Ulusal Kalıntı Kontrol Planı- 2008 Türkiye

Ulusal Kalıntı Kontrol Planı- 2008 Türkiye Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (KKGM) Halk Sağlığı Hizmetleri Dairesi: Ofis Adresi: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Akay Caddesi No: 3, 06100, Bakanlıklar-Ankara-TURKEY Tel No: ++ 90 312 425 77 89; fax no: ++ (90) 312 418 63 18 E-mail address: kkgm@kkgm.gov.tr bedihad@kkgm.gov.tr

IÇINDEKILER Sayfa Raporda kullanılan özel terimler ve kısaltmalar 3 1 Ulusal Kalıntı Kontrol Planı - Giriş 4 2 Genel Prensipler 4 2.1 Kalıntı Kontrol Planının Tanıtımı 4 2.2 Numune alımı, taşınması ve muhafazası 5 2.2.1 Numune alma prosedürü 5 2.2.2 Numune miktarları 5 2.2.3 Numunelerin taşınması ve muhafazası 6 2.3 Numunelerin işlenmesi için gerekli süre 7 2.4 Çalışma sonuçlarının KKGM ne ve IM ne raporlanması 7 3 Kalıntı Kontrol Planlarının uygulanmasıyla ilgili mevzuat ve Yönetmeliğin Ek I inde listelenen farmakolojik aktif maddelerin ve diğer maddelerin ruhsatlanması, dağıtımı, pazarlanması ve kullanımıyla ilgili mevzuat 8 3.1 Kalıntı Kontrol Planlarının uygulanmasındaki Kanunlar 8 3.2 Yönetmeliğin Ek I inde listelenen farmakolojik aktif maddelerin ve diğer maddelerin ruhsatlanması, dağıtımı, pazarlanması ve kullanımıyla ilgili yasal mevzuat 8 4 Kalıntı Kontrol Planlarının uygulamasında yer alan resmi kurumlar 9 5 Yetkili laboratuvarların listesi 9 6 Ruhsatlı maddelerin ulusal tolerans seviyeleri 13 7 Kalıntı tespit edilen hayvanlar veya hayvansal ürünler hakkında yürütülen önlemler ve temel alınan Kanunlar 14 8 Bölüm A: Kanatlı 15 8.1 Orijin çiftlikten numune alma 15 8.2 Numune alma zamanı 15 8.3 Numune alma prosedürü 15 8.4 Numune Olarak Seçilmiş Hayvanların Kesimi 16 8.5 Zeranol için not 16 8.6.Analiz edilecek matrikslerle ilgili not 16 8.7.Numunelerin gönderileceği laboratuvarlar ve il bazında planlama ile ilgili not 16 2008 Ulusal Kalıntı Planı- Kanatlı 17 İl Bazında Numune Alma Programı (Broiler- Hindi) 22 9 Bölüm B: Yetiştiricilik yolu ile elde edilen su ürünleri 24 9.1 Numune alma prosedürü 24 9.2.Numunelerin gönderileceği laboratuvarlar ve il bazında planlama ile ilgili not 24 2008 Ulusal Kalıntı Planı- Yetiştiricilik yolu ile elde edilen su ürünleri 25 İl Bazında Numune Alma Programı 28 10 Bölüm C: Süt 30 10.1 Numune alma prosedürü 30 10.2 Diğer hayvan türlerinden elde edilen süt 30 10.3. Numunelerin gönderileceği laboratuvarlarla ilgili not 30 2008 Ulusal Kalıntı Planı- Süt (İnek sütü- Diğer süt) 30 İl Bazında Numune Alma Programı (İnek sütü- Diğer süt) 36 11 Bölüm D: Bal 39 11.1. Numune alma prosedürü 39 11.2. Numunelerin gönderileceği laboratuarlar ve il bazında planlama ile ilgili not 39 2008 Ulusal Kalıntı Planı- Bal 40 İl Bazında Numune Alma Programı 42 Şekil 1 : TKB nın Organizasyon Şeması 11 Şekil 2 : KKGM nün Organizasyon Şeması 12 Şekil 3 : İl Müdürlüklerinin Organizasyon Şeması 13 Ek I Kalıntı Kontrol Planı kapsamında aranması gereken maddeler 44 EK II Hayvan Türleri ve Hayvansal Birincil Ürünlerde Aranılacak 45 Madde Grupları ve Kalıntılar 2

RAPORDA KULLANILAN ÖZEL TERIMLER VE KISALTMALAR AB AİKL CAP DDT DES DIEN EMVKAE ELISA GC GC-ECD GC-MS HCH HPLC ICP IIKL IM KKGM KHK LC-MS-MS TKB MRL NSAID PCBs PVKAE SANCO TÜRKAK : Avrupa Birliği : Ankara İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü : Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü : Kloramfenikol : Dichlorodiphenyltricloraethane : Diethystilbestrol : Dienestrol : Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü : Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay : Gas Chromatography (Gaz Kromotografisi) : Gas Chromatography-Electron Capture Detector : Gas Chromatography- Mass Spectrometry : Hexachlorocyclohexane : High Performance Liquid Chromatography : Inductively Coupled Plasma : İzmir İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü : Il Müdürlüğü : Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü : Kanun Hükmünde Kararname : Liquid Chromatography- Mass Spectrometry-Mass Spectrometry : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı : Maximum Residue Level (Maksimum Kalıntı Düzeyi) : Non-steroidal anti-inflammatory drug : Polychlorinated Biphenyls : Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü : Santè et Protection des Consommateurs (EU, Health and Consumer Protection, AB, Sağlık ve Tüketiciyi Koruma Genel Müdürlüğü) : Türk Akreditasyon Kurumu Pozitif numune :Doğrulama ve/veya teyit (şahit) analiz sonucu sonrasında izin verilmeyen madde veya yetkilendirilmiş bir maddenin MRL veya eylem limitini aştığının tespitini gösterir. Pozitif numune ifadesi çevresel bulaşan maddelerde kullanılmaz. Doğal hormanlarda da doğal seviyeyi aşmadıkça veya MRL üstü olmadıkça kullanılmaz. Analit Matriks : Analitik prosedürle belirlenecek olan madde yada kimyasal bileşendir. : Analitin varlığını tespit etmek üzere kullanılan karaciğer, kas, içme suyu gibi numunedir. 3

1 ULUSAL KALINTI KONTROL PLANI-GİRİŞ Ulusal Kalıntı Kontrol Planı, hayvansal orijinli gıdaların güvenliğinden emin olmak üzere yıllık bazda uygulanan programlardır. Bu programların uygulamasında AB mevzuatı (96/23/EC ve 96/22/EC sayılı Konsey Direktifleri ile 98/179/EC sayılı Konsey Kararı) ile uyumlaştırması tamamlanmış Türk mevzuatı esas alınmaktadır. Ulusal kalıntı kontrolünde Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler İle Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik (RG: 19.01.2005, No.25705) esas alınmaktadır. Kalıntı kontrol çalışmaları, bu yönetmelik ve yönetmeliğe bağlı 2006/05 sayılı Su ürünleri, Kanatlı Hayvan ve Etleri, Bal ve Çiğ Sütte Kalıntı İzleme Genelgesi nde belirtilen kurallara göre yürütülmektedir. Yukarıda değinilen mevzuat, kalıntı kontrolünün uygulamasında uyulması gereken marjinal şartları belirler. Örnekleme sıklığı Yönetmelikte belirtilen kurallarla uyumlu olmalıdır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının merkez teşkilatlarından biri olan Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, kalıntı kontrol planlarının oluşturulmasından ve uygulamaların üst gözetiminden sorumludur. Ulusal Kalıntı Kontrol Planı kanatlı hayvan ve etleri ile yetiştiricilik yolu ile elde edilen su ürünlerini, çiğ süt ve balı kapsar. Numuneler, çiftliklerde yetiştirilen canlı hayvanlardan ve hayvansal orijinli birincil gıdalardan alınır. Analizler görevli oldukları konularda Ulusal Referans Laboaratuvar olan Bakanlık laboratuvarlarında gerçekleşritilir. 2 GENEL PRENSİPLER 2.1 Kalıntı Kontrol Planının Tanıtımı Ulusal Kalıntı Kontrol Planı aşağıdaki hayvan türleri ve hayvansal ürünler için örnekleme koşullarını tanımlar: Bölüm A: Kanatlı Bölüm B: Su ürünleri Bölüm C: Süt Bölüm D: Bal A-D bölümleri aşağıdaki şekilde yapılanmıştır: Her bölümde, hayvan türleri ve hayvansal ürünlerin örnekleme temelini belirleyen tablolar yer almaktadır. Bu tablolar; Türkiye genelinde alınacak mimumum numune sayılarını göstermektedir. Bu tabloları, il bazında alınması gereken numune sayılarını gösteren başka bir tablo izlemektedir Bu tablolarda; araştırma yapılması istenen hayvan türü veya hayvansal ürün ile örneklemenin nereden yapılacağı dair bilgiler yer almaktadır. Bu bilgilere ilaveten, analiz ve örneklemede dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. İlk tabloda, Türkiye İstatistik Kurumundan temin edilmiş olan geçmiş yıllara ait üretim rakamları, ürünün AB ne ihraç edilme durumu ile Yönetmelik gereği analiz edilmesi gereken minimum numune sayısı ve 2008 yılında uygulanacak programda alınacak numune sayısına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Tablonun ikinci kısmında aşağıda belirtilen bilgiler vardır: Sütun 1: İzleme Yapılacak Ana Madde Grubu ve Alt Grupları Sütun 1, Ek 1 de verilen ve kalıntı kontrol planının kısımlarını oluşturan madde gruplarının yer aldığı kısımdır. Sütun 2: Numune sayısı ve test sayısı Kalıntı Kontrol Planı yapılacak örneklemenin minimum sayısını kapsar ve planda yer alan sayıda numune alımı zorunludur. Her planda sütun 2 en az iki kısma ayrılır. Birinci kısım, Yönetmeliğe (aynı zamanda AB mevzuatına) göre alınması gereken minimum sayıyı, ikinci kısım ise 2008 planında alınması gereken minimum sayıyı belirler. Kanatlı planı için, bu sütun Grup A da yer alan maddeler için örnekleme yerini de verir. 4

Sütun 3: Madde veya kalıntı Sütun 3, ilgili numunelerde aranması istenen maddeleri listeler. Sütun 4: Analiz edilecek ürün (matriks) Kalıntı izleme planlarının koşullarını sağlamak için sadece sütun 4 de verilen ürünler (matriksler) analiz edilecektir. Sütun 5: İzleme Metodu Sütun 5 izleme analizlerinde kullanılan metotlarını listeler. İzleme aşamasında pozitif bulgu (yasa ihlali) varsa bu bulgu mutlaka doğrulama ve/veya referans metot ile teyid edilmelidir. Sütun 6: Doğrulama Metodu Sütun 6 doğrulama ve şahit analizlerinde kullanılacak metotları listeler. Sütun 7 ve 8: İzleme metodu tespit seviyesi ve Doğrulama metodu tespit seviyesi Sütun 7 ve 8 izleme ve doğrulama aşamalarında kullanılan metotlar için tespit limiti veya minimum gerekli performans limitini (Limit of Determination [LOD)/ Minimum Required Performance Limit (MRPL)] verir. Sütun 9: Karar Limiti Sütun 9 karar limitini (yasal işlem başlatma seviyesini) verir. Bu limit, Türk Gıda Kodeksindeki maksimum kalıntı limitine (MRL) eşit olan değerdir. Maksimum kalıntı seviyesinin belirlenmediği durumlarda metot tespit düzeyi (Limit of Quantification) veya minumum gerekli performans limiti (MRPL) karar limitidir. Yasaklı maddelerde ise maddenin varlığının teyidi karar limitidir. Dikkat: Karar limitlerinde Yönetmelik ve bağlı Tebliğlerin her zaman en son güncellenmiş biçimleri dikkate alınmalıdır. 2.2 Numune alımı, taşınması ve muhafazası 2.2.1 Örnekleme Prosedürü Numune alımında Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler İle Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik ve 2006/05 sayılı Su ürünleri, Kanatlı Hayvan ve Etleri, Bal ve Çiğ Sütte Kalıntı İzleme Genelgesinde verilen kurallar takip edilmelidir. Örneği alan personel, numune kontaminasyonunu önleyecek tüm tedbirleri almalı, bu amaçla her numune alımında ayrı tek kullanımlık eldiven kullanmalı ve her numune alımından sonra eldiven değiştirmelidir. 2.2.2 Numune Miktarları İzleme aşamasında aşağıda belirtilen miktarlarda numune alımı yapılmalıdır: Matriks Kan(plasma eldesi için) Karaciğer Böbrek (kanatlı, balık) Deri/yağ Yem Hayvanların içme suyu Süt Bal Canlı hayvan Numune A ve Numune B için minimum miktarlar 200 ml 200 g 200 g 200 g 200 g 200 g 200 ml 200 ml 200 g 1 kanatlı hayvan Yukarıda listelenen numune miktarları alınması gereken mimimum miktarlardır. Bu miktarlar, laboratuvarların izleme ve konfirmasyon analizlerinde yeterli olacak miktarları göstermektedir. Geri izleme basamağında alınacak numune miktarları için mevzuat hükümleri uygulanmalıdır. Kanatlı ve su ürünleri : Gerekli olan numune miktarına ulaşmak için bir veya daha fazla hayvandan numune alımı yapılabilir. 5

2.2.3 Numunelerin taşınması ve muhafazası Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler İle Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik ve 2006/05 sayılı Su ürünleri, Kanatlı Hayvan ve Etleri, Bal ve Çiğ Sütte Kalıntı İzleme Genelgesine göre; kalıntı kontrol planlarında alınan numuneler için analit stabilitesini ve numune özelliğini korumayı sağlayacak şekilde uygun taşıma ve muhafaza şartları sağlanmalıdır. Taşımada kullanılacak kaplara ve taşıma sıcaklığına, yetkili laboratuvara ulaşma süresine özel önem verilmelidir. Numunelerin taşınması ve muhafazası için aşağıda belirtilen prensipler uygulanmalıdır: Numunelerin paketlenmesi 2006/05 sayılı Genelgede belirtildiği üzere; her numune alınmasını takiben gecikmeksizin ayrı olarak uygun kaplara alınmalıdır. İzleme aşamasında yanlız bir numune alınmalıdır. Geri izleme basamağında her bir numune; numune A ve numune B olarak iki eş (alt) numuneye ayrılmalıdır (Numune A ilk analizde kullanılır; Numune B şahit numune olarak saklanır ve numune A da pozitif bir bulgunun olması durumunda laboratuvar analizinde kullanılır). Bu aynı zamanda birden fazla numuneden oluşan numune setlerine de uygulanabilir (numune seti; bir hayvan veya hayvansal üründen alınan ve farklı matrikslerin örneklemesinden oluşan belli sayıdaki numunedir. Yem ve içme suyu da bu numune setinin parçalarını oluşturabilir). Numune kapları sızdırmaz özellikte olmalıdır. Kullanılan kaplar numune değişimini, çapraz bulaşmayı ve numunenin bozulmasını önleyecek şekilde olmalıdır. Bir kullanımlık kapların kullanımı tercih edilmelidir. Plazma hazırlamada, alınan kana gecikmeksizin bir antikoagulant (örneğin heparin) eklemesi yapılmalıdır. Etiketleme Her numune, toplandıktan hemen sonra paketlenmeli ve etiketlenmelidir. Numune setinde yer alan numuneler ve alt numuneler (Numune A ve Numune B) tanımlanabilir olmalıdır. Her bir numuneye ait kap resmi olarak mühürlenmiş olmalıdır. Soğutma Numuneler gecikmeksizin 2-7 C ye soğutulmalıdır. Sadece ön soğutması tamamlanmış numunelere taşıma kaplarına konulmalıdır. Soğutma işlemlerini gerçekleştirmek için gerekli olan tüm gereksinimlerin karşılandığından emin olunmalıdır. Bal ve yem numunelerinde soğutmaya ihtiyaç yoktur. Numuneler, laboratuvara 2-7 C de teslim edilmelidir. Laboratuvara numune gönderimi geçikmeksizin yapılmalıdır. Bu mümkün değil ise, soğuk zincir kırılmadan numune alımından sonra maksimum 36 saatlik bir periyot içerisinde laboratuvara numune gönderimi sağlanmalıdır. Kan numuneleri ara depolama yapılmaksızın derhal laboratuvara gönderilmelidir. Denetçi kan örneği alamıyorsa, canlı kanatlı hayvanın gecikmeksizin laboratuvara ulaştırılması sağlanmalıdır. İstisnai durumlarda; laboratuvara hemen gönderimi yapılamayıp ara muhafazası yapılmak durumunda olunan diğer numuneler; numune alımını takiben gecikmeksizin -15 ila -30 C ye dondurulmalı ve dondurulmuş numunelerin laboratuvara gönderimi bir haftalık periyot içerisinde soğuk zincir kırılmadan gerçekleştirilmelidir. Geri izleme basamağında ise; numune alımını takiben, numuneler 24 saat içerisinde laboratuvara ulaştırılmalıdır. Taşıma (Nakliye) Taşıma sırasında soğuk zincirin sürekliliği sağlanmalı, dondurulmuş numunelerin çözünmesini önleyecek tedbirler alınmalıdır. Numuneler, örnekleme protokolü (numune etiketi ve tutanağı) ile birlikte laboratuvara gönderilmelidir. Laboratuvara gönderilen üst yazıda numunenin şahit/geri izleme/izleme olduğu açıkça belirtilmelidir. Numunelerin Laboratuvarda muhafazası Kalıntının tespit edilmesinde laboratuvar her numuneyi gecikmeksizin A ve B olarak iki alt (eş) numuneye ayrılmalıdır. Numune A hazırlandıktan hemen sonra gecikmeksizin analiz 6

edilmelidir. Numune B, numune A da pozitif bir bulgu olması durumunda kullanılmak üzere yedek numune olarak uygun koşullarda muhafaza edilmelidir. Numune B ayrı kapta saklanmalı ve karışıklığı önlemek üzere tanımlaycı etiketleme yapılmalıdır. Numune materyaline bağlı olarak B numuneleri (şahit numune veya leboratuvar eş numunesi) aşağıdaki koşullarda saklanmalıdır*: Materyalin tipi (matriks) Depolama Koşulları Minumum Raf Ömrü Plazma 20 ila 30 C de derin dondurma 4 ay Su ürünleri** 20 ila 30 C de derin dondurma 4 ay organlar, kas, yağ, süt ve içme suyu 20 ila 30 C de derin dondurma 6 ay bal Soğutulmaksızın 4 ay Yem maddeleri, kuyu Soğutulmaksızın 6 ay Yem maddeleri, yaş 20 ila 30 C de derin dondurma 6 ay. *: National Residue Control Plan 2006-General Part Germany, 106@bvl.bund.de **:malaşit yeşili analizi dışındaki numuneler için balık iç organları tamamen çıkartılmış olmalıdır. Uygun olmayan numuneler Deney için gönderilen numunenin uygun olmadığı kanıtlandıysa (hasarlı numune kabı, kontaminasyon, bozulma, analiz için yetersiz miktar, yanlış veya hatalı materyal (matriks) vb.) yeniden numune talebi yapılmalıdır. 2.3 Numunenin işlenmesi (analizi) için gerekli süre 2006/05 sayılı Genelge ye göre numunenin laboratuvarda işlenmesi ve sonucun raporlanması için verilen süre 15 iş günüdür. Bununla birlikte, diğer önemli vakaların ortaya çıkması nedeniyle laboratuvar kapasitesinin bu vakalara ayrılması durumunda veya bir numunede yeni bir analit aranması gibi nedenlerle laboratuvara orantısız olarak yüksek harcamaya neden olması hallerinde analiz yapımı ve raporlanması için verilen süre 4-8 haftaya kadar aşılabilir. Laboratuvarlar izleme numunelerinde, yasaklı madde açısından pozitif sonuç elde etmeleri ve bu sonucu yönetmelikte belirtilen koşullarda kendi imkanları ile doğrulayamama durumunda, kendi bütçelerinden, laboratuvarlarında bulunan B numunesini dış laboratuvarda gecikmeksizin analize göndererek sonucu teyit etmelidir. 2.4 Çalışma sonuçlarının KKGM ne ve IM ne raporlanması Laboratuvar çalışma sonuçları İl Müdürlüğüne gecikmeksizin raporlanır. Kontrol ve denetim sonuçlarının MRL aşımı, yasaklı bir maddenin veya izin verilmeyen bir uygulamanın varlığını göstermesi durumunda; İl Müdürlüğü tarafından Pozitif Sonuç Bildirim Formu doldurularak Genel Müdürlük gecikmeksizin bilgilendirilir. İl Müdürlüğü konu ile ilgili yürüttüğü geri izleme çalışmaların sonuçlarını da Genel Müdürlüğe raporlar. Pozitif Sonuç Bildirim Formunun doldurulmasında Pozitif Bildirim Talimatı esasları uygulanır. 2006/05 sayılı Genelge de belirtilen formata göre; İl Müdürlükleri ve laboratuarlar ara ve yıllık çalışma raporlarını Genel Müdürlüğe posta yolu ile gönderir. İl Müdürlükleri ve laboratuvarlar gerçekleştirdikleri faaliyetleri her yıl Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemlerini kapsayacak şekilde dört ayrı rapor olarak gönderir. Rapor gönderimi, dönem bitişini takip eden ilk ayın 10 una kadardır. Laboratuvarlar yıl içerisinde yürüttükleri görevlere ait yıllık raporunu KKGM ye 10 Şubat 2009 e kadar göndermelidir. Laboratuvarlar bir sonraki yıl için çalışmayı planladıkları metotlara ait bilgiyi 30 ım 2008 itibariyle KKGM ye bildirecektir. 7

3 Kalıntı Kontrol Planlarının uygulanmasıyla ilgili mevzuat ve Yönetmeliğin Ek I inde listelenen farmakolojik aktif maddelerin ve diğer maddelerin ruhsatlanması, dağıtımı, pazarlanması ve kullanımıyla ilgili mevzuat 3.1. Kalıntı Kontrol Planlarının uygulanmasındaki Kanunlar 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu (33 ve 53 maddeleri) ( 5074 sayılı Kanunla yapılan değişiklik, RG:29.01.2004, No.25361), 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun (7, 10, 16, 17, 18, 23 ve 29 maddeleri) (R.G. 05.06.2004, No.25483), 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu (Madde 23, (b) paragrafının 2inci alt paragrafı) (R.G: 22.03.1971, No.13799) ve 1734 sayılı Yem Kanunu (R.G:07.07.1973, No. 14557) kalıntı kontrol programlarında esas alınan Kanunlardır. 3285 sayılı Kanunun 33üncü maddesi ve 5179 sayılı Kanunun 16ıncı maddesi kalıntı limitlerinin aşılması durumunda geri izleme çalışmalarının yürütülmesini sağlayan Kanun maddeleridir. 5179 sayılı Kanunun ihtiyati tedbirler başlıklı 10. maddesi, acil durumlar başlıklı 14. maddesi, işyeri sorumluluğu başlıklı 17inci maddesi ve sağlığın korunması başlıklı 18 inci maddesine dayanarak yine aynı Kanunun Cezai Hükümler başlıklı 29 uncu maddesinde yer alan d, e, f, g, h ve ı bendindeki cezai hükümleri; 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanununun 32/A maddesi, 33üncü maddenin 3üncü, 4üncü ve 5inci paragrafları, ve 53üncü maddesi; 1380 sayılı Su ürünleri Kanunun 36ıncı maddesi h, j bendi uygulanan yaptırımların yasal dayanağıdır. Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik (R.G.19.01.2005, No.25705) Kalıntı kontrol planlarının hazırlama ve uygulama kurallarını, yetkili otoritenin, çiftlik ve tesislerin sorumluluklarını, her gıda grubunda (süt, kanatlı, sığır, yumurta, bal, tavşan, av eti, vb.) kontrol edilmesi gereken madde gruplarını, örnekleme yeri ve sıklığını belirler. Bu Yönetmelik aynı zamanda, kontrol, geri izleme denetimleri ve pozitif bir sonuç bulunduğunda uygulanacak tedbirleri belirler. Buna ilaveten, ulusal referans laboratuvarının oluşturulmasını ister ve bu laboaratuvarların görevlerini, örnekleme prosedürünü, analizlerde kullanılacak resmi metotları ve analiz ücretlerini ödeme kurallarını, kalıntı limitinin aşılması ve yasal olmayan bir uygulamanın yapıldığının tespiti durumunda yürütülmesi gereken ileri araştırmaları ve yapılması gereken tahkikatı açıklar. Kalıntı kontrol çalışmalarında, anılan Yönetmeliğin yanı sıra, 2006/05 sayı ve 08.02.2006 tarihli Su Ürünleri, Kanatlı Hayvan ve Etleri, Bal ve Sütte Kalıntı İzleme Genelgesi hükümleri de esas alınır. Bu Genelge, programı uygulayacak resmi kurumları, bu kurumların sorumluluklarını, programın uygulamasındaki detaylı kuralları (laboratuvarda örnek işleme süresi, numune alımı, tesis ve çiftliklerin sorumlulukları, vb.) izleme ve geri izleme aşamalarında yürütülecek resmi kontrollerin detay kurallarını, ve pozitif sonuç bulunduğunda uygulanası gereken yasal yaptırımları açıklar. 2005/74 sayılı Gıda Olarak Değerlendirilecek Hayvanların Bulundurulduğu Hayvancılık İşletmelerinde İlaç Kullanımı Kontrolleri Genelgesi (09.12.2005) bu konuda esas alınan bir diğer Genelgedir. 2005/74 sayılı Genelge, veteriner ilaçları için standart reçete kullanılmasını, kanatlı, bal, balık ve süt çiftliklerinde tutulacak kayıtları, çiftlikte ilaç kullanımı kontrolünün esaslarını belirler. Bu genelgeye göre, denetçi kayıtların doğru tutulup tutulmadığını kontrol etmeli ve bir uygunsuzluk bulunması durumunda mevzuatta belirtilen kurallar uygulanmalıdır. 3.2 Yönetmeliğin Ek I inde listelenen farmakolojik aktif maddelerin ve diğer maddelerin ruhsatlanması, dağıtımı, pazarlanması ve kullanımıyla ilgili mevzuat TKB altındaki KKGM, veteriner tıp ürünlerinin ve yem katkılarının ruhsatlanması ve pazarlanmasında yetkili resmi otoritedir. KKGM içindeki İlaç Alet Hizmetleri Dairesi Başkanlığının Veteriner İlaç Şube Müdürlüğü ile Yem ve Gıda Tescil Hizmetleri Dairesi Başkanlığının Yem Kontrol Şube Müdürlüğü bu konularda görevli olan birimlerdir. 09.08.1991 tarih ve 20955 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 441 Sayılı Tarım Ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki KHK nin Görev başlıklı 2.Maddesi (o) bendi 8

veteriner ilaçlarıyla ilgili tüm hususlarda yetkiyi TKB na ve bu Kararnamenin 10. maddesi ile de KKGM ne vermektedir. Veteriner tıp ürünlerinin üretimi, dağıtımı ve kontrolü 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu hükümleri uygulanır. 22.06.2000 tarihli Veteriner İlaç Satış Yerleri Kontrolü Hakkında 2000/25 sayılı Genelge ile 25.01.2002 tarihli Veteriner tıp ürünleri ile ilgili Veteriner İlaç Satışı Hakkında 2002/5 sayılı Genelgede bu konuda esastır. İlaç katılmış yem maddelerinin üretimi, dağıtımı, kullanımı ve kontrolünde 1734 sayılı Yem Kanunu esas alınmaktadır. Yem katkılarının kullanımı 18.12.2002 tarih ve 24967 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan 2002/66 sayılı Yem Katkı ve Premikslerin Üretimi, İthalatı, İhracatı, Satışı ve Kullanımı Hakkında Tebliği esas alınmaktadır [Bu Tebliğ 2005/1 sayılı Tebliğ (RG. 25689/12.01.2005) ve 2006/1 sayılı Tebliğ (RG:26056/21.01.2006) ile değiştirilmiştir)]. Türk Mevzuatına göre, veteriner tıp ürünleri ve yem katkı maddelerinin lisans almadan ithalatı ve kullanımı yasaktır. Herhangi bir veteriner ilacının ithal edilebilmesi için ithal rejimi kararına göre TKB ndan yazılı bir izin verilmiş olması gerekmektedir. 4 Kalıntı Kontrol Planının uygulanmasında görev alan resmi kurumlar Ulusal Kalıntı Kontrol Planı ile ilgili konularda TKB yetkilidir. TKB nın organizasyon şeması Şekil 1 de verilmektedir. TKB nin merkez teşkilatında ana hizmet birimi olarak 5 Genel Müdürlük bulunmaktadır. Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (KKGM), kalıntı kontrol programlarının oluşturulmasından ve uygulamaların üst gözetiminden sorumludur. KKGM içindeki Halk Sağlığı Hizmetleri Dairesi Başkanlığının Kontrol Laboratuvarları ve Kalıntı İzleme Şube Müdürlüğü bu konuda görevli olan birimdir. KKGM nün organizasyon şeması Şekil 2 de verilmektedir. TKB nın İl ve İlçe Müdürlükleri ulusal kalıntı kontrol planlarını yürüten kurumlardır. Bu kurumlar; il bazında izleme, geri izleme, kontrol ve denetim, sonuçların değerlendirilmesi, yasa ihlallerinde tebligat ve yasal işlemleri yürüten birimlerdir (Şekil 3). 5 Yetkili laboratuvarların listesi Kalıntı Kontrol Planı kapsamında yer alan analizlerde görevli olan laboratuvarlar aşağıda verilmiştir. Bu laboratuvarlar Kalıntı Kontrol Planı kapsamında görevli oldukları konularda Ulusal Referans Laboratuvarıdır. Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü; antibakteriyal maddeler (Grup B1), kloramfenikol ve nitrofuranlar (grup A6) görevli olduğu analizlerdir. Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü; Nitrofuranlar, nitroimidazoller (Grup A6), anthelmintikler (grup B2a), antikoksidialler ve imidazoller (grup B2b), NSAID ( grup B2e), balda fumagillin (grup B2f) ve kloramfenikol (grup A6) doğrulama analizi görevli olduğu analizlerdir. Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü; Stilbenler/steroid (Grup A1, A3), antitiroid ajanlar (Grup A2), resorsilik asit laktonlar (grup A4), beta agonistler (grup A5) ve pestisitler (Grup B2c, B3a, B3b) görevli olduğu analizlerdir. İzmir İl Kontrol Laboratuvarı; Ağır metaller (grup B3c) ve balda naftalin görevli olduğu analizlerdir. Ankara İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü; Sütte kurşun (grup B3c), mikotoksinler (grup B3d) ve boyalar (grup B3e) görevli olduğu analizlerdir. Ankara ve İzmir İl Kontrol Laboratuvar Müdürlükleri ile Etlik Merkez Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ISO-EN 17025 ye göre akreditedir. Bu müdürlükler kapsam genişletme çalışmalarını sürdürmektedir. Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü akredite olmak üzere çalışmalarını sürdürmektedir. 9

Dış Laboratuvarda yaptırılacak analizler 2008 programı dahilinde A1,A3, A4, A5 için gönderilen numunelerin tamamı ile A6-nitrofuran, A6-nitroimidazol ve B3e malaşit yeşili analizleri için gönderilen belli sayıdaki numunenin analizleri, Avrupa Birliğinin 2002/657/EC Kararında belirtlen koşulları yerine getiren, akredite/valide metotları kullanan ve ISO 17025 kapsamında akredite edilmiş dış laboratuvar tarafından yapılacaktır. Analizi gerçekleştirecek olan yüklenici laboratuvar, 2008 yılı açılacak ihale ile belirlenecektir. Yüklenici laboratuvara numune gönderimi Numune gönderimi; yüklenici firma ile imzalanan sözleşme esasları dahilinde gerçekleştirilir. EMVKAE,, PVKAE ve AİKL Müdürlükleri ihale sonuçlandırıldıktan sonra, sorumlu oldukları konularda Teknik Şartnemede belirtilen sayı ve program dahilinde yüklenici laboratuvara numune gönderiminden; Teknik şartnamede belirtilen zaman ve sayıda İl Müdürlükleri tarafından laboratuvarlarına yeterli sayıda numunenin ulaşmasını takip etmekten ve bu numuneleri yüklenici laboratuvara nakliye firması aracılığı ile gönderilmesini sağlamaktan; yüklenici laboratuvara ve nakliye firmasına yapılacak olan ödemeleri takip etmekten, yüklenici firmanın gönderdiği analiz raporlarına göre İl Müdürlüklerine rapor tanzim etmekten; analiz sonuçlarının yasa ihlalini ortaya koyması durumunda kalıntı izleme çalışmalarına esas olan Yönetmeliğin 16. maddesinde belirtilen laboratuvar analiz ücretleri ile ilgili hükümleri yerine getirmekten sorumludur. 10

BAKAN ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜ BAKAN MÜŞAVİRLİĞİ BASIN VE HALKLA İLİŞKİLER MÜŞAVİRLİĞİ YURTDIŞI TARIM MÜŞAVİRLİKLERİ YÜKSEK KOMİSERLER GRUBU TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI MÜSTEŞAR MÜSTEŞAR YARDIMCILARI ANA HİZMET BİRİMLERİ Tarımsal Üretim ve Geliştirme GM. DENETİM VE DANIŞMA BİRİMLERİ Strateji Geliştirme Başkanlığı Hukuk Müşavirliği Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarımsal Araştırmalar Genel Müd. Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Koordinasyon Daire Başkanlığı TAŞRA BİRİMLERİ İl Müdürlükleri İlçe Müdürlükleri Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri Üretme İstasyonları İl Kontrol Laboratuar Müdürlükleri Zirai Karantina Müdürlükleri Tahaffuzhane ve Gümrük Kontrol Müdürlükleri YARDIMCI HİZMET BİRİMLERİ Personel Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Yayın Dairesi Başkanlığı Savunma Sekreterliği BAĞLI KURULUŞLAR Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü İLGİLİ KURULUŞLAR Toprak Mahsulleri Ofisi Gn. Müd. Tarım İşletmeleri Gn. Müd. Çay İşletmeleri Gn. Müd. Et ve Balık Ürünleri A.Ş. Gn. Müd. Şekil-1: TKB nın Organizasyon Şeması 11

GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR YARDIMCILARI HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Kontrol Laboratuvarları ve Kalıntı İzleme Şb Müd. Tesisler Denetleme Ve Ruhsat Şube Müdürlüğü Zoonoz Hastalıklardan Korunma Hizmetleri Şb Müd. BİTKİ KORUMA HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Zirai Mücadele Şube Müdürlüğü Zirai Mücadele İkmal Şube Müdürlüğü Zirai Mücadele Eğitim ve Kontrol Şube Müdürlüğü ÇEVRE VE AFET HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Tarımsal Çevre ve Su Kirliliği Kontrol Şube Müdürlüğü Tarım ve Çevre İlişkileri Şube Müdürlüğü Doğal Afetler ve Çiftçi Malları Koruma Şube Müdürlüğü HAYVAN HAREKETLERİ VE KARANTİNA HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Karantina Şube Müdürlüğü Serbest Veteriner Hekimlik Hizmetleri Şube Müdürlüğü Yurtiçi Hayvan Hareketleri Kontrol Şube Müdürlüğü HAYVAN SAĞLIĞI HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Hayvan Hastalıklarıyla Mücadele Şube Müdürlüğü Veteriner Laboratuvar Hizmetleri Şube Müdürlüğü Veteriner Epidemiyoloji ve Enformasyon Şb. Müdürlüğü SU ÜRÜNLERİ HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Su Ürünleri Kontrol Şube Müdürlüğü Su Ürünleri Hijyeni ve Hastalıklarla Mücadele Şb. Müd. Balıkçılık Teknolojisi ve Yapıları Şube Müdürlüğü İDARİ VE MALİ İŞLER ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ GIDA KONTROL HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Gıda Kodeks Şube Müdürlüğü Yurtiçi Gıda Kontrol ve Beslenme Şube Müdürlüğü Gıda Dış Ticareti ve Kontrolü Şube Müdürlüğü İLAÇ-ALET HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Veteriner İlaç Şube Müdürlüğü Zirai İlaç Şube Müdürlüğü İlaç Alet Kontrol Şube Müdürlüğü KOORDİNASYON HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Koordinasyon Şube Müdürlüğü Bilgi İşlem ve Bütçe Şube Müdürlüğü Dış İlişkiler Şube Müdürlüğü YEM VE GIDA TESCİL HİZMETLERİ DAİRE BAŞ.LIĞI Yem Tescil ve Ruhsat Şube Müdürlüğü Yem Kontrol Şube Müdürlüğü Gıda Sanayii Üretim ve Tescil Şube Müdürlüğü ZİRAİ KARANTİNA VE TOHUM HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI Dış Karantina Şube Müdürlüğü İç Karantina Şube Müdürlüğü Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Şube Müdürlüğü Şekil 2. KKGM nün Organizasyon Şeması

VALİ İL MÜDÜRÜ Bitki Koruma Şb. Müd. Kontrol Şb. Müd. Destekleme Şb. Müd. Proje İstatistik Şb. Müd. Çiftçi Eğitim-Yayım Şb. Müd. Hayvan Sağlığı Şb. Müd. İdari Mali İşler Şb. Müd. İLÇE MÜDÜRLÜKLERİ Şekil -3 İl Müdürlüklerinin Organizasyon Şeması 6 Ruhsatlı maddelerin ulusal tolerans seviyeleri Maksimum kalıntı seviyeleri (MRLs) belirlenmiş olan maddeler için dikkate alınacak (marker) kalıntının ne olduğu Türk Gıda Kodeksinde belirlenmiştir. 5179 sayılı Gıda Kanunu na dayanan Türk Gıda Kodeksi kapsamında çıkarılan tebliğler aşağıda belirtilmiştir: Türk Gıda Kodeksi, 2002/30 sayılı Hayvansal Kökenli Gıdalarda Veteriner İlaçları Maksimum Kalıntı Limitleri Tebliği ( bu Tebliğ 2377/90/EC Sayılı Konsey Tüzüğünü esas alarak hazırlanmış ve bu Tüzüğe uyumlu olarak 2004, 2005, 2007, 2008 yıllarında revize edilmiştir). Türk Gıda Kodeksi, 2002/30 Sayılı Gıdalarda Maksimum Bitki Koruma Ürünleri Kalıntı Limitleri Tebliği Türk Gıda Kodeksi, 2002/63 Sayılı Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ 2002/68 sayılı Gıda Değeri Olan Hayvanlara Uygulanması Yasak Olan Maddeler Hakkında Tebliğ 2003/18 sayılı Gıda Değeri Olan Hayvanlara Uygulanması Yasaklanan ve Belli Şartlara Bağlanan Hormon ve Benzeri Maddeler Hakkında Tebliğ 2002/66 Sayılı Yem Katkı ve Premikslerin Üretimi, İthalatı, İhracatı, Satışı ve Kullanımı Hakkında Tebliğ 2005/03 sayılı Yemlerde İstenmeyen Maddeler Hakkında Tebliğ Dikkat: Karar limitlerinde Yönetmelik ve bağlı Tebliğlerin her zaman en son güncellenmiş biçimleri dikkate alınmalıdır.

96/22/EC sayılı büyümeyi teşvik etmek için hormon ve betaagonistlerin kullanımını yasaklanması ile ilgili Kosey Direktifi Türk mevzuatına uyumlaştırılmıştır. Fumagilin ve buparvaguon hariç olmak üzere, 2377/90/EC Sayılı Konsey Tüzüğü, Türk mevzuatına aktarılmıştır. Türk ulusal kalıntı kontrol programı kanatlı, süt, bal ve su ürünlerini kapsamaktadır. Buparvaguon, sadece et üreten hayvanlarda kullanılmasına izin verilmektedir. Nosemosis yaygın bir arı hastalığıdır. Sadece fumagillin bu hastalıktan korunmada oldukça önemli bir aktif madde olup alternatifi yoktur. Fumagillin, hastalığa karşı korumada çok önemli bir aktif maddedir. Bu nedenle, fumagillin halen Türkiye de ruhsatlıdır. Bununla birlikte, Türkiye de fumagillin in lisansı, bal üretiminin olmadığı dönemlerde arılarda Nosemosise karşı kullanım içindir. Fumagillin, 2003 yılından beri ulusal kalıntı izleme programı kapsamında balda aranmaktadır ve bu güne kadar pozitif sonuçla karşılaşılmamıştır. Bu maddeler için (fumagillin ve buparvakuon) Türk Gıda kodeksinde MRL değeri bulunmadığından, maddenin varlığının teyidi yasal işlem başlatma karar limitidir. Bu nedenle, sadece izin verilen türlerde ve dönemlerde kullanılmalarına izin verilmektedir. İzin verilen türlerde kullanılmaları durumunda da yasal kalıntı arınma süresini tamamlanmadan gıda değeri olan ürünlerin gıda olarak kullanımı yasaklanmıştır. Malaşit Yeşili kalıntı izleme kontrol programında B3e-boyalar grubunda yer alan ve gıda değeri olan hayvanlarda ruhsatlandırılmadığı için veteriner ilaç olarak kullanımına izin verilmeyen bir maddedir. Bu maddenin balık üretiminde muhtemel kullanım alanları; balık yumurtalarında ve anaç balıklarda fungal enfeksiyonları yok etmek ve bu balıkların yetiştirildiği havuz ve tankların dezenfeksiyonudur. Malaşit yeşili ve/veya onun metaboliti olan leukomalaşidin balık dokuları için yasal işlem başlatma seviyesi >2 ppb dir. Bu değer, analizde kullanılacak cihaz için minumum gerekli performans limitidir. İlaçlı yem maddelerinin üretilmesi hususunda, özellikle karışımın homojenliği, son ürünün stabilitesi (kararlılığı) ve çapraz bulaşmanın engellenmesiyle ilgili kurallar 2005/12 sayılı İlaçlı Yem Tebliğinde (RG: 24.03.2005/25765) belirlenmiştir. İlaçlı yem üretimi ile ilgili denetimde bu tebliğde belirtilen hükümlerin yerine getirilme durumu araştırılmalıdır. 7 Kalıntı tespit edilen hayvanlar veya hayvansal ürünler hakkında yürütülen önlemler ve temel alınan Kanunlar Gıda değeri olan hayvanlarda ve bu hayvanlardan elde edilen gıdalarda farmakolojik aktif maddeler (veteriner tıp ürünleri) veya metabolitlerinin yasal seviyeyi aşması durumunda pazarlanması yasağı: 3285 Sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu 33.Maddesi 5179 sayılı gıdaların üretilmesi, tüketilmesi ve denetimi hakkında Kanunun 7, 10, 18 ve 29 Maddeleri Kesim için orijin çiftlikten hayvanların alınacağının ve hayvanların el değiştirmesi veya sevkinin önleneceğinin bildirimi 3285 sayılı Hayvan Sağlı ve Zabıtası Kanunu 33. Maddesi Kesim izninin geri çevrilmesi : 3285 Sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu 33.Maddesi 5179 sayılı gıdaların üretilmesi, tüketilmesi ve denetimi hakkında Kanunun 7. maddesi Orijin çiftlikte kalıntının tespit edilmesi durumunda nedenin araştırılması: 3285 Sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu 33.Maddesi 5179 sayılı gıdaların üretilmesi, tüketilmesi ve denetimi hakkında Kanunun 10 ve 23 maddeleri 14

8 Bölüm A: Kanatlı Ulusal Kalıntı Kontrol Planı kanatlı ve kanatlı etinde kalıntıların tespit edilmesi için inceleme koşullarını kapsar. 8.1 Orijin çiftlikten numune alma Numune alımında, öncelikle büyük kanatlı çiftlikleri ve büyüklüğüne bakmaksızın AB ne ihraç etmek üzere üretim yapan kanatlı çiftliklerine odaklanılmalıdır. Bunun ötesinde, mümkün olduğunca çok sayıda çiftlik denetlenmelidir. 8.2 Numune alma zamanı Sürünün üretim periyodu sırasında, numune alımında 2 farklı tarih esas alınmalıdır: a) sürünün yetiştirilme periyodu sırasında b) Kesime getirilen sürünün kontrolü sırasında kesimden hemen önce Numune alma zamanı bu 2 tarihin dışında olmamalıdır. 8.3 Numune alma prosedürü Numune alımı 2. bölümde tanımlanan genel numune alma prensipleri dikkate alınarak yapılmaldır. Buna ilaveten aşağıda belirtilen hususlar da dikkate alınmalıdır: a) Hayvanın büyüklüğüne ve analitik ihtiyaçlarına bağlı olarak, numune bir veya daha fazla hayvanı içerebilir. b) Üretim çiftliğinde numune alınırken, kesime yakın olan (30 günlük ve üzerindeki) hayvanlardan sürüyü temsil edecek şekilde örnekleme yapılmalı ve bu hayvanların içme suyundan da numune alınması prensibine uyulmalıdır. Buna ek olarak, sürülerin yemlerinden alınan numuneler analiz edilebilir. Aflatoksin analizleri için yem numunesi alınmalıdır. c) Numune alımı aşamasında, işletmenin genel yapısı, kümes ve kümes malzemeleri de dahil olmak üzere kontrol edilmeli ve tespit edilen hususlar tutanak altına alınmalı, ve sürünün strese girmediği durumdaki davranışları izlenmelidir. 8.3 b ile ilgili açıklama: Hayvanlardan numune alınması Kanatlı üretiminde, tek tek hayvan değil, sürünün tamamı en küçük üretim birimi olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, numune alınması için seçilen hayvanların sürünün ortalama durumunu yansıtması gereklidir. Hayvanların içme suyundan numune alınması Hayvan içme suyu sisteminin tekniği ve çeşidi dikkate alınarak, içme suyu numuneleri tıp ürünlerinin uygulandığı yerden ve suyun siteme dağıtım noktasından alınmalıdır. Otomatik içme suyu tedariki sisteminin olması halinde, bu bir tank veya ölçü aleti olacaktır. Bir sürünün, bir veya birkaç tank veya diğer ilgili ekipmanla sulanması durumunda, su tedarik sisteminin her parçasından bir numune alınarak laboratuvar numunesi oluşturulmalıdır. Yem maddelerinden numune alınması Yem maddelerinden numune alınması usulü mevcut yem stoklarına ve çiftlikte kullanılan yemleme tekniğine bağlıdır. Tek yemin kullanımının tercih edildiği yerlerde, yemin esas depolandığı yerler silolar olacak ve yemin önemli bir miktarı silo tanklarında depolanacaktır. Buralarda hayvanlara yem; tüpler, taşıma bantları ve zincir sistemi yoluyla sağlanır. Büyük çiftlikler fazladan silolara sahip olabilir ve ilaçlı yemler kullanılabilir. Yem maddeleri için tesis edilmiş olan yem taşıma bantlarında örnekleme yeri, eğer mümkünse, tek tek kümeslerin yem yerlerine dağıtımından önceki yer olarak seçilmelidir. Numune almadan önce, kullanılan yem katkıları sorgulanmalıdır. Aflatoksin numunesi alımında 2006/05 sayılı Genelge hükümleri uygulanmalıdır. 15

8.4 Numune Olarak Seçilmiş Hayvanların Kesimi Sürüden hayvanların seçilmesinden sonra aşağıda belirtilen iki alternatiften biri uygulanmalıdır: a) Numune alınan çiftlikte resmi denetim görevlilerince hayvanların usulüne uygun kesimi ve sorumlu laboratuvara karkasların nakledilmesi, veya b) Hayvanların canlı olarak sorumlu laboratuvara nakledilmesi. Analizde kullanılacak organ numuneleri hijyenik şartlar altında çiftlikte/kesimhanede veya laboratuvarda alınmalıdır. 8.5 Zeranol için not Zeranol için analiz edilecek numuneler, mikotoksin bulaşması ile kullanılması yasal olmayan zeranol uygulanması hakkında ayırım yapılabilmesi için; zeranol, taleranol, alfa ve betazearalenol yönünden analiz edilmelidir. 8.6. Analiz edilecek matrikslerle ilgili not İl Müdürlükleri tarafından alınacak matrikslerle ilgili aşağıdaki belirtilen hususlar dikkate alınacaktır: Analiz Edilecek Madde Grubu Matriks Özel Hususlar. A1-A5 Karaciğer/Plazma KKGM tarafından gönderilen ayrı bir plan dahilinde alınacaktır. A6 nitrofuran Kanatlı içme suyu Çiftliklerden alınacaktır. /Karaciğer Kesimhaneden alınacaktır. A6 nitroimidazol B1, karaciğer Her il her bir alt grup için toplam numune sayısını %50 kas, %50 karaciğer olacak şekilde paylaştıracaktır. B2a, karaciğer Her il toplam numune sayısını %50 kas, %50 karaciğer olacak şekilde paylaştıracaktır. B2b B2c B3a Bütün tavuk Yağ ve derisi ile birlikte B3c Karaciğer B3d Aflatoksin Yem maddeleri 8.7. Numunenin gönderileceği laboratuvarlar ve il bazında planlama ile ilgili not 2008 programı dahilinde A1,A3, A4, A5 için gönderilen numunelerin tamamı ile A6-nirtofuran analizi için 15, A6-nitroimidazol analizi için 15 numunenin analizlerini gerçekleştirecek olan yüklenici laboratuvara gönderilecek numuneler için, il bazında numune alma programı ihale tamamlandıktan sonra, konuda görevli İl Müdürlükleri ve görevli laboratuvarla yapılacak toplantıyı takiben oluşturularak başlatılacaktır. Yüklenici laboratuvara EMVKAE A1, A3, A4 ve A5 analizleri için gelen tüm numuneleri, PVKAE ise nitrofuran ve nitroimidazol analizleri için belirtilen sayıda numuneyi analiz edilmek üzere gönderecektir. Bu numunelerin dışındaki diğer numuneler için program, 2006/05 sayılı Genelge ye göre hazırlanan il bazında numune alma programlarına göre yürütülecektir. Balıkesir, Bolu, Sakarya illeri kesimhaneden nitrofuran analizi için aldıkları numuneleri PVKAE ne, diğer iller ne gönderecektir. Nitrofuran analizi için alınan hindi numuneleri (çiftlik ve kesimhane) PVKAE ne gönderilecektir. 16

Ulusal Kalıntı Planı-Kanatlı Planın Uygulanacağı Yıl 2008 Hayvan Türü/ürün Kanatlı Ulusal Üretim Miktarı (ton) Kanatlı eti :866409, Hindi eti: 32466 (2006 yılı) AB ne yapılan ihracat AB ne ihracat henüz yapılmamaktadır. Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı 800 Programda Alınacak Numune Sayısı 2000 (1882 Brolier, 118 hindi) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI ÇİFTLİK KESİMHANE MİN PLAN MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR A1 STILBENLER 50 50 50 50 A3 A4 STEROIDLER (ANDROJENIK, ESTROJENIK VEYA PROGESTAJENIK ACTIVİTELİ) 50 50 50 50 RESORSİLİK ASİT LACTONLAR 50 50 50 50 Diethylstilbestrol (DES) Karaciğer/plazma - Hexoestrol Karaciğer/plazma Dienoestrol karaciğer/plazma 17-alphaethylestradiol Karaciğer/plazma 17-alpha-methyltestosterone Karaciğer/plazma Trenbolone Karaciğer/plazma Progestrone Karaciğer/plazma Testesteron Karaciğer/plazma Zeranol ve İkaraciğer/ metabolitleri plazma Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE Varlığının teyidi EVKAE A5 BETA AGONISTLER 50 50 50 50 Varlığının Clenbuterol Yem/plazma teyidi Yem/plazma Varlığının Salbutemol teyidi Yem/plazma Varlığının Bromobuterol EVKAE EVKAE EVKAE 17

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI ÇİFTLİK KESİMHANE MİN PLAN MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR A6 teyidi Yem/plazma Varlığının Cimbuterol teyidi EVKAE Yem/plazma Varlığının mabuterol teyidi EVKAE Yem/plazma Varlığının mapenterol teyidi EVKAE Yem/plazma Varlığının simaterol teyidi EVKAE kloramfenikol+ Nitrofuranlar+ 50 143 50 166 Nitroimidazoller KLORAMFENIKOL 94 64 Kloramfenikol İçme suyu, kas, karaciğer ELISA LC-MSMS 0,3 0,3 >0.3 (MRPL), PVKAE AHD, AMOZ, AOZ, Varlığının NITROFURANLAR 7(H) 39 LC-MS-MS LC-MS-MS 0,5 0,5 SEM teyidi PVKAE 35 0 AMOZ, AOZ İçme suyu ELISA ELİSA: 1 Varlığının LC-MS-MS 0,5 LC-MS-MS LC-MSMS: 0,5 teyidi, PVKAE AHD, AMOZ, AOZ, Varlığının 15 PVKAE SEM teyidi NITROIMIDAZOLLER 7(H) 33 DMZ kas Varlığının PVKAE LC-MS LC-MS-MS 5 - teyidi Varlığının PVKAE IPZ kas LC-MS LC-MS-MS 5 - teyidi Varlığının PVKAE IPZ-OH kas LC-MS LC-MS-MS 5 - teyidi Varlığının PVKAE MNZ LC-MS LC-MS-MS 5 - teyidi Varlığının PVKAE MNZ-OH İkas LC-MS LC-MS-MS 5 - teyidi Varlığının PVKAE 15 Nitroimidazoles Karaciğer/yem teyidi 18

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK /KALINTI MADDE ANALZİ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR B1 ANTİBAKTERİYAL MADDELER (bu grupta yer ana madde grupları için çalışılacak sayı için dipnota bakınız) 100 171 147 64 CharmII: 20 Tetracycline Charm II ve HPLC HPLC 15 tetrasiklin HPLC:15 grubunda yer Charm II ve HPLC CHARM II: 100 Oxytetracycline HPLC alan her bir HPLC: 15 15 madde için: Charm II ve HPLC Charm II: 100 HPLC: Chlortetracycline HPLC kas için >100 30 30 karaciğer için Charm II ve HPLC Charm II: 100 HPLC: Doksisiklin HPLC >300 30 30 Sulfametazine Charm II ve HPLC Charm II:100 HPLC HPLC: 14 14 Sulfametaksazole Charm II ve HPLC Charm II: 25 HPLC HPLC:20 15 Charm II ve HPLC Charm ıı: 80 Sulfatiazol HPLC HPLC: 18 18 Sulfonomid Charm II ve HPLC CHarm II: 40 Sulfadiazin HPLC grubunda yer HPLC:13 13 alan maddelerin Charm II ve HPLC Charm II:40 HPLC: Sulfamerazine HPLC toplamı kasta 14 14 >100, karaciğerde Charm II ve HPLC Charm II: 40 Sülfadimetoksin HPLC >100 olduğunda HPLC: 25 25 sulfanilamid HPLC HPLC-FLD 15 15 ELISA: 100 enrofloxacin ve Enrofloxacin, karaciğer ELISA ve HPLC HPLC-FLD HPLC: geliştiriliyor geliştiriliyor ciprofloxacin toplamı için Ciprofloxacin, karaciğer ELISA vehplc HPLC-FLD >100, ELISA: 100 geliştiriliyor Karaciğer için HPLC: geliştiriliyor >200 olduğunda - 64 Tylosin, karaciğer HPLC-UV HPLC-UV geliştiriliyor geliştiriliyor Eritromycin, karaciğer HPLC-UV HPLC-UV geliştiriliyor geliştiriliyor Penicilin HPLC-UV HPLC-MS Charm :50 HPLC: 50 Oxacillin Charm II ve HPLC HPLC-UV 500 ve 300 300 Cloxacillin Charm II vehplc HPLC-UV 500 ve 300 300 Ampicillin Charm II ve HPLC HPLC-UV 50 ve 50 50 Amoxcacillin Charm II vehplc HPLC-UV 50 ve 50 50 50 için >100 Karaciğer için >100 için >200 karagiğer için >200 için >50 Karaciğer için >50 için >50 Karaciğer için >50 için >300 Karaciğer için >300 için >300, Karaciğer için >300 için >300, Karaciğer için >300 19

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK /KALINTI MADDE ANALZİ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR B2a + B2b + B2c + B2e 100 621 B2a ANTHELMINTIKLER 163 B2b ANTIKOKSİDİALLER 226 KARBAMATLAR 117 B2c PRETROİDLER 115 Dicloxacillin Charm II ve HPLC HPLC-UV 300 ve 300 300 için >50, Karaciğer için >50 Thiabendazole, karaciğer LC-MS LC-MS-MS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Levamizole, karaciğer LC-MS LC-MS-MS 5 - için >10, Karaciğer için >100 PVKAE PVKAE Monensin LC-MS LC-MS-MS 5 - >8 PVKAE Narasin LC-MS LC-MS-MS 10 - >50 PVKAE Salinomycine LC-MS LC-MS-MS 10 - Varlığının teyidi PVKAE Lasolosid LC-MS LC-MS-MS 10 - >20 PVKAE Maduramycin LC-MS LC-MS-MS 10 - Varlığının teyidi PVKAE Nicarbazin LC-MS LC-MS-MS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Carbaril HPLC-PCD HPLC-PCD 2 2 Varlığının teyidi EMVKAE Methiocarb HPLC-PCD HPLC-PCD 5 5 >50 EMVKAE Methomyl HPLC-PCD HPLC-PCD 9 9 >2000 EMVKAE Aldicarb HPLC-PCD HPLC-PCD 4 4 Varlığının teyidi EMVKAE EMVKAE cypermethrin GC-ECD HPLC- EMVKAE GC-ECD HPLC-PCD PCD 136 136 >50 Deltametrin GC-ECD HPLC- EMVKAE GC-ECD HPLC-PCD PCD 43 43 >10 Tetrametrin GC-ECD HPLC- EMVKAE GC-ECD HPLC-PCD PCD 50 50 Varlığının teyidi B3a B3a + B3c + B3d 100 339 115 ORGANOKLORLU MADDELER(PCB ler dahil) Gamma-HCH Beta-HCH Alfa-HCH Aldrin PP'DDE PP'DDD PP'DDT Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 10 - Varlığının teyidi ECVCRE Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 10 - Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 19 - Varlığının teyidi ECVCRE Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 8 - Varlığının teyidi ECVCRE Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 10 - Varlığının teyidi ECVCRE Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 8 - Varlığının teyidi ECVCRE Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 9 - Varlığının teyidi ECVCRE 20

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK /KALINTI MADDE ANALZİ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR OP'DDE Hexachlorobenzene Heptachlor Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 4,5 - Varlığının teyidi ECVCRE Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 7 - Varlığının teyidi ECVCRE Yağ (derisi ile birlikte bütün tavuk) GC-ECD GC-MS 12 - Varlığının teyidi ECVCRE B3c KİMYASAL ELEMENTLER 113 kurşun Karaciğer ICP-OES ICP-OES 10 10 >100 İİKL kadmiyum karaciğer ICP-OES ICP-OES 10 10 >500 İİKL B3d MİKOTOKSİNLER 111 Aflatoksin B1 yem HPLC-FLD HPLC-FLD 0,4 0,4 >20 (brolier) AİKL >10 (civciv) 21

2008 KANATLI (BROİLER) İL BAZINDA NUMUNE ALMA PROGRAMI ÇİFTLİK KESİMHANE 22 A1-A4. A5 A6- kloramfenikol A6-nitrofuran A1, A3, A4, A5 A6-nitrofuran ve nitroimidazol B3daflatoksin. A6- Kloramfenikol A6-nitrofuran A6- Nitroimidazol B1-tet. B1-sulf. B1-Qualinon B1- betalaktams B2aantelmentik B2bantikoksidial B2c-karbam. B3aorganoklorlu, B2c pretroids B3c-kimyasal elementler TOPLAM İL EMVKAE AİKL EMVKAE PVKAE PVKAE EMVKAE İİKL ADANA 2 1 5 4 1 1 5 5 3 3 6 7 5 5 5 AFYON 1 1 1 1 0 0 1 1 1 0 1 2 1 1 0 ANKARA 2 1 2 1 1 1 3 2 0 0 2 4 1 1 1 AYDIN 0 1 1 0 0 1 0 0 0 0 2 4 1 1 0 BALIKESİR 10 10 14 10 5 5 35 25 16 12 28 44 18 18 15 BİLECİK 3 1 3 2 2 1 4 3 2 2 5 6 4 4 3 BOLU 20 2 22 15 7 8 35 40 2 16 42 44 34 34 25 BURSA 3 1 4 2 2 1 8 5 2 2 5 6 4 4 4 ÇANKIRI 2 1 1 1 1 0 1 1 1 1 2 2 1 1 1 ÇANAKKALE 0 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 DÜZCE 0 1 1 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ELAZIĞ 1 1 1 1 0 0 1 1 1 1 1 2 1 1 1 ERZİNCAN 1 1 0 0 0 1 1 1 1 0 1 2 1 1 0 ESKİŞEHİR 1 1 1 0 0 1 1 1 1 0 1 2 1 1 1 GAZİANTEP 1 1 1 0 0 0 1 1 1 0 1 2 1 1 1 HATAY 1 1 0 0 0 0 1 1 1 0 1 2 1 1 0 İZMİR 10 1 8 4 3 2 14 10 5 4 12 23 8 8 10 KAYSERİ 1 1 1 1 0 0 1 1 1 1 1 2 1 1 1 KOCAELİ 8 1 11 3 3 2 18 12 5 4 12 23 6 6 11 MALATYA 1 1 1 1 0 0 1 1 1 1 1 2 1 1 1 MANİSA 3 1 5 1 3 2 12 6 3 2 5 10 5 5 5 MERSİN 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 2 2 1 1 1 SAKARYA 15 1 19 8 5 5 15 20 10 8 22 23 12 12 20 SAMSUN 1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 2 2 1 1 1 A1-A5 İÇİN 186 NUMUNENİN DAĞILIMI İHALE TAMAMLANDIKTAN SONRA GÖNDERİLECEKTİR. A1-A5 İÇİN 180, A6 İÇİN 30 NUMUNENİN NUMUNENİN DAĞILIMI İHALE TAMAMLANDIKTAN SONRA GÖNDERİLECEKTİR.

ÇİFTLİK KESİMHANE A1-A4. A5 A6- kloramfenikol A6-nitrofuran A1, A3, A4, A5 A6-nitrofuran ve nitroimidazol B3daflatoksin. A6- Kloramfenikol A6-nitrofuran A6- Nitroimidazol B1-tet. B1-sulf. B1-Qualinon B2c-karbam. B3aorganoklorlu, B2c pretroids B3c-kimyasal elementler TOPLAM İL EMVKAE AİKL EMVKAE PVKAE PVKAE EMVKAE İİKL UŞAK 1 1 2 1 1 0 2 2 1 1 2 2 2 2 2 TOPLAM 141 45 89 35 107 180 30 58 35 33 162 141 60 60 157 218 111 111 109 1882 2008 KANATLI (HİNDİ) İL BAZINDA NUMUNE ALMA PROGRAMI ÇİFTLİK KESİMHANE A1-A4 A5 B1- betalaktams B2aantelmentik B2bantikoksidial A6- kloramfenikol A6-nitrofuran A6- nitroimidazol B3d-aflatoksin A1-A4 A5 A6-nitrofuran A6- kloramfenikol B1-tetrasiklin. B1-sulfonomid B1-Qualinon B1-betalaktams B2aantelmentik B2bantikoksidial B2c-karbam. B3aorganoklorlu, B2c pretroids B3c-kimyasal elementler TOPLAM İL EMVKAE PVKAE AİKL EMVKAE PVKAE PVKAE EMVKAE İİKL ANTALYA(H) 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 0 1 0 0 0 4 AYDIN (H) 0 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 BOLU(H) 1 2 1 1 2 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 26 ESKİŞEHİR(H) 1 0 1 0 1 1 1 0 0 0 1 1 1 0 1 13 İSTANBUL(H) 1 1 1 1 0 1 0 1 1 1 1 1 1 0 0 13 İZMİR(H) 1 1 1 1 1 2 2 1 1 1 1 1 1 2 1 30 MANİSA (H) 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 SAKARYA (H) 0 1 1 1 0 0 1 1 1 0 1 1 1 1 0 14 SAMSUN (H) 0 0 0 0 0 0 1 1 0 1 1 1 1 0 1 9 VAN(H) 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 0 0 0 2 TOPLAM 9 5 5 7 7 4 15 5 4 6 9 6 4 4 6 8 6 4 4 118 NUMUNENİN DAĞILIMI İHALE TAMAMLANDIKTAN SONRA GÖNDERİLECEKTİR NUMUNENİN DAĞILIMI İHALE TAMAMLANDIKTAN SONRA GÖNDERİLECEKTİR 23

9 Bölüm B: Yetiştiricilik Yolu İle Elde Edilen Su Ürünleri 9.1 Numune Alma Prosedürü Numune alınırken 2. bölümde tanımlanan genel prensiplere uyulmalıdır. Balığın büyüklüğüne bağlı olarak ve analitiksel gereklere uygun olarak, numune bir veya birkaç balığı içerecektir. Numune alma gereksinimleri alabalık, levrek, çipura ve diğer balıklar için belirlenmiştir. İzleme programı; yetiştiricilik çiftliklerinde, kuluçkahanelerde, su ürünleri işleme tesislerinde, toptan ve perakende satış yerlerinde yürütülür. Yıllık numune alma programları kapsamında alınacak numuneler, mevcut çiftliklerin en az %10 unu temsil etmelidir. Su ürünleri tesislerinden alınması gereken numune sayısı sınırlı olduğundan numuneler fiili yetiştiricilik miktarı 50 ton/yıl ve üzeri olan çiftlikler ile kapasitesine bakılmaksızın AB ne ihracat yapan tesislere öncelik verilir. Aynı zamanda, eğer mümkünse, her bir numune farklı bir işletmeden alınmalıdır. A grubu maddelerin tespiti için numune alınması Balık çiftliklerinde insan tüketimi için ve pazarlara sunulmaya hazır balıklar dahil olmak üzere üretimin her aşamasında numuneler alınmalıdır. B grubu maddelerin tespiti için numune alınması Numuneler öncelikle insan tüketimi için ve pazarlara sunulmaya hazır balıklardan alınmalıdır. Toptan satış yerlerinden ve işleme tesislerinden taze balık numuneleri alınabilir. Bu durumda, alınan numunede pozitif bir bulgu tespit edildiğinde, orijin çiftlikte geri izleme çalışması yapılır. Aflatoksin analizi için yem numunesi alınacaktır. 9.2. Numunelerin gönderileceği laboratuvar ve il bazında planlama ile ilgili not 2008 programı dahilinde A1 ve A3 için gönderilen numunelerin tamamı ile A6-nitrofuran analizi için 15, A6-nitroimidazol analizi için 15 numune ile B3e malaşit yeşili için 30 numunenin analizlerini gerçekleştirecek olan yüklenici laboratuvara gönderilecek numunelere ait il bazında numune alma programı ihale tamamlandıktan sonra Genel Müdürlük tarafından gönderilecektir. Bu numunelerin dışındaki diğer numuneler için program, 2006/05 sayılı Genelge ye göre hazırlanan il bazında numune alma programlarına göre yürütülecektir. Yüklenici laboratuvara EMVKAE A1 ve A3 analizleri için gelen tüm numuneleri,, PVKAE ve AİKL sırasıyla nitrofuran, nitroimidazol ve malaşit yeşili analizleri için belirtilen sayıda numuneleri analiz edilmek üzere gönderecektir. Bu numunelerin dışındaki diğer numuneler için program, 2006/05 sayılı Genelge ye göre hazırlanan il bazında numune alma programlarına göre yürütülecektir. 24

Ulusal Kalıntı Planı- Yetiştiricilik Yolu İle Elde Edilen Su Ürünleri Planın Uygulanacağı Yıl 2008 Hayvan Türü/ürün Su ürünleri (balık) Ulusal Üretim Miktarı (ton) 118.277 (2005 yılı) AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı 1183 Programda Alınacak numune Sayısı 1183 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN A1 STILBENLER 130 130 A3 A6 STEROIDLER (ANDROJENIK, ESTROJENIK VEYA PROGESTAJENIK ACTIVİTELİ) 130 130 ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Diethylstilbestrol (DES) GC-MS 1,5 - Varlığının teyidi EVKAE Hexoestrol Varlığının teyidi EVKAE Dienoestrol EVKAE 17-alpha-ethylestradiol Varlığının teyidi EVKAE 17-alpha-methyltestosterone Varlığının teyidi EVKAE Trenbolone Varlığının teyidi EVKAE Progestrone Varlığının teyidi EVKAE Testesteron Varlığının teyidi EVKAE Kloramfenikol + Nitrofuranlar+ 130 130 Nitroimidazoller Varlığının teyidi KLORAMFENİKOL 60 Kloramfenikol ELISA ve LC-MS-MS LC-MSMS 0,3 0,1 NITROFURANLAR AOZ ELISA ve LC-MSMS LC-MSMS 1 0,5 Varlığının teyidi, PVKAE AMOZ ELISA ve LC-MSMS LC-MSMS 1 0,5 Varlığının teyidi, PVKAE 20 AHD LC-MSMS LC-MSMS 0,5 0,5 Varlığının teyidi PVKAE SEM LC-MSMS LC-MSMS 0,5 0,5 Varlığının teyidi PVKAE 15 AOZ, AMOZ, AHD, SEM Varlığının teyidi NITROIMIDAZOLLER DMZ LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE IPZ LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE 20 IPZ-OH LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE MNZ LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE MNZ-OH LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE 15 Nitroimidazoles Varlığının teyidi PVKAE 25

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU B1 ANTİBAKTERİYEL MADDELER (bu grupta yer ana madde grupları için çalışılacak sayı için dipnota bakınız) NUMUNE SAYISI MIN 396 PLAN 153 153 90 B2a ANTHELMINTIKLER 158 158 B3a + B3c + B3d + B3e TOPLAMI 238 239 B3a 62 ORGANOKLORLU MADDELER(PCB ler dahil) ARANACAK MADDE /KALINTI ANALiZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR Sülfanilamid HPLC-FLD HPLC-FLD 20 20 Charm: 80 HPLC: Sülfatiazol Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD 20 20 Charm:40 Sülfamerazin Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC: 20 20 Sulfonomid Charm:100 HPLC: grubunda yer alan Sülfametazin Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD 20 20 maddelerin toplamı Charm: 25 >100 olduğunda Sülfametaksazol Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC: 20 20 Charm: 40 Sülfadimektoksin Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC: 20 20 Charm: 40 Sülfadiazin Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC: 20 20 Charm:100 HPLC: Oxytetracycline Charm II ve HPLC-UV HPLC-FLD 15 15 >100 Charm:100 Tetracycline Charm II ve HPLC-UV HPLC-FLD HPLC:15 15 >100 Charm: 100 Chlortetracycline Charm II ve HPLC-UV HPLC-FLD HPLC: 30 30 >100 Charm:100 Doxycyclin Charm II ve HPLC-UV HPLC-FLD HPLC: 30 30 Varlığının teyidi kas ve derinin enrofloxacin ve Enrofloxacin doğal oranında ELISA and HPLC-FLD HPLC-FLD 20 20 ciprofloxacin toplamı kas ve derinin >100 olduğunda Ciprofloxacin doğal oranında ELISA ve HPLC-FLD HPLC-FLD 20 20 Flumequin HPLC-FLD HPLC-FLD geliştiriliyor geliştiriliyor >600 İvermectin Emamectin PCB28 PCB30 PCB52 PCB180 PCB101 PCB118 PCB153 Muscle LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE kas ve derinin doğal oranında LC-MS LC-MSMS 5 - >100 PVKAE kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,05 - EVKAE kas ve derinin doğal oaranında GC-ECD GC-MS 0,05 - EVKAE kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,05 - EVKAE kas ve derinin Toplam miktar >200 doğal olduğunda oaranında GC-ECD GC-MS 0,05 - EVKAE kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,05 - EVKAE kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,05 - EVKAE kas ve derinin GC-ECD GC-MS 0,05 - EVKAE 26

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI Aldrin PP'DDE PP'DDD OP'DDT PP'DDT ANALiZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR doğal oaranında kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,05 - Yok EVKAE kas ve derinin doğal oaranında GC-ECD GC-MS 0,02 - Yok EVKAE kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,02 - yok EVKAE kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,02 - Yok EVKAE kas ve derinin doğal oranında GC-ECD GC-MS 0,05 - yok EVKAE 29 kas ve derinin Cıva doğal oranında ICP-OES ICP-OES 1 1 >500 İİKL Kurşun kas ve derinin doğal oranında ICP-OES ICP-OES 10 10 >200 İİKL kas ve derinin B3c doğal KİMYASAL Kadmiyum oaranında ELEMENTLER 33 kas ve derinin ICP-OES ICP-OES 10 10 >50 İİKL Bakır doğal oranında ICP-OES ICP-OES 10 10 >20000 İİKL Çinko kas ve derinin doğal oranında ICP-OES ICP-OES 50 50 >50000 İİKL Arsenik kas ve derinin doğal oranında ICP-OES ICP-OES 1 1 >1000 İİKL B3d MİKOTOKSİNLER 53 Aflatoksin B1 Yem HPLC HPLC 0,4 0,4 >20 AİKL B3e BOYALAR örn. Malasit yeşili (+ leucomalaşit yeşili) 62 Malaşit yeşili ve lecomalaşit yeşili HPLC LC-MSMS 2 2 >2(MRPL) AİKL 27

2008 YETİŞTİRİCİLİK YOLU İLE ELDE EDİLEN SU ÜRÜNLERİ İL BAZINDA NUMUNE ALMA PROGRAMI İLLER A1 A3 A6- kloramfenikol A6- Nitrofurans A6- Nitroimidazol B1- Sülfanamid Grubu B1- Tetracyclin Grubu B1-Qhinolone Grubu B2a B3a B3ccıva B3c-Arsenik, Çinko, Bakır, Kurşun, Kadmiyum B3d B3e TOPLAM EMVKAE PVKAE PVKAE EVKAE İİKL AİKL ADANA 1 1 1 0 0 1 0 0 1 1 0 1 1 1 9 A.KARAHİSAR 1 1 1 0 0 1 1 0 1 1 1 0 0 1 9 ANKARA 1 1 1 0 0 2 1 0 1 1 0 1 1 0 10 ANTALYA 4 4 1 0 0 3 3 2 4 1 1 0 1 2 26 AYDIN 5 5 1 1 1 2 7 4 8 1 0 1 1 1 38 BALIKESİR 1 1 1 0 0 1 1 0 1 1 0 1 1 0 9 BİLECİK 4 4 2 1 1 4 4 4 7 1 1 0 1 2 36 BOLU 1 1 1 0 0 1 1 0 2 1 0 1 1 0 10 BURDUR 2 2 1 1 1 3 2 0 4 1 1 0 1 1 20 BURSA 1 1 1 0 0 2 1 0 1 1 1 0 1 0 10 ÇANAKKALE 2 2 2 1 1 3 2 2 5 1 1 0 1 1 24 DENİZLİ 2 2 1 1 1 2 3 0 4 1 0 1 1 1 20 DÜZCE 1 1 1 0 0 0 1 0 1 0 1 0 1 1 8 GİRESUN 1 1 1 0 0 1 2 0 1 1 0 1 1 0 10 GÜMÜŞHANE 0 0 0 1 1 1 1 0 1 1 1 0 1 1 9 HATAY 1 1 1 0 0 0 1 0 1 0 1 0 1 1 8 ISPARTA 1 1 1 0 0 2 1 0 1 1 0 1 1 0 10 İZMİR 16 16 11 9 9 24 24 24 24 6 3 3 7 6 182 K.MARAŞ 1 1 2 1 1 2 3 0 3 1 1 0 1 1 18 KAYSERİ 3 3 1 2 2 4 4 3 8 1 0 1 1 1 34 KIRKLARELİ 1 1 1 0 0 2 1 0 1 1 0 0 1 0 9 KOCAELİ 1 1 1 0 0 1 1 0 1 1 0 1 0 1 9 KONYA 1 1 1 1 1 2 2 0 2 0 0 1 1 1 14 KÜTAHYA 0 0 0 1 1 1 0 0 1 1 1 0 1 1 8 MALATYA 0 0 2 0 0 2 1 0 0 0 0 0 0 2 7 MANİSA 1 1 1 1 1 1 1 0 2 1 1 1 1 2 15 28

İLLER A1 A3 A6- kloramfenikol A6- Nitrofurans A6- Nitroimidazol B1- Sülfanamid Grubu B1- Tetracyclin Grubu B1-Qhinolone Grubu B2a B3a B3ccıva B3c-Arsenik, Çinko, Bakır, Kurşun, Kadmiyum B3d B3e TOPLAM EMVKAE PVKAE PVKAE EVKAE İİKL AİKL MERSİN 1 1 1 0 0 1 1 0 1 1 1 0 1 1 10 MUĞLA 67 67 15 9 9 69 69 51 56 26 10 13 17 25 503 NİĞDE 0 0 0 1 1 1 0 0 1 1 0 1 1 1 8 ORDU 1 1 2 1 1 3 4 0 3 2 0 1 1 0 20 RİZE 1 1 1 1 1 2 1 0 3 2 1 0 1 0 15 SAKARYA 1 1 1 0 0 1 1 0 1 1 1 0 0 1 9 SAMSUN 2 2 1 1 1 3 4 0 3 1 0 1 0 1 20 SİVAS 1 1 1 0 0 1 1 0 1 0 1 0 1 2 10 TRABZON 2 2 0 1 1 3 2 0 3 1 0 1 2 2 20 ZONGULDAK 1 1 0 0 0 1 1 0 0 0 0 1 0 1 6 TOPLAM 130 130 60 35 35 153 153 90 158 62 29 33 53 62 1.183 29

10 Bölüm C: Süt 10.1 Numune alma prosedürü Numuneler sadece çiğ sütten alınmalıdır. Numune alımında 2. bölümde açıklanan genel prensipler takip edilmelidir. A6, B1 ve B2 gruplarının tespit edilmesi için numuneler süt çiftliğinden veya süt toplama/işleme tesisinin kabul rampasından orijin çiftliğe ulaşmayı sağlayacak şekilde veya üretici kooperatifi/ birliğinin süt tankından alınmalıdır. B3 Grubunun tespit edilmesi için süt numuneleri, süt çiftliğindeki süt tankından veya tankerden alınmalı ve aynı zamanda orijin süt çiftliğinde izlenebilirlik sağlanabilir olmalıdır. 10.2 Diğer hayvan türlerinden elde edilen süt İnek sütü için şart koşulan numune alınmasına ek olarak diğer hayvan türlerin (koyun,keçi, manda) sütünden de numune alınır. Alınacak numune sayısı ve aranacak maddeler 2. tabloda belirtilmektedir. Bununla birlikte, 2008 programında yer alan her İl Müdürlüğü bölgelerinde üretilen miktarlara bağlı olarak alınacak numune sayısını değiştirebilir. Ayrıca, karşılaşılan sorunlara gore, bakılacak maddeler spekturumunu da değişiklik yapabilir. Ancak her iki durumda da yapılmak istene değişiklik ve nedenleri gecikmeksizin Genel Müdürlük onayına sunulur. 10.3. Numunelerin gönderileceği laboratuvarlar ve il bazında planlama ile ilgili not 2008 programı dahilinde A6-nirtofuran analizi için 15, A6-nitroimidazol analizi için 15 numunenin analizlerini gerçekleştirecek olan yüklenici laboratuvara gönderilecek numunelere ait il bazında numune alma programı, ihale tamamlandıktan sonra Genel Müdürlük tarafından gönderilecektir. Bu numunelerin dışındaki diğer numuneler için program, 2006/05 sayılı Genelge ye göre hazırlanan il bazında numune alma programlarına göre yürütülecektir. İl Müdürlükleri, A6-Nitroimidazoller ve B2a numunelerini PVKAE ne; A6-Kloramfenikol, A6- nitrofuran ve B1 numunelerini ne gönderilecektir. Yüklenici laboratuvara ve PVKAE nitrofuran ve nitroimidazol analizleri için belirtilen sayıda numuneyi analiz edilmek üzere gönderecektir. İl Müdürlükleri; İnek sütü için il bazında numune alma programının verildiği tablonun ilk 5 sütuna yer alan her bir numune için o sütunda verilen A6, B1 ve B2a grubunda yer alan maddelerin tamamının analizini talep edecektir. Alınan numune, iki ayrı laboratuvara gönderileceğinden her biri laboratuvar için yeterli miktarda numune alımı yapılacaktır. 30

Ulusal Kalıntı Planı- İnek Sütü Planın Uygulanacağı Yıl 2008 Hayvan Türü/ürün İnek sütü Ulusal Üretim Miktarı (ton) 10026202 (2005 yılı) AB ne yapılan ihracat AB ne ihracat henüz yapılmamaktadır. Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı 668 Programda Alınacak Numune Sayısı 716 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI TEST SAYISI ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR A6 B1 MIN MIN PLAN Kloramfenikol+ Nitrofuranlar+ 548 548 563 Nitroimidazoller KLORAMFENIKOL 220 Kloramfenikol İnek sütü ELISA ve LC-MSMS LC-MSMS 0,3 0,3 >0,3 (MRPL), PVKAE Nitrofuranlar ELISA: 1, 198 AOZ, AMOZ İnek sütü ELISA ve LC-MS-MS LC-MSMS LC-MSMS:0,5 0,5 Varlığının teyidi 20 AHD, AMOZ, AOZ, SEM İnek sütü Varlığının teyidi DMZ, IPZ, IPZ-OH, Nitroimidazoller 90 LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi MNZ, MNZ-OH İnek sütü PVKAE 20 Nitroimidazoller İnek sütü Varlığının teyidi PVKAE ANTİBAKTERİYAL Charm:100 548 Tetracycline Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 15 >100 MADDELER İnek sütü HPLC:15 (bu grupta yer ana Charm:100 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 15 madde grupları için Oxytetracycline İnek sütü HPLC:15 >100 110 çalışılacak sayı için Charm:100 dipnota bakınız) Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 30 Chlortetracycline İnek sütü HPLC:30 >100 Charm:100 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 30 Doxycyclline İnek sütü HPLC:30 Varlığının teyidi Charm:4 109 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 4 Penicillin İnek sütü HPLC:4 >4 Charm:4 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 4 Ampicillin İnek sütü HPLC:4 >4 Charm:30 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 15 Oxacillin İnek sütü HPLC:15 >30 Charm:30 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 15 Cloxacillin İnek sütü HPLC:15 >30 Charm:30 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 15 Dicloxacillin İnek sütü HPLC:15 >30 31

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI TEST SAYISI ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR MIN MIN PLAN 110 110 109 Charm:4 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 4 Amoxacillin İnek sütü HPLC:4 >4 Charm:60 Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 15 Nafcillin İnek sütü HPLC:15 >30 Charm:100 Sülfadiazin İnek sütü Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 İnek sütü Charm:100 Sülfatiazol Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 İnek sütü Charm:100 Sülfamerazin Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 Sulfonomid İnek sütü Charm:100 grubunda yer Sülfametazin Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 alan maddelerin İnek sütü Charm:100 toplamı >100 Sülfametakzazol Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 olduğunda Sülfanilamid İnek sütü - HPLC-FLD HPLC:20 20 İnek sütü Charm:100 Sülfadimektoksin Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 Tylosin İnek sütü Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV Charm: 50 geliştiriliyor >50 Eritromisin İnek sütü Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV Charm: 40 geliştiriliyor >40 Enrofloxacin İnek sütü ELISA ve HPLC-FLD HPLC-FLD ELISA: 100 geliştiriliyor. Toplam İnek sütü miktar >100 Ciprofloxacin ELISA ve HPLC-FLD HPLC-FLD ELISA: 100 geliştiriliyor. olduğunda B2a ANTHELMINTİKLER 548 210 313 İvermectin İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Abamectin İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Doramectin İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Moxidectin İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - >40 PVKAE Eprinomectin İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - >20 PVKAE Levamisole İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Albendezole İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - >100 PVKAE Albendezole sulfoksit İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - >100 PVKAE Oxfendezole İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - >10 PVKAE Fenbendezole İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - >10 PVKAE Thiabendezole İnek sütü LC-MS LC-MSMS 5 - >100 PVKAE B2e NON STEROID ANTI- INFLAMMATOR İLAÇLAR (NSAIDs) 43 46 Flunixin megl İnek sütü HPLC-DAD/MS LC-MSMS 10 - >40 PVKAE Flunixin megl-oh İnek sütü HPLC-DAD/MS LC-MSMS 10 - >40 PVKAE Phenylbutazone İnek sütü HPLC-DAD/MS LC-MSMS 10 - Varlığının teyidi PVKAE Carprofen İnek sütü HPLC-DAD/MS LC-MSMS 10 - PVKAE 32

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI TEST SAYISI ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR B3a + B3b + B3c + B3d B3a ORGANOKLORLU MADDELER(PCB ler dahil) MIN MIN PLAN 120 120 182 60 DDT İnek sütü GC-ECD GC-MS 10 10 >40 EMVKAE Alfa HCH İnek sütü GC-ECD GC-MS 10 10 >4 EMVKAE Hekzaklorobenzen İnek sütü GC-ECD GC-MS 10 10 >10 EMVKAE Aldrin İnek sütü GC-ECD GC-MS 10 10 >6 EMVKAE B3b B3c ORGANOFOSFORLU MADDELER KİMYASAL ELEMENTLER B3d MİKOTOKSİNLER Trichlorphon İnek sütü GC-ECD 5 Varlığının teyidi EMVKAE Malathion İnek sütü GC-ECD 5 Varlığının teyidi EMVKAE 60 Diazionon İnek sütü GC-ECD 5 >10 EMVKAE Malathion İnek sütü GC-ECD 5 EMVKAE 32 Kurşun İnek sütü ICP ICP 30 30 >20 AİKL 30 Aflatoksin M1 İnek sütü HPLC HPLC 0,02 0,02 >0.05 AİKL 33

Ulusal Kalıntı Planı- Diğer Süt Planın Uygulanacağı Yıl 2008 Hayvan Türü/ürün Koyun, Keçi, Manda sütü Ulusal Üretim Miktarı (ton) Manda: 38058 Koyun: 789877 Keçi: 253759 (2005 yılı) AB ne yapılan ihracat AB ülkelerine henüz ihracat yapılmamaktadır. Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı Üretim düzeyi ve tespit edilen probleme bağlı olarak belirlencektir. Programda Alınacak Numune Sayısı 115 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI TEST SAYISI ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR A6 MIN MIN PLAN Kloramfenikol+ Nitrofuranlar+ - - Nitroimidazoller KLORAMFENIKOL 10 Kloramfenikol ELISA ve Süt LC-MSMS LC-MSMS 0,3 0,3 >0,3 (MRPL) PVKAE 10 AOZ, AMOZ, AHD, SEM Süt PVKAE 10 Nitroimidazoller Süt PVKAE B1 ANTİBAKTERİYAL MADDELER (bu grupta yer ana madde grupları için çalışılacak sayı için dipnota bakınız) 17 17 Tetracycline Oxytetracycline Chlortetracycline Doxycyclline Penicillin Ampicillin Oxacillin Cloxacillin Süt Süt Süt Süt Süt Süt Süt Süt Charm II ve HPLC-UV Charm II ve HPLC-UV Charm II ve HPLC-UV Charm II ve HPLC-UV Charm II ve HPLC-UV Charm II ve HPLC-UV Charm II ve HPLC-UV Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV HPLC-UV HPLC-UV HPLC-UV HPLC-UV HPLC-UV HPLC-UV HPLC-UV Charm:100 HPLC:15 Charm:100 HPLC:15 Charm:100 HPLC:30 Charm:100 HPLC:30 Charm:4 HPLC:4 Charm:4 HPLC:4 Charm:30 HPLC:15 Charm:30 HPLC:15 15 >100 15 >100 30 >100 30 Varlığının teyidi 4 >4 4 >4 15 >30 15 >30 34

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI TEST SAYISI ARANACAK MADDE /KALINTI ANALİZ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR MIN MIN PLAN B2a ANTHELMINTİKLER 17 B2e NON STEROID ANTI- INFLAMMATOR İLAÇLAR (NSAIDs) 17 17 Charm II ve Charm:30 HPLC-UV 15 Dicloxacillin Süt HPLC-UV HPLC:15 >30 Charm II ve Charm:4 HPLC-UV 4 Amoxacillin Süt HPLC-UV HPLC:4 >4 Charm II ve Charm:60 HPLC-UV 15 Nafcillin Süt HPLC-UV HPLC:15 >30 Charm II ve Charm:100 Sülfadiazin Süt HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 Charm II ve Charm:100 Sulfonomid grubunda Sülfatiazol Süt HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 yer alan maddelerin Charm II ve Charm:100 toplamı >100 Sülfamerazin Süt HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 olduğunda Charm II ve Charm:100 Sülfametazin Süt HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 Charm II ve Charm:100 Sülfametakzazol Süt HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 Sülfanilamid Süt - HPLC-FLD HPLC:20 20 Charm II ve Charm:100 Sülfadimektoksin Süt HPLC-FLD HPLC-FLD HPLC:20 20 Levamisole Süt LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE İvermectin süt LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Doramectin süt LC-MS LC-MSMS 5 - Varlığının teyidi PVKAE Fenbendezole süt LC-MS LC-MSMS 5 - >10 PVKAE Tiabendazole süt LC-MS LC-MSMS 5 - >100 PVKAE HPLC- LC-MSMS Flunixin megl Süt DAD/MS 10 - >40 PVKAE HPLC- Flunixin megl-oh Süt DAD/MS LC-MSMS 10 - >40 PVKAE HPLC- Fenilbutazone Süt DAD/MS LC-MSMS 10 - Varlığının teyidi PVKAE 35

2008 İNEK SÜTÜ- İL BAZINDA NUMUNE ALMA PROGRAMI İLLER A6-kloramfenikol B1tetrasiklin B2a-benzimidazol A6-kloramfenikol B1-sulfonomid. B2a-avermektin A6-Nitroforan B1-betalaktam B2a-benzimidazol A6-Nitroimidazol B1-makrolid B2a-avermektin A6-nitrofuran B1-Quanilon B2a-benzimidazol B2e B3a,B3b B3c B3d Toplam PVKAE, PVKAE EMVKAE AİKL ADANA 1 1 1 1 1 1 1 1 0 8 AFYON 1 1 1 1 1 1 1 1 1 9 AKSARAY 1 1 1 1 1 0 1 0 0 6 ANKARA 3 3 3 3 3 1 2 1 1 20 ANTALYA 2 2 2 2 2 1 0 1 0 12 ARDAHAN 1 1 1 1 1 1 1 0 0 7 AYDIN 5 5 5 5 5 2 3 2 2 34 BALIKESİR 3 3 3 3 3 2 2 2 1 22 BURDUR 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 BURSA 5 5 5 5 5 2 3 2 2 34 ÇANAKKALE 2 2 2 2 2 1 1 1 0 13 ÇORUM 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 DENİZLİ 2 2 2 2 2 1 1 0 1 13 DİYARBAKIR 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 EDİRNE 2 2 2 2 2 2 2 2 2 18 ESKİŞEHİR 3 3 3 3 3 1 2 1 1 20 GAZİANTEP 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 ISPARTA 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 İSTANBUL 4 4 4 4 4 2 2 1 1 26 İZMİR 28 28 28 28 28 12 17 8 8 185 K.MARAŞ 1 1 1 1 1 1 1 0 0 7 KARS 3 3 3 3 3 1 2 1 1 20 KASTAMONU 1 0 1 0 1 1 0 1 0 5 KAYSERİ 2 2 2 2 2 1 1 0 0 12 KIRIKKALE 0 1 0 1 0 0 1 0 1 4 KIRKLARELİ 2 2 2 2 2 1 1 1 1 14 KONYA 6 6 6 6 6 2 3 2 2 39 KÜTAHYA 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 36

İLLER A6-kloramfenikol B1tetrasiklin B2a-benzimidazol A6-kloramfenikol B1-sulfonomid. B2a-avermektin A6-Nitroforan B1-betalaktam B2a-benzimidazol A6-Nitroimidazol B1-makrolid B2a-avermektin A6-nitrofuran B1-Quanilon B2a-benzimidazol B2e B3a,B3b B3c B3d Toplam PVKAE, PVKAE EMVKAE AİKL MANİSA 5 5 5 5 5 2 3 1 1 32 MERSİN 2 2 2 2 2 1 1 0 0 12 MUĞLA 1 1 1 1 1 1 1 0 0 7 MUŞ 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 NEVŞEHİR 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 OSMANİYE 3 3 3 3 3 1 2 1 1 20 SAKARYA 4 4 4 4 4 1 1 1 1 24 SAMSUN 1 1 1 1 1 0 1 0 0 6 S.URFA 1 1 0 1 0 1 0 0 1 5 TEKİRDAĞ 4 4 4 4 4 1 2 1 1 25 TOKAT 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 UŞAK 1 1 1 1 1 1 1 0 0 7 YOZGAT 1 1 1 1 1 0 0 0 0 5 TOPLAM 110 110 109 110 109 46 60 32 30 716 37

2008 DİĞER SÜTLER- İL BAZINDA NUMUNE ALMA PROGRAMI A6- Nitrofuran A6- Nitroimidazol A6- kloramf. B1- betlak. B1-sulf. B1-tetr. B2a B2e İL PVKAE PVKAE TOPLAM AFYON 1 1 1 1 1 1 1 1 8 ANTALYA 1 1 1 1 1 1 1 1 8 BALIKESİR 1 1 1 1 1 1 1 1 8 BOLU 0 0 0 1 1 1 1 1 5 BURSA 1 1 1 1 1 1 1 1 8 ÇANAKKALE 2 2 2 1 1 1 1 1 11 EDİRNE 1 1 1 1 1 1 1 1 8 ELAZIĞ 0 0 0 1 1 1 1 1 5 ERZİNCAN 0 0 0 1 1 1 1 1 5 ERZURUM 0 0 0 1 1 1 1 1 5 İZMİR 1 1 1 1 1 1 1 1 8 K.MARAŞ 0 0 0 1 1 1 1 1 5 KARS 0 0 0 1 1 1 1 1 5 KIRKLARELİ 1 1 1 1 1 1 1 1 8 KONYA 1 1 1 1 1 1 1 1 8 ŞANLIURFA 0 0 0 1 1 1 1 1 5 VAN 0 0 0 1 1 1 1 1 5 TOPLAM 10 10 10 17 17 17 17 17 115 38

11 Bölüm D: Bal 11.1. Numune alma prosedürü 2.Bölümde belirtilen numune alma genel prensiplerine uyulmak şartı ile, üreticiden veya üretim sürecinin herhangi bir başka aşamasından (bal toplam merkezi veya bal işleme/paketleme tesisi) numune alınabilir. 11.2. Numunelerin gönderileceği laboratuvarlar ve la ilgili not 2008 programı dahilinde A6-nirtofuran analizi için 15, A6-nitroimidazol analizi için 15 numunenin analizlerini gerçekleştirecek olan yüklenici laboratuvara gönderilecek numunelere ait il bazında numune alma programı ihale tamamlandıktan sonra Genel Müdürlük tarafından gönderilecektir. Bu numunelerin dışındaki diğer numuneler için program, 2006/05 sayılı Genelge ye göre hazırlanan il bazında numune alma programlarına göre yürütülecektir., ihale sonrasında Genel Müdürülük tarafından gönderilen program dahilinde İl Müdürlükleri tarafından nitrofuran analizi için alınan numunelerin 15 adedini yüklenici laboratuvara, geri kalanının ise analizini yaptıktan sonra PVKAE ne LC-MSMS de analiz edilmek üzere gönderecektir. 39

Ulusal Kalıntı Planı- Bal Planın Uygulanacağı Yıl 2008 Hayvan Türü/ürün Bal Ulusal Üretim Miktarı (ton) 83842 (2006 yılı) AB ne yapılan ihracat Yönetmelik Hükümleri Gereği Alınması Gereken Minumum Numune Sayısı 369 Programda Alınacak Sayı 618 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR A6 Kloramfenikol+ Nitrofuranlar+ 36 50 Nitroimidazoller KLORAMFENİKOL 25 Kloramfenikol Bal ELISA ve LC-MSMS LC-MS-MS 0,3 0,3 Varlığının teyidi, PVKAE AHD, AMOZ, AOZ, Bal Varlığının teyidi NITROFURANLAR 10 SEM ELISA ve LC-MSMS LC-MS-MS 1 ve 0,5 0,5, PVKAE 15 Nitrofuranlar Bal Varlığının teyidi B1 ANTİBAKTERİYAL MADDELER 91 Tetracycline Bal CHARM II vehplc-uv HPLC-UV 10 ve 10 10 Varlığının teyidi 36 Oxytetracycline Bal Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 15 ve 10 10 Varlığının teyidi Chlortetracycline Bal Charm II ve HPLC-UV HPLC-UV 10 ve 10 10 Varlığının teyidi Sulfanilamid Bal HPLC-FLD HPLC-FLD 2,05 2,05 Varlığının teyidi Sulfatiazol Bal HPLC-FLD HPLC-FLD 1,65 1,65 Varlığının teyidi Sulfamerazin Bal HPLC-FLD HPLC-FLD 2 2 Varlığının teyidi 132 Sulfametazin Bal HPLC-FLD HPLC-FLD 2,2 2,2 Varlığının teyidi Sulfametaksazol Bal HPLC-FLD HPLC-FLD 1,51 1,51 Varlığının teyidi Sulfadimektoksin Bal HPLC-FLD HPLC-FLD 2,02 2,02 Varlığının teyidi Sulfadiazin Bal HPLC-FLD HPLC-FLD 1,61 1,61 Varlığının teyidi 39 streptomycin Bal Charm II ve HPLC-FLD HPLC-FLD Charm: 10 geliştiriliyor Varlığının teyidi 40 Tylosin Bal CHARM II ve HPLC-UV HPLC-UV Charm : 15 geliştiriliyor Varlığının teyidi Enrofloxacin Bal ELISA ve HPLC-FLD HPLC-FLD ELISA : 15 geliştiriliyor Varlığının teyidi 38 ciprofloxacin Bal ELISA ve HPLC-FLD HPLC-FLD ELISA : 15 geliştiriliyor Varlığının teyidi Flumequin Bal HPLC-FLD HPLC-FLD geliştirilyor geliştiriliyor Varlığının teyidi 40

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KONTROL EDİLECEK MADDE GRUBU NUMUNE SAYISI MIN PLAN ARANACAK MADDE /KALINTI ANALZİ EDİLECEK MATRIKS İZLEME İZLEME TESPİT SEVİYESİ TESPİT SEVİYESİ KARAR LİMİTİ (uygun olmayan sonuç kararı vermek için limit değer) ANALİZİ YAPACAK LABORATUVAR B2c 91 190 carbaril Bal HPLC-PCD HPLC-PCD 2 2 >10 EMVKAE carbofuran Bal HPLC-PCD HPLC-PCD 4 4 >10 EMVKAE KARBAMATLAR 39 Methiocarb Bal HPLC-PCD HPLC-PCD 5 5 >10 EMVKAE Aldicarb Bal HPLC-PCD HPLC-PCD 2 2 >10 B2c propoxur Bal HPLC-PCD HPLC-PCD 4 4 >10 Flumethrin Bal GC-ECD 50 - izleme EMVKAE PYRETROIDLER 100 Tau-fluvalinate Bal GC-ECD 50 - >10 EMVKAE Cypermethrin Bal GC-ECD 50 - >10 EMVKAE Diğer Farmakolojik Aktif B2f 51 Fumagilin Bal HPLC-DAD HPLC-DAD 20 20 Pozitif tespit PVKAE Maddeler B3a + B3b + B3c 146 148 B3a B3b ORGANOKLORLU MADDELER (PCBs dahil) ORGANOFOSFORLU MADDELER 100 100 B3c KİMYASAL ELEMENTLER 48 Beta-endosülfan Bal GC-ECD GC-MS 0,01 - >10 EMVKAE Bromopropilat Bal GC-ECD GC-MS Metot geliştiriliyor - >10 EMVKAE Amitraz Bal Metot geliştiriliyor >200 EMVKAE Methil Parathion Bal GC-PFD GC-MS 13 - >10 EMVKAE Malathion Bal GC-PFD GC-MS 14 - >10 EMVKAE diazinon Bal GC-PFD GC-MS 12 - >10 EMVKAE dichchlorvos Bal GC-PFD GC-MS 13 - >10 EMVKAE chlorpyrifos Bal GC-PFD GC-MS 12 - >10 EMVKAE trichhlorphon Bal GC-PFD GC-MS 13 - >10 EMVKAE caumophos Bal GC-PFD GC-MS 15 - >100 EMVKAE Kurşun Bal ICP ICP 10 10 izleme İİKL Bakır Bal ICP ICP 10 10 izleme İİKL Kadmiyum Bal ICP ICP 10 10 izleme İİKL Çinko Bal ICP ICP 50 50 izleme İİKL B3f Diğer Maddeler 44 Naftalin Bal GC-MS GC-MS 0,018 0,018 >10 İİKL 41

2008 BAL- İL BAZINDA NUMUNE ALMA PROGRAMI A6- kloramfenikol A6- Nitrofuran B1- tetrasiklin B1- sulfonomid B1- streptomisin B1- makrolid B1- qualinon B2ckarbamatlı B2ffumagillin B3a+B3b- B2c-pret İL B3c Toplam EMVKAE PVKAE EMVKAE İİKL ADANA 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 ADIYAMAN 0 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 8 AFYON 0 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 8 ANKARA 1 1 2 3 1 1 1 1 1 3 1 1 17 ANTALYA 1 1 1 8 1 1 1 1 1 5 2 1 24 ARDAHAN 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 11 ARTVİN 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 9 AYDIN 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 10 BALIKESİR 1 0 1 1 1 1 1 1 1 4 1 1 14 BAYBURT 0 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 8 BİNGÖL 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 10 BİTLİS 1 0 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 12 BOLU 0 0 1 1 0 1 1 1 1 1 1 0 8 BURDUR 0 0 1 1 1 0 0 0 1 1 1 0 6 BURSA 1 0 1 4 1 1 1 0 1 1 1 1 13 ÇANKIRI 0 0 1 1 1 0 0 0 1 1 1 1 7 ÇORUM 0 0 0 1 0 0 0 0 1 1 1 1 5 ÇANAKKALE 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 DENİZLİ 0 0 0 2 0 0 0 0 1 1 1 1 6 DİYARBAKIR 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 1 1 4 DÜZCE 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 10 ELAZIĞ 1 0 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 9 ERZİNCAN 0 0 0 2 0 0 0 1 0 1 1 1 6 ERZURUM 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 13 GİRESUN 0 0 0 1 0 0 0 1 1 1 0 1 5 GÜMÜŞHANE 0 0 0 1 0 0 0 1 0 1 0 1 4 HATAY 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 0 0 4 IĞDIR 0 0 0 1 0 1 0 0 0 1 0 0 3 İSTANBUL 1 10 1 20 1 1 1 0 0 10 4 7 56 B3fnaftalin 42

A6- kloramfenikol A6- Nitrofuran B1- tetrasiklin B1- sulfonomid B1- streptomisin B1- makrolid B1- qualinon B2ckarbamatlı B2ffumagillin B3a+B3b- B2c-pret İL B3c Toplam EMVKAE PVKAE EMVKAE İİKL İZMİR 1 5 1 15 1 1 1 1 1 7 2 3 39 K.MARAŞ 0 0 0 1 0 0 0 1 1 1 0 0 4 KARABÜK 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 0 1 8 KARAMAN 0 0 0 2 1 1 1 1 1 1 0 0 8 KARS 0 0 0 2 1 1 1 1 1 2 1 1 11 KAYSERİ 1 1 1 2 1 1 1 1 1 2 1 1 14 KIRIKKALE 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 0 0 7 KOCAELİ 1 0 1 4 1 1 1 1 1 1 1 0 13 KONYA 1 0 1 2 1 1 1 1 1 2 1 1 13 KÜTAHYA 0 0 1 2 0 0 0 1 1 1 1 1 8 MALATYA 0 0 0 1 0 0 0 1 1 1 0 0 4 MANİSA 1 0 1 1 1 1 1 1 1 2 0 0 10 MERSİN 1 0 1 2 1 1 1 1 1 2 1 1 13 MUĞLA 1 3 1 10 1 1 1 2 2 5 3 3 33 NİĞDE 0 0 0 1 0 0 0 1 1 1 0 0 4 ORDU 0 1 0 4 0 0 0 1 1 4 2 2 15 RİZE 0 1 0 3 0 0 0 1 1 4 2 1 13 SAKARYA 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 0 0 7 SAMSUN 1 0 0 2 0 0 0 1 1 1 1 0 7 SİVAS 1 0 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 12 TEKİRDAĞ 1 0 1 2 1 1 1 1 1 5 1 1 16 TOKAT 0 0 0 1 0 0 0 1 1 1 0 0 4 TRABZON 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 10 TUNCELİ 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 8 UŞAK 0 0 0 1 1 1 1 0 0 1 0 0 5 VAN 0 0 1 1 1 1 1 0 0 1 0 0 6 YALOVA 0 0 0 1 0 0 0 1 1 1 0 0 4 ZONGULDAK 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 10 TOPLAM 25 25 36 132 39 40 38 39 51 100 48 44 618 B3fnaftalin 43

EK I Kalıntı Kontrol Planı kapsamında aranması gereken maddeler GRUP A Anabolik etkiye sahip maddeler ve kullanımına müsaade edilmeyen maddeler (1) Stilbenler, stilben türevleri ve bunların tuzları ve esterleri (2) Antitroid ajanları (3) Steroidler (4) Zeranol içeren Resorsilik asit laktonları (5) Betaagonistler (6) Gıdalarda hiç bir seviyede bulunmaması gereken, maximum seviye tespit edilmeyecek farmakolojik olarak aktif maddeler. GRUP B Veteriner ilâçları ve bulaşanlar (1) Sulphonomidler ve kinilonlar da içeren antibakteriyal maddeler, (2) Diğer veteriner ilâçları (a) Antihelmintikler (b) Nitroimidazolleri de içeren antikoksidiyaller, (c) Karbamatlar and piretroidler (d) Sedatifler (e) Stereoid olmayan ateş düşürücü ilâçlar (f) Diğer farmakolojik aktif maddeler (3) Diğer maddeler ve çevresel bulaşanlar (a) PcBs de içeren organoklorin bileşikleri (b) Organofosfor bileşikleri (c) Kimyasal elementler (d) Mikotoksinler (e) Boyalar 44

EK: II Hayvan Türleri ve Hayvansal Birincil Ürünlerde Aranılacak Madde Grupları ve Kalıntılar Hayvan tipi, yem maddesi veya hayvansal ürün madde grupları Sığır, Koyun /Keçi, Domuz tek tırnaklı hayvanlar, Kanatlılar Su kültürü hayvanlar Süt Yumurtalar Tavşan eti ve yabanî av hayvanları ve çiftlik av hayvanları A 1 X X X x 2 X X x 3 X X X x 4 X X x 5 X X x 6 X X X X X X B 1 X X X X X X X 2a X X X X x b X X x x c X X x x d X e X X x x f 3a X X X x x x x b X x x c X X X X x x d X X X X e X f Bal 45