Bütçe Hesaplarının İşleyiş Mantığı-II* Ömer DAĞ Devlet Muhasebe Uzmanı 3. BÜTÇE GELİRLERİ 3.1. Genel Olarak Bütçe Gelirleri 800-Bütçe Gelirleri Hesabı, bütçe kanunu veya özel kanunları gereğince bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilâtın izlenmesi için kullanılır. Bütçe giderlerine paralel olarak bütçe gelirleri de tahsil edildiğinde muhasebeleştirilmektedir. Tahsilât nakden yapılabileceği gibi mahsuben de yapılabilmektedir. Kasa, çek veya banka aracılığıyla yapılan tahsilât nakden tahsilât, maaştan yapılan vergi kesintileri 1 ise mahsuben tahsilâta örnek olarak verilebilir. Yapılan bir tahsilâtın bütçeye gelir yazılıp yazılmayacağını belirlemek için öncelikle tahsilâtın mahiyetine bakılması gerekmektedir. Buna göre mal veya hizmet satımı veya kamu hizmetlerinin bir karşılığı olarak vergi, resim harç gibi kesin bir tahsilât yapılıyor ise yapılan bu tahsilât bütçeye gelir kaydedilecektir. İhale veya adli teminat gibi emanet değerlerin tahsili söz konusu ise bütçeye gelir kaydı yapılmayacaktır. Çünkü emanet olarak alınan bu tutarlar şartlar gerçekleştiğinde sahiplerine geri verilecektir. Dolayısıyla emanet olarak alınan tutarlar hem faaliyet hesapları hem de bütçe hesapları ile ilişkilendirilmeyecektir. Yapılan bir tahsilâtın geçmiş döneme, içinde bululan döneme Yapılan bir tahsilâtın geçmiş döneme, içinde bululan döneme veya gelecek döneme ait olması bu tahsilâtın bütçeye gelir kaydedilmesini engellemez. veya gelecek döneme ait olması bu tahsilâtın bütçeye gelir kaydedilmesini engellemez. Çünkü bütçe gelirleri açısından gelirin yılı önemli değildir. Bütçe gelirleri açısından önemli olan tahsilâtın yapıldığı yıldır. Dolayısıyla tahsilât hangi yıl yapıldı ise bu tutar o dönemin bütçe gelirlerine kaydedilecektir. Yapılan gelirin hangi yıla ait olduğu, faaliyet hesapları açısından önemlidir. Tahakkuk esası gereği bir gelir hangi yıla ait ise ilgili yılın faaliyet hesaplarına (600-Gelirler Hesabı) kaydedilmesi gerekmektedir. Örnek: Maltepe Vergi Dairesi Mükellefi Bay K, 25 Mart 2008 tarihinde gelir vergisi beyannamesi ile 1.000 YTL beyan etmiştir. 120-Gelirlerden Alacaklar 1.000 600-Gelirler Hesabı 1.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 1.000 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 1.000 Bu aşamada tahsil edilen herhangi bir tutar olmadığı için bütçeye gelir kaydı söz konusu değildir. Bu tutar 2008 yılının geliri olduğunda 2008 yılının faaliyet hesaplarına yansıtılması amacıyla 600-Gelirler Hesabına kaydedilmektedir. Bu tutarın bütçeye gelir kaydedilmesi için alacağın tahsil edilmesi ve hangi yıl tahsil edilmişse o yılın bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla tahsil edilen bir gelir, hangi yılın faaliyet geliri olduğuna bakılmaksızın tahsil edildiği yılın bütçesine gelir kaydedilecektir. Çünkü 5018 sayılı Kanuna göre bütçe gelirlerinin, tahsil edildiği yılda muhasebeleştirilmesi kanuni bir zorunluluktur. 44 * Makalenin birinci bölümü, Güncel Mevzuat Dergisi nin Eylül 2008 sayısında yayımlanmıştır. 1. Maaştan gelir vergisi kesintisinin bütçeye gelir kaydedilmesi sadece genel bütçeli dairelerde söz konusudur. Gelir vergisi genel bütçenin geliri olduğundan genel bütçe dışındaki kamu idareleri tarafından ücret ödemeleri sırasında yapılan kesintiler genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alınarak ilgili vergi dairesine gönderilir ve bütçeye gelir kaydı yapılmaz.
> MAKALELER Mükellefin, gelir vergisi borcunun ilk taksiti olan 500 YTL yi 31 Mart tarihinde vermesi halinde ise bu tutar aşağıdaki gibi bütçeye gelir kaydedilecektir. 100-Kasa Hesabı 500 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı 500 805-Gelir Yansıtma Hesabı 500 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 500 Devlet muhasebesinde yukarıdaki şekilde yapılan tahsilâta tahakkuklu tahsilât denilmektedir. Tahakkuklu tahsilât dışında tahakkuku tahsiline bağlı olan bütçe gelirleri de söz konusudur. Döner sermaye tahsilâtları, para cezası tahsilâtları, değerli kâğıt satışları buna örnek olarak gösterilebilir. Bu tahsilâtlarda ise tahakkuklu tahsilâtlardan farklı olarak hem faaliyet hesapları (600-Gelirler Hesabı) hem de bütçe hesapları (800-Bütçe Gelirleri Hesabı) aynı anda çalışmaktadır. Örnek: Trafik para cezası tahsilâtı olarak Mersin Muhasebe Müdürlüğünce 150 YTL tahsil edilmiştir. 100-Kasa Hesabı 150 600-Gelirler Hesabı 150 805-Gelir Yansıtma Hesabı 150 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 150 Devlet Muhasebesinde nakden veya mahsuben tahsil edilen her tutar bütçeye gelir kaydedilmemektedir. Yukarıda da değinildiği gibi nakden tahsil edilen tutarlara ihale veya gümrük teminatları, mahsuben tahsil edilen tutarlara ise maaş ödemelerinden yapılan icra, ilaç, sendika aidatı, sosyal güvenlik primi kesintileri örnek olarak gösterilebilir. Bu tutarların tahsil amacı bütçeye gelir kaydı değildir. Bunların tahsil edilme amacı ya bir şeyi garanti altına almak ya da söz konusu tutarları ilgili kişi veya kurumlara sorumlu sıfatıyla ödemektir. Bundan dolayı bunlar nakden veya mahsuben tahsil edildiklerinde ilgililerine ödenmek üzere emanet hesaplara alınmakta ve bütçeye gelir kaydı yapılmamaktadır. Genel bütçeli kamu idarelerinde maaş ödemeleri yapılırken yukarıda sayılan icra, sendika, ilaç ve sosyal güvenlik primi kesintilerinin dışında bir de gelir vergisi kesintisi yapılmaktadır. Bu durumda nakden bir tahsilât olmadığı halde çalışanın maaşını gelir vergisi tutarı kadar eksik ödemek suretiyle mahsuben tahsilât yapılmakta bu tutar da bütçeye gelir kaydedilmektedir. Örnek: Afyon İl Tarım Müdürünün Temmuz-2008 brüt ücreti 2.000 YTL, icra kesintisi 100 YTL, ilaç kesintisi 5 YTL, sendika aidatı 5 YTL, gelir vergisi 50 YTL ve emekli keseneği 190 YTL dir. 630-Giderler Hesabı 2.000 333-Emanetler Hesabı (İlaç kesintisi) 5 333-Emanetler Hesabı (İcra kesintisi) 100 333-Emanetler Hesabı (Sendika Kesintisi) 5 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 190 600-Gelirler Hesabı (Gelir Vergisi Stopajı) 50 100-Kasa Hesabı 1.650 830-Bütçe Giderleri Hesabı 2.000 835-Gider Yansıtma Hesabı 2.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 50 800-Bütçe Gelirleri (Gelir Vergisi Stopajı) 50 Örnek: Adalet Bakanlığının cezaevi ihalesine katılmak için istekli K firmasından 10.000 YTL tutarında geçici teminat alınmıştır. 100-Kasa Hesabı 10.000 330-Alınan Depozito ve Teminatlar 10.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 10.000 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 10.000 MALİ YÖNETİM - MUHASEBE Gelir hangi yılda tahakkuk etmişse, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın o yılın faaliyet hesaplarına (600- Gelirler Hesabı) gelir kaydedilecek, tahakkuk etmiş olan gelir hangi yılda tahsil edilmişse veya hangi yılda tahsil edilecekse, tahakkuk ettiği yıla bakılmaksızın tahsil edildiği yılın bütçesine gelir kaydedilecektir. Tahsil edilen tutar kamu idaresinin geliri olmadığı için bütçeye gelir kaydı söz konusu değildir. Ancak K firması ihaleyi kazandığı halde sözleşme imzalamaya yanaşmazsa, bu takdirde bu tutarın bütçe gelirleri olarak kayıtlara alınması gerekmektedir. 330-Alınan Depozito ve Teminatlar 10.000 600-Gelirler Hesabı 10.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 10.000 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 10.000 3.2. Gelirin Yılı 5018 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin 1 inci fıkrasına göre kamu gelirleri, tahakkuk ettirildikleri yılın hesaplarında gösterilir. 2 nci fıkrasına göre ise kamu gelirleri tahsil edildikleri yılın bütçesinde gelir kaydedilir. Buna göre, gelir hangi yılda tahakkuk etmişse, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksı- 45
zın o yılın faaliyet hesaplarına (600-Gelirler Hesabı) gelir kaydedilecek, tahakkuk etmiş olan gelir hangi yılda tahsil edilmişse veya hangi yılda tahsil edilecekse, tahakkuk ettiği yıla bakılmaksızın tahsil edildiği yılın bütçesine gelir kaydedilecektir. Veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan itibaren 3 yıl boyunca ve her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitle ödenen bir vergi türü olduğu için gelirin tahakkuk tarihi ile tahsil tarihinin farklı olduğu duruma güzel bir örnektir. Örnek: Bay C nin babası vefat etmiş ve kendisine 60.000 YTL değerinde külçe altın miras kalmıştır. Bay C, 1 Ağustos 2007 tarihinde beyan etmiş olduğu Veraset ve İntikal Vergisinin ikinci taksiti olan 100 YTL yi 1 Mayıs 2008 tarihinde Mersin Vergi Dairesine ödemiştir. Tahakkuk kaydı (1 Ağustos 2007) 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı 100 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabı 500 600-Gelirler Hesabı 600 Tahsil Kaydı (1 Mayıs 2008) 100-Kasa Hesabı 100 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı 100 Hesabına ise kayıt yapılmayarak bütçe gelirlerinde mükerrerliğin önüne geçilmiş olacaktır. Kamu idarelerine bağış şeklinde intikal eden varlıklar satıldığında bütçeye gelir kaydedilmeye devam edilecektir. Para şeklindeki bağışlarda ise 600-Gelirler Hesabı ile birlikte 800-Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilmeye devam edilecektir. 2 Örnek: Hayırsever vatandaş Bay T tarafından Maliye Bakanlığına 100.000 YTL nakit para ile 250.000 YTL değerinde bir arsa bağışlanmıştır. 06/08.2008 tarihinden önce bağışlandığında yapılan kayıt (önceki uygulama): 100-Kasa Hesabı 100.000 250-Arazi ve Arsalar Hesabı 250.000 600-Gelirler Hesabı 350.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 350.000 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 350.000 Bu muhasebe kaydında, bağışlanan arsa ile nakit paranın tamamı hem 600-Gelirler Hesabına hem de 800-Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilmiştir. 06/08.2008 tarihinden sonra bağışlandığında yapılacak kayıt (bundan sonraki uygulama): 805-Gelir Yansıtma Hesabı 100 800-Bütçe Gelirleri Hesabı (Gelir Vergisi Stopajı) 100 Yukarıdaki muhasebe kayıtlarında görüleceği üzere Veraset ve İntikal Vergisi 2007 yılında tahakkuk ettiği için 2007 yılının faaliyet gelirine (600) kaydedilmekte, tahsilâtlarda ise tahsil edildiği yılın bütçesine gelir (800) kaydedilmektedir. 3.3. Bağış ve Yardımlar 5018 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin 06/08/2008 tarihinden önceki haline göre, kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımlar bütçelerine gelir kaydedilir. Buna göre kamu idarelerine, para ve varlık şeklindeki bağışlar 600-Gelirler Hesabı ile birlikte 800-Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilmekte idi. Böyle olunca, bağışlanan varlıkların satılması durumunda alınan bedel tekrar bütçeye gelir kaydedilmekte, bu durum ise bütçe gelirlerinde mükerrerliğe yol açmakta idi. Ancak 5018 sayılı Kanunda 6 Ağustos 2008 tarihli ve 26959 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5793 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan değişiklikle birlikte yukarıda belirtilen madde metninden bütçelerine ifadesi çıkarılmıştır. Böylelikle kamu idarelerine yapılan varlık şeklindeki bağışlarda bundan böyle varlık hesabının borcu karşılığında sadece 600- Gelirler Hesabına alacak kaydı yapılacak 800-Bütçe Gelirleri 100-Kasa Hesabı 100.000 250-Arazi ve Arsalar Hesabı 250.000 600-Gelirler Hesabı 350.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 100.000 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 100.000 Bu muhasebe kaydında, bağışlanan arsa ile nakit paranın tamamı 600-Gelirler Hesabına kaydedilmiş, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına ise yukarıdaki muhasebe kaydından farklı olarak sadece nakit para kaydedilmiştir. Bağışlanan arsa satılmadığı müddetçe bütçeye gelir kaydedilmeyecektir. 3.4. Kur Farkları Kamu idarelerinin döviz cinsinden alacaklarında, kur artışları, alacakların ulusal para cinsinden değerini artırmaktadır. Aynı şekilde döviz cinsi para mevcutlarında kur artışları yabancı paralarının ulusal para cinsinden değerini artırmaktadır. Alacaklarda meydana gelen artış ile yabancı paraların ulusal para cinsinden değerinde meydana gelen bu artışlar bütçe gelirleri (800-Bütçe Gelirleri Hesabı) ile ilişkilendirilmeksizin sadece faaliyet gelirlerine (600-Gelirler Hesabı) kaydedilmektedir. Örnek: Türk Patent Enstitüsünün 1 Mayıs 2008 Tarihinde Hazine Müsteşarlığından 10.000 $ alacağı bulunmaktadır (1 Mayıs tarihinde 1$=1YTL olan döviz kuru 2 Mayıs tarihinde 1$=1,1 YTL olmuştur.). 2. 5018 sayılı Kanunda yapılan bu değişikliğin uygulanabilmesi, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği için Maliye Bakanlığı tarafından, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği için ise İçişleri Bakanlığı tarafından bir düzenleme yapılmasına bağlıdır. 46
> MAKALELER MALİ YÖNETİM - MUHASEBE 132-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı 1.000 600-Gelirler Hesabı 1.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 1.000 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 1.000 Örnek: Türk Patent Enstitüsünün 1 Mayıs 2008 tarihinde 20.000 ABD doları bulunmaktadır (1 Mayıs tarihinde 1$=1 YTL olan döviz kuru 2 Mayıs tarihinde 1$=1,1 YTL olmuştur.). 105-Döviz Hesabı 2.000 600-Gelirleri Hesabı 2.000 805-Gelir Yansıtma Hesabı 2.000 800-Bütçe Gelirleri Hesabı 2.000 Yukarıda yer alan muhasebe kayıtlarından da görüleceği üzere kur farklarında meydana gelen artış bütçe gelirlerine kaydedilmeyecektir. Çünkü kurun artışı ile kamu idaresinin döviz alacağı artmamakta sadece döviz alacağının ulusal para cinsinden değeri artmaktadır. Aynı şekilde kurun artışı kamu idaresinin dövizini artırmamakta, sadece dövizinin ulusal para cinsinden değerini artırmaktadır. Dolayısıyla kamu idaresinin döviz cinsi alacakları ile nakit döviz miktarında bir değişiklik olmadığından bütçe gelirlerine herhangi bir alacak kaydı yapılmamaktadır. Buna karşılık döviz alacağının ve sahip olunan dövizin, ulusal para birimi cinsinden değerinde artış meydana gelmesi Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğindeki parayla ölçülme kavramı 3 gereği faaliyet gelirlerine alacak kaydedilerek muhasebeleştirilmektedir. 3.5. Kişilerden Alacaklar Bütçe gelirleri açısından 140-Kişilerden Alacaklar Hesabının ayrı bir önemi bulunmaktadır. Bu nedenle bu hesap üzerinde ayrıca durulması gereği duyulmuştur. Bu hesaba alınan tutarlardan bazıları tahsil edildiğinde bütçeye gelir kaydedilmekte, bazıları ise bütçeye gelir kaydedilmemektedir. 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı, kamu zararından doğan alacaklar ile kişilerden tahsil edilmesi gereken diğer alacaklar için kullanılmaktadır. 5018 sayılı Kanunda kamu zararı 4, Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır şeklinde tanımlanmıştır. Kamu zararından kaynaklanıp 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına alınan tutarlar tahsil edildiğinde bütçeye gelir kaydedilmekte, kamu zararı meydana getirmemekle birlikte kişilerden tahsil edilmesi gereken tutarlar ise tahsil edildiğinde bütçeye gelir kaydedilmemektedir. Örnek: Kasa sayımı sonucu kasada 100 YTL noksanlık tespit edilmiş, bu noksanlığın nedeni tespit edilinceye kadar 197-Sayım Noksanları Hesabında izlenmesine karar verilmiştir. Daha sonra yapılan araştırmalar sonucunda bu tutarın veznedar tarafından zimmete geçirildiği anlaşılmış olup 10 YTL faizi ile birlikte tahsil edilmiştir. Kasa noksanının tespit edilmesi 197-Sayım Noksanlıkları Hesabı 100 100-Kasa Hesabı 100 3. Parayla ölçülme Kavramı: Parayla ölçülebilen ekonomik olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak ulusal para birimi ile yapılır 4. Kamu zararının belirlenmesinde; a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması, d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması, e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması f) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, Esas alınır. Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir. 47
Kasa noksanının veznedar adına hesaplara alınması 197-Sayım Noksanlıkları Hesabı 100 Kasa noksanından dolayı faiz tahakkuku 600-Gelirler Hesabı 10 Kasa noksanının faizi ile birlikte tahsil edilmesi 100-Kasa Hesabı 110 805-Gelir Yansıtma Hesabı 10 800-Bütçe Gelirleri Hesabı (kişilerden alacaklar faizi) 10 Tahsil edilen 110 YTL nin tamamı bütçeye gelir kaydedilmemektedir. Çünkü 110 YTL nin 10 YTL lik kısmı kamu kaynağında artışa engel olunduğu için hesap edilen faizini, geri kalan 100 YTL lik kısmı ise alacağın aslını ifade etmektedir. Alacağın aslı olan 100 YTL, hesaplara alınırken bütçeye gider olarak kaydedilmediğinden tahsilinde de bütçeye gelir kaydedilmemektedir. Ancak faizi ifade eden 10 YTL lik kısmı ilgili kamu idaresi için 5018 sayılı Kanunun kamu geliri 5 tanımında sayılan gelir türlerinden olduğundan bütçeye gelir kaydedilecektir. Örnek: Rayiç bedeli 1.000 YTL olan fotokopi makinesi, görevlendirilen personel tarafından 1.100 YTL ye alınarak kamu zararına neden olunmuştur. Rayiç bedelinden fazla olan 100 YTL ile birlikte buna göre hesaplanan 10 YTL faiz tahsil edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesine göre iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması kamu zararının belirlenmesinde esas alınır. Bilgisayar satın alınması amacıyla rayiç bedelinin üzerinde 100 YTL ödenmesi, bütçe giderleri ile faaliyet giderlerine fazladan 100 YTL yazılması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla bu tutarların tahsil edilmesi halinde bütçeye ve faaliyet gelirlerine gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan hesap edilen faiz gelirlerinin de yukarıda açıklandığı gibi bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Alacağın aslı ile faizinin hesaplara alınması 600-Gelirler Hesabı (alacağın aslı) 100 600-Gelirler Hesabı (faiz) 10 Alacağın aslı ile faizinin tahsil edilmesi 100-Kasa Hesabı 110 805-Gelir Yansıtma Hesabı 110 800-Bütçe Gelirleri Hesabı (kişilerden alacaklar faizi) 110 3.6. Borçlanmalar Diğer kamu idareleri ile kişi veya kurumlardan yapılan borçlanmalar (alınan borçlar), borç vermelere paralel olarak bütçe ile ilişkilendirilmemekte yani bütçeye gelir kaydı yapılmamaktadır. Bunun tek istisnasını basımı yapılan madeni paralar oluşturmaktadır. Buna göre basımı yapılıp, Darphane ve Damga Matbaası Muhasebe Birimine teslim edilen madeni paralar bütçeye gelir kaydedilmektedir. 4. DİĞER HUSUSLAR Taşınır Mal Yönetmeliği 6, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanmak üzere 5018 sayılı Kanunun 44 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu nca çıkarılmıştır. Taşınır Mal Yönetmeliğinin 31 inci maddesinde, kayıtlara alınış tarihi itibarıyla beş yılını tamamlamış ve idarece kullanılmasına ihtiyaç duyulmayan taşınırların, bu taşınıra ihtiyaç duyan idarelere bedelsiz devredilebileceği belirtilmektedir 7. Taşınırını bedelsiz olarak genel yönetim kapsamındaki bir başka kamu idaresine devreden idare, devrettiği taşınırı 630-Giderler Hesabının borcu, ilgili taşınır hesabının alacağı karşılığında kayıtlarından çıkarmaktadır. Kayıtlardan çıkarma esnasında 830-Bütçe Giderleri Hesabı ile ilişkilendirme yapılmamaktadır. Çünkü ilgili taşınırın satın alma suretiyle kayıtlara alınmasında bütçeye gider kaydı zaten yapılmıştı. Dolayısıyla kayıtlardan çıkarılma anında da bütçeye gider kaydı yapılması bütçe giderlerinde mükerrerliğe yol açacağından devreden idare, devrettiği taşınırı için bütçeye herhangi bir gider kaydı yapmamaktadır. Taşınırı bedelsiz olarak başka bir kamu idaresinden devralan kamu idaresi de ilgili taşınır hesabının borcu karşılığında 600- Gelirler Hesabına alacak kaydı yapmaktadır. Devralan kamu idaresi, devreden kamu idaresinin muhasebe kaydına paralel olarak devraldığı taşınır için 800-Bütçe Gelirleri Hesabı ile ilişkilendirme yapmamaktadır. 5. SONUÇ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 51 inci maddesindeki Bütçe gelirleri tahsil edildiği, bütçe giderleri ise ödendiği yılda muhasebeleştirilir hükmü de göz önünde bulundurulduğunda bir gelirin tahsil edilmediği, bir giderin de ödenmediği müddetçe bütçe hesaplarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca ödenen her tutar bütçe gideri olmadığı gibi tahsil edilen her tutar da bütçe geliri değildir. Tahsil edilen veya ödenen her tutarın bütçe hesaplarına yansıtılıp yansıtılmayacağına muhasebeleştirilecek olan mali işlemin mahiyetine bakılarak karar verilmelidir 48 5. Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirlerini ifade etmektedir. 6. 18 Ocak 2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. 7. Bedelsiz devrin şartları: Ancak devralmak isteyen idare açısından bakım, onarım ve taşıma giderleri nedeniyle ekonomik olmayan ve kullanılmasında fayda görülmeyen taşınırlar devredilemez. Kamu idarelerince yürütülen veya desteklenen projelerin gerçekleştirilmesi için edinilen araştırma ve geliştirme amaçlı taşınırlar, uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesi için alınan taşınırlar ile devredilmediği takdirde kullanım imkanı kalmayacak olan veya zorunlu sebeplerle devredilmesi gereken tüketim malzemelerinin devrinde beş yıl şartı aranmaz.