Sindirim Sistemi Etkinlikleri 1 1) Aşağıda verilen boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz Besin Türü Kimyasal Sindirime Başladığı Yer Kimyasal Sindirimin Tamamlandığı Yer I Karbanhidrat II İnce Bağırsak III İnce Bağırsak VÜCUTTA GERÇEKLEŞEN SİNDİRİM OLAYLARI MEKANİK SİNDİRİM KİMYASAL SİNDİRİM Yiyeceklerin ağızda çiğnenmesi Besinlerin midede kaslar yardımıyla karıģtırılması Yağların ince bağırsakta safrayla karıģması Ġnce bağırsakta enzimlerin besinleri parçalaması Etin diģler yardımıyla parçalanması Tükürükteki enzimlerin Ģekeri parçalaması Midede proteinlerin enzimlerle etkileģmesi Tükürük sıvısının kuru besinleri ıslatması
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 2 BULMACAYI ÇÖZELİM... Soldan Sağa 7. Besinlerin çiğneme, kaslar yardımıyla çalkalanma gibi işlemlerle parçalanmasına denir. 8. Besinlerin geriye dönmesi olarak tanımlanan bir sindirim sistemi rahatsızlığıdır. 9. Enzimlerin aktif olabilmesi için gerekli olan maddedir. 10. Kullanımı sonucu midenin iç yüzeyinde yaralar oluşturabilen, yemek borusunda yırtılmalar meydana getirebilen zararlı bir alışkanlıktır. Yukarıdan Aşağıya 1. Safra sıvısını üreten organımızdır. 2. Besinleri, ağızdan yemek borusuna iletir. 3. Proteinlerin kimyasal sindiriminin başladığı sindirim sistemi organıdır. 4. İnce bağırsağa sindirim enzimlerini bir kanal yardmıyla gönderen sindirime yardımcı organımızdır. 5. İnce bağırsakta bulunan ve kimyasal sindirime uğramış besinlerin kana karışmasını sağlayan yapılara verilen isimdir. 6. Sindirime uğramayan bir besin türüdür. Not: İki kelime arasında bir kare boşluk bırakılacaktır.
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 3 1-Yukarıdaki şekilde belirtilen organları yazınız. 1) Mekanik sindirimin gerçekleģtiği yapılar. 2) Kimyasal sindirimin gerçekleģtiği yapılar.. 3) Karbonhidratların sindirilmeye baģladığı yapı.. 4) Yağların sindirildiği yapı. 5) Proteinlerin sindirimi..da baģlar da biter 6) Besinlerin emildiği yapı.. 7) Besin artıklarının dıģarıya atıldığı yer 8) Mekanik ve fiziksel sindirimin birlikte görüldüğü yapılar 9) Pankreas ve karaciğerin özsuyunu boģalttığı yapı 10) Safra salgısını üreten yapı 11) Yutaktan gelen besinleri mideye ileten yapı..
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 4 1-Verilen boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz. Sindirim da baģlar. DiĢlerimiz besinleri parçalayarak sindirimi baģlatır. Tükrük salgısı ise besinleri yumuģatır. Tükrüğün içinde bulunan enzim ile ın kimyasal sindirimi baģlar. Yutak besinleri na aktarır. ye gelen besinler hem mekanik hem de kimyasal sindirime uğrarlar. lerin sindirimi midede gerçekleģir. Mide da bulunan enzimler ile proteinler yapı taģlarına kadar parçalarlar. Mide de bulunan kaslar sayesinde de besinler çalkalanır, bu da sindirimin bir parçasıdır. den gelen safra salgısı ile bağırsakda yağların sindirimi gerçekleģir. Ġnce bağırsak da bulunan çok sayıda ile sindirilmiģ besinler kana karıģır. etrafı çok sayıda kan damarları ile çevrilmiģtir. Pankreas özsuyu ile yine ince bağırsak da yağların, ve kimyasal sindirimi gerçekleģir. ile kalın bağırsakdan gelen besinlerin atıkları dıģarı atılır. 2-Aşağıdaki cümleleri doğru veya yanlış olarak belirtiniz. Villuslar ile sindirilmiģ besinler mideden kana karıģır. Mineraller,vitaminler ve su sindirilmeden kana karıģırlar. Yutakta kimyasal sindirim gerçekleģir. Mide özsuyunda bulunan enzimler proteinlerin mekanik sindirimini gerçekleģtirir. Yutak besinleri yemek borusuna iletirken soluduğumuz havayı da soluk borusuna aktarır.
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 5 Verilen sözcükleri kullanarak Sandviçime ne oldu? sorusuna cevap oluģturacak Ģekilde aģağıdaki paragrafta boģ olan yerleri doldurunuz. vitaminler ince bağırsak pankreas mekanik tükürük kimyasal proteinler yutak enzimler mide mide asidi kan safra kalın bağırsak Sandviçimi diģlerimle kopardım ve çiğnemeye baģladım. Bu iģlem sindirimdir. Bu sindirim iģlemi besinlerin küçük parçalara ayrılmasıdır. Ağzımızın içinde üretilir. Bu yiyeceklerin ıslanmasını ve kolay yutulmasını sağlarken aynı zamanda ağızda sindirimin de baģlamasını sağlar. Bu sindirim çeģidi ise besinlerin enzimler yardımıyla çok küçük moleküllere ayrılmasıdır. Tükürükte bulunan enzim ekmekteki niģastaya etki eder ve niģastanın küçük moleküllere ayrılması ağızda baģlar. Sonra besinler dilimiz yardımıyla itilir ve buradaki kaslar yardımıyla da gelir. Midede hem mekanik hem de kimyasal sindirim vardır. Mideye gelen besinlerin sayesinde kimyasal sindirimi baģlar. Enzimler ile parçalanmaya baģlar. Mide kaslarının hareketi ile besinler iyice karıģtırılır. YaklaĢık 3 saat sonunda sandviçimiz yoğun bir sıvı hâline gelir. Artık mideden geçmeye hazırdır. Ġnce bağırsakta gelen enzimler ve karaciğerden salgılanan sayesinde yağların sindirimi baģlar. Ġncebağırsakta yağ, protein ve niģasta sindirimi tamamlanır. Sandviçimiz artık vücudumuzun kullanabileceği hâle gelmiģtir. Bu küçük moleküller ince bağırsaktan geçer ve vücutta gerekli kısımlara iletilir. küçük moleküllü olduğu için sindirilmeden kana geçer. Besinlerin hepsi sindirilmez ve atıklar oluģur. Bu atıklar geçer ve vücuttan atılır
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 6 EŞLEŞTİRME
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 7 Yandaki insan resminde sindirim sistemi organlarının isimlerini üzerine yazarak aşağıdaki cümleleri tamamlayınız? A-1 numaralı kısımda..kimyasal sindirimi başlar. B-2 numaralı kısım.dur. C- 3 numaralı kısımda proteinlerin kimyasal sindirimi sağlayan..bulunur. D- 4 numaralı kısımda emilimi gerçekleştiren..bulunur. E- 4 numaralı kısımda protein,.ve..kimyasal sindirimi tamamlanır. F- 5 numaralı kısımdan ürünler dışarı atılır.
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 8 Yanda üzerinde besinl taşıya arabalar sindirime uğradıklrı organlarda durup mola veriyorlar. Arabaların mola verdikleri organların altlarına sindirilen besinlerin adlarını yazınız. BOŞLUK DOLDURMA 1.Büyük moleküllü besin maddelerinin enzimler yardımıyla yapıtaģlarına ayrılmasına..denir. 2.Besin maddelerinin diģlerle küçültülmesine....denir. 3.Ağızda..sindirimi baģlar. 4.Proteinlerin sindirimi..baģlar. 5.Yağların sindirimi..baģlar. 6.Yağların daha küçük damlacıklara ayrılması için karaciğerimiz salgısı salgılar. 7.Tüm besinlerin kimyasal sindirimi.organında son bulur. 8.SindirilmiĢ besinlerin ince bağırsaktan kana geçmesi olayına.denir. 9.Emilimi gerçekleģtiren parmaksı uzantılara adı verilir. 10.Sindirime yardımcı organlar1,2..,3.dir. 11.Pankreas ve karaciğer salgılarını bir kanalla.iletir.
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 9 Canlıların hayatsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için vücutlarına aldıkları büyük moleküllü besinleri, kana geçebilecek ve hücrelerde kullanacak kadar küçük moleküllere dönüģtürmesi olayına... denir. Sindirim istemi ağız, yutak,......, mide, onikiparmak bağırsağı,...... ve kalınbağırsaktan oluģur. Sindirime yardımcı organlar ise... ve pankreastır. Ağızda dil ve... sindirime yardımcı olur. Dil konuģmamızı ve besinlerin ağızda hareket etmesini sağlar. DiĢler ağıza alınan besinleri parçalar ve öğütülmesini sağlar. Karbonhidratların sindirimi...da baģlar, onikiparmak bağırsağı ve ince bağırsakta devam eder. Ağız boģluğu ile burun boģluğunun açıldığı ortak açıklık...tır. Yutaktan sonra besinler yemek borusuna geçer. Midenin üst ucu yemek borusuna alt ucu ise...... na açılır. Midede hem... hem de... sindirim gerçekleģir. Mide bezlerinden salgılanan mide öz suyu ile... lerin sindirimi baģlar. Besinler mideden bulamaç halinde onikiparmak bağırsağına gelir. Buraya kanal yoluyla karaciğer ve... tan sıvılar salgılanır. Karaciğerden salgılanan sıvı... dır. Bu sindirim enzimi değildir. Küçük yağ damlacıklarını parçalayarak mekanik sindirim gerçekleģtirir. Pankreastan salgılanan sıvı pankreas öz suyudur. Bu sıvının içinde yağların, proteinlerin ve karbonhidratların sindiriminde etkili olan... bulunur. Besinlerin sindirimi ince bağırsakta.... Burada salgılanan ince bağırsak öz suyu içinde bulunan enzimler proteinlerin,...ın ve yağların sindirimini tamamlar. Burada besinler kana geçebilecek duruma gelir. Ġncebağırsak iç yüzeyinde parmaksı uzantılar bulunur. Bu yapılara... denir. Bunlar ince bağırsağın iç yüzeyini geniģleterek daha fazla besinin...sini sağlar. Emilmesi ince bağırsakta tamamlanmayan ya da posa haline geçen yiyecekler...... geçer.su,... ve
minerallerin bir kısmı da kalın bağırsakta emilir. Geri kalan posa halindeki yiyecekler safranında renk vermesiyle... haline getirilerek...ten dıģarı atılır.besinleri faydalanılabilecek duruma getiren sindirim siteminin sağlığı çok önemlidir.sebze ve meyveler çok iyi yıkanmalıdır.tifo, ishal, kolera sindirim sistemi hastalıklarındandır.asitli içecekler, alkol ve sigara da sindirim sistemi sağlığını olumsuz etkiler. SORU: Aşağıda verilen sindirim çeşitlerinin sonuna kimyasal sindirim ise K.S, fiziksel sindirim ise F.S yazınız. 1.Mide özsuyunun proteinleri sindirmesi 2.Ağız içerisinde diģler ile besinlerin çiğnenmesi 3.Yağların safra sıvısı ile sindirime uğraması 4. Tükürük sıvısının karbonhidratları sindirmesi 5. Mide kasları ile besinlerin ezilmesi... 6. Pankreas özsuyu ile karbonhidratların sindiriminin tamamlanması SORU: Aşağıda verilen soruların sonuna doğru ya da yanlış yazınız 1- Karbonhidrat,yağ ve vitaminler sindirime uğrarlar 2- Pankreas öz suyu ve safra mideye dökülür. 3- Proteinlerin sindirimi ağızda başlar ve ince bağırsakta son bulur. 4- Safra yağların kimyasal sindirimini sağlar 5- Karbonhidratların sindirimi midede başlar ve ince bağırsakta son bulur. 6- Sindirilmiş besinlerin kana karışmasına geri emilim denir
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 10 1.SORU : Şekilde gösterilen düzeneklerin hangilerinde sindirim gerçekleşir? Mide özsuyu Tükürük sıvısı Tükürük sıvısı Safra sıvısı Et Patates Yumurta Makarna.. 2.SORU :Aşağıdaki boşlukları uygun kelimeler ile doldurunuz. emilim villus Pakreas özsuyu enzim Safra sıvısı Ġncebağırsakta sindirilmiģ olan besinler olarak adlandırılan yapılar ile kana geçerler. Karaciğerden salgılanan. yağların sindirimini kolaylaģtırır. Ġncebağırsakta sindirilmiģ olan besinlerin kana geçiģine.. denir. Kimyasal sindirimde. görev alır. ile proteinlerin,yağların ve karbonhidratların sindirimi incebağırsakta tamamlanır.
3.SORU: Şekilde gösterilen düzeneklerde kimyasal sindirime uğrayan besinlerin zaman içerisinde değişim grafiklerini çiziniz. Tükürük sıvısı Makarna Et Makarna ve Et Zaman Zaman Mide özsuyu Peynir Ayçiçek Yağı Peynir ve Ayçiçek yağı Zaman Zaman Safra sıvısı Ekmek Zeytinyağı Ekmek ve Zeytin yağı Zaman Zaman
Sindirim Sistemi Etkinlikleri 11 2 1 4 2 1 6 3 3 5 4 7 5 6
SOLDAN SAĞA: 1. Sindirimde salgı üretmekle görevli proteinlerin,karbonhidratların ve yağların sindirime yardımcı organ. 2. Yağları parçalayan salgıyı üretir. 3. Yağları parçalayan salgıdır. 4. Besinlerin kana geçtiği yerdir. 5. Besinlerde kalan fazla su emilerek kana burada geçer. 6. Sindirim yolunun en geniģ kısmıdır. YUKARIDAN AġAĞIYA: 1. Besinlerin fiziksel olarak parçalandığı sindirimdir. 2. Ağızda besinin ıslanmasını sağlayan salgı. 3. Sindirim kanalının en baģıdır. 4. Besinlerin mideye doğru ilerlemesinde görevlidir. 5. Besinlerin kana geçecek kadar parçalanması. 6. Besinlerin salgılarla parçalandığı sindirim. 7. Besinlerin ağızdan yemek borusuna itilmesini sağlar