DOMUZ GRİBİ VE GEBELİK:

TURKISH DOMUZ GRİBİ VE GEBELİK: Korunmanın ve bebeğinizi korumanın yolları Bu broşürde aşağıdaki konularda bilgi verilmektedir: gebelik sırasında kendinizi ve bebeğinizi korumanıza yardımcı olacak domuz gribi aşısı enfeksiyon riskini azaltmak için alabileceğiniz önlemler hastalanırsanız görebileceğiniz tedaviler Grip. Korunun, koruyun. 1

İçindekiler Domuz gribi nedir? 3 Domuz gribi aşısı hakkında 3 Aşı bebeğim ve benim için güvenli mi? 4 Kendimi ve başkalarını domuz gribinden korumak için ne yapabilirim? 5 Aşı olmadan önce domuz gribine yakalanırsam veya yakınlarım yakalanırsa ne yapmam gerekir? 6 Şimdi ne yapmam gerekiyor? 6 2

Domuz gribi nedir? Domuz gribi, yeni bir tür grip virüsünün yol açtığı bir solunum yolları hastalığıdır. Mevcut mevsim gribi aşıları domuz gribine karşı koruma sağlamadığı için yeni bir grip aşısı geliştirilmiştir. Domuz gribi ağır bir hastalık mıdır? Çoğu kişi domuz gribini hafif geçirir. Hastalık çabuk başlar ve genelde yaklaşık bir hafta sürer. Ateş, yorgunluk, öksürük ve boğaz ağrısına yol açar. Diğer belirtileri arasında baş ağrısı, kasların ağrıması, titreme, hapşırma, burnun akması, iştahsızlık, kusma ve ishal de bulunabilir. Gebe kadınlar da dahil, bazı kişilerin domuz gribini ağır geçirme olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle aşı olmak önemlidir. Neden öncelikle gebe kadınlara aşı yapılıyor? Domuz gribinin gebe kadınlarda ciddi komplikasyonlara yol açma olasılığı daha fazladır. Dünya Sağlık Örgütü domuz gribi nedeniyle hastaneye kaldırılan tüm hastaların yaklaşık yüzde 10 kadarının üç aylıktan fazla gebe kadınlardan oluştuğunu bildirmektedir. Komplikasyon riski (düşük ve erken doğum gibi olasılıklar) gebeliğin ileri dönemlerinde en yüksektir. Domuz gribi aşısı olmak hastalığa yakalanmanızı önlemeye ve bebeğinizi korumanıza yardımcı olur. Domuz gribinin gebe kadınlarda ciddi komplikasyonlara ve hastaneye kaldırılmaya yol açma olasılığı önemli ölçüde daha fazladır. Domuz gribi aşısı hakkında Domuz gribine yol açan virüse karşı koruma sağlamak için aşılar geliştirilmiştir. İki ayrı marka aşı vardır: Pandemrix ve Celvapan. Pandemrix aşısı yapılanların çoğuna bir doz yeterli olmaktadır. Celvapan aşısı olanlara ise en az üç hafta arayla iki doz aşı yapılmaktadır. Mevsim gribi aşısı ile aynı mıdır? Hayır. Domuz gribi aşısı her yıl önerilen mevsim gribi aşısından farklıdır. Mevsim gribi aşısı domuz gribine karşı koruma sağlamaz. Aile doktorunuz (GP) size öneriyorsa, her zamanki gibi mevsim gribi aşısı olmalısınız. Genelde mevsim gribi aşısı oluyorsanız, her zamanki gibi aşınızı yaptırmaya devam etmelisiniz. Domuz gribi aşısı diğer aşılarla aynı anda yapılabilir mi? Evet, domuz gribi aşısı mevsim gribi aşısı da dahil olmak üzere diğer aşılarla aynı anda yapılabilir. Ancak aynı gün iki aşı yapılıyorsa, ayrı kollara yapılmalıdır. 3

İki aşı var bana hangisi yapılacak? Sadece tek doz gerektiği için gebe kadınlara Pandemrix önerilmektedir. Böylece grip tehlikesine karşı en az üç hafta arayla iki doz yapılması gereken Celvapan aşısına oranla daha çabuk korunmanız mümkün olmaktadır. Aşı bebeğim ve benim için güvenli mi? Hem Pandemrix, hem de Celvapan ın gebe kadınlarda kullanımına izin verilmiştir. Başka bir grip virüsü türü (H5N1) içeren benzer aşılar 5000 den fazla kişi üzerinde denenmiştir. Avrupa Komisyonu, aşılara izin verirken, eldeki bütün verileri dikkatle değerlendirmiş ve aşıları tavsiye etmeye karar vermiştir. Pandemrix aşısı olduktan kısa süre sonra gebe kalan kadınlar, normal bir gebelik geçirmişlerdir. Yardımcı madde eklenmiş aşı nedir? Daha düşük doz aşıyla aynı düzeyde koruma sağlamak için aşılara adjuvan denilen yardımcı bir madde eklenmektedir. Yardımcı madde aşı yapıldıktan sonra bağışıklığı arttırır. Pandemrix te kullanılan adjuvanda balık yağından çıkarılan ve doğal olarak bitki, hayvan ve insanlarda bulunan skualen adında bir madde yer almaktadır. Aşının içinde ayrıca az miktarda (hepimizin aldığımız gıdalarda ve vücudumuzda bulunan) E vitamini ile (gıda ve diğer ilaçlarda bulunan) polisorbat 80 de bulunur. Tiomersal nedir? Pandemrix te içinde çok az miktarda cıva bulunan koruyucu bir madde olan tiomersal bulunmaktadır. İçinde tiomersal bulunan aşıların gebe kadınlarla bebeklerine zarar verdiğine dair hiçbir kanıt yoktur. Domuz gribi aşısı gribe neden olur mu? Hayır. Grip aşısı, içinde canlı virüs bulunmadığı için, grip olmanıza yol açmaz. Bazı kişilerde, bağışıklık sistemi aşıya tepki verirken aşı olduktan sonra 48 saate kadar (ateş, baş ağrısı ve kas ağrıları gibi) gribe benzer hafif belirtiler ortaya çıkabilir, ancak bunlar grip değildir. Aşıda canlı virüs yoktur ve domuz gribine yol açması mümkün değildir. Başka yan etkisi var mıdır? Bütün aşılar, aşının yapıldığı yerde kızarıklık, ağrı ve şişme gibi yan etkilere yol açabilirler. Bu yan etkilerin çoğu ciddi değildir. Siz ya da tanıdığınız biri Pandemrix ya da Celvapan ın daha ciddi yan etkileriyle karşılaştıysanız, lütfen aile doktorunuz veya ebeniz ile görüşün ya da www.mhra.gov.uk/swineflu sayfasına girerek ilaç ve sağlık ürünlerinden sorumlu düzenleyici kuruma (Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency) bildirin. 4

Daha önce domuz gribi geçirdim. Yine de aşı olmam gerekir mi? Laboratuar testleriyle doğrulanmamışsa, pek çok kişi geçirdikleri hastalığın domuz gribi olduğundan emin olamamaktadır. Belirtileri gribe benzeyen birkaç virüs daha vardır, bu nedenle enfeksiyon riskini azaltmak için öncelikli gruplarda yer alan herkese aşı olma imkanı sunuyoruz. Daha önce domuz gribi geçirmiş ve antiviral ilaçlar kullanmış olsanız da aşı yaptırmak güvenlidir. Kimler domuz gribi aşısı olamaz? Domuz gribi aşısı yaptırması sakıncalı olan çok az kişi vardır. Daha önce aşıya veya aşının içindeki maddelerden birine karşı şiddetli alerjik tepki göstermiş olanlara aşı yapılmamalıdır. Bu gruba girdiğinizden kaygılanıyorsanız, aile doktorunuz veya ebeniz ile görüşün. Yumurta alerjisi olanların durumu nedir? Pandemrix aşısı, mevsim gribi aşısı gibi tavuk yumurtası içinde hazırlanmaktadır. Yumurta ürünlerine karşı anafilaktik tepki (şoka girme veya solunum güçlüğü çekme) gösterdiği bilinen kişilere verilmemelidir. Celvapan aşısının yapımında yumurta kullanılmaz, bu nedenle ciddi bir yumurta alerjiniz varsa bu aşıdan olmalısınız. Kaygılarım konusunda kime danışabilirim? Kaygılandığınız bir konu olursa, aile doktorunuz (GP), sağlık ocağınızdaki hemşire veya ebe ile görüşebilirsiniz. Kendimi ve başkalarını domuz gribinden korumak için neler yapabilirim? Domuz gribi virüsü, hastalanan kişi öksürdüğü ya da hapşırdığı zaman ağzından ve burnundan sıçrayan damlacıklarla bulaşabilmektedir. Hastalık kapmayı önlemenin en etkili yolu basit solunum yolları ve el temizliğine dikkat etmektir. Aşağıdakileri yaparak, domuz gribine yakalanma veya bu hastalığı yayma riskinizi azaltabilirsiniz: Yakalayın öksürürken ya da hapşırırken mutlaka ağzınızı ve burnunuzu bir kağıt mendille örtün. Çöpe atın kirlenen kağıt mendilleri hemen dikkatle çöpe atın. Yok edin temel temizlik kurallarına uyun, örneğin elinizi sık sık sabun ve ılık suyla yıkayın ya da temizleyici jel kullanın. Sık dokunulan (örneğin kapı kulpu gibi) sert yüzeyleri normal bir temizlik ürünüyle temizlemek de enfeksiyonun yayılmasını önlemeye yardımcı olur. Normal hayatıma devam edebilir miyim? Evet. İşe gitmek, toplu taşıma araçlarına binmek ve aile toplantılarına katılmak gibi normalde yaptıklarınızı yapmaya devam edebilirsiniz. Ancak, grip benzeri belirtiler gösteren akraba ve dostlarınızı ziyaretten kaçınmanız iyi olur. Oturduğunuz semtte çok sayıda kişinin hasta olduğunu biliyorsanız, mümkünse kalabalık yerlere girmekten de kaçının. 5

İşyerinde riske girer miyim? Yasal olarak, işyerinde çalışanların karşı karşıya bulunduğu riskleri değerlendirmek işverenin sorumluluğudur ve buna bebek bekleyen anneleri etkileyebilecek riskler de dahildir. Bu nedenle bebek beklediğinizi mümkünse yazılı olarak en kısa zamanda işverenine bildirmenizde yarar vardır. Böylece her ikiniz de işinizin oluşturduğu riskleri değerlendirme ve hem sizin, hem de bebeğinizin sağlık ve güvenliği için gerekli önlemleri alma fırsatı bulursunuz. Aşı olmadan önce domuz gribine yakalanırsam veya yakınlarım yakalanırsa ne yapmam gerekir? Gebeyseniz ve sizde ya da yakınlarınızda domuz gribi olduğunu düşünüyorsanız, ne yapmanız gerektiği konusunda size bilgi verebilecek olan doktorunuza danışmanız önemlidir. Domuz gribi tanısı konulursa, size antiviral ilaç verilebilir. Antiviral ilaçlarla aşı arasındaki fark nedir? Aşı enfeksiyon kapmayı önlemek için yapılır. Vücudun bağışıklık sistemi aşıdan sonra ürettiği antikorlarla, virüsle mücadele eder. Domuz gribini kapmış olanlar ise antiviral ilaçlarla tedavi edilir. Antiviral ilaçlar domuz gribinin bazı belirtilerini hafifletmeye ve ciddi komplikasyonlar çıkmasını önlemeye yardımcı olabilir. Bana hangi antiviral ilaç verilecek? Domuz gribini komplikasyonsuz geçiren ve gribin yanısıra uzun süreli başka bir hastalığı olmayan gebe kadınlara iki antiviral ilaç (Relenza ve Tamiflu) önerilmektedir. Relenza, bir inhaler ile burundan içe çekilen ve ilacın gerekli olduğu boğazla akciğere kolay ulaştığı için gebe kadınlara ilk olarak önerilen ilaçtır. Kanda veya plasentada önemli bir birikim yapmaz ve gebeliğinizi ya da büyümekte olan bebeğinizi etkilemez. Aşağıdaki durumlarda ise Relenza yerine Tamiflu verilmelidir: astım ya da kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi bir hastalığınız varsa inhaler kullanmakta güçlük çekiyorsanız, ya da gripten dolayı ağır veya karmaşık bir hastalık ortaya çıkmışsa (bu durumda muhtemelen hastanede tedavi edilirsiniz). Size antiviral ilaç yazılırsa, bir an evvel kullanmaya başlamalısınız. Şimdi ne yapmam gerekiyor? Bir aşı kliniğine davet edilmeniz ya da aile doktorunuzdan randevu almanız gerekir. Ülkedeki herkese aynı dönemde aşı yapılmayacaktır, bu nedenle sağlık ocağınızdan hemen çağrılmazsanız endişe etmeyin. 6

Ancak, birkaç hafta geçip de hâlâ aşıya çağrılmadıysanız, sağlık ocağınızı arayın. Bebek bekliyorsanız ve domuz gribine yakalandığınızı sanıyorsanız İngiltere de Aile doktorunuz (GP) ile görüşün Yüksek risk grubunda değilseniz www.direct.gov.uk/swineflu sayfasını ziyaret edin veya Ulusal Grip Salgını Servisi ni (National Pandemic Flu Service) arayın: 0800 1 513 100 Tekstfon: 0800 1 513 200 (sağır olanlar veya işitme güçlüğü çekenler için) İskoçya da Aile doktorunuz (GP) veya NHS24 ile görüşün: 08454 24 24 24 Tekstfon: 18001 08454 24 24 24 (sağır olanlar veya işitme güçlüğü çekenler için) Galler Bölgesi nde Aile doktorunuz (GP) veya NHS Direct Wales ile görüşün: 0845 46 47 Tekstfon: 0845 606 46 47 (sağır olanlar veya işitme güçlüğü çekenler için) Kuzey İrlanda da Aile doktorunuz (GP) veya Kuzey İrlanda domuz gribi yardım hattı ile görüşün: 0800 0514 142 Tekstfon: 18001 0800 0514 142 (sağır olanlar veya işitme güçlüğü çekenler için) BT ye ait sabit bir hattan NHS24 e telefon etme ücreti yerel konuşma ücreti ile aynıdır. Galler Bölgesi nde NHS Direct e telefon etmek BT hatlarının çoğundan en fazla dakikada 2p ücrete tabidir. Yukarıdaki diğer bütün telefon numaraları sabit hatlardan ücretsiz olarak aranabilir. Cep telefonlarından veya diğer telefon şirketlerinin hatlarından yapılan aramaların ücreti farklı olabilir lütfen ilgili telefon şirketine sorunuz. Domuz gribi ve gebelik hakkında daha fazla bilgi için www.direct.gov.uk/swineflu sayfasına bakınız Aşı olmak neden iyidir? Domuz gribi aşısı olmak: sizin ve bebeğinizin domuz gribine karşı korunmanıza yardımcı olur sizin gelecekte domuz gribi virüsüne yakalanmanızı önler. virüsün yakınlarınıza bulaşmasını önlemeye yardımcı olur Bu broşürün İngilizce, Braille alfabesi, iri punto, ya da kolay okuma formatı Easy Read ile basılmış veya sesli ya da İngiliz İşaret Dili ile bilgi veren kopyaları mevcuttur. 7