3 ÖZEL HARCANABİLİR GELİR 84,7 85,4 85,5 Özel Tüketim 74,0 73,5 72,6 Özel Tasarruf 10,7 11,9 12,9 Özel Yatırım 20,0 17,0 17,4 Özel Tasarruf Yatırım Farkı -9,3-5,1-4,5 Toplam Yurt içi Tasarruflar 14,4 14,3 15,0 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı (1) Gerçekleşme Tahmini (2) 2013 Yılı Programı

7 Ekonominin Genel Dengesi (1998 Yılı Fiyatlarıyla, Yüzde Değişme) 2011 2012 (1) 2013 (2) Toplam Tüketim 7,5 1,0 3,1 Kamu Tüketimi 5,6 3,9 3,6 Özel Tüketim 7,8 0,6 3,1 Toplam Yatırımlar 16,2-3,4 6,4 Kamu Yatırım 1,0 6,9 4,2 Özel Yatırım 19,9-5,5 6,9 Sabit Sermaye Yatırımı 17,4-0,5 6,8 Kamu -3,0 5,4 5,4 Özel 22,6-1,7 7,1 Stok Değişmesi -0,3-0,8-0,1 Toplam Kaynaklar 9,6-0,1 3,9 Net Mal ve Hizmet İhracatı -1,5 3,3 0,0 GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR 8,6 3,3 4,0 KAMU HARCANABİLİR GELİRİ 25,4-0,3 2,5 Kamu Tüketimi 5,6 3,9 3,6 Kamu Yatırım 1,0 6,9 4,2 ÖZEL HARCANABİLİR GELİR 6,2 3,9 4,2 Özel Tüketim 7,8 0,6 3,1 Özel Yatırım 19,9-5,5 6,9 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı (1) Gerçekleşme Tahmini (2) 2013 Yılı Programı

8 BÜYÜME, ÜRETİM VE TALEP

9 Dönemler İtibarıyla Yıllık Ortalama Reel Büyüme Hızları (%) DÖNEMLER TARIM SANAYİ HİZMETLER GSYH 1950-1959 6,2 9,3 7,2 7,0 1960-1969 1,8 9,3 6,7 5,3 1970-1979 1,8 6,3 5,6 4,7 1980-1989 0,6 5,9 4,5 4,0 1990-1999 1,4 4,5 3,9 3,9 2000-2009 (*) 1,7 3,5 4,4 3,6 2003-2012 (*) 2,2 5,8 5,5 5,0 Kaynak: TÜİK (*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.

10 Mevsimsel Etkilerden Arındırılmış GSYH Dönem Arındırılmamış GSYH Yüzde Değişme¹ Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYH Yüzde Değişme 2 Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYH Yüzde Değişme¹ 2007-1 22.844.200 8,1 24.844.067 0,9 22.867.330 7,1 2007-2 24.581.028 3,8 25.217.278 1,5 24.470.007 4,3 2007-3 27.772.167 3,2 25.436.770 0,9 27.695.840 3,6 2007-4 26.057.230 4,2 25.861.587 1,7 26.350.973 4,9 2008-1 24.445.513 7,0 26.255.239 1,5 24.274.356 6,2 2008-2 25.226.375 2,6 25.835.708-1,6 25.115.354 2,6 2008-3 28.009.692 0,9 25.694.856-0,5 27.933.365 0,9 2008-4 24.240.151-7,0 24.137.307-6,1 24.631.037-6,5 2009-1 20.842.792-14,7 22.778.797-5,6 20.768.778-14,4 2009-2 23.267.231-7,8 23.941.954 5,1 23.253.354-7,4 2009-3 27.233.060-2,8 24.922.258 4,1 27.156.733-2,8 2009-4 25.660.031 5,9 25.253.726 1,3 25.759.488 4,6 2010-1 23.467.330 12,6 25.433.601 0,7 23.393.316 12,6 2010-2 25.692.252 10,4 26.345.680 3,6 25.678.374 10,4 2010-3 28.669.613 5,3 26.565.098 0,8 28.787.573 6,0 2010-4 28.056.450 9,3 27.741.163 4,4 28.253.049 9,7 2011-1 26.382.817 12,4 28.362.688 2,2 26.308.803 12,5 2011-2 28.082.510 9,3 28.616.073 0,9 27.971.489 8,9 2011-3 31.176.687 8,7 28.972.261 1,2 31.197.503 8,4 2011-4 29.532.710 5,3 29.128.384 0,5 29.632.166 4,9 2012-1 27.257.064 3,3 29.060.308-0,2 26.988.763 2,6 2012-2 28.895.087 2,9 29.512.448 1,6 28.881.209 3,3 2012-3 31.666.774 1,6 29.550.115 0,1 31.784.734 1,9 2012-4 29.934.768 1,4 29.537.939 0,0 30.034.224 1,4 1. Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre Yüzde Değişme 2. Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişme Kaynak: TÜİK

11 GSYH Sektörel Reel Büyüme Hızları (%) (*) 2010 2011 2012 Yıllık 1.Ç 2.Ç 3.Ç 4.Ç Yıllık 1.Ç 2.Ç 3.Ç 4.Ç Yıllık Tarım 2,4 8,6 6,9 5,1 6,0 6,1 5,1 3,6 2,7 4,2 3,5 Sanayi 12,8 15,1 9,1 9,3 6,1 9,7 3,1 3,6 1,5-0,3 2,0 İmalat 13,6 15,4 9,6 9,9 5,6 10,0 2,9 3,5 1,1 0,0 1,9 Hizmetler 8,6 11,2 9,8 10,0 5,4 9,0 3,6 2,9 1,4 2,1 2,4 İnşaat 18,3 15,7 13,5 10,7 7,1 11,5 2,4-0,7-0,7 1,5 0,6 Ticaret 11,7 17,3 13,5 10,9 3,6 11,0 1,0 1,0-0,3 0,4 0,5 Ulaştırma 10,6 13,4 12,1 11,6 5,7 10,5 5,3 4,6 2,8 0,3 3,2 GSYH 9,2 12,4 9,3 8,7 5,3 8,8 3,3 2,9 1,6 1,4 2,2 Kaynak: TÜİK (*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır,

12 2011 2012 I.Ç II.Ç III.Ç IV.Ç Yıllık I.Ç II.Ç III.Ç IV.Ç Yıllık I Toplam Tük. 11,8 8,2 7,8 2,2 7,3 0,3-0,5 0,3 0,4 0,1 Kamu 7,0 9,0 10,3-3,7 4,7 5,5 4,4 5,5 7,1 5,7 Özel 12,5 8,1 7,5 3,3 7,7-0,4-1,3-0,4-0,8-0,7 II Sabit Sermaye. Yat. 38,1 28,1 14,7-0,9 18,0 0,7-2,7-4,2-3,8-2,5 Kamu 0,0 0,9 1,6-8,6-2,2-2,1 3,6 6,5 21,4 8,9 Özel 44,5 33,8 17,6 1,0 22,3 1,0-3,6-6,2-9,2-4,5 Makine Teçhizat 57,7 39,8 19,6-3,7 25,0-0,3-4,4-9,0-13,5-6,6 İnşaat 21,2 20,5 13,6 12,2 16,7 4,0-1,7-0,3-0,4 0,4 III Stok Değişimi (1) 0,4 0,7-1,6-0,2-0,2-2,2-1,5-0,8-0,9-1,3 I+II Harcama Yöntemiyle GSYH'de Reel Büyüme Hızları (%) (*) Top. Nihai Yurt İçi Talep 17,3 12,9 9,4 1,4 9,8 0,4-1,1-0,7-0,6-0,5 I+II+III Top. Yurt İçi Talep 17,8 13,5 7,4 1,2 9,5-1,7-2,5-1,5-1,5-1,8 Net Mal ve Hizmet İhracatı(1) -6,0-4,6 1,1 3,9-1,1 5,1 5,5 3,1 2,9 4,1 Mal ve Hizm. İhracatı 11,7 2,5 11,9 5,9 7,9 15,0 24,0 15,0 15,0 17,2 Mal ve Hizm. İthalatı 32,3 18,7 6,2-8,2 10,7-5,1 0,4 2,0 3,2 0,0 GSYH (Harcama) 12,4 9,3 8,7 5,3 8,8 3,3 2,9 1,6 1,4 2,2 Kaynak: TÜİK (1) GSYH Büyümesine Katkı (*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.

13 Sanayi Üretim Endeksi (2010=100) (NACE Rev.2) Yıllık Ocak-Mart 2010 2011 2012 2010 2011 2012 2013 Toplam Sanayi 12,8 10,1 2,5 17,3 14,9 3,9 1,3 Madencilik ve Taşocakçılığı -0,4 6,6 2,1 6,7 5,6 6,9-3,8 İmalat Sanayi 14,5 10,5 2,3 20,3 16,0 2,7 2,7 Gıda 10,8 6,9 3,5 17,8 8,0 7,6 1,9 Tekstil 10,6 2,1 4,3 22,4 7,6 1,8 3,6 Giyim Eşyaları 12,0-1,2 6,2 12,1 4,2 0,7 6,9 Kok Kömürü ve Rafine Petrol Ürün. Kimyasallar ve Kimyasal Ürünler 6,1 8,4 2,1 0,6 32,9-0,6-11,6 20,5 7,0 1,7 35,6 13,5 0,5 3,3 Temel Eczacılık -1,4 9,5 12,4 4,7 11,5 2,2 1,0 Plastik Kauçuk 20,5 12,1-0,2 29,7 19,4 0,4 1,8 Toprak Ürünleri 14,5 6,2 0,2 18,4 15,0-7,3 10,1 Ana Metal 11,5 11,2 5,2 6,1 20,3 5,2 3,4 Fabrikasyon Metal Ürünleri 20,0 19,7 5,9 24,4 23,7 11,4 1,8 Elektrikli Teçhizat İmalatı 16,9 13,5 2,5 32,2 18,9 4,5 3,4 B.y.s. Makine ve Teçhizatı İmalatı 30,6 28,4 1,0 26,2 37,6 13,2-1,4 Taşıt Araçları 35,4 17,8-5,0 74,3 31,9-4,0 4,8 Enerji 8,3 8,6 4,7 5,1 12,0 10,0-5,1 Kaynak: TÜİK

14 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2) Kaynak: TÜİK TÜİK Aylık Sanayi Üretim Endeksi (2010=100) ENDEKS RAKAMLARI TÜİK Takvim Etkisinden Arındırılmış Endeks TÜİK Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Endeks TÜİK Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. İmalat San.Üretim Endeksi TÜİK Aylık San. Üretim Endeksi (2010=100, Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) ENDEKSİN YÜZDE DEĞİŞMESİ TÜİK Takvim Etkisi. Arın. Endeks (Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre % Değişme) TÜİK Mev. Düz.ve Takvim Etki. Ar. Endeks (Bir Önceki Aya Göre % Değişme) TÜİK Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. İmalat San.Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değişme) 2010 1 85,6 85,1 93,4 93,0 12,8 14,0-0,2 0,3 2 85,4 85,0 96,0 95,9 17,2 16,0 2,8 3,1 3 100,0 98,2 98,1 98,1 21,6 18,8 2,3 2,3 4 97,7 96,3 99,0 98,7 17,1 17,2 0,8 0,6 5 101,7 102,8 99,7 99,4 15,4 14,7 0,8 0,7 6 103,9 102,3 99,4 98,9 10,3 10,0-0,3-0,5 7 105,0 102,9 100,4 100,4 10,5 9,5 1,0 1,5 8 100,5 99,6 101,7 101,4 12,4 12,5 1,3 1,1 9 97,2 102,8 101,5 101,5 9,4 9,9-0,3 0,0 10 108,6 107,4 102,1 102,8 7,5 8,3 0,7 1,3 11 98,6 107,0 103,0 103,4 7,2 6,5 0,8 0,6 12 115,9 113,4 108,0 109,5 15,3 14,8 4,8 5,9 2011 1 101,9 101,4 109,5 110,2 19,1 19,1 1,4 0,7 2 97,7 97,2 108,5 109,5 14,3 14,4-0,9-0,7 3 111,7 109,8 109,3 110,0 11,7 11,9 0,8 0,5 4 107,1 105,7 108,4 108,5 9,6 9,7-0,9-1,4 5 111,6 111,7 108,4 108,7 9,7 8,6 0,0 0,2 6 114,1 112,5 109,6 110,8 9,9 10,0 1,1 2,0 7 112,4 111,6 109,2 109,4 7,0 8,4-0,4-1,2 8 106,2 107,7 110,0 110,8 5,7 8,1 0,8 1,3 9 111,0 111,3 110,0 110,5 14,2 8,3 0,0-0,3 10 119,9 118,6 113,1 113,8 10,3 10,4 2,8 3,0 11 107,2 114,5 110,7 110,0 8,7 7,0-2,1-3,3 12 120,1 117,7 112,6 112,6 3,7 3,8 1,7 2,3 2012 1 104,5 103,0 111,3 111,0 2,6 1,6-1,1-1,4 2 102,9 99,7 111,1 110,1 5,4 2,5-0,2-0,8 3 115,8 113,9 112,9 112,4 3,7 3,7 1,6 2,2 4 110,0 109,9 112,4 113,1 2,7 4,0-0,4 0,6 5 118,2 118,1 114,5 115,1 6,0 5,7 1,9 1,8 6 116,5 114,9 112,1 111,9 2,1 2,1-2,1-2,8 7 116,1 115,3 112,7 112,6 3,3 3,3 0,6 0,6 8 103,4 108,2 110,7 110,7-2,6 0,5-1,8-1,7 9 116,4 115,3 113,9 114,3 4,9 3,5 2,9 3,3 10 112,3 119,5 114,0 114,7-6,3 0,8 0,1 0,4 11 121,4 118,9 115,0 116,0 13,3 3,8 0,9 1,1 12 116,7 115,6 111,1 111,6-2,8-1,8-3,5-3,8 2013 1 106,9 105,1 113,7 114,7 2,3 2,0 2,3 2,8 2 104,5 104,0 115,3 116,8 1,5 4,3 1,5 1,9 3 116,0 115,5 114,3 115,2 0,2 1,4-0,9-1,4

15 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına Göre) Kaynak: TÜİK TÜİK Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Ara Malı Üretim Endeksi ENDEKS RAKAMLARI TÜİK Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Dayanıklı Tüketin Üretim Endeksi TÜİK Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Dayanıksız Tüketim Üretim Endeksi TÜİK Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Enerji Üretim Endeksi TÜİK Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Sermaye Malı Üretim Endeksi TÜİK Mev. Düz. ve TÜİK Mev. Takvim Etki. Düz. ve Ar. Takvim Etki. Dayanıklı Ar. Ara Malı Tüketin Üretim Üretim Endeksi (Bir Endeksi (Bir Önceki Aya Önceki Aya Göre % Göre % Değişme) Değişme) ENDEKSİN YÜZDE DEĞİŞMESİ TÜİK Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Dayanıksız Tüketin Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değişme) Değişme) TÜİK Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Enerji Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % TÜİK Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Sermaye Malı Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değişme) 2010 1 92,1 96,5 96,2 94,4 90,2-0,8 4,3-2,3-1,7 5,4 2 96,8 96,3 100,0 93,8 90,3 5,0-0,3 4,0-0,6 0,1 3 99,3 95,6 99,7 96,5 95,5 2,6-0,6-0,4 2,9 5,8 4 99,4 97,8 101,5 99,0 94,5 0,1 2,2 1,9 2,6-1,1 5 99,4 101,2 101,1 99,1 98,5 0,0 3,5-0,4 0,1 4,2 6 99,5 99,0 99,1 100,6 98,5 0,0-2,1-2,0 1,5 0,1 7 99,7 102,2 100,9 101,5 99,6 0,2 3,2 1,8 0,9 1,1 8 97,7 100,2 102,0 104,2 108,6-2,0-2,0 1,1 2,7 9,1 9 101,2 99,0 100,8 102,4 102,8 3,6-1,2-1,2-1,7-5,4 10 101,3 109,8 100,6 101,2 105,1 0,0 10,9-0,2-1,2 2,3 11 104,2 102,9 100,3 101,4 105,8 2,9-6,3-0,2 0,2 0,6 12 109,8 103,3 104,3 104,1 114,4 5,4 0,5 3,9 2,7 8,1 2011 1 110,2 108,0 107,1 105,4 115,9 0,4 4,5 2,7 1,3 1,3 2 108,8 108,1 105,0 105,7 115,8-1,3 0,1-1,9 0,3-0,1 3 108,7 110,2 104,7 109,3 117,3-0,1 1,9-0,3 3,4 1,3 4 109,0 109,0 104,7 107,7 112,7 0,2-1,1 0,0-1,5-3,9 5 110,1 110,2 103,2 106,0 113,6 1,0 1,1-1,5-1,6 0,8 6 107,9 109,9 105,8 103,6 124,9-2,0-0,3 2,5-2,2 9,9 7 107,7 118,4 103,2 105,9 121,6-0,2 7,8-2,4 2,2-2,7 8 107,8 117,9 105,3 104,8 125,1 0,1-0,5 1,9-1,1 2,9 9 110,4 116,0 104,7 107,8 117,4 2,4-1,6-0,5 2,9-6,1 10 111,3 120,9 107,5 108,0 128,2 0,8 4,2 2,7 0,2 9,2 11 109,0 116,1 103,8 113,2 120,5-2,0-3,9-3,5 4,7-6,0 12 112,5 117,1 104,0 111,1 125,2 3,2 0,8 0,2-1,8 3,9 2012 1 110,8 110,8 106,7 112,4 118,4-1,6-5,4 2,6 1,2-5,4 2 108,4 113,5 106,7 116,1 117,7-2,2 2,4 0,1 3,3-0,6 3 112,3 116,4 109,4 114,1 116,9 3,6 2,6 2,5-1,7-0,7 4 111,8 115,4 109,7 106,9 122,2-0,4-0,9 0,3-6,3 4,6 5 115,2 115,1 112,0 109,0 121,7 3,0-0,2 2,1 2,0-0,4 6 113,5 109,1 109,0 111,4 114,9-1,5-5,2-2,7 2,1-5,6 7 111,5 110,1 111,5 112,0 119,0-1,7 0,9 2,2 0,6 3,6 8 110,9 110,6 109,2 110,1 112,6-0,5 0,5-2,0-1,6-5,3 9 113,5 120,0 113,6 110,9 116,1 2,4 8,5 4,0 0,7 3,1 10 115,2 110,9 111,2 109,6 120,4 1,5-7,6-2,1-1,2 3,7 11 118,4 119,1 111,2 107,5 119,2 2,8 7,4 0,0-1,9-1,0 12 111,1 108,0 111,0 106,5 116,8-6,2-9,3-0,2-1,0-2,1 2013 1 114,7 107,4 113,4 108,0 119,5 3,2-0,6 2,1 1,4 2,3 2 116,3 110,8 113,7 105,8 126,5 1,4 3,2 0,3-2,0 5,8 3 115,8 117,7 113,4 106,5 119,3-0,4 6,2-0,3 0,6-5,7

16 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2) (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) 2012 2013 Oca. Şub. Mar. Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Oca. Şub. Mar. Toplam Sanayi 2,6 5,4 3,7 2,7 6,0 2,1 3,3-2,6 4,9-6,3 13,3-2,8 2,3 1,5 0,2 Madencilik -1,4 14,2 9,2-0,9-0,4 3,2-1,5-3,5 7,0-4,1 14,2-5,7-2,9-5,3-3,2 İmalat Sanayii 1,7 3,7 2,7 3,0 6,3 0,9 2,9-3,8 4,9-6,7 15,6-2,6 3,6 3,6 1,1 Gıda 6,4 8,4 8,2 1,5 12,8-2,8 2,6 0,4 4,8-6,0 9,0 0,4 3,7 0,8 1,1 Tekstil 0,0 2,2 3,2 8,1 11,9 6,3 8,7-0,2 8,0-8,9 17,1-1,9 7,0 3,2 1,0 Giyim -6,1 2,4 5,9 2,4 5,8 7,3 9,3-0,1 14,2 2,1 27,8 7,1 9,0 6,2 5,6 Petrol Ürünleri -13,7 8,1 3,6-0,1-14,8 6,3-0,3 7,8 7,2 15,0 6,0 0,1 5,0-12,7-22,6 Kimya -1,1 1,2 1,3-1,4 5,4 9,1 4,9-4,6 1,8-5,5 15,5-5,1 0,8 3,5 5,3 Temel Eczacılık 1,8 1,9 2,9 7,3 18,6 18,6 45,1 14,6 8,3 7,0 26,2 9,6 10,0 5,5-9,5 Plastik Kauçuk 3,1-0,9-0,8 0,3 1,9-3,2 0,0-5,7 5,1-10,1 19,0-8,1 0,4 3,0 2,0 Toprak Ürünleri -10,7-10,2-1,7 2,3 3,6 1,0 0,2-6,1 8,7-4,3 19,0-0,2 9,3 15,5 6,5 Ana Metal 3,7 5,3 6,5 2,4 4,0 3,8 7,5 6,8 3,3-1,0 21,4 1,0 1,6 4,8 3,9 Fabrika. Metal 16,4 13,5 5,5 9,3 12,3 3,0 3,5-3,5 7,1-6,3 19,5-4,0 2,1 3,4 0,2 Elektrikli Teçhizat -0,2 12,4 2,0 3,3 3,1 10,4-3,2-5,7 6,3-9,9 17,3-2,6 4,3 3,0 3,1 Bys. Mak ve Teç. 11,0 16,2 12,6 12,0 3,5-0,3 0,5-16,6 0,3-12,3 7,3-16,6 1,0-0,9-3,8 Taşıt Araçları 0,1-2,3-8,6-9,5-3,8-8,5-7,5-24,8 1,3-6,5 12,6-7,4 6,5 4,9 3,2 Enerji 9,6 12,7 7,9 2,5 7,2 10,6 8,2 4,5 3,9-5,1-2,0-2,9-3,2-8,2-4,0 Kaynak: TÜİK

17 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2) (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına Göre 2012 2013 Oca. Şub. Mar. Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Oca. Şub. Mar. Ara Malı -0,3 2,3 3,7 3,1 4,8 5,0 3,2-2,2 5,5-5,8 19,9-1,2 3,9 5,6 3,6 Dayanıklı Tüketim 5,2 8,3 6,1 3,1 4,6-0,6-7,1-8,7 3,6-13,5 11,7-10,3-3,0-5,1-1,6 Dayanıksız Tüketim 2,2 4,9 5,2 2,4 9,5 3,0 8,4 0,8 9,2-2,6 16,1 3,1 6,4 3,6 0,8 Enerji 6,0 11,5 5,0-0,3 3,0 7,5 5,8 2,8 4,4-3,3-0,9-3,9-3,8-9,7-6,2 Sermaye Malı 5,5 5,7 0,1 4,9 7,3-8,0-2,1-13,0-1,0-12,7 10,0-9,9 1,1 3,7-1,3 Kaynak: TÜİK

18 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (% Değişme) (NACE Rev.2) 30 Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre Yıllık % Değişme) 20 10 0-10 -20-30 6 4 Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış San. Ür. End. (Aylık % Değişme) 2 0-2 -4-6 Kaynak: TÜİK

19 İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranları (%, NACE Rev, 2) Yıllık 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Toplam İmalat 80,2 76,7 65,2 72,6 75,4 74,2 Gıda Ürünleri 76,0 73,6 68,4 70,3 70,2 71,7 Giyim Eşyası 77,3 73,0 68,1 75,3 76,4 77,8 Petrol Ürünleri 91,3 87,3 58,0 65,8 75,3 76,6 Kimyasal Madde 73,3 72,4 68,9 80,4 82,6 80,5 Metalik Olmayan Ürünler 81,8 76,6 65,8 75,2 78,7 76,3 Ana Metal 85,6 82,7 70,1 76,8 77,9 77,6 Motorlu Taşıtlar 85,9 83,3 57,4 69,8 76,4 70,7 Mal Grupları Dayanıklı Tüketim 73,9 67,9 66,1 70,7 74,5 73,6 Dayanıksız Tüketim 74,6 72,7 68,7 71,9 72,1 72,9 Tüketim Malları 74,4 71,8 68,2 71,7 72,5 73,0 Ara Malları 81,2 77,1 67,7 75,9 77,7 76,1 Yatırım Malları 82,3 79,6 57,6 68,8 74,9 72,3 Kaynak: TCMB

20 İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranları (%) (NACE Rev.2) Aylık Kapasite Kullanım Oranı 2012 2013 Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Oca. Şub. Mar. Nis. Toplam İmalat 74,7 74,7 74,6 74,8 74,3 74,0 74,9 74,0 73,6 72,4 72,2 72,7 73,6 Toplam İmalat (Mevs.) 75,1 74,7 74,2 74,3 73,8 73,5 74,2 73,3 73,6 73,1 73,3 73,9 74,3 Gıda Ürünleri 68,6 69,1 71,2 71,3 71,5 71,2 75,3 75,9 73,6 71,5 72,1 70,9 70,0 Giyim Eşyası 79,3 78,6 77,9 79,2 77,3 78,1 78,0 77,5 78,0 78,0 77,4 76,5 77,5 Petrol Ürünleri 79,5 72,8 71,2 80,3 79,7 85,8 81,5 85,8 76,5 73,3 59,9 61,5 60,8 Kimyasal Madde 82,7 81,7 79,7 80,1 82,8 78,3 78,7 78,6 76,8 75,9 78,7 79,5 79,5 Metalik Olm. Ürün. 73,7 77,8 78,2 79,9 79,3 77,7 77,3 76,8 75,5 72,8 70,2 69,2 73,0 Ana Metal 81,6 79,0 77,0 77,0 75,6 77,1 76,8 75,7 79,3 77,4 73,8 77,7 77,7 Motorlu Taşıtlar 72,4 72,7 71,0 70,0 70,9 67,2 71,3 69,7 70,4 68,9 70,1 71,4 71,0 Mal Grupları Dayanıklı Tüketim 75,7 73,6 74,2 74,1 71,7 75,0 73,4 72,0 71,1 70,0 70,7 73,6 70,6 Dayanıksız Tüketim 72,0 72,1 72,9 73,3 72,8 72,8 75,0 74,8 73,8 73,1 72,3 71,7 71,9 Tüketim Malları 72,9 72,5 73,2 73,5 72,5 73,4 74,6 74,1 73,1 72,3 71,9 72,2 71,6 Ara Malları 76,4 77,2 77,0 77,1 76,5 76,1 75,8 75,0 74,8 73,3 73,1 73,6 75,6 Yatırım Malları 73,8 73,5 72,5 72,4 72,5 70,4 73,4 71,1 72,0 70,6 72,1 72,8 73,7 Kaynak: TCMB

21 Türkiye Brüt Elektrik Enerjisi Üretiminin Birincil Enerji Kaynaklarına Göre Aylık Dağılımı (% Değişme) YILLAR AYLAR TERMİK HİDROLİK JEOTERMAL + RÜZGAR BRÜT ÜRETİM DIŞ ALIM DIŞ SATIM BRÜT TALEP Ocak 23,7-24,6 16,9 12,0 245,6 31,7 13,2 Şubat 26,5-29,3 44,9 11,4 280,8 18,3 13,0 Mart 24,7-17,8 63,0 11,9 293,2 60,6 12,9 Nisan 12,4-0,5 63,9 8,8 465,8 87,3 9,9 Mayıs -2,4 17,1 84,4 4,6 453,4 38,7 5,8 2011 Haziran -4,7 26,9 72,4 4,3 443,0 38,1 5,0 Temmuz 5,7 10,7 15,5 7,1 480,1 76,0 8,5 Ağustos -1,0-6,8 100,9-0,6 614,3 53,7 1,1 Eylül 8,5 12,0 62,0 10,3 123,7 43,9 11,1 Ekim 7,8 12,2 41,5 9,3 18,5 15,0 9,4 Kasım 14,1 20,7 69,8 16,5 16,7 37,0 16,1 Aralık 11,7 3,6 14,0 10,2 19,4 54,1 9,7 Ocak 1,4 44,6 58,2 9,4 9,6 99,2 8,3 Şubat -2,4 82,0 26,3 12,9 7,3 38,3 12,4 Mart -1,0 34,7 27,1 7,8 30,2 96,2 7,3 Nisan -14,3 35,2 22,1 2,0-6,4 18,3 1,7 Mayıs 6,5 7,4 3,6 6,8 22,4-26,4 7,5 2012 Haziran 17,7-9,8 54,8 10,0 68,5-24,1 11,4 Temmuz 10,2-4,8 71,9 7,8 12,3-16,2 8,3 Ağustos 5,2 0,4 5,2 4,1-7,1-31,2 4,5 Eylül 8,5-15,5 1,1 3,6 20,0-39,7 4,8 Ekim -3,3-17,4-5,3-6,0 19,5-69,8-4,1 Kasım 1,3-22,5 22,9-3,1 45,0-79,4-0,3 Aralık -7,9 13,9 27,1-3,3 72,0-70,9-0,3 Ocak -8,2 7,9 36,9-3,6 84,6-78,3-0,4 2013 2008 2009 2010 2011 2012 Şubat -9,9-7,0 28,0-8,2 61,7-76,2-5,8 Mart -9,1 4,9 51,1-3,6 37,9-97,0-1,1 Nisan 14,5-14,8 13,8 2,4 62,9-98,5 4,7 5,8-7,2 97,4 3,6-8,7-53,7 4,3-4,4 8,1 91,4-1,8 2,9 37,7-2,0-0,7 44,0 85,6 8,4 131,8 73,0 8,4 10,1 1,0 51,1 8,6 152,2 43,3 9,5 1,7 10,5 23,7 4,2 22,6-23,0 5,1

22 Kaynak: TÜİK Sanayi Ciro Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme ) Toplam Sanayi İmalat Sanayi Gıda Ürün. Tekstil Petrol Kimya. Madde Ana Metal Fabr. Metal Ürünleri Elektrik Teçh. B.y.s. makine ve ekip. Motorlu kara taşıtı Mobilya imalatı 2010 17,6 17,5 14,7 23,0 24,8 23,7 28,5 13,5 7,0 21,6 24,1 11,0 2011 29,9 29,7 21,5 27,3 59,6 29,4 42,3 33,9 27,9 40,8 33,7 25,6 2012 7,9 7,8 7,3 5,0 15,2 9,3 5,2 8,9 8,9 10,7-3,6 6,5 1 16,7 16,1 12,3 8,2 40,0 17,6 20,6 35,7 15,3 22,3 10,5 19,9 2 15,9 15,5 19,5 5,2 36,5 9,6 23,6 20,1 20,0 28,1 2,8 17,4 3 13,8 13,6 13,0 5,1 33,9 22,3 14,4 17,0 14,7 20,7-0,2 12,9 4 13,4 13,2 16,9 8,8 35,8 19,2 4,5 17,6 8,7 18,3-2,9 3,7 5 14,5 14,4 8,6 12,6 15,2 20,1 14,8 19,6 13,7 17,0 4,4 13,2 2 0 1 2 6 7,0 6,7 4,5 6,5 2,2 8,0 6,3 6,8 17,4 11,0-4,6 4,1 7 5,8 5,9 5,5 9,2 4,3 9,3 2,0 7,3 5,7 6,2-5,4 2,6 8-2,1-2,6 2,3-3,8 1,4-3,3-3,7-4,3-4,1-8,7-19,4-8,7 9 7,1 7,1 8,8 4,1 16,8 3,3-6,7 4,9 7,3 7,5-2,9 10,2 10-5,8-5,9-9,1-8,8 11,6-9,1-9,5-7,6-5,2-1,8-14,1-10,9 11 16,0 16,6 10,5 18,4 7,5 15,1 14,9 17,1 14,7 13,9 3,9 24,6 12-0,6-0,7 2,1-2,2 2,6 3,0-7,4-7,6 5,5 2,0-11,4 1,6 2013-1 6,7 7,1 13,8 7,2-2,8-0,7-1,4-0,1 12,7 12,9 8,0-1,9 2013-2 4,9 5,3 4,8 6,2-11,8 10,4-1,3 10,5 6,6 0,3 10,5 1,1 2013-3 2,0 2,1 6,7 3,5-17,8-1,6-1,5 5,2 0,1 2,2 5,2-0,4

23 Yurt İçi Talebe İlişkin Göstergeler (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) Yıllık 2012 2013 2009 2010 2011 2012 Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Dayanıklı Tüketim Malları Üretimi(*) -5,0 14,5 13,8-0,2-13,5 11,7-10,3-3,0-5,1-1,6 Beyaz Eşya Yurtiçi Satışı(**)(Adet) -4,5 9,9 19,3-0,2-3,4 0,4 2,7-0,8 9,8 10,1 12,8 Tüketim Malı İthalatı -10,2 28,2 20,0-10,1-5,4 14,6-6,2 3,4 13,3 17,7 Toplam Otomobil Satışları (Adet) 20,9 37,8 16,4-6,3-8,6 16,3-9,0 22,6 26,1 9,6 24,9 Yatırım Malı İthalatı -23,4 34,3 29,3-9,0-8,8 12,8-8,5 8,2 10,5-12,5 (*) Sanayi üretim endeksi (2010=100) serisine göre. (**) Dört Ana Ürünü kapsamaktadır.

24 2012 2013 Beyaz Eşya Sanayindeki Gelişmeler - Adet Beyaz Eşya Üretimi Beyaz Eşya İhracatı Beyaz Eşya İthalatı Yerli Firmaların Yurt içi Satışları Ocak 1.437.702 959.767 44.516 446.761 Şubat 1.655.186 1.136.424 70.638 447.592 Mart 1.863.996 1.316.544 96.611 514.913 Nisan 1.770.525 1.268.750 69.976 493.781 Mayıs 1.894.081 1.320.440 71.685 567.163 Haziran 1.680.687 1.431.516 80.255 614.158 Temmuz 1.867.726 1.377.793 86.318 571.110 Ağustos 1.930.913 1.518.392 86.379 626.891 Eylül 2.188.438 1.616.390 84.528 629.260 Ekim 1.873.772 1.520.085 75.717 569.212 Kasım 2.005.191 1.528.977 81.868 528.531 Aralık 1.555.232 1.313.272 64.142 449.405 Ocak 1.560.241 1.136.028 88.496 443.322 Şubat 1.674.289 1.214.289 94.575 491.445 Mart 1.877.368 1.316.463 131.464 566.841 Nisan 1.870.118 1.226.193 103.936 557.181 Kaynak: Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği

25 2012 Otomobile İlişkin Aylık Göstergeler - Adet Toplam Satış (Yurtiçi) Yerli Oto. Satışı Yabancı Oto. Satışı (İthalat) Üretim İhracat Ocak 21.077 7.190 13.887 46.931 32.011 Şubat 29.189 9.721 19.468 49.609 38.595 Mart 47.270 13.793 33.477 55.261 41.903 Nisan 45.645 13.551 32.094 44.384 35.761 Mayıs 50.460 12.886 37.574 51.237 37.223 Haziran 50.849 12.853 37.996 45.814 36.086 Temmuz 44.531 10.890 33.641 40.371 27.219 Ağustos 41.236 9.589 31.647 19.932 16.321 Eylül 49.460 13.203 36.257 54.295 35.183 Ekim 43.440 12.246 31.194 51.226 37.293 Kasım 52.297 11.613 40.684 52.532 39.447 Aralık 80.926 19.069 61.857 44.708 35.925 Ocak 25.835 6.326 19.509 40.071 27.961 2013 Şubat 36.814 8.332 28.482 48.821 40.919 Mart 51.785 10.188 41.597 53.534 41.864 Nisan 56.999 11.956 45.043 51.211 40.090 Kaynak: Otomotiv Sanayii Derneği

26 Açılan ve Kapanan Şirket Bilgileri Açılan Şirket Sayısı (Limited + Anonim) Açılan Şirket Sayısı (Yüzde Değişme) 2010(*) 2011 2012 2013 2010(*) 2011 2012 2013 Ocak 4.886 5.979 5.254 4.170 Ocak 26,4 22,4-12,1-20,6 Şubat 4.081 4.897 3.801 4.220 Şubat 22,7 20,0-22,4 11,0 Mart 4.851 5.142 3.551 4.437 Mart 38,0 6,0-30,9 5,1 Nisan 4.259 4.679 3.190 Nisan 23,1 9,9-31,8 Mayıs 3.927 4.330 3.152 Mayıs 17,0 10,3-27,2 Haziran 4.167 4.745 2.998 Haziran 5,5 13,9-36,8 Temmuz 3.885 3.940 2.484 Temmuz -4,5 1,4-37,0 Ağustos 4.257 3.763 2.335 Ağustos 27,6-11,6-37,9 Eylül 3.774 3.630 2.630 Eylül 13,0-3,8-27,5 Ekim 4.193 4.352 3.003 Ekim 13,8 3,8-31,0 Kasım 3.316 3.529 3.356 Kasım -3,7 6,4-4,9 Aralık 4.812 4.397 3.069 Aralık 17,8-8,6-30,2 Toplam 50.408 53.383 38.823 Toplam 16,1 5,9-27,3 Kapanan Şirket Sayısı (Limited + Anonim) Kapanan Şirket Sayısı (Yüzde Değişme) 2010 2011 2012 2013 2010 2011 2012 2013 Ocak 1.638 1.849 2.065 2.742 Ocak 2,1 12,9 11,7 32,8 Şubat 952 901 990 1.093 Şubat 24,1-5,4 9,9 10,4 Mart 866 904 746 1.037 Mart 30,4 4,4-17,5-5,1 Nisan 788 1.032 756 Nisan 17,3 31,0-26,7 Mayıs 696 1.064 981 Mayıs 16,6 52,9-7,8 Haziran 947 1.199 1.146 Haziran 17,9 26,6-4,4 Temmuz 845 970 1.290 Temmuz 10,9 14,8 33,0 Ağustos 696 888 899 Ağustos 11,4 27,6 1,2 Eylül 716 764 830 Eylül 13,1 6,7 8,6 Ekim 764 898 1.029 Ekim -0,7 17,5 14,6 Kasım 627 763 1.138 Kasım -3,1 21,7 49,1 Aralık 1.710 1.707 2.160 Aralık 14,4-0,2 26,5 Toplam 11.245 12.939 14.030 Toplam 12,0 15,1 8,4 (*) 2010 yılı Ocak ayından itibaren kurulan kapanan şirketler istatistiği TOBB tarafından yayınlanmaktadır. Bu tarihten önceki veriler TUİK tarafından yayınlanmıştır.

27 PMI: İmalat Sanayii Satın Alma Yöneticileri Endeksi 70 65 60 55 50 45 40 Üretim Stok Kaynak: Reuters Not: PMI değerinin 50 olması ilgili değişkende herhangi bir değişim olmayacağına, 50 nin üzerine çıkması iyileşmeye, 50 nin altına inmesi ise gerilemeye işaret etmektedir.

28 İSTİHDAM, ÜCRETLER VE GELİR DAĞILIMI

29 İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler Yıllık Şubat (I.Ç) 2008 2009 2010 2011 2012 2012 2013 İşgücüne Katılma Oranı (%) 46,9 47,9 48,8 49,9 50,0 47,9 49,6 Sivil İşgücü (Bin Kişi) 23.805 24.748 25.641 26.725 27.339 26.058 27.430 Sivil İstihdam (Bin Kişi) 21.194 21.277 22.594 24.110 24.821 23.338 24.546 Tarım 5.016 5.240 5.683 6.143 6.097 5.427 5.531 Tarım Dışı 16.178 16.037 16.911 17.967 18.724 17.911 19.015 Sanayi 4.441 4.079 4.496 4.704 4.751 4.684 4.886 Hizmetler (*) 11.737 11.958 12.415 13.263 13.973 13.227 14.129 İşsiz (Bin Kişi) 2.611 3.471 3.046 2.615 2.518 2.721 2.884 İşsizlik Oranı (%) 11,0 14,0 11,9 9,8 9,2 10,4 10,5 Tarım Dışı İşsizlik Oranı (%) 13,6 17,4 14,8 12,4 11,5 12,7 12,9 Genç Nüfusta İşsizlik Oranı (%) 20,5 25,3 21,7 18,4 17,5 18,3 20,4 Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları (*) İnşaat sektörü dahildir.

30 İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler 2012 2013 (I) (II) (III) (IV) (I) İşgücüne Katılma Oranı (%) 47,9 50,5 50,7 50,7 49,6 Sivil İşgücü (Bin Kişi) 26.058 27.554 27.812 27.921 27.430 İstihdam Edilenler (Bin Kişi) 23.338 25.282 25.367 25.291 24.546 Tarım 5.427 6.363 6.564 6.027 5.531 Tarım Dışı 17.911 18.919 18.803 19.264 19.015 Sanayi 4.684 4.760 4.745 4.814 4.886 Hizmetler (*) 13.227 14.159 14.058 14.450 14.129 İşsiz (Bin Kişi) 2.721 2.272 2.445 2.630 2.884 İşsizlik Oranı (%) 10,4 8,2 8,8 9,4 10,5 Tarım-dışı işsizlik oranı (%) 12,7 10,4 11,3 11,7 12,9 Genç Nüfusta İşsizlik Oranı (%) 18,3 15,9 17,2 18,8 20,4 Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları (*) İnşaat dahildir.

31 İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler Yıllar TÜİK İŞGÜCÜ DURUMU (Mevsim etkilerinden arındırılmamış) İşgücüne İstihdam (Bin kişi, İşgücü İstihdam İşsiz katılma oranı 15+ yaş) oranı (%) İşsizlik oranı (%) TÜİK İŞGÜCÜ DURUMU (Mevsim etkilerinden arındırılmış) İşgücüne İstihdam Mevs. İşgücü Durumu İstihdam İşsiz katılma oranı Düz. oranı (%) İşsizlik 2011 OCAK 25.505 22.461 3.044 48,1 42,3 11,9 26.267 23.493 2.774 49,5 44,3 10,6 ŞUBAT 25.766 22.802 2.964 48,5 42,9 11,5 26.454 23.779 2.675 49,8 44,7 10,1 MART 26.103 23.286 2.816 49,0 43,7 10,8 26.579 23.917 2.661 49,9 44,9 10,0 NİSAN 26.592 23.955 2.637 49,9 44,9 9,9 26.624 23.953 2.671 49,9 44,9 10,0 MAYIS 26.995 24.445 2.550 50,5 45,7 9,4 26.646 23.891 2.755 49,9 44,7 10,3 HAZİRAN 27.438 24.901 2.537 51,2 46,5 9,2 26.749 23.996 2.753 50,0 44,8 10,3 TEMMUZ 27.462 24.953 2.509 51,2 46,5 9,1 26.787 24.105 2.682 49,9 44,9 10,0 AĞUSTOS 27.406 24.884 2.521 51,0 46,3 9,2 26.860 24.266 2.595 50,0 45,2 9,7 EYLÜL 27.147 24.749 2.398 50,4 46,0 8,8 26.784 24.316 2.468 49,8 45,2 9,2 EKİM 26.939 24.486 2.454 50,0 45,4 9,1 26.775 24.265 2.510 49,6 45,0 9,4 KASIM 26.696 24.267 2.429 49,4 44,9 9,1 26.820 24.381 2.438 49,6 45,1 9,1 ARALIK 26.254 23.678 2.576 48,5 43,8 9,8 26.768 24.310 2.458 49,5 44,9 9,2 2012 OCAK 26.139 23.475 2.664 48,2 43,2 10,2 26.899 24.472 2.427 49,6 45,1 9,0 ŞUBAT 26.058 23.338 2.721 47,9 42,9 10,4 26.776 24.319 2.457 49,3 44,7 9,2 MART 26.431 23.817 2.615 48,6 43,8 9,9 26.913 24.442 2.471 49,4 44,9 9,2 NİSAN 27.055 24.630 2.425 49,6 45,2 9,0 27.109 24.653 2.456 49,7 45,2 9,1 MAYIS 27.554 25.282 2.272 50,5 46,3 8,2 27.235 24.781 2.454 49,9 45,4 9,0 HAZİRAN 27.803 25.577 2.226 50,8 46,8 8,0 27.179 24.761 2.419 49,7 45,3 8,9 TEMMUZ 27.821 25.498 2.323 50,8 46,6 8,4 27.250 24.765 2.485 49,8 45,2 9,1 AĞUSTOS 27.812 25.367 2.445 50,7 46,3 8,8 27.356 24.839 2.517 49,9 45,3 9,2 EYLÜL 28.011 25.472 2.539 51,0 46,4 9,1 27.652 25.040 2.612 50,3 45,6 9,4 EKİM 28.051 25.509 2.541 51,0 46,4 9,1 27.799 25.201 2.598 50,5 45,8 9,3 KASIM 27.921 25.291 2.630 50,7 45,9 9,4 27.950 25.311 2.639 50,7 46,0 9,4 ARALIK 27.556 24.766 2.790 50,0 44,9 10,1 28.020 25.360 2.660 50,8 46,0 9,5 2013 OCAK 27.323 24.433 2.890 49,5 44,3 10,6 28.079 25.449 2.630 50,9 46,1 9,4 ŞUBAT 27.430 24.546 2.884 49,6 44,4 10,5 28.170 25.569 2.601 51,0 46,3 9,2

32 2008-2013 Döneminde Ortalama Asgari Ücretteki Gelişmeler ASGARİ ÜCRETİN İŞVERENE MALİYET (TL) 2008 2009 2010 2011 2012 2013 / I 2013 / II 2013 Ort. 758 826 905 992 1.110 1.189,0 1.241,1 1.215,1 İşverenden Yapılan Toplam Kesinti (TL) 134 146 160 176 196 210,4 219,6 215 SSK Primi (TL) 122 133 145 159 178 190,8 199,2 195 İşsizlik Sigortası Primi (TL) 12 14 15 16 18 19,6 20,4 20 BRÜT ASGARİ ÜCRET (TL) 624 680 745 817 914 978,6 1.021,5 1.000,1 İşçiden Yapılan Toplam Kesinti (TL) 131 143 157 172 193 205,6 217,8 212 SSK Primi (TL) 87 95 104 114 128 137,0 143,0 140 İşsizlik Sigortası Primi (TL) 6 7 7 8 9 9,8 10,2 10 Gelir Vergisi (TL) 34 37 40 44 50 51,4 56,8 54 Damga Vergisi (TL) 4 4 5 5 6 7,4 7,8 8 NET ASGARİ ÜCRET (TL) 492 537 588 644 720 773,01 803,68 788,3 ARTIŞ ORANLARI İşverene Maliyet 8,7% 9,0% 9,6% 9,7% 11,8% 4,1% 4,4% 9,5% Brüt Asgari Ücret 8,7% 9,0% 9,6% 9,7% 11,8% 4,1% 4,4% 9,5% Net Asgari Ücret 19,8% 9,0% 9,5% 9,6% 11,8% 4,5% 4,0% 9,4% Toplam Kesinti Artış Oranı -7,3% 8,9% 9,8% 9,7% 11,9% 3,2% 5,2% 9,6% İşverenden Yapılan Kesinti Artış Oranı 8,7% 9,0% 9,6% 9,7% 11,8% 4,1% 4,4% 9,5% İşçiden Yapılan Kesinti Artış Oranı -19,4% 8,8% 10,0% 9,8% 12,0% 2,4% 5,9% 9,7% ÇEŞİTLİ GÖSTERGELER Net Asgari Ücret / İşverene Maliyet 65,0% 65,0% 65,0% 64,9% 64,9% 65,0% 64,8% 64,9% Net Asgari Ücret / Brüt Asgari Ücret 79,0% 79,0% 78,9% 78,9% 78,9% 79,0% 78,7% 78,8% Brüt Asgari Ücret / İşverene Maliyet 82,3% 82,3% 82,3% 82,3% 82,3% 82,3% 82,3% 82,3% Toplam Kesinti / İşverene Maliyet 35,0% 35,0% 35,0% 35,1% 35,1% 35,0% 35,2% 35,1% Toplam Kesinti / Brüt Asgari Ücret 42,5% 42,5% 42,6% 42,6% 42,6% 42,5% 42,8% 42,7% İşveren Kesintisi / Brüt Asgari Ücret 21,5% 21,5% 21,5% 21,5% 21,5% 21,5% 21,5% 21,5% İşçi Kesintisi / Brüt Asgari Ücret 21,0% 21,0% 21,1% 21,1% 21,1% 21,0% 21,3% 21,2% Kaynak: Kalkınma Bakanlığı

33 İşyerinin Ekonomik Faaliyetine Göre Haftalık Fiili Çalışma Süresi ve Aylık Ortalama İşgücü Maliyeti Ücretli çalışanların oranı Haftalık fiili çalışma süresi Aylık ortalama brüt ücret Aylık ortalama işgücü maliyeti Ekonomik faaliyet (EFİS Rev.1.1) 2004 2008 2004 2008 2004 2008 2004 2008 (%) (saat) (TL) TOPLAM 100,0 100,0 42,1 42,3 964 1.383 1.388 1.833 (C) Madencilik ve taşocakcılığı 2,4 1,6 42,0 41,4 984 1.466 1.585 2.222 (D) İmalat 47,2 40,9 42,9 42,7 782 1.154 1.129 1.576 (E) Elektrik, gaz, buhar ve sıcak su üretimi ve dağıtımı 3,7 1,1 42,2 40,0 1.514 2.506 2.116 3.593 (F) İnşaat 5,9 6,4 43,0 43,9 686 844 920 1.055 (G) Toptan ve perakende ticaret; motorlu taşıt, motosiklet, kişisel ve ev eşyalarının onarımı 15,0 13,0 43,2 43,0 826 1.316 1.146 1.725 (H) Oteller ve lokantalar 3,6 4,6 43,7 44,6 630 981 849 1.254 (I) Ulaştırma, depolama ve haberleşme 9,3 7,0 41,3 41,4 1.278 1.857 1.762 2.558 (J) Mali aracı kuruluşların faaliyetleri 8,7 4,2 36,0 38,0 1.949 3.156 3.031 4.264 (K) Gayrimenkul, kiralama ve iş faaliyetleri 4,2 9,5 40,9 42,6 936 1.264 1.277 1.597 (M) Eğitim - 4,0-39,0-1.630-1.993 (N) Sağlık işleri ve sosyal hizmetler - 5,5-41,2-1.919-2.288 (O) Diğer sosyal, toplumsal ve kişisel hizmet faaliyetleri - 2,2-41,3-1.669-2.214 Kaynak: TÜİK, 2004 ve 2008 İşgücü maliyeti araştırması sonuçları Not: 2004 uygulamasında M,N ve O sektörleri kapsanmadığından toplam değerler karşılaştırılabilir değildir.

34 Saatlik İşgücü Maliyet Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre Yüzde Değişme) 2010 2011 2012 I II III IV Yıllık I II III IV Yıllık I II III IV Yıllık TOPLAM 6,0 7,8 11,7 10,6 9,0 8,2 9,2 9,3 10,1 9,2 9,0 10,0 10,1 8,5 9,4 Sanayi 3,6 6,9 12,2 10,7 8,4 7,9 8,3 8,6 8,9 8,4 9,0 10,4 10,1 8,0 9,4 Madencilik ve Taş Ocakçılığı 0,1 3,4-0,3 0,1 0,8 5,0 4,5 18,6 16,6 11,2 17,1 18,8 11,5 9,9 14,3 İmalat 3,9 6,5 11,7 11,6 8,4 7,5 8,7 8,8 9,1 8,5 8,8 10,1 10,2 8,1 9,3 Elektrik, Gaz Üretimi ve Dağıtımı -0,1 12,4 22,6 7,3 10,5 14,7 3,1-3,8-2,2 3,0 5,1 5,0 4,5 2,5 4,3 Su Temini, Atık Yönetimi 12,7 12,9 31,4 14,6 17,9 7,3 13,9 19,9 12,8 13,5 8,1 15,2 15,2 9,5 12,0 İnşaat 8,2 9,2 10,7 11,1 9,8 10,6 12,5 14,6 14,0 12,9 7,5 5,6 6,3 8,6 7,0 Hizmetler 10,4 9,1 11,0 10,1 10,1 8,2 10,2 9,0 11,3 9,7 9,4 10,8 11,5 9,8 10,4 Toptan ve Perakende Ticaret 14,0 11,2 16,5 17,2 14,7 11,3 14,4 11,6 10,6 12,0 10,2 9,7 12,1 11,7 10,9 Ulaştırma 12,3 17,0 22,3 17,5 17,3 12,1 8,9 8,5 11,2 10,2 6,1 10,6 10,4 10,1 9,3 Konaklama ve Yiyecek Hizmetleri 10,6 16,1 14,0 14,7 13,8 10,7 10,3 12,1 13,2 11,6 15,5 14,5 17,1 18,2 16,3 Bilgi ve İletişim 5,4-4,6 7,5 7,1 3,8 8,5 14,7 10,0 8,8 10,5 9,9 7,7 7,2 5,9 7,7 Finans ve Sigorta Faaliyetleri 8,4 9,6 7,3 6,6 8,0 6,5 8,5 6,9 11,3 8,3 7,5 9,2 9,8 6,3 8,2 Kaynak: TÜİK

35 Seçilmiş Ücret ve Aylıklara İlişkin Bazı Göstergeler Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, TÜİK, TCMB 2002 Aralık (TL) (1) Memur maaşlarının hesabında aile yardımı dikkate alınmış olup asgari geçim indirimi dikkate alınmamıştır. (2) 2002 yılı Ekim ayında bütün memurlara seyyanen yapılan ödemeler 75 TL olarak dikkate alınmıştır. (3) En yüksek memur maaşı olarak Başbakanlık Müsteşarının maaşı dikkate alınmıştır. Hesaplamalarda Ocak ve Temmuz ayları için ilk yarı ve ikinci yarı ortalama maaşları kullanılmıştır. (4) İşçi ücret artışlarında sadece genel artış ve seyyanen artış oranları dikkate alınmış olup asgari geçim indirimi dikkate alınmamıştır. (5) Net asgari ücret hesabında asgari geçim indirimi dikkate alınmıştır. (6) SSK, Bağ-Kur Tarım, Bağ-Kur Esnaf ve Emekli Sandığı emekli aylıkları, 2002 yılı Aralık ayındaki düzeyler esas alınarak yapılan artışlara göre güncellenmiştir. (7) Vergi iadesi uygulaması yerine getirilen ek ödeme rakamları dahil değildir. (8) Bağ-Kur Tarım emeklilerinde en düşük emekli aylığı için 1. basamak, ortalama emekli aylığı için 6. basamak dikkate alınmıştır. (9) Bağ-Kur Esnaf emeklilerinde en düşük emekli aylığı için 1. basamak, ortalama emekli aylığı için 12. basamak dikkate alınmıştır. (10) Öğrenim kredisinde her yılın ilk aylarında açıklanan öğrenim kredisi miktarı esas alınmıştır. (11) Reel artış oranlarının hesaplanmasında, TÜİK tarafından yayımlanan 1994 temel yıllı TÜFE serisinin 2006 yılı sonrası için 2003 temel yıllı TÜFE serisine göre ileriye yürütülmüş hali kullanılmıştır. 2013 Ocak (TL) Nominal Artış Oranı (2013 Ocak / 2002 Aralık) (%) Reel Artış Oranı (11) (2013 Ocak / 2002 Aralık) (%) En Düşük Memur Maaşı (1) (2) 392,0 1.658,7 323,2% 67,5% En Yüksek Memur Maaşı (1) (2) (3) 3074,1 7.381,8 140,1% -5,0% Ortalama Memur Maaşı (1) (2) 577,9 1.958,3 238,9% 34,1% Ortalama Kamu İşçileri Ücretleri (4) 1.012,0 2.618,7 158,8% 2,4% Net Asgari Ücret (5) 184,3 773,0 320,1% 66,2% SSK (En Düşük) (6) (7) 257,0 891,0 246,7% 37,2% SSK (Ortalama) (6) (7) 276,0 933,7 238,3% 33,9% Bağ-Kur Tarım (En Düşük) (6) (7) (8) 65,8 531,3 707,2% 219,4% Bağ-Kur Tarım (Ortalama) (6) (7) (8) 110,4 635,4 475,6% 127,8% Bağ-Kur Esnaf (En Düşük) (6) (7) (9) 150,0 727,9 385,3% 92,0% Bağ-Kur Esnaf (Ortalama) (6) (7) (9) 261,0 971,6 272,3% 47,3% Emekli Sandığı (En Düşük) (6) (7) 376,5 1.053,7 179,8% 10,7% Emekli Sandığı (Ortalama) (6) (7) 502,0 1.340,7 167,1% 5,7% Özürlü Aylıkları (7) 24,5 358,9 1366,0% 480,1% 65 Yaş Aylığı (7) 24,5 119,6 388,7% 93,4% Muhtar Aylıkları 97,4 439,3 351,2% 78,5% Öğrenim Kredisi (10) 45,0 280,0 522,2% 146,2%

36 Hanehalkı Kullanılabilir Gelirine Göre Yıllık Gelirlerin Dağılımı Yüzde % 20 lik Dilimler TÜRKİYE 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 5,3 6,0 6,0 6,1 5,8 6,4 6,4 6,2 6,5 6,5 İkinci % 20 9,8 10,4 10,7 11,1 10,5 10,9 10,9 10,7 11,1 11,0 Üçüncü % 20 14,0 14,5 15,2 15,8 15,2 15,4 15,4 15,3 15,6 15,5 Dördüncü % 20 20,8 20,9 21,9 22,6 22,1 21,8 22,0 21,9 21,9 21,9 Beşinci %20 50,1 48,3 46,2 44,4 46,5 45,5 45,3 46,0 44,9 45,2 Gini Katsayısı 0,44 0,42 0,40 0,38 0,40 0,39 0,39 0,39 0,38 0,38 Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 5,5 6,1 6,4 6,4 6,2 6,9 6,7 6,6 6,9 6,8 İkinci % 20 9,7 10,3 10,8 11,5 10,7 11,2 11,1 10,9 11,4 11,1 Üçüncü % 20 13,9 14,5 15,3 16,0 15,3 15,5 15,5 15,4 15,7 15,5 Dördüncü % 20 20,5 20,8 21,4 22,6 22,0 21,6 21,9 21,7 21,6 21,8 Beşinci %20 50,4 48,3 46,1 43,5 45,8 44,8 44,8 45,5 44,3 44,8 Gini Katsayısı 0,44 0,42 0,39 0,37 0,39 0,38 0,38 0,39 0,37 0,38 Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 5,2 6,4 6,3 6,1 5,8 6,6 6,7 6,6 6,8 6,6 İkinci % 20 10,3 11,0 11,2 11,3 10,6 11,1 11,3 11,5 11,5 11,3 Üçüncü % 20 14,7 15,1 15,8 15,9 15,3 15,9 15,7 16,0 16,0 15,9 Dördüncü % 20 21,7 21,2 22,7 22,6 22,3 22,3 22,1 22,6 22,4 22,4 Beşinci %20 48,0 46,3 43,9 44,2 46,2 44,1 44,2 43,3 43,3 43,8 Gini Katsayısı 0,42 0,39 0,37 0,38 0,40 0,37 0,37 0,36 0,36 0,37 Kaynak: TÜİK KENT KIR

37 Gelire Göre Gruplar İtibarıyla Tüketim Harcamaları Dağılımı Gelire göre sıralı hanehalkı yüzdeleri Harcama türleri Gelirden en az pay alan > Gelirden en fazla pay alan Kaynak: TÜİK, Hanehalkı Bütçe Anketi Sonuçları Toplam 1. %20 2. %20 3. %20 4. %20 5. %20 2010 2011 2010 2011 2010 2011 2010 2011 2010 2011 2010 2011 Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Gıda ve alkolsüz içecekler Alkollü içecek, sigara ve tütün 21,9 20,7 31,9 30,9 26,8 24,9 24,1 22,7 21,2 20,2 16,7 16,0 4,5 4,1 5,6 5,4 5,4 4,9 5,1 4,8 4,5 4,3 3,6 3,2 Giyim ve ayakkabı 5,1 5,2 4,1 4,3 4,4 4,7 5,0 4,8 5,1 5,3 5,6 5,7 Konut ve kira 27,1 25,8 31,9 31,1 30,6 30,1 29,4 28,0 26,6 25,2 23,8 22,2 Ev eşyası 6,3 6,4 5,2 5,4 5,6 5,7 6,2 6,3 6,2 6,3 6,9 6,9 Sağlık 2,1 1,9 2,3 2,1 2,1 1,8 2,1 1,9 2,1 1,7 2,1 2,0 Ulaştırma 15,1 17,2 7,5 8,5 10,3 12,5 12,1 14,9 16,1 18,7 19,6 21,4 Haberleşme 4,1 4,0 3,4 3,2 3,8 3,7 4,1 4,1 4,3 4,4 4,2 4,1 Kültür, eğlence 2,8 2,7 1,4 1,3 2,3 2,0 2,2 2,3 2,6 2,7 3,7 3,5 Eğitim hizmetleri 2,0 2,0 0,8 0,7 0,9 0,8 1,2 1,3 1,7 1,6 3,4 3,4 Otel, lokanta, pastane 5,4 5,7 3,5 4,3 4,6 4,9 5,4 5,4 5,4 6,0 6,2 6,4 Çeşitli mal ve hizmetler 3,7 4,3 2,6 2,7 3,3 4,1 3,0 3,7 4,4 3,9 4,2 5,2 Grubun en düşük aylık ortalama geliri (TL) Grubun en yüksek aylık ortalama geliri (TL) - - - - 917 1.036 1.334 1.522 1.844 2.120 2.686 3.066 - - 917 1.036 1.334 1.522 1.844 2.120 2.686 3.066 - -

38 Yoksulluk Sınırı Yöntemlerine Göre Fert Yoksulluk Oranları Yöntemler Fert yoksulluk oranı (%) 2002 2003 2004 2005 2006 2007(*) 2008 2009 2010 2011 TÜRKİYE Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı (1) 3,04 2,39 2,49 1,55 1,41 0,52 0,47 0,22 0,21 0,14 Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı (1) 30,30 23,75 20,89 16,36 13,33 8,41 6,83 4,35 3,66 2,79 KENT Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı (1) 2,37 1,54 1,23 0,97 0,24 0,09 0,19 0,04 0,04 0,02 Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı (1) 24,62 18,31 13,51 10,05 6,13 4,40 3,07 0,96 0,97 0,94 KIR Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı (1) 4,06 3,71 4,51 2,49 3,36 1,49 1,11 0,63 0,57 0,42 Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı (1) 38,82 32,18 32,62 26,59 25,35 17,59 15,33 11,92 9,61 6,83 Kaynak: TÜİK, 2011 Yoksulluk Çalışması Sonuçları (1) Satınalma gücü paritesine (SGP) göre hesaplama yapılmıştır. 2011 yılı için 1 $'ın SGP ne göre karşılığı olarak 1,004 TL kullanılmıştır. (*) 2007 yılından itibaren yeni nüfus projeksiyonları kullanılmaktadır.

39 ENFLASYON VE KUR

40 Fiyatlardaki Gelişmeler 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 GSYH Deflatörü 23,3 12,4 7,1 9,3 6,2 12,0 5,3 5,7 8,6 6,8 Yıllık Ortalama ÜFE (*) 25,6 11,1 5,9 9,3 6,3 12,7 1,2 8,5 11,1 6,1 TÜFE (**) 25,3 8,6 8,2 9,6 8,8 10,4 6,3 8,6 6,5 8,9 Yıl Sonu ÜFE (*) 13,9 15,3 2,7 11,6 5,9 8,1 5,9 8,9 13,3 2,5 TÜFE (**) 18,4 9,4 7,7 9,7 8,4 10,1 6,5 6,4 10,4 6,2 Kaynak: TÜİK *2005 yılından önce TEFE verileridir. **2003 yılı için 1994 = 100 bazlı endeks kullanılmıştır.

41 ÜFE ve TÜFE de Aylık Gelişmeler (2003=100) TÜFE ÜFE Aylık 12 Aylık Aylık 12 Aylık 2011 2012 2013 2011 2012 2013 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Ocak 0,41 0,56 1,65 4,90 10,61 7,31 2,36 0,38-0,18 10,80 11,13 1,88 Şubat 0,73 0,56 0,30 4,16 10,43 7,03 1,72-0,09-0,13 10,87 9,15 1,84 Mart 0,42 0,41 0,66 3,99 10,43 7,29 1,22 0,36 0,81 10,08 8,22 2,30 Nisan 0,87 1,52 0,42 4,26 11,14 6,13 0,61 0,08-0,51 8,21 7,65 1,70 Mayıs 2,42-0,21 7,17 8,28 0,15 0,53 9,63 8,06 Haziran -1,43-0,90 6,24 8,87 0,01-1,49 10,19 6,44 Temmuz -0,41-0,23 6,31 9,07-0,03-0,31 10,34 6,31 Ağustos 0,73 0,56 6,65 8,88 1,76 0,26 11,00 4,56 Eylül 0,75 1,03 6,15 9,19 1,55 1,03 12,15 4,03 Ekim 3,27 1,96 7,66 7,80 1,65 0,17 12,58 2,57 Kasım 1,73 0,38 9,48 6,37 0,65 1,66 13,67 3,60 Aralık 0,58 0,38 10,45 6,16 1,00-0,12 13,33 2,45 Kaynak: TÜİK

42 Nisan Ayı Tüketici Fiyatlarındaki Gelişmeler (% Değişme) Ağırlık Aylık Ocak-Nisan 12 Aylık Yıllık Ortalama (%) 2012 2013 2012 2013 2012 2013 2012 2013 TÜFE 100,00 1,52 0,42 3,09 3,06 11,14 6,13 8,59 7,66 Gıda ve alkolsüz içecekler 26,22-0,12-1,30 2,76 5,66 11,65 6,83 8,62 6,90 Alkollü içecekler ve tütün 5,21 0,05 0,00 0,07 15,19 18,53 16,25 9,92 13,39 Giyim ve ayakkabı 6,87 13,20 12,75 1,11-0,92 11,66 6,01 7,84 7,42 Konut 16,44 3,15 0,16 5,82 1,34 13,11 6,66 7,74 11,02 Ev eşyası 7,45 0,81 0,44 4,41 2,65 10,71 4,11 9,82 6,93 Sağlık 2,29 0,52 0,33 1,60 1,74 1,28 1,83 0,51 1,77 Ulaştırma 16,73 0,27-0,63 3,85 1,44 9,99 3,09 11,58 5,29 Haberleşme 4,60-0,04 0,16-0,56 0,33 1,78 6,85 1,52 5,02 Eğlence ve kültür 2,98 0,62 0,71 1,36 0,64 7,87 1,26 4,72 3,47 Eğitim 2,18 0,52 0,61 0,76 1,14 6,51 5,21 6,09 5,62 Lokanta ve oteller 5,63 1,19 0,79 3,20 2,88 9,31 8,97 8,14 9,41 Çeşitli mal ve hizmetler 3,40 0,30-0,89 3,17 0,92 16,56 6,29 15,89 9,93 Çekirdek Enflasyon ( I_endeksi ) 55,42 2,08 1,73 2,22 1,86 8,24 5,44 7,11 6,39 Kaynak: TÜİK

43 2013 Yılı Nisan Ayı İtibarıyla Özel Kapsamlı TÜFE Göstergeleri (2003=100) Grup-Kapsam Aylık Ocak-Nisan 12 Aylık Yıllık Ortalama 2012 2013 2012 2013 2012 2013 2012 2013 TÜFE A-Mevsimlik ürünler hariç B-İşlenmemiş gıda ürünleri hariç C-Enerji hariç D-(B) ve (C) E-(C) ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç F-(E) ve fiyatları yönetilen/ yönlendirilen diğer dolaylı vergiler hariç ürünler, G-(F) ve (B) H-(D) ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç I-(C), gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç 1,52 0,42 3,09 3,06 11,14 6,13 8,59 7,66 0,89 0,13 3,19 2,62 10,42 6,17 8,57 7,78 1,85 0,87 3,11 2,15 10,81 6,32 8,67 8,15 1,24 0,66 2,20 3,61 10,28 6,31 8,12 7,00 1,59 1,24 2,08 2,60 9,75 6,56 8,11 7,47 1,32 0,69 2,34 2,87 9,66 5,65 7,99 6,53 1,39 0,74 2,31 2,90 9,97 5,66 8,27 6,59 1,83 1,42 2,19 1,62 9,27 5,86 8,30 7,05 1,74 1,43 2,30 1,82 8,62 6,00 7,52 6,97 2,08 1,73 2,22 1,86 8,24 5,44 7,11 6,39 Kaynak: TÜİK

44 Nisan Ayı Üretici Fiyatlarındaki Gelişmeler (% Değişme) Aylık Ocak-Nisan 12 Aylık Yıllık Ortalama 2012 2013 2012 2013 2012 2013 2012 2013 ÜFE 0,08-0,51 0,73-0,01 7,65 1,70 10,72 3,74 Tarım -0,70-2,23 0,94-2,28 1,92-7,22 4,01 1,46 Sanayi 0,24-0,18 0,69 0,43 8,92 3,56 12,18 4,21 Madencilik 2,56 0,76 3,48 4,70 12,66 6,73 16,20 7,93 İmalat Sanayi 0,18-0,12 1,24 1,74 9,02 1,77 13,17 2,87 Elektrik, gaz, su -0,05-1,14-4,69-12,29 7,10 13,78 2,57 13,55 Kaynak: TÜİK

45 Konut Fiyatlarındaki Gelişmeler (2010=100) Endeksler Aylık Yüzde Değişim 12 Aylık Yüzde Değişim Konut Fiyatları Yeni Konut Fiyatları Konut Fiyatları Yeni Konut Fiyatları Konut Fiyatları Yeni Konut Fiyatları Ara.10 103,56 104,54 102,55 103,78 104,00 0,66 0,80 0,69 1,06 0,81 Ara.11 115,30 118,50 112,04 115,68 114,73 0,87 1,48-0,01 0,49 0,79 11,34 13,35 9,25 11,47 10,32 Oca.12 116,22 119,29 112,69 117,51 115,95 0,80 0,67 0,58 1,58 1,06 11,44 13,45 8,58 12,03 12,24 Şub.12 117,97 121,86 114,13 119,99 118,61 1,51 2,15 1,28 2,11 2,29 11,87 14,36 8,64 13,34 12,72 Mar.12 119,00 122,84 115,88 120,01 120,17 0,87 0,80 1,53 0,02 1,32 11,62 13,65 9,15 12,09 12,96 Nis.12 120,56 125,08 117,85 121,10 121,37 1,31 1,82 1,70 0,91 1,00 11,88 14,16 10,20 11,85 12,46 May.12 121,83 125,75 118,69 123,37 121,92 1,05 0,54 0,71 1,87 0,45 11,35 13,09 9,40 11,96 11,49 Haz.12 123,16 126,88 119,16 125,23 122,30 1,09 0,90 0,40 1,51 0,31 11,45 13,06 9,02 13,06 10,72 Tem.12 124,13 127,22 119,70 126,49 123,09 0,79 0,27 0,45 1,01 0,65 11,61 12,57 9,02 13,40 11,15 Ağu.12 125,32 129,38 120,15 126,14 125,36 0,96 1,70 0,38-0,28 1,84 12,48 14,53 9,01 12,34 12,41 Eyl.12 125,97 130,56 121,09 127,15 126,46 0,52 0,91 0,78 0,80 0,88 11,79 13,51 8,69 11,33 12,20 Eki.12 126,72 131,70 121,56 127,94 127,26 0,60 0,87 0,39 0,62 0,63 11,52 13,43 8,79 11,24 12,04 Kas.12 127,46 132,57 122,43 128,85 127,71 0,58 0,66 0,72 0,71 0,35 11,51 13,53 9,26 11,93 12,19 Ara.12 128,61 133,87 123,04 129,40 129,11 0,90 0,98 0,50 0,43 1,10 11,54 12,97 9,82 11,86 12,53 Oca.13 130,06 135,65 123,62 129,15 128,65 1,13 1,33 0,47-0,19-0,36 11,91 13,71 9,70 9,91 10,95 Şub.13 131,86 138,40 125,01 130,98 131,22 1,38 2,03 1,12 1,42 2,00 11,77 13,57 9,53 9,16 10,63 Kaynak: TCMB

46 Temel Malların Fiyat Gelişimleri ( ) 2012 Ocak Şubat Mart Nisan May Haz Tem Ağus. Eylül Ekim Kasım Aralık Buğday (1) KG 0,57 0,57 0,56 0,57 0,57 0,58 0,60 0,61 0,62 0,63 0,64 0,65 Pamuk (1) KG 1,33 1,36 1,30 1,17 1,16 1,17 1,18 1,16 1,18 1,29 1,29 1,29 Toz Şeker KG 2,97 2,94 2,92 2,91 2,93 2,95 2,96 2,99 3,12 3,17 3,18 3,17 Benzin Lt 4,37 4,40 4,56 4,68 4,35 4,24 4,31 4,49 4,60 4,81 4,61 4,62 Mazot Lt 3,89 3,88 3,99 4,00 3,85 3,74 3,80 3,94 4,08 4,35 4,21 4,20 Elektrik kw/s 0,30 0,30 0,30 0,33 0,33 0,33 0,33 0,33 0,33 0,36 0,36 0,36 Doğalgaz m3 0,82 0,82 0,82 0,96 0,96 0,96 0,96 0,96 0,96 1,05 1,06 1,06 2013 Ocak Şubat Mart Nisan May Haz Tem Ağus. Eylül Ekim Kasım Aralık Buğday (1) KG 0,66 0,66 0,67 0,67 Pamuk (1) KG 1,26 1,27 1,28 1,26 Toz Şeker KG 3,18 3,22 3,23 3,21 Benzin Lt 4,69 4,86 4,77 4,64 Mazot Lt 4,23 4,30 4,28 4,16 Elektrik kw/s 0,36 0,36 0,36 0,36 Doğalgaz m3 1,06 1,06 1,06 1,06 (1) Üretici fiyatları Kaynak: TÜİK-Ortalama fiyat gelişimleri

47 Temel Malların Fiyat Gelişimleri ( ) 2011 Ocak Şubat Mart Nisan May Haz Tem Ağus. Eylül Ekim Kasım Aralık Buğday (1) KG 0,57 0,60 0,61 0,59 0,59 0,60 0,57 0,56 0,56 0,57 0,57 0,57 Pamuk (1) KG 2,43 1,97 2,13 1,98 1,96 1,94 1,93 1,92 1,89 1,66 1,56 1,39 Toz Şeker KG 2,57 2,57 2,59 2,62 2,69 2,72 2,79 2,91 2,94 2,95 2,94 2,95 Benzin Lt 3,94 3,98 4,09 4,17 4,22 4,19 4,27 4,34 4,38 4,33 4,25 4,25 Mazot Lt 3,34 3,43 3,65 3,61 3,55 3,62 3,70 3,76 3,80 3,85 3,83 3,85 Elektrik kw/s 0,27 0,27 0,27 0,26 0,26 0,26 0,26 0,26 0,26 0,30 0,30 0,30 Doğalgaz m3 0,72 0,72 0,72 0,72 0,72 0,72 0,72 0,73 0,73 0,82 0,82 0,82 2012 Ocak Şubat Mart Nisan May Haz Tem Ağus. Eylül Ekim Kasım Aralık Buğday (1) KG 0,57 0,57 0,56 0,57 0,57 0,58 0,60 0,61 0,62 0,63 0,64 0,65 Pamuk (1) KG 1,33 1,36 1,30 1,17 1,16 1,17 1,18 1,16 1,18 1,29 1,29 1,29 Toz Şeker KG 2,97 2,94 2,92 2,91 2,93 2,95 2,96 2,99 3,12 3,17 3,18 3,17 Benzin Lt 4,37 4,40 4,56 4,68 4,35 4,24 4,31 4,49 4,60 4,81 4,61 4,62 Mazot Lt 3,89 3,88 3,99 4,00 3,85 3,74 3,80 3,94 4,08 4,35 4,21 4,20 Elektrik kw/s 0,30 0,30 0,30 0,33 0,33 0,33 0,33 0,33 0,33 0,36 0,36 0,36 Doğalgaz m3 0,82 0,82 0,82 0,96 0,96 0,96 0,96 0,96 0,96 1,05 1,06 1,06 (1) Üretici fiyatları Kaynak: TÜİK-Ortalama fiyat gelişimleri

48 Merkez Bankası Beklenti Anketi Seçilmiş Göstergeler Cari Dönem Mayıs-12 Haziran-12 Temmuz-12 Ağustos-12 Eylül-12 Ekim-12 Kasım-12 Aralık-12 Cari ayın TÜFE Beklentisi Yıl sonu TÜFE Beklentisi Gelecek 12 aylık dönemin TÜFE beklentisi 24 Ay Sonrasinin Yıllık TÜFE Beklentisi (%) Gelecek 12. Ayın Devlet Tahvili İhalesi Yıllık Bileşik Faiz Oranı Beklentisi ( % ) Para Piyasası Gecelik Yıllık Basit Faiz Oranı Beklentisi (Cari ayın) Cari Ay Sonu Bankalara rası Döviz Piyasası Dolar Kuru Beklentisi (YTL) Yıl Sonu Dolar Kuru Beklentisi (YTL) Gelecek 12 Ay Sonundaki Dolar Kuru Beklentisi (YTL) Cari Yıl Sonu Yıllık Cari İşlemler Dengesi Beklentisi Cari Yıl Sonu GSYH Büyüme Beklentisi Gelecek Yıl Sonu Yıllık GSYH Büyüme Beklentisi 1 0,71 7,62 6,99 6,38 9,34 9,65 1,7691 1,7912 1,7967-65590,7 3,6 4,8 2 0,69 7,66 7,01 6,32 9,37 9,76 1,8107 1,8016 1,8182-65011,2 3,7 4,8 1 0,13 7,47 6,95 6,38 9,26 9,77 1,8327 1,8114 1,8211-64704,2 3,7 4,7 2 0,09 7,38 6,93 6,39 9,21 9,72 1,8100 1,8091 1,8219-64616,1 3,6 4,8 1 0,03 7,02 6,80 6,35 8,85 8,92 1,8041 1,8052 1,8163-63831,1 3,6 4,8 2 0,05 6,98 6,78 6,33 8,61 8,49 1,8038 1,8117 1,8207-63427,1 3,6 4,6 1 0,36 6,73 6,68 6,17 8,33 7,42 1,7918 1,8044 1,8186-63121,9 3,7 4,6 2 0,38 6,77 6,69 6,21 8,26 6,99 1,7938 1,8058 1,8163-62679,1 3,6 4,6 1 0,71 6,76 6,59 6,21 8,23 6,47 1,8124 1,8114 1,8252-62830,4 3,6 4,6 2 0,75 6,80 6,60 6,19 8,13 6,05 1,8004 1,8070 1,8256-62235,6 3,4 4,5 1 1,84 7,31 6,65 6,24 8,08 5,66 1,7999 1,8022 1,8201-61646,2 3,4 4,5 2 1,85 7,29 6,70 6,22 7,83 5,53 1,8000 1,8047 1,8303-60528,3 3,2 4,4 1 1,15 7,18 6,72 6,22 7,49 5,32 1,7822 1,7905 1,8082-59682,7 3,3 4,4 2 1,11 7,20 6,64 6,13 7,22 5,29 1,7964 1,7989 1,8186-58327,4 3,2 4,4 1 0,68 6,52 6,34 5,93 6,64 5,23 1,7904 1,7904 1,8231-57294,4 3,2 4,4 2 0,59 6,46 6,34 5,89 6,46 5,25 1,7864 1,7864 1,8243-55515,3 3,0 4,4 Ocak-13 0,85 6,32 6,10 5,79 6,57 5,25 1,7799 1,8215 1,8407-61084,2 4,2 4,7 Şubat-13 0,53 6,59 6,07 5,78 6,63 5,09 1,7734 1,8131 1,8298-60819,8 4,2 4,8 Mart-13 0,48 6,58 6,18 5,88 6,52 5,02 1,8046 1,8219 1,8369-59450,9 4,2 4,7 Nisan-13 0,65 6,60 6,13 5,85 6,39 5,36 1,7941 1,8207 1,8372-59731,5 4,2 4,8 Mayıs-13 0,46 6,51 6,15 5,80 6,04 4,58 1,7992 1,8213 1,8397-59249,4 4,1 4,7

Endeks Son 3 ayda iş durumu Son 3 ayda hizmetlere olan talep Gelecek 3 ayda hizmetlere olan talep beklentisi Son 3 ayda toplam çalışan sayısı Gelecek 3 ayda toplam çalışan sayısı beklentisi Gelecek 3 ayda satış fiyatları beklentisi Son 12 ay ile karşılaştırıldığında gelecek 12 ayda sabit sermaye yatırımı beklentisi (*) Endeks Son 3 ayda iş hacmi (satışlar) Mevcut mal stok seviyesi (*) Gelecek 3 ayda tedarikçilere verilecek sipariş miktarı beklentisi Gelecek 3 ayda iş hacmi (satışlar) beklentisi Gelecek 3 ayda toplam çalışan sayısı beklentisi Gelecek 3 ayda satış fiyatları beklentisi Son 12 ay ile karşılaştırıldığında gelecek 12 ayda sabit sermaye yatırımı beklentisi (**) Endeks Son 3 ayda inşaat faaliyetleri Alınan siparişlerin mevcut düzeyi Gelecek 3 ayda toplam çalışan sayısı beklentisi Gelecek 3 ayda satış fiyatları beklentisi Son 12 ay ile karşılaştırıldığında gelecek 12 ayda sabit sermaye yatırımı beklentisi (*) 49 Sektörel Güven Endeksleri Hizmet Sektörü Güven Endeksi Perakende Ticaret Sektörü Güven Endeksi İnşaat Sektörü Güven Endeksi 2012 4 110,1 98,6 99,2 132,3 97,1 118,1 118,7 111,5 92,5 99,4 129,1 142,4 106,7 136,5 99,5 102,4 69,3 129,7 126,6 5 113,8 106,0 106,7 128,6 101,0 116,6 116,9 114,1 109,7 99,4 123,7 133,1 108,9 118,4 98,0 111,1 71,3 124,7 117,9 6 114,4 111,6 110,2 121,4 104,2 112,1 113,3 110,2 107,1 98,2 115,4 125,3 106,4 114,0 93,3 117,2 69,6 117,1 115,2 7 113,9 113,8 112,8 115,1 106,1 108,2 110,5 112,7 109,3 112,5 96,6 115,5 118,9 106,0 119,0 112,5 89,9 110,9 70,3 109,6 110,2 105,1 8 108,2 103,3 103,2 118,2 100,1 108,7 109,9 109,0 104,3 100,5 110,6 122,1 102,5 124,0 86,8 106,6 69,4 104,1 106,6 9 105,2 102,1 101,3 112,2 97,5 105,0 106,1 108,8 111,4 104,7 102,2 110,2 101,9 124,2 85,1 105,1 71,8 98,4 102,7 10 103,0 103,1 101,5 104,4 97,4 99,8 104,8 99,2 106,6 96,6 92,3 94,3 99,7 125,0 79,0 101,2 71,2 86,8 97,9 11 95,6 94,5 93,1 99,3 95,0 99,0 104,7 94,4 96,8 104,0 78,8 82,5 97,8 111,7 76,2 91,4 67,0 85,3 98,2 12 92,9 91,0 88,7 99,0 90,2 102,3 108,2 89,5 83,8 102,2 77,9 82,4 97,0 112,0 71,8 84,8 64,6 79,0 94,5 2013 1 94,9 84,4 84,6 115,6 86,4 108,4 114,2 114,3 95,0 74,9 108,3 96,8 101,7 101,5 118,8 119,6 80,6 82,0 68,4 92,8 99,3 107,5 2 99,6 86,2 85,7 127,0 89,0 111,2 110,8 104,0 79,1 104,2 118,5 128,7 104,0 126,1 85,5 79,9 66,3 104,8 110,1 3 102,2 87,7 86,8 132,2 89,1 115,6 114,1 111,4 88,1 98,9 134,3 147,3 112,2 129,1 94,9 91,5 68,3 121,5 116,7 4 110,8 100,5 98,5 133,3 96,2 117,0 117,0 113,6 96,3 96,5 133,6 147,8 111,5 121,0 92,6 98,2 68,9 116,3 114,3 Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişim 2012 4 7,0 10,1 15,3-0,4 1,5 0,7 4,0 4,7 19,8-2,9 3,1 1,9-3,0 4,2 3,7 26,2 3,6 3,8 4,6 5 3,4 7,5 7,6-2,8 4,0-1,2-1,5 2,3 18,6 0,0-4,1-6,6 2,0-13,2-1,5 8,5 2,9-3,8-6,9 6 0,6 5,3 3,3-5,6 3,1-3,9-3,1-3,4-2,4-1,2-6,7-5,9-2,3-3,7-4,8 5,5-2,5-6,1-2,2 7-0,4 1,9 2,4-5,2 1,8-3,5-2,5-0,8 5,1-1,6 0,1-5,1-0,4 4,4-3,7-5,3 1,0-6,5-4,3 8-5,0-9,2-8,6 2,7-5,6 0,5-0,5-0,3-7,3 4,1-4,3 2,7-3,3 4,1-3,5-3,9-1,3-4,9-3,3 9-2,8-1,2-1,8-5,1-2,5-3,4-3,4-0,2 6,9 4,1-7,6-9,8-0,5 0,2-2,0-1,4 3,4-5,6-3,6 10-2,1 1,0 0,2-6,9-0,1-5,0-1,2-8,8-4,3-7,7-9,7-14,4-2,1 0,6-7,1-3,7-0,8-11,7-4,7 11-7,2-8,3-8,4-4,9-2,5-0,8-0,1-4,8-9,2 7,6-14,6-12,5-1,9-10,6-3,6-9,7-5,8-1,7 0,3 12-2,9-3,7-4,7-0,4-5,0 3,4 3,3-5,3-13,4-1,8-1,1-0,1-0,8 0,3-5,7-7,2-3,6-7,4-3,8 2013 1 2,1-7,3-4,6 16,8-4,2 5,9 5,6 6,1-10,6 6,0 24,2 23,3 4,7 6,1 12,2-3,3 5,9 17,4 5,1 2 5,0 2,1 1,3 9,9 3,0 2,6-3,0 9,5 5,6-3,8 22,5 26,6 2,4 6,1 6,1-2,5-3,1 12,9 10,9 5,0 3 2,6 1,7 1,2 4,1 0,1 3,9 2,9 7,1 11,4-5,1 13,3 14,4 7,9 2,4 10,9 14,5 3,1 15,9 6,0 2,6 4 8,4 14,6 13,6 0,8 8,0 1,3 2,6 1,9 9,4-2,4-0,5 0,3-0,7-6,3-2,4 7,3 0,8-4,3 6,0 8,4 (*) Sadece Ocak ve Temmuz aylarında hesaplanmaktadır. (*) Mevcut mal stok seviyesi yayılma endeksinin artışı stok (*) Sadece Ocak ve Temmuz aylarında azalışını, azalışı ise stok artışını göstermektedir. hesaplanmaktadır. (**) Sadece Ocak ve Temmuz aylarında hesaplanmaktadır.

50 Tüketici Güven Endekslerindeki Gelişmeler 120 110 100 90 80 70 60 50 TÜİK-TCMB Tüketici Güven Endeksi CNBC-e Tüketici Güven Endeksi

51 Reel Kesim Güven Endeksi 140 120 100 80 60 40 20 0 Reel Kesim Güven Endeksi Genel Gidişat Kaynak: TCMB

52 2,4000 2,2000 Nominal ve Reel Döviz Kuru 0.5 US/TRY+0.5EUR/TRY (aylık ortalama) TÜFE Bazlı Reel Efektif Döviz Kuru (tersi) (2003=100) -90,00-100,00 2,0000-110,00 1,8000 1,6000-120,00 1,4000-130,00 1,2000-140,00 1,0000-150,00

53 Aylık Reel Kur Endeksi (1987=100. 1$+1,5 EUR. TÜFE) 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 1 141,6 128,9 162,5 167,8 186,2 182,0 212,2 180,5 198,6 198,3 182,7 196,3 2 147,3 132,1 165,9 173,6 189,6 184,9 210,9 176,6 200,8 192,2 189,5 194,2 3 147,0 132,4 170,1 171,8 187,2 181,8 197,5 171,5 197,8 188,9 185,3 193,5 4 153,0 138,1 167,8 167,9 185,9 186,9 188,2 180,0 205,0 193,1 187,8 192,2 5 142,7 147,7 150,7 169,4 173,7 189,8 197,7 183,6 204,4 191,5 188,9 6 127,4 152,9 150,8 175,2 155,0 192,7 198,5 180,7 202,9 185,6 188,3 7 116,1 157,4 154,6 177,7 160,6 194,5 199,9 185,4 201,8 179,9 191,2 8 121,0 159,0 153,7 176,0 168,4 191,4 212,7 186,8 205,0 170,8 190,9 9 124,1 164,2 151,9 176,5 170,7 197,6 208,1 185,3 207,8 170,4 186,6 10 127,0 155,4 153,0 178,3 173,9 208,2 188,0 190,2 213,7 172,9 189,2 11 133,0 153,2 156,3 184,0 176,8 208,6 183,2 188,8 213,2 178,8 193,1 12 135,7 154,9 160,0 184,6 176,9 211,9 183,8 190,6 203,9 177,2 192,1 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı

54 ÖDEMELER DENGESİ

55 TİM Seçilmiş Gruplar İhracatı (Milyon Dolar) Nisan Ocak-Nisan 2012 2013 13/12 (%) 2012 2013 13/12 (%) Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri 479 523 9,2 1.971 2.030 3,0 Tekstil ve Hammaddeleri 646 703 8,9 724 738 1,9 Kimyevi Maddeler 123 146 18,8 375 386 3,1 Hazır Giyim Konfeksiyon 168 191 13,6 404 435 7,7 Otomotiv Endüstrisi 1.630 1.770 8,6 532 583 9,7 Elektrik - Elektronik 45 29-35,4 65 198 202,9 Makine ve Aksamları 1.051 921-12,3 368 366-0,5 Demir ve Demir Dışı Metaller 513 551 7,3 32 34 4,7 Çelik 1.329 1.249-6,0 519 622 19,8 Çimento ve Toprak Ürünleri 271 293 8,1 519 622 19,8 T O P L A M 11.316 11.870 4,9 45.341 47.000 3,7 Kaynak: Türkiye İhracatçılar Meclisi

56 İhracat (ISIC Rev.3, Milyar Dolar) Yıllık Ocak-Mart Kaynak: TÜİK 2010 2011 2012 2012 2013 13/12 (%) Toplam 113,9 134,9 152,6 35.305 37.073 5,0 Ana Metal Sanayi 14,4 17,1 29,1 5.277 5.359 1,6 Motorlu Kara Taşıtı 14,9 17,0 16,2 4.350 4.351 0,0 Giyim Eşyası 10,6 11,6 12,0 3.076 3.290 7,0 Tekstil Ürünleri 10,9 12,9 13,3 3.031 3.428 13,1 Makine ve Teçhizat 9,1 11,1 11,9 2.725 2.967 8,9 Gıda Ürünleri ve İçecek 6,7 8,9 9,5 2.290 2.455 7,2 Kimyasal Madde ve Ürünler 5,7 6,7 7,3 1.684 1.746 3,7 Radyo, TV, Haberleşme Teçhizatı 2,0 2,1 2,5 648 379-41,5 Tarım ve Hayvancılık 4,9 5,1 5,2 1.368 1.487 8,7 Metalik Olm, Diğer Mineral Ü. 4,0 4,0 4,1 938 1.016 8,3 Metal Eşya Sanayi 5,0 6,2 6,6 1.554 1.704 9,6 Bilgi için: İnci Kıymetli Taş ve Mücevher 3,7 3,7 16,3 1.951 2.284 17,0

57 İhracat (ISIC Rev,3, Milyar Dolar) 2012 2013 Mart Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eylül Ekim Kası Ara Ocak Şubat Mart Toplam 13,2 12,6 13,1 13,2 12,8 12,8 13,0 13,2 13,8 12,6 11,5 12,4 13,2 Ana Metal Sanayi 2,0 2,6 2,9 2,8 3,1 3,4 2,6 2,6 2,1 1,8 1,6 1,8 1,9 Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar 1,6 1,4 1,3 1,4 1,2 0,9 1,2 1,4 1,5 1,5 1,2 1,6 1,6 Giyim Eşyası 1,2 1,0 1,0 1,1 1,1 0,9 1,0 0,9 1,0 1,0 1,1 1,1 1,2 Tekstil Ürünleri 1,1 1,0 1,0 1,1 1,1 1,1 1,2 1,2 1,3 1,2 1,1 1,1 1,2 Makine ve Teçhizat 1,1 1,0 1,1 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,1 1,1 0,9 1,0 1,1 Gıda Ürünleri ve İçecek Kimyasal Madde ve Ürünler Radyo,TV,Haber. Teçhizatı ve Cihazları Tarım ve Hayvancılık Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler 0,8 0,7 0,8 0,8 0,7 0,7 0,9 0,9 1,0 0,8 0,8 0,8 0,9 0,7 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,7 0,6 0,5 0,6 0,6 0,3 0,3 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,1 0,1 0,1 0,5 0,4 0,4 0,4 0,3 0,3 0,4 0,5 0,6 0,6 0,5 0,5 0,5 0,4 0,4 0,4 0,4 0,3 0,3 0,3 0,3 0,4 0,3 0,3 0,3 0,4 Metal Eşya Sanayi 0,6 0,5 0,6 0,5 0,5 0,5 0,6 0,5 0,7 0,6 0,5 0,6 0,6 Bilgi İçin: İnci Kıymetli Taş ve Mücevher 0,8 1,5 1,7 1,6 2,1 2,4 1,6 1,5 1,2 0,8 0,7 0,8 0,8 Kaynak: TÜİK

58 İthalat (BEC, Milyar Dolar) Yıllık Ocak-Mart 2010 2011 2012 2012 2013 13/12 (%) Toplam İthalat 185,5 240,8 236,5 55.934 58.757 5,0 Tüketim 24,7 29,7 26,7 6.127 6.870 12,1 - Binek Otomobil 6,8 8,5 7,2 1.196 1.718 43,6 - Diğer 17,9 21,2 19,5 4.931 5.152 4,5 Yatırım 28,8 37,3 33,9 8.265 8.317 0,6 Ara Malı 131,4 173,1 174,9 41.368 43.352 4,8 Bilgi İçin: - Enerji (27, Fasıl) 38,5 54,1 60,1 14.873 13.425-9,7 - İnci Kıymetli Taş 3,0 7,0 8,5 930 3.060 229,0 Kaynak: TÜİK

59 İthalat (BEC, Milyar Dolar) 2012 2013 Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Toplam İthalat 20,7 19,3 21,8 20,4 20,8 18,8 19,9 18,8 20,9 19,8 18,8 19,4 20,6 Tüketim 2,3 2,1 2,4 2,2 2,2 2,0 2,3 2,3 2,6 2,4 1,8 2,3 2,8 - Binek Otomobil 0,5 0,6 0,7 0,7 0,6 0,5 0,6 0,7 0,9 0,9 0,3 0,6 0,8 - Diğer 1,8 1,5 1,8 1,5 1,6 1,5 1,7 1,6 1,7 1,5 1,5 1,7 2,0 Yatırım 3,3 2,8 3,2 2,6 2,8 2,5 2,6 2,6 3,1 3,4 2,6 2,8 2,9 Ara Malı 15,0 14,3 16,0 15,6 15,8 14,2 14,6 13,8 15,2 14,0 14,2 14,3 14,9 Bilgi İçin: - Enerji (27, Fasıl) 5,4 4,9 4,8 5,0 4,5 5,4 5,2 5,0 5,3 5,1 4,6 4,5 4,3 - İnci Kıymetli Taş 0,4 0,6 1,2 1,4 2,0 0,7 0,5 0,4 0,5 0,4 0,8 1,1 1,2 Kaynak: TÜİK

60 İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%) Yıllık Ocak-Mart 2002 69,9 76,0 2003 68,1 72,1 2004 64,8 64,5 2005 62,9 67,0 2006 61,3 63,0 2007 63,1 65,8 2008 65,4 67,4 2009 72,5 84,8 2010 61,4 67,5 2011 56,0 56,0 2012 64,5 63,1 2013 63,1 Kaynak: TÜİK

61 İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%) 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ocak 63,0 62,0 65,1 85,0 67,0 56,5 59,3 61,2 Şubat 61,8 67,3 69,1 93,0 70,1 57,4 66,1 64,1 Mart 63,9 67,7 68,0 77,5 65,8 54,6 63,9 63,1 Nisan 55,7 64,3 63,5 74,7 62,9 56,7 65,5 Mayıs 55,5 61,2 64,6 67,6 66,5 51,8 60,4 Haziran 62,7 62,9 60,4 66,6 62,6 52,5 64,8 Temmuz 60,4 58,7 61,3 70,4 59,5 56,3 61,6 Ağustos 55,5 59,5 57,4 61,2 55,2 57,1 68,2 Eylül 62,6 62,5 71,5 67,9 57,0 50,7 65,0 Ekim 61,5 63,3 65,1 79,0 63,4 59,8 70,3 Kasım 67,0 68,1 77,8 70,6 54,8 59,4 65,8 Aralık 65,9 60,3 67,7 66,9 57,5 60,6 63,8 Kaynak: TÜİK

62 İhracat ve İthalat % Değişmeleri (Bir önceki yılın aynı dönemine göre) Nominal Fiyat Miktar İhracat İthalat İhracat İthalat İhracat İthalat 2011 18,5 29,8 11,5 14,9 6,3 12,9 2012 13,0-1,8-2,7-2,6 16,2 1,0 2011 Ç1 21,0 45,7 10,1 12,9 9,6 28,6 Ç2 18,9 41,8 16,9 18,4 1,6 19,4 Ç3 25,4 31,4 14,3 19,3 9,5 9,8 Ç4 10,2 7,6 4,9 9,3 5,1-1,8 2012 Ç1 12,4-0,2-0,3 1,9 12,7-2,0 Ç2 14,1-3,5-5,8-3,7 21,2 0,3 Ç3 14,1-3,8-4,6-6,1 19,6 2,5 Ç4 11,6 0,7-0,1-2,2 11,6 2,9 2013 Ç1 5,0 5,0 1,2-0,1 4,0 5,3

63 Cari İşlemler Dengesi (Milyon Dolar) Yıllık Mart 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2012 2013 I. Dış Ticaret Dengesi -41.058-46.852-53.021-24.850-56.413-89.139-65.722-6.115-5.737 II. Hizmetler D. (Net) 13.985 13.954 18.817 18.581 16.658 20.130 23.509 710 1.263 1.Taşımacılık 348-420 177 1.815 1.308 2.279 4.217 199 266 2.Turizm 14.468 15.781 19.541 18.405 17.391 20.171 21.559 852 1.188 3.İnşaat Hizmetleri 879 759 974 1.090 859 838 1.029 75 70 4.Sigorta Hizmetleri -604-885 -703-554 -541-468 -382-49 -68 5.Finansal Hizmetler -247-228 -133-355 -234-690 -644-179 -47 6.Diğer Ticari Hizmetler -434-821 -1.040-1.286-1.340-1.427-1.591-67 -87 7.Resmi Hizmetler -920-733 -778-846 -869-1.059-965 -129-64 8.Diğer Hizmetler 495 501 779 312 84 486 286 8 5 III. Gelir Dengesi -6.656-7.108-8.366-8.308-7.215-7.841-6.675-928 -946 Doğrudan Yatırımlar -1.053-2.105-2.626-2.747-2.187-2.704-2.097-343 -409 Portföy Yatırımları -662 383 972 267-491 -899-628 -265-254 Diğer Yatırımlar -4.869-5.319-6.646-5.723-4.414-4.075-3.735-303 -262 IV. Cari Transferler 1.893 2.225 2.132 2.409 1.523 1.758 1.367 69 24 İşçi Gelirleri 1.111 1.209 1.431 1.014 948 1.045 975 66 59 Cari İşlemler Dengesi -31.836-37.781-40.438-12.168-45.447-75.092-47.521-6.264-5.396 Kaynak:TCMB

64 Cari İşlemler Dengesi (Milyon Dolar) 2012 2013 Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart I. Dış Ticaret Dengesi -5.253-6.976-5.770-6.407-4.504-5.422-3.867-5.326-5.414-5.833-5.477-5.737 II. Hizmetler D. (Net) 1.310 2.091 2.121 3.139 3.706 3.530 3.281 1.539 742 792 818 1.263 1.Taşımacılık 335 313 313 678 654 679 476 217 80 204 140 266 2.Turizm 1.147 1.735 2.150 2.797 3.057 3.011 2.990 1.462 994 971 842 1.188 3.İnşaat Hizmetleri 98 159 21 43 190 67 76 48 101 16 102 70 4.Sigorta Hizmetleri -7-32 -43-60 -23-15 -27-26 -52-35 -34-68 5.Finansal Hizmetler -29-23 -40-62 -22-55 -26-26 -102-54 -71-47 6.Diğer Ticari Hizmetler -160-80 -181-181 -127-128 -150-75 -195-214 -97-87 7.Resmi Hizmetler -87-62 -116-56 -46-78 -82-71 -130-53 -75-64 8.Diğer Hizmetler 13 81 17-20 23 49 24 10 46-43 11 5 III. Gelir Dengesi -763-563 -431-659 -432-579 -582-330 -407-581 -448-946 Doğrudan Yatırımlar Kaynak: TCMB -324-212 -111-170 -103-79 -166-95 -402-62 -40-409 Portföy Yatırımları -26-52 94-175 -3-103 -9 12 197-226 -159-254 Diğer Yatırımlar -397-282 -396-296 -308-379 -389-227 -181-272 -228-262 IV. Cari Transferler 138 82 72 62 137 99 65 94 256 36 172 24 İşçi Gelirleri 84 77 59 87 97 97 94 87 110 74 64 59 Cari İşlemler Dengesi -4.568-5.366-4.008-3.865-1.093-2.372-1.103-4.023-4.823-5.586-4.935-5.396

65 Sermaye Hareketleri (Milyon Dolar) Yıllık Mart 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2012 2013 Sermaye ve Finans Hesapları 32.064 37.264 37.427 9.289 44.042 65.659 46.363 4.106 6.856 1. Doğrudan Yatırımlar (net) 19.261 19.941 17.211 7.110 7.572 13.698 8.481 823 424 -Yurtdışında -924-2.106-2.549-1.553-1.464-2.349-4.074-2.016-173 -Yurtiçinde 20.185 22.047 19.760 8.663 9.036 16.047 12.555 2.839 597 -Gayri Menkul 2.922 2.926 2.937 1.782 2.494 2.013 2.636 218 271 2. Portföy Yatırımları (net) 7.415 833-5.014 227 16.093 21.986 40.780 3.014 3.887 -Borç Senetleri 9.463-2.358-4.486 111 16.149 20.284 31.858 3.275 2.370 3. Diğer Yatırımlar (net) 11.502 24.530 24.234 2.106 33.237 28.187 17.960 2.516 4.992 -Bankaların Döviz Varlıkları -10.293-3.526-13.327 12.710 8.742 12.852 1.335 1.638-840 4. Rezerv Varlıklar -6.114-8.032 1.057-111 -12.809 1.813-20.814-2.247-2.447 Bilgi İçin (Sermaye Hareketleri): Kısa Vadeli (Net) 4.260-1.283 6.205-2.675 39.081 24.873 43.222 2.047 9.027 Uzun Vadeli (Net) 29.946 33.780 24.676-8.652 3.659 15.647 16.609 1.907 878 IMF Kredileri (Net) -4.511-3.983 1.701-680 -2.159-2.827-2.007 0 0 Kamu Kesimi (Net) 2.930-7.823-2.864 175 15.777 14.339 16.971 3.287 1.748 Özel Kesim (Net) 35.248 53.119 39.234 9.225 41.074 49.507 50.206 3.066 7.555 Kaynak: TCMB

66 Sermaye Hareketleri (sektörel, milyar dolar) Yıllık Mart 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2012 2013 SERMAYE HAREKETLERİ (Rezerv Hariç) 38,2 45,3 36,4 9,4 56,9 63,8 67,2 6,4 9,3 Kamu Kesimi 2,9-7,8-2,9 0,2 15,8 14,3 17,0 3,3 1,7 Genel Hükümet (net) 4,2-6,4-1,1 1,0 16,3 16,3 19,2 3,4 1,8 Merkez Bankası (net) -1,3-1,4-1,8-0,8-0,5-1,9-2,2-0,1-0,1 Özel Kesim 35,2 53,1 39,2 9,2 41,1 49,5 50,2 3,1 7,6 Bankalar (net) -3,1-1,5-1,2 4,9 40,4 15,9 27,1 2,0 6,8 Bankacılık Dışı Özel Kesim (net) 38,3 54,6 40,4 4,3 0,6 33,6 23,1 1,1 0,8 Rezerv Varlıklar ('-' artışı gösterir) -6,1-8,0 1,1-0,1-12,8 1,8-20,8-2,2-2,4 CARİ İŞLEMLER DENGESİ -31,8-37,8-40,4-12,2-45,4-75,1-47,5-6,3-5,4 NET HATA VE NOKSAN -0,2 0,5 3,0 2,9 1,4 9,4 1,2 2,2-1,5 Kaynak: TCMB

67 Sermaye Hareketleri (Vade, Milyon Dolar) Kaynak: TCMB Yıllık Mart 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2012 2013 1. CARİ İŞLEMLER DENGESİ -31.836-37.781-40.438-12.168-45.447-75.092-47.521-6.264-5.396 2. NET HATA NOKSAN (Finansman İhtiyacı) -228 0 0 0 0 0 0 0-1.460 I. FİNANSMAN İHTİYACI (1+2) -32.064-37.781-40.438-12.168-45.447-75.092-47.521-6.264-6.856 II. FİNANSMAN KAYNAKLARI (1+2+3+4) 32.064 37.781 40.438 12.168 45.447 75.092 47.521 6.264 6.856 1. SERMAYE HAREKETLERİ (Net) 52.982 52.805 47.996-2.630 50.268 53.821 67.849 4.715 10.143 Doğrudan Yabancı Yatırımlar (Net) 19.261 19.941 17.211 7.110 7.572 13.698 8.481 823 424 Kısa Vadeli (Net) 4.260-1.283 6.205-2.675 39.081 24.873 43.222 2.047 9.027 İMKB 1.939 5.138 716 2.827 3.468-986 6.274 98 511 DİBS 6129-3281 -5073-1709 10715 14805 16835 2193 1647 Diğer -3.808-3.140 10.562-3.793 24.898 11.054 20.113-244 6.869 Uzun Vadeli (Net) 29.946 33.780 24.676-8.652 3.659 15.647 16.609 1.907 878 Eurobond 3.334 923 587 1.820 4.082 2.521 4.823 1.073 0 Bankaların Kredi Kullanımı 9.766 7.272 929-1.660 897 5.653-109 -72 510 Reel Sektör 18.317 26.398 22.656-9.621-5.783 4.406 3.650 1.019-460 Diğer -1.471-813 504 809 4.463 3.067 8.245-113 828 Diğer Sermaye Hareketleri (Net) -485 367-96 1.587-44 -397-463 -62-186 2. IMF KREDİLERİ (Net) -4.511-3.983 1.701-680 -2.159-2.827-2.007 0 0 Merkez Bankası 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Genel Hükümet -4.511-3.983 1.701-680 -2.159-2.827-2.007 0 0 3. REZERV DEĞİŞİMİ ('- işaret' rezerv artışı anlamında) Bankaların Yurtdışı Muhabirleri Nezdindeki Döviz Varlıkları -16.407-11.558-12.270 12.599-4.067 14.665-19.479-609 -3.287-10.293-3.526-13.327 12.710 8.742 12.852 1.335 1.638-840 Resmi Rezervler -6.114-8.032 1.057-111 -12.809 1.813-20.814-2.247-2.447 4. NET HATA NOKSAN (Finansman Kaynağı) 0 517 3.011 2.879 1.405 9.433 1.158 2.158 0

68 Turizm Göstergeleri Gelen Turist Sayısı (Bin Kişi) Turizm Geliri (Milyon Dolar) 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ocak 783 752 810 976 982 1.105 917 831 776 978 955 1.290 Şubat 896 899 954 1.080 998 1.268 827 752 760 953 875 1.232 Mart 1.305 1.208 1.415 1.618 1.461 1.841 1.128 986 1.012 1.326 1.148 1.602 Nisan 1.648 1.750 1.745 2.291 2.169 1.128 1.111 1.130 1.433 1.494 Mayıs 2.749 2.719 3.148 3.283 3.233 1.837 1.592 1.761 2.066 2.103 Haziran 3.306 3.263 3.500 3.781 3.883 2.118 1.967 2.112 2.410 2.573 Temmuz 4.085 4.343 4.358 4.597 4.571 3.254 3.121 2.970 3.371 3.145 Ağustos 3.762 3.760 3.719 4.077 4.470 4.239 4.079 3.456 3.487 3.379 Eylül 2.981 3.136 3.486 3.924 3.991 3.128 3.008 2.853 3.308 3.266 Ekim 2.462 2.617 2.840 3.040 3.051 2.436 2.759 2.979 2.984 3.450 Kasım 1.268 1.404 1.491 1.596 1.632 1.345 1.575 1.640 1.640 1.918 Aralık 1.091 1.226 1.166 1.195 1.343 1.008 1.199 1.136 1.098 1.347 Toplam 26.337 27.077 28.632 31.456 31.783 23.365 22.980 22.585 25.054 25.653 Kaynak: Gelen turist sayısı: Kültür ve Turizm Bakanlığı Turizm geliri: TCMB - Ödemeler Dengesi

69 Dış Denge Faktörleri 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Kısa V. Dış Borç Stoku / Toplam Dış Borç Stoku (%) Kısa V. Dış Borç Stk / Toplam Mal İhracatı (%) 17,2 18,7 18,2 26,5 27,2 30,0 37,9 38,5 47,0 65,7 59,0 66,0 TCMB Rezervleri (Net) / Kısa Vadeli Borç Stoku (%) 177,1 141,3 152,6 111,1 106,5 132,7 TCMB Rezervleri (Milyar Dolar, Altın dahil, Brüt) 74,7 72,9 74,8 86,0 87,8 122,1 130,2 (17.05.2013) Banka Açık Poz, (Milyon Dolar) -10.019-3.015-11.629-13.917-17.764-16.768-21.634 (10.05.2013) İhracat / İthalat (%) 63,1 65,4 72,5 61,4 56,0 63,8 63,1 (Mart) Program Tanımlı Kamu Kesimi FDF / GSYH (%) 3,1 1,6-1,1 0,8 1,9 0,5 (2013 Yılı Programı) Cari İşlemler Açığı (Milyon Dolar) -38.335-41.534-13.470-46.857-77.219-48.867-15.917 (Ocak-Mart) Toplam Sanayide Birim Ücret Endeksi ( 2005=100) 101 101,7 94,6 92,9 97,0 103,9 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı

70 Dünya Ekonomisinde Son Gelişmeler (13-17 Mayıs 2013) Avrupa Merkez Bankası (ECB) yönetim kurulu üyelerinden Ignazio Visco, ekonominin daha da fazla desteği ihtiyaç duyması halinde mevduatta negatif faize geçilebileceğini söyledi. İtalya'nın üç yıl vadeli tahvil ihalesinde borçlanma maliyeti, yatırımcıların yüksek getiri için daha fazla risk almalarıyla yüzde 2'nin altına gerileyerek Ocak'tan bu yana görülen en düşük seviyeye geriledi. İhale öncesinde 5,25-8 milyar euro aralığında hedef belirleyen İtalya 8 milyar euro ile hedefin üst sınırında borçlandı. Çin'de fabrikalardaki üretim büyümesinin, Nisan'da beklenen gücü gösterememesi, ülkedeki ekonomik toparlanmanın görünümünü olumsuz etkileyerek hükümetin aktiviteyi desteklemek için girişimde bulunabileceği beklentisini güçlendirdi. Çin'de bugün açıklanan veriye göre, sanayi üretimindeki artış Mart'taki yüzde 8,9 seviyesinden Nisan'da yıllık bazda yüzde 9,3 e yükseldi, ancak yine de beklentinin altında kaldı. ABD'de perakende satışlar Nisan'da düşüş beklentisine karşılık yüzde 0,1 artış kaydederken, otomotiv dışındaki çekirdek satışlar yüzde 0,1 ile beklentiler seviyesinde azaldı. İsrail Merkez Bankası politika faizini sürpriz bir kararla 25 baz puan indirerek yüzde 1.5'e düşürdü ve ülkenin doğalgaz üretiminin para birimi şekele etkilerini azaltmak için döviz alım programı başlattı. Para politikası kurulunun planlanan toplantısından daha önce indirim kararı alan merkez bankası, yıl sonuna kadar 2,1 milyar dolar tutarında döviz alacak. Faiz indirimi 17 Mayıs'tan itibaren geçerli olacak. ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinden Charles Plosser bankanın, varlık alımlarını gelecek ay azaltmazsa, güvenilirliğini riske atmış olacağını söyledi. Philadelphia Fed Başkanı Plosser Stockholm'de yaptığı konuşmada uygulanan gevşek para politikalarının sıkılaştırılması yönünde ilk adımın atılması gerektiğini belirtti. İspanya altı ve 12 ay vadeli ihalelerle bugün 4,05 milyar euro borçlanırken, ülkenin kısa vadeli borçlanma maliyetleri üç yıldan uzun sürenin en düşük seviyesine geriledi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) icra kurulu üyesi Joerg Asmussen, euro bölgesinde bankaların tek bir kurum tarafından denetlenmesini ve faaliyeti durdurulacak bankalardan tek bir kurumun sorumlu olmasını öngören düzenlenmenin gelecek yıl kurulması gerektiğini söyledi. Asmussen Avrupa Birliği maliye bakanları toplantısı öncesinde yaptığı açıklamada, Fransa ve Avrupa Komisyonu'nun desteklediği düzenlemeye destek verdi. Euro bölgesinde sanayi üretimi Mart'ta yüzde 1 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti. Alman yatırımcılarının, Avrupa'nın en büyük ekonomisinin görünümüne ilişkin eğilimlerini gösteren ZEW endeksi Mayıs'ta 36,4 ile beklentilerin altında açıklandı. Almanya'da enflasyon Nisan'da yıllık bazda nihai yüzde 1,2 ile beklentiler seviyesinde açıklandı. Euro bölgesi ekonomisindeki daralma bu yılın birinci çeyreğinde yüzde 0,2 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Avrupa Birliği istatistik kurumu Eurostat'ın verilerine göre, euro bölgesinde gayrı safi yurtiçi hasıla (GSYH) birinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 1 ile yine beklentilerin üzerinde daraldı. Kaynak: Economist-Reuters-vd.

71 Dünya Ekonomisinde Son Gelişmeler (13-17 Mayıs 2013) Almanya'da sanayi üretimi Mart'ta düşüş beklentisine karşılık yüzde 1,2 artış kaydetti. Almanya'da gayrı safi yurtiçi hasıla (GSYH) mevsimsel etkilerden arındırılmış öncü verilere göre birinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,1 ile beklentilerin altında büyüme kaydetti. Almanya'da GSYH mevsimsel etkilerden arındırılmamış verilere göre ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,4 daralma kaydetti. Euro, Almanya ve Fransa büyüme verilerinin beklentilerden kötü gelmesinin ECB'nin para politikasında daha fazla gevşemeye gidebileceği beklentisini canlı tutmasıyla dolar karşısında 6 haftanın en düşük seviyesine geriledi. Euro 1,2897 e kadar gerileyerek Nisan başından beri en düşük seviyeyi gördü. Euronun dolar karşısında yılbaşından beri değer kaybı yüzde 2'ye ulaştı. Avrupa'nın en büyük bankası HSBC, 2014-2016 arasında 2 ile 3 milyar dolar arasında ek tasarruf tedbiri uygulayacağını ve bu kapsamda 14,000 kişinin daha işine son verilebileceğini açıkladı. HSBC tarafından yapılan açıklamaya göre, şirketin CEO'su Stuart Gulliver tarafından uygulanan yeniden yapılanma programı kapsamında temel faaliyet alanı dışında kalan iştirakler de satılacak. İngiltere Merkez Bankası (BOE) enflasyon ve büyümeye ilişkin olarak küresel krizden bu yana ilk defa görünümün biraz daha güçlü olduğuna dair değerlendirmede bulundu. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Yunanistan'ın kredi notunu bir kademe artırarak CCC'den B-'ye yükseltti. Fitch tarafından yapılan açıklamada, Yunanistan'da bütçe açığının azaltılması konusunda sağlanan ilerlemeye ve ülkenin euro bölgesinden çıkış riskinin azaldığına dikkat çekildi. Rusya Merkez Bankası, ana faiz oranlarda değişiklik yapmayarak bulundukları seviyelerde bırakırken, orta vadeli borç verme faizlerinde 25 baz puanlık indirim kararı aldı. Banka bugün yaptığı toplantıda bir gün vadeli repo sabit faizini yüzde 6,5'te bırakırken, bir günlük repo faizini yüzde 5,5'te tuttu. ABD'de üretici fiyatları Nisan'da yüzde 0,7 ile beklentilerin üzerinde düşüş kaydederken; gıda ve enerji fiyatlarını içermeyen çekirdek endeks yüzde 0,1 ile beklentiler seviyesinde yükseldi. ABD'nin New York eyaletindeki üretim büyümesi verisi Mayıs'ta eksi 1,43 değerini alarak büyüme beklentilerinin aksine imalat sektörünün daraldığını gösterdi. ABD'de sanayi üretimi Nisan'da yüzde 0,5 ile beklentilerin üzerinde azalırken, imalat sanayi kapasite kullanım oranı ise yüzde 77,8 e indi. ABD'de işsizlik maaşı başvuruları 11 Mayıs'ta sona eren haftada 360.000'e gerileyerek beklentilerin üzerinde açıklandı. ABD'de tüketici fiyatları endeksi Nisan'da yüzde 0,4 ile beklentilerin üzerinde geriledi. Enerji ve gıda fiyatlarındaki değişimleri içermeyen çekirdek endeks ise yüzde 0,1 ile beklentilerin altında yükseldi. ABD'de yeni konut inşaatları Nisan'da 853,000 adet ile beklentilerin altında; inşaat ruhsatları ise 1.017.000 adet ile beklentilerin üzerinde açıklandı. ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinden John Williams, bankanın ekonomiye sağladığı parasal destekleri bu yaz azaltmaya başlayabileceğini, bu yılın sonunda ise tahvil alımlarına son verebileceğini söyledi. Kaynak: Economist-Reuters-vd.

72 Dünya Ekonomisine İlişkin Göstergeler ve Tahminler Büyüme Enflasyon (1) Cari Denge / GSYH Genel Devlet Dengesi / GSYH 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2012 2013 2014 Dünya 3,2 3,3 4,0 Euro Bölgesi -0,6-0,3 1,1 2,2 1,6 1,4 1,8 2,3 2,3-3,6-2,9-2,6 Seçilmiş Ülkeler ABD 2,2 1,9 3,0 1,8 1,7 1,8-3,0-2,9-3,0-8,5-6,5-5,4 Japonya 2,0 1,6 1,4-0,2 0,7 3,6 1,0 1,2 1,9-10,2-9,8-7,0 İngiltere 0,2 0,7 1,5 2,6 2,6 2,4-3,5-4,4-4,3-8,3-7,3-6,4 Çin 7,8 8,0 8,2 2,5 3,1 3,0 2,6 2,6 2,9-2,2-2,1-1,8 Almanya 0,9 0,6 1,5 2,0 1,6 1,7 7,0 6,1 5,7 0,2-0,3-0,1 Fransa 0,0-0,1 0,9 1,3 1,6 1,5-2,4-1,3-1,4-4,6-3,7-3,5 İtalya -2,4-1,5 0,5 2,4 2,0 0,8-0,5 0,3 0,3-3,0-2,6-2,3 Hindistan 4,0 5,7 6,2 11,2 10,6 10,2-5,1-4,9-4,6-8,3-8,3-8,4 Rusya 3,4 3,4 3,8 6,6 6,4 6,0 4,0 2,5 1,6 0,4-0,3-1,0 Brezilya 0,9 3,0 4,0 5,4 6,1 4,7-2,3-2,4-3,2-4,5-2,1-2,2 Meksika 3,9 3,4 3,4 4,1 3,7 3,2-0,8-1,0-1,0-3,7-3,1-3,0 TÜRKİYE 2,2 3,4 3,7 6,2 5,5 5,0-6,0-6,8-7,3-2,1-2,2-2,3 Kaynak: IMF, World Economic Outlook (WEO), Nisan 2013 (1) TÜFE için yıllık yüzde değişim kullanılmıştır.

73 Dünya Emtia Fiyatları* 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2012 -II 2012-III 2012-IV 2013-I Nis.13 Metal Fiyat Endeksi 156,2 183,3 169,0 136,5 202,3 229,7 191,0 194,2 178,5 186,1 199,4 182,1 Bakır ($/MT) 6.731,4 7.131,6 6.963,5 5.165,3 7.538,4 8.823,5 7.958,9 7.870,2 7.727,5 7.913,3 7.922,4 7.711,2 Alüminyum ($/MT) 2.573,1 2.639,9 2.577,9 1.669,2 2.173,0 2.400,6 2.022,8 1.978,8 1.927,9 2.003,3 2.000,8 1.948,8 Kalay ($/MT) 8.754,9 14.495,4 18.466,6 13.602,7 20.367,2 26.051,4 21.109,4 20.555,1 19.331,0 21.609,2 24.037,5 20.713,1 Nikel ($/MT) 24.125,6 37.135,8 21.141,5 14.672,4 21.810,0 22.909,1 17.541,7 17.154,9 16.373,5 16.984,2 17.305,3 16.335,4 Çinko ($/MT) 3.266,2 3.249,7 1.884,8 1.658,4 2.160,4 2.195,5 1.950,0 1.928,9 1.891,3 1.952,3 2.029,8 1.912,4 Kurşun ($/MT) 1.288,4 2.579,1 2.093,3 1.719,4 2.148,2 2.400,7 2.063,6 1.974,6 1.985,6 2.201,2 2.291,2 2.182,0 Buğday ($/MT) 191,7 255,2 325,9 223,4 223,7 316,2 313,3 269,0 349,5 355,7 321,5 361,0 Mısır ($/MT) 121,6 163,3 223,2 165,5 186,0 291,8 298,4 270,1 328,6 317,3 305,1 321,5 Pamuk (cts/lb) 58,1 63,3 71,4 62,8 103,5 154,6 89,2 90,3 84,2 82,1 89,9 80,9 Ham Petrol ($/varil fiyatı) (2) 64,3 71,1 97,0 61,8 79,0 104,0 105,0 102,9 102,8 101,9 105,1 101,2 Kaynak: IMF (*) 2005 = 100 (1) IMF Tahmini (2) Dated Brent, West Texas ve Dubai Fateh spot piyasa fiyatı ortalaması

74 Seçilmiş Ülkelerde Uygulanan Politika Faizleri ABD EURO İNGİLTERE JAPONYA BREZİLYA ABD EURO İNGİLTERE JAPONYA BREZİLYA 2010 Ocak 0,25 1,00 0,50 0,10 8,75 2012 Ocak 0,25 1,00 0,50 0,10 10,50 Şubat 0,25 1,00 0,50 0,10 8,75 Şubat 0,25 1,00 0,50 0,10 10,50 Mart 0,25 1,00 0,50 0,10 8,75 Mart 0,25 1,00 0,50 0,10 9,75 Nisan 0,25 1,00 0,50 0,10 9,50 Nisan 0,25 1,00 0,50 0,10 9,00 Mayıs 0,25 1,00 0,50 0,10 9,50 Mayıs 0,25 1,00 0,50 0,10 8,50 Haziran 0,25 1,00 0,50 0,10 10,25 Haziran 0,25 1,00 0,50 0,10 8,50 Temmuz 0,25 1,00 0,50 0,10 10,75 Temmuz 0,25 0,75 0,50 0,10 8,00 Ağustos 0,25 1,00 0,50 0,10 10,75 Ağustos 0,25 0,75 0,50 0,10 7,50 Eylül 0,25 1,00 0,50 0,10 10,75 Eylül 0,25 0,75 0,50 0,10 7,50 Ekim 0,25 1,00 0,50 0,0-0,1 10,75 Ekim 0,25 0,75 0,50 0,10 7,25 Kasım 0,25 1,00 0,50 0,10 10,75 Kasım 0,25 0,75 0,50 0,10 7,25 Aralık 0,25 1,00 0,50 0,10 10,75 Aralık 0,25 0,75 0,50 0,10 7,25 2011 Ocak 0,25 1,00 0,50 0,10 11,25 2013 Ocak 0,25 0,75 0,50 0,10 7,25 Şubat 0,25 1,00 0,50 0,10 11,25 Şubat 0,25 0,75 0,50 0,10 7,25 Mart 0,25 1,00 0,50 0,10 11,75 Mart 0,25 0,75 0,50 0,10 7,25 Nisan 0,25 1,25 0,50 0,10 12,00 Nisan 0,25 0,75 0,50 0,10 7,50 Mayıs 0,25 1,25 0,50 0,10 12,00 Mayıs* 0,25 0,50 0,50 0,10 7,50 Haziran 0,25 1,25 0,50 0,10 12,25 Haziran Temmuz 0,25 1,50 0,50 0,10 12,50 Temmuz Ağustos 0,25 1,50 0,50 0,10 12,50 Ağustos Eylül 0,25 1,50 0,50 0,10 12,00 Eylül Ekim 0,25 1,25 0,50 0,10 11,50 Ekim Kasım 0,25 1,25 0,50 0,10 11,00 Kasım Aralık 0,25 1,00 0,50 0,10 11,00 Aralık * 24 Mayıs 2013 tarihi itibarıyladır. Kaynak: Reuters

75 MALİ PİYASALAR

76 Para Piyasalarındaki Gelişmeler * 13,0 12,0 11,0 10,0 9,0 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 TCMB Politika Faiz Oranı Gösterge Tahvilin Spot Piyasa Ortalama Bileşik Getirisi Gecelik Borçlanma Faiz Oranı Gecelik Borç Verme Faiz Oranı Kaynak: Reuters (*) 07.11.2012 vadeli gösterge tahvilin spot piyasa bileşik faiz oranıdır. Not: 18 Mayıs 2010 tarihinden itibaren 1 hafta vadeli repo faiz oranı gösterge faiz oranı olarak kullanılmaktadır.

77 TCMB Gösterge Faiz Oranları (%) TCMB Gecelik Borç Alma Faiz Oranı (%) Bir Hafta Vadeli Repo İhale Faiz Oranı (%) (1) 2010 2011 2012 2013 2010 2011 2012 2013 Ocak 6,50 1,50 5,00 4,75 6,25 5,75 5,50 Şubat 6,50 1,50 5,00 4,50 6,25 5,75 5,50 Mart 6,50 1,50 5,00 4,50 6,25 5,75 5,50 Nisan 6,50 1,50 5,00 4,00 6,25 5,75 5,00 Mayıs 6,50 1,50 5,00 3,50 7,00 (1) 6,25 5,75 4,50 Haziran 6,50 1,50 5,00.. 7,00 6,25 5,75.. Temmuz 6,50 1,50 5,00.. 7,00 6,25 5,75.. Ağustos 6,50 5,00 (2) 5,00.. 7,00 5,75 (2) 5,75.. Eylül 6,25 5,00 5,00.. 7,00 5,75 5,75.. Ekim 5,75 5,00 5,00.. 7,00 5,75 5,75.. Kasım 1,75 5,00 5,00.. 7,00 5,75 5,75.. Aralık 1,50 5,00 5,00.. 6,50 5,75 5,50.. (1) 18 Mayıs 2010 tarihli Para Politikası Kurulu Toplantısında Politika Faiz Oranı olarak belirlenmiştir. (2) 4 Ağustos 2011 tarihli Para Politikası Kurulu Ara Toplantısında kararlaştırılan oranlardır.

78 Bankacılık Sektörü Temel Göstergeleri 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Haz. 2011 Eylül 2011 Ara. 2012 Mart 2012 Haz. 2012 Eylül Kredi / T.Aktifler 26,5 28,0 33,7 38,9 45,0 50,0 52,0 47,7 52,9 54,9 55,7 57,2 57,9 58,9 59,1 Tüketici Kredileri / T. Aktif Tük. Kredileri / T. Kredi Menkul Değerler / T.Aktifler TGA (Net) / Krediler YP Mevduat/Top. Mevduat Likit Aktif. / Kısa Vade. Yük. Dönem Net Karı / T. Aktif Dönem Net Karı / Özkaynak Sermaye Yeterlilik Oranı Bankacılık Aktifleri / GSYH Bankacılık Krediler / GSYH 1,1 2,4 4,1 7,2 9,5 11,7 11,5 11,3 13,0 13,5 13,3 13,7 13,8 13,9 14,0 4,7 9,4 13,1 19,4 22,1 25,1 23,7 25,1 25,9 24,6 23,9 24,0 23,9 23,6 23,7 40,5 42,8 40,4 36,0 34,7 31,3 29,4 35,2 32,1 26,9 26,4 26,1 25,8 25,0 24,0 6,6 1,4 0,7 0,5 0,3 0,4 0,7 0,8 0,6 0,4 0,5 0,5 0,5 0,5 0,7 57,9 49,3 44,8 36,8 38,4 34,9 35,7 34,3 30,4 31,6 34,5 35,3 35,5 36,0 34,4 75,1 80,5 84,3 74,8 65,7 62,4 44,5 54,3 54,7 56,8 59,2 53,4 54,3 52,2 55,1 1,1 2,2 2,1 1,9 2,3 2,6 1,8 2,4 2,2 0,9 1,2 1,6 0,5 0,9 1,3 9,2 15,8 14,0 14,3 18,9 19,5 15,4 18,3 16,5 7,5 10,3 13,8 3,9 7,3 10,2 24,2 30,9 28,8 24,2 21,1 19,1 18,1 20,9 19,2 17,3 16,5 16,7 16,7 16,6 16,6 60,7 54,9 55,0 61,2 64,0 65,5 74,3 83,8 87,5 91,5 92,5 89,4 87,6 88,4 88,8 16,1 15,4 17,8 23,6 28,8 32,7 38,6 40,0 46,3 50,3 51,5 51,2 50,7 52,1 52,4 Kaynak: TBB, BDDK, TÜİK

79 Mali Piyasalarda Öne Çıkan Gelişmeler 17 Mayıs 2013 tarihi itibarıyla 2013 yılı Nisan ayı sonuna göre mevduat bankalarının yurtiçi TL mevduatları yüzde 2,0 oranında artmış, YP mevduatları dolar bazında yüzde 3,8 oranında azalmıştır. Böylece yurtiçi toplam mevduatlar yüzde 0,7 oranında artarak 685,0 milyar TL seviyesinde gerçekleşmiştir. Mevduat bankalarının yurtiçi kredileri 17 Mayıs 2013 tarihi itibarıyla 2013 yılı Nisan ayı sonuna göre yüzde 1,8 oranında artarak 727,7 milyar TL seviyesinde gerçekleşmiştir. Böylece, kredilerin mevduatlara oranı yüzde 106,2 olmuştur. 2012 yılı sonunda yüzde 3,1 seviyesinde olan TGA/Krediler oranı 17 Mayıs 2013 tarihi itibarıyla yüzde 3,6 düzeyinde gerçekleşmiştir. 2012 yılı sonunda yüzde 2,1 olan tasfiye olunacak tüketici kredileri oranı, 17 Mayıs 2013 tarihi itibarıyla yüzde 2,3 e yükselmiştir. Mevduat bankalarının yurtiçi menkul kıymetleri 17 Mayıs 2013 tarihi itibarıyla 2013 yılı Nisan ayı sonuna göre yüzde 0,7 oranında artarak 218,1 milyar TL seviyesine ulaşmış, menkul kıymetlerin mevduatlara oranı yüzde 32,1 oranında gerçekleşmiştir. 10 Mayıs 2013 tarihi itibarıyla bankacılık sektörü net genel döviz pozisyonu 3,5 milyar dolar fazla vermiştir.

80 Yurtiçi Yerleşikler Toplam Mevduat Toplam Mevduat (Milyar TL) Yıllık / Aylık % Değişme TL Mevduat (Milyar TL) Yıllık / Aylık % Değişme YP Mevduat (Milyon $) Yıllık / Aylık % Değişme 2002 128,5 25,9 56,3 25,3 44.301 8,7 2003 144,6 12,5 75,7 34,5 48.800 10,2 2004 179,3 24,0 103,2 36,3 56.683 16,2 2005 221,6 23,6 145,2 40,7 56.917 4,1 2006 271,9 22,7 170,4 17,4 71.756 26,1 2007 314,0 15,5 209,8 23,1 88.995 24,0 2008 396,6 3,2 268,8 28,1 84.796-4,7 2009 444,5 12,1 305,2 13,5 92.537 9,1 2010 525,3 18,2 380,5 24,7 93.654 1,2 2011 598,0 13,8 417,3 9,7 94.775 1,2 2012 Ekim 633,8 1,0 449,5 0,8 102.849 0,8 2012 Kasım 636,1 0,4 454,8 1,2 101.899-0,9 2012 Aralık 657,6 3,4 470,7 3,5 104.848 2,9 2013 Ocak 660,2 0,4 470,2-0,1 107.808 2,8 2013 Şubat 657,8-0,4 472,2 0,4 103.652-3,9 2013 Mart 666,8 1,4 480,1 1,7 102.941-0,7 2013 Nisan 680,0 2,0 489,1 1,9 106.101 3,1 17 Mayıs 685,0 0,7 498,9 2,0 102,113-3,8 Kaynak: TCMB

81 Mevduat Bankaları Yurtiçi Kredileri (Milyar TL, %) Toplam Kredi* Yıllık / Aylık % Değiş. TL Kredi Yıllık / Aylık % Değiş. YP Kredi Yıllık / Aylık % Değiş. Kredi/ Mevduat TGA / Kredi 2002 32,5 3,8 17,8 1,7 14,7 6,5 24,8 29,4 2003 48,6 49,5 32,5 82,6 16,1 9,5 33,2 16,7 2004 78,2 60,9 60,6 86,5 17,6 9,3 43,6 7,4 2005 121,0 54,7 101,7 67,8 19,3 9,7 54,6 5,8 2006 170,6 41,0 147,6 45,1 23,0 19,2 62,7 4,5 2007 214,8 25,9 192,0 30,1 22,8-0,9 68,4 4,4 2008 267,7 24,6 235,3-0,3 32,4-2,2 67,5 4,4 2009 292,6 9,3 252,3 2,4 40,3 3,7 65,8 6,8 2010 420,6 43,7 336,9 33,5 83,8 107,9 80,1 4,3 2011 562,7 1,9 430,8 2,2 131,9 1,2 94,1 3,0 2012 Kasım 646,5 2,3 508,5 2,9 138,0 0,2 101,6 3,3 2012 Aralık 661,7 2,4 518,4 1,9 143,4 3,9 100,6 3,1 2013 Ocak 664,6 0,4 520,6 0,4 144,1 0,5 100,7 3,2 2013 Şubat 677,8 2,0 529,5 1,7 148,4 3,0 103,0 3,3 2013 Mart 701,0 3,4 547,5 3,4 153,5 3,4 105,1 3,3 2013 Nisan 714,8 2,0 560,9 2,4 153,8 0,2 105,1 3,5 17 Mayıs 727,7 1,8 569,8 1,6 157,9 2,7 106,2 3,6 Kaynak: TCMB *TCMB nin kredi verilerine yurtdışı şubelerin kullandırdıkları krediler dahil edilmediği için bu tablodaki toplam kredi rakamları, Kredilerin Dağılımı tablosundaki verilere göre farklılık arz etmektedir.

82 Mevduatların Gerçek Kişi/Tüzel Kişi Ayrımı TL Mevduat (Milyar TL) YP Mevduat (Milyar $) Gerçek Kişi Tüzel Kişi Gerçek Kişi Tüzel Kişi 2002 34,7 21,6.... 2003 45,1 30,6 37,7 11,1 2004 61,5 41,8 42,7 14,0 2005 86,8 58,4 41,7 15,2 2006 109,3 61,2 50,2 21,6 2007 136,4 73,4 63,2 25,8 2008 179,7 89,1 55,0 29,8 2009 196,7 108,5 60,7 31,9 2010 237,4 143,1 57,9 35,8 2011 264,6 152,7 54,8 39,9 2012 Kasım 284,5 170,3 62,5 39,4 2012 Aralık 286,3 184,4 63,3 41,6 2013 Ocak 287,2 183,0 64,7 43,1 2013 Şubat 288,1 184,1 63,8 39,9 2013 Mart 294,5 185,6 61,6 41,4 2013 Nisan 293,6 195,5 62,8 43,3 17 Mayıs 297,9 201,0 61,8 40,3 Kaynak: TCMB

83 Kredilerin Dağılımı (Milyon TL, %) 2013 Mart Toplam İçindeki Pay 2012 Aralık Toplam İçindeki Pay 2013 Mart/ 2012 Aralık (% Değişme) İhracat Kredileri 43.072 5,2 40.544 5,1 6,2 İhracat Garantili Yatırım Kredileri 1.860 0,2 1.472 0,2 26,4 Diğer Yatırım Kredileri 44.127 5,3 40.080 5,0 10,1 İşletme Kredileri 228.917 27,5 221.647 27,9 3,3 İhtisas Kredileri 40.477 4,9 40.163 5,1 0,8 Tüketici Kredileri 206.487 24,8 194.318 24,4 6,3 Kredi Kartları 80.947 9,7 77.501 9,8 4,4 Diğer Krediler 187.658 22,5 179.031 22,5 4,8 Toplam Krediler 833.546 100,0 794.756 100,0 4,9 Kaynak: BDDK

84 Tüketici Kredileri ve Kredi Kartlarının Gelişimi Tarih Stok (Milyon TL) Tüketici Kredileri Bir önceki yılın aynı dönemine göre % değ. Stok (Milyon TL) Kredi Kartları Bir önceki yılın aynı dönemine göre % değ. 2002 2. 262-2,6 4.099 67,6 2003 6.048 167,4 6.578 60,5 2004 12.925 113,7 13.753 109,1 2005 28.474 120,3 17.034 23,9 2006 46.151 62,1 21.205 24,5 2007 65.586 42,1 25.767 21,5 2008 81.093 23,6 32.757 27,1 2009 90.583 11,8 35.774 7,1 2010 124.936 37,9 43.232 20,8 2011 162.119 29,8 53.928 24,7 2012 Kasım 182.324 14,1 67.739 29,6 2012 Aralık 185.906 14,7 68.772 27,5 2013 Ocak 188.158 16,1 68.707 24,7 2013 Şubat 191.584 17,6 69.951 27,9 2013 Mart 197.151 19,2 71.047 25,8 2013 Nisan 200.908 20,3 72.169 25,5 17 Mayıs 204.301 21,3 72.934 25,5 Kaynak: TCMB

Kaynak: TCMB 85 Tüketici Kredileri Türlerinin Gelişimi Konut Kredileri Taşıt Kredileri Diğer Tüketici Kredileri Tarih Stok (Milyon TL) Bir önceki yılın aynı dönemine göre % değ. Stok (Milyon TL) Bir önceki yılın aynı dönemine göre % değ. Stok (Milyon TL) Bir önceki yılın aynı dönemine göre % değ. 2002 459 2,4 594-46,1 1.209 56,8 2003 872 90,0 2.153 262,5 3.023 150,0 2004 2.641 202,9 4.322 100,7 5.962 97,2 2005 12.357 367,9 6.089 40,9 10.029 68,2 2006 22.162 79,3 6.365 4,5 17.624 75,7 2007 30.823 39,1 5.862-7,9 28.900 64,0 2008 37.538 21,8 5.338-8,9 38.218 32,2 2009 41.919 10,9 4.086-25,1 43.208 13,3 2010 57.256 34,5 5.349 27,9 62.331 42,2 2011 69.564 21,5 6.935 29,6 85.620 37,4 2012 Kasım 77.716 12,4 7.299 11,4 97.308 15,6 2012 Aralık 79.335 14,0 7.513 8,3 99.058 15,7 2013 Ocak 80.640 16,1 7.463 8,9 100.055 16,7 2013 Şubat 82.253 18,3 7.399 9,2 101.932 17,8 2013 Mart 84.663 20,6 7.444 8,7 105.044 19,0 2013 Nisan 86.333 21,9 7.496 8,8 107.078 19,9 17 Mayıs 88.190 23,5 7.552 9,2 108.560 20,6

Kaynak: TCMB (*) 2012 yılı toplam rakamı ile ay bazındaki rakamların toplamı arasındaki fark, kişilerin farklı aylarda negatif kaydının olmasından kaynaklanmaktadır. 86 Tasfiye Olunacak Tüketici Kredileri ve Kredi Kartları Tasfiye Olunacak Tük. Kredileri Tutarı /Tük. Kredileri Tüketici Kredi Borcunu Ödememiş Kişi Sayısı Tasfiye Olunacak Kredi Kartları Tutarı / Kredi Kartları Kredi Kartı Borcunu Ödememiş Kişi Sayısı 2007 1,4.. 6,7.. 2008 2,3 93.340 7,2 212.291 2009 4,3 184.708 11,6 287.855 2010 2,8 128.355 8,6 233.955 2011 1,9 190.927 6,3 267.994 2012*.. 441.281.. 583.440 2012 Temmuz 2,1 40.251 5,9 63.146 2012 Ağustos 2,2 51.425 5,9 63.787 2012 Eylül 2,2 55.827 6,0 69.523 2012 Ekim 2,2 55.290 5,9 75.040 2012 Kasım 2,3 55.798 6,0 91.383 2012 Aralık 2,1 71.887 5,4 86.123 2013 Ocak 2,2 64.798 5,7 85.430 2013 Şubat 2,3 49.371 5,7 81.944 2013 Mart 2,3 53.757 5,9 89.273 2013 Nisan 2,3.. 5,9.. 17 Mayıs 2,3.. 6,0..

87 Protestolu Senetler (Adet) Protestolu Senetler ve Karşılıksız Çekler Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değ. Protestolu Senetler (Tutar) (Milyon TL) Karşılıksız Çek Sayısı (Adet) Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değ. 2004 589.892 22,8 1.652 893.939 7,5 2005 920.641 56,1 2.803 1.006.557 12,6 2006 1.177.910 27,9 4.055 1.144.740 13,7 2007 1.470.758 24,9 5.489 1.324.664 15,7 2008 1.574.031 7,0 6.760 1.537.194 16,0 2009 1.599.957 1,6 7.771 1.910.650 24,3 2010 1.216.173-24,0 5.769 900.272-52,9 2011 918.978-24,4 4.902 594.836-33,9 2012 1.074.730 16,9 6.949 904.750 52,0 2012 Haziran 85.958 15,5 583 61.644 29,5 2012 Temmuz 88.406 17,3 571 74.005 89,5 2012 Ağustos 98.596 18,1 616 81.857 56,8 2012 Eylül 96.231 13,5 691 82.058 61,4 2012 Ekim 91.375 17,3 722 78.433 43,6 2012 Kasım 116.807 35,6 769 102.217 46,2 2012 Aralık 95.816 15,3 681 80.340 33,4 2013 Ocak 98.363 26,5 729 82.029 30,7 2013 Şubat 82.790 3,3 534 81.998 6,6 2013 Mart 84.028 5,3 543 64.490 8,3 2013 Nisan 85.092 10,4 568 62.517 1,0 Kaynak: TCMB

88 Dönemler İtibarıyla Kullandırılan Tüketici Kredisi Tutarları (Akım, Milyon TL) Taşıt Kredileri Konut Kredileri İhtiyaç Kredileri Diğer Tüketici Kredileri Toplam Tüketici Kredileri 2005-12 1.836 4.479 3.439 14 9.768 2006-12 1.176 2.478 5.075 71 8.800 2007-12 1.721 4.687 8.648 543 15.598 2008-12 673 1.581 5.436 830 8.519 2009-3 650 2.479 7.640 18 10.786 2009-6 1.251 3.972 10.157 31 15.411 2009-9 1.165 5.991 9.890 39 17.084 2009-12 1.797 8.781 12.234 35 22.848 2010-3 1.579 6.543 13.183 32 21.337 2010-6 1.956 7.528 14.374 917 24.775 2010-9 1.717 6.853 15.303 907 24.780 2010-12 2.529 10.897 17.672 1.029 32.127 2011-3 2.391 9.771 18.410 1.447 32.018 2011-6 1.812 9.379 21.353 1.434 33.978 2011-9 1.751 5.327 15.058 1.298 23.433 2011-12 2.083 5.279 14.583 1.453 23.397 2012-3 1.240 4.799 14.736 1.373 22.148 2012-6 1.537 6.814 17.445 1.376 27.172 2012-9 1.824 6.521 14.406 3.790 26.540 Kaynak: TBB

89 TL Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları (Akım Veriler) Taşıt Kredileri Konut Kredileri Ticari Krediler 2008-12 21,6 20,7 22,8 2009-12 12,4 12,1 9,1 2010-12 9,3 9,6 8,3 2011-12 13,9 14,4 16,0 2012-06 13,1 12,5 14,5 2012-07 13,7 12,2 15,4 2012-08 12,9 12,0 15,4 2012-09 12,6 11,7 13,3 2012-10 12,6 11,1 13,0 2012-11 11,5 10,4 11,7 2012-12 10,7 9,9 10,9 2013-01 11,1 9,7 11,5 2013-02 10,7 9,6 11,7 2013-03 10,4 9,1 10,1 2013-04 10,1 9,0 8,8 10 Mayıs 10,3 9,0 10,1 Kaynak: TCMB

90 Mevduat Bankaları Yurtiçi Menkul Kıymetleri Tarih Toplam Menkul Değ. (Milyar TL) Yıllık / Aylık % Değişme Menkul Değerler/ Mevduat 2002 81,6 39,2 63,5 2003 96,8 18,6 67,0 2004 113,5 11,7 63,3 2005 130,1 14,6 58,7 2006 138,5 6,5 50,9 2007 146,5 5,8 46,6 2008 170,3 16,2 42,9 2009 234,6 37,8 52,8 2010 250,8 6,9 47,7 2011 237,5-2,5 39,7 2012 Kasım 225,3-1,6 35,4 2012 Aralık 224,4-0,4 34,1 2013 Ocak 221,2-1,4 33,5 2013 Şubat 224,1 1,3 34,1 2013 Mart 221,3-1,3 33,2 2013 Nisan 216,5-2,2 31,8 17 Mayıs 218,1 0,7 32,1 Kaynak: TCMB

91 Açık Pozisyon (Milyon Dolar) 2006-12 2007-12 2008-12 2009-12 2010-12 2011-12 2012-9 2012-12 2013-1 2013-2 2013-3 2013-4 10 Mayıs Bilanço İçi Döviz Pozisyonu Kamu B. -443-913 -958-1.298-1.849-405 -1.614-1.248-1.747-1.456-1.508-1.575-736 Özel B. -3.377-2.953 4.092-3.290-2.405-8.565-7.776-6.202-6.780-7.496-6.355-7.526-8.349 Yab. B. -1.748-6.458-7.350-8.630-10.999-8.658-10.283-9.722-10.921-11.915-10.609-13.856-12.329 KYB 102-187 87 373 376-258 -772-695 -736-559 -445-462 -446 Katılm B. -68 493 1.114 1.217 959 121 1.159 1.100 909 756 479 513 226 Toplam -5.534-10.019-3.015-11.629-13.917-17.764-19.286-16.768-19.275-20.670-18.438-22.906-21.634 Net Genel Döviz Pozisyonu* Kamu B. 144 156-191 99 108-265 619 164 172 413 336 425 445 Özel B. -189-219 44 226 44 772 987 1.555 1.748 2.012 1.918 2.430 2.706 Yab. B. 142-235 18-56 -162-196 -29-159 -195 86-191 118 275 KYB 88 1 38 18 28-14 -7 8-25 -46-3 29 27 Katılm B. -43 79 107 42 22 19 15 170 19-2 19 45 24 Toplam 141-217 16 329 41 315 1.585 1.738 1.720 2.463 2.079 3.047 3.477 Kaynak: BDDK * Bankaların yabancı para net genel pozisyonu hesaplanırken, bilanço içi işlemler dışında bankaların swap, forward işlemleri gibi bilanço dışında gösterilen işlemlerinden kaynaklanan yabancı para pozisyonları da dahil edilmektedir.

92 Yurtiçi Yerleşiklerin Portföy Tercihleri Yurtiçi Yer. DTH (Mln. Dolar) Yurtiçi Yer. TL Mevduat (Mln TL) Repo (Mln TL) TL DİBS (Mln TL)* YP DİBS (Mln TL)* Eurobond (Mln TL)* Yat. Fonu (Mln TL) Hisse Senedi (Mln TL) 2002 44.301 56.481 2.763 26.510 2.786 2.629...... 2003 48.800 75.677 3.079 43.539 2.285 4.347 17.299 11.433 2004 56.683 103.240 1.651 56.624 2.578 5.503 24.573 16.962 2005 56.917 145.191 1.486 53.504 1.767 5.344 29.342 22.862 2006 71.756 170.774 2.202 53.988 1.761 5.412 23.020 26.256 2007 88.995 209.846 2.733 55.593 1.258 4.281 26.498 31.246 2008 84.796 268.803 2.199 61.416 1.331 4.778 24.200 19.623 2009 92.537 305.201 1.383 63.870 891 5.237 29.606 40.666 2010 93.654 380.517 1.501 60.864 335 5.302 30.980 56.048 2011 94.775 417.299 1.355 67.037 50 6.437 27.051 53.072 2012 104.848 470.711 3.874 73.006 0 5.868 30.176 73.083 2013 Ocak 107.808 470.217 1.922 74.349 0 5.699 30.532 78.963 2013 Şubat 103.652 472.147 1.906 74.052 0 5.624 30.279 73.729 2013 Mart 102.941 480.127 2.136 74.047 0 5.585 31.574 78.996 2013 Nisan 106.101 489.105 2.885 74.645 0 5.864 31.442 80.361 10 Mayıs 102.113 498.877 3.712 74.858 0 5.921 33.439.. Kaynak: TCMB, BDDK, Merkezi Kayıt Kuruluşu * Bankalar emanetinde tutulan kamu menkul kıymetlerinin piyasa değerleri.

93 Yurtdışı Yerleşiklerin Portföy Tercihleri (Milyon dolar) Hisse Senedi DİBS* Eurobond Mevduat TOPLAM 2002 3.450 2.995.. 2.737.. 2003 8.691 3.895 1.293 3.024 15.872 2004 15.408 12.570 1.135 3.696 32.407 2005 33.812 20.370 634 3.434 56.964 2006 34.774 26.019 555 4.073 65.421 2007 69.943 31.586 373 4.947 106.849 2008 27.273 19.859 609 6.553 54.294 2009 55.558 20.685 825 7.782 84.850 2010 70.944 31.806 1.109 8.637 112.496 2011 45.580 35.751 406 13.219 94.956 2012 Kasım 72.669 55.671 441 17.902 146.683 2012 Aralık 78.540 57.222 458 18.844 155.064 2013 Ocak 78.191 63.932 478 18.301 164.359 2013 Şubat 68.641 64.218 441 18.032 158.712 2013 Mart 76.417 64.925 411 18.570 168.278 2013 Nisan 76.242 70.002 431 19.314 165.989 10 Mayıs 80.831 71.792 448 19.698 172.769 Kaynak: MKK, TCMB Basın Bülteni, BDDK Haftalık Bülteni * 2013 yılı Ocak ayından itibaren DİBS ve Hisse Senedi verisi TCMB EVDS den alınmaktadır.

94 VIX-ABD, VSTOXX-Euro Endeksleri ve Türk Eurobond Faiz Farkı 100 1.200 80 60 40 20 900 600 300 0 0 VIX (Sol Eksen) VSTOXX(Sol Eksen) Türkiye 2015 Vadeli Tahvilin Spreadi (Sağ Eksen) Kaynak: Reuters *Türk eurobond faiz farkı olarak Türkiye nin 2015 vadeli tahvilinin ABD 5 yıl vadeli tahvile göre faiz farkı alınmıştır.

95 Aylık Ortalama Ülke CDS Verileri (1) 2010 2011 2012 2013 Ara Ara May Haz Tem Ağu Eyl Ek Kas Ara Ocak Şub Mar Nis May (2) Arjantin 646 978 1.139 1.339 1.238 1.126 1.035 955 966 860 828 2.644 3.351 3.237 3.017 Brezilya 112 157 145 157 145 128 113 111 106 108 109 123 131 123 120 Çek Cumhuriyeti 93 141 139 136 126 108 94 120 122 118 127 131 124 132 130 Çin 69 140 128 125 116 102 87 79 65 60 63 67 64 72 72 G. Afrika 123 203 173 171 150 139 140 154 156 147 152 170 174 166 160 G. Kore 99 158 136 129 120 109 83 77 63 61 65 67 68 79 74 Hindistan 68 104 101 108 102 89 80 81 79 72 74 78 75 73 67 İspanya 327 427 526 560 543 501 402 339 319 291 259 270 277 267 248 Macaristan 375 506 560 589 562 479 414 340 273 264 265 294 336 348 313 Meksika 115 152 136 146 124 112 98 101 100 96 95 100 94 89 84 Polonya 143 295 236 243 200 162 131 104 87 79 81 88 89 89 82 Portekiz 389 1.125 1.305 1.336 1.275 869 612 480 573 467 403 394 386 399 366 Rusya 149 262 228 242 203 167 144 144 149 133 130 144 149 146 140 Türkiye 136 280 259 255 215 179 157 158 147 127 122 137 137 129 123 (1) Credit Default Swap (Kredi Risk Takası) (2) 24 Mayıs 2013 tarihi itibarıyla Kaynak: Reuters

96 Merkez Bankası Net Rezervleri Net Döviz Pozisyonu (Milyar Dolar) 64 60 56 52 48 44 40 36 32 28 24 20 Net Rezervler (Sol Eksen) Net Döviz Pozisyonu (Sağ Eksen)

97 BORÇLANMA

98 (Milyon ABD Doları) KISA VADELİ STOK Brüt Dış Borç Stoku KAMU SEKTÖRÜ TCMB ÖZEL SEKTÖR UZUN VADELİ STOK TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (I) KISA VADELİ STOK UZUN VADELİ STOK TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (II) KISA VADELİ STOK UZUN VADELİ STOK (*) TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (III) TÜRKİYE TÜRKİYE BRÜT DIŞ BRÜT DIŞ BORÇ BORÇ STOKU / STOKU GSYH (I+II+III) (%) 2002 915 63.618 64.533 1.655 20.348 22.003 13.854 29.202 43.056 129.592 56,2 2003 1.341 69.503 70.844 2.860 21.513 24.373 18.812 30.058 48.870 144.087 47,3 2004 1.840 73.828 75.668 3.287 18.123 21.410 27.076 36.852 63.928 161.006 41,2 2005 2.133 68.278 70.411 2.763 12.662 15.425 34.020 50.646 84.666 170.502 35,4 2006 1.750 69.837 71.587 2.563 13.115 15.678 38.542 82.530 121.072 208.337 39,6 2007 2.163 71.362 73.525 2.282 13.519 15.801 38.703 122.299 161.002 250.328 38,6 2008 3.248 75.040 78.288 1.874 12.192 14.066 47.400 141.291 188.691 281.045 37,9 2009 3.598 79.866 83.464 1.781 11.596 13.377 43.641 128.742 172.383 269.223 43,7 2010 4.290 84.786 89.076 1.586 10.363 11.949 71.493 119.406 190.899 291.924 39,9 2011 7.013 87.293 94.306 1.282 8.589 9.871 73.701 126.329 200.030 304.207 39,3 2012 Ç1 10.683 90.509 101.192 1.287 8.587 9.874 76.408 128.804 205.212 316.278 2012 Ç2 12.772 90.032 102.804 1.171 7.732 8.903 82.677 126.736 209.413 321.120 2012 Ç3 9.762 91.370 101.132 1.117 6.946 8.063 87.305 128.902 216.207 325.402 2012 Ç4 11.040 92.077 103.117 1.082 6.642 7.724 88.829 137.193 226.022 336.863 42,8 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

99 Konsolide Bütçe / Merkezi Yönetim Brüt Borç Stoku Konsolide Bütçe / Merkezi Yönetim Brüt Borç Stoku 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 (Nisan) (Milyon TL) İç Borç Stoku 244.782 251.470 255.310 274.827 330.005 352.841 368.778 386.542 393.585 Dış Borç Stoku 86.738 93.580 78.175 105.493 111.503 120.720 149.565 145.657 146.803 Toplam Borç Stoku 331.520 345.050 333.485 380.321 441.508 473.561 518.343 532.199 540.388 (GSYH İçindeki Paylar, %) İç Borç Stoku 37,7 33,2 30,3 28,9 34,6 32,1 28,5 27,3 25,1 Dış Borç Stoku 13,3 12,3 9,3 11,1 11,7 11,0 11,6 10,3 9,3 Toplam Borç Stoku 51,0 45,5 39,5 40,0 46,3 43,1 40,0 37,6 34,4 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 2013 yılı için GSYH içindeki yüzde paylar hesaplanırken 2013 Yılı Programında yer alan gerçekleşme tahmini kullanılmıştır. 2006 yılından itibaren Merkezi Yönetim Bütçesi tanımı kullanılmıştır.

100 Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Döviz Yapısı Milyon TL TL Döviz Toplam TL (%) Döviz (%) 2006 216.800 128.251 345.050 62,8 37,2 2007 229.168 104.317 333.485 68,7 31,3 2008 251.836 128.485 380.321 66,2 33,8 2009 312.837 128.672 441.508 70,9 29,1 2010 347.347 126.214 473.561 73,3 26,7 2011 365.034 153.309 518.345 70,4 29,6 2012 386.542 145.657 532.199 72,6 27,4 2013 Nisan 393.585 146.803 540.388 72,8 27,2 Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Faiz Yapısı (%) Sabit Faizli Değişken Faizli TÜFE ye Endeksli 2006 54,0 40,8 5,2 2007 55,8 37,5 6,7 2008 57,0 37,3 5,7 2009 53,4 38,0 8,5 2010 56,0 32,8 11,2 2011 59,2 28,4 12,4 2012 59,8 25,9 14,3 2013 Nisan 59,4 25,2 15,4 Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Vadeye Kalan Ortalama Süresi İç Borç Dış Borç Toplam 2006 2,0 7,0 3,4 2007 2,1 7,7 3,4 2008 2,0 7,9 3,6 2009 2,0 7,9 3,5 2010 2,6 8,8 4,2 2011 2,6 9,0 4,5 2012 2,8 9,4 4,6 2013 Mart 3,0 9,5 4,7 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı (Yıl)

101 Kamu Net Borç Stoku KAMU BRÜT İÇ BORÇ STOKU KAMU BRÜT DIŞ BORÇ STOKU KAMU BRÜT TOPLAM BORÇ STOKU (I) T.C.M.B. NET VARLIKLARI (II) KAMU VARLIKLARI (III) İŞSİZLİK SİGORTASI FONU NET VARLIKLARI (IV) KAMU NET TOPLAM BORÇ STOKU (I - II - III - IV) (Milyar TL) KAMU NET TOPLAM BORÇ STOKU / GSYH (%) 2000 54,5 31,3 85,8 11,0 2,7 0,4 71,8 43,1 2001 125,6 63,9 189,6 22,9 5,1 2,2 159,4 66,4 2002 155,2 102,0 257,2 25,4 11,3 5,0 215,6 61,5 2003 202,1 95,6 297,7 24,7 13,1 8,9 251,0 55,2 2004 235,1 97,9 333,0 27,9 17,2 13,3 274,6 49,1 2005 259,8 91,5 351,3 30,8 32,2 18,0 270,3 41,7 2006 268,3 97,6 365,9 45,7 38,3 23,7 258,2 34,0 2007 273,3 82,3 355,5 41,8 34,6 30,7 248,4 29,5 2008 295,8 112,4 408,2 60,4 41,5 38,4 268,0 28,2 2009 347,4 118,3 465,7 66,0 47,7 42,1 309,9 32,5 2010 368,9 128,2 497,1 86,2 47,2 45,9 317,8 28,9 2011 387,6 159,0 546,5 143,2 59,8 53,5 290,1 22,3 2012 408,3 154,6 562,9 189,5 71,6 61,2 240,6 17,0 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

102 Merkez Bankası Politika Faizleri ve Hazine İhalelerinde Oluşan Aylık Faiz Oranı* 22 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Hazine Bileşik Haftalık Repo * 2010 yılı Temmuz ayından tarihinden itibaren politika faizi olarak 1 haftalık REPO faiz oranı kullanılmıştır. Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

103 Merkezi Yönetim Bütçesi Finansman İhtiyacı ve Kaynakları (Milyar TL) 2007 2007 2008 2008 2009 2009 2010 2010 2011 2011 2012 2012 Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek.* 1-Toplam Borç Servisi 166,5 158,9 149,7 146,4 153,9 148,9 200,3 194,8 152,8 150,3 141,2 39,5 Anapara 117,8 112,1 99,5 96,9 97,0 96,4 149,6 146,9 110,3 108,6 93,6 25,7 Faiz 48,7 46,8 50,2 49,4 56,9 52,6 50,7 47,9 42,6 41,8 47,6 13,7 İç Borç Servisi 140,3 136,8 130,8 129,6 135,1 134,2 182,6 178,1 135,0 132,1 122,0 34,5 Anapara 99,6 96,4 87,7 86,0 85,4 88,1 138,4 136,2 99,3 97,1 81,6 22,5 Faiz 40,7 40,4 43,1 43,6 49,7 46,2 44,2 41,9 35,8 35,1 40,4 12,0 Dış Borç Servisi 26,2 22,1 18,9 16,8 18,8 14,6 17,7 16,7 17,8 18,2 19,1 5,0 Anapara 18,2 15,7 11,8 11,0 11,6 8,3 11,2 10,7 11,0 11,5 12,0 3,2 Faiz 8,0 6,4 7,1 5,8 7,2 6,4 6,5 6,0 6,8 6,7 7,2 1,7 2-Kaynaklar ve Borçlanma 166,5 158,9 149,7 146,4 153,9 148,9 200,3 194,8 152,8 150,3 141,2 39,5 Borçlanma Dışı Kaynaklar 41,8 36,9 44,7 34,2 36,5 4,8 5,0 15,0 21,1 29,3 29,8 4,3 Faiz Dışı Fazla 34,3 27,1 35,0 24,4 28,5-4,5-4,3 6,2 - - - - Özelleştirme 6,8 9,0 9,2 9,2 0,0 0,0 0,0 0,0 - - - - Devirli/Garantili Borç Geri Dönüşü 0,7 0,8 0,5 0,5 0,5 0,8 0,6 1,4 - - - - TMO İkraz/Diğer - - - - 7,5 8,5 8,7 7,4 - - - - Kasa/Banka Değişimi 2,7 2,7-1,9 5,2 0,0-6,9 0,0 6,0 - - - - Toplam Borçlanma 122,0 119,3 106,9 107,0 117,4 150,2 195,3 173,9 131,7 121,1 111,4 35,2 Dış Borçlanma 17,8 10,5 15,3 10,7 12,2 11,3 13,7 14,9 12,5 9,3 9,5 4,5 Tahvil İhracı 8,2 - - - 5,6 5,8 8,3 9,8 - - - - Uluslararası Kuruluşlar 6,6 - - - 4,3 5,0 3,0 3,8 - - - - Proje Kredileri 3,0 - - - 2,4 0,6 2,3 1,3 - - - - İç Borçlanma 104,2 108,8 91,6 96,3 105,1 138,9 181,6 159,0 119,1 111,6 101,9 30,7 İç Borç Çevirme Oranı (%) 74,30% 79,50% 70,00% 74,30% 77,80% 103,50% 99,50% 89,30% 88,00% 84,50% 83,50% 89,00% Kaynak: Hazine Müsteşarlığı (*) Şubat sonu itibarıyla. Not: Finansman verileri nakit bazlıdır.

104 Hazine İhaleleri Bileşik Faiz Oranı ve Vade Yapısı 2009 2010 2011 2012 2013 Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Ocak 705 17,1 1.367 9,0 1.578 7,8 1.169 10,5 1.721 6,5 Şubat 813 16,8 925 8,5 1.045 8,6 1.249 9,4 1.786 6,2 Mart 1.422 14,8 656 8,7 604 9,0 1.650 9,6 2.013 6,6 Nisan 665 13,4 1.045 8,9 787 9,0 2.130 9,6 1.992 6,7 Mayıs 1,145 13,5 729 9,7 1.135 8,7 665 9,5 Haziran 765 12,5 1.028 9,1 805 9,1 623 9,1 Temmuz 374 10,4 1.114 8,4 1.273 9,1 602 8,0 Ağustos 661 9,8 1.365 8,3 896 8,9 1.234 7,9 Eylül 1.079 10,1 971 8,1 1.308 9,0 1.744 7,9 Ekim 1.385 8,6 859 7,7 752 8,4 707 7,5 Kasım 923 8,8 1.578 7,9 848 10,5 1.870 7,2 Aralık 602 9,0 1.588 7,9 728 10,3 651 5,8 Ocak-Aralık 1.005 12,7 1.170 8,5 1.136 8,7 1.408 8,8 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

105 Mayıs - Temmuz 2013 Dönemi İç Borç Ödemeleri (Milyon TL) Piyasaya Yapılacak Ödemeler Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Mayıs - Temmuz 2013 İç Borçlanma Stratejisi Kamu Kur. Yapılan İhraçların Geri Ödemeleri Toplam Ödeme Mayıs 2013 1.5.2013 599 179 778 8.5.2013 85 61 146 15.5.2013 13.414 1.573 14.987 22.5.2013 719 64 783 TOPLAM 14.817 1.876 16.693 Haziran 2013 5.6.2013 487 271 758 19.6.2013 356 70 426 26.6.2013 10.430 3.206 13.637 TOPLAM 11.273 3.548 14.821 Temmuz 2013 3.7.2013 246 58 304 10.7.2013 550 79 628 17.7.2013 8.528 1.102 9.631 24.7.2013 1.173 183 1.356 31.7.2013 758 272 1.030 TOPLAM 11.255 1.695 12.949

106 Hazine Finansman Programı (Milyar TL.) Mayıs 2013 Haziran 2013 (*) Temmuz 2013 (*) Ödemeler 18,3 15,5 14,0 İç Borç Servisi 16,7 14,8 12,9 Anapara 13,0 13,4 7,9 Faiz 3,7 1,4 5,0 Dış Borç Servisi 1,6 0,6 1,0 Anapara 1,1 0,4 0,3 Faiz 0,5 0,2 0,7 Finansman 18,3 15,5 14,0 Borçlanma 14,5 13,0 11,8 İç Borçlanma 14,5 13,0 11,8 Piyasadan İhale Yoluyla 12,6 9,5 10,1 Kamuya Satışlar 1,9 3,5 1,7 Dış Borçlanma 0,0 0,0 0,0 Diğer Finansman 3,8 2,5 2,2 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Mayıs - Temmuz 2013 İç Borçlanma Stratejisi (*) Geçici verilerdir.

107 KAMU MALİYESİ

108 Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (GSYH Payı) 2007 2008 2009 2010 2011 (1) 2012 (2) 2013 (3) Borçlanma Gereği 0,1 1,6 5,0 2,4 0,1 1,7 1,5 GENEL DEVLET 0,2 1,6 5,5 3,0 0,4 1,6 1,5 Merkezi Yönetim 1,6 1,8 5,5 3,6 1,4 2,3 2,2 Mahalli İdareler 0,5 0,6 0,4-0,1-0,2-0,1 0,1 Fon -0,9 0,0 0,0 0,0-0,1-0,1-0,1 İşsizlik Sigortası -0,8-0,8-0,4-0,3-0,6-0,6-0,7 Sosyal Güvenlik -0,1 0,0-0,1 0,0 0,0 0,0 0,0 Döner Sermaye -0,1-0,1-0,1-0,1-0,1 0,0 0,0 KİT -0,1 0,0-0,4-0,6-0,2 0,1 0,0 Faiz Öd. Hariç Borçlanma Gereği -5,9-3,9-0,8-2,2-3,3-1,8-2,0 GENEL DEVLET -5,7-3,8-0,3-1,5-3,0-1,9-2,0 Merkezi Yönetim -4,2-3,5 0,0-0,7-1,9-1,1-1,2 Mahalli İdareler 0,4 0,6 0,3-0,2-0,3-0,2 0,0 Fon -0,9 0,0 0,0 0,0-0,1-0,1-0,1 İşsizlik Sigortası -0,8-0,8-0,4-0,3-0,6-0,6-0,7 Sosyal Güvenlik -0,1 0,0-0,1 0,0 0,0 0,0 0,0 Döner Sermaye -0,1-0,1-0,1-0,1-0,1 0,0 0,0 KİT -0,2-0,1-0,5-0,7-0,3 0,1 0,0 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, 2013 Yılı Programı (1) Gerçekleşme (2) Tahmin (3) Yıllık Program

109 Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (GSYH ya Oran) 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 HARCAMALAR 23,5 24,2 23,9 28,2 26,8 24,2 25,1 Faiz Harcamaları 6,1 5,8 5,3 5,6 4,4 3,3 3,4 Faiz Hariç Harcamaları 17,4 18,4 18,6 22,6 22,4 21,0 21,8 Personel Giderleri 5,0 5,2 5,1 5,9 5,7 5,6 6,0 Sosyal Güvenlik Devlet Prim Giderleri 0,7 0,7 0,7 0,8 1,0 1,0 1,0 Mal ve Hizmet Alımları 2,5 2,6 2,6 3,1 2,7 2,5 2,3 Cari Transferler 6,6 7,5 7,4 9,7 9,3 8,5 9,0 Sermaye Giderleri 1,6 1,5 1,9 2,1 2,4 2,4 2,4 Sermaye Transferleri 0,3 0,4 0,3 0,5 0,6 0,5 0,4 Borç Verme 0,8 0,5 0,5 0,6 0,8 0,4 0,6 GELİRLER 22,9 22,6 22,1 22,6 23,1 22,9 23,1 Vergi Gelirleri 18,1 18,1 17,7 18,1 19,2 19,6 19,4 Vergi Dışı Gelirler 4,1 3,5 3,1 3,7 3,1 2,9 3,3 Sermaye Gelirleri 0,3 0,7 0,9 0,2 0,3 0,2 0,2 Alınan Bağışlar ve Yardımlar 0,3 0,2 0,4 0,6 0,5 0,2 0,2 Alacaklardan Tahsilat 0,0 0,0 0,0 0,1 0,0 0,0 0,0 BÜTÇE DENGESİ -0,6-1,6-1,8-5,5-3,6-1,4-2,0 FAİZ DIŞI DENGESİ 5,4 4,2 3,5 0,0 0,7 1,9 1,4 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı

110 Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (Milyon TL) Ocak-Mart 2013 Bütçe Artış Hedefi 2012 2013 (%) 2013 Gerç. Oranı (%) HARCAMALAR 83.850 95.037 404.046 260,7 23,5 Personel Giderleri 21.648 25.093 97.224 198,3 25,8 Sosyal Güv. Kur. Devlet Primi 3.738 4.234 16.791 183,3 25,2 Mal ve Hizmet Alımları 4.718 5.400 33.444 525,8 16,1 Faiz Harcamaları 17.324 15.148 53.000 181,0 28,6 Cari Transferler 32.294 37.936 151.287 313,4 25,1 KİT 23 0 1.788-100,0 0,0 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Transferler 16.555 19.411 74.897 253,8 25,9 Tarımsal Destekleme 2.606 2.763 8.975 452,7 30,8 Diğer Cari Transferler 13.110 15.761 65.627 395,3 24,0 Sermaye Giderleri 1.706 4.113 33.489 688,0 12,3 Sermaye Transferleri 203 387 5.103 3.487,8 7,6 Borç Verme 2.220 2.725 11.115 471,7 24,5 Yedek Ödenekler 0 0 2.593 0,0 0,0 GELİRLER 77.418 94.140 370.095 235,2 25,4 Genel Bütçe Gelirleri 74.043 90.772 361.135 231,0 25,1 Vergi Gelirleri 64.473 77.351 317.949 229,7 24,3 Gelir, Kar ve Sermaye Kaz. Üz. Al. Ver. 20.345 21.933 91.930 270,5 23,9 Mülkiyet Üz. Alınan Ver. 2.909 3.115 7.710 41,9 40,4 Dahilde Alın. Mal ve Hiz. Vergileri 24.494 30.161 131.472 211,6 22,9 Ulus. Tic. Ve Muam. Al. Vergiler 12.210 16.058 67.447 346,5 23,8 Diğer Vergiler ve Harçlar 4.514 6.085 19.389 193,8 31,4 Vergi Dışı Gelirler 7.652 7.941 31.568 193,8 25,2 Sermaye Gelirleri 628 4.999 9.287 972,5 53,8 Özel Gelirler ile Alınan Bağış ve Yardımlar 507 444 2.046 190,8 21,7 Alacaklardan Tahsilat 782 37 286-94,2 12,9 Özel Bütçeli İdarelerin Öz Gelirleri 2.167 2.131 6.618 304,3 32,2 Düzenleyici ve Denet. Kurumların Gelirleri 1.209 1.237 2.342 797,9 52,8 FAİZ DIŞI DENGE 10.892 14.251 19.049 30,8 74,8 BÜTÇE DENGESİ -6.431-897 -33.951-86,1 2,6