Ünite 4 Doç. Dr. Nuray ERTÜRK KESKİN Türkiye deki kamu politikası belgelerinin tanıtılması amaçlanmaktadır. Kamu politikası analizinde görüş alanında olması gereken politika belgeleri altı başlık altında sınıflandırılacaktır: Resmi (Üst) Politika Belgeleri Hukuksal Politika Belgeleri Siyasal Politika Belgeler Toplumsal Politika Belgeleri Tarihsel Politika Belgeleri Küresel Politika Belgeleri. Bu belgeler, kamu politikaları incelemesinin başlıca araçları olarak görülmelidir. Analize politika belgelerinin söylemi de dahil edilebilir. 1
RESMİ (ÜST) POLİTİKA BELGELERİ Kalkınma Planı Orta Vadeli Program Yatırım Programları kurumsal stratejik planlar Bölgesel gelişme ve sektör stratejileri Hükümet Programı Kılavuzlar ÖRNEK: KALKINMA PLANI Türkiye 1963 ten itibaren beş yıllık dönemler itibariyle kalkınma planları hazırlamıştır. Onuncu Kalkınma Planı, 2014-2018 yılları arasını kapsamaktadır. Onuncu Kalkınma Planı nın etkin uygulanması amacıyla orta vadeli programlar (OVP), yıllık programlar, kurumsal stratejik planlar, bölgesel gelişme ve sektör stratejileri, Kalkınma Planı esas alınarak hazırlanacaktır. HUKUKSAL POLİTİKA BELGELERİ Mevzuat (Anayasa, Kanun- Kanun Hükmünde Kararname-Uluslararası Anlaşma, Tüzük, Yönetmelik, Genelge, Yönerge, vb.), Kanun tasarıları Kanun teklifleri Kanun taslakları Yargı kararları. SİYASAL POLİTİKA BELGELERİ TBMM tutanakları TBMM komisyon raporları Parti tüzükleri Parti programları Seçim bildirgeleri Siyasetçilerin açıklamaları Siyasal partilerin araştırma sonuçları Siyasal partilerin yayınları Siyasal partilerin toplantıları Siyasal partilerin basın açıklamaları Siyasal partilerce düzenlenen ya da desteklenen platform konferans çalıştay panel vb. etkinlikler,.. 2
TOPLUMSAL POLİTİKA BELGELERİ Sivil toplum örgütlerince yürütülen araştırmalar ve yayımlanan raporlar Üniversiteler tarafından yayımlanan araştırma raporları Sempozyum-çalıştay-vb. bilimsel etkinlerin sonuç bildirgeleri Medya, vb. TOPLUMSAL POLİTİKA BELGELERİ örnek: Siyaset Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) 2014 Yılı Analizi. 2014 te Türkiye Raporu: Bu analiz, iç siyaset, dış politika, ekonomi, hukuk ve insan hakları, eğitim ve medya ana başlıklarını içermektedir. TARİHSEL POLİTİKA BELGELERİ Resmi Gazete TBMM Tutanakları (Zabıt Cerideleri) Devlet Arşivleri (Osmanlı Arşivi Cumhuriyet Arşivi Kurum Arşivleri) Kurumsal Raporlar, Yabancı Uzman Raporları Reform Önerileri Eylem Planları Taslaklar Basılı kaynaklar İlgili dönemin gazete ve dergileri KÜRESEL POLİTİKA BELGELERİ Avrupa Birliği Dünya Bankası Birleşmiş Milletler Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı Uluslararası Para Fonu Avrupa Konseyi Dünya Ticaret Örgütü, vb. küresel aktörler tarafından yayımlanan belgeler, raporlar, vb. 3
KÜRESEL POLİTİKA BELGELERİ İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Karadeniz Ekonomik İşbirliği Gelişmekte Olan 8 Ülke (D-8) Gelişmiş 20 ülke (G-20) gibi işbirlikleri ve çok taraflı serbest ticaret anlaşmaları (STA) da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Bu örgütlerle Türkiye nin imzaladığı protokoller, anlaşmalar, proje metinleri, vb. küresel politika belgelerini oluşturmaktadır. ÖRNEK: OECD - SIGMA SIGMA - Yönetişim ve Yönetimi Geliştirmek için Destek Programı, aday ülkelerin idari kapasitelerinin geliştirilmesini amaçlayan bir kurumsal yapılanma mekanizmasıdır. Türkiye, 7 Mayıs 2004 tarihinde Avrupa Komisyonu ve OECD arasında imzalanan protokol çerçevesinde SIGMA programına resmen dâhil olmuştur. OECD - SIGMA Bu bağlamda, SIGMA temsilcileri tarafından ülkemize değerlendirme ziyaretleri düzenlenmekte ve öncelikli olarak kamu ihale sistemi, kamu personel rejimi, mali kontrol, idarî reform kapasitesi konularında istişareler yapılmaktadır. ÖRNEK: ÜLKE İŞBİRLİĞİ STRATEJİSİ (CPS) Türkiye Cumhuriyeti ne Yönelik Dünya Bankası Ülke İşbirliği Stratejisi 2012-2015; Dünya Bankası Grubu nun Türkiye deki desteğinin temel kriteri; finansman, analiz, danışmanlık ve uygulama desteği ile karşılaştırma ölçütleri sunmaya ve politika ve programların geliştirilmesine ve uygulanmasına yardımcı olmaya yönelik küresel bilgi paylaşımı yoluyla sağlanacak stratejik katma değerdir. 4
ÖRNEK: ÜLKE İŞBİRLİĞİ STRATEJİSİ (CPS) CPS in üç temel stratejik amacı ve ekseni bulunmaktadır: 1. Rekabet gücünün ve istihdamın arttırılması, 2. Eşitliğin ve kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi, 3. Sürdürülebilir kalkınmanın derinleştirilmesi. ÖRNEK: ÜLKE İŞBİRLİĞİ STRATEJİSİ (CPS) Hazine Müsteşarlığı, Dünya Bankası ile Türkiye arasında 2012-2015 mali yıllarını kapsayan mali ve teknik işbirliğinin uzatıldığını duyurdu Ara dönem değerlendirmeleri çerçevesinde CPS döneminin 30 Haziran 2016 tarihine kadar bir yıl uzatılması ve uzatım doğrultusunda CPS finansman paketinin de 2 milyar dolara kadar artırılarak toplamda 6.45 milyar dolara ulaşması konusunda Dünya Bankası ile mutabık kalındığı da belirtildi. http://www.bloomberght.com/, 8 Ekim 2014. Ünite 4 Teşekkürler Doç. Dr. Nuray ERTÜRK KESKİN 5