TUZLAKÖY-SERGE HİDROELEKTRİK SANTRALİ Bu doküman, Tuzlaköy-Serge Hidroelektrik Santralinin Gold Standard prosedürlerine uygun şekilde sertifikalandırılması sürecinin bir parçası olarak hazırlanmıştır ve projeye ait Proje Tanımlama Dokümanı ve Gold Standard Pasaportu nun genel bir özetidir. Bu özet, Geri Bildirim Süreci içerisinde bölge halkından ve diğer paydaşlardan proje hakkında geri bildirim almak maksadıyla hazırlanmıştır. Lütfen varsa proje hakkındaki görüş ve önerilerinizi dokümanın sonunda buluna yorum sayfalarına yazarak ya da İletişim bölümünde belirtilen iletişim bilgilerini kullanarak aşağıda belirtilen tarihler arasında bizlere iletiniz. Geri Bildirim Süreci 18 Kasım 2011 20 Ocak 2012
BÖLÜM 1: Projenin Genel Tanıtımı Projenin Konumu Tuzlaköy-Serge Hidroelektrik Santrali (Tuzlaköy-Serge HES), ülkemizin kuzeydoğusunda Erzurum un Oltu ve Şenkaya ilçeleri sınırları içerisinde Oltu ve Penek dereleri üzerine inşa edilmektedir. Projenin amacı dere suyunun potansiyel enerjisinden faydalanarak elektrik üretmek ve bu elektriği Türkiye nin elektrik şebekesine iletmektir. Projenin coğrafi konumu aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir: Tuzlakoy-Serge II Elektrik Santrali Y: 518292.071 518297.32 518312.97 518339.08 518333.832 - X: 4503978.944 4503957.734 4503961.607 4503968.067 4503989.278 - Serge Regülatörü Y: 526197.8299 526195.9785 526217.8105 526152.6 526162.71 526152.9766 X: 4502134.543 4502120.877 4502100.759 4502083.06 4502109.99 4502119.335 Tuzlakoy-Serge I Elektrik Santrali Y: 513422.44 513384.54 513375.08 513412.98 - - X: 4501707.52 4501689.31 4501709.01 4501727.22 - - Tuzlakoy Regülatörü 1 Y: 507210.1842 507210.4255 507241.94 507209.8807 507158.2278 507163.6247 X: 4497047.422 4497012.11 4497008.24 4496987.449 4497005.495 4497022.407 Tablo 1: Proje karakteristiklerinin konumu Projenin Konumu Şekil 1: Projenin Türkiye Haritası Üzerindeki Konumu
Şekil 2: Tuzlaköy-Serge HES Genel Yerleşim Tuzlaköy-Serge HES projesi Tuzlaköy ve Serge Regülâtörleri ile Oltu ve Penek Çayları sularının bir kısmını alacak, iletim boruları vasıtasıyla suyu santral Tuzlaköy-Serge-I ve Tuzlaköy-Serge-II santral binalarına ulaştıracaktır. Suyun santral binasında bulunan türbinleri çevirmesi ile elektrik üretecek olan tesis, kullandığı suyun tamamını tekrar nehir yatağına bırakacaktır. Orta ölçekte bir nehir santrali olan proje 16.64 MW e Kurulu gücünde olacak ve yıllık ortalama 49.230 MWh elektrik üretecektir. Böylelikle, yıllık yaklaşık 27.000 ton CO2 azaltımı sağlayacak proje, dünyanın gündemindeki en önemli konu olan küresel ısınmayla mücadeleye katkı sağlayacaktır. 2 Projenin Çevresel, sosyal ve Ekonomik Yönden Faydaları - Proje elektrik üretimi ile orantılı olarak sera gazı emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlayacaktır. - Türkiye nin artan enerji ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayacaktır. - Proje ülkenin enerjide dışa bağımlılığının azaltılmasını ve enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesini sağlayacaktır. - İnşaat aşamasında geçici olarak yaklaşık 250 kişilik ve tesisin işletmesinde kalıcı olarak 20-25 kişilik bir istihdam yaratacaktır. - Tesisin ihtiyacı olan malzemeler ve iaşe ihtiyacı bölgeden karşılanmaktadır. - Ayrıca projenin bölge halkına ve bölgedeki çeşitli kamu kuruluşlarına da birçok konuda yardımları bulunmaktadır. Projenin Sebep Olacağı Emisyon Azaltımları Projenin tahmini devreye alınma tarihi olan Mayıs 2012 tarihinden itibaren ilk 7 yıllık kredi döneminde sebep olacağı emisyon azatlımı miktarı aşağıdaki tabloda gösterildiği şekildedir:
Yıllar Yıllık emisyon Azaltımları (ton CO2) 2012 17.819 2013 26.729 2014 26.729 2015 26.729 2016 26.729 2017 26.729 2018 26.729 2019 8.909 Toplam Emisyon Azaltımı (ton CO2) Toplam kredi süresi (yıl) 187.103 Tablo 2: Projenin Yıllara göre sebep olacağı Emisyon azaltımları BÖLÜM 2: Referans Senaryo ve İzleme Planı Metodolojisinin Uygulanması Tuzlaköy-Serge HES projesinin yol açacağı sera gazı emisyon azatlımlarının hesaplanmasında ve izleme planlarını hazırlanmasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi tarafından onaylanmış metodolojiler 1, 2, 3 kullanılmıştır. 7 Referans Senaryo 3 Referans senaryo projenin yapılmaması durumunda, projenin üreteceği elektriğin Türkiye nin elektrik şebekesinden karşılanması durumunda ortaya çıkacak sera gazı emisyonu miktarıdır. Bu miktarı belirlerken tüm veriler Türkiye Elektrik İletim A.Ş. nin (TEİAŞ) internet sitesinden alınmıştır. Elde edilen sonuçlar göstermektedir ki, Türkiye nin elektrik şebekesi MWs elektrik başına 0,5429 ton CO2 emisyonuna sebep olmaktadır. Fakat Tuzlaköy-Serge HES 49.230 MWs/yıl elektrik üretimi ile yıllık 26.727 tco 2 emisyonunun atmosfere yayılmasına engel olmaktadır. İzleme Planı Referans Senaryo Emisyon Miktarı: 0,5429 x 49.230 = 26.727 tco 2 Projenin elektrik üretimi, kurulu gücü, rezervuar alanı ölçüsü gibi temel veriler her yıl izlenerek düzenli bir kontrol sağlanacaktır. Projenin İzleme Planı kapsamındaki parametreler aşağıdaki gibidir: 1. Elektrik Üretim Miktarı: Tesisin santral binasında bulunan sayaçlar üretilen elektriği sürekli olarak ölçecektir. Ölçülen elektrik miktarı aylık dönemlerde kayıt altına alınacaktır. Alınan bu kayıtlar üzerinden projenin toplamda ürettiği yıllık elektrik miktarı kontrol edilecektir. 1 http://cdm.unfccc.int/methodologies/pamethodologies/approved.html 2 http://cdm.unfccc.int/eb/016/eb16repan1.pdf 3 http://cdm.unfccc.int/methodologies/pamethodologies/tools/am-tool-07-v2.pdf
2. Kurulu Güç: Santralin kurulu gücü sabit bir değer olmakla birlikte, ekipmanların yenilenmesi ya da yeni ekipman eklenmesi gibi bir durum söz konusu olduğunda, tesisin kurulu gücünün değişmesi durumunda yıllık İzleme Raporunda bu durum belirtilecektir. 3. Emisyon Faktörü: Proje için emisyon faktörü uygun metodolojiler kullanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplama 7 yıllık ilk kredi dönemi için geçerlidir. 7 yılın sonunda emisyon faktörü o gün için mevcut metodolojiler ve veriler ışığında yeniden hesaplanacaktır. BÖLÜM 3: Proje Süresi / Proje Takvimi PEKER İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. proje için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ndan 49 yıllık elektrik üretim lisansı almıştır. Projenin inşaatı 2010 yılında başlamıştır. Tesisin devreye alınması için 2012 yılı Mayıs ayı öngörülmektedir. BÖLÜM 4: Çevresel Etkiler Orta ölçekli bir proje olması nedeniyle Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından ilgili yönetmelikler gereğince proje için detaylı bir Çevresel Etki Değerlendirme Raporu hazırlanması gerek görülmemiştir. Proje için 2010 yılı Ocak ayında bir Proje Tanıtım Dosyası hazırlanmıştır ve bu raporun sonucunda Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından projeye ÇED Gerekli Değildir belgesi verilmiştir. Firma tarafından bu zamana kadar projenin olası çevresel etkilerini azaltmak maksadıyla gerekli tüm önlemler alınmıştır ve alınmaya devam etmektedir. BÖLÜM 5: Paydaş Yorumları Projenin kurulu gücünün küçük olması nedeniyle detaylı bir ÇED raporu hazırlanmamış ve dolayısıyla ÇED Sürecine Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenmemiştir. Aynı zamanda, Gold Standard Enstitüsü ihtiyaçlarına uygun bir Bölge Halı Bilgilendirme Toplantısı da düzenlenmemiştir. Fakat bütün süreç boyunca proje tüm yönleriyle bölge halkına ve diğer ilgililere aktarılmış, yerel halkın görüş ve önerilerine gayriresmi olarak başvurulmuştur. Özet olarak gelen talepler üzerine firmanın uygulamalarından bazıları şu şekilde olmuştur: 4 - Dağdibi Köyü için sulama kanalı inşaatı - Oltu Belediyesi cezaevi için bir Hi-up vinçtemini - Vişneli ve Dutlu köyü halkı için sulama kanalı yapımı - Yukarı Kumlu dan bir vatandaşın sulama sorunu çevre tarlalarla birlikte incelenerek çözüldü. - Yolboyu köyü, köy camiisinin yapımı için destek verildi. - Bölgedeki jandarma karakolunun eksiklikleri/ihtiyaçları firmaya bildirildi ve firma gerekli yardımlarda bulunuyor. - Paşalı dan bir vatandaş patlamalar sırasında evinin hasar görmesi sebebiyle şirkete başvurdu. Şikayet yerinde incelendi. Hasarın patlatmadan kaynaklanmadığı tespiti yapılarak uzlaşma sağlandı. Hasarlı eve yardım edildi. - Köylüler kendi bireysel faaliyetleri için şirketten taş ve kum isteğinde bulundular. Taş ve kum temin edildi ve taşıtıldı.
BÖLÜM 6: Sürdürülebilirlik İzleme Planı Bölüm 2 de belirtilen temel parametrelere ek olarak projenin sürdürülebilir kalkınmaya katkısını izleyebilmek adına aşağıda listelenen belli başlı temel parametreler de İzleme Raporunun bir parçası olarak ilk izleme döneminde ya da sürekli olarak kontrol edilecektir: a. Su Miktarı ve Kalitesi: Proje teknolojisinin su kalitesi üzerinde herhangi bir etkisi yoktur. Bununla birlikte dere yatağına bırakılan su miktarı yatağa yerleştirilen ölçüm cihazları ile sürekli ölçülecek ve otomatik olarak Devlet Su İşleri ne (DSİ) bildirilecektir. Bu ölçüm işlemi DSİ nin kontrolünde olacaktır. b. Toprak Kalitesi: Projenin inşaatı esnasında yapılan kazı çalışmalarının toprak üzerindeki etkisi Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından düzenli kontroller ile izlenmektedir. (Depolama alanlarının uygun kullanımı, hafriyatın kaldırılması gibi) Proje sahasının ziyaret edilmesi ve tutanakların kontrol edilmesi ile projenin toprak kalitesi de ilk izleme döneminde takip edilecektir. Bu izleme dönemi de sadece inşaat dönemini kapsamaktadır. c. Biyolojik Çeşitlilik: Projenin regülatör yapısı nedeniyle dere yatağındaki balıkların, özellikle yumurtlama döneminde, yukarılara doğru yüzmesini engellememesi için projede bir balık geçidi inşa edilecektir. Balık geçidi yapımı kanuni bir zorunluluktur. d. Çalışan Kalitesi: Proje çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği gibi konularda eğitim verilmektedir. e. İstihdam Miktarı ve Gelire Katkı: Firma bölge halkından kişileri projede çalıştırarak istihdamı artırmakta ve böylelikle bölge gelirine katkı sağlamaktadır. SGK kayıtları ile bu durum izlenecektir. 5 BÖLÜM 7: İLETİŞİM Gaia Finansal Danışmanlık Hizmetleri Adres :Halaskargazi Cad. Zafer Sok. Manuel Apt. No: 11/4 Pangaltı 34371 Şişli İSTANBUL Tel : 0212 224 04 50 Faks : 0212 224 04 66 E-mail : info@gaiacf.com
BÖLÜM 8: YORUMLAR 6
7
8
9
10
11
12
13
14
15