KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü Bölüm/Program Dersi DERS TANIM BİLGİLERİ Dersin Adı Tıbbi Sosyal Hizmet Dersin Kodu Teori Uygulama Laboratuvar AKTS Kredisi SHS 371 2 1 0 5 Dersin Amacı Dersin İçeriği Dünya Sağlık Örgütü nün sağlık tanımından yola çıkarak sağlık alanında güncel gelişmeleri de göz önünde bulundurarak tıbbi sosyal hizmet alanının sosyal hizmet öğrencilerine tanıtmak ve bu alanda sosyal hizmetin rol ve sorumluluklarını öğrencilere öğretmektir. Bu derste hastalığın psiko-sosyal sonuçları, Türkiye de sağlık hizmetlerinin örgütlenmesi, hasta hakları; tıbbi sosyal hizmetin tanımı; tıbbi sosyal hizmetin tarihsel gelişimi; çeşitli sağlık hizmeti ortamlarında bireyler, aileler, gruplar ve hizmet verenlere yönelik sosyal hizmet uygulamaları gibi konular yer almaktadır. DERSİN PROGRAM TEMEL YETERLİLİKLERİ İLE İLİŞKİSİ A B E J K N Program Yeterlilikleri Profesyonel sosyal hizmet uzmanı kimliği geliştirme. Sosyal hizmet mesleği ile ilgili görev, yetki, hak ve sorumlulukları; insan hakları ve sosyal adalet ilkeleri çerçevesinde gerçekleştirebilme. Toplumsal sorunlara bilimsel veriler; kanıtlar doğrultusunda çözüm üretme ve bu sorunların çözümüne yönelik sosyal politikalar geliştirilmesine katkı verme. Her düzeyde, sosyal hizmet uygulamasına rehberlik eden kavramsal çerçeve ve bakış açılarını, kuramsal yaklaşımları ve modelleri kullanma. Genelci sosyal hizmet yaklaşımı çerçevesinde edindiği bilgi ve becerileri farklı sosyal hizmet alanlarında (engellilik, yoksulluk, yaşlılık, çocuk, genç v.b.) her düzeydeki müracaatçılar (birey/aile, grup ve toplum) için bağımsız olarak uygulayabilme. Sosyal hizmet uygulaması sürecinde müracaatçı sistemleri ile (mikro, mezzo ve makro düzeylerde) etkili iletişim kurma bilgi ve becerisine sahip olma.
DERSİN PROGRAM YETERLİLİKLERİNİ KARŞILAMA DÜZEYİ A1 B3 E1 J3 K3 Alt Yeterlilikler (Bilgi, Beceriler ve Yetkinlikler) Dünyada ve Türkiye de sosyal hizmet alanındaki gelişmelere hâkim olabilmek Sosyal hizmet uzmanının mesleki uygulamalarda yetki ve sorumluluklarını bilme Alanıyla ilgili toplumun gündemindeki gelişmeleri izleme ve değerlendirebilme Sosyal hizmetler alanında sorun ve gereksinimler temelinde yeni hizmet modelleri geliştirebilme becerisine sahiptir. Sosyal hizmet alanında edindiği kuramsal ve uygulanmalı bilgileri kullanarak farklı alanlarda her düzeydeki müracaatçı için kullanabilme Kurumlar arası ilişki, işbirliği ve eşgüdüm sağlama ve ortak hizmet geliştirme becerisine sahip olma Karşılama Düzeyi* 1 2 3 4 5 *1:En düşük, 2:Düşük, 3:Orta, 4:Yüksek, 5:Çok yüksek DERSİN ÖĞRENME KAZANIMLARI Öğrenim Çıktıları Program Yeterlilikleri ile İlişkisi Ölçme Yöntemi** 1 Sağlık alanında sosyal hizmet uzmanının rol ve sorumluluklarını tanımlayabilme A1, B3, K3, 1, 2 2 3 4 Sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalarının teorik temellerini kavrama, Sağlık politikaları ile sosyal hizmet uygulamaları arasındaki ilişkiyi tanımlayabilme Hastalık, kayıp ve yas ile başa çıkma sürecinde müracaatçılarla etkili çalışabilme E1, J3 1, 2, 3 E1, J3, N 1, 2 K3, 1, 2 5 Sağlık hizmetlerinde karşılaşılan etik ikilemleri çözebilme A1, J3, K3, 1, 2, 3 **Yazılı Sınav:1, Sözlü Sınav:2, Ev Ödevi:3, Lab./Sınav:4, Seminer/Sunum:5, Dönem Ödevi:6
DERSİN HAFTALIK İÇERİĞİ Hafta Detaylı İçerik 1 Tanışma ve ders içeriğinin paylaşılması. 2 Türkiye de sağlık hizmetlerinin örgütlenmesi. Sağlık ve sağlık hizmetleri kavramları. Sağlık hizmetlerinde yapılanma ve sağlık politikaları. 3.Dünyada ve Türkiye de tıbbi sosyal hizmetin tarihsel gelişimi. Tıbbi sosyal hizmetin tanımı, kapsamı ve genel amacı. 4 Tıbbi sosyal hizmet uygulaması ve tıbbi sosyal hizmet uzmanın rolleri. Başlangıç aşaması. Planlama aşaması..hizmetin verilmesi aşaması. Değerlendirme, sonlandırma ve izleme aşaması. 5 Tıbbi bakım ve tedavide gruplarla sosyal hizmet. Gruplarla sosyal hizmetin amaçları. Terapi grupları. Destek grupları. Psikoeğitsel gruplar. Sosyalizasyon grupları. 6 Evde bakım hizmetleri. Evde bakım hizmeti kavramı. Evde bakımın türleri. Evde bakım hizmetlerinde sosyal hizmet uzmanı. 7 Hasta hakları. Hasta hakları kavramı ve hasta haklarının gelişimi. Türkiye de hasta hakları yönetmeliği çerçevesinde hasta hakları uygulamaları. Hasta hakları sosyal hizmet ilişkisi. 8 Ara sınav 9 Geriatri ve sosyal hizmet. Gerentoloji ve geriatri kavramları. Geriatrik sosyal hizmet uzmanlarının rol ve sorumlulukları. 10 Tüberküloz hastalığı ve sosyal hizmet. Hastalık hakkında genel bilgiler. Sosyal bir hastalık olarak tüberküloz ve sosyal hizmet müdahalesi. 11 HIV/AIDS ve sosyal hizmet. HIV/AIDS in psikososyal boyutu ve hastalık süreci. HIV/AIDS li hastalara yönelik sosyal hizmet müdahaleleri. 12 Palyatif ve yaşam sonu bakımda tıbbi sosyal hizmet. Palyatif bakımda sosyal hizmet uzmanının rolleri ve NASW standartları. 13 Onkolojide sosyal hizmet. Kanser hastalarının yaşadığı sorunlar. Onkoloji sosyal hizmet uzmanın rol ve sorumlulukları. Vaka örnekleri.
14 Nefrolojide sosyal hizmet. Kronik böbrek yetmezliği olan hastaların yaşadığı sorunlar. Hemodiyaliz ünitelerinde sosyal hizmet uzmanın rolleri. Organ naklinde sosyal hizmet uzmanın rolleri. DERS KİTABI VEYA MALZEMESİ 1 2 3 4 5 Kaynak Acar, M. (2013). Onkolojide sosyal hizmet: Vaka örnekleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 24 (2), 231-252. Akşit, B. (1997). Halk Sağlığı. Münevver Bertan, Çağatay Güler (Editör). Sosyal çalışma ve toplum sağlığı, (s.490-495). Ankara: Güneş Kitabevi. Aydemir,İ., Özhan, A. (2012). Hasta hakları uygulamalarının Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi çalışanları tarafından değerlendirilmesi, Toplum ve Sosyal Hizmet, 23 (1), 83-99. Duyan, V. (1996). Sağlıkta Psikososyal Boyut (Tıbbi Sosyal Hizmet). Ankara: 72TDFO Ltd. Mutlu, E., Duyan, V. (2012). Sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik özellikler ile sosyal desteğin hemodiyaliz hastalarının benlik saygısı düzeyine etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 1(3), 25-38. AKTS/ÇALIŞMA YÜKÜ TABLOSU Etkinlikler Sayısı Süresi Süresi (Dakika) Toplam Yükü Ders Hafta Sayısı ve Saati 14 3 0 42 Sınıf Dışı Ders Süresi (Ön çalışma, Kütüphane, Pekiştirme) 14 2 0 28 Ara Sınav 1 10 0 12 Kısa Sınav 0 0 0 0 Ödev 2 8 0 16 Uygulama 3 5 0 15 Laboratuvar 0 0 0 0 Proje 0 0 0 0 Atölye 0 0 0 0 Sunum/Seminer Hazırlama 2 10 0 20
Alan sı 0 0 0 0 Diğer 1 5 0 5 Dönem Sonu Sınavı 1 15 0 15 Toplam Yük 153 Toplam Yük / 30 5,1 Dersin AKTS Kredisi 5