2.3.2. ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI : Yumurtlama Öncesi Tüy Dökümünün Yumurtacı Tavukların Performansına Etkisi : TUAM -Veteriner Fakültesi Birimi : Metin PETEK*, Faruk BALCI, Hasan BAŞPINAR Yayınlandığı Yer : İ.Ü. Vet. Fak. Derg., 27, 271-280, 2001 Bu çalışma büyütme döneminde tüy dökümü uygulanan yumurtacı piliçlerin tüy dökümü sonrası verimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tüy dökümü amacıyla arpa ile yemleme ve aç bırakma yöntemleri kullanılmıştır. Kontrol ve I. deneme grubunda yer alan piliçler ticari yem ve arpa ile yemlenirken, II. deneme grubunda yer alan piliçler aç bırakılmışlardır. Arpa ile yemleme ve aç bırakma bir hafta devam etmiştir. Kontrol, I ve II. deneme gruplarının % 50 verime ulaşım yaşları sırasıyla; 148, 155 ve 157 gün bulunmuştur. Gruplarda tavuk-kümes yüzde yumurta verimi sırasıyla; % 71.79, 73.70 ve 69.87 hesaplanmış, tavuk başına tavuk-gün toplam yumurta sayısı sırasıyla; 296.73, 297.99 ve 303.21 adet tespit edilmiştir. Gruplarda ortalama yumurta ağırlığı sırasıyla; 61.45, 62.51 ve 64.58 g, tavuk başına tavuk-gün toplam yem tüketimi sırasıyla; 43.37, 38.62 ve 40.53 kg bulunmuştur. Kontrol, I ve II. deneme gruplarında yer alan tavuklar yumurta başına sırasıyla; 146.31, 139.54 ve 151.25 g yem tüketmişlerdir. Gruplarda ölüm oranı sırasıyla; % 17.94, 12.82 ve 23.61 bulunmuştur. Yumurtlama öncesi tüy dökümünün verimliliğe herhangi bir olumsuz etkisinin olmadığı ve yumurta ağırlığını geliştirmek için oldukça etkili bir metot olduğu sonucu elde edilmiştir. : Büyütme dönemi, tüy dökümü, yumurtacı tavuk, performans 193
: Değişik Zorlamalı Tüy Dökümü Programlarının Ticari Yumurtacı Tavuklarda Başlıca Verimler Üzerine Etkisi : Metin PETEK* Yayınlandığı Yer : U.Ü. Vet. Fak. Derg., 20, 39-44, 2001 Bu çalışma, değişik zorlamalı tüy dökümü programlarının ticari yumurtacı tavuklarda başlıca verimler üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ticari bir genotipten (Nick Brown) 86 haftalık yaşta 1093 adet tavuk kullanılmıştır. Tavuklar 1 kontrol ve 2 deneme grubuna ayrılmışlardır. Kontrol grubunda yer alan tavuklar deneme süresince ticari yumurta tavuğu yemi ile yemlenmişlerdir. I. deneme grubunda yer alanlar 10 gün tane arpa ile yemlenmiş, 11. günde ticari yumurta tavuğu yemine geçilmiştir. II. deneme grubuna 10 gün yem verilmemiş, 11. günden 28. güne kadar tane arpa ile yemleme yapılmış, 29. günde ticari yumurta yemine geçilmiştir. Bütün gruplarda deneme süresince su serbest bırakılmış, günde 16 saat aydınlatma uygulanmıştır. I. ve II. deneme gruplarında; tüy dökümü programının başlamasından % 50 yumurta verimine kadar geçen süre sırasıyla; 30 ve 43 gün bulunmuştur. Tavuk kümes yüzde yumurta verimi, tavuk başına tavuk-gün sayısal yumurta verimi, kırık-çatlak yumurta oranı ve ortalama yumurta ağırlığı bakımından gruplar arası farklılıklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur (P<0.001, P<0.001, P<0.01, P<0.05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında zorlamalı tüy dökümü yemden yararlanmayı önemli düzeyde geliştirmiş ve ölüm oranını azaltmıştır. : Tüy dökümü, yumurtacı tavuk, başlıca verimler. 194
: Bıldırcınlarda Kuluçkalık Yumurta Ağırlığı ve Depolama Süresinin Kuluçka ve Yumurta Verim Özelliklerine Etkileri : Metin PETEK*, Hasan BAŞPINAR, Mustafa OĞAN Yayınlandığı Yer : S. African.J. of Animal Sci., 33 (4), 242-247, 2003 Bu çalışma bıldırcınlarda kuluçkalık yumurta ağırlığı ve depolama süresinin kuluçka sonuçları ve yumurta verim özelliklerine etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. 17 haftalık yaştaki bir bıldırcın sürüsünden (Coturnix coturnix Pharaoh) elde edilen yumurtalar 4 gruba ayrılarak 1, 3, 5 ve 7 gün süreyle depolanmış, depolama öncesi her bir gruptaki yumurtalar ağırlıklarına göre 4 ayrı gruba (küçük: <10,51 g; orta: 10,51-11,50 g; ağır: 11,51-12,50 g; ve en ağır: >12,51 g) ayrılarak depolanmışlardır. Kuluçka randımanı ve çıkım oranı kuluçkalık yumurta ağırlığından önemli düzeyde etkilenmiş (P<0,05), depolama süresinin bu özellikler üzerine önemli bir etkisi bulunmamıştır. Kuluçkalık yumurta ağırlığının artması ile yavruların yumurta verimi azalmış, 3 gün depolanan yumurtalardan elde edilen bıldırcınların yumurta verimleri diğerlerinden daha yüksek bulunmuştur. Yumurta verimi yönünden kuluçkalık yumurta ağırlığı ve depolama süresi arası interaksiyonlar önemli bulunmuştur. Sonuç olarak bıldırcınlarda optimum yumurta verimi için orta ağırlıktaki yumurtaların 3 gün depolamadan sonra inkübe edilmesinin daha uygun olduğu saptanmıştır. : Bıldırcın, yumurta ağırlığı, depolama süresi, yumurta verim özellikleri 195
: Bıldırcın yumurtalarında depolama öncesi ısıtmanın kuluçka sonuçları ve civcivlerde büyüme performansına etkisi : Metin PETEK*, Serdal DİKMEN Yayınlandığı Yer : Animal Research, 53(6), 527-534, 2004 Bu çalışmada 20 ve 37 haftalık yaşta iki ayrı damızlık sürüden 1800 yumurta toplanarak, 0 ve 8 saat depolama öncesi ısıtma gruplarına ayrılarak, 5 ve 15 gün süre ile depolanmıştır. Isıtma grubundaki yumurtalar 38 C de 8 saat süre ile ısıtıldı.isıtma işleminden sonra bütün yumurtalar 15 ºC sıcaklık ve 65% rutubet koşularında 5 ve 15 gün süre ile depolandı ve günde iki kez çevrildi. Bütün yumurtalar depolama öncesi ve sonrası tartıldı, daha sonra ticari bir kuluçka makinesinde 17 gün süre ile inkübe edildi. İnkübasyon sonrası çıkım gerçekleşmeyen yumurtalar kuluçka randımanı, döllülük oranı ve embriyonik ölüm oranını tespit etmek amacıyla kırıldı. Depolama öncesi 8 saat ısıtma (82.55%) kontrol grubu (%79.71) ile karşılaştırıldığında kuluçka randımanını önemli düzeyde geliştirdi. Genç damızlıklardan elde edilen yumurtaların kuluçka randımanı (%84.67) yaşlı damızlıklardan elde edilenlere göre (%77.59) iststistiki olarak daha yüksekti. Depolama süresinin kuluçka sonuçları üzerine etkisi önemsizdi. Bu yumurtalardan elde edilen civcivlerde büyüme performansı depolama süresi dışında çalışmada incelenen özelliklerden etkilenmedi. 5 ve 15 gün depolanan yumurtalardan elde edilen bıldırcınların kesim ağırlığı sırası ile 191.34 ve 174.46 g bulunmuştur. Çalışmada depolama öncesi kuluçkalık yumurtaların 8 saat süre ile ısıtılmasının kuluçka sonuçları üzerine herhangi bir zararlı etkisi olmadığı hatta büyüme performansını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Maksimum kuluçka sonuçlarının elde edilebilmesi için optimum ısıtma süresinin belirlenmesine dönük çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. : Bıldırcın, kuluçka öncesi depolama, yumurta depolama, büyüme yaşı, performans 196
: Mevsim Dışı Kuluçka Çıkışlı Yumurtacı Civcivlere Büyütme Döneminde Uygulanan Aydınlatma Programlarının Yumurta Dönemi Performansına Etkisi : Metin PETEK* Yayınlandığı Yer : Indian Veterinary Journal 81(10), 1128-1130, 2004 Bu çalışmada mevsim dışı sürülere büyütme döneminde uygulanan sabit ve azalan aydınlatma programlarının yumurta verim özelliklerine etkisi incelenmiştir. Gruplar arasında incelenen özellikler yönünden önemli bir farklılık tespit edilmemiştir. Önemli ölçüde enerji tasarrufu nedeniyle mevsim dışı sürüler için büyütme döneminde sabit aydınlatma programının daha uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır. : Aydınlatma, mevsim dışı, sürü, yumurta performansı 197
: Farklı Yaşta Damızlıklardan Elde Edilen Bıldırcınlarda Resesif Beyaz Tüy Rengi Kalıtımının Kuluçka Sonuçları ve Büyüme Performansı Üzerine Etkisi : Metin PETEK*, Yasemin ÖZEN, Emin KARAKAŞ Yayınlandığı Yer : British Poultry Science, 45(6), 769-774, 2004 Bu çalışmada farklı yaşta (17 ve 34 haftalık yaşta) damızlıklardan elde edilen yabani ve resesif beyaz formda Pharaoh ırkı bıldırcılar kullanıldı. Resesif beyaz bıldırcınlar yabani form içinde kendiliğinden ortaya çıkan mutant bıldırcınlardan kök almıştır. Deneme tüy rengi ve damızlık yaşının ve iki faktör arasındaki etkileşimin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. İncelenen özelliklerin görülebilir döllük oranı, kuluçka randımanı ve çıkım oranı üzerine önemli bir etkisi tespit edilmemiştir. Canlı ağırlık için tüy rengi yönünden bütün deneme süresince farklılıklar önemli düzeyde farklı bulunurken, damızlık yaşının etkisi 21-42. günler için önemli bulunmuştur. 7 günlük yaş hariç yemden yararlanma yönünden bütün haftalarda incelenen özellikler yönünden farklılıklar önemli bulunmuştur. Çalışmada resesif beyaz bıldırcınların kuluçka ve büyüme performanslarının yabani formlar kadar iyi olmadığı sonucu elde edilmiştir. Genç damızlıklardan elde edilen bıldırcınların kuluçka ve büyüme performansları en iyiydi. : Bıldırcın, büyütme yaşı, tüy rengi, kuluçka, büyüme performansı 198
: İleri Yaşlı Kahverengi Yumurtacı Tavuklarda Farklı Yönetimsel Faktörlerin Yumurta Verimi ve Kalite Özelliklerine Etkisi : Metin PETEK*, Ş. Şule GEZEN, Fazlı ALPAY Yayınlandığı Yer : U.Ü. Vet. Fak. Derg., 23 (1-2-3), 55-58, 2004 Bu çalışmada ileri yaşlı kahverengi yumurtacı tavuklarda farklı yönetimsel faktörlerin yumurta verimi ve kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacı ile iki ayrı deneme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 104 haftalık yaşta 360 adet Lohman Brown genotipi tavuk kullanılmış ve 14 haftalık süre ile test edilmiştir. I. Denemede; kafes tavukları için ticari ve işletme koşullarında hazırlanan iki farklı rasyonun; II. Denemede kafes ve serbest dolaşımlı sistemin yumurta verimi ve kalitesine etkileri incelenmiştir. Rasyon çeşidinin kırık-çatlak yumurta oranı ve günde yem tüketimi, barınak tipinin yumurta verimi, kırık-çatlak yumurta oranı, günde tavuk başına yem tüketimi ve yaşama gücü üzerine etkileri önemli bulunmuştur. Sonuç olarak, ileri yaşlı kahverengi yumurtacı tavuklarda ticari olarak hazırlanan rasyonun işletme koşullarında hazırlanan rasyona, serbest dolaşımlı sistemin kafes sistemine teknik ve ekonomik yönden üstün olduğu belirlenmiştir. : Yumurtacı tavuklar, rasyon, yönetim, dönem sonu yumurta performansı. 199
: Farklı Yaşta Damızlıklardan Elde Edilen Bıldırcınlarda Resesif Beyaz Tüy Rengi Kalıtımının Yumurta Verim Özelliklerine Etkisi : Metin PETEK*, Yayınlandığı Yer : Indian Veterinary Journal 82,1056-1058, 2005 Bu çalışmada farlı yaştaki iki damızlık sürüden (17 ve 34 haftalık yaşta) elde edilen resesif beyaz (yabani form içinde kendiliğinden ortaya çıkan) bıldırcınlarda yabani formdaki bıldırcınlar ile karşılaştırmalı olarak yumurta verim özellikleri incelenmiştir. Resesif beyaz bıldırcınlar istatistiki olarak daha düşük düzeyde yumurta verimi, daha yüksek kırık-çatlak yumurta, daha yüksek yem tüketimi ve daha yüksek ölüm oranına sahipti. Damızlık yaşı kırıkçatlak yumurta oranı hariç incelenen özellikleri etkilememiştir. Çalışmada resesif beyaz bıldırcınların yumurta verim özelliklerinin yabani form kadar iyi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. : Bıldırcın, resesif beyaz, büyütme yaşı, yumurta performansı 200
: Bıldırcınlarda Kuluçkalık Yumurta Ağırlığı ve Depolama Süresinin Kuluçka Sonuçları ve Büyüme Performansı Üzerine Etkileri Yayınlandığı Yer : Metin PETEK*, Hasan BAŞPINAR, Mustafa OĞAN : Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 2:537-542, 2005 Bu çalışma bıldırcınlarda kuluçkalık yumurta ağırlığı ve depolama süresinin kuluçka sonuçları ve büyüme performansı üzerine etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. 17 haftalık yaştaki bir bıldırcın sürüsünden (Coturnix coturnix Pharaoh) elde edilen 2304 yumurta 4 gruba ayrılarak 1, 3, 5 ve 7 gün süreyle depolanmış, depolama öncesi her bir gruptaki yumurtalar ağırlıklarına göre 4 ayrı gruba (küçük: <10,51 g; orta: 10,51-11,50 g; ağır: 11,51-12,50 g; ve en ağır: >12,51 g) ayrılarak depolanmışlardır. Kuluçka randımanı ve çıkım oranı kuluçkalık yumurta ağırlığından önemli düzeyde etkilenmiş, depolama süresinin bu özellikler üzerine önemli bir etkisi bulunmamıştır. Depolama süresinin 6 haftalık yaşta canlı ağırlık ve yemden yararlanma üzerine önemli bir etkisi tespit edilmemiştir. Ağır ve en ağır yumurtalardan elde edilen yumurtalardan çıkan bıldırcınlarda canlı ağırlık küçük yumurtalardan çıkanlara göre daha yüksekti. Bıldırcın yumurtaları için 3 gün depolama süresi ve 11.50 g dan daha ağır yumurtaların optimal kuluçka sonuçları ve büyüme performansı için daha uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. : Bıldırcın, yumurta ağırlığı, depolama süresi, büyüme performansı 201
: Farklı Yönetimsel Faktörlerin Broyler Performansı ve Tibial Dyschondroplasia Görülme Sıklığı Üzerine Etkileri : Metin PETEK*, Gürsel SÖNMEZ, Hüseyin YILDIZ, Hasan BAŞPINAR Yayınlandığı Yer : British Poultry Science 46 (1), 16-21, 2005 1. Bu çalışma 2 farklı aydınlatma programı (sürekli - 24 A: 0 K, veya kesintili 1 A: 3 K x 3 3 kez/gece), 2 yemleme programı (sürekli - ad libitum, veya öğünlü- 3 s yem:3 saat yemsiz x 4 kez / gece) ve 2 ascorbic acid (AA) ilavesi (0 veya 150 mg/l - su) düzeyinin broyler performansı ve tibial dyschondroplasia görülme düzeyi üzerine etkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. Günlük yaşta 1600 adet erkek ticari broyler civciv (Roos PM3) kullanıldı. Civcivler 4 er tekrarlı 8 ana gruba paylaştırıldı (2x2x2). Kesintili ışıklandırma canlı ağırlık ve yemden yararlanmayı önemli düzeyde geliştirildi (P<0.001, P<0.01). Öğünlü yemleme canlı ağırlığı istatistiki olarak azalttı (P<0.001). Suya AA ilavesinin canlı ağırlık ve yemden yararlanma üzerine önemli bir etkisi gözlemlenmedi. Canlı ağırlık, yemde yararlanma, ölüm oranı ve karkas ağırlığı için incelenen özellikler arası interaksiyon sağlanmadı. Suya AA ilavesi tibiotarsusun cortical kalınlığını (P<0.001) artırdı ve Tibial Dyschondroplasia (TD) görülme sıklığını önemli düzeyde azalttı (P<o.o5). Bu çalışmada kesintili ışıklandırma ile birlikte suya 150 mg/l AA ilavesinin birlikte kullanımın broylerlerde performans kaybına yol açmaksızın tibial dyschondroplasia görülme sıklığını azaltmak için faydalı bir metot olabileceği sonucuna ulaşıldı. : Broyler, aydınlatma, yemleme, askorbik asit, performans, tibial dyschondroplasia 202