TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER

Transkript

1 T.C. Kalkınma Bakanlığı TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER Yıllık Programlar ve Konjonktür Değerlendirme Genel Müdürlüğü 6 Mart 2015

2 2 İçindekiler 1. GÜNDEMDEKİ SON GELİŞMELER (Slayt 3) 2. ORTA VADELİ PROGRAM TEMEL EKONOMİK BÜYÜKLÜKLER (S. 7-10) 3. ONUNCU KALKINMA PLANI TEMEL EKONOMİK BÜYÜKLÜKLER (S ) 4. BÜYÜME, ÜRETİM VE TALEP (S ) 5. İSTİHDAM, ÜCRETLER VE GELİR DAĞILIMI (S ) 6. ENFLASYON VE KUR (S ) 7. ÖDEMELER DENGESİ (S ) 8. MALİ PİYASALAR (S ) 9. BORÇLANMA (S ) 10.KAMU MALİYESİ (S )

3 3 Gündemdeki Son Gelişmeler TİM verilerine göre 2015 yılı Şubat ayında ihracat, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 13 oranında azalmış ve milyon dolar olarak gerçekleşmiştir yılı Şubat ayında TÜFE de aylık olarak yüzde 0,71 oranında bir artış kaydedilmiştir. TÜFE deki yıllık artış ise yüzde 7,55 seviyesinde gerçekleşmiştir. Yİ-ÜFE Şubat ayında yüzde 1,20 oranında artmıştır. Yİ-ÜFE de yıllık artış hızı yüzde 3,10 seviyesine gelmiştir. TÜİK verilerine göre, 2014 yılında 2013 yılına göre, işgücü arzı (sivil işgücü) 1 milyon 740 bin kişi artarken, işgücü talebi (sivil istihdam) 1 milyon 332 bin kişi artmıştır. Buna göre işsiz sayısı aynı dönem itibarıyla 408 bin kişi artmış, işsizlik oranı bir önceki yıla göre 0,9 puan artarak yüzde 9,9 olarak gerçekleşmiştir yılında, işgücüne katılım oranı bir yıla göre 2,2 puan artarak yüzde 50,5 seviyesinde gerçekleşmiştir yılında tarım dışı işsizlik oranı, 2013 yılına 1,1 puan artarak yüzde 12,0 olmuştur. Genç nüfusta işsizlik oranı ise 0,8 puan artarak yüzde 17,9 a yükselmiştir. Söz konusu dönemde 2013 yılına göre, istihdam tarımda 266 bin kişi, tarım dışı sektörlerde ise 1 milyon 66 bin kişi artış kaydetmiştir. Sanayi sektöründe istihdam 214 bin kişi, hizmetler sektöründe (inşaat dâhil) ise 852 bin kişi artmıştır. Elektrik üretimi 2015 yılı Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,2 oranında artarak 19 milyar 900 milyon kwh oldu. Elektrik talebi ise bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,2 artarak 21 milyar 26 milyon kwh oldu.

4 Yılı Programı - Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla, Milyon TL) (1) 2015 (2) Toplam Tüketim Kamu Tüketimi Özel Tüketim Toplam Yatırımlar Kamu Yatırım Özel Yatırım Sabit Sermaye Yatırımı Kamu Özel Stok Değişmesi Toplam Kaynaklar Net Mal ve Hizmet İhracatı GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR KAMU HARCANABİLİR GELİRİ Kamu Tüketimi Kamu Tasarruf Kamu Yatırım Kamu Tasarruf Yatırım Farkı ÖZEL HARCANABİLİR GELİR Özel Tüketim Özel Tasarruf Özel Yatırım Özel Tasarruf Yatırım Farkı Toplam Yurt içi Tasarruflar Kaynak: Kalkınma Bakanlığı (1) Gerçekleşme Tahmini (2) 2015 Yılı Programı

5 Yılı Programı - Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla, GSYH ya Oran) (1) 2015 (2) Toplam Tüketim 85,6 84,2 84,0 Kamu Tüketimi 11,8 11,8 11,6 Özel Tüketim 73,8 72,4 72,4 Toplam Yatırımlar 20,9 20,6 20,6 Kamu Yatırım 4,9 4,8 4,5 Özel Yatırım 16,0 15,8 16,1 Sabit Sermaye Yatırımı 20,6 20,5 20,5 Kamu 5,0 4,8 4,6 Özel 15,6 15,7 16,0 Stok Değişmesi 0,3 0,1 0,1 Toplam Kaynaklar 106,6 104,7 104,6 Net Mal ve Hizmet İhracatı -6,6-4,7-4,6 GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR 99,0 99,1 99,2 KAMU HARCANABİLİR GELİRİ 15,2 15,0 14,7 Kamu Tüketimi 11,8 11,8 11,6 Kamu Tasarruf 3,4 3,2 3,1 Kamu Yatırım 4,9 4,8 4,5 Kamu Tasarruf Yatırım Farkı -1,5-1,6-1,4 ÖZEL HARCANABİLİR GELİR 83,8 84,1 84,5 Özel Tüketim 73,8 72,4 72,4 Özel Tasarruf 9,9 11,7 12,2 Özel Yatırım 16,0 15,8 16,1 Özel Tasarruf Yatırım Farkı -6,0-4,1-4,0 Toplam Yurt içi Tasarruflar 13,4 14,9 15,2 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı (1) Gerçekleşme Tahmini (2) 2015 Yılı Programı

6 Yılı Programı - Ekonominin Genel Dengesi (1998 Yılı Fiyatlarıyla, Yüzde Değişme) (1) 2015 (2) Toplam Tüketim 5,2 1,9 3,8 Kamu Tüketimi 7,1 4,5 2,2 Özel Tüketim 4,9 1,6 4,0 Toplam Yatırımlar 11,5-0,8 4,8 Kamu Yatırım 16,6-1,0-2,3 Özel Yatırım 10,1-0,8 6,7 Sabit Sermaye Yatırımı 4,5-1,8 4,2 Kamu 20,7-0,9-2,1 Özel 0,7-2,1 6,1 Stok Değişmesi 1,6 0,2 0,1 Toplam Kaynaklar 6,7 1,3 4,0 Net Mal ve Hizmet İhracatı -2,6 2,0 0,0 GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR 3,9 3,4 4,1 KAMU HARCANABİLİR GELİRİ 9,7 1,6 1,7 Kamu Tüketimi 7,1 4,5 2,2 Kamu Yatırım 16,6-1,0-2,3 ÖZEL HARCANABİLİR GELİR 2,9 3,8 4,5 Özel Tüketim 4,9 1,6 4,0 Özel Yatırım 10,1-0,8 6,7 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı (1) Gerçekleşme Tahmini (2) 2015 Yılı Programı

7 7 Orta Vadeli Program ( )- Temel Ekonomik Büyüklükler 2013 G 2014 T 2015 T 2016 T 2017 T GSYH (Milyar TL, Cari Fiyatlarla) GSYH (Milyar Dolar, Cari Fiyatlarla) Kişi Başına Milli Gelir (GSYH, Dolar) GSYH Büyümesi (%) 4,1 3,3 4,0 5,0 5,0 Nüfus (Yıl Ortası, Bin Kişi) İşgücüne Katılma Oranı (%) 48,3 50,1 50,2 50,3 50,5 İstihdam Düzeyi (Bin Kişi) İstihdam Oranı (%) 43,9 45,3 45,4 45,7 45,9 İşsizlik Oranı (%) 9,0 9,6 9,5 9,2 9,1 İhracat (FOB) (Milyar Dolar) 151,8 160,5 173,0 187,4 203,4 İthalat (CIF) (Milyar Dolar) 251,7 244,0 258,0 276,8 297,5 Dış Ticaret Dengesi (Milyar Dolar) -99,9-83,5-85,0-89,4-94,1 İhracat / İthalat (%) 60,3 65,8 67,1 67,7 68,4 Turizm Gelirleri (Milyar Dolar) 28,0 29,5 31,5 33,5 35,5 Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar) -65,0-46,0-46,0-49,2-50,7 Cari İşlemler Dengesi / GSYH -7,9-5,7-5,4-5,4-5,2 GSYH Deflatörü 6,1 9,1 6,0 5,3 5,0 TÜFE Yıl Sonu Yüzde Değişme 7,4 9,4 6,3 5,0 5,0 Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi / GSYH -1,2-1,4-1,1-0,7-0,3 Faiz Giderleri Hariç KKGD/ GSYH 2,9 2,0 2,5 2,5 2,6 MYB Faiz Giderleri Hariç Denge/ GSYH 2,6 2,2 2,4 2,4 2,5 Kamu Kesimi Genel Dengesi (KKGD) / GSYH (1) -0,5-1,0-0,4-0,1 0,1 Faiz Gideri ve Özelleştirme Geliri Hariç KKGD / GSYH 2,0 1,4 1,8 2,1 2,3 (1) Kalkınma Bakanlığı nın klasik kamu kesimi genel dengesi formatı esas alınmıştır T: Tahmin, G: Gerçekleşme

8 8 Orta Vadeli Program ( )- Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla, Milyon TL) 2013 G 2014 T 2015 T 2016 T 2017 T Toplam Tüketim Kamu Tüketimi Özel Tüketim Toplam Yatırımlar Kamu Yatırım Özel Yatırım Sabit Sermaye Yatırımı Kamu Özel Stok Değişmesi Toplam Kaynaklar Net Mal ve Hizmet İhracatı GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR KAMU HARCANABİLİR GELİRİ Kamu Tüketimi Kamu Tasarruf Kamu Yatırım Kamu Tasarruf Yatırım Farkı ÖZEL HARCANABİLİR GELİR Özel Tüketim Özel Tasarruf Özel Yatırım Özel Tasarruf Yatırım Farkı Toplam Yurt içi Tasarruflar T: Tahmin, G: Gerçekleşme

9 9 Orta Vadeli Program ( )- Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla, GSYH'ye Oran) 2013 G 2014 T 2015 T 2016 T 2017 T Toplam Tüketim 85,6 84,2 84,0 83,0 82,2 Kamu Tüketimi 11,8 11,8 11,6 11,5 11,3 Özel Tüketim 73,8 72,4 72,4 71,5 71,0 Toplam Yatırımlar 20,9 20,6 20,6 21,6 22,3 Kamu Yatırım 4,9 4,8 4,5 4,6 4,6 Özel Yatırım 16,0 15,8 16,1 17,0 17,7 Sabit Sermaye Yatırımı 20,6 20,5 20,5 21,3 22,1 Kamu 5,0 4,8 4,6 4,6 4,6 Özel 15,6 15,7 16,0 16,6 17,5 Stok Değişmesi 0,3 0,1 0,1 0,3 0,1 Toplam Kaynaklar 106,6 104,7 104,6 104,6 104,5 Net Mal ve Hizmet İhracatı -6,6-4,7-4,6-4,6-4,5 GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR 99,0 99,1 99,2 99,2 99,3 KAMU HARCANABİLİR GELİRİ 15,2 15,0 14,7 15,0 15,3 Kamu Tüketimi 11,8 11,8 11,6 11,5 11,3 Kamu Tasarruf 3,4 3,2 3,1 3,6 4,0 Kamu Yatırım 4,9 4,8 4,5 4,6 4,6 Kamu Tasarruf Yatırım Farkı -1,5-1,6-1,4-1,1-0,6 ÖZEL HARCANABİLİR GELİR 83,8 84,1 84,5 84,2 84,0 Özel Tüketim 73,8 72,4 72,4 71,5 71,0 Özel Tasarruf 9,9 11,7 12,2 12,6 13,1 Özel Yatırım 16,0 15,8 16,1 17,0 17,7 Özel Tasarruf Yatırım Farkı -6,0-4,1-4,0-4,3-4,6 Toplam Yurt içi Tasarruflar 13,4 14,9 15,2 16,2 17,1 T: Tahmin, G: Gerçekleşme

10 10 Orta Vadeli Program ( )- Ekonominin Genel Dengesi (1998 Yılı Fiyatlarıyla, Yüzde Değişme) 2013 G 2014 T 2015 T 2016 T 2017 T Toplam Tüketim 5,2 1,9 3,8 4,0 3,9 Kamu Tüketimi 7,1 4,5 2,2 3,8 3,3 Özel Tüketim 4,9 1,6 4,0 4,0 4,0 Toplam Yatırımlar 11,5-0,8 4,8 8,9 8,2 Kamu Yatırım 16,6-1,0-2,3 8,0 3,3 Özel Yatırım 10,1-0,8 6,7 9,1 9,4 Sabit Sermaye Yatırımı 4,5-1,8 4,2 8,9 9,3 Kamu 20,7-0,9-2,1 7,2 3,3 Özel 0,7-2,1 6,1 9,3 10,9 Stok Değişmesi 1,6 0,2 0,1 0,1-0,2 Toplam Kaynaklar 6,7 1,3 4,0 5,2 5,0 Net Mal ve Hizmet İhracatı -2,6 2,0 0,0-0,2-0,1 GAYRİ SAFİ MİLLİ HARCANABİLİR GELİR 3,9 3,4 4,1 5,0 5,1 KAMU HARCANABİLİR GELİRİ 9,7 1,6 1,7 7,6 6,6 Kamu Tüketimi 7,1 4,5 2,2 3,8 3,3 Kamu Yatırım 12,7-1,7 1,1 12,3 10,4 ÖZEL HARCANABİLİR GELİR 2,9 3,8 4,5 4,6 4,8 Özel Tüketim 4,9 1,6 4,0 4,0 4,0 Özel Yatırım -6,0 14,1 7,0 6,9 8,2 T: Tahmin, G: Gerçekleşme

11 11 Onuncu Kalkınma Planı Büyüme, Enflasyon ve İstihdam Göstergeleri Temel Göstergeler Büyüme (%) 2,2 4,0 5,9 5,5 TÜFE (12 Aylık % Değişim) 6,2 5,3 4,5 4,8 GSYH (1998 Fiyatlarıyla, Milyar TL) 117,8 122,4 159,7 5,5 GSYH (Cari, Milyar TL) 1.416, , ,2 10,2 GSYH (Cari, Milyar Dolar) 786,3 850, ,5 8,6 Nüfus (Yıl Ortası, Milyon Kişi) 74,9 76,1 80,4 1,1 Kişi Başına GSYH (Cari, Dolar) ,4 Üretim Faktörleri Artışı (%) Sermaye Stoku 5,6 5,2 6,3 5,7 İstihdam 2,9 4,2 3,0 2,9 TFV -1,1-0,5 1,2 1,1 Sektörel Katma Değer (Cari, GSYH ya Oran, %) Tarım 7,9 7,7 6,8 7,2 2 Sanayi 19,3 19,2 20,4 19,9 2 Hizmetler 61,9 61,6 61,9 61,9 2 Dolaylı Ölçülen Mali Ara. Hiz. 1 1,6 1,6 1,6 1,6 2 Vergi-Sübvansiyon 12,4 13,1 12,6 12,7 2 İşgücü Piyasası İşgücüne Katılma Oranı (%) 50,0 51,1 53,8 52,6 2 İşgücü (Milyon Kişi) 27,3 28,5 32,2 2,5 İstihdam (Milyon Kişi) 24,8 25,9 29,9 2,9 İstihdam Oranı (%) 45,4 46,4 49,9 48,2 2 İşsizlik Oranı (%) 9,2 9,2 7,2 8,2 2 Kaynak: 2012 yılı verileri TÜİK e aittir ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir. (1) Dolaylı Ölçülen Mali Aracılık Hizmetleri GSYH hesabına eksi olarak girmektedir. (2) Dönem ortalamasını göstermektedir.

12 12 Onuncu Kalkınma Planı - Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla, GSYH'ya Oran, Yüzde) Toplam Tüketim 84,5 84,9 80,6 Kamu 11,5 11,7 11,6 Özel 73,0 73,2 69,0 Toplam Yatırım 20,6 21,2 24,4 Kamu 4,4 4,5 4,8 Özel 16,2 16,7 19,6 Sabit Sermaye Yatırımı 20,6 20,9 24,1 Kamu 4,2 4,5 4,8 Özel 16,4 16,4 19,3 Stok Değişimi 0,0 0,3 0,3 Kamu 0,2 0,0 0,0 Özel -0,2 0,3 0,3 Toplam Yurtiçi Talep (Toplam Kaynaklar) 105,1 106,1 105,0 Net Mal Ve Hizmet İhracatı -5,1-6,1-5,0 Mal ve Hizmet İhracatı 26,4 25,2 28,3 Mal ve Hizmet İthalatı 31,6 31,3 33,2 Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYH) 100,0 100,0 100,0 Net Faktör Gelirleri + Net Dış Âlem Cari Transferleri -0,7-0,6-0,5 Gayri Safi Milli Harcanabilir Gelir (GSMHG) 99,3 99,4 99,5 Kamu Harcanabilir Geliri 14,5 14,1 15,3 Kamu Tüketimi 11,5 11,7 11,6 Kamu Tasarrufu 2,9 2,4 3,7 Kamu Yatırımı 4,4 4,5 4,8 Kamu Tasarruf-Yatırım Farkı -1,4-2,1-1,1 Özel Harcanabilir Gelir 84,8 85,3 84,2 Özel Tüketim 73,0 73,2 69,0 Özel Tasarruf 11,8 12,0 15,2 Özel Yatırım 16,2 16,7 19,6 Özel Tasarruf-Yatırım Farkı -4,4-4,6-4,4 Toplam Yurtiçi Tasarruflar 14,8 14,4 19,0 Kaynak: 2012 yılı verileri Kalkınma Bakanlığına aittir ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir. Not: Rakamlar virgülden sonra tek basamağa yuvarlanmıştır. Toplam değerler, alt bileşenlerinin toplamından farklılık gösterebilir.

13 13 Onuncu Kalkınma Planı - Ödemeler Dengesi İhracat (fob) (Milyar Dolar) 1 152,5 157,8 277,2 11,9 İthalat (cif) (Milyar Dolar) 1 236,5 252,3 404,3 9,9 Enerji İthalatı (Milyar Dolar) 1 60,1 58,7 74,4 4,9 Dış Ticaret Dengesi (Milyar Dolar) -84,1-94,4-127,0 --- Dış Ticaret Dengesi / GSYH (%) 2-10,7-11,1-9,9-10,5 Dış Ticaret Hacmi / GSYH (%) 2 49,5 48,2 53,0 51,2 Turizm Gelirleri (Milyar Dolar) 1 ve 3 25,7 28,0 40,8 7,8 Cari İşlemler Dengesi (Milyar Dolar) -47,5-55,3-67,1 --- Cari İşlemler Dengesi / GSYH (%) 2-6,0-6,5-5,2-5,8 Uluslararası Doğrudan Yatırım Girişi (Milyar Dolar) 1 12,6 15,3 28,3 13,1 Kaynak: 2006 ve 2012 yılı verileri TÜİK e aittir ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir. (1) dönemi verisi yıllık ortalama yüzde değişimi göstermektedir. (2) dönemi verisi ortalamayı göstermektedir. (3) Ödemeler dengesinde yer aldığı şekliyle

14 14 Onuncu Kalkınma Planı - Kamu Kesimi Dengeleri (GSYH'ya Oran, Yüzde) Kamu Tüketimi 11,5 11,7 11,6 11,7 Kamu Tasarrufu 2,9 2,4 3,7 3,1 Kamu Yatırımı 4,4 4,5 4,8 4,6 Kamu Kesimi Borçlanma Gereği 2 0,9 1,4 0,5 0,7 Kamu Kesimi Program Tanımlı Dengesi 3 0,9 0,8 1,0 0,9 Genel Devlet Gelirleri 37,8 38,3 37,9 37,9 Genel Devlet Harcamaları 38,7 39,7 38,4 38,6 Genel Devlet Faiz Dışı Harcamaları 35,2 36,4 36,2 36,1 Genel Devlet Faiz Giderleri 3,5 3,3 2,3 2,5 Genel Devlet Yatırım Harcamaları 3,5 3,5 4,1 3,8 Genel Devlet Dengesi -1,0-1,4-0,5-0,7 Genel Devlet Faiz Dışı Dengesi 2,6 1,9 1,7 1,8 Yapısal Genel Devlet Gelirleri 4 36,5 37,1 37,7 37,2 Yapısal Genel Devlet Harcamaları 5 34,7 35,5 36,4 35,7 Yapısal Genel Devlet Dengesi 6 1,7 1,6 1,3 1,5 Vergi Yükü (Sos. Güv. Primleri Dâhil) 27,6 28,3 28,9 28,6 Kaynak: 2012 yılı verileri Kalkınma Bakanlığına aittir ve 2018 yılı verileri Onuncu Kalkınma Planı tahminleridir. Not: Kamu kesimi; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları ile GSS, fonlar, döner sermayeler, İşsizlik Sigortası Fonu ve KİT lerin toplamından oluşmaktadır. Kamu kesimi kapsamından KİT ler çıkarıldığında ise genel devlet tanımına ulaşılmaktadır. (1) Dönem ortalamasıdır. (2) (-) işaret fazlayı göstermektedir. (3) Faiz gelirleri ve giderleri, özelleştirme gelirleri, kamu bankaları kâr payları ve bazı özellikli gelirler ile giderler hariç tutularak hesaplanmaktadır. (4) Özelleştirme ve bir defalık gelirler hariç, potansiyel GSYH ya orandır. (5) Faiz giderleri hariç, potansiyel GSYH ya orandır. (6) Potansiyel GSYH ya orandır.

15 15 BÜYÜME, ÜRETİM VE TALEP

16 16 Dönemler İtibarıyla Yıllık Ortalama Reel Büyüme Hızları (%) DÖNEMLER TARIM SANAYİ HİZMETLER GSYH ,2 9,3 7,2 7, ,8 9,3 6,7 5, ,8 6,3 5,6 4, ,6 5,9 4,5 4, ,4 4,5 3,9 3, (*) 1,7 3,5 4,4 3, (*) 2,2 5,6 5,5 4,9 Kaynak: TÜİK (*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.

17 17 Mevsimsel Etkilerden Arındırılmış GSYH Dönem Arındırılmamış GSYH Yüzde Değişme¹ Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYH Yüzde Değişme 2 Takvim Etkisinden Arındırılmış GSYH Yüzde Değişme¹ ,4 12,4 28,4 2,5 26,2 12, ,1 9,3 28,6 0,6 27,9 9, ,2 8,7 29,0 1,3 31,3 8, ,5 5,3 29,2 0,8 29,7 5, ,2 3,1 29,1-0,2 26,9 2, ,9 2,7 29,4 1,1 28,8 3, ,6 1,5 29,5 0,3 31,8 1, ,9 1,3 29,6 0,3 30,1 1, ,0 3,1 30,1 1,8 27,9 3, ,2 4,6 30,6 1,6 30,0 4, ,0 4,2 30,8 0,5 33,1 4, ,3 4,5 31,0 0,8 31,5 4, ,4 4,8 31,5 1,8 29,2 4, ,8 2,2 31,4-0,5 30,7 2, ,5 1,7 31,5 0,4 33,7 1,8 1. Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre Yüzde Değişme 2. Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişme Kaynak: TÜİK

18 18 GSYH Sektörel Reel Büyüme Hızları (%) (*) I.Ç II.Ç III.Ç IV.Ç Yıllık I.Ç II.Ç III.Ç IV.Ç Yıllık I.Ç II.Ç III.Ç Tarım 5,6 3,7 2,1 3,4 3,1 5,8 6,4 2,7 1,5 3,5 3,4-2,6-4,9 Sanayi 3,1 3,4 1,4-0,5 1,8 1,3 3,4 4,1 4,6 3,4 5,8 3,0 2,7 İmalat 2,8 3,2 1,0-0,2 1,7 1,8 3,7 4,6 4,9 3,7 5,9 2,6 2,2 Hizmetler 3,2 2,7 1,4 2,2 2,4 4,2 5,4 6,0 6,7 5,6 5,9 3,6 3,1 İnşaat 2,5-0,7-0,8 1,5 0,6 5,8 7,5 8,5 6,1 7,0 5,2 2,7 1,0 Ticaret 0,2 0,5-0,8 0,0 0,0 3,0 5,2 5,2 6,2 4,9 3,4 0,3 0,6 Ulaştırma 2,4 2,6 2,6 0,5 2,0 2,3 2,8 2,8 4,9 3,7 3,5 2,8 2,7 GSYH 3,1 2,7 1,5 1,3 2,1 3,1 4,6 4,2 4,5 4,1 4,8 2,2 1,7 Kaynak: TÜİK (*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.

19 19 Harcama Yöntemiyle GSYH'de Reel Büyüme Hızları (%) (*) I.Ç II.Ç III.Ç IV.Ç Yıllık I.Ç II.Ç III.Ç IV.Ç Yıllık I.Ç II.Ç III.Ç I Toplam Tük. 0,3-0,5 0,5 1,1 0,4 3,7 5,9 5,1 6,2 5,3 4,0 0,8 1,0 Kamu 5,5 4,4 5,5 8,5 6,1 7,9 8,0 1,9 6,9 6,2 9,2 2,6 6,6 Özel -0,4-1,2-0,2-0,2-0,5 3,1 5,6 5,6 6,1 5,1 3,3 0,5 0,2 II Sabit Sermaye. Yat. -1,4-4,3-3,3-1,7-2,7 0,4 3,4 5,3 7,4 4,2-0,2-3,5-0,4 Kamu -0,8 4,9 7,7 23,1 10,3 52,4 27,3 17,6 12,1 23,4 4,4-3,3-2,0 Özel -1,5-5,7-5,4-7,0-4,9-5,8-0,8 2,6 6,1 0,4-1,1-3,6 0,0 Makine Teçhizat -3,8-7,1-7,4-10,0-7,0-6,1-1,3 2,3 10,6 1,0-4,5-7,7-1,9 İnşaat 3,7-2,2-0,9-0,9-0,1-5,0 0,5 3,3-2,3-1,0 6,0 6,1 3,8 III Stok Değişimi(1) -2,3-1,6-0,8-1,4-1,5 1,4 2,9 1,2 0,9 1,6-1,0-0,4-1,5 I+II Top. Nihai Yurt İçi Talep -0,1-1,5-0,4 0,5-0,4 2,9 5,3 5,2 6,5 5,0 3,0-0,3 0,7 I+II+III Top. Yurt İçi Talep -2,2-2,9-1,1-1,0-1,8 4,4 8,2 6,3 7,8 6,7 2,1-0,7-0,8 Net Mal ve Hizmet İhracatı(1) 5,5 5,9 2,6 2,3 4,0-1,4-3,6-2,0-3,2-2,6 2,6 2,9 2,5 Mal ve Hizm. İhracatı 12,2 22,8 14,1 16,1 16,3 3,0 0,0-2,4-1,2-0,3 11,1 5,7 8,0 Mal ve Hizm. İthalatı -8,4-1,7 2,9 6,4-0,4 7,8 12,5 5,2 10,3 9,0 0,8-4,4-1,8 GSYH (Harcama) 3,1 2,7 1,5 1,3 2,1 3,1 4,6 4,2 4,5 4,1 4,8 2,2 1,7 Kaynak: TÜİK (1) GSYH Büyümesine Katkı (*) 1998=100 bazlı yeni milli gelir serisine göre hesaplanmıştır.

20 20 Sanayi Üretim Endeksi (2010=100) (NACE Rev.2) Yıllık Toplam Sanayi 12,8 10,1 2,5 3,0 3,6 Madencilik ve Taşocakçılığı -0,4 6,6 2,1-3,6 7,4 İmalat Sanayi 14,5 10,5 2,3 4,0 3,2 Gıda 10,8 6,9 3,5 5,4 4,5 Tekstil 10,6 2,1 4,3 3,4 1,1 Giyim Eşyaları 12,0-1,2 6,2 1,7 0,1 Kok Kömürü ve Rafine Petrol Ürün. 6,1 8,4 2,1-3,5-4,3 Kimyasallar ve Kimyasal Ürünler 20,5 7,0 1,7 3,3 4,9 Temel Eczacılık -1,4 9,5 12,4-5,0 14,6 Plastik Kauçuk 20,5 12,1-0,2 3,2 3,5 Toprak Ürünleri 14,5 6,2 0,2 3,4 1,9 Ana Metal 11,5 11,2 5,2 4,8 0,5 Fabrikasyon Metal Ürünleri 20,0 19,7 5,9 3,7 2,7 Elektrikli Teçhizat İmalatı 16,9 13,5 2,5 9,2 0,0 B.y.s. Makine ve Teçhizatı İmalatı 30,6 28,4 1,0 7,4 2,7 Taşıt Araçları 35,4 17,8-5,0 6,8 1,8 Enerji 8,3 8,6 4,7 0,1 4,6 Kaynak: TÜİK

21 21 TÜİK Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2), (2010=100) ENDEKS RAKAMLARI ENDEKSİN YÜZDE DEĞİŞMESİ Kaynak: TÜİK Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Endeks Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. İmalat San. Üretim Endeksi Aylık Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Yılın Takvim Etkisi. Arın. Endeks (Bir Önceki Mev. Düz.ve Takvim Etki. Ar. Endeks (Bir Önceki Aya Göre % Değişme) Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. İmalat San. Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değişme) Aylık Sanayi Takvim Etkisinden Aynı Dönemine Göre Yılın Aynı Ayına Göre Üretim Endeksi Arındırılmış Endeks % Değişme) % Değişme) ,5 102,6 111,0 110,7 2,6 0,7-0,9-1, ,9 99,4 110,9 110,0 5,4 2,2-0,1-0, ,8 113,4 112,5 112,0 3,7 3,7 1,4 1, ,0 110,5 112,7 113,7 2,7 4,8 0,1 1, ,2 118,3 114,4 115,1 6,0 5,8 1,6 1, ,5 114,5 111,8 111,5 2,1 2,1-2,3-3, ,1 115,6 112,7 112,5 3,3 3,3 0,8 0, ,4 108,0 112,6 112,8-2,6 0,7-0,1 0, ,4 115,7 112,8 113,1 4,9 4,0 0,2 0, ,3 119,9 114,7 115,4-6,3 0,8 1,6 2, ,4 118,3 114,0 114,8 13,3 3,0-0,6-0, ,7 116,0 111,5 112,1-2,8-0,9-2,2-2, ,8 104,7 112,9 113,8 2,2 2,0 1,3 1, ,4 103,9 115,2 116,7 1,4 4,5 2,0 2, ,0 115,9 114,8 115,8 0,2 2,2-0,3-0, ,3 113,5 115,4 116,5 4,7 2,7 0,5 0, ,5 118,5 114,6 115,6 1,9 0,2-0,7-0, ,0 120,2 117,5 118,8 3,0 5,0 2,6 2, ,9 120,2 117,5 118,8 5,9 3,9 0,0 0, ,1 108,7 114,3 115,6-1,3 0,7-2,7-2, ,9 123,2 120,1 122,1 6,5 6,5 5,1 5, ,7 121,7 117,2 118,4-0,5 1,5-2,4-3, ,0 123,9 119,6 121,5 4,7 4,7 2,1 2, ,8 124,0 118,9 119,8 6,9 7,0-0,6-1, ,9 112,7 120,7 121,9 7,6 7,6 1,6 1, ,7 109,1 120,1 121,2 5,1 5,1-0,5-0, ,3 121,1 119,6 120,7 4,5 4,5-0,5-0, ,9 119,2 120,9 121,4 4,9 5,0 1,1 0, ,7 122,8 119,3 119,7 1,8 3,6-1,3-1, ,0 122,1 119,8 120,8 1,6 1,6 0,4 1, ,4 124,7 122,2 123,4-4,5 3,8 2,0 2, ,0 114,5 120,3 120,7 12,7 5,3-1,5-2, ,4 126,3 123,1 123,9 4,5 2,5 2,3 2, ,7 124,6 120,8 121,7 4,5 2,4-1,9-1, ,5 124,8 120,7 121,4-1,2 0,7-0,1-0, ,5 127,3 122,2 123,3 4,6 2,6 1,2 1,6

22 22 TÜİK Aylık Sanayi Üretim Endeksi (Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına Göre) (2010=100) Kaynak: TÜİK Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Ara Malı Üretim Endeksi Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Dayanıklı Tüketim Üretim Endeksi ENDEKS RAKAMLARI Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Dayanıksız Tüketim Üretim Endeksi Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Enerji Üretim Endeksi Mevsim Düz. ve Takvim Etki. Ar. Sermaye Malı Üretim Endeksi Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Ara Malı Üretim Endeksi (Bir Önceki Aya Göre % Değişme) Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Dayanıklı Tüketim Üretim Endeksi Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Dayanıksız Tüketim Üretim Endeksi Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Enerji Üretim Endeksi Mev. Düz. ve Takvim Etki. Ar. Sermaye Malı Üretim Endeksi ,3 113,3 105,4 111,9 121,5-2,0-3,7 1,7 1,4-2, ,8 114,5 106,4 116,4 118,1-1,4 1,1 0,9 4,1-2, ,6 117,1 108,6 114,3 117,2 3,5 2,3 2,1-1,8-0, ,9 114,3 110,2 107,6 122,7 0,3-2,4 1,4-5,9 4, ,0 116,5 112,6 108,7 121,0 2,8 1,9 2,2 1,0-1, ,3 110,6 108,2 110,8 113,0-0,6-5,1-3,9 1,9-6, ,5 107,4 111,4 112,5 116,9-1,5-2,9 3,0 1,6 3, ,3 115,7 110,7 110,6 112,8 1,6 7,7-0,6-1,7-3, ,7 115,2 112,4 110,5 115,5-1,4-0,4 1,6-0,1 2, ,1 112,7 112,7 109,5 120,2 3,0-2,2 0,3-0,9 4, ,3 117,6 111,0 106,6 119,7 0,2 4,3-1,5-2,6-0, ,6 106,5 111,6 106,8 117,4-4,1-9,4 0,5 0,2-2, ,5 110,8 111,6 108,0 118,9 1,8 4,0 0,0 1,1 1, ,9 112,0 113,4 106,4 125,9 2,1 1,0 1,6-1,5 5, ,4 115,9 113,4 108,2 119,8 0,5 3,5 0,0 1,7-4, ,5 118,4 113,6 108,3 119,8 0,9 2,1 0,2 0,1 0, ,1 119,8 112,5 109,5 117,6-1,1 1,2-1,0 1,1-1, ,4 113,2 115,7 109,9 129,4 1,1-5,5 2,9 0,4 10, ,5 117,6 113,5 109,2 127,1 1,7 3,9-1,9-0,7-1, ,5 114,0 112,8 107,4 120,9-3,4-3,1-0,6-1,7-4, ,5 123,2 117,0 109,9 133,4 4,3 8,1 3,7 2,4 10, ,3 116,3 113,8 110,1 127,1-1,8-5,6-2,7 0,2-4, ,6 119,8 115,0 108,5 130,7 3,6 3,0 1,1-1,5 2, ,9 118,5 116,5 112,0 129,4-3,1-1,1 1,3 3,3-1, ,4 114,1 118,9 111,8 128,2 3,8-3,7 2,1-0,2-1, ,9 117,8 116,7 112,4 129,6-1,3 3,2-1,9 0,5 1, ,2 119,9 117,6 112,6 125,5-0,5 1,8 0,8 0,3-3, ,2 119,6 118,0 115,5 128,1 0,8-0,3 0,3 2,5 2, ,8 118,7 118,1 114,0 120,7-0,3-0,7 0,1-1,3-5, ,2 120,5 118,0 113,5 132,3-3,0 1,6-0,1-0,4 9, ,4 122,9 119,6 115,5 141,4 0,2 2,0 1,3 1,7 6, ,8 117,2 118,4 114,3 135,9-0,5-4,7-1,0-1,0-3, ,5 125,5 118,4 116,4 139,6 3,1 7,1 0,0 1,8 2, ,1 121,9 118,9 113,3 132,4-1,1-2,9 0,4-2,7-5, ,4 119,4 120,8 114,2 130,3-0,6-2,1 1,6 0,8-1, ,8 120,8 119,3 111,1 138,7 2,0 1,2-1,2-2,7 6,5

23 23 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2) (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) Ara. Oca. Şub. Mar. Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Toplam Sanayi 6,9 7,6 5,1 4,5 4,9 1,8 1,6-4,5 12,7 4,5 4,5-1,2 4,6 Madencilik 3,8 13,9 11,6 4,3 9,5 8,6 2,6-4,6 17,6 8,9 6,9 6,2 7,0 İmalat Sanayii 7,2 7,8 4,6 4,7 4,4 0,9 1,4-5,5 12,4 3,9 4,5-2,5 5,1 Gıda 10,1 14,3 6,7 6,6 6,5-1,0 2,6-5,9 18,0 3,2 1,9 0,0 5,8 Tekstil 6,4 5,5 3,3 4,0 3,6-1,5 1,1-10,8 10,7 3,8 3,6-3,6-4,5 Giyim -5,2-1,6-3,1-4,1 3,1 1,2 0,1-8,4 6,3 5,3 3,2-1,6 3,4 Petrol Ürünleri 3,4-7,2 8,6 15,3-7,3-23,4-15,6-13,4-2,1 2,2 7,0 0,0-6,9 Kimya 9,9 13,8 11,8 5,0 8,1 4,6 7,8 0,5 6,1-2,3-0,7-1,9 7,5 Temel Eczacılık -6,4 16,0 7,0 12,6 3,1 15,4 2,7 12,4 4,8 16,4 45,1 12,3 31,4 Plastik Kauçuk 6,8 9,1 2,6 6,7 8,6 2,8 4,4-9,1 13,7 1,9 3,9-2,9 3,4 Toprak Ürünleri 0,4 11,8 12,1 7,5 4,5 1,0-4,1-10,9 9,2-2,3-2,5-1,7 3,8 Ana Metal 9,4 7,6 0,0-0,1 1,7 5,3-0,3-6,7 11,1 4,9-4,0-8,2-3,5 Fabrika. Metal 4,8 5,9 5,1 6,0-2,5 1,9 5,1 3,0 14,2-0,1-3,1-8,9 10,0 Elektrikli Teçhizat 9,9 6,8 3,5 4,9-7,1-3,9 1,7-10,3 0,0 0,7 3,3-4,1 8,5 Bys. Mak ve Teç. 39,3 14,9 7,4 4,0 5,0-1,9-0,8-2,4 17,8 5,9 10,4-7,8-8,8 Taşıt Araçları -5,5-6,1-6,9 1,2 6,7 1,2 1,5-13,6 17,0 0,6 5,4-2,9 28,4 Enerji 6,5 3,7 5,4 3,2 6,3 5,6 2,6 2,3 12,2 6,7 3,0 5,1-0,1 Kaynak: TÜİK

24 24 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (NACE Rev.2) (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına Göre Ara. Oca. Şub. Mar. Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Ara Malı 6,6 9,3 6,2 4,2 4,0 3,5 0,1-8,9 10,6 1,5 1,5-3,4 2,7 Dayanıklı Tüketim 11,3 2,8 5,2 3,7 1,1-2,3 6,7-2,6 12,2 2,6 5,0-1,1 2,1 Dayanıksız Tüketim 5,1 7,7 3,0 4,4 4,1-0,4 1,8-4,6 12,0 5,2 7,3 1,1 6,1 Enerji 5,0 3,3 5,8 4,4 6,4 2,5 3,2 1,2 11,1 6,5 3,2 4,5-0,7 Sermaye Malı 10,4 6,4 2,2 3,7 5,6 1,2 2,0-1,3 20,5 8,8 8,0-4,3 11,2 Kaynak: TÜİK

25 25 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (% Değişme) (NACE Rev.2) 30,0 20,0 10,0 0,0-10,0-20,0-30,0 Aylık Sanayi Üretim Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0-2,0-4,0-6,0-8,0 Mev. Düz.ve Takvim Etki. Arındırılmış Endeks (Bir Önceki Aya Göre % Değişme)

26 26 İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranları (%, NACE Rev, 2) Yıllık Toplam İmalat 80,2 76,7 65,2 72,6 75,4 74,2 74,6 74,4 Gıda Ürünleri 76,0 73,6 68,4 70,3 70,2 71,7 71,9 71,3 Giyim Eşyası 77,3 73,0 68,1 75,3 76,4 77,8 77,4 77,8 Petrol Ürünleri 91,3 87,3 58,0 65,8 75,3 76,6 73,0 70,0 Kimyasal Madde 73,3 72,4 68,9 80,4 82,6 80,5 77,8 76,5 Metalik Olmayan Ürünler 81,8 76,6 65,8 75,2 78,7 76,3 76,7 77,5 Ana Metal 85,6 82,7 70,1 76,8 77,9 77,6 77,4 74,7 Motorlu Taşıtlar 85,9 83,3 57,4 69,8 76,4 70,7 74,3 68,8 Mal Grupları Dayanıklı Tüketim 73,9 67,9 66,1 70,7 74,5 73,6 72,4 72,2 Dayanıksız Tüketim 74,6 72,7 68,7 71,9 72,1 72,9 72,9 73,1 Tüketim Malları 74,4 71,8 68,2 71,7 72,5 73,0 72,8 72,9 Ara Malları 81,2 77,1 67,7 75,9 77,7 76,1 76,3 76,3 Yatırım Malları 82,3 79,6 57,6 68,8 74,9 72,3 74,3 72,7 Kaynak: TCMB

27 27 İmalat Sanayii Kapasite Kullanım Oranları (%) (NACE Rev.2) Oca. Şub. Mar. Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Oca. Şub. Toplam İmalat 73,9 73,3 73,1 74,4 74,4 75,3 74,9 74,7 74,4 74,9 74,5 74,6 73,7 72,8 Toplam İmalat (Mevs.) 74,8 74,6 74,5 74,8 74,2 74,6 74,2 74,1 74,2 74,1 74,0 74,4 74,6 74,1 Gıda Ürünleri 72,1 72,3 69,9 70,6 70,3 71,1 71,1 69,2 69,6 73,1 72,8 73,1 72,1 70,3 Giyim Eşyası 76,9 76,9 76,4 78,2 79,2 78,2 79,5 78,1 78,0 77,3 77,5 77,5 75,6 74,7 Petrol Ürünleri 71,7 57,0 65,0 69,4 67,9 63,6 64,3 72,1 74,6 77,4 80,3 76,2 69,4 72,4 Kimyasal Madde 76,5 77,2 80,2 78,6 80,2 79,0 79,3 77,1 72,3 72,5 70,3 74,2 76,8 78,5 Metalik Olm. Ürün. 75,7 76,0 75,4 77,6 78,5 80,1 79,5 77,3 78,4 78,1 76,4 76,9 74,7 72,1 Ana Metal 75,4 75,9 74,3 72,2 71,9 75,0 74,6 76,0 76,6 75,4 74,1 74,9 74,2 74,0 Motorlu Taşıtlar 73,8 64,8 66,6 68,7 65,5 68,2 69,0 70,3 67,9 68,3 70,6 72,1 71,8 70,8 Mal Grupları Dayanıklı Tüketim 68,6 70,4 70,6 74,8 73,8 76,1 72,9 72,4 73,3 73,6 71,2 69,2 68,1 67,0 Dayanıksız Tüketim 72,8 72,6 71,4 72,8 73,2 73,5 73,9 72,6 72,6 74,2 74,0 74,0 72,8 70,9 Tüketim Malları 71,9 72,2 71,2 73,2 73,3 74,0 73,7 72,6 72,7 74,1 73,4 73,0 71,9 70,1 Ara Malları 75,7 76,1 75,9 75,9 76,9 77,9 77,1 76,9 76,5 76,1 75,3 75,8 75,4 74,9 Yatırım Malları 73,7 70,9 71,2 73,2 71,4 72,8 72,7 73,2 72,2 73,3 73,9 74,2 73,3 72,6 Kaynak: TCMB

28 28 Türkiye Brüt Elektrik Enerjisi Üretiminin Birincil Enerji Kaynaklarına Göre Aylık Dağılımı (% Değişme) YILLAR AYLAR TERMİK HİDROLİK JEOTERMAL + RÜZGAR BRÜT ÜRETİM BRÜT TALEP Ocak -8,2 7,9 36,9-3,3 0,0 Şubat -9,9-7,0 27,8-8,0-5,6 Mart -9,1 4,9 51,1-4,1-1,5 Nisan 14,6-14,1 11,6 2,3 4,7 Mayıs 10,0-16,3 41,8 2,2 3, Haziran 3,4-12,5 2,3-1,0 0,0 Temmuz -5,4 1,5 63,2-1,8-0,8 Ağustos -7,7 17,1 50,9 0,1 1,1 Eylül -3,1 25,0 5,0 2,1 2,8 Ekim -1,6 23,9 46,9 4,5 5,0 Kasım 4,5 6,3 7,0 5,1 5,3 Aralık -1,4 32,6 29,1 6,9 6,8 Ocak 14,7-28,9-0,7 3,1 2,4 Şubat 19,3-29,9 22,9 5,2 4,2 Mart 22,0-38,9 28,9 3,3 2,4 Nisan 31,6-40,1 16,9 6,4 6,0 Mayıs 23,2-41,6 57,6 5,3 4, Haziran 8,1-19,7 30,3 2,8 2,7 Temmuz 9,3-17,5-12,3 2,1 2,4 Ağustos 25,3-22,0-6,2 11,9 11,1 Eylül 12,3-23,0 53,4 6,3 5,5 Ekim 8,0-25,1 52,4 2,2 1,3 Kasım 10,7-25,3 27,9 4,1 3,8 Aralık 18,0-54,7 31,0-1,0-1,4 Ocak -7,0 36,7 74,4 3,0 2, Şubat -0,2 2,7 77,2 3,2 3, ,7 10,5 23,7 4,4 5, ,9 2,4 31,2 0,3 1, ,4-31,8 20,8 4,3 3,7

29 Sanayi Ciro Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme ) Toplam Sanayi İmalat Sanayi Gıda Ürün. Tekstil Petrol Kimya. Madde Ana Metal Fabr. Metal Ürünleri Elektrik Teçh. B.y.s. makine ve ekip. Motorlu kara taşıtı Mobilya imalatı ,9 29,7 21,5 27,3 59,6 29,4 42,3 33,9 27,9 40,8 33,7 25, ,9 7,8 7,3 5,0 15,2 9,3 5,2 8,9 8,9 10,7-3,6 6, ,3 9,5 12,7 11,0-3,0 6,2 4,3 11,4 16,7 14,4 18,6 10,8 1 6,7 7,2 13,8 7,1-2,8-0,7-1,3-0,1 12,7 12,9 8,0-1,9 2 4,9 5,2 4,8 6,2-11,8 10,3-1,1 9,5 6,6 0,3 10,5 1,1 3 2,1 2,2 6,7 3,6-17,8-1,6-1,3 5,6 0,1 2,4 5,2-0,1 4 4,7 4,8 11,3 6,5-18,2-2,0 6,2 6,9 9,1 7,2 12,0 12,1 5 5,4 5,4 14,5 4,3-5,6-0,2-1,1 6,3 11,8 8,1 9,9 10,9 6 6,5 6,8 12,4 7,1 3,0 2,6-0,1 5,4 10,0 10,2 20,4 5,9 7 14,9 15,1 15,3 14,1 9,4 10,8 5,4 15,3 27,1 16,7 37,7 14,5 8 8,2 8,6 6,7 11,4 7,2 5,2 1,8 17,2 11,7 14,1 26,2 15,0 9 16,3 16,7 18,3 19,9-2,5 13,0 8,1 21,9 25,2 32,1 28,7 24,6 10 6,8 6,9 9,2 10,5-6,9 9,6 2,1 11,0 23,3 7,1 18,0 8, ,0 16,3 22,7 17,2-0,5 12,9 13,4 18,4 28,1 26,2 26,4 10, ,3 17,7 16,4 23,3 11,4 18,4 19,6 18,1 30,7 35,8 22,0 23,8 Kaynak: TÜİK 1 22,9 23,4 16,0 25,7 11,1 37,8 28,8 27,9 27,9 21,6 15,5 24,5 2 20,1 20,4 18,6 22,2 20,6 23,1 18,4 26,7 24,5 25,4 9,9 25,2 3 18,2 18,3 14,9 21,8 10,0 12,7 18,6 23,0 30,5 18,2 17,7 16,3 4 17,3 17,5 20,9 20,5 0,0 13,5 17,0 20,3 21,0 18,1 20,2 12,2 5 12,2 12,6 15,9 13,6-6,2 13,5 13,9 17,5 10,9 13,4 12,0 1,5 6 13,4 13,6 20,4 14,5-6,5 18,7 13,2 18,9 10,6 13,7 13,2 10,3 7 1,1 1,2 1,5-0,1-0,6 1,5 5,1 0,7-4,3 7,3-2,6 0,0 8 19,9 20,0 25,9 20,8-4,8 18,7 26,3 14,5 8,3 29,7 15,0 24,3 9 9,6 10,0 18,2 10,1-3,4 7,2 15,0 5,8 10,0 16,4 7,9 6, ,6 12,0 21,8 9,6-4,6 13,4 12,9 8,2 6,9 19,2 11,8 14,0 11 1,8 1,9 13,6-0,3-9,2 1,7-2,6 0,6-5,5-0,2 4,2 4, ,4 12,0 27,2-2,3-28,7 3,9 1,7 15,3 2,2 4,7 25,0 7,1

30 30 Yurt İçi Talebe İlişkin Göstergeler (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre % Değişme) Yıllık Oca. Şub. Mar. Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Oca. Dayanıklı Tüketim Malları Üretimi(*) 2,7 2,6 2,8 5,2 3,7 1,1-2,3 6,7-2,6 12,2 2,6 5,0-1,1 2,1 Beyaz Eşya Yurtiçi Satışı(**)(Adet) 5,8-1,8-13,6-12,7-14,8-13,9 2,9 8,3-5,2-0,6 8,0 2,1 5,4 8,5 1,4 Tüketim Malı İthalatı 13,9-4,6 10,1-2,3-12,0-4,2-7,6-1,3-11,3 8,3-8,4-6,9-13,6 1,9-11,1 Toplam Otomobil Satışları (Adet) 19,5-11,6-5,7-26,2-27,0-25,0-25,7-18,9-16,4-12,6-6,9 8,1-6,9 8,8 0,5 Yatırım Malı İthalatı 8,4-2,1-1,3-9,0 8,1 5,1-5,4-5,1-12,0 5,4-3,3-1,4-5,2 0,3-1,1 (*) Sanayi üretim endeksi (2010=100) serisine göre. (**) Dört Ana Ürünü kapsamaktadır.

31 Beyaz Eşya Sanayindeki Gelişmeler - Adet Beyaz Eşya Üretimi Beyaz Eşya İhracatı Beyaz Eşya İthalatı Yerli Firmaların Yurt içi Satışları Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Kaynak: Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği

32 32 Otomobile İlişkin Aylık Göstergeler - Adet Toplam Satış Yabancı Oto. (Yurtiçi) Yerli Oto. Satışı Satışı (İthalat) Üretim İhracat Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ocak Kaynak: Otomotiv Sanayii Derneği

33 33 Açılan ve Kapanan Şirket Bilgileri Açılan Şirket Sayısı (Limited + Anonim) Açılan Şirket Sayısı (Yüzde Değişme) Ocak Ocak 22,4-12,1-20,6 39,1 Şubat Şubat 20,0-22,4 11,0 10,8 Mart Mart 6,0-30,9 25,0 10,9 Nisan Nisan 9,9-31,8 40,5 8,4 Mayıs Mayıs 10,3-27,2 38,9 6,8 Haziran Haziran 13,9-36,8 30,7 21,9 Temmuz Temmuz 1,4-37,0 60,1 8,5 Ağustos Ağustos -11,6-37,9 28,9 33,5 Eylül Eylül -3,8-27,5 51,4 28,7 Ekim Ekim 3,8-31,0 15,7 24,5 Kasım Kasım 6,4-4,9 38,5 5,42 Aralık Aralık -8,6-30,2 39,9 23,75 Toplam Toplam 5,9-27,3 26,2 17,71 Kapanan Şirket Sayısı (Limited + Anonim) Kaynak: TOBB Kapanan Şirket Sayısı (Yüzde Değişme) Ocak Ocak 12,9 11,7 32,8-7,3 Şubat Şubat -5,4 9,9 10,4-0,8 Mart Mart 4,4-17,5 39,0-6,8 Nisan Nisan 31,0-26,7 32,0-16,7 Mayıs Mayıs 52,9-7,8 8,6-18,4 Haziran Haziran 26,6-4,4-7,8-10,1 Temmuz Temmuz 14,8 33,0 3,6-32,9 Ağustos Ağustos 27,6 1,2-4,9-12,6 Eylül Eylül 6,7 8,6 18,1-11,0 Ekim Ekim 17,5 14,6-14,3-1,01 Kasım Kasım 21,7 49,1-9,7-8,10 Aralık Aralık -0,2 26,5 10,6-3,58 Toplam Toplam 15,1 8,4 10,2-9,89

34 34 PMI: İmalat Sanayii Satın Alma Yöneticileri Endeksi Kaynak: Reuters Not: Mevsimsel etkilerden arındırılmış endeks kullanılmıştır. PMI değerinin 50 olması ilgili değişkende herhangi bir değişim olmayacağına, 50 nin üzerine çıkması iyileşmeye, 50 nin altına inmesi ise gerilemeye işaret etmektedir.

35 35 Merkez Bankası Beklenti Anketi Seçilmiş Göstergeler Cari Dönem Cari ayın TÜFE Beklentisi Yıl sonu TÜFE Beklentisi Gelecek 12 aylık dönemin TÜFE beklentisi 24 Ay Sonrasının Yıllık TÜFE Beklentisi (%) Gelecek 12. Ayın Devlet Tahvili İhalesi Yıllık Bileşik Faiz Oranı Beklentisi ( % ) Para Piyasası Gecelik Yıllık Basit Faiz Oranı Beklentisi (Cari ayın) Cari Ay Sonu Bankalar arası Döviz Piyasası Dolar Kuru Beklentisi (YTL) Yıl Sonu Dolar Kuru Beklentisi (YTL) Gelecek 12 Ay Sonundaki Dolar Kuru Beklentisi (YTL) Cari Yıl Sonu Yıllık Cari İşlemler Dengesi Beklentisi Cari Yıl Sonu GSYH Büyüme Beklentisi Ocak-14 1,06 7,44 7,06 6,50 9,76 7,41 2,1943 2,2102 2, ,1 3,2 3,9 Şubat-14 0,69 7,92 7,21 6,63 10,32 10,68 2,2034 2,2260 2, ,5 2,8 3,8 Mart-14 0,65 7,98 7,31 6,62 10,72 11,00 2,2367 2,2351 2, ,6 2,6 3,7 Nisan-14 0,76 8,12 7,22 6,58 9,88 10,16 2,1393 2,2021 2, ,6 2,7 3,7 Mayıs-14 0,63 8,33 7,21 6,66 9,38 10,20 2,0833 2,1724 2, ,9 2,8 3,7 Haziran-14 0,22 8,29 7,19 6,62 8,85 9,25 2,1317 2,1721 2, ,2 3,3 3,9 Temmuz-14 0,06 8,30 7,27 6,73 8,65 8,44 2,1286 2,1754 2, ,1 3,4 3,9 Ağustos-14 0,15 8,70 7,35 6,80 9,18 8,59 2,1577 2,1919 2, ,3 3,3 3,8 Eylül-14 0,53 8,89 7,44 6,80 9,14 8,61 2,2125 2,2383 2, ,4 3,2 3,7 Ekim-14 1,38 9,16 7,54 6,79 9,13 9,56 2,2734 2,2832 2, ,5 3,2 3,6 Kasım-14 0,46 9,22 7,50 6,87 8,78 9,40 2,2562 2,2707 2, ,3 3,2 3,5 Aralık-14 0,31 9,02 7,21 6,72 8,70 10,20 2,3195 2,3195 2, ,7 3,0 3,5 Ocak-15 0,72 6,82 6,81 6,38 7,93 9,60 2,2973 2,4089 2, ,7 3,4 3,8 Gelecek Yıl Sonu Yıllık GSYH Büyüme Beklentisi Şubat-15 0,49 6,77 6,69 6,42 7,93 10,02 2,4501 2,5025 2, ,2 3,5 3,8

36 Ekonomik Güven Endeksi (Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişim) Ekonomik güven endeksi Tüketici güven endeksi Reel kesim güven endeksi Hizmet sektörü güven endeksi Perakende ticaret sektörü güven endeksi İnşaat sektörü güven endeksi 2 0,2 0,8 3,1-0,8-0,6-3,1 3 8,4-0,4 1,8 0,4 0,6 3,1 4-3,0-4,5 0,3-0,1-1,2 1,8 5 0,0 3,1-1,6 0,5 0,9 0,1 6-11,4-1,7-3,5 0,7-2,6-2,2 7 7,6 0,3-0,1 1,9 1,1-1,5 8-11,0-3,5-0,8-2,3 1,4-0,7 9-6,5-3,0-0,6-1,4 1,6 0,8 10 3,1-3,8 2,5 0,2-3,7-2,3 11-1,5 4,7 0,8-2,0 0,2-3,0 12-2,1 1,4-1,2 0,2 0,9-2,0 1 5,2 3,0 0,0 0,2 3,2 0,4 2 16,5 1,2 2,8 1,5 1,8 1,1 3 1,4-2,3 0,7-0,2 1,0 6,9 4-5,3 0,9-2,4 1,4-3,4-4,8 5 2,2 2,4 0,8-0,7-1,8 0,5 6-2,9-1,6 1,1-2,2 0,2-1,2 7-2,6 2,9-2,0-0,5-1,4-0,5 8 4,6-1,6 0,7 2,2 2,2 0,7 9-4,0-6,6 1,4-1,4 1,3-2, ,7 4,8 1,8 1,4-0,8 3,8 11 4,5 2,6-0,5 1,5 0,7-1,2 12-7,2-3,3-0,6-1,6-0,5-1,3 1-12,2-3,5-4,2-1,6 1,9 6,2 2-8,8-4,3 0,8-1,2-3,9-8,0 3 0,6 5,0 0,4-0,8-1,9-3,7 4 5,0 7,9 1,4-1,3 1,7 0,4 5-1,6-3,1 0,9-0,9 0,7 1,4 6-2,1-3,0-0,7 0,9-1,4 0,9 7-5,5 0,3-0,7-1,4 1,2-1,6 8 7,0-0,9-0,3 2,2 1,4 4,7 9 4,6 1,0 1,0 0,4-1,1 1,4 10 1,3-4,9 2,0-1,0-0,1-2, ,9-2,4-1,5-1,2 1,1 1,6 12 3,9-1,3 0,2 1,0 1,9 0,3 1-0,5-0,1-1,6 2,1-2,7-1,0 2-2,6 0,5-2,1 0,9-0,8 2,9 Not: Endeks değerleri mevsimsel etkilerden arındırılmış değerlerdir. Tüketici güven endeksinde mevsim etkisi bulunmamaktadır. Kaynak: TÜİK

37 37 Endeks Son 3 ayda iş durumu Son 3 ayda hizmetlere olan talep Gelecek 3 ayda hizmetlere olan talep beklentisi Son 3 ayda toplam çalışan sayısı Gelecek 3 ayda toplam çalışan sayısı beklentisi Sektörel Güven Endeksleri Gelecek 3 ayda satış fiyatları beklentisi Endeks Son 3 ayda iş hacmi (satışlar) Mevcut mal stok seviyesi (*) Gelecek 3 ayda tedarikçilere verilecek sipariş miktarı beklentisi Gelecek 3 ayda iş hacmi (satışlar) beklentisi Gelecek 3 ayda toplam çalışan sayısı beklentisi Gelecek 3 ayda satış fiyatları beklentisi Endeks Son 3 ayda inşaat faaliyetleri Alınan siparişlerin mevcut düzeyi Gelecek 3 ayda toplam çalışan sayısı beklentisi Gelecek 3 ayda satış fiyatları beklentisi Hizmet Sektörü Güven Endeksi Perakende Ticaret Sektörü Güven Endeksi İnşaat Sektörü Güven Endeksi ,0 86,1 85,2 122,6 88,8 111,2 117,1 99,2 76,2 104,0 113,4 117,2 103,3 134,5 83,8 81,9 65,7 101,9 106,0 3 99,1 88,0 86,5 122,7 90,5 111,4 111,6 103,4 80,1 101,9 118,8 128,1 107,6 132,4 84,5 85,0 62,8 106,1 108, ,1 92,6 92,7 127,0 93,3 114,9 114,2 110,8 91,4 101,5 130,7 139,4 109,3 122,4 86,7 91,9 61,7 111,7 115, ,1 98,4 97,1 119,7 97,8 111,3 110,0 113,3 105,1 104,7 122,4 130,1 104,6 123,4 86,2 98,7 65,3 107,2 111, ,6 102,1 101,1 113,7 98,7 105,4 109,7 110,9 112,3 97,5 118,3 122,9 104,6 119,0 84,3 102,0 66,1 102,4 108,8 7 99,7 97,0 94,6 107,6 94,2 101,6 104,1 109,2 109,2 103,9 106,4 114,5 95,8 117,7 80,9 99,4 61,4 100,5 107, ,2 99,2 97,8 112,6 93,4 105,1 105,0 109,7 106,2 105,8 111,8 117,2 99,9 116,3 82,2 97,2 63,0 101,4 104, ,9 100,7 100,5 104,4 94,1 97,1 100,5 107,2 110,7 101,0 104,6 109,8 100,3 116,3 80,9 97,1 64,8 97,0 102, ,4 100,8 98,5 95,9 96,8 94,3 100,7 101,5 107,6 103,6 91,5 93,3 97,4 116,0 74,8 94,3 63,6 86,1 95, ,1 91,3 88,9 93,2 89,3 93,4 100,2 97,0 98,0 104,9 89,0 88,1 94,3 110,2 75,9 95,8 63,8 88,1 99, ,5 88,3 85,5 94,8 84,4 96,8 103,9 93,5 86,7 107,4 82,8 86,4 93,7 105,0 73,5 86,5 65,3 81,6 94,1 1 94,8 87,1 84,8 112,7 87,7 107,5 113,1 92,9 78,3 105,1 95,4 95,4 101,9 115,5 81,1 84,4 66,5 95,7 105,4 2 99,8 89,9 87,2 122,3 91,3 110,1 113,6 99,3 79,7 99,9 110,0 118,3 103,3 136,1 87,5 83,9 66,7 108,3 110,8 Bir Önceki Aya Göre Yüzde Değişim 2 2,0-0,3-0,4 6,7-4,1-0,8-1,6 3,1-1,5 1,8 12,2 7,7 3,1-4,6-4,9-7,5-2,0-7,2-4,6 3 1,1 2,2 1,5 0,1 2,0 0,2-4,7 4,3 5,2-2,0 4,7 9,3 4,1-1,6 18,5-1,7-8,4 27,3 14,1 4 5,1 5,2 7,3 3,5 3,0 3,1 2,3 7,1 14,1-0,5 10,0 8,8 1,6-7,6-3,5-7,1-10,9 1,9-2,0 5 0,9 6,3 4,7-5,8 4,8-3,1-3,7 2,3 14,9 3,2-6,4-6,7-4,4 0,8 0,7 3,9-4,4 4,1 2,4 6 0,5 3,7 4,1-5,0 0,9-5,3-0,3-2,1 6,8-6,8-3,4-5,5 0,1-3,6 2,7 8,1-1,7 5,3 6,4 7-5,6-5,0-6,5-5,3-4,5-3,6-5,1-1,6-2,8 6,5-10,1-6,9-8,4-1,1-0,6 7,3 5,7-4,0-3,3 8 3,5 2,3 3,4 4,6-0,8 3,4 0,8 0,5-2,7 1,9 5,1 2,3 4,2-1,2-2,3 3,4 1,3-4,5-2,5 9-1,3 1,5 2,7-7,2 0,7-7,7-4,2-2,3 4,3-4,5-6,4-6,3 0,4 0,0-1,6-0,1 2,8-4,3-1,6 10-3,4 0,2-2,0-8,2 2,9-2,9 0,2-5,3-2,8 2,6-12,5-15,0-2,8-0,2-7,5-2,9-1,8-11,3-6,5 11-7,4-9,5-9,7-2,8-7,8-1,0-0,5-4,4-9,0 1,3-2,7-5,5-3,2-5,0 1,5 1,6 0,3 2,3 3,3 12-1,7-3,3-3,8 1,7-5,4 3,7 3,7-3,6-11,5 2,4-7,0-1,9-0,7-4,8-3,2-9,7 2,4-7,3-5,1 1 5,9-1,4-0,9 18,9 3,9 11,0 8,9-0,6-9,7-2,2 15,3 10,4 8,7 10,0 10,3-2,4 1,7 17,2 12,0 2 5,2 3,2 2,9 8,5 4,1 2,4 0,4 6,9 1,9-4,9 15,3 24,0 1,4 17,9 7,9-0,7 0,4 13,2 5,1 (*) Mevcut mal stok seviyesi yayılma endeksinin artışı stok azalışını, azalışı ise stok artışını göstermektedir,

38 Tüketici Güven Endekslerindeki Gelişmeler 120,0 110,0 100,0 90,0 80,0 70,0 60,0 50,0 TÜİK-TCMB Tüketici Güven Endeksi CNBC-e Tüketici Güven Endeksi

39 39 Reel Kesim Güven Endeksi Reel Kesim Güven Endeksi Genel Gidişat Kaynak: TCMB

40 40 İSTİHDAM, ÜCRETLER VE GELİR DAĞILIMI

41 41 İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler (Yeni Seri) Yıllık Kasım Dönemi (4. Ç.) İşgücüne Katılma Oranı (%) 45,7 46,5 47,4 47,6 48,3 50,5 47,8 50,5 Sivil İşgücü (Bin Kişi) Sivil İstihdam (Bin Kişi) Tarım Tarım Dışı Sanayi Hizmetler (*) İşsiz (Bin Kişi) İşsizlik Oranı (%) 13,1 11,1 9,1 8,4 9,0 9,9 9,3 10,7 Tarım Dışı İşsizlik Oranı (%) 16,0 13,7 11,3 10,3 10,9 12,0 11,0 12,7 Genç Nüfusta İşsizlik Oranı (%) 22,9 19,9 16,8 15,8 17,1 17,9 17,9 19,9 Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları (*) İnşaat sektörü dahildir.

42 42 İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler (Yeni Seri) (I) (II) (III) (IV) (I) (II) (III) (IV) (I) (II) (III) (IV) İşgücüne Katılma Oranı (%) 45,7 48,0 48,3 48,3 47,2 49,2 49,1 47,8 49,1 51,2 51,2 50,5 Sivil İşgücü (Bin Kişi) İstihdam Edilenler (Bin Kişi) Tarım Tarım Dışı Sanayi Hizmetler (*) İşsiz (Bin Kişi) İşsizlik Oranı (%) 9,6 7,6 8,0 8,6 9,7 8,2 9,0 9,3 10,2 8,8 10,1 10,7 Tarım-dışı işsizlik oranı (%) Genç Nüfusta İşsizlik Oranı (%) 11,5 9,3 10,0 10,5 11,6 10,0 11,2 11,0 12,1 10,7 12,3 12,7 16,7 14,4 15,2 16,9 18,5 15,0 17,0 17,9 17,0 15,8 18,9 19,9 Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları (*) İnşaat dahildir.

43 43 İşgücü Piyasasındaki Gelişmeler (Yeni Seri) TÜİK İŞGÜCÜ DURUMU (Mevsim etkilerinden arındırılmamış) TÜİK İŞGÜCÜ DURUMU (Mevsim etkilerinden arındırılmış) Yıllar İşgücüne katılma oranı (%) İşsizlik oranı (%) İşgücüne katılma oranı (%) Mev. Düz. İşsizlik Oranı (%) (Bin kişi, 15+ yaş) İşgücü İstihdam İşsiz İstihdam oranı (%) İşgücü Durumu İstihdam İşsiz İstihdam oranı (%) OCAK ,1 41,8 9, ,3 43,4 8,4 ŞUBAT ,7 41,3 9, ,9 42,8 8,6 MART ,2 42,0 9, ,0 43,0 8,5 NİSAN ,2 43,3 8, ,3 43,3 8,4 MAYIS ,0 44,4 7, ,4 43,5 8,2 HAZİRAN ,3 44,8 7, ,3 43,5 8,1 TEMMUZ ,3 44,6 7, ,4 43,6 8,1 AĞUSTOS ,3 44,4 8, ,5 43,6 8,3 EYLÜL ,5 44,5 8, ,9 43,9 8,5 EKİM ,6 44,5 8, ,1 44,0 8,5 KASIM ,3 44,1 8, ,4 44,2 8,7 ARALIK ,7 43,3 9, ,5 44,2 8,8 OCAK ,3 42,7 9, ,5 44,3 8,7 ŞUBAT ,2 42,7 9, ,3 44,1 8,7 MART ,8 43,3 9, ,4 44,1 8,8 NİSAN ,7 44,4 8, ,6 44,3 8,9 MAYIS ,2 45,1 8, ,5 44,2 9,0 HAZİRAN ,4 45,3 8, ,4 44,1 8,9 TEMMUZ ,1 44,9 8, ,4 43,9 9,2 AĞUSTOS ,1 44,6 9, ,4 43,9 9,3 EYLÜL ,8 44,3 9, ,5 43,9 9,4 EKİM ,4 44,0 9, ,3 43,9 9,2 KASIM ,8 43,4 9, ,2 43,7 9,3 ARALIK ,6 43,1 9, ,5 44,1 9,1 OCAK ,2 43,2 10, ,5 44,9 9,2 ŞUBAT ,1 44,1 10, ,2 45,6 9,1 MART ,9 45,1 9, ,4 45,8 9,2 NİSAN ,7 46,1 9, ,4 45,7 9,2 MAYIS ,2 46,7 8, ,5 45,6 9,6 HAZİRAN ,3 46,7 9, ,4 45,4 10,0 TEMMUZ ,3 46,3 9, ,4 45,2 10,4 AĞUSTOS ,2 46,1 10, ,5 45,2 10,4 EYLÜL ,1 45,8 10, ,7 45,3 10,6 EKİM ,0 45,7 10, ,9 45,5 10,6 KASIM ,5 45,1 10, ,0 45,5 10,7 Kaynak: TÜİK, Hanehalkı İşgücü Anketi Sonuçları

44 Döneminde Ortalama Asgari Ücretteki Gelişmeler / I 2015 / II 2015 Ort. ASGARİ ÜCRETİN İŞVERENE MALİYET (TL) , , , , ,9 İşverenden Yapılan Toplam Kesinti (TL) ,3 286,5 278 SSK Primi (TL) ,3 261,1 254 İşsizlik Sigortası Primi (TL) ,0 25,5 25 BRÜT ASGARİ ÜCRET (TL) , , , , ,5 İşçiden Yapılan Toplam Kesinti (TL) ,4 272,9 263 SSK Primi (TL) ,2 178,3 173 İşsizlik Sigortası Primi (TL) ,0 12,7 12 Gelir Vergisi (TL) ,1 72,3 68 Damga Vergisi (TL) ,12 9,67 9 NET ASGARİ ÜCRET (TL) ,3 868,5 949, ,6 974,8 ARTIŞ ORANLARI İşverene Maliyet 9,0% 9,6% 9,7% 11,8% 9,5% 11,2% 6,0% 6,0% 12,2% Brüt Asgari Ücret 9,0% 9,6% 9,7% 11,8% 9,5% 10,2% 6,0% 6,0% 12,2% Net Asgari Ücret 9,0% 9,5% 9,6% 11,8% 9,4% 10,2% 6,5% 5,4% 12,2% Toplam Kesinti Artış Oranı 8,9% 9,8% 9,7% 11,9% 9,6% 13,0% 4,9% 7,0% 12,3% İşverenden Yapılan Kesinti Artış Oranı 9,0% 9,6% 9,7% 11,8% 9,5% 15,4% 6,0% 6,0% 12,2% İşçiden Yapılan Kesinti Artış Oranı 8,8% 10,0% 9,8% 12,0% 9,7% 10,5% 3,9% 8,1% 12,3% ÇEŞİTLİ GÖSTERGELER Net Asgari Ücret / İşverene Maliyet 65,0% 65,0% 64,9% 64,9% 64,9% 64,3% 64,5% 64,1% 64,3% Net Asgari Ücret / Brüt Asgari Ücret 79,0% 78,9% 78,9% 78,9% 78,8% 78,8% 79,0% 78,6% 78,8% Brüt Asgari Ücret / İşverene Maliyet 82,3% 82,3% 82,3% 82,3% 82,3% 81,6% 81,6% 81,6% 81,6% Toplam Kesinti / İşverene Maliyet 35,0% 35,0% 35,1% 35,1% 35,1% 35,7% 35,5% 35,9% 35,7% Toplam Kesinti / Brüt Asgari Ücret 42,5% 42,6% 42,6% 42,6% 42,7% 43,7% 43,5% 43,9% 43,7% İşveren Kesintisi / Brüt Asgari Ücret 21,5% 21,5% 21,5% 21,5% 21,5% 22,5% 22,5% 22,5% 22,5% İşçi Kesintisi / Brüt Asgari Ücret 21,0% 21,1% 21,1% 21,1% 21,2% 21,2% 21,0% 21,4% 21,2% Kaynak: Kalkınma Bakanlığı

45 45 İşyerinin Ekonomik Faaliyetine Göre Haftalık Fiili Çalışma Süresi ve Aylık Ortalama İşgücü Maliyeti, 2012 Ekonomik faaliyet (NACE Rev.2) Ücretli çalışanların oranı Haftalık fiili çalışma süresi Aylık ortalama brüt ücret (%) (saat) (TL) Aylık ortalama işgücü maliyeti TOPLAM 100,0 42, (B) Madencilik ve taşocakcılığı 1,1 41, (C) İmalat 34,1 43, (D) Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı 0,6 40, (F) İnşaat 5,9 43, (G) Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı 19,1 42, (H) Ulaştırma ve depolama 5,6 42, (I) Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri 5,8 43, (J) Bilgi ve iletişim 1,7 40, (K) Finans ve sigorta faaliyetleri 4,3 38, (M) Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler 2,9 41, (N) İdari ve destek hizmet faaliyetleri 5,5 43, (S) Diğer hizmet faaliyetleri 1,2 41, Kaynak: TÜİK, 2012 İşgücü maliyeti araştırması sonuçları

46 46 Saatlik İşgücü Maliyet Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Dönemine Göre Yüzde Değişme) I II III IV Yıllık I II III IV Yıllık I II III IV Yıllık TOPLAM 11,1 12,5 13,1 10,7 11,8 13,5 12,6 11,2 14,4 12,9 11,6 12,4 12,3 9,8 11,5 Sanayi 11,3 12,5 12,5 10,2 11,6 10,7 11,3 11,3 14,7 12,0 14,1 14,8 13,0 11,6 13,3 Madencilik ve Taş Ocakçılığı 18,1 21,0 12,9 10,8 15,4 15,0 5,9 11,0 12,9 11,2 10,4 14,3 9,9 18,6 13,3 İmalat 11,2 12,3 12,7 10,5 11,7 10,7 11,7 11,8 14,3 12,2 14,4 15,4 13,4 12,2 13,8 Elektrik, Gaz Üretimi ve Dağıtımı 7,2 7,0 6,8 4,6 6,4 3,6 11,5 6,0 20,8 10,5 13,9 6,7 9,4-2,4 6,5 Su Temini, Atık Yönetimi 8,3 15,4 15,4 9,7 12,4 15,2 7,0 1,7 20,8 10,7 12,3 6,6 15,0 2,7 9,0 İnşaat 18,3 16,2 17,0 19,6 17,8 17,9 18,1 17,9 15,6 17,3 15,7 16,8 18,1 18,4 17,3 Hizmetler 10,3 12,1 13,3 10,2 11,5 14,9 12,9 10,5 14,1 13,1 9,6 10,5 11,2 7,9 9,8 Toptan ve Perakende Ticaret 10,4 11,4 13,2 13,0 12,0 13,2 13,3 11,7 11,8 12,5 9,9 10,4 10,7 9,2 10,0 Ulaştırma 10,7 15,8 20,9 6,4 13,3 13,1 12,1 6,1 20,7 12,9 11,1 9,5 9,0 1,7 7,7 Konaklama ve Yiyecek Hizmetleri 11,9 9,9 14,3 13,9 12,6 12,3 14,1 12,2 14,8 13,4 16,7 15,0 11,9 10,5 13,4 Bilgi ve İletişim 10,7 10,5 11,1 12,2 11,2 31,0 14,5 9,7 16,9 18,0-4,7 16,2 12,5 2,8 6,2 Finans ve Sigorta Faaliyetleri 7,7 9,1 9,7 5,7 8,0 13,3 12,9 9,8 11,5 11,9 7,1 3,2 10,6 7,3 7,0 Kaynak: TÜİK

47 47 Çalışılan Saat Endeksi Toplam Sanayide Birim Ücret Endeksi (Çalışılan Saate Göre) (2010=100) (Bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde değişme) Saatlik İşgücü Verimi Saatlik İşgücü Maliyet Endeksi Nominal Birim Ücret Endeksi Dolar Kuru Endeksi Euro Kuru Endeksi Reel Birim Ücret Endeksi Üretim Endeksi TÜFE Endeksi TL Cinsi Dolar Cinsi Euro Cinsi (1) (2) (3)=2/1 (4) (5)=4/3 (6) (7) (8) (9)=5/6 (10)=5/7 (11)=5/ ,0 17,3 15,0 7,0-7,0 9,3-9,0-3,4-14,9 2,2-3,8 2 5,3 14,1 8,4 7,8-0,6 9,2-2,2-8,4-9,0 1,6 8,5 3 4,7 10,8 5,8 11,6 5,5 8,4 1,1-8,7-2,7 4,4 15,5 4 6,0 10,0 3,8 9,7 5,7 7,4-1,6-9,6-1,6 7,4 16, ,0 14,9 6,4 7,9 1,5 4,3 4,6 3,3-2,8-3,0-1,8 2 6,4 9,7 3,1 9,1 5,8 5,9 1,8 15,0-0,1 3,9-8,0 3 5,3 8,9 3,5 8,9 5,2 6,4 14,3 25,2-1,1-7,9-16,0 4 5,2 7,5 2,1 10,8 8,5 9,2 25,6 24,6-0,6-13,6-12, ,5 3,9-1,6 11,1 12,8 10,5 14,0 9,3 2,1-1,0 3,2 2 3,8 3,6-0,2 12,5 12,7 9,4 15,4 2,8 3,0-2,3 9,6 3 3,4 1,9-1,4 13,1 14,8 9,0 4,1-7,9 5,3 10,3 24,7 4 3,1 0,9-2,2 10,7 13,1 6,8-2,5-6,1 6,0 16,0 20, ,1 1,3-0,8 13,5 14,5 7,2-0,6 0,2 6,8 15,1 14,2 2 2,8 3,2 0,4 12,6 12,2 7,0 2,2 3,9 4,9 9,8 7,9 3 2,9 3,9 1,0 11,2 10,1 8,3 9,5 15,9 1,7 0,5-5,0 4 1,2 3,8 2,5 14,4 11,6 7,5 13,4 19,0 3,8-1,6-6, ,5 5,3 3,7 11,6 7,5 8,0 24,5 29,1-0,4-13,6-16,7 2 1,2 2,6 1,4 12,4 10,8 9,4 15,0 20,8 1,3-3,6-8,2 3 1,2 3,5 2,2 12,2 9,7 9,2 9,9 10,2 0,4-0,2-0,4 Yıllık ,5 4,5 12,8 8,0 9,0 0,6 8,6-3,1-7,5-7,5 3, ,5 6,2 10,1 3,7 9,0 5,0 6,5 11,4 16,8-1,4-5, ,7 3,9 2,5-1,3 10,5 12,0 8,9 7,2-0,9 2,8 4, ,6 2,2 3,0 0,8 12,7 11,9 7,5 6,1 9,7 4,1 5,6 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı (1) TÜİK, Üç Aylık Sanayi İşgücü Girdi Göstergeleri (2010=100) (2) TÜİK, Sanayi Üretim Endeksi (2010=100) (3) (2) / (1) (4) TÜİK, Üç Aylık İşgücü Maliyeti Endeksi (2010=100) (5) (4) / (3) (6) TÜİK, Tüketici Fiyatları Endeksi (2010=100) (7)-(8) TCMB Döviz Alış Kurları kullanılmıştır. (9) (5) / (6) (10) (5) / (7) (11) (5) / (8)

48 48 Sanayide Brüt Ücret-Maaş Endeksi (Bir Önceki Döneme Göre Yüzde Değişme) I II III IV I II III IV I II III IV TOPLAM Sanayi 4,4 2,7 3,2 2,6 3,5 4,1 3,9 3,6 3,8 3,6 3,4 3,2 İmalat Sanayii 4,4 2,7 3,4 3,1 3,3 4,5 4,2 3,4 4,2 3,9 3,4 3,4 Madencilik ve Taş Ocakçılığı 4,4 2,0 1,5 0,8 7,1 0,1 3,4 4,4 3,2-0,5 3,0 0,9 Aramalı imalatı 4,4 3,5 3,3 3,2 3,8 4,1 4,5 3,7 4,5 3,9 3,4 3,4 Dayanıklı tüketim malı imalatı 3,2 2,7 3,5 1,1 5,3 4,9 3,0 4,0 3,3 2,0 5,8 3,8 Dayanıksız tüketim malı imalatı 4,5 2,4 3,5 3,4 3,2 4,0 3,3 3,5 3,3 3,3 3,0 2,7 Enerji 4,5 2,6 1,1-1,2 3,1 1,4-0,1 5,1 0,8 1,8 3,9 0,7 Sermaye malı imalatı 4,3 1,9 3,6 2,6 3,1 5,1 5,8 2,8 4,8 4,8 3,1 4,4 Kaynak: TÜİK, Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Brüt Ücret-Maaş Endeksi

49 49 Sanayide Çalışılan Saat Endeksi (Bir Önceki Döneme Göre Yüzde Değişme) I II III IV I II III IV I II III IV TOPLAM Sanayi 1,4 0,5 0,6 0,7 1,0 0,3 0,6-0,1 0,5 0,4 0,4 0,5 İmalat Sanayii 1,4 0,5 0,7 0,8 1,0 0,5 0,7 0,0 0,6 0,5 0,5 0,5 Madencilik ve Taş Ocakçılığı 0,7 0,1-1,1-0,4 1,6-0,4-0,5-0,7 0,2-2,0-2,8-0,9 Aramalı imalatı 2,1 1,1 0,7 0,8 1,0 0,5 0,1 0,6 1,6 0,5 0,8 1,0 Dayanıklı tüketim malı imalatı -0,2 0,8-1,0 0,2-0,4 1,4 0,9-0,7 2,0-0,9 1,3 1,0 Dayanıksız tüketim malı imalatı 1,7-0,1 1,0 0,8 1,5 0,2 0,2-0,4-0,9 0,3-0,3 0,0 Enerji 0,7-0,1-0,4 0,3-0,2-1,9-0,2-1,9-1,3 0,1-1,0-0,9 Sermaye malı imalatı 0,1 0,5 0,5 0,6 0,6 0,5 2,6-0,1 0,9 1,0 0,6 0,6 Kaynak: TÜİK, Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Sanayide Çalışılan Saat Endeksi

50 50 Sanayi İstihdam Endeksi (Bir Önceki Döneme Göre Yüzde Değişme) I II III IV I II III IV I II III IV TOPLAM Sanayi 1,2 1,2 0,7 0,7 1,1 0,9 1,0 0,4 0,9 0,6 0,5 0,5 İmalat Sanayii 1,2 1,2 0,8 0,8 1,1 1,1 1,1 0,4 1,0 0,7 0,6 0,5 Madencilik ve Taş Ocakçılığı 0,8-0,2-1,7 0,0 1,9-0,4 0,1-0,4-0,1-2,4-2,0-0,9 Aramalı imalatı 1,8 1,7 0,8 0,6 1,2 0,9 0,8 0,8 1,6 0,8 0,8 0,8 Dayanıklı tüketim malı imalatı -0,7 1,6 0,3-0,5-0,1 1,8 1,6 0,0 0,3 0,8 1,0 0,6 Dayanıksız tüketim malı imalatı 1,0 1,0 0,8 1,1 1,8 0,9 0,4-0,3 0,2 0,6 0,3 0,2 Enerji 1,0 0,6-0,5 0,5 0,2-1,7-0,4-1,1-1,2-0,2-0,3-1,2 Sermaye malı imalatı 1,1 0,4 0,7 1,0 0,3 1,3 2,9 1,2 1,5 0,3 0,2 1,0 Kaynak: TÜİK, Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Sanayi İstihdam Endeksi

51 51 Seçilmiş Ücret ve Aylıklara İlişkin Bazı Göstergeler Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, TÜİK, TCMB 2002 Aralık (TL) (1) Memur maaşlarının hesabında aile yardımı dikkate alınmış olup asgari geçim indirimi (2015 yılı Ocak ayı için 135,17 TL) dikkate alınmamıştır. (2) 2002 yılı Ekim ayında bütün memurlara seyyanen yapılan ödemeler 75 TL olarak dikkate alınmıştır. (3) En yüksek memur maaşı olarak Başbakanlık Müsteşarının maaşı dikkate alınmıştır. (4) İşçi ücret artışlarında sadece genel artış ve seyyanen artış oranları dikkate alınmış olup asgari geçim indirimi dikkate alınmamıştır. (5) Net asgari ücret hesabında bekar çalışan için yapılan asgari geçim indirimi dikkate alınmıştır. (6) SSK, Bağ-Kur Tarım, Bağ-Kur Esnaf ve Emekli Sandığı emekli aylıkları, 2002 yılı Aralık ayındaki düzeyler esas alınarak yapılan artışlara göre güncellenmiştir. (7) Vergi iadesi uygulaması yerine getirilen ek ödeme rakamları dahil edilmemiştir. (8) Bağ-Kur Tarım emeklilerinde en düşük emekli aylığı için 1. basamak, ortalama emekli aylığı için 6. basamak dikkate alınmıştır. (9) Bağ-Kur Esnaf emeklilerinde en düşük emekli aylığı için 1. basamak, ortalama emekli aylığı için 12. basamak dikkate alınmıştır. (10) Öğrenim kredisinde her yılın ilk aylarında açıklanan öğrenim kredisi miktarı esas alınmıştır. (11) 2013 yılından itibaren uygulamaya geçen intibak farkları dahil edilmemiştir. (12) Reel artış oranlarının hesabında, TÜİK 1994 temel yıllı TÜFE serisinin 2006 yılı sonrası için 2003 temel yıllı TÜFE serisine göre ileriye yürütülmüş hali kullanılmıştır. (13) 2015 yılı için kamu işçileriyle henüz toplu sözleşme yapılmadığı için ortalama kamu işçisi ücreti, memur maaş artışına paralel olarak %3 artış varsayımı kullanılarak artırılmıştır Ocak (TL) Nominal Artış Oranı (2015 Ocak / 2002 Aralık) (%) Reel Artış Oranı (12) (2015 Ocak / 2002 Aralık) (%) En Düşük Memur Maaşı (1) (2) 392, ,4 387,4% 66,9% En Yüksek Memur Maaşı (1) (2) (3) 3074, ,5 162,1% -10,2% Ortalama Memur Maaşı (1) (2) 577, ,1 286,2% 32,3% Ortalama Kamu İşçisi Ücreti (4) (13) 1.012, ,5 200,7% 3,0% Net Asgari Ücret (5) 184,3 949,1 415,1% 76,4% En Düşük SSK Emekli Aylığı (6) (7) (11) 257, ,0 302,7% 37,9% Ortalama SSK Emekli Aylığı (6) (7) (11) 276, ,7 293,0% 34,6% En Düşük Bağ-Kur Tarım Emekli Aylığı (6) (7) (8) 65,8 617,2 837,7% 221,1% Ortalama Bağ-Kur Tarım Emekli Aylığı (6) (7) (8) 110,4 738,2 568,6% 129,0% En Düşük Bağ-Kur Esnaf Emekli Aylığı (6) (7) (9) 150,0 845,6 463,7% 93,0% Ortalama Bağ-Kur Esnaf Emekli Aylığı (6) (7) (9) 261, ,7 332,4% 48,1% En Düşük Emekli Sandığı Aylığı (6) (7) 376, ,0 236,5% 15,2% Ortalama Emekli Sandığı Aylığı (6) (7) 502, ,3 213,8% 7,5% Özürlü Aylıkları (7) 24,5 416,6 1601,8% 482,8% 65 Yaş Aylığı (7) 24,5 138,9 467,3% 94,3% Muhtar Aylıkları 97,4 904,1 828,6% 218,0% Öğrenim Kredisi (10) 45,0 330,0 633,3% 151,1%

52 52 Hanehalkı Kullanılabilir Gelirine Göre Yıllık Gelirlerin Dağılımı Yüzde % 20 lik Dilimler TÜRKİYE Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 6,0 6,0 6,1 5,8 6,4 6,4 6,2 6,5 6,5 6,5 6,6 İkinci % 20 10,4 10,7 11,1 10,5 10,9 10,9 10,7 11,1 11,0 11,0 10,9 Üçüncü % 20 14,5 15,2 15,8 15,2 15,4 15,4 15,3 15,6 15,5 15,6 15,4 Dördüncü % 20 20,9 21,9 22,6 22,1 21,8 22,0 21,9 21,9 21,9 22,0 21,8 Beşinci %20 48,3 46,2 44,4 46,5 45,5 45,3 46,0 44,9 45,2 45,0 45,2 Gini Katsayısı 0,42 0,40 0,38 0,40 0,39 0,39 0,39 0,38 0,38 0,38 0,38 KENT Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 6,1 6,4 6,4 6,2 6,9 6,7 6,6 6,9 6,8 7,0 7,0 İkinci % 20 10,3 10,8 11,5 10,7 11,2 11,1 10,9 11,4 11,1 11,3 11,1 Üçüncü % 20 14,5 15,3 16,0 15,3 15,5 15,5 15,4 15,7 15,5 15,6 15,4 Dördüncü % 20 20,8 21,4 22,6 22,0 21,6 21,9 21,7 21,6 21,8 21,6 21,6 Beşinci %20 48,3 46,1 43,5 45,8 44,8 44,8 45,5 44,3 44,8 44,6 44,9 Gini Katsayısı 0,42 0,39 0,37 0,39 0,38 0,38 0,39 0,37 0,38 0,37 0,38 KIR Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 6,4 6,3 6,1 5,8 6,6 6,7 6,6 6,8 6,6 6,4 6,8 İkinci % 20 11,0 11,2 11,3 10,6 11,1 11,3 11,5 11,5 11,3 11,2 11,5 Üçüncü % 20 15,1 15,8 15,9 15,3 15,9 15,7 16,0 16,0 15,9 15,8 15,9 Dördüncü % 20 21,2 22,7 22,6 22,3 22,3 22,1 22,6 22,4 22,4 23,0 22,7 Beşinci %20 46,3 43,9 44,2 46,2 44,1 44,2 43,3 43,3 43,8 43,5 43,1 Gini Katsayısı 0,39 0,37 0,38 0,40 0,37 0,37 0,36 0,36 0,37 0,37 0,36 Kaynak: TÜİK, 22 Eylül 2014

53 53 Eşdeğer Hanehalkı Kullanılabilir Gelirine Göre Yıllık Gelirlerin Dağılımı Yüzde % 20 lik Dilimler TÜRKİYE Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 5,8 5,8 5,6 5,8 5,8 5,9 6,1 İkinci % 20 10,6 10,4 10,3 10,6 10,6 10,6 10,7 Üçüncü % 20 15,2 15,2 15,1 15,3 15,2 15,3 15,2 Dördüncü % 20 21,5 21,9 21,5 21,9 21,7 21,7 21,4 Beşinci %20 46,9 46,7 47,6 46,4 46,7 46,6 46,6 Gini Katsayısı 0,406 0,405 0,415 0,402 0,404 0,402 0,400 KENT Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 6,2 6,1 6,0 6,3 6,2 6,4 6,4 İkinci % 20 11,0 10,7 10,7 11,0 10,8 10,9 10,9 Üçüncü % 20 15,3 15,3 15,0 15,3 15,2 15,3 15,2 Dördüncü % 20 21,2 21,9 21,1 21,6 21,5 21,3 21,1 Beşinci %20 46,2 46,0 47,3 45,7 46,2 46,1 46,4 Gini Katsayısı 0,394 0,395 0,405 0,389 0,394 0,391 0,392 KIR Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Birinci % 20 6,4 6,5 6,1 6,2 6,1 6,1 6,7 İkinci % 20 11,1 10,8 10,9 11,0 10,9 11,2 11,4 Üçüncü % 20 16,0 15,6 15,9 15,7 15,7 15,9 16,1 Dördüncü % 20 22,3 22,5 23,1 22,8 22,5 22,8 22,6 Beşinci %20 44,2 44,5 44,0 44,3 44,8 44,0 43,3 Gini Katsayısı 0,375 0,378 0,380 0,379 0,385 0,377 0,365 Kaynak: TÜİK, 22 Eylül 2014

54 54 Gelire Göre Gruplar İtibarıyla Tüketim Harcamaları Dağılımı Harcama türleri Gelirden en az pay alan Kaynak: TÜİK, Hanehalkı Bütçe Anketi Sonuçları, 2 Eylül 2014 Gelire göre sıralı hanehalkı yüzdeleri > Gelirden en fazla pay alan Toplam 1. %20 2. %20 3. %20 4. %20 5. % Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Gıda ve alkolsüz içecekler Alkollü içecek, sigara ve tütün 19,6 19,9 29,0 28,8 24,5 25,6 22,0 22,1 19,9 20,0 14,4 14,6 4,2 4,2 4,9 5,3 5,1 4,8 5,0 4,9 4,4 4,7 3,1 3,2 Giyim ve ayakkabı 5,4 5,3 4,3 3,9 4,4 4,5 5,3 4,9 5,6 5,4 5,9 6,0 Konut ve kira 25,8 25,0 33,4 33,3 30,5 29,6 27,9 26,3 25,3 24,1 21,7 21,2 Ev eşyası 6,7 6,6 5,7 5,6 5,7 5,9 6,5 6,4 6,7 7,0 7,3 6,8 Sağlık 1,8 2,1 1,9 2,1 1,7 2,2 1,7 2,0 1,7 2,1 2,0 2,0 Ulaştırma 17,2 17,4 9,0 8,1 12,8 12,2 14,5 16,3 17,2 17,4 21,8 22,1 Haberleşme 3,9 4,0 3,0 3,0 3,7 3,6 4,0 4,0 4,4 4,3 4,0 4,2 Kültür, eğlence 3,2 3,1 1,6 1,6 2,1 2,2 2,7 2,6 3,2 2,9 4,3 4,1 Eğitim hizmetleri 2,3 2,4 0,6 0,7 0,9 1,1 1,2 1,4 1,7 1,8 4,1 4,0 Otel, lokanta, pastane 5,8 5,9 3,5 4,0 4,7 4,8 5,2 5,4 5,9 6,1 6,9 6,9 Çeşitli mal ve hizmetler 4,2 4,3 3,1 3,5 3,8 3,7 4,0 3,7 4,1 4,3 4,6 5,0 Grubun en düşük aylık ortalama geliri (TL) Grubun en yüksek aylık ortalama geliri (TL)

55 55 Yoksulluk Sınırı Yöntemlerine Göre Fert Yoksulluk Oranları Yöntemler Fert yoksulluk oranı (%) (*) TÜRKİYE Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı (1) 3,04 2,39 2,49 1,55 1,41 0,52 0,47 0,22 0,21 0,14 0,06 0,06 Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı (1) 30,30 23,75 20,89 16,36 13,33 8,41 6,83 4,35 3,66 2,79 2,27 2,06 KENT Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı (1) 2,37 1,54 1,23 0,97 0,24 0,09 0,19 0,04 0,04 0,02 0,02 0,02 Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı (1) 24,62 18,31 13,51 10,05 6,13 4,40 3,07 0,96 0,97 0,94 0,60 0,64 KIR Kişi başı günlük 2,15 $'ın altı (1) 4,06 3,71 4,51 2,49 3,36 1,49 1,11 0,63 0,57 0,42 0,14 0,13 Kişi başı günlük 4,3 $'ın altı (1) 38,82 32,18 32,62 26,59 25,35 17,59 15,33 11,92 9,61 6,83 5,88 5,13 Kaynak: TÜİK, 2013 Yoksulluk Çalışması Sonuçları (11 Aralık 2014) (1) 1 $ ın SGP üzerinden TL karşılığı olarak ilgili yılın cari değerleri kullanılmıştır. (*) 2007 yılından itibaren yeni nüfus projeksiyonları kullanılmaktadır.

56 56 ENFLASYON VE KUR

57 57 Fiyatlardaki Gelişmeler GSYH Deflatörü 7,1 9,3 6,2 12,0 5,3 5,7 8,6 6,9 6,1 Yıllık Ortalama ÜFE (*) 5,9 9,3 6,3 12,7 1,2 8,5 11,1 6,1 4,5 10,3 TÜFE (**) 8,2 9,6 8,8 10,4 6,3 8,6 6,5 8,9 7,5 8,9 Yıl Sonu ÜFE (*) 2,7 11,6 5,9 8,1 5,9 8,9 13,3 2,5 7,0 6,4 TÜFE (**) 7,7 9,7 8,4 10,1 6,5 6,4 10,4 6,2 7,4 8,2 Kaynak: TÜİK *2005 yılından önce TEFE verileridir, **2003 yılı için 1994 = 100 bazlı endeks kullanılmıştır,

58 58 ÜFE ve TÜFE de Aylık Gelişmeler (2003=100) TÜFE Yurt İçi ÜFE Aylık 12 Aylık Aylık 12 Aylık Ocak 1,65 1,98 1,10 7,31 7,75 7,24-0,18 3,32 0,33 1,88 10,72 3,28 Şubat 0,30 0,43 0,71 7,03 7,89 7,55-0,13 1,38 1,20 1,84 12,40 3,10 Mart 0,66 1,13 7,29 8,39 0,81 0,74 2,30 12,34 Nisan 0,42 1,34 6,13 9,38-0,51 0,09 1,70 12,98 Mayıs 0,15 0,40 6,51 9,66 1,00-0,52 2,17 11,28 Haziran 0,76 0,31 8,30 9,16 1,46 0,06 5,23 9,75 Temmuz 0,31 0,45 8,88 9,32 0,99 0,73 6,61 9,46 Ağustos -0,10 0,09 8,17 9,54 0,04 0,42 6,38 9,88 Eylül 0,77 0,14 7,88 8,86 0,88 0,85 6,23 9,84 Ekim 1,80 1,90 7,71 8,96 0,69 0,92 6,77 10,1 Kasım 0,01 0,18 7,32 9,15 0,62-0,97 5,67 8,36 Aralık 0,46-0,44 7,40 8,17 1,11-0,76 6,97 6,36 Kaynak: TÜİK

59 59 Şubat Ayı Tüketici Fiyatlarındaki Gelişmeler (% Değişme) Ağırlık Aylık Ocak-Şubat 12 Aylık Yıllık Ortalama (%) TÜFE 100,00 0,43 0,71 2,41 1,82 7,89 7,55 7,60 8,77 Gıda ve alkolsüz içecekler 24,25 0,13 2,59 5,29 6,19 10,05 13,70 9,82 12,91 Alkollü içecekler ve tütün 4,82 0,02-0,44 7,48 3,73 3,11 3,91 12,91 4,16 Giyim ve ayakkabı 7,38-5,06-6,58-12,27-13,10 5,59 7,40 5,91 8,53 Konut 15,79 0,46 0,46 0,95 1,59 4,84 7,50 6,23 6,16 Ev eşyası 7,78 1,33 0,23 2,90 2,25 6,77 7,37 5,10 8,54 Sağlık 2,57 0,76 0,82 2,64 2,32 6,62 8,29 3,42 8,74 Ulaştırma 15,38 2,29 1,77 4,85 1,20 12,68-1,49 8,13 7,41 Haberleşme 4,38 0,19 0,94-0,41 1,89 0,63 3,95 4,19 1,53 Eğlence ve kültür 3,54 0,63 0,58 1,89 2,23 7,60 6,03 3,49 7,18 Eğitim 2,53 0,21-0,08 0,27-0,06 9,87 7,96 7,92 8,77 Lokanta ve oteller 6,98 1,42 1,06 3,17 1,97 11,72 12,66 9,55 13,54 Çeşitli mal ve hizmetler 4,60 1,14 0,59 3,60 3,13 4,32 9,18 4,17 8,14 Çekirdek Enflasyon ( I_endeksi ) 57,14 0,70-0,14 1,01 0,08 8,43 7,73 6,64 9,18 Kaynak: TÜİK

60 Yılı Şubat Ayı İtibarıyla Özel Kapsamlı TÜFE Göstergeleri (2003=100) Grup-Kapsam Aylık Ocak-Şubat 12 Aylık Yıllık Ortalama TÜFE 0,43 0,71 2,41 1,82 7,89 7,55 7,60 8,77 A-Mevsimlik ürünler hariç 1,17 0,96 3,45 2,11 8,95 6,63 7,47 8,79 B-İşlenmemiş gıda ürünleri hariç 0,69 0,18 1,71 0,59 7,52 6,42 7,09 8,15 C-Enerji hariç 0,50 0,64 2,70 2,05 8,43 9,10 7,77 9,87 D-(B) ve (C) 0,82 0,01 1,90 0,64 8,08 8,06 7,19 9,32 E-(C) ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç 0,53 0,72 2,38 1,96 8,81 9,49 7,44 10,27 F-(E) ve fiyatları yönetilen/ yönlendirilen diğer dolaylı vergiler hariç ürünler, 0,51 0,73 2,07 1,93 8,72 9,59 7,54 10,17 G-(F) ve (B) 0,91 0,03 1,15 0,32 8,49 8,46 6,85 9,65 H-(D) ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç 0,87 0,02 1,38 0,35 8,63 8,44 6,97 9,80 I-(C), gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç 0,70-0,14 1,01 0,08 8,43 7,73 6,64 9,18 Kaynak: TÜİK

61 61 Şubat Ayı Yurt İçi Üretici Fiyatlarındaki Gelişmeler (% Değişme) Aylık Ocak-Şubat 12 Aylık Yıllık Ortalama Yurt İçi ÜFE 1,38 1,20 4,75 1,53 12,40 3,10 6,11 8,79 Ara Malı 1,37 0,62 5,17 0,79 13,48 2,09 5,94 9,00 Dayanıklı Tüketim 1,99 1,79 6,43 3,83 8,56 4,93 1,46 8,19 Dayanıksız Tüketim 2,17 1,31 4,42 3,14 11,95 12,43 6,93 13,85 Enerji -0,77 2,31 2,81-0,15 8,66-10,31 7,95-1,13 Sermaye Malı 2,10 1,19 5,75 1,30 15,98 1,52 9,47 8,90 Kaynak: TÜİK

62 62 Temel Malların Fiyat Gelişimleri 2014 Ocak Şubat Mart Nisan May Haz Tem Ağu Eylül Ekim Kasım Aralık Buğday(1) KG 0,68 0,69 0,70 0,70 0,71 0,74 0,77 0,77 0,78 0,77 0,78 0,79 Pamuk (1) KG 1,57 1,57 1,53 1,49 1,49 1,50 1,50 1,50 1,46 1,37 1,30 1,24 Toz Şeker KG 3,35 3,38 3,38 3,37 3,36 3,51 3,64 3,66 3,66 3,67 3,67 3,68 Benzin Lt 5,00 5,09 5,09 5,04 4,99 5,07 5,09 4,99 4,95 4,83 4,67 4,35 Mazot Lt 4,66 4,74 4,63 4,35 4,32 4,44 4,44 4,43 4,39 4,30 4,17 3,88 Elektrik kw/s 0,36 0,36 0,36 0,36 0,36 0,36 0,36 0,36 0,36 0,39 0,39 0,39 Doğalgaz m3 1,07 1,07 1,08 1,08 1,08 1,08 1,08 1,08 1,08 1,16 1,16 1, Ocak Şubat Mart Nisan May Haz Tem Ağu Eylül Ekim Kasım Aralık Buğday (1) KG 0,79 Pamuk (1) KG 1,22 Toz Şeker KG 3,70 3,71 Benzin Lt 4,16 4,36 Mazot Lt 3,66 3,83 Elektrik kw/s 0,39 0,39 Doğalgaz m3 1,17 1,17 (1) Üretici fiyatları Kaynak: TÜİK-Ortalama fiyat gelişimleri

63 63 Konut Fiyatlarındaki Gelişmeler (2010=100) Endeksler Aylık Yüzde Değişim 12 Aylık Yüzde Değişim Konut Fiyatları Yeni Konut Fiyatları Konut Fiyatları Yeni Konut Fiyatları Konut Fiyatları Yeni Konut Fiyatları Türkiye İstanbul Ankara İzmir Türkiye Türkiye İstanbul Ankara İzmir Türkiye Türkiye İstanbul Ankara İzmir Türkiye Ara ,61 133,87 123,04 129,40 129,11 0,90 0,98 0,50 0,43 1,10 11,54 12,97 9,82 11,86 12,53 Oca ,06 135,65 123,62 129,15 128,65 1,13 1,33 0,47-0,19-0,36 11,91 13,71 9,70 9,91 10,95 Şub ,86 138,45 125,01 130,93 131,25 1,38 2,06 1,12 1,38 2,02 10,81 12,71 7,88 9,10 10,66 Mar ,46 141,11 126,81 132,72 133,41 1,21 1,92 1,44 1,37 1,65 10,70 12,82 7,60 9,60 11,02 Nis ,14 143,41 128,61 134,73 134,58 1,26 1,63 1,42 1,51 0,88 10,93 14,04 8,36 9,21 10,88 May ,74 145,41 129,93 136,26 136,21 1,18 1,39 1,03 1,13 1,21 12,24 15,63 9,48 10,44 11,72 Haz ,54 147,78 131,29 137,89 137,43 1,32 1,62 1,05 1,17 0,92 12,49 16,46 10,19 10,09 12,37 Tem ,13 149,87 132,10 139,11 139,11 1,15 1,41 0,62 0,88 1,22 11,82 15,84 9,95 10,28 10,97 Ağu ,24 151,25 132,64 140,94 140,70 0,79 0,92 0,41 1,32 1,14 12,12 15,85 9,54 10,85 11,26 Eyl ,21 152,99 133,28 142,07 142,37 0,69 1,15 0,48 0,80 1,19 12,22 16,17 9,64 11,04 11,87 Eki ,22 155,83 134,22 143,05 143,39 0,71 1,86 0,71 0,69 0,72 12,36 17,55 9,63 11,02 12,28 Kas ,35 160,28 135,78 144,85 144,80 1,49 2,86 1,16 1,26 0,98 13,02 19,73 10,35 11,94 12,15 Ara ,37 161,14 136,35 145,99 145,56 0,70 0,54 0,42 0,79 0,52 13,81 20,37 10,82 12,82 12,74 Oca ,55 163,06 137,60 146,85 147,55 0,81 1,19 0,92 0,59 1,37 13,45 20,21 11,31 13,70 14,69 Şub ,98 165,11 139,11 148,56 149,75 0,97 1,26 1,10 1,16 1,49 12,98 19,26 11,28 13,47 14,10 Mar ,81 168,26 141,10 150,49 151,00 1,23 1,91 1,43 1,30 0,83 13,00 19,24 11,27 13,39 13,18 Nis ,41 172,18 141,99 152,02 152,13 1,72 2,33 0,63 1,02 0,75 13,52 20,06 10,40 12,83 13,04 May ,40 175,26 143,69 153,15 153,74 1,30 1,79 1,20 0,74 1,06 13,65 20,53 10,59 12,40 12,87 Haz ,92 179,39 144,78 155,69 156,11 1,62 2,36 0,76 1,66 1,54 13,99 21,39 10,27 12,91 13,59 Tem ,63 184,01 146,68 157,69 158,30 1,72 2,58 1,31 1,28 1,40 14,63 22,78 11,04 13,36 13,79 Ağu ,72 187,94 147,64 159,77 160,79 1,30 2,14 0,65 1,32 1,57 15,21 24,26 11,31 13,36 14,28 Eyl ,00 190,14 148,78 160,56 162,42 0,79 1,17 0,77 0,49 1,01 15,32 24,28 11,63 13,01 14,08 Eki ,05 194,45 150,52 161,65 164,78 1,25 2,27 1,17 0,68 1,45 15,94 24,78 12,14 13,00 14,92 Kas ,29 198,72 151,37 163,61 166,64 1,35 2,20 0,56 1,21 1,13 15,78 23,98 11,48 12,95 15,08 Kaynak: TCMB

64 64 TCMB Reel Kur Endeksi (TÜFE bazlı, 2003=100) ,3 106,8 108,6 121,5 114,9 131,7 113,8 122,6 120,9 112,2 120,3 101,5 117,1 2 91,4 108,2 112,1 122,8 116,9 130,0 112,7 124,0 117,1 115,7 119,5 101,9 113,2 3 91,2 111,6 111,2 121,6 115,4 121,4 109,5 122,9 115,6 114,0 120,0 102,0 4 93,4 110,1 109,1 120,8 118,5 115,5 114,0 127,2 118,1 115,7 121,1 107,6 5 99,1 99,7 110,1 111,9 120,5 122,4 115,2 128,0 117,0 116,5 119,5 109, ,1 99,3 114,1 100,2 122,1 123,2 113,4 127,3 113,1 116,8 115,0 109, ,3 101,7 116,2 103,6 122,6 123,5 115,3 125,6 109,2 118,0 114,3 109, ,6 101,5 114,6 108,4 120,0 131,9 116,1 126,9 103,3 118,6 111,5 109, ,4 100,1 115,5 109,4 123,7 130,4 114,5 128,3 104,7 116,0 108,5 109, ,2 101,5 117,7 111,0 129,8 118,2 117,2 131,1 106,5 117,1 110,0 110, ,0 102,4 120,9 112,5 130,0 115,3 116,4 130,7 110,2 119,1 109,2 114, ,0 103,7 121,2 112,0 131,7 114,9 116,6 125,5 109,4 117,9 106,7 113,0 Kaynak: TCMB

65 65 ÖDEMELER DENGESİ

66 66 TİM Seçilmiş Gruplar İhracatı (Milyon Dolar) Şubat Ocak-Şubat /14 (%) /14 (%) Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri , ,2 Tekstil ve Hammaddeleri , ,1 Kimyevi Maddeler , ,5 Hazır Giyim Konfeksiyon , ,5 Otomotiv Endüstrisi , ,4 Elektrik Elektronik , ,1 Makine ve Aksamları , ,9 Demir ve Demir Dışı Metaller , ,8 Çelik , ,4 Çimento ve Toprak Ürünleri , ,9 T O P L A M , ,7 Kaynak: Türkiye İhracatçılar Meclisi

67 67 İhracat (ISIC Rev.3, Milyar Dolar) Yıllık Toplam 113,9 134,9 152,5 151,8 157,7 Ana Metal Sanayi 14,4 17,1 29,1 17,5 16,7 Motorlu Kara Taşıtı 14,9 17,0 16,2 18,2 19,2 Giyim Eşyası 10,6 11,6 12,0 12,7 13,8 Tekstil Ürünleri 10,9 12,9 13,3 14,7 15,4 Makine ve Teçhizat 9,1 11,1 11,9 12,8 13,6 Gıda Ürünleri ve İçecek 6,7 8,9 9,5 10,7 11,1 Kimyasal Madde ve Ürünler 5,7 6,7 7,3 7,6 8,0 Radyo, TV, Haberleşme Teçhizatı 2,0 2,1 2,5 2,0 2,2 Tarım ve Hayvancılık 4,9 5,1 5,2 5,6 6,0 Metalik Olm, Diğer Mineral Ürünler 4,0 4,0 4,1 4,3 4,3 Metal Eşya Sanayi 5,0 6,2 6,6 7,1 7,4 Bilgi için: Altın İhracatı 2,1 1,5 13,3 3,3 3,2 Kaynak: TÜİK

68 68 İhracat (ISIC Rev,3, Milyar Dolar) Oca. Şub. Mart Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Oca. Toplam 12,4 13,2 14,7 13,4 13,8 12,9 12,7 11,4 13,7 12,9 13,1 13,3 12,3 Ana Metal Sanayi 1,4 1,8 2,7 1,3 1,3 1,2 1,4 1,1 1,4 1,1 1,0 1,3 2,2 Motorlu Kara Taşıtı ve Römorklar 1,3 1,6 1,8 1,8 1,8 1,8 1,8 1,0 1,7 1,5 1,6 1,6 1,5 Giyim Eşyası 1,1 1,1 1,3 1,2 1,3 1,2 1,3 1,1 1,2 1,0 1,0 1,0 1,0 Tekstil Ürünleri 1,3 1,2 1,2 1,3 1,3 1,2 1,3 1,3 1,5 1,4 1,4 1,2 1,1 Makine ve Teçhizat 1,0 1,1 1,2 1,2 1,2 1,2 1,2 1,0 1,2 1,1 1,1 1,2 0,9 Gıda Ürünleri ve İçecek Kimyasal Madde ve Ürünler Radyo,TV,Haber. Teçhizatı ve Cihazları Tarım ve Hayvancılık Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler 0,9 0,9 0,9 1,0 0,9 0,8 0,8 0,8 1,0 1,0 1,0 1,0 0,9 0,6 0,6 0,7 0,7 0,7 0,7 0,7 0,7 0,7 0,6 0,6 0,7 0,5 0,1 0,1 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,0 0,6 0,5 0,5 0,4 0,4 0,4 0,3 0,4 0,4 0,6 0,7 0,8 0,6 0,3 0,3 0,4 0,4 0,4 0,4 0,4 0,3 0,4 0,3 0,3 0,4 0,3 Metal Eşya Sanayi 0,6 0,6 0,6 0,7 0,7 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,5 Bilgi için: Altın İhracatı 0,2 0,8 1,5 0,0 0,0 0,0 0,3 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 1,3 Kaynak: TÜİK

69 69 İthalat (BEC, Milyar Dolar) Yıllık Toplam İthalat 185,5 240,8 236,5 251,7 242,2 Tüketim 24,7 29,7 26,7 30,4 29,0 - Binek Otomobil 6,8 8,5 7,2 9,1 7,7 - Diğer 17,9 21,2 19,5 21,3 21,3 Yatırım 28,8 37,3 33,9 36,8 36,0 Ara Malı 131,4 173,1 174,9 183,8 176,7 Bilgi İçin: - Enerji (27, Fasıl) 38,5 54,1 60,1 55,9 54,9 - Altın İthalatı 2,5 6,3 7,6 15,1 7,1 Kaynak: TÜİK

70 70 İthalat (BEC, Milyar Dolar) Oca. Şub. Mart Nis. May. Haz. Tem. Ağu. Eyl. Eki. Kas. Ara. Oca. Toplam İthalat 19,3 18,3 19,9 20,7 20,9 20,8 19,7 19,5 20,6 19,2 21,4 21,8 16,6 Tüketim 2,0 2,2 2,4 2,5 2,5 2,3 2,5 2,4 2,4 2,3 2,4 2,9 1,8 - Binek Otomobil 0,3 0,5 0,5 0,6 0,7 0,6 0,7 0,6 0,6 0,7 0,8 1,0 0,3 - Diğer 1,8 1,7 1,9 1,8 1,9 1,7 1,8 1,8 1,9 1,6 1,6 1,8 1,5 Yatırım 2,6 2,6 3,1 3,4 3,2 2,9 2,9 2,7 3,0 2,8 3,0 3,8 2,5 Ara Malı 14,7 13,4 14,3 14,7 15,1 15,4 14,5 14,3 15,1 14,0 16,0 15,1 12,3 Bilgi İçin: - Enerji (27. Fasıl) 4,9 4,6 4,6 4,5 4,4 4,5 4,9 4,7 4,7 4,3 4,5 4,4 3,7 - Altın İthalatı 0,4 0,2 0,2 0,4 0,7 1,2 0,2 0,2 0,7 0,4 2,0 0,6 0,2 Kaynak: TÜİK

71 71 İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%) Yıllık , , , , , , , , , , , , ,1 Kaynak: TÜİK

72 72 İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%) Ocak 63,0 62,0 65,1 85,0 67,0 56,5 59,2 61,1 64,3 74,1 Şubat 61,8 67,3 69,1 93,0 70,1 57,4 66,0 63,9 71,6 Mart 63,9 67,7 68,0 77,5 65,8 54,6 63,9 63,8 73,7 Nisan 55,7 64,3 63,5 74,7 62,9 56,7 65,5 54,6 64,7 Mayıs 55,5 61,2 64,6 67,6 66,5 51,8 60,4 57,1 65,6 Haziran 62,7 62,9 60,4 66,6 62,6 52,5 64,7 59,0 62,0 Temmuz 60,4 58,7 61,3 70,4 59,5 56,3 61,6 56,9 66,9 Ağustos 55,5 59,5 57,4 61,2 55,2 57,1 68,1 61,1 58,4 Eylül 62,6 62,5 71,5 67,9 57,0 50,7 65,0 63,3 66,0 Ekim 61,5 63,3 65,1 79,0 63,4 59,8 70,2 61,9 67,2 Kasım 67,0 68,1 77,8 70,6 54,8 59,4 65,7 66,3 61,1 Aralık 65,9 60,3 67,7 66,9 57,5 60,6 63,6 56,9 60,9 Kaynak: TÜİK

73 73 İhracat ve İthalat % Değişmeleri (Bir önceki yılın aynı dönemine göre) Nominal Fiyat Miktar İhracat İthalat İhracat İthalat İhracat İthalat ,5 29,8 11,5 14,9 6,3 12, ,0-1,8-2,7-2,6 16,2 1, ,4 6,4 0,2-1,6-0,2 8, Ç1 12,4-0,2-0,3 1,9 12,7-2,0 Ç2 14,1-3,5-5,8-3,7 21,2 0,3 Ç3 14,1-3,8-4,6-6,1 19,6 2,5 Ç4 11,5 0,7-0,1-2,2 11,6 2, Ç1 4,8 5,0 1,2-0,1 3,6 5,3 Ç2-2,2 9,1 0,5-2,6-2,8 12,0 Ç3-3,6 3,7-0,1-1,6-3,5 5,3 Ç4-0,3 7,5-1,2-2,1 0,8 9, Ç1 8,5-2,2-1,8-2,7 11,1 0,6 Ç2 4,7-7,1-0,1-0,9 5,3-6,2 Ç3 2,9-2,8-0,2-1,2 3,7-1,8 Ç4-0,3-2,5-3,4-6,7 3,4 4, Ocak -0,6-13,7 Kaynak: TÜİK

74 74 Cari İşlemler Dengesi (Milyon Dolar) CARİ İŞLEMLER HESABI DIŞ TİCARET DENGESİ İhracat İhracat f.o.b Bavul Ticareti İthalat İthalat c.i.f Uyarlama: Navlun ve Sigorta HİZMETLER DENGESİ Gelir Gider Taşımacılık Seyahat Gelir Gider Taşımacılık ve Seyahat Hariç Net Hizmet BİRİNCİL GELİR DENGESİ Ücret Ödemeleri Yatırım Geliri Doğrudan Yatırım Portföy Yatırımları Diğer Yatırımlar Faiz Geliri Faiz Gideri İKİNCİL GELİR DENGESİ Kaynak: TCMB (Ödemeler Dengesi Altıncı El Kitabı) Yıllık Aralık

75 75 Cari İşlemler Dengesi (Milyon Dolar) 2014 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık CARİ İŞLEMLER HESABI DIŞ TİCARET DENGESİ İhracat İhracat f.o.b Bavul Ticareti İthalat İthalat c.i.f Uyarlama: Navlun ve Sigorta HİZMETLER DENGESİ Gelir Gider Taşımacılık Seyahat Gelir Gider Taşımacılık ve Seyahat Hariç Net Hizmet BİRİNCİL GELİR DENGESİ Ücret Ödemeleri Yatırım Geliri Doğrudan Yatırım Portföy Yatırımları Diğer Yatırımlar Faiz Geliri Faiz Gideri İKİNCİL GELİR DENGESİ Kaynak: TCMB (Ödemeler Dengesi Altıncı El Kitabı)

76 76 Sermaye Hareketleri (Milyon Dolar) Yıllık Aralık SERMAYE HESABI FİNANS HESABI Doğrudan Yatırımlar Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Portföy Yatırımları Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Diğer Yatırımlar Efektif ve Mevduatlar Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Krediler Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Ticari Krediler Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Diğer Varlıklar ve Yükümlülükler Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Rezerv Varlıklar NET HATA NOKSAN Kaynak: TCMB (Ödemeler Dengesi Altıncı El Kitabı)

77 77 Sermaye Hareketleri (Milyon Dolar) 2014 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık SERMAYE HESABI FİNANS HESABI Doğrudan Yatırımlar Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Portföy Yatırımları Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Diğer Yatırımlar Efektif ve Mevduatlar Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Krediler Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Ticari Krediler Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Diğer Varlıklar ve Yükümlülükler Net Varlık Edinimi Net Yükümlülük Oluşumu Rezerv Varlıklar NET HATA NOKSAN Kaynak: TCMB (Ödemeler Dengesi Altıncı El Kitabı)

78 78 Toplam Finansman İhtiyacı ve Kaynakları (Milyon Dolar) Yıllık Aralık TOPLAM FİNASMAN İHTİYACI CARİ AÇIK BORÇ SENEDİ ve KREDİ GERİ ÖDEMELERİ DİĞER VARLIKLAR FİNANSMAN KAYNAKLARI BORÇ SENETLERİ VE KREDİ KULLANIMLARI BORÇ SENETLERİ UZUN VADELİ KREDİLER KISA VADELİ KREDİLER (NET) NET DOĞRUDAN YATIRIMLAR (FDI) NET HİSSE SENETLERİ MEVDUATLAR (NET) DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER NET HATA NOKSAN BANKALAR EFEKTİF VE MEVDUATI REZERV DEĞİŞİMİ Kaynak: TCMB

79 79 Toplam Finansman İhtiyacı ve Kaynakları (Milyon Dolar) 2014 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık TOPLAM FİNASMAN İHTİYACI CARİ AÇIK BORÇ SENEDİ ve KREDİ GERİ ÖDEMELERİ DİĞER VARLIKLAR FİNANSMAN KAYNAKLARI BORÇ SENETLERİ VE KREDİ KULLANIMLARI BORÇ SENETLERİ UZUN VADELİ KREDİLER KISA VADELİ KREDİLER (NET) NET DOĞRUDAN YATIRIMLAR (FDI) NET HİSSE SENETLERİ MEVDUATLAR (NET) DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER NET HATA NOKSAN BANKALAR EFEKTİF VE MEVDUATI REZERV DEĞİŞİMİ Kaynak: TCMB

80 80 Sermaye Hareketleri (Vade, Milyar Dolar) Yıllık Aralık Kısa Vadeli (Net) -6,758-4,672-7,634 9,581 47,471 36,986 43,568 40,694 8,752-1,711-2,392 Uzun Vadeli (Net) 25,675 30,027 26,733-7,457 2,801 13,395 16,258 22,249 28,889 4,516 3,680 DYY (NET) 19,261 19,941 17,302 7,032 7,617 13,806 9,177 8,830 5,483 1,137 0,912 Kamu Kesimi 3,212-7,469-2,444 2,120 16,222 14,860 17,416 5,671 1,562-1,157 0,004 Özel Kesim 15,705 32,824 21,543 0,004 34,050 35,521 42,410 57,272 36,079 3,962 1,284 Bankalar (net) -3,068-1,497-1,163 4,897 40,449 15,290 32,782 42,477 25,231 2,364 1,240 Bankacılık Dışı Özel Kesim (net) 18,773 34,321 22,706-4,893-6,399 20,231 9,628 14,795 10,848 1,598 0,044 Borç Oluşturmayan 22,406 27,529 20,925 11,815 12,981 15,691 19,986 13,783 15,487 1,668 1,305 DYY 20,185 22,047 19,851 8,585 9,099 16,176 13,282 12,457 12,530 1,897 1,302 BİST 1,939 5,138 0,716 2,827 3,468-0,985 6,276 0,842 2,559-0,245-0,004 Borç Oluşturan 34,162 26,789 31,325-9,358 42,904 36,981 51,168 56,646 36,506 4,722 0,724 Portföy Yatırımları 9,463-2,358-4,486 0,111 16,149 20,501 32,079 20,543 18,134 0,104 0,293 Ticari Krediler 0,674 4,150 1,577-1,079 2,136 1,958 0,973 5,605 0,341 1,362-0,190 Krediler 19,403 28,320 29,836-14,022 10,782 18,830 10,317 21,865 17,063 3,947 1,245 Mevduatlar 4,622-3,323 4,398 4,135 13,837-4,308 7,799 8,633 0,968-0,691-0,624 Sıcak Para -1,287-5,926-7,781 17,260 50,461 40,961 40,028 35,375 10,822-2,467-4,487 Kaynak: TCMB

81 81 Sermaye Hareketleri (Vade, Milyar Dolar) 2014 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Kısa Vadeli (Net) -6,33 0,38-3,11 3,97 3,15 2,98-3,05 3,53-1,18 1,82 8,97-2,39 Uzun Vadeli (Net) 2,09 0,48 1,99 4,96 1,30 3,68 2,76 0,27 2,70 3,12 1,86 3,68 DYY (NET) 0,93 1,25 0,90 0,70 0,08 0,80 0,70-1,10 0,61 0,54-0,84 0,91 Kamu Kesimi -0,57-1,23-1,91 1,57 0,02 3,10 0,86-2,13-0,44 0,55 1,74 0,00 Özel Kesim -3,66 2,10 0,78 7,36 4,43 3,56-1,15 5,93 1,96 4,39 9,09 1,28 Bankalar (net) -3,56 2,36 1,59 3,86 3,24 1,54-1,99 4,72 3,31 4,26 4,68 1,24 Bankacılık Dışı Özel Kesim (net) -0,10-0,26-0,81 3,51 1,19 2,02 0,84 1,21-1,35 0,13 4,42 0,04 Borç Oluşturmayan 0,94 1,51 2,28 1,61 1,38 1,00 1,66 0,48 0,41 1,27 1,63 1,31 DYY 1,25 1,58 1,43 0,94 0,69 1,06 0,97 0,59 0,80 0,83 1,10 1,30 BİST -0,32-0,09 0,81 0,58 0,64-0,15 0,66-0,12-0,41 0,43 0,52 0,00 Borç Oluşturan -2,61-1,28-0,08 7,32 4,17 7,24 3,67 0,07 4,61 4,80 7,87 0,72 Portföy Yatırımları 0,07-1,13-1,34 4,03 1,25 7,06 2,69-1,62 1,73 2,83 2,26 0,29 Ticari Krediler -0,75-1,22-0,33 0,26 0,36 0,76 0,00 0,19 0,33-0,33 1,26-0,19 Krediler -0,89 2,00 2,03 0,99 3,45-0,76 0,83 0,79 2,26 1,67 3,46 1,25 Mevduatlar -1,04-0,92-0,45 2,04-0,89 0,17 0,16 0,70 0,29 0,62 0,90-0,62 Sıcak Para -3,88 4,81 1,74 1,20 4,59-0,37 0,43 2,87-1,05 1,53 3,44-4,49 Kaynak: TCMB

82 82 Turizm Göstergeleri Gelen Turist Sayısı (Bin Kişi) Seyahat Geliri (Milyon Dolar) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Toplam Kaynak: Gelen turist sayısı: Kültür ve Turizm Bakanlığı Seyahat geliri: TCMB - Ödemeler Dengesi

83 83 Dış Denge Faktörleri Ç Ç Ç. Kısa V. Dış Borç Stoku / Toplam Dış Borç Stoku (%) 26,5 26,8 29,6 33,5 32,4 32,8 33,2 Kısa V. Dış Borç Stk / Toplam Mal İhracatı (%) 63,8 56,9 61,4 79,8 75,3 78,0 77,0 TCMB Rezervleri (Net) / Kısa Vadeli Borç Stoku (%) 111,2 108,3 118,9 100,4 100,2 101,3 100,0 TCMB Rezervleri (Milyar Dolar, Altın dahil, Brüt) 86,0 87,8 122,1 130,3 128,3 128,5 ( ) Banka Açık Poz, (Milyon Dolar) ( ) İhracat / İthalat (%) 61,4 56,0 64,5 60,3 65,1 74,1 (Ocak-2015) Program Tanımlı Kamu Kesimi FDF / GSYH (%) 0,8 1,9 0,8 1,0 0,4 1,2 (2015 Yılı Programı) Cari İşlemler Açığı (Milyon Dolar) Kaynak: Kalkınma Bakanlığı

84 84 Dünya Ekonomisinde Son Gelişmeler (02 06 Mart 2015) Çin'in Cumartesi günü yaptığı 25 baz puanlık faiz indiriminin ardından bugün açıklanan imalat sanayi satın alma yöneticisi endeksi (PMI) yedi ayın zirvesini görmesine karşılık sektörde deflasyonist baskıların sürdüğünü göstererek ekonominin yeni faiz indirimlerine ihtiyaç duyacağı beklentisini destekledi. Ekonominin karşı karşıya olduğu yavaşlayan konut pazarı, yüksek borçluluk ve imalat sektöründe kapasite fazlası gibi sorunlarla baş etmeye çalışan Çin Merkez Bankası para politikasında küresel finansal krizden bu yana en belirgin gevşetici adımları atıyor. Euro bölgesinin en büyük ekonomisi olan Almanya'da imalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Şubat'ta nihai 51,1 ile beklentilerin hafif üzerinde bir değer aldı. Avrupa Birliği istatistik bürosu Eurostat'ın öncü verilerine göre, euro bölgesinde tüketici fiyatları Şubat'ta yıllık bazda yüzde 0,3 geriledi; ancak tüketici enflasyonu Ocak ayına göre yükseliş kaydetti. Tüketici fiyatları Ocak'ta yüzde 0,6 gerilemişti. Euro Bölgesi imalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Şubat'ta nihai 51 ile beklentilerin hafif altında bir değer aldı. Ocak'ta da 51 nihai değerini alan endeksin 51,1 ile Şubat öncü seviyesine paralel açıklanması bekleniyordu. Euro Bölgesi nde işsizlik oranı Ocak'ta yüzde 11,2 ile beklentilerin hafif altında açıklandı. Daha önce Aralık için yüzde 11,4 olarak açıklanan işsizlik oranı ise yüzde 11,3 e revize edildi. ABD'de kişisel gelirler Ocak'ta yüzde 0,3 ile beklentilerin altında artarken, çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) yüzde 0,1 ile beklentiler doğrultusunda artış kaydetti. ABD'de ISM imalat endeksi Şubat'ta 52,9 a gerileyerek imalat sektöründe büyümenin 13 ayın en düşük seviyesine indiğini gösterdi ve beklentilerin altında açıklandı. Almanya'da perakende satışlar, Ocak'ta bir önceki aya göre yüzde 2,9 ile beklentilerden çok daha hızlı artış kaydetti. Ukrayna Merkez Bankası başkanı Valeriia Gontareva sert yükselen enflasyon ile mücadele etmek ve para birimi hryvnianın değer kaybının önüne geçmek için politika faizinin yarından itibaren yüzde 19,5 ten yüzde 30'a çıkarılacağını açıkladı. Bir yıldır süregelen siyasi istikrarsızlık ve ülkenin doğusunda ayrılıkçılarla hükümet güçleri arasında devam eden çatışmalar nedeniyle iflas noktasına gelen Ukrayna'nın para birimi hryvnia, geçen yılki yüzde 50 değer kaybının ardından yılbaşından bugüne kadar da yine yüzde 50 değer yitirdi. İspanya Ekonomi Bakanı Luis de Guindos, Euro Bölgesi ülkelerinin Yunanistan'a 30 ile 50 milyar euro arasında üçüncü bir mali yardım vermek konusunda görüştüklerini belirtirken, Avrupa Birliği yetkilileri bu kapsamda görüşme yürütülmediğini söyledi. Hindistan Merkez Bankası, enflasyondaki gerileme ve ekonomideki bazı zayıflıklar nedeniyle politika faizini 25 baz puan düşürerek yüzde 7,5'e çekti. Hindistan Merkez Bankası bu kararıyla bu yıl ikinci defa planlı toplantı tarihleri dışında faiz indirimine gitmiş oldu. Çin'de hizmet sektörü, üç ayın en hızlı artışını kaydeden yeni siparişlerin desteğiyle Şubat ayında ılımlı büyüme kaydetti. HSBC/Markit tarafından yayımlanan hizmet sektörü satın alma yöneticisi endeksi (PMI) Ocak ayındaki 51,8 düzeyinden 52'ye yükseldi. Endekste 50'nin üzeri büyümeye işaret ediyor. Sektörün aldığı yeni siparişleri gösteren alt endeksi 51,2 seviyesinden 52,2 ye yükseldi. Hafta sonunda politika faizini düşüren Çin Merkez Bankası finansman maliyetlerini düşürecek bir karar alarak, yerel birimlerinin kullandırdığı kısa vadeli borç verme imkanının faizini düşürdü ve bu imkan dahilinde verilebilecek para tutarını da neredeyse üç katına çıkardı. Euro Bölgesi nde hizmet sektörü satın alma yöneticisi endeksi (PMI) Şubat'ta nihai 53,7 ye yükselmesine karşılık beklentilerin ve öncü verinin altında açıklandı. Kaynak: Economist-Reuters-vd.

85 85 Dünya Ekonomisinde Son Gelişmeler (02 06 Mart 2015) Almanya'da hizmet sektörü satın alma yöneticisi endeksi (PMI) Şubat'ta nihai 54,7 düzeyine yükselmesine karşılık beklentilerin ve öncü verinin altında bir değer aldı. Euro Bölgesi nde perakende satışlar Ocak ayında Almanya'da tüketicilerin artan alımlarının desteğiyle bir önceki aya göre yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti. Polonya Merkez Bankası politika faizini 50 baz puan ile beklentilerin üzerinde indirerek tarihi düşük seviye olan yüzde 1,5'e çekti. ABD'de açıklanan ADP Ulusal İstihdam Raporu'na göre, özel sektörde istihdam artışı Şubat'ta ile beklentilerin altında gerçekleşti. Chicago Fed Başkanı Charles Evans, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) destek vermek için yoğun çaba gösterdiği ekonomik toparlanmaya zarar vermemek için faiz artırımına 2016'nın ilk yarısından önce gitmemesi gerektiğini söyledi. ABD'de ISM hizmetler endeksi Şubat'ta 56,9 ile beklentilerin üzerinde açıklandı. Endeks Ocak ayında 56,7 değerini almıştı. Almanya'da imalat sanayi siparişleri Ocak'ta yüzde 3,9 ile beklentilerin üzerinde düşüş kaydetti. Daha önce yüzde 4,2 olarak açıklanan Aralık sanayi siparişlerindeki artış yüzde 4,4'e revize edildi. İngiltere Merkez Bankası (BOE) politika faizini beklendiği gibi yüzde 0,5 te bırakarak, faizi rekor düşük seviyede tutma politikasını devam ettirdi. İngiltere'de politika faizi Mart 2009'dan bu yana yüzde 0,5 te bulunuyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) politika ve mevduat faizlerini beklendiği gibi değiştirmeden aynı seviyede bıraktı. ECB, politika faizini yüzde 0.05'te, mevduat faizini de eksi yüzde 0.20 seviyesinde bıraktı. ABD'de işsizlik maaşı başvuruları 28 Şubat'ta sona eren haftada 320,000'e yükselerek beklentilerin üzerinde gerçekleşti. ABD'de geçen yılın son çeyreğinde tarım dışı verimlilikteki düşüş yüzde 1,8 den yüzde 2,2 ye revize edildi. Enflasyonun ve kâr baskılarının bir göstergesi olan ve Fed'in yakından takip ettiği birim işgücü maliyetinde dördüncü çeyrek daha önce yüzde 2,7 olarak açıklanan artış ise yüzde 4,1 e revize edildi. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi, politika faizini yüzde 0.05'te sabit tutma kararının ardından düzenlenen basın toplantısında, bu ay başlayacak tahvil alımlarının Eylül 2016'ya, ihtiyaç olması halinde ise daha ileri bir tarihe kadar süreceğini söyledi. ABD'de fabrikalara gelen siparişler Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 0,2 geriledi. Fabrika siparişlerinde daha önce Aralık ayı için yüzde 3,4 olarak açıklanan düşüş ise yüzde 3,5 e revize edildi. San Francisco Fed Başkanı John Williams, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırmak için çok uzun süre beklememesi gerektiğini söyledi. Williams, "Yıl ortasına kadar faizleri artırmaya başlamak konusunda ciddi bir tartışma yapılması gerektiğini düşünüyorum" dedi. Almanya'da sanayi üretimi Ocak'ta yüzde 0,6 ile beklentilerin üzerinde artış kaydetti. Daha önce Aralık için yüzde 0,1 açıklanan sanayi üretimindeki artış yüzde 1'e revize edildi. Euro Bölgesi nde gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) geçen yılın son çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 büyüdüğü teyit edildi. GSYH'nin önceki yılın aynı dönemine göre kaydettiği büyüme de yüzde 0,9 olarak teyit edildi. ABD'nin dış ticaret açığı Ocak'ta 41,8 milyar dolar ile beklentilerin hafif üzerinde açıklandı. Daha önce 46,6 milyar dolar olarak açıklanan Aralık ayı dış ticaret açığı ise 45,6 milyar dolara revize edildi. ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, tarım dışı istihdam Şubat ayında ile beklentilerin üzerinde artarken, bir önceki ayın istihdam artışı aşağı yönlü revize edildi. İşsizlik oranı ise yüzde 5,5 e gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti. Kaynak: Economist-Reuters-vd.

86 86 Dünya Ekonomisine İlişkin Göstergeler ve Tahminler Büyüme Enflasyon (1) Cari Denge / GSYH Genel Devlet Dengesi / GSYH Dünya 3,3 3,3 3, Euro Bölgesi -0,4 0,8 1,3 1,3 0,5 0,9 2,4 2,0 1,9-3,0-2,9-2,5 Seçilmiş Ülkeler ABD 2,2 2,2 3,1 1,5 2,0 2,1-2,4-2,5-2,6-5,8-5,5-4,3 Japonya 1,5 0,9 0,8 0,4 2,7 2,0 0,7 1,0 1,1-8,2-7,1-5,8 İngiltere 1,7 3,2 2,7 2,6 1,6 1,8-4,5-4,2-3,8-5,8-5,3-4,1 Çin 7,7 7,4 7,1 2,6 2,3 2,5 1,9 1,8 2,0-0,9-1,0-0,8 Almanya 0,5 1,4 1,5 1,6 0,9 1,2 7,0 6,2 5,8 0,2 0,3 0,2 Fransa 0,3 0,4 1,0 1,0 0,7 0,9-1,3-1,4-1,0-4,2-4,4-4,3 İtalya -1,9-0,2 0,8 1,3 0,1 0,5 1,0 1,2 1,2-3,0-3,0-2,3 Hindistan 5,0 5,6 6,4 9,5 7,8 7,5-1,7-2,1-2,2-7,2-7,2-6,7 Rusya 1,3 0,2 0,5 6,8 7,4 7,3 1,6 2,7 3,1-1,3-0,9-1,1 Brezilya 2,5 0,3 1,4 6,2 6,3 5,9-3,6-3,5-3,6-3,3-3,9-3,1 Meksika 1,1 2,4 3,5 3,8 3,9 3,6-2,1-1,9-2,0-3,8-4,2-4,0 TÜRKİYE 4,0 3,0 3,0 7,5 9,0 7,0-7,9-5,8-6,0-2,0-2,5-2,4 Kaynak: IMF, World Economic Outlook (WEO), Ekim (1) TÜFE için yıllık yüzde değişim kullanılmıştır.

87 87 Dünya Emtia Fiyatları* I 2014 II 2014 III 2014 IV Oca.15 Metal Endeksi 169,0 136,5 202,3 229,7 191,0 182,9 165,3 171,1 165,3 166,1 154,0 140,3 Bakır 6.963, , , , , , , , , , , ,5 Alüminyum 2.577, , , , , , , , , , , ,7 Kalay , , , , , , , , , , , ,1 Nikel , , , , , , , , , , , ,2 Çinko 1.884, , , , , , , , , , , ,1 Kurşun 2.093, , , , , , , , , , , ,1 Buğday 325,9 223,4 223,7 316,2 313,3 312,2 285,4 297,1 322,1 262,5 257,9 248,5 Mısır 223,2 165,5 186,0 291,8 298,4 259,0 193,2 210,1 213,9 173,9 173,6 174,7 Pamuk 71,4 62,8 103,5 154,6 89,2 90,4 83,4 94,0 92,6 77,1 68,7 67,4 Petrol IMF 97,0 61,8 79,0 104,0 105,0 104,1 97,0 104,5 103,7 106,3 74,5 47,6 Kaynak: IMF (*) 2005 = 100 (1) IMF Tahmini (2) Dated Brent, West Texas ve Dubai Fateh spot piyasa fiyatı ortalaması

88 88 Seçilmiş Ülkelerde Uygulanan Politika Faizleri Tarih ABD EURO BÖLGESİ İNGİLTERE BREZİLYA ÇİN RUSYA HİNDİSTAN ENDONEZYA GÜNEY AFRİKA TÜRKİYE ,25 2,25 4,50 18,00 5,58.. 6,25 12,75 7, ,25 3,50 5,00 13,25 6,12.. 7,25 9,75 9, ,25 4,00 5,50 11,25 7,47.. 7,75 8,00 11,00 16, ,25 2,50 2,00 13,75 5,31.. 6,50 9,25 11,50 15, ,25 1,00 0,50 8,75 5,31.. 4,75 6,50 7,00 7, ,25 1,00 0,50 10,75 5,81.. 6,25 6,50 5,50 6, ,25 1,00 0,50 11,00 6,56.. 8,50 6,00 5,50 5, ,25 0,75 0,50 7,25 6,00.. 8,00 5,75 5,00 5, ,25 0,25 0,50 10,00 6,00 5,50 7,75 7,50 5,00 4, ,25 0,05 0,50 11,75 5,60 17,00 8,00 7,75 5,75 8, Ocak 0,25 0,05 0,50 12,25 5,60 17,00 7,75 7,75 5,75 7,75 Şubat 0,25 0,05 0,50 12,25 5,60 15,00 7,75 7,50 5,75 7,50 6 Mart 0,25 0,05 0,50 12,75 6,00 15,00 7,50 7,50 5,75 7,50 Kaynak: Reuters

89 89 MALİ PİYASALAR

90 90 Para Piyasalarındaki Gelişmeler 13,0 12,0 11,0 10,0 9,0 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 Faiz Koridoru 1 Hafta Vadeli Repo İhale Faiz Oranı Gösterge Tahvilin Spot Piyasa Ortalama Bileşik Getirisi TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Maliyeti Kaynak: Reuters * 18 Mayıs 2010 tarihinden itibaren 1 hafta vadeli repo faiz oranı gösterge faiz oranı olarak kullanılmaktadır. ** 26 Şubat 2015 tarihi itibarıyladır.

91 91 TCMB Gösterge Faiz Oranları (1) TCMB Gecelik Borç Alma Faiz Oranı (%) Ocak.. 44,00 26,00 17,00 13,50 17,50 15,50 13,00 6,50 1,50 5,00 4,75 8,00 7,50 Şubat 57,00 44,00 24,00 16,50 13,50 17,50 15,25 11,50 6,50 1,50 5,00 4,50 8,00 7,25 Mart 54,00 44,00 22,00 15,50 13,50 17,50 15,25 10,50 6,50 1,50 5,00 4,50 8,00 7,25 Nisan 48,00 41,00 22,00 15,00 13,25 17,50 15,25 9,75 6,50 1,50 5,00 4,00 8,00 Mayıs 48,00 41,00 22,00 14,50 13,25 17,50 15,75 9,25 6,50 1,50 5,00 3,50 8,00 Haz. 48,00 38,00 22,00 14,25 17,25 17,50 16,25 8,75 6,50 1,50 5,00 3,50 8,00 Tem. 48,00 35,00 22,00 14,25 17,50 17,50 16,75 8,25 6,50 1,50 5,00 3,50 7,50 Ağu. 46,00 32,00 22,00 14,25 17,50 17,50 16,75 7,75 6,50 5,00 5,00 3,50 7,50 Eylül 46,00 29,00 20,00 14,25 17,50 17,25 16,75 7,25 6,50 5,00 5,00 3,50 7,50 Ekim 46,00 26,00 20,00 14,00 17,50 16,75 16,75 6,75 5,75 5,00 5,00 3,50 7,50 Kasım 46,00 26,00 20,00 13,75 17,50 16,25 16,25 6,50 1,75 5,00 5,00 3,50 7,50 Aralık 44,00 26,00 18,00 13,50 17,50 15,75 15,00 6,50 1,50 5,00 5,00 3,50 7,50 Kaynak: TCMB

92 92 TCMB Gösterge Faiz Oranları (2) TCMB Gecelik Borç Verme Faiz Oranı (%) Ocak.. 51,00 31,00 22,00 16,50 22,50 19,50 15,50 9,00 9,00 12,50 8,75 12,00 11,25 Şubat 62,00 51,00 29,00 20,50 16,50 22,50 19,25 14,00 9,00 9,00 11,50 8,50 12,00 10,75 Mart 61,00 51,00 27,00 19,50 16,50 22,50 19,25 13,00 9,00 9,00 11,50 7,50 12,00 10,75 Nisan 55,00 48,00 27,00 19,00 16,25 22,50 19,25 12,25 9,00 9,00 11,50 7,00 12,00 Mayıs 55,00 48,00 27,00 18,50 16,25 22,50 19,75 11,75 9,00 9,00 11,50 6,50 12,00 Haz. 55,00 45,00 27,00 18,25 22,25 22,50 20,25 11,25 9,00 9,00 11,50 6,50 12,00 Tem. 55,00 41,00 27,00 18,25 22,50 22,50 20,25 10,75 9,00 9,00 11,50 7,25 12,00 Ağu. 53,00 38,00 27,00 18,25 22,50 22,50 20,25 10,25 9,00 9,00 11,50 7,75 11,25 Eylül 53,00 35,00 24,00 18,25 22,50 22,25 20,25 9,75 8,75 9,00 10,00 7,75 11,25 Ekim 53,00 31,00 24,00 18,00 22,50 21,50 19,75 9,25 8,75 12,50 9,50 7,75 11,25 Kasım 51,00 31,00 24,00 17,75 22,50 20,75 18,75 9,00 8,75 12,50 9,00 7,75 11,25 Aralık 51,00 31,00 22,00 17,50 22,50 20,00 17,50 9,00 9,00 12,50 9,00 7,75 11,25 Kaynak: TCMB

93 93 Bankacılık Sektörü Temel Göstergeleri (%) Kredi/Top. Aktifler 22,5 25,9 31,7 37,8 43,8 49,1 50,2 47,1 52,2 56,1 58,0 60,5 62,2 Kredi/Mevduat 43,2 48,3 55,4 65,7 74,3 83,2 84,1 80,6 88,5 101,0 106,1 114,1 121,6 YP Mevduat/ Top. Mevduat 57,3 48,6 44,7 36,8 39,4 35,4 35,3 33,7 29,7 33,9 32,6 37,2 37,2 TGA (Brüt)/ Krediler 17,5 11,5 6,0 4,7 3,7 3,5 3,7 5,3 3,7 2,7 2,9 2,7 2,8 Net Faiz Geliri/ Ort. Varlıklar Likidite Yeterlilik Oranı Dönem Net Kârı/ Ort. Aktif Dönem Net Kârı/ Ort. Özkaynak Sermaye Yeterlilik Oranı Net YP Pozisyonu /Yasal Sermaye Bankacılık Aktifleri/GSYH Bankacılık Krediler/GSYH.. 5,1 6,5 5,4 4,9 4,9 4,7 5,4 4,3 3,5 4,1 3,7 3, ,5 166,9 169,5 165,1 151,8 157,1 146,5 144,3 16,4 2,5 2,4 1,7 2,6 2,8 2,0 2,6 2,5 1,7 1,8 1,6 1,3 135,6 18,1 15,8 12,2 21,0 24,8 18,7 22,9 20,1 15,5 15,7 14,2 12,2 25,1 30,9 28,2 23,7 21,9 18,9 18,0 20,6 19,0 16,6 17,9 15,3 16,3.. 0,5-0,2-0,2 0,3 0,3-0,1 0,5 0,1 0,4 2,0-0,5-2,2 60,7 54,9 54,8 62,7 65,9 69,0 77,1 87,6 91,6 93,8 96,7 110,7.. 14,0 14,6 17,8 24,1 28,9 33,9 38,7 41,2 47,9 52,6 56,1 66,9.. Kaynak: BDDK, TÜİK

94 94 Bankacılık Sektörü Yurtiçi Mevduatları Tarih* Toplam (1) (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim TP (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim YP (Milyar $) Önceki Döneme Göre % Değişim ,5 25,9 56,3 25,3 44,3 8, ,6 12,5 75,7 34,5 48 8, ,3 24,0 103,2 36,3 56,7 18, ,5 26,9 147,4 42,8 60,2 6, ,1 23, ,7 75,3 25, ,0 16, ,4 95,2 26, ,3 27,0 277,8 28,6 90,4-5, ,6 13, ,9 98,7 9, ,4 18,4 402,5 25,0 100,2 1, ,6 11,7 432,5 7,5 101,5 1, ,9 14,0 494,2 14,3 121,7 19, ,1 22,1 575,5 16,5 134,2 10, ,3 12,8 646,9 12,4 143,0 6, Ocak 970,4-0,8 637,4-1,5 138,7-3,0 13 Şubat 1000,3 2,3 651,7 1,3 140,1 0,5 20 Şubat 986,8-0,2 639,8-1,8 142,1 1,5 27 Şubat 1001,7 1,5 652,4 2,0 140,9-0,8 Kaynak: TCMB (1) Banka mevduatları dahil değildir. * Veriler her dönemin son Cuma günü itibarıyladır.

95 95 Bankacılık Sektörü Yurtiçi Kredileri Tarih* Toplam (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim TP (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim YP (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim ,5 3,8 17,8 1,7 14,7 6, ,6 49,5 32,5 82,6 16,1 9, ,2 60,9 60,6 86,5 17,6 9, ,2 69,0 110,0 81,5 22,2 26, ,1 43,1 162,6 47,8 26,5 19, ,8 26,8 213,8 31,5 26,1-1, ,1 24,3 261,1 22,1 37,1 42, ,5 12,5 288,0 10,3 47,5 28, ,9 43,0 385,8 34,0 94,1 97, ,0 31,3 483,8 25,4 146,1 55, ,8 19,0 585,0 20,9 164,8 12, ,2 35,0 752,4 28,6 259,8 57, ,3 18,4 880,8 17,1 317,5 22, Ocak 1.217,1 1,6 888,6 0,9 328,5 3,5 13 Şubat 1.232,2 0,8 896,1 0,8 336,1 0,8 20 Şubat 1.230,2-0,2 895,3-0,1 334,8-0,4 27 Şubat 1.246,9 1,4 904,4 1,0 342,6 2,3 Kaynak: TCMB *Veriler her dönemin son Cuma günü itibarıyladır.

96 96 Bankacılık Sektörü Kredilerinin Dağılımı 2014 Aralık (Stok, Milyar TL) Toplam İçindeki Pay (%) 2013 Aralık (Stok, Milyar TL) Toplam İçindeki Pay (%) 2014 Aralık/ 2013 Aralık (%) İskontolu İşlemlerden Alacaklar 28,5 2,3 19,8 1,9 44,0 İhracat Kredileri 59,1 4,8 51,0 4,9 15,7 Yatırım Kredileri 92,2 7,4 71,2 6,8 29,5 İşletme Kredileri 361,0 29,1 284,5 27,2 26,9 İhtisas Kredileri 58,0 4,7 47,6 4,5 21,9 Tüketici Kredileri 281,9 22,7 248,1 23,7 13,6 Kredi Kartları 86,8 7,0 94,9 9,1-8,6 Diğer Krediler 273,2 22,0 230,2 22,0 18,7 Toplam Krediler 1.240,7 100, ,4 100,0 18,5 Kaynak: BDDK

97 97 Mevduat Bankalarında Vade Ayrımına Göre TP Mevduat Tarih VADESİZ VADELİ 1 Ay 3 Ay 6 Ay 1 Yıl+ TOPLAM (Milyar TL) Ortalama Vade (Gün) ,4 47,2 13,2 27,3 5,1 1,7 57,6 67, ,2 62,4 14,8 34,8 8,6 4,2 78,6 81, ,8 83,8 20,8 46,5 7,4 9,0 103,6 88, ,0 117,1 28,2 66,1 15,1 7,7 146,1 79, ,1 143,1 41,2 88,3 10,0 3,5 171,1 60, ,2 180,2 54,8 112,3 10,0 3,1 212,4 56, ,2 235,8 77,9 147,1 6,5 4,4 271,1 54, ,5 261,1 81,1 167,6 7,5 4,8 307,5 55, ,8 323,5 95,9 207,8 15,5 4,2 384,2 55, ,0 355,3 54,0 255,6 32,4 13,3 422,3 71, ,0 400,9 66,1 291,8 32,9 10,2 477,0 67, ,3 451,2 73,3 329,7 24,0 24,2 549,5 73, ,2 504,1 90,4 363,0 25,1 25,6 612,3 71, Ocak 105,7 504,0 92,7 360,6 24,0 26,6 609,7 71,9 Kaynak: TCMB

98 98 Bankacılık Sektörü Tüketici Kredileri ve Kredi Kartlarının Gelişimi Tarih* Stok (Milyar TL) Tüketici Kredileri Bireysel Kredi Kartları Toplam Önceki Döneme Göre % Değişim Stok (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim Stok (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim ,3-2,6 4,1 67,6 6,4 33, ,0 167,4 6,6 60,5 12,6 98, ,9 113,7 13,8 109,1 26,7 111, ,9 123,9 16,9 22,7 45,8 71, ,0 59,1 21,7 28,6 67,7 47, ,9 43,3 26,5 22,1 92,4 36, ,0 22,9 33,4 26,2 114,5 23, ,6 11,8 35,8 7,1 126,4 10, ,0 42,4 44,0 23,1 173,0 36, ,4 30,5 54,7 24,3 223,1 28, ,4 15,5 71,1 29,9 265,6 19, ,2 27,6 83,4 17,2 331,5 24, ,8 13,2 72,5-13,0 353,3 6, Ocak 284,3 1,3 73,5 1,3 357,8 1,3 13 Şubat 286,5 0,5 73,7 0,6 360,2 0,6 20 Şubat 286,1-0,1 72,2-2,1 358,3-0,5 27 Şubat 287,1 0,3 71,0-1,7 359,3 0,3 Kaynak: TCMB * Veriler her dönemin son Cuma günü itibarıyladır.

99 99 Bankacılık Sektörü Tüketici Kredileri Türlerinin Gelişimi Tarih* Stok (Milyar TL) Konut Taşıt Diğer Tüketici Önceki Döneme Göre % Değişim Stok (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim Stok (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim ,5 2,4 0,6-46,1 1,2 56, ,9 90,0 2,2 262,5 3,0 150, ,6 202,9 4,3 100,7 6,0 97, ,6 378,0 6,2 43,0 10,1 69, ,1 75,2 6,3 2,3 17,6 73, ,9 39,8 5,9-6,5 29,1 65, ,4 21,2 5,3-10,2 38,3 31, ,6 13,6 4,2-21,3 43,8 14, ,6 42,5 5,6 35,1 62,7 43, ,6 23,0 7,4 30,2 86,4 37, ,2 15,5 8,0 9,1 100,2 16, ,3 28,0 8,6 7,1 129,3 29, ,2 13,6 6,8-21,3 148,8 15, Ocak 126,4 0,9 6,6-1,8 151,3 1,7 13 Şubat 127,4 0,5 6,6-0,3 152,5 0,6 20 Şubat 127,7 0,2 6,5-0,8 151,9-0,4 27 Şubat 128,3 0,5 6,5 0,0 152,3 0,3 Kaynak: TCMB * Veriler her dönemin son Cuma günü itibarıyladır.

100 100 Bank. Sek. Tük. Kredileri (TK) ve Bir. Kredi Kartlarının (BKK) Takibe Düşme Oranı Tarih TK Takibe Düşme Oranı (1) TK Borcunu Ödememiş Gerçek Kişi Sayısı (2) BKK Takibe Düşme Oranı (1) BKK Ödememiş Gerçek Kişi Sayısı (2) TK ve BKK Toplam Takibe Düşme Oranı (1) TK ve/veya BKK Ödememiş Gerçek Kişi Sayısı (2) , , , , , , , , , , , , , , , Mart 2, , , Haziran 2, , , Eylül 2, , , Aralık 2, , , Ocak 2,6.. 7,3.. 3, Şubat 2,6.. 7,6.. 3, Şubat 2,6.. 7,6.. 3, Şubat 2,7.. 7,6.. 3,7.. Kaynak: TCMB, TBB Risk Merkezi (1) Veriler her dönemin son Cuma günü itibarıyladır. (2) Katılım bankaları dahil değildir. İlgili yıllarda ve ay bazında yasal takibe intikal etmiş gerçek kişilere ait bireysel kredi ve kredi kartları kişi adedini göstermektedir yılı Mayıs ayına kadar veriler TCMB tarafından, Haziran 2013'den itibaren TBB Risk Merkezi tarafından hazırlanmıştır.

101 101 Protestolu Senetler ve Karşılıksız Çekler Tarih Protestolu Senetler (Adet) (1) Önceki Döneme Göre % Değişim Karşılıksız Çek Sayısı (Adet) (2) Önceki Döneme Göre % Değişim Karşılıksız Çeklerin Bankalara İbraz Edilen Toplam Çeklere Oranı (%) , , , , , , , , , , , , , , , ,3 6, , ,0 4, , ,5 2, , ,3 4, , ,7 3, , ,0 2, Ocak , ,4 3,2 Kaynak: TCMB, TBB Risk Merkezi (1) Protestolu senet bilgileri 2010 yılına kadar TCMB'den alınmış olup 2011 yılından bu yana TBB Risk Merkezi'nden alınmaktadır. (2) Karşılıksız çek bilgileri 2008 yılına kadar TCMB'den alınmış olup 2009 yılından bu yana TBB Risk Merkezi'nden alınmaktadır.

102 102 Dönemler İtibarıyla Kullandırılan Tüketici Kredisi Tutarları* Tarih Taşıt Konut İhtiyaç Diğer Tüketici Toplam (Akım, Milyon TL) I II III Kaynak: TBB * Katılım bankaları dahil değildir.

103 103 TL Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları (Akım, %) Tarih İhtiyaç Taşıt Konut Ticari ,2 47,2 48,2 49, ,8 39,2 40,3 39, ,6 26,3 27,8 26, ,6 19,2 17,7 20, ,8 19,2 18,3 18, ,9 19,2 18,3 18, ,7 19,6 18,7 18, ,9 17,5 15,5 13, ,5 11,5 11,0 8, ,2 11,8 11,6 10, ,6 13,1 12,4 14, ,3 10,7 9,7 10, ,6 13,4 11,9 13, Ocak 14,8 13,0 11,0 12,8 13 Şubat 14,9 13,1 10,8 13,0 20 Şubat 14,8 13,1 10,8 13,0 27 Şubat 14,8 12,9 10,8 11,9 Kaynak: TCMB

104 104 Bankacılık Sektörü Yurtiçi Menkul Kıymetleri Tarih* Stok (Milyar TL) Önceki Döneme Göre % Değişim Menkul Değerler/ T. Yurtiçi Mevduat ,6 39,2 63, ,8 18,6 66, ,5 17,3 63, ,0 13,6 56, ,5 8,9 50, ,2 6,2 45, ,7 15,8 41, ,6 38,2 50, ,3 7,4 46, ,9-5,2 39, ,3-5,2 32, ,6 4,0 27, ,7 0,9 24, Ocak 246,0 1,8 25,3 13 Şubat 246,3 0,1 24,6 20 Şubat 249,6 0,5 24,8 27 Şubat 250,5 0,4 24,9 Kaynak: TCMB * Veriler her dönemin son Cuma günü itibarıyladır.

105 105 Açık Pozisyon (Milyon Dolar) Tarih* Bilanço İçi Döviz Pozisyonu Şubat Kamu M Özel M Yab. M KYB Katılım Toplam Net Genel Döviz Pozisyonu (1) Kamu M Özel M Yab. M KYB Katılım Toplam Kaynak: BDDK * Veriler her dönemin son Cuma günü itibarıyladır. (1) Bankaların yabancı para net genel pozisyonu hesaplanırken, bilanço içi işlemler dışında bankaların swap, forward işlemleri gibi bilanço dışında gösterilen işlemlerinden kaynaklanan yabancı para pozisyonları da dahil edilmektedir.

106 106 Yurtiçi Yerleşiklerin Portföy Tercihleri (Milyon TL) Tarih TP Mevduat YP Mevduat (1) Repo DİBS (2) Euro Bond (3) Yat. Fonu Hisse Sen. Özel Sektör Borç. Sen. Emekli. Fonu TOPLAM Mart Haziran Eylül Aralık Ocak Kaynak: TCMB, BDDK, Hazine, MKK (1) Yabancı para cinsinden mevduatlara 28 Aralık 2012 tarihli verilerden itibaren Kıymetli Maden Depo Hesapları verisi eklenmiştir. (2) DİBS'lerin TCMB tarafından Resmi Gazetede ilan edilen değerlerini yansıtmaktadır. (3) Veriler ayın son Cuma günü itibarıyla olup bankalar emanetinde tutulan piyasa değerlerini ifade eder.

107 107 Yurtdışı Yerleşiklerin Portföy Tercihleri (Milyon Dolar) Tarih TP Mevduat YP Mevduat (1) Hisse Senedi DİBS Repo Diğer (2) TOPLAM Mart Haziran Eylül Aralık Ocak Kaynak: TCMB, MKK (1) Yabancı para cinsinden mevduatlara 28 Aralık 2012 tarihli verilerden itibaren Kıymetli Maden Depo Hesapları verisi eklenmiştir. (2) Diğer Menkul Değerler sınıfında Haziran 2011'e kadar olan veriler Özel Sektör Borçlanma Senetleri ve Yatırım Fonlarını içermekte; Haziran 2011 sonrasında ise bunlara Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler, Varlık Teminatlı Menkul Kıymetler ve Kira Sertifikaları da eklenmektedir.

108 108 Yurtdışı Yerleşiklerin Net Portföy Hareketleri (Akım, Milyon Dolar) Tarih Hisse Senedi DİBS Repo TOPLAM Ocak Şubat Şubat Şubat Kaynak: TCMB

109 109 VIX-ABD, VSTOXX-Euro Endeksleri ve Türk Eurobond Faiz Farkı 100,0 90,0 80,0 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0, , , , , ,0 500,0 0,0 VSTOXX-EURO VIX-ABD Türkiye 5 Yıl Vadeli Tahvil Spreadi (Sağ Eksen) Kaynak: Reuters * Türkiye 5 yıl vadeli tahvil spreadi, 5 yıl vadeli ABD gösterge tahvili ile 5 yıl vadeli Türkiye gösterge tahvili arasındaki farkı ifade etmektedir. ** 26 Şubat 2015 tarihi itibarıyladır.

110 110 5 Yıllık Ülke CDS * Verileri Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Yıllık Ort. Ocak Ay. Ort. 26 Şubat Brezilya Çek Cum Çin G. Afrika G. Kore Hindistan Macaristan Meksika Polonya Rusya Malezya Şili Endonezya Türkiye Kaynak: Reuters * CDS: Credit Default Swap (Kredi Risk Takası)

111 111 BORÇLANMA

112 112 Brüt Dış Borç Stoku (Milyon ABD Doları) KISA VADELİ STOK Kaynak: Hazine Müsteşarlığı KAMU SEKTÖRÜ TCMB ÖZEL SEKTÖR UZUN VADELİ STOK TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (I) KISA VADELİ STOK UZUN VADELİ STOK TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (II) KISA VADELİ STOK UZUN VADELİ STOK (*) TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (III) TÜRKİYE TÜRKİYE BRÜT DIŞ BRÜT DIŞ BORÇ BORÇ STOKU STOKU / (I+II+III) GSYH (%) , , , , , , , , , , , , Ç Ç Ç

113 113 Konsolide Bütçe / Merkezi Yönetim Brüt Borç Stoku (Ocak) (Milyon TL) İç Borç Stoku Dış Borç Stoku Toplam Borç Stoku (GSYH İçindeki Paylar, %) İç Borç Stoku 37,7 33,2 30,3 28,9 34,6 32,1 28,5 27,3 25,8 23,5 23,6 Dış Borç Stoku 13,3 12,3 9,3 11,1 11,7 11,0 11,6 10,3 11,7 11,2 11,6 Toplam Borç Stoku 51,0 45,5 39,5 40,0 46,3 43,1 40,0 37,6 37,6 34,7 35,2 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı 2014 yılı için GSYH içindeki yüzde paylar hesaplanırken dönemini kapsayan Orta Vadeli Programda yer alan GSYH gerçekleşme tahmini kullanılmıştır yılından itibaren Merkezi Yönetim Bütçesi tanımı kullanılmıştır.

114 114 Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Döviz Yapısı Milyon TL TL Döviz Toplam TL (%) Döviz (%) ,7 31, ,2 33, ,9 29, ,3 26, ,4 29, ,6 27, ,8 31, ,8 32, Ocak ,1 32,9 Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Faiz Yapısı Sabit Faizli Değişken Faizli TÜFE ye Endeksli ,8 37,5 6, ,0 37,3 5, ,4 38,0 8, ,0 32,8 11, ,2 28,4 12, ,8 25,9 14, ,5 22,1 16, ,2 18,3 16, Ocak 65,4 18,0 16,6 (%) Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Merkezi Yönetim Toplam Borç Stokunun Vadeye Kalan Ortalama Süresi İç Borç Dış Borç Toplam ,1 7,7 3, ,0 7,9 3, ,0 7,9 3, ,6 8,8 4, ,6 9,0 4, ,8 9,4 4, ,9 9,3 5, ,6 9,5 6, Ocak 4,6 9,8 6,3 (Yıl)

115 115 KAMU BRÜT İÇ BORÇ STOKU Kaynak: Hazine Müsteşarlığı KAMU BRÜT DIŞ BORÇ STOKU KAMU BRÜT TOPLAM BORÇ STOKU (I) Kamu Net Borç Stoku TCMB NET VARLIKLARI (II) KAMU VARLIKLARI (III) (**) İŞSİZLİK SİGORTASI FONU NET VARLIKLARI (IV) KAMU NET TOPLAM BORÇ STOKU (I - II - III - IV) (Milyar TL) KAMU NET TOPLAM BORÇ STOKU / GSYH (%) ,5 31,3 85,8 11,0 2,7 0,4 71,8 43, ,6 63,9 189,6 22,9 5,1 2,2 159,4 66, ,2 102,0 257,2 25,4 11,3 5,0 215,6 61, ,1 95,6 297,7 24,7 13,1 8,9 251,0 55, ,1 97,9 333,0 27,9 17,2 13,3 274,6 49, ,8 91,5 351,3 30,8 32,2 18,0 270,3 41, ,3 97,6 365,9 45,7 38,3 23,7 258,2 34, ,3 82,3 355,5 41,8 34,6 30,7 248,4 29, ,8 112,4 408,2 60,4 41,5 38,4 268,0 28, ,4 118,3 465,7 66,0 47,7 42,1 309,9 32, ,9 128,2 497,1 86,2 47,2 45,9 317,8 28, ,6 158,9 546,4 143,2 59,8 53,5 290,0 22, ,4 154,5 562,8 189,5 71,6 61,2 240,6 17, ,3 193,0 623,3 271,1 84,2 70,4 197,7 12, Ç. 436,3 199,7 636,0 283,3 81,9 72,8 198,0 12, Ç. 434,1 194,8 628,9 290,0 77,0 75,5 186,5 11, Ç. 438,0 204,6 642,5 315,9 70,5 78,3 177,9 10,4

116 116 Merkez Bankası Politika Faizleri ve Hazine İhalelerinde Oluşan Aylık Faiz Oranı* Hazine Bileşik Haftalık Repo * 2010 yılı Temmuz ayından tarihinden itibaren politika faizi olarak 1 haftalık REPO faiz oranı kullanılmıştır. Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

117 117 Merkezi Yönetim Bütçesi Finansman İhtiyacı ve Kaynakları (Milyar TL) Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. Prog. Gerçek. (1) 1-Toplam Borç Servisi 153,9 148,9 200,3 194,8 152,8 150,3 141,2 143,8 188,6 183,2 176,7 178,4 İç Borç Servisi 135,1 134,2 182,6 178,1 135,0 132,1 122,0 127,4 172,1 167,1 156,5 157,0 Anapara 85,4 88,1 138,4 136,2 99,3 97,1 81,6 84,0 130,8 128,1 117,9 117,8 Faiz 49,7 46,2 44,2 41,9 35,8 35,1 40,4 40,7 41,3 39,1 38,5 39,3 Dış Borç Servisi 18,8 14,6 17,7 16,7 17,8 18,2 19,1 19,1 16,5 16,1 20,2 21,4 Anapara 11,6 8,3 11,2 10,7 11,0 11,5 12,0 11,9 8,8 8,6 11,5 12,4 Faiz 7,2 6,4 6,5 6,0 6,8 6,7 7,2 7,2 7,7 7,4 8,7 9,0 2-Finansman 153,9 148,9 200,3 194,8 152,8 150,3 141,2 143,8 188,6 183,2 176,7 178,4 Diğer Finansman(2) 36,5-1,3 5 20,9 21,1 29,2 29,8 28,7 24,3 28,5 27,4 32,8 Toplam Borçlanma 117,4 150,2 195,3 173,9 131,7 121,1 111,4 115,1 164,3 154,7 149,3 145,6 Dış Borçlanma 12,2 11,3 13,7 14,9 12,5 9,3 9,5 13,6 13,7 13,5 14,8 17,7 İç Borçlanma 105,1 138,9 181,6 159,0 119,1 111,6 101,9 101,5 150,6 141,2 134,6 127,9 Toplam İç Borç Çevirme Oranı (%) 77,80 103,50 99,50 89,30 88,00 84,50 83,50 81,4 87,5 84, ,5 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı (1) Eylül sonu itibarıyla. (2) Nakit bazlı faiz dışı denge, özelleştirme gelirleri, İşsizlik Sigortası Fonundan yapılan aktarımlar, TMSF'den sağlanan gelirler, devirli/garantili borç geri dönüşleri, kasa/banka değişimi ve kur farkı kalemlerini içermektedir. Not: Finansman verileri nakit bazlıdır.

118 118 Hazine İhaleleri Bileşik Faiz Oranı ve Vade Yapısı Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Vade (Gün) Bileşik Faiz Ocak , , , , , ,0 Şubat 925 8, , , , , ,2 Mart 656 8, , , , ,7 Nisan , , , , ,0 Mayıs 729 9, , , , ,4 Haziran , , , , ,2 Temmuz , , , , ,1 Ağustos , , , , ,7 Eylül 971 8, , , , ,7 Ekim 859 7, , , , ,8 Kasım , , , , ,3 Aralık , , , , ,8 Ocak- Aralık , , , ,7 1,942 9,8 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

119 119 Mart - Mayıs 2015 Dönemi İç Borç Ödemeleri (Milyon TL) Piyasaya Yapılacak Ödemeler Kamu Kur. Yapılan İhraçların Geri Ödemeleri Toplam Ödeme Mart TOPLAM Nisan TOPLAM Mayıs TOPLAM Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Mart Mayıs 2015 İç Borçlanma Stratejisi

120 120 Hazine Finansman Programı (Milyar TL.) Mart 2015 Nisan 2015 (*) Mayıs 2015 (*) Ödemeler 14,2 14,6 12,8 İç Borç Servisi 5,4 13,3 11,9 Anapara 2,6 7,2 9,2 Faiz 2,8 6,1 2,6 Dış Borç Servisi 8,8 1,4 1,0 Anapara 6,9 0,8 0,3 Faiz 1,9 0,6 0,7 Finansman 14,2 14,6 12,8 Borçlanma Dışı Kaynaklar 9,7 3,1 3,3 Borçlanma 4,5 11,5 9,5 Dış Borçlanma 0,0 0,0 0,0 İç Borçlanma 4,5 11,5 9,5 Piyasadan İhale Yoluyla 3,1 7,4 9,2 Kira Sertifikası 0,0 0,0 0,0 Kamuya Satışlar 1,4 4,1 0,3 Kaynak: Hazine Müsteşarlığı Mart - Mayıs 2015 İç Borçlanma Stratejisi (*) Geçici verilerdir.

121 121 KAMU MALİYESİ

122 122 Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (GSYH Payı) (1) 2014(2) 2015(3) BORÇLANMA GEREĞİ 5,0 2,4 0,1 1,0 0,5 1,0 0,4 GENEL DEVLET 5,5 3,0 0,4 1,0 0,7 0,8 0,5 MYB 5,5 3,6 1,4 2,1 1,2 1,4 1,1 Mahalli İdareler 0,4-0,1-0,2 0,0 0,1 0,0 0,1 Fon 0,0 0,0-0,1-0,5 0,2 0,0-0,1 İşsizlik Sigortası -0,4-0,3-0,6-0,5-0,6-0,6-0,6 Sosyal Güvenlik -0,1 0,0 0,0 0,0 0,3 0,4 0,6 Genel Sağlık Sigortası 0,0 0,0 0,0 0,0-0,4-0,4-0,6 Döner Sermaye -0,1-0,1-0,1 0,0-0,1 0,0 0,0 KİT -0,4-0,6-0,2-0,1-0,3 0,2 0,0 FAİZ HARİÇ BORÇLANMA GEREĞİ -0,8-2,2-3,3-2,6-2,9-2,0-2,5 GENEL DEVLET -0,3-1,5-3,0-2,5-2,6-2,2-2,4 MYB 0,0-0,7-1,9-1,3-2,0-1,5-1,7 Mahalli İdareler 0,3-0,2-0,3-0,1 0,0-0,1 0,0 Fon 0,0 0,0-0,1-0,5 0,2 0,0-0,1 İşsizlik Sigortası -0,4-0,3-0,6-0,5-0,6-0,6-0,6 Sosyal Güvenlik -0,1 0,0 0,0 0,0 0,3 0,4 0,6 Genel Sağlık Sigortası 0,0 0,0 0,0 0,0-0,4-0,4-0,6 Döner Sermaye -0,1-0,1-0,1 0,0-0,1 0,0 0,0 KİT -0,5-0,7-0,3-0,1-0,3 0,2 0,0 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, Orta Vadeli Program (1) Geçici Gerçekleşme (2) Gerçekleşme Tahmini (3) Orta Vadeli Program

123 123 Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (GSYH ya Oran) HARCAMALAR 23,5 24,2 23,9 28,2 26,8 24,2 25,5 26,1 Faiz Harcamaları 6,1 5,8 5,3 5,6 4,4 3,3 3,4 3,2 Faiz Hariç Harcamaları 17,4 18,4 18,6 22,6 22,4 21,0 22,1 22,9 Personel Giderleri 5,0 5,2 5,1 5,9 5,7 5,6 6,1 6,2 Sosyal Güvenlik Devlet Prim Giderleri 0,7 0,7 0,7 0,8 1,0 1,0 1,0 1,0 Mal ve Hizmet Alımları 2,5 2,6 2,6 3,1 2,7 2,5 2,3 2,3 Cari Transferler 6,6 7,5 7,4 9,7 9,3 8,5 9,1 9,5 Sermaye Giderleri 1,6 1,5 1,9 2,1 2,4 2,4 2,4 2,8 Sermaye Transferleri 0,3 0,4 0,3 0,5 0,6 0,5 0,4 0,5 Borç Verme 0,8 0,5 0,5 0,6 0,8 0,4 0,7 0,6 GELİRLER 22,9 22,6 22,1 22,6 23,1 22,9 23,5 24,9 Vergi Gelirleri 18,1 18,1 17,7 18,1 19,2 19,6 19,7 20,9 Vergi Dışı Gelirler 4,1 3,5 3,1 3,7 3,1 3,0 3,4 3,3 Sermaye Gelirleri 0,3 0,7 0,9 0,2 0,3 0,2 0,1 0,6 Alınan Bağışlar ve Yardımlar 0,3 0,2 0,4 0,6 0,5 0,1 0,1 0,1 Alacaklardan Tahsilat 0,0 0,0 0,0 0,1 0,0 0,0 0,1 0,0 BÜTÇE DENGESİ -0,6-1,6-1,8-5,5-3,6-1,4-2,1-1,2 FAİZ DIŞI DENGESİ 5,4 4,2 3,5 0,0 0,7 1,9 1,3 2,0 Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı

124 124 Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi (Milyon TL) Ocak-Aralık Bütçe Hedefi Artış (%) 2014 Gerç. Oranı (%) HARCAMALAR ,8 102,7 Personel Giderleri ,7 100,4 Sosyal Güv. Kur. Devlet Primi ,1 100,3 Mal ve Hizmet Alımları ,8 108,2 Faiz Harcamaları ,2 96,0 Cari Transferler ,1 99,2 KİT ,8 135,7 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Transferler ,3 195,1 Tarımsal Destekleme ,1 180,6 Diğer Cari Transferler ,4-17,2 Sermaye Giderleri ,7 130,8 Sermaye Transferleri ,2 117,9 Borç Verme ,1 137,6 Yedek Ödenek GELİRLER ,3 105,6 Genel Bütçe Gelirleri ,0 104,1 Vergi Gelirleri ,1 101,2 Gelir, Kar ve Ser. Kaz. Üz. Al. Ver ,5 104,3 Mülkiyet Üz. Al. Ver ,8 91,0 Dahilde Alın. Mal ve Hiz. Ver ,4 100,4 Ulus. Tic. ve Mua. Al. Ver ,2 100,9 Diğer Vergiler ve Harçlar ,8 97,6 Vergi Dışı Gelirler ,0 130,0 Sermaye Gelirleri ,5 109,1 Özel Gelirler ile Alınan Bağış ve Yardımlar ,6 121,5 Alacaklardan Tahsilat ,2 633,7 Özel Bütçeli İdarelerin Öz Gelirleri ,3 185,8 Düzenleyici ve Denet. Kurumların Gelirleri ,8 105,5 FAİZ DIŞI DENGE ,4 145,4 BÜTÇE DENGESİ ,2 68,2

125 125 Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi Ocak 2015 Bütçe Hedefi 2015 Gerç. Oranı (%) (Milyon TL) Artış (%) HARCAMALAR ,9 7,7 Personel Giderleri ,8 10,6 Sosyal Güv. Kur. Devlet Primi ,4 10,7 Mal ve Hizmet Alımları ,7 3,5 Faiz Harcamaları ,0 9,3 Cari Transferler ,1 7,2 KİT ,0 0,0 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Transferler ,4 8,6 Tarımsal Destekleme ,6 1,1 Diğer Cari Transferler ,2 6,7 Sermaye Giderleri ,1 4,4 Sermaye Transferleri ,8 2,7 Borç Verme ,8 3,3 Yedek Ödenek ,0 GELİRLER ,8 8,9 Genel Bütçe Gelirleri ,3 8,8 Vergi Gelirleri ,6 9,0 Gelir, Kar ve Ser. Kaz. Üz. Al. Ver ,8 7,2 Mülkiyet Üz. Al. Ver ,8 28,8 Dahilde Alın. Mal ve Hiz. Ver ,7 10,5 Ulus. Tic. ve Mua. Al. Ver ,8 5,8 Diğer Vergiler ve Harçlar ,5 10,9 Vergi Dışı Gelirler ,6 9,0 Sermaye Gelirleri ,8 0,9 Özel Gelirler ile Alınan Bağış ve Yardımlar ,2 21,6 Alacaklardan Tahsilat ,9 0,0 Özel Bütçeli İdarelerin Öz Gelirleri ,6 10,2 Düzenleyici ve Denet. Kurumların Gelirleri ,7 14,4 FAİZ DIŞI DENGE ,9 26,6 BÜTÇE DENGESİ ,6-18,0