1
T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2
3
4 KARADENİZ BÖLGESİ
5 Bölgede zeytincilik Artvin, Trabzon, Samsun ve Sinop illerindeki mikro klimalar dışında gelişme imkanına sahip değildir. Çoğunlukla bölgenin ekonomik yapısını oluşturan ürünlerin yanında son sıralarda yer almaktadır. diğer ürünlerin ekili-dikili olduğu alanlarda kenar ağacı konumundadır Türkiye dane üretiminin %0.2 sini oluşturmaktadır. Elde edilen ürünün yaklaşık %77 si küçük aile işletmelerinde sofralık olarak değerlendirilir. Bölgenin kendi yöresel çeşitleri yanında son yıllarda diğer bölgelerden gelen çeşitlere de rastlanır.
6 Ülkemizin kuzeyindeki bu bölgede, Zonguldak, Kastamonu, Sinop, Ordu, Samsun,Trabzon ve Artvin illerinde kuzey rüzgarlarından korunaklı kısımlarda zeytincilik yapılmaktadır. Bölgenin kendi yöresel çeşitleri yanında son yıllarda diğer bölgelerden gelen çeşitlere de rastlanır. Bölge çeşitleri; Butko, Görvele, Marantelli, Patos, Otur, Sati, Samsun salamuralık, Samsun tuzlamalık, Samsun kırmızı tuzlamalık, Samsun yağlık, Sinop No.1, Sinop No.2, Sinop No.4, Sinop No.5, Sinop No.6, Trabzon yağlıktır.
7 SAMSUN TUZLAMALIK; Orijini :SAMSUN SAMSUN YAĞLIK; Orijini :SAMSUN GÖRVELE; Orijini :SAMSUN TUZLAMALIK; Orijini :SAMSUN TRABZON YAĞLIK; Orijini :TRABZON MARANTELLİ; Orijini :TRABZON HASTOS; Orijini :TRABZON BUTKO; Orijini :ARTVİN OTUR; Orijini :ARTVİN AĞAÇ NO 1; Orijini :SİNOP AĞAÇ NO 2; Orijini :SİNOP AĞAÇ NO 4; Orijini :SİNOP AĞAÇ NO 5 ; Orijini :SİNOP AĞAÇ NO 6; Orijini :SİNOP
8 MARENTELLİ Trabzon un Akçaabat ilçesinde yaygın olan bölge çeşididir. Meyvesi ve çekirdekleri iri olup erken olgunlaşır. Bölge çeşitleri içinde en az yağ içerir. Soğuğa karşı dayanıklıdır. Yöresinde yağlık olarak değerlendirilir.
9 PATOS Trabzon ve civarında yaygın olan bölge çeşididir. Meyveleri küçük, çekirdekleri çok iri olup % 26.8 oranında yağ içerir. Meyveleri erken kararır, olgunluk dönemi uzundur. Genelde yöresinde sofralık olarak değerlendirilir.
10 OTUR Artvin ve civarında yaygındır. Meyveleri iri,çekirdekleri orta irilikte olup yüksek oranda yağ içerir. Erken olgunlaşır fakat olgunluk periyodu uzundur. Soğuğa dayanıklı olduğundan geçit bölgeler için önerilebilir. Yağlık ve sofralık olarak değerlendirilir.
11 Tavsiye edilen çeşitler
12 Ayvalık Çelebi Domat Gemlik Halhalı Samanlı Sarı Ulak Nizip Yağlık Kilis Yağlık Tavşan Yüreği Butko Büyük Topakulak Edincik Su Kan Çelebi Memecik Uslu Saurani
Bölgelere Tavsiye Edilen Zeytin Çeşitleri 13 Kuzey Ege: Ayvalık, Gemlik, Uslu, Domat, Eşek zeytini Ayvalık Gemlik Domat Uslu
14 Güney Ege: Memecik, Domat, Erkence, Tavşan yüreği, Manzanilla, Gemlik, Eşek zeytini Memecik Domat Erkence Tavşan yüreği Manzanilla Gemlik
15 Marmara Bölgesi: Gemlik,Karamürsel su,domat, Samanlı, Edincik su Gemlik Domat Samanlı Edincik su
16 Akdeniz Bölgesi: Batı Akdeniz: Tavşan yüreği, Kan zeytini, Büyük Topak Ulak, Uslu, Gemlik Tavşan yüreği Büyük topak ulak Uslu Gemlik
17 Doğu Akdeniz: Sarı Ulak,Büyük Topak Ulak, Ayvalık, Gemlik, Saurani Halhalı (Hatay), Sarı ulak Büyük topak ulak Ayvalık Gemlik Saurani Halhalı
18 Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Nizip Yağlık, Kilis Yağlık, Halhalı(Derik), Edincik su, Tavşan yüreği, Manzanilla, Saurani Nizip yağlık Kilis yağlık Halhalı Edincik su Tavşan yüreği Manzanilla Saurani Karadeniz Bölgesi: Gemlik, Butko
19 Ege Bölgesi Kuzey Ege: Ayvalık, Uslu, Domat, Çelebi(Eşek Zeytini) Güney Ege: Memecik, Domat, Yamalak Sarısı, Erkence, Tavşan Yüreği,
20 Marmara Bölgesi Gemlik, Karamürsel Su, Domat, Samanlı
21 Akdeniz Bölgesi Batı Akdeniz: Tavşan Yüreği, Kan Zeytini, Büyük Topak Ulak(Çilli), Uslu, Gemlik Doğu Akdeniz: Sarı Ulak, Büyük Topak Ulak, Halhalı, Gemlik, Ayvalık
22 Güney Doğu Anadolu Bölgesi Nizip Yağlık, Kilis Yağlık, Halhalı, Edincik Su, Tavşan Yüreği,
23 Güney Anadolu Bölgesi için Gemlik ve Ayvalık çeşitlerinin daha ziyade bölgede yer alan barajlar çevresindeki nisbi rutubeti yüksek bölgelerde yetiştirilebileceği özellikle Gemlik çeşidinden kuru yetiştiricilik şartlarında beklenen sonuçların elde edilemeyeceği dikkate alınmalıdır.
24
25
DERS NOTLARI SÜREKLİ YENİLENMEKTEDİR. LÜTFEN DAHA ÖNCE İNDİRDİĞİNİZ DERS NOTU VAR İSE ONUN İLE SAYFADAKİ DERS NOTUNUN TARİHLERİNİ KARŞILAŞTIRINIZ VE YENİ TARİHLİ OLAN DERS NOTUNU TERCİH EDİNİZ. NOTLARDA HATALI ve EKSİK BİR YER GÖRDÜĞÜNÜZDE LÜTFEN BİLDİRİNİZ. 26
T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 27