Türk İhraç Ürünleri Algı Araştırması

Türk İhraç Ürünleri Algı Araştırması Ülke Raporu: Suudi Arabistan Temmuz

ADVERTISING & MEDIA HEALTHCARE PR & PUBLIC AFFAIRS DATA INVESTMENT MANAGEMENT DIRECT & DIGITAL BRANDING & IDENTITY & SPECIALIST COMMUNICATIONS,000 + ÇALIŞAN 100 DEN FAZLA ÜLKE 12 MARKA

3 İçindekiler Araştırmanın Amacı ve Künyesi 04 Yönetici Özeti 11 Türk İhraç Ürünleri Algısı 15 Kampanya Bilinirlik ve Etkinlik 28 Türkiye ye Genel Yaklaşım 37 Dış Ticaretin Genel Değerlendirmesi 42 Ticari Faaliyet Kriterleri; Önem Değerlendirmesi 50 Firma Bilgileri 57 Ekler: Açık Uçlu Sorular 60

ARAŞTIRMANIN AMAÇ AMACI ve VE KÜNYESİ

5 Araştırmanın Amacı ve Künyesi Genel Amaç T.C. Ekonomi Bakanlığı 23 Türkiye İhracat Stratejisi ve Eylem Planı, 1. Eylem Alanı, 4. Stratejik Hedef 19.Madde de yer aldığı üzere: Türk sektör, ürün ve markalarının, yurt dışı algı endeksinin hazırlanması ve izlenmesi amacı ile seçilmiş pazar gruplarını kapsayan algı endeksi hazırlanması ve izlenmesi amaçlanmaktadır. Türk İhraç Ürünleri Algısı Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Türkiye nin en fazla ihracat yaptığı ülke/sektörlerde ve 23 yılı Türkiye ihracat hedefleri doğrultusunda; Türk ihraç ürünleri algısını ve Türk ürünleri ihracatının önündeki fırsatları ve tehditleri ölçümlemek istemektedir. Turkey Discover the Potential Bilinirlik ve Etkinlik 15 yılı sonunda lansmanı yapılan Turkey Discover the Potential (http://www.turkeydiscoverthepotential.com) marka kampanyasının da yılından itibaren bilinirlik ve etkinliğinin araştırılması hedeflenmektedir.

6 Araştırmanın Amacı ve Künyesi Yöntem Kantitatif anket uygulaması PAPI (Kağıt kalem destekli yüz yüze anket) ve CAPI (Bilgisayar destekli yüz yüze görüşme) Liste/Kota örneklem Örneklem Belirleme Prosedürü Yüz Yüze Görüşmeler: Bu görüşmeler araştırmada hedeflenen ülke ve sektörler bazında kanaat önderi - sektör uzmanı, organizasyon yöneticisi, sektör lideri kuruluşların yetkilileri, devlet yetkilisi kişiler ve yurt dışı ürünlerinin satın alımı/ihracatı/satışından sorumlu, yurt dışından ithal edilen ürünler ile ilgili fikir sahibi olan satın alma müdürü veya yetkilisi / ihracat-kambiyo müdürü veya yetkilisi / satış müdürü veya yetkilisi ve eşdeğer kişiler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamına giren firmaların %70 i ithalatçı firmalar olup listesi TİM yönetiminde başkonsolosluklar, ticaret müşavirlikleri, ticaret ateşelikleri ve sektör temsilcilikleri kanalıyla temin edilmiştir. Diğer firmalar (araştırma kapsamına girecek firmaların % u) ise Türkiye den ithalat yapmayan firmalar arasından TNS tarafından belirlenmiştir.

7 Araştırmanın Amacı ve Künyesi Genel Örneklem Hedef Grup 26 Ülke, 6 Temel Sektör Grubu İlgili firmalarda, yurt dışı ürünlerinin satın alımı/ihracatı/satışından sorumlu, yurt dışından ithal edilen ürünler ile ilgili fikir sahibi olan satın alma müdürü veya yetkilisi / ihracat-kambiyo müdürü veya yetkilisi / satış müdürü veya yetkilisi ve eşdeğer kişiler Rapor Örneklemi Suudi Arabistan: 90 görüşme; 3 temel sektör grubu (her grup görüşme) Tekstil Halı Deri Elektrik - Makine Kimyevi Maddeler

8 Araştırmanın Amacı ve Künyesi Araştırma genelinde 6 temel sektör grubunda görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Her ülkede ortalama 3 sektör incelenmiştir. Tablo ve grafiklerde bazı sektör açılımları yerine kısaltmaları kullanılmıştır. Her bir sektörel grup için kullanılan kısaltmalar ve sektörel grupların detaylı açılımları aşağıda verilmektedir. OTOMOTİV GEMİ YAT Otomotiv, Gemi ve Yat METAL CAM SERAMİK ORMAN Çelik, Demir, Demir Dışı, Çimento- Cam-Seramik-Toprak Ürünleri- Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri GIDA Gıda ELEKTRİK MAKİNE Elektrik-Elektronik, Makine- İklimlendirme-Savunma ve Havacılık KİMYEVİ MADDELER Kimyevi Maddeler TEKSTİL HALI DERİ Tekstil, Hazır Giyim, Halı, Deri

9 Kılavuz: Raporda Kullanılan Kavram ve Terimler GENEL TERİM VE KAVRAMLAR Baz: Her bir soruya cevap veren (görüşülen) kişi sayısı Ortalama: Bir soruya cevap veren grup içindeki tüm cevap (değerlerin) toplamının gruptaki cevap verici (firma) sayısına bölünerek elde edilen değer Anlamlılık testi: Bir soru için farklı ülke ve sektörler için bulunan ortalama değerlerin birbirinden (istatistiksel) anlamlı düzeyde farklı olup olmadığını görmek amacıyla kullanılan test. Diğer bir deyimle: Bir ülke veya sektörün ortalaması diğer bir ülke veya sektörden anlamlı derecede yüksekse, o ülke veya sektörler arasında gerçekten bir fark vardır denebilir. Aksi takdirde (istatistiksel olarak anlamlı fark yoksa) ülke veya sektörler arasında gerçek bir fark olmadığı veya olan farkın ihmal edilebilir düzeyde küçük olduğu sonucuna varılabilir. Top 2 box analizi: 5 li katılım ölçeği ile ölçümlenen sorularda, Katılıyorum (4) ve Kesinlikle Katılıyorum (5) diyenlerin soruya cevap verenlerin içindeki toplam oranı

10 Belirli Soru, Tablo ve Haritalara Yönelik Açıklamalar Önem performans analizi (TM2a TM3 soruları) Tablolardaki renklerin anlamları: Kırmızı: Önem düzeyi nispeten yüksek olup Türkiye nin performans anlamında ortalamanın altında algılandığı, iyileştirmeye açık kriterler (Haritanın sağ alt bölümünde yer alan kriterler) Yeşil: Önem düzeyi nispeten yüksek olup Türkiye nin performans anlamında ortalamanın üstünde algılandığı kriterler (Haritanın sağ üst bölümünde yer alan kriterler) Türkiye nin imaj algı özellikleri (TM9) Kırmızı: Her bir sektörel grup ve değerlendirilen tüm imaj algı özellikleri içinde ortalama düzeyin altında kalan (düşük seviyede algılanan) kriterler Yeşil: Her bir sektörel grup ve değerlendirilen tüm imaj algı özellikleri içinde içinde ortalama düzeyin üstünde kalan (yüksek seviyede algılanan) kriterler Logo/slogan ile ilgili ifadelere katılım (K3) Kırmızı: Logo/Slogan ile ilgili katılım kriterleri (ve belirli bir sektör grubu) içinde katılıyorum ve kesinlikle katılıyorum cevabı verenlerin toplam oranının diğer kriterlere göre, kriterler genel ortalamasının üzerinde (yüksek seviyede) kaldığı kriterler. Yeşil: Logo/Slogan ile ilgili katılım kriterleri (ve belirli bir sektör grubu) içinde katılıyorum ve kesinlikle katılıyorum cevabı verenlerin toplam oranının diğer kriterlere göre, kriterler genel ortalamasının altında (düşük seviyede) kaldığı kriterler.

YÖNETİCİ ÖZETİ

12 Yönetici Özeti Türk İhraç Ürünleri Algısı Ticari faaliyetlerde önem verilen kriterler içinde Kalite ve Güven kriterleri hem Suudi Arabistan genelinde hem de alt sektörlerde öne çıkmaktadır. Önem düzeyi nispeten yüksek olup Türkiye nin katılım anlamında ortalamanın altında algılandığı iyileştirmeye açık kriter olarak ise Kalite kriterinin öne çıktığı görülmektedir. Türk ihraç ürünleri ile ilgili bilgi alınan kaynaklarda sektörel yayın, fuar ve etkinlikler öne çıkmaktadır. Türk ihraç ürünleri tercih edeceğini/edebileceğini belirtenlerin oranı genelde %97 düzeyindedir. Her üç sektörde de bu oranlar benzerdir

13 Yönetici Özeti Kampanya Etkinlik Logo/Sloganın genel bilinirlik oranı %34 düzeyindedir. Bu oranın en yüksek olduğu sektör ise %43 ile Tekstil sektörüdür. Logo/Sloganın en yoğun olarak görüldüğü duyulduğu mecralar arasında Türk ihraç ürünlerinin üstü, gazeteler ve iş yapılan kişilerin e-postaları öne çıkmaktadır. Logo/Slogan ı beğendiklerini belirtenlerin oranı tüm sektörlerde %45 ila %50 arasında değişmektedir.

14 Yönetici Özeti Türkiye Algısı Türkiye Suudi Arabistan da firmaları ile global pazarlarda rekabet edebilen ve kültürel olarak da ilgi duyulan bir ülke olarak öne çıkmaktadır. Tekstil sektörü özelinde Türkiye nin istikrarlı bir büyüme hedefine sahip olma algısı yüksektir. Türkiye nin imajını genel olarak olumlu bulanların oranı %60, olumsuz bulanların oranı ise %6 düzeyindedir. Türkiye yi çeşitli nedenlerle ziyaret ettiklerini belirtenlerin oranı genelde %72 düzeyindedir. Bu oranın en düşük olduğu sektör %64 ile Kimyevi Maddeler sektörel grubudur.

ARAŞTIRMA AMAÇ TÜRK İHRAÇ VE KÜNYESİ ÜRÜNLERİ ALGISI

16 Türk İhraç Ürünleri ile İlgili Genel Memnuniyet Derecesi ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek ORTALAMA GENEL 3 11 29 32 25 3.63 Kimyevi Maddeler 7 10 33 33 3.43 Elektrik Makine 3 10 40 27 3.77 Tekstil Halı Deri 13 34 23 3.70 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Hiç memnun değilim Memnun değilim Ne memnunum ne değilim Memnunum Çok memnunum TM4: Türk ihraç ürünleri ile ilgili genel memnuniyet derecenizi öğrenebilir miyiz? (Sadece Türkiye ile ithalat yaptığını belirtenlere sorulmuştur.)

Türk İhraç Ürünleri Tercihi 100 90 19 23 13 80 70 60 50 40 39 40 37 40 10 0 40 39 40 37 3 3 7 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Ürünlerini Kesinlikle tercih edeceğim tek ülkedir Tercih edebileceğim (koşullar uygun olursa) birçok ülkeden biridir Asla tercih etmeyeceğim bir ülkedir Bilmiyor / fikri yok Tablolarla ilgili tüm yorumları Yönetici Özeti kısmında bulabilirsiniz. TM5a: Türkiye ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi sizin için uygundur?

Türkiye ile halen çalışan 18 Türk İhraç Ürünleri Tercihi Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 60 70 Tekstil Halı Deri 34 34 35 Elektrik Makine 31 31 33 41 Kimyevi Maddeler 24 35 35 67 Tercih edebileceğim birçok ülkeden biridir Tercih edeceğim birkaç ülkeden biridir Kesinlikle tercih edeceğim tek ülkedir Bilmiyor / fikri yok TM5a: Türkiye ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi sizin için uygundur?

19 Türk İhraç Ürünleri ile İlgili Olumlu/Olumsuz Düşünceler ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek ORTALAMA GENEL 2 2 40 34 22 3.71 Kimyevi Maddeler 3 43 37 3.63 Elektrik Makine 7 43 27 23 3.67 Tekstil Halı Deri 3 33 37 27 3.83 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Türk mal ve ürünleri hakkında olumsuz düşünüyorum, fikrim sorulmadan bile eleştiririm. Eğer birisi fikrimi sorarsa Türk mal ve ürünleri hakkında eleştiririm. Türk malı ve ürünleri hakkında hem olumlu hem de olumsuz düşüncelerim var Eğer birisi fikrimi sorarsa Türk malı ve ürünleri hakkında olumlu konuşurum. Türk malı ve ürünleri hakkında olumlu düşünüyorum, fikrim sorulmadan bile hakkında çok olumlu konuşurum. TM5b: Türk ihraç ürünleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi sizin için uygundur?

Türkiye ile halen çalışan Türk İhraç Ürünleri ile İlgili Olumlu/Olumsuz Düşünceler Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 60 70 80 90 100 50 Tekstil Halı Deri 28 37 40 Elektrik Makine 26 36 35 100 50 Kimyevi Maddeler 25 36 37 Olumsuz düşünüyorum, fikrim sorulmadan bile eleştiririm Eğer birisi fikrimi sorarsa eleştiririm Hem olumlu hem de olumsuz düşüncelerim var Eğer birisi fikrimi sorarsa olumlu konuşurum Olumlu düşünüyorum fikrim sorulmadan bile hakkında çok olumlu konuşurum TM5b: Türk ihraç ürünleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi sizin için uygundur?

21 Türk İhraç Ürünleri Eksikliğini Hissetme ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek ORTALAMA GENEL 6 1 32 31 3.82 Kimyevi Maddeler 7 26 27 40 3.93 Elektrik Makine 7 3 23 37 3,80 Tekstil Halı Deri 3 40 34 23 3.73 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Eksikliğini kesinlikle hissetmezdim Eksikliğini ne hissederdim ne etmezdim Eksikliğini fazlasıyla hissederdim Eksikliğini pek hissetmezdim Eksikliğini hissederdim TM6: Ticari faaliyette bulunduğunuz sektörde Türk ürünleri bulunmasaydı eksikliğini ne derece hissederdiniz?

Türkiye ile halen çalışan 22 Türk İhraç Ürünleri Eksikliğini Hissetme Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 60 70 80 90 100 Tekstil Halı Deri 25 34 44 Elektrik Makine 26 32 38 40 100 40 Kimyevi Maddeler 28 43 Eksikliğini kesinlikle hissetmezdim Eksikliğini ne hissederdim ne etmezdim Eksikliğini pek hissetmezdim Eksikliğini hissederdim Eksikliğini fazlasıyla hissederdim TM6: Ticari faaliyette bulunduğunuz sektörde Türk ürünleri bulunmasaydı eksikliğini ne derece hissederdiniz?

23 Türkiye Markasının Şirket İtibarına Etkisi 100 90 80 70 60 50 40 10 56 60 60 44 40 40 47 53 0 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Ne olumlu ne olumsuz etkiler Olumlu etkiler TM7: Sizce Türkiye markası, işbirliği yaptığınız bölge ve ülkeler nezdinde şirketinizin itibarını ne yönde etkiler?

Türkiye ile halen çalışan 24 Türkiye Markasının Şirket İtibarına Etkisi Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 Tekstil Halı Deri 36 Elektrik Makine 36 Kimyevi Maddeler 28 40 Ne olumlu ne olumsuz etkiler Olumlu etkiler TM7: Sizce Türkiye markası, işbirliği yaptığınız bölge ve ülkeler nezdinde şirketinizin itibarını ne yönde etkiler?

25 Türk İhraç Ürünleri ile İlgili Bilgi Alınan Kaynaklar GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Sektörel yayınlar/dergiler 57 57 63 50 Sektörel Fuar 54 53 67 43 Kendi ülkemdeki mesleki/sektörel kurum ve kuruluşlardan 54 53 70 40 Televizyon Ekonomi/Ticaret programları 53 57 47 57 Internet Reklamları 53 50 50 60 Internet Sosyal Medya 52 53 57 47 Kendi firma/ kurumumdaki araştırma/pazar araştırma departmanından 52 50 47 60 Türkiyedeki firmalardan/ İş ortaklarımdan 51 53 47 53 Ulusal-Yerel gazete ve dergiler 49 37 43 67 Sektörel kongre toplantı 49 37 67 43 Türkiyedeki kamu kurum ve kuruluşlarından 49 63 40 43 Televizyon Reklamları 48 40 50 53 Internet Sektörel/ Ticari web siteleri 48 47 57 40 Türkiyedeki mesleki/sektörel kurum ve kuruluşlardan 43 57 40 33 Danışmanlık, Pazar/Pazarlama araştırması firmalarından 39 43 47 27 Diğer 0 0 0 0 BAZ 90 TM8: Türk ürünleri ile ilgili aşağıdaki kaynakların hangilerinden bilgi alıyorsunuz?

Türkiye Algısı- Genel Kültürel ve tarihi olarak da ilgi duyduğum bir ülkedir 8 4 26 32 Turistik olarak da ilgi duyduğum bir ülkedir 9 7 33 26 26 Gelecekte dünya ekonomisi içinde önemi artacak bir ülkedir 11 4 24 31 Yüksek nitelikli insan kaynaklarına sahiptir 11 7 28 33 21 Firmaları Türkiye yi en iyi şekilde temsil eder 11 8 19 33 29 Araştırma geliştirmeye yatırım yapar 8 9 28 31 24 Belirli sektör ve alanlarda liderdir 9 36 43 10 2 Cazip iş/ticaret imkanlarına sahiptir 4 13 29 36 18 İstikrarlı bir büyüme hedefi vardır 9 7 28 33 23 Firmaları ve ürünleri ile global pazarlarda rekabet edebilecek bir ülkedir 9 9 32 Güçlü ve istikrarlı bir ekonomiye sahiptir 10 6 27 27 Ticari alanda itibarı yüksek bir ülkedir 8 7 29 25 31 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Kesinlikle katılmıyorum Katılmıyorum Ne katılıyorum ne katılmıyorum Katılıyorum Kesinlikle katılıyorum TM.9 Ticari işbirliği içinde bulunulan/bulunulabilecek bir ülke olarak Türkiye yi bir bütün (ülke) olarak düşündüğünüzde aşağıdaki ifadelere ne derece katıldığınızı öğrenebilir miyim? 26

Türkiye nin İmaj Algı Özellikleri Sektörler Bazında Sektör GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Ticari ilişkiler dışında kültürel/tarihi olarak da ilgi duyduğum bir ülkedir 3,72 3,53 4,10 3,53 Firmaları/ürünleri ile global pazarlarda rekabet edebilecek bir ülkedir 3,66 3,93 3,43 3,60 Ticari alanda itibarı yüksek bir ülkedir 3,66 3,77 3,63 3,57 Gelecekte dünya ekonomisi içinde önemi artacak bir ülkedir 3,64 3,87 3,53 3,53 Firmaları Türkiyeyi en iyi şekilde temsil eder 3,61 3,70 3,40 3,73 Güçlü ve istikrarlı bir ekonomiye sahiptir 3,56 3, 3,70 3,77 İstikrarlı bir büyüme hedefi vardır 3,56 3,87 3,37 3,43 Araştırma geliştirmeye yatırım yapar 3,56 3,50 3,57 3,60 Ticari ilişkiler dışında turistik olarak da ilgi duyduğum bir ülkedir 3,52 3,43 3,53 3,60 Cazip iş/ticaret imkanlarına sahiptir 3,49 3,47 3,43 3,57 Yüksek nitelikli insan kaynaklarına sahiptir 3,47 3,60 3, 3,50 Belirli sektör ve alanlarda liderdir 2,61 2,73 2,57 2,53 Grup içindeki en düşük değerler Ortalama değerler Grup içindeki en yüksek değerler TM.9 Ticari işbirliği içinde bulunulan/bulunulabilecek bir ülke olarak Türkiye yi bir bütün (ülke) olarak düşündüğünüzde aşağıdaki ifadelere ne derece katıldığınızı öğrenebilir miyim? 27

KAMPANYA BİLİNİRLİK ve ETKİNLİK

Logo/Slogan Bilinirlik 29 100 90 80 70 60 66 57 70 70 50 40 10 34 43 0 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Evet Hayır K1: Türkiye nin son dönemde uluslararası ticari işbirlikleri alanında Türkiye markasını tanıtmak için kullandığı aşağıdaki logoyu/sloganı daha önce gördünüz mü?

Türkiye ile halen çalışan Logo/Slogan Bilinirlik Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 Tekstil Halı Deri 28 42 Elektrik Makine 29 36 Kimyevi Maddeler 29 36 Evet Hayır K1: Türkiye nin son dönemde uluslararası ticari işbirlikleri alanında Türkiye markasını tanıtmak için kullandığı aşağıdaki logoyu/sloganı daha önce gördünüz mü?

31 Logo/Sloganın Görüldüğü-Duyulduğu Mecralar Baz = 31 Türk malı ürünlerin üzerinde Gazete İş yaptığı kişilerin emaillerinde Dergi Sosyal Medya Billboard Internet reklamları Televizyon Sektörel Fuar Sektörel kongre toplantı 0 5 10 15 25 35 40 35 32 32 19 16 16 13 10 10 6 K.2a. Nerede duydunuz veya gördünüz? (Türkiye nin son dönemde uluslararası ticari işbirlikleri alanında Türkiye markasını tanıtmak için kullandığı aşağıdaki logoyu/sloganı daha önce gördünüz mü? sorusunda Evet cevabı verenlere sorulmuştur)

32 Logo/Slogan ile İlgili İfadelere Katılım 1 Kesinlikle katılmıyorum 2 Katılmıyorum 3 Ne katılıyorum ne de katılmıyorum 4 Katılıyorum 5 Kesinlikle katılıyorum Sektör GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Ort. Katılım % Ort. Katılım % Ort. Katılım % Ort. Katılım % İlgi çekici buldum 2,97 37% 3,03 37% 2,60 % 3,27 43% Akılda kalıcı buldum 3,18 43% 3, 43% 3,53 60% 2,83 27% Yenilikçi buldum 3,01 44% 2,80 37% 3,33 53% 2,90 43% Farklı / özgün buldum 3,29 53% 3, 57% 3,43 57% 3,13 47% Anlaşılması kolay bir logo 2,98 39% 2,77 % 2,97 40% 3, 47% Türkiye ve Türkiye ile ilgili işbirliği yapma konusunda merakımı arttırır Türkiye ile ilgili daha fazla bilgi toplayıp araştırma yapmamı sağlar 3,08 38% 2,93 33% 3, 40% 3,13 40% 3,16 41% 3,03 40% 3,40 40% 3,03 43% Türkiye hakkındaki fikrimi yansıtıyor 2,91 40% 2,83 33% 2,63 37% 3,27 50% Türkiye ile ilgili işbirliği yapma konusunda fikrimi olumlu yönde değiştirir 3,06 39% 2,97 37% 3, 40% 3,03 40% Katılım % Top 2 Box analizi * ile hesaplanmıştır * Katılıyorum ve Kesinlikle Katılıyorum diyenlerin toplamı alınmıştır Grup içi en düşük değerler Ortalama değerler Grup içi en yüksek değerler ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek K.3 Gördüğünüzü (veya ilk defa gördüğünüzü) belirttiğiniz bu logoyu /sloganı düşünerek, şimdi size okuyacağım ifadelere katılıp katılmadığınızı belirtir misiniz?

33 Logo/Slogan Beğeni Düzeyi ORTALAMA GENEL 14 18 25 23 3.24 Kimyevi Maddeler 13 3.33 Elektrik Makine 23 27 16 3.10 Tekstil Halı Deri 10 23 27 23 3. 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Hiç beğenmedim Beğenmedim Ne beğendim ne beğenmedim Beğendim Çok beğendim K.4 Bu logoyu /sloganı ne kadar beğendiğinizi belirtir misiniz?

Türkiye ile halen çalışan 34 Logo/Slogan Beğeni Düzeyi Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 Tekstil Halı Deri 24 28 33 36 44 Elektrik Makine 24 31 36 38 39 Kimyevi Maddeler 25 28 33 38 43 Hiç beğenmedim Beğenmedim Ne beğendim ne beğenmedim Beğendim Çok beğendim K.4 Bu logoyu /sloganı ne kadar beğendiğinizi belirtir misiniz?

35 Logo/Sloganın Türkiye ile İlgili Düşünceleri Yansıtma Düzeyi ORTALAMA GENEL 14 29 34 6 2.88 Kimyevi Maddeler 10 7 36 40 7 3.14 Elektrik Makine 24 23 33 3 2.62 Tekstil Halı Deri 10 33 7 2.89 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Kesinlikle yansıtmıyor Yansıtmıyor Yansıtıyor Kesinlikle yansıtıyor Bilmiyorum/Cevap yok ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek K.5 Bu logo/slogan Türkiye ile ilgili düşüncelerinizi yansıtıyor mu?

Türkiye ile halen çalışan 36 Logo/Sloganın Türkiye ile İlgili Düşünceleri Yansıtma Düzeyi Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 60 23 Tekstil Halı Deri 29 38 40 40 54 Elektrik Makine 32 47 23 Kimyevi Maddeler 13 39 40 42 Kesinlikle yansıtmıyor Yansıtmıyor Yansıtıyor Kesinlikle yansıtıyor Bilmiyor Fikri Yok K.5 Bu logo/slogan Türkiye ile ilgili düşüncelerinizi yansıtıyor mu?

TÜRKİYE YE GENEL YAKLAŞIM

38 Türkiye Genel İmajı ORTALAMA GENEL 6 34 3.79 Kimyevi Maddeler 3 40 23 34 3.83 Elektrik Makine 7 37 26 3.70 Tekstil Halı Deri 7 27 36 3.83 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Çok olumsuzdur Ne olumlu ne olumsuzdur Olumludur Çok olumludur X.1 Türkiye nin sizin gözünüzdeki ülke imajını bir bütün olarak değerlendirmenizi rica ediyorum. Sizce aşağıdakilerden hangisi Türkiye için daha uygun bir ifadedir?

39 Türkiye yi İş ve İş Dışı Amaçlarla Ziyaret Etme Durumu 100 90 80 70 60 50 40 10 0 29 23 27 37 7 16 23 37 28 13 36 33 37 27 10 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Hayır hiç gitmedim Evet hem iş amaçlı hem iş dışı amaçlar ile gittim Evet İş dışı amaç ile gittim Evet İş amacı ile gittim X.2a Türkiye ye iş veya iş dışı amaçlarla gittiniz mi?

40 Türkiye yi İş/Ticari İşbirliği Amaçlı Ziyaret Etme Planları 100 90 80 34 33 33 36 70 60 50 40 13 44 27 7 10 0 23 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler 13 10 Hayır gitmeyi düşünmüyorum Hayır iş veya turistik amaçlı gitmeyi düşünmem ama diğer amaçlar ile gitmeyi düşünürüm (örneğin: akademik, sağlık) Hayır iş amaçlı gitmeyi düşünmem ama turistik amaç ile gitmeyi düşünürüm Evet ticari iş birliği/iş amaçlı gitmeyi düşünürüm X.2b. Önümüzdeki bir yıl içinde ticari işbirliği/iş amaçlı olarak Türkiye yi ziyaret etmeyi düşünüyor musunuz?

Türk İhraç Ürünleri Kullanma Durumu 100 90 80 70 60 50 40 18 10 10 27 23 21 13 24 19 13 34 13 13 13 10 0 25 27 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Kullandığımız ürünlerin orijinleri ile ilgilenmiyorum Türk malı ürünleri geçmişte kullandım şu an kullanmıyorum Türk Malı ürünleri hiç kullanmadım Türk Malı ürünler kullanıyorum Türk Malı ürünler kullanıp kullanmadığımı bilmiyorum/ hatırlamıyorum X.3 Ticari işbirliği ve faaliyetleriniz haricinde günlük hayatınızda/hanenizde kullandığınız Türk ihraç ürünleri var mı? Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Türk ihraç ürünleri kullanma durumunuza uygundur? 41

DIŞ ARAŞTIRMA TİCARETİN GENEL AMAÇ DEĞERLENDİRMESİ VE KÜNYESİ

43 Dış Ticaret Hacminde Beklenen Değişim 100 90 18 80 70 60 40 33 50 40 26 40 10 26 26 23 0 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Azalacak Değişmeyecek Artacak Bilmiyor/Fikri Yok DT1a: Önümüzdeki yıl içinde firmanızın/ kurumunuzun dış ticaret hacminin ne yönde değişmesini bekliyorsunuz?

44 İthalat Hacminde Beklenen Değişim 100 90 18 80 70 60 27 37 27 50 40 31 43 23 26 10 24 23 0 GENEL Tekstil Halı Deri Elektrik Makine Kimyevi Maddeler Azalacak Değişmeyecek Artacak Bilmiyor/Fikri Yok DT1b: Önümüzdeki yıl içinde firmanızın/ kurumunuzun ithalatın hacminin ne yönde değişmesini bekliyorsunuz?

Yurtdışı Ticaret İşbirliklerinde Kullanılan Kanal-Yöntemler İnternet 76 73 77 77 Meslek birlikleri ve odaların yayınları 50 43 47 60 Sektörden tanıdığımız firmalar/kurumlar 37 49 47 63 Yurtdışında ve yurt içinde düzenlenen ikili işbirliği görüşmeleri 54 57 57 50 Yurtdışı fuar katılımları 40 54 57 67 Firmada/kurumumuzda masa başı pazar araştırması 57 53 53 63 0 10 40 50 60 70 80 GENEL Kimyevi Maddeler Elektrik Makine Tekstil Halı Deri DT2: Yurtdışı ticaret işbirliklerinizi ve ithalat-ihracat faaliyetlerinizi gerçekleştirirken aşağıdaki kanal/ yöntemlerden hangisi ya da hangilerini kullandığınızı belirtir misiniz? 45

46 Ülke Menşeinin Önemi Firma İçin ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek ORTALAMA GENEL 16 16 18 16 3,07 Kimyevi Maddeler 24 13 13 13 2,85 Elektrik Makine 10 10 27 23 10 3,37 Tekstil Halı Deri 13 10 23 2,96 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Hiç önemli değil Önemli değil Ne önemli ne önemli değil Önemli Çok önemli Bilmiyorum/Cevap yok DT.3 Yurtdışından ithal ettiğiniz ürünleri düşündüğünüzde bir ürünün ülke menşei (üzerindeki Made in ifadesi) sizin için ne kadar önemlidir?

Türkiye ile halen çalışan 47 Ülke Menşeinin Önemi Firma İçin Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 Tekstil Halı Deri 18 29 31 33 43 50 Elektrik Makine 21 21 42 44 47 Kimyevi Maddeler 25 29 29 36 35 47 Hiç önemli değil Önemli değil Ne önemli ne önemli değil Önemli Çok önemli Bilmiyorum/Cevap yok DT.3 Yurtdışından ithal ettiğiniz ürünleri düşündüğünüzde bir ürünün ülke menşei (üzerindeki Made in ifadesi) sizin için ne kadar önemlidir?

48 Ülke Menşeinin Önemi Müşteriler İçin ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek ORTALAMA GENEL 14 13 16 3.05 Kimyevi Maddeler 23 13 13 2.89 Elektrik Makine 13 13 10 3.37 Tekstil Halı Deri 13 10 3 24 2.87 0% 10% % % 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Hiç önemli değil Önemli değil Ne önemli ne önemli değil Önemli Çok önemli Bilmiyorum/Cevap yok DT.4 Yurtdışından ithal ettiğiniz ürünleri düşündüğünüzde bir ürünün ülke menşei (üzerindeki Made in ifadesi) sizce müşterileriniz için ne kadar önemlidir?

Türkiye ile halen çalışan 49 Ülke Menşeinin Önemi Müşteriler İçin Türkiye ile Çalışma Durumuna göre 0 10 40 50 60 Tekstil Halı Deri 7 25 31 33 50 50 Elektrik Makine 21 28 28 31 33 60 Kimyevi Maddeler 22 29 33 38 39 42 Hiç önemli değil Önemli değil Ne önemli ne önemli değil Önemli Çok önemli Bilmiyorum/Cevap yok DT.4 Yurtdışından ithal ettiğiniz ürünleri düşündüğünüzde bir ürünün ülke menşei (üzerindeki Made in ifadesi) sizce müşterileriniz için ne kadar önemlidir?

TİCARİ FAALİYET KRİTERLERİ; ÖNEM DEĞERLENDİRMESİ

Türk İhraç Ürünleri Değerleri Ticari Faaliyet Kriterleri: Önem-Katılım Analizi GENEL (Suudi Arabistan Tüm Firmalar) 3,60 3,50 3,40 3, 3, 3,10 İş güvenliği uygulamalarının iyi Döviz kuru açısından avantajlı ve güvenilir Talebinin yüksek/ Gümrük Popüler süreçlerinin kolay/ rahat Ticari ve ekonomik Bürokratik engellerin az engellerin az Fiyatlarının uygun Ürün çeşitliliğini n fazla Rekabet avantajı Sektörde Yenilikç sağlaması itibar i sağlaması Diğer ülke ürünleri ile Uluslararası eşdeğer Esnek ödeme standartlara koşulları uygun Çevre dostu Paketleme Kaliteli Güvenilir 3,00 2,65 3,15 3,65 4,15 Önem Değerleri GENEL Önem Değerleri Türk İhraç Ürünleri Değerleri Kaliteli 3,82 3,08 Güvenilir 4,13 3,32 Fiyatlarının uygun 3,01 3,37 Ürün çeşitliliğinin fazla 2,98 3,34 Yenilikçi 2,98 3,34 Rekabet avantajı sağlaması 3,07 3,36 Uluslararası standartlara uygun 2,74 3,22 Sektörde itibar sağlaması 2,74 3,27 Talebinin yüksek/popüler 2,87 3,48 Gümrük süreçlerinin kolay ve rahat 3,09 3,43 Bürokratik engellerin az 2,91 3,39 Ticari ve ekonomik engellerin az 3, 3,41 Döviz kuru açısından avantajlı ve güvenilir 3,14 3,50 Diğer ülke ürünleri ile eşdeğer 3,00 3,28 Çevre dostu 2,69 3,10 İş güvenliği uygulamalarının iyi 3,00 3,54 Esnek ödeme koşulları 2,93 3,23 Paketleme 2,88 3,02 ORTALAMA 3,06 3,32 ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek TM.2a Ticari faaliyet içinde bulunduğunuz/ithalat gerçekleştirdiğiniz sektörü düşündüğünüzde bir ülkenin ürünleri ile ilgili aşağıda okuyacağım ifadelerin sizin için ne derece önemli olduğunu belirtir misiniz? TM.3 Aşağıda TÜRK İHRAÇ ÜRÜNLERİ ile ilgili bazı ifadeler okuyacağım. İş yaptığınız/ticari faaliyet içinde bulunduğunuz sektörü düşünerek bunlara ne derece katıldığınızı belirtir misiniz? 51

Türk İhraç Ürünleri Değerleri Ticari Faaliyet Kriterleri: Önem-Katılım Analizi Tekstil Halı Deri (Suudi Arabistan) 3,80 3,60 3,40 3, 3,00 Sektörde itibar sağlaması İş güvenliği uygulamalarının iyi Paketleme Rekabet avantajı sağlaması Gümrük süreçlerinin kolay/ rahat Uluslararası standartlara uygun Çevre dostu Ticari ve ekonomik engellerin az Talebinin yüksek/ Popüler Bürokratik Döviz kuru açısından engellerin az avantajlı ve güvenilir Fiyatlarının uygun Esnek ödeme koşulları Diğer ülke ürünleri ile eşdeğer Yenilikçi Ürün çeşitliliğini n fazla 2,80 2,35 2,85 3,35 3,85 Önem Değerleri Güvenilir Kaliteli ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek TEKSTİL HALI DERİ Önem Değerleri Türk İhraç Ürünleri Değerleri Kaliteli 3,90 3,23 Güvenilir 4, 3,47 Fiyatlarının uygun 3, 3,43 Ürün çeşitliliğinin fazla 3,13 3,10 Yenilikçi 3,10 3,23 Rekabet avantajı sağlaması 3,00 3,57 Uluslararası standartlara uygun 2,80 3, Sektörde itibar sağlaması 2,43 3,33 Talebinin yüksek/popüler 3,03 3,57 Gümrük süreçlerinin kolay ve rahat 2,90 3,37 Bürokratik engellerin az 3,23 3,50 Ticari ve ekonomik engellerin az 3,00 3,63 Döviz kuru açısından avantajlı ve güvenilir 3,13 3,50 Diğer ülke ürünleri ile eşdeğer 2,93 3,40 Çevre dostu 2,47 2,83 İş güvenliği uygulamalarının iyi 2,67 3,87 Esnek ödeme koşulları 2,93 3,37 Paketleme 2,40 2,90 ORTALAMA 3,03 3,36 TM.2a Ticari faaliyet içinde bulunduğunuz/ithalat gerçekleştirdiğiniz sektörü düşündüğünüzde bir ülkenin ürünleri ile ilgili aşağıda okuyacağım ifadelerin sizin için ne derece önemli olduğunu belirtir misiniz? TM.3 Aşağıda TÜRK İHRAÇ ÜRÜNLERİ ile ilgili bazı ifadeler okuyacağım. İş yaptığınız/ticari faaliyet içinde bulunduğunuz sektörü düşünerek bunlara ne derece katıldığınızı belirtir misiniz? 52

Türk İhraç Ürünleri Değerleri Ticari Faaliyet Kriterleri: Önem-Katılım Analizi Elektrik Makine (Suudi Arabistan) 3,70 3,60 3,50 3,40 3, 3, 3,10 3,00 Ürün Gümrük çeşitliliğini süreçlerinin n fazla kolay/ rahat Döviz kuru açısından İş güvenliği avantajlı ve güvenilir uygulamalarının iyi Talebinin yüksek/ Rekabet avantajı Popüler sağlaması Yenilikçi Bürokratik engellerin az Sektörde itibar sağlaması Fiyatlarının uygun Paketleme Esnek ödeme koşulları Çevre dostu Uluslararası standartlara uygun Ticari ve ekonomik engellerin az Diğer ülke ürünleri ile eşdeğer Kaliteli Güvenilir 2,90 2,60 3,10 3,60 4,10 Önem Değerleri ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek ELEKTRIK MAKINE Önem Değerleri Türk İhraç Ürünleri Değerleri Kaliteli 3,90 2,93 Güvenilir 4, 3, Fiyatlarının uygun 2,97 3,40 Ürün çeşitliliğinin fazla 2,67 3,57 Yenilikçi 2,87 3,47 Rekabet avantajı sağlaması 3,00 3,50 Uluslararası standartlara uygun 2,70 2,97 Sektörde itibar sağlaması 2,87 3,27 Talebinin yüksek/popüler 2,83 3,50 Gümrük süreçlerinin kolay ve rahat 2,93 3,63 Bürokratik engellerin az 2,83 3,33 Ticari ve ekonomik engellerin az 3,23 3,43 Döviz kuru açısından avantajlı ve güvenilir 2,80 3,57 Diğer ülke ürünleri ile eşdeğer 3, 3,23 Çevre dostu 3,10 3,13 İş güvenliği uygulamalarının iyi 3,00 3,60 Esnek ödeme koşulları 2,77 3,13 Paketleme 3,07 3,23 ORTALAMA 3,05 3,34 TM.2a Ticari faaliyet içinde bulunduğunuz/ithalat gerçekleştirdiğiniz sektörü düşündüğünüzde bir ülkenin ürünleri ile ilgili aşağıda okuyacağım ifadelerin sizin için ne derece önemli olduğunu belirtir misiniz? TM.3 Aşağıda TÜRK İHRAÇ ÜRÜNLERİ ile ilgili bazı ifadeler okuyacağım. İş yaptığınız/ticari faaliyet içinde bulunduğunuz sektörü düşünerek bunlara ne derece katıldığınızı belirtir misiniz? 53

Türk İhraç Ürünleri Değerleri Ticari Faaliyet Kriterleri: Önem-Katılım Analizi Kimyevi Maddeler (Suudi Arabistan) 3,60 3,50 3,40 3, 3, 3,10 3,00 Uluslararası standartlara uygun Talebinin yüksek/ Ürün Çevre Popüler çeşitliliğini dostu Yenilikçi n fazla Bürokratik Fiyatlarının uygun engellerin az Sektörde Esnek ödeme itibar koşulları Diğer sağlaması ülke ürünleri ile eşdeğer Ticari ve ekonomik engellerin az Rekabet avantajı sağlaması Paketleme Döviz kuru açısından avantajlı ve güvenilir Gümrük süreçlerinin kolay/ rahat İş güvenliği uygulamalarının iyi Kaliteli Güvenilir 2,90 2,45 2,95 3,45 3,95 Önem Değerleri ORTALAMA 5 Tam Puan üzerinden değerlendirme 1.00 - En düşük 5.00 En yüksek KIMYEVI MADDELER Önem Değerleri Türk İhraç Ürünleri Değerleri Kaliteli 3,67 3,07 Güvenilir 4,03 3, Fiyatlarının uygun 2,87 3,27 Ürün çeşitliliğinin fazla 3,13 3,37 Yenilikçi 2,97 3,33 Rekabet avantajı sağlaması 3, 3,00 Uluslararası standartlara uygun 2,73 3,53 Sektörde itibar sağlaması 2,93 3, Talebinin yüksek/popüler 2,73 3,37 Gümrük süreçlerinin kolay ve rahat 3,43 3, Bürokratik engellerin az 2,67 3,33 Ticari ve ekonomik engellerin az 3,27 3, Döviz kuru açısından avantajlı ve güvenilir 3,50 3,43 Diğer ülke ürünleri ile eşdeğer 2,90 3, Çevre dostu 2,50 3,33 İş güvenliği uygulamalarının iyi 3,33 3, Esnek ödeme koşulları 3,10 3, Paketleme 3, 2,93 ORTALAMA 3,12 3,24 TM.2a Ticari faaliyet içinde bulunduğunuz/ithalat gerçekleştirdiğiniz sektörü düşündüğünüzde bir ülkenin ürünleri ile ilgili aşağıda okuyacağım ifadelerin sizin için ne derece önemli olduğunu belirtir misiniz? TM.3 Aşağıda TÜRK İHRAÇ ÜRÜNLERİ ile ilgili bazı ifadeler okuyacağım. İş yaptığınız/ticari faaliyet içinde bulunduğunuz sektörü düşünerek bunlara ne derece katıldığınızı belirtir misiniz? 54

55 Ticari Faaliyet Kriterleri: En Önem Verilen Kriterler-1 Güvenilir Kaliteli Fiyatlarının uygun Ürün-model çeşitliliğinin fazla Döviz kuru açısından avantajlı ve güvenilir Ürün/mal alırken ülkedeki ticari ve ekonomik engellerin az Rekabetçi / Rekabet avantajı sağlaması Paketleme Yenilikçi/inovatif 33 39 40 43 27 36 33 47 29 27 23 37 13 27 47 27 33 23 13 23 37 53 67 60 67 61 67 63 73 0 40 60 80 GENEL Kimyevi Maddeler Elektrik Makine Tekstil Halı Deri TM2b: Bu kriterler içinde sizin için en önemli olan 5 kriteri seçer misiniz?

56 Ticari Faaliyet Kriterleri: En Önem Verilen Kriterler-2 Esnek ödeme koşulları/vadeleri Ürün/mal alırken, alınan ülkede bürokratik engellerin az 7 22 21 27 27 33 Talebinin yüksek / Popüler Gümrük ve teslimat süreçlerinin kolay ve rahat Ürün özellikleri ile diğer ülke ürünleri ile eşdeğer Faaliyet gösterdiğimiz/ iş yaptığımız sektörde itibar sağlaması İş gücü ve iş güvenliği hususlarında iyi uygulamaların 10 10 13 13 19 19 18 18 23 23 27 27 Uluslararası standartlara uygun Çevre dostu 3 16 23 0 5 10 15 25 35 GENEL Kimyevi Maddeler Elektrik Makine Tekstil Halı Deri TM2b: Bu kriterler içinde sizin için en önemli olan 5 kriteri seçer misiniz?

FİRMA BİLGİLERİ

58 Faaliyet Alanı 0 40 60 80 100 1 İthalat 100 Üretici İmalatçı 71 Toptancılık Perakendecilik İhracat 54 61 59 Hizmet 46 Katılımcı firmalar birden çok faaliyet alanında bulunmaktadır. F4. Firmanız aşağıdaki faaliyetlerden hangilerini göstermektedir?

59 Görüşülen Kişinin Pozisyonu Satış-Pazarlama Müdürü-Yetkilisi Genel Müdür İş Geliştirme Müdürü-Yetkilisi İhracat Müdürü-Yetkilisi Satın Alma Müdürü Genel Müdür Yardımcısı Ortağı Finans Müdürü-Yetkilisi Mühendislik Direktörü Satın Alma Yöneticisi Yönetici Asistanı İşveren 0 10 40 50 10 8 6 3 2 1 1 1 1 1 22 44 Katılımcılar birden çok iş pozisyonuna sahiptir F.5 Firmadaki pozisyonunuzu öğrenebilir miyim?

EKLER Türkiye Hangi Alanlarda Liderdir?

Türkiye Hangi Alanlarda Liderdir? (Açık Uçlu) Baz = 11 Grup-1 (N) Grup-2 (N) Grup-3 (N) N % 2 3 İnşaat 5 46 2 1 Tekstil Üretimi 3 27 2 Sağlık 2 18 1 Turizm 1 9 Grup-1 : Tekstil Halı Deri Grup-2 : Elektrik Makine Grup-3 : Kimyevi Maddeler TM.10 Sizce Türkiye hangi sektör/alanlarda liderdir? (Belirli sektör ve alanlarda liderdir seçeneğine Katılıyorum ya da Kesinlikle Katılıyorum cevabı verenlere sorulmuştur) 61

Türk İhraç Ürünleri Algı Araştırması