İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT OKULLARI ÇALIŞMA DAVRANIŞLARI PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ
ÇALIŞMA DAVRANIŞLARI Çalışmaya Başlamak ve Sürdürmekte Zorlanıyor Musunuz? Ders çalışmaya başlamak için istek gelmesini, pazartesiyi, önünüzdeki sınavın geçmesini, ikinci dönemi beklememelisiniz. Ne kadar çabuk başlamaya karar verirseniz o kadar hızlı sonuç almaya başlarsınız. Çalışılacak dersi ve amacı belirlemelisiniz. Çalışmaya harcanan zaman değil, ne yapıldığı önemlidir. Başlarken nereden-nereye ve ne kadar süre çalışacağınızı planlamış olmalısınız. 45 dakikalık çalışma aralarına, 15 er dakikalık dinlenme zamanları koyabilirsiniz. Ders çalışma alışkanlığı kazanmakta zorlanan biriyseniz koyduğunuz hedefleri kademeli olarak artırmaya çalışın. Eğer 45 dakika dikkatinizi toplamak size zor geliyorsa yarım saatle başlayın ve giderek artırın. Küçük bir hedefle başlamak hiç başlamamaktan daha iyidir. Çalışma saatlerini; en iyi öğrendiğiniz, dikkatinizin en iyi olduğu zamanlara göre ayarlamalısınız. Yemekten hemen sonra veya yorgun olduğunuz bir zaman ders çalışmaya başlamak için uygun değildir. Dinlenme; hava almak, su içmek, biraz ev içinde dolaşmak gibi aktiviteleri içerir. Arkadaşlarla telefonda konuşma, TV izleme, uyuma gibi şeyler geri dönüşü engeller. Öncelikle ne kadar zamana sahip olduğunuzu bilmeli ve bu zamanı, ders dışı aktiviteleri de hesaplayarak, en verimli şekilde nasıl kullanacağınızı planlamalısınız. Ancak gerektiğinde aktivitelerin yerini değiştirmek mümkündür. Hafta içi ve hafta sonu için ayrı plan yapmalısınız. Çünkü iki zaman dilimi çoğunlukla birbirinden farklı aktiviteleri içerir. Ders çalışma planının gerçekçi olması çok önemlidir. Aksi takdirde planladığınız aktivitelere ve zamana uymanız zorlaşır ve bu da motivasyonunuzu düşürebilir. Ders çalışacağınız ortam sessiz, dikkatinizi dağıtacak şeylerden arındırılmış olmalıdır. Çok rahatsız bir sandalyede ders çalışmak kadar, çok rahat bir koltukta ders çalışmak da dikkat dağıtıcı olabilir. Dikkati mümkün olduğu kadar uyanık tutmak için masa başında ders çalışmak en uygunudur. Ders çalışırken sizi neyin böldüğünü tespit etmelisiniz. Eğer cep telefonunuzsa bu süre içinde kapalı tutabilirsiniz, bilgisayarınızsa bağlantı kablosunu bir süreliğine çıkarıp evde farklı bir yere koyabilir veya evdeki diğer insanlardan birine verebilirsiniz. Kendi fiziksel durumunuzu (çok aç ya da çok tok olmamak, yorgun ve uykusuz olmamak gibi) ve çalıştığınız ortamın fiziksel durumunu (sıcaklık, dağınıklık gibi) kontrol etmelisiniz. Bilinçli Çalışıyor ve Öğrendiğinizi Kullanıyor Musunuz? Ders çalışırken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri dersin nasıl çalışıldığıdır. Bunun en verimli şekli Tekrar-Ödev-Test-Sonraki Konuya Hazırlık sırasını takip etmektir. Derslerin günlük tekrarı bir bilginin kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe yani bilginin daha uzun süreli saklanıp gerektiğinde geri çağırabileceği yere gönderilmesi açısından
önemlidir. Ayrıca araştırmalar kanıtlamıştır ki, toplu halde ve bir kez yapılan bir tekrara göre sık ve daha az miktarlarda yapılan tekrarlar daha etkilidir. Sonraki konuya göz atmak sınıfta ne anlatılacağını bilmeyi ve dolayısıyla anlatılacak olan konuyu daha iyi dinleyip anlayabilmeyi sağlar. Ders çalışırken kendinize çalışacağınız konu ile ilgili hedefler koymalısınız. Bu bir süre hedefi (her dersi 45 dakika çalışmak) ya da çalışılacak konu hedefi (bir ünite bitirmek ya da belli bir sayıda soru çözmüş olmak) olabilir. Özellikle sonrasında hatırlamakta güçlük çektiğiniz şeylerle ilgili kısa notlar almalı ve bunları görebileceğiniz bir yerde tutmalısınız. Bir şeyi okuyarak çalışıyorsanız altını çizebilirsiniz. Her bölüm sonuna o bölümle ilgili kısa notlar alabilirsiniz. Size karmaşık gelen ve anlamakta ya da akılda tutmakta zorlandığınız şeyleri şemalaştırabilir ve bu şekilde çalışabilirsiniz. Çalıştığınız konuyla ilgili notlar ya da taslaklarınızı yatmadan önce gözden geçirmelisiniz. En verimli zamanda daha zorlanılan derslerin çalışılması, benzer derslerin artarda çalışılmayarak, araya farklı derslerin konulması verimi arttırır. İki sayısal veya iki sözel dersi arka arkaya çalışmamaya gayret etmelisiniz. Sözel dersleri çalışırken atlas, grafik, şema, vb. materyallerden yararlanabilirsiniz. Çalışma yönteminiz içine soru sorma ve anlatmayı da eklemelisiniz. Bunun için aileden birinden ya da bir arkadaşınızdan yardım alabilirisiniz. Bütün bir kitabı ya da konuyu ezberlemeye çalışmak oldukça vakit kaybettirir. Bunun yerine önemli kısımlarla ilgili notlar çıkarıp, bunların üzerinde yoğunlaşabilirsiniz. Not Tutmak ve Dersi Dinlemek İçin Neler Yapılabilir? Ders dinlerken, öğrenci not alma ihtiyacında olmalıdır. Not tutma, öğrenmenin en büyük düşmanı olan unutmayı önlemektedir. Not ders sırasında tutulduysa ilk tekrar tutulan notların gözden geçirilmesi şeklinde olmalıdır. Bu işlem bilginin hafızada pekişmesi açısından yararlıdır, unutmayı engeller. Dinlenilenlerden not alırken dinleme etkin olmalı, anlaşılamayan her nokta öğretmene sorulmalıdır. Duymak ve dinlemek farklı şeylerdir. Dinlemek, duyulanı anlamak ve kavramaktır. % 100 öğrendiğimiz bir şeyin; 20 dakika içerisinde yarısını, 60 dakika içerisinde % 70 ini, gün sonunda da % 80 ini unuturuz. Bunu önlemek için not tutmalı ve tekrar etmelisiniz. Başkalarının tuttuğu notların fotokopisini alarak yararlanmaya çalışmak hatalı bir yoldur, çünkü bu iş tamamen kişisel bir konudur Başkasının notu, alana ifade ettiği bilgi ve kavramları, başkalarına aynı şekilde iletmeyebilir. Not tuttuğunuz defter konusunda cömert olmalısınız; büyük kağıtlar tercih etmelisiniz. Sayfanızda boşluklar bırakabilirsiniz; tekrar yaparken eklemeler yapmanız gerekebilir. Yetişemediğiniz yerlerde kullanabilir; sonra tamamlayabilirsiniz. Önemli kelimelerin altını çizebilir; tanımları renkli kalemlerle işaretleyebilirsiniz. Dersi daha iyi dinleyebilmek için konuyla ilgili bir ön okuma yapmalı ve temel kavramlara göz atmalısınız.
Açlık, susuzluk gibi fizyolojik ihtiyaçlarınızı derse girmeden önce karşılamalısınız. Dersi dinlemenizi ve izlemenizi sağlayacak şekilde ön sıralara oturabilirsiniz. Anlatılanların ana fikrini bulmaya çalışabilirsiniz. Anlatılanlar hangi konu üzerinde dönüyor? Anlatılanları kendiniz için anlamlı hale getirmelisiniz. Konuyla ilgili düşüncelerinizi belirleyebilirsiniz. Anlamadığınız yerleri sormalısınız. Dinlememiz kısa süreli yoğunlaşmalar şeklinde olmaktadır. Dikkatiniz belli periyotlarla dağılır ve tekrar toplanır. Beynin düşünme hızı, konuşma hızından dört kat daha fazladır. Bu nedenle dinlerken zaman zaman dikkatinizin dağılması normaldir. Okuma Alışkanlıklarımız Okuma alışkanlığı, kişinin bir gereksinim olarak algılaması sonucu okuma eylemini, yaşam boyu sürekli ve düzenli biçimde gerçekleştirmesidir. Okuduğunu anlama, ön bilgilerini kullanarak metinlerde verilmek istenilen düşünceleri çözmek ve bunlara anlam yüklemektir. Anlama olmaksızın yapılan okuma, okuma değil, ancak seslendirmedir. Okuduğunu anlama, bir metnin anlamını bulma, onun üzerinde düşünme, nedenlerini araştırma, sonuçları çıkarma ve değerlendirme biçimidir. Okuduğunu anlama, inceleme ve seçim yapma, bir karara varma, çevirme, yorumlama, öteleme, analiz-sentez yapma ve değerlendirme gibi zihin faaliyetlerini içine almaktadır. Okuma alışkanlıklarınızı geliştirmek için, farklı türde kitapları içeren bir kitap köşesi oluşturabilirsiniz. İlginizi çeken bir dergiye abone olabilir ya da düzenli bir şekilde takip edebilirsiniz. Kendinize kitap okumak için bir saat belirleyebilirsiniz. Okuma saatinde evin ya da odanın yani okuma çalışması yapılacak yerin sakin, sessiz, gürültüden uzak bir yer olmasına dikkat edilmelidir. Kitap okurken; uykusu geldiği zaman insan çabuk dalmakta, aşırı yorgun olduğu zaman konudan uzaklaşabilmekte, çok yemek yediğinde uykusu gelmekte ya da açken aklı yemeklere gidip okuduğunu anlaması zorlaşmaktadır. Bu tür fiziksel olumsuzlukların ortadan kaldırılması da okuduğunu anlamayı kolaylaştıracaktır. Ödev Hazırlamak Ödevlerin başlıca amacı, öğrencilerin anne-baba, öğretmen ya da bir başka öğreticiden bağımsız olarak, kendi kontrol ettiği çabalarla tamamlamasıdır. Böylece kendi kendinize sürekli artan bilgiye ulaşabilir ve o bilgileri işleyerek kendi düşünme biçiminizi oluşturabilirsiniz. Öncelikle ödevlerinizi yapmak için evde kendinize uygun fiziki şartlarınızı hazırlamalısınız (Hangi oda, masanın düzeni, sandalye ). Ödev yapılan odada televizyon, telefon, ışıklı, hareketli, dikkat dağıtacak eşyaların olmamasına özen göstermelisiniz. Ödevinizi okuldan gelip dinlendikten ve yemeğinizi yedikten sonraki bir zamanda yapmanız sizin için daha faydalı olacaktır. Ödevin kısa bölümlere ayırılması, iki zor ders arasına daha kolay ve yorucu olmayan bir dersin koyulması sizin için daha kolay olabilir.
Ödevlerinizi kısa molalar vererek yapmalısınız. Bir kerede tüm ödevi bitirmeye çalışmak verimi düşürebilir. Molalar arasında televizyon, bilgisayar gibi dikkat çeldirici aktivitelerden uzak durmalısınız. Okula Karşı Tutumunuz Nasıl? İnsan yaşamının önemli bir bölümünün geçtiği ve insan yaşamına yön veren okul kurumunun öğrenciler tarafından nasıl algılandığı önemlidir. Aile dışındaki hiçbir toplumsal kurum öğrencilerin gelecekleri üzerinde okullar kadar etkili değildir. Okulu sevme; yaşamı renklendirmekte, değerli ve yaşanır kılmaktadır. Öğrencilere işe yaramayan ve zararlı davranışlardan ya da modellerden arındırılmış bir çevre sunmak okulun temel işlevlerinden biridir. İnsan yaşamında her şeye dair olduğu gibi okula ilişkin de bir tutum geliştirmekte ve bu tutum onu pek çok alanda etkileyen bir güç haline dönüşmektedir. Dolayısıyla öğrencilerin okul hayatında ve devamında başarılı olmalarının ön koşulu okula dair olumlu tutumlar içinde bulunmalarıdır. Çünkü okula ilişkin tutum, öğrencilerin okula ve sınıfa yönelik kendi kendilerine ifade ettikleri ilgi ve sevgiyi içermektedir. Sınava Hazırlanmak ve Sınava Girmek Sınava hazırlanırken: - Kendinize sınava hazırlanmak için uygun bir yer bulmalısınız. - Zamanınızı iyi planlamalı, öncelikle en önemli konuları öğrenmeye çalışmalısınız. - Çalıştığınız konuları ilginçleştirebilirsiniz. - Kendinize çalışma kartları hazırlayabilirsiniz. - Sizin için uygun olan bir çalışma arkadaşı veya bir çalışma grubuyla beraber çalışabilirsiniz. - Çalışacağınız tüm konuları sınavdan önceki son bir günde çalışmanız çok yorucu olacağı için düzenli tekrarlar yapmak sınava hazırlık sürecinde oldukça önemlidir. - Sınavdan önce uykunuzu almanız sınavdaki motivasyonunuz ve dikkatinizi toplamanız açısından önemli olacaktır. Sınava girdiğinizde: - Sınav anında kullanacağınız materyallerinizin yanınızda hazır bir şekilde bulundurulmasına dikkat etmelisiniz. - Sınava girmeden önce fiziksel ihtiyaçlarınızı karşılamış olmalısınız. - Sınav anında sadece sınav kağıdınıza odaklanmanız gerekmektedir.
İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT OKULLARI Bülteni Hazırlayanlar: Selda MUTLU-PDR Bölüm Başkanı Müge KARA-Psikolojik Danışman Ayça GÜLER-Psikolojik Danışman