Iletisim ve Beden Dili Iletisim Nedir? Iletisim; duygu, düsünce veya bilgilerin akla gelebilecek her yolla baskalarina aktarilmasidir.bu sürecin amaci ; anlasilmaktir. Dogru Bir Sekilde Anlasilmak Istiyorsaniz; 1. Baslangiç çok önemlidir. 2. Iletisim bir bilgi alisverisi degildir. 3. Iletisim kisiye degil kisilere yapilir. 4. Iletisim, sözlü ve sözsüz iletisim isaretleriyle bir bütündür. Iletisimde Amaca Ulasmak Için Ne söylemek istiyorum? Ne zaman söylersem, karsimdaki kisinin iletisim kaynaklari açik olur? Nerede hangi ortamda iletisimi baslatmam yerinde olur?sorularini cevaplandiriniz. BEDEN DILI Yukaridaki özellikler iletisimin sözlü ve sözsüz elemanlardan olusan bir bütün oldugunu göstermektedir.beden dili insanlik tarihi açisindan en eski iletisim aracimizdir.beden dili duygu ve düsüncelerimizin yansimasidir. Insanlarin yüzyüze kurduklari iliskide, kelimeler %10, ses tonu %30, beden dili %60 önem tasir. Beden Durusu Mimikler Basin Kullanimi Oturmak Için Seçilen Yer Giyim Bakim Ve Makyaj Jestler Göz Temasi Ayaklarin Kullanimi Oturma Biçimi Mesafe Kullanilan Aksesuarlar Beden Dilinin Ögeleri Beden Durusu Iliskide oldugu kisiyi dogrudan karsisina alan ve dik bir beden durusuna sahip bir kisi, mesajinda güvenli bir özellik katmis olacaktir. Dogrudan Göz Iliskisi Gözlerin konustugu dil her yerde aynidir. (Herber) Bir kisiye konusurken dikkat edilecek en önemli noktalardan biri, nereye baktiginizdir. Toplumdan topluma büyük farklilik gösteren konulardan birisi de mahrem mesafe konusudur. Mahrem mesafe, herkesin tipik olarak asansörde yasadigi, tanimadiginiz insanlarla yakin oldugunuzda 1/5
rahatsizlik duyacaginiz mesafedir. Mesafe ve Bedensel Temas Beceri sahibi olmak önemlidir, dahi olmak ise olaganüstüdür. Ancak hepsinden daha degerli olani dogru iliski kurmaktir.bu konuda dikkat edilmesi gereken, jestleri konusmadaki eksik kelimeleri tamamlayacak bir araç olarak kullanmamak, yabanci dile hakim olmayan birinin ifadesini elleriyle tamamlamasi gibi bir duruma düsmemektir. Jestler Bir kurum içerisinde insan iliskilerinin olumlu olmasi, çalisanlarin bütün enerjilerini daha iyi yapmak yönünde kullanmalari saglar. Aksi takdirde enerji insan iliskilerinden kaynaklanan sorunlari asmaya yönelir. Böyle bir ortamda yaraticiliktan söz edilemez. (J. Sculley ) Güvenli bir ifade, verilen mesajla uyum içindeki ifadedir. Mimikler Insanlar arasi iliskilerde yasanan en küçük gerginlik, kendini önce ses tonuyla ortaya koyar. Büyük çogunlukla gündelik ilislilerde canli, neseli, enerjik bir ses tonu, insanlar üzerinde olumlu etki birakir. Ses Tonu, Siddet ve Konusmanin Akiciligi Etrafimizdaki kisileri olduklari gibi degil, kendi oldugumuz gibi görürüz. (A.Nin) Hepimizin içinde bir çocuk, bir anne baba ve bir yetiskin benligi vardir. Karsilastigimiz olaylara, zamana ve yere göre bu üç benlikten birini veya ikisini birarada kullanarak tepki veririz. Iletisim Analizi Kötümser yalniz tüneli görür, iyimser tünelin sonundaki isigi görür, gerçekçi tünelle birlikte hem isigi hem de gelecek treni görür. (J. Harris) 1. Çevrenizdeki insanlarin hangi benligi kullandigini bulmayi deneyin. 2. Paralel iletisimler kurmaya çalisin, karsinizdaki kisi ile ayni benlik düzeyinde konusun. 3. Çapraz iletisimlerinizin farkinda olun. Zaman zaman karsinizdaki kisi beklediginiz tepkinin disinda bir tepki verebilir ve iletisim benlik düzeyleri farklilasabilir. Siz bunun farkinda olursaniz kendinizi degisen duruma göre ayarlayabilirsiniz. 4. Örtülü iletisim ile veya ayni anda birden çok benlik halini içeren bir mesaj ile karsilastiginizda uygun benlik düzeyini kullanabilmek için karsinizdaki kisinin beden dilinden yararlanabilirsiniz. Mesaj ve Davranislar 1. Iyi Degilim - Iyisin, 2. Iyi Degilim - Iyi Degilsin 3. Iyiyim - Iyi Degilsin 4. Iyiyim - Iyisin Iletisim Analizi Çocukluk yasantimizdan bugüne tasidigimiz baskalarina bagimli, pasif yönlendirilen yapimizin günlük yasantimiza yansimasidir. Bu kisiler kendilerini önemsiz, güçsüz ve dislanmis hissederler. 2/5
Iyi Degilim - Iyisin: Bu kisiler çevrelerindeki herkesi kendileri gibi görürler. Ümitsizdirler, hayat enerjilerini kaybetmislerdir. Iyi Degilim - Iyi Degilsin: Bu kisiler daha önceki kötü yasantilarinin etkisi altinda davranislar gelistirirler, çevrelerindeki bütün insanlari kötü olarak degerlendirirler ve genellikle onlari suçlar, elestirir, asagilarlar. Iyiyim - Iyi Degilsin: Ilk üç tutum geçmisten gelen aliskanlikla bilinçsizce sergilenir ve duygulardan olusur. Iyiyim - Iyisin tutumunu ise düsünce ve inançlar yönlendirir. Ilk üç tutumu benimseyen Neden? diye sorarken bu tutumu benimseyenler Neden olmasin? yaklasimi sergiler. Iyiyim - Iyisin: Kötümser insanlarin karamsarliklarinin sebebi, kendi degersizliklerine olan sarsilmaz inançlaridir. ETKIN ILETISIM VE DINLEME Saglikli ve etkin bir iletisimin iyi dinleyiciler ile kendi duygularini samimi ve dürüst ifade eden kisilere ihtiyaci vardir. Sorun-Çözüm SORUN ONDA : Etkin dinleyici olmak, SORUN YOK : SORUN BENDE : Etkin konusmak, ben mesajini vermek. Sorun kimde! (Durumdan Memnun Olmayan Kim?) Durumun degismesini isteyen karsimdaki kisi ise; etkin dinleyici olmak, Durumun degismesini isteyen ben isem; Etkin konusmak, ben mesajini vermek.sorun karsidaki insanlardaysa uygulanacak yöntem; Dinlerim, Pasif olmayi kabul ederim, Danisman rolünü benimserim, Karsimdakine yardim etmek isterim, Karsimdakinin duygularini ifade etmesini saglayarak rahatlatmak isterim, Öncelikle karsimdakinin ihtiyaçlarinla ilgilenirim. Etkin Dinleme Söylenenlere ilgi gösterir. Gerçek sorunun ne oldugunu duyana kadar yargida bulunmaz. Konustugu kisi ile göz temasi kurar. Söylenenleri anlayip anlamadigini kontrol eder. Sirasini bekler, anladigini düsündügünün hemen üstüne atlamaz. Daha önemlisi, etkin dinleme sonucu karsimizdaki kisinin yasayacagi rahatlik, onun bizim verecegimiz öneriye uyum gösterme ihtimalini arttirir. Bu nedenle sonucu artirmak için; Karsimizdaki sikayetlerini veya onu huzursuz eden konulari söylerken onun yüzüne bakarak dinlemek, Uygun aralilarla basini sallamak, ve anliyorum, evet gibi ilgiyi gösteren kisa geri bildirimlerde bulunmak. 3/5
Daha uzun bosluklarla karsimizdaki kisinin söylediginin tekrarlamak. Kisiler yargilanmadiklari için baslangiçta söylemeyi düsündüklerinin daha fazlasini söyler, Kendileri ile ilgili temelde yatan esas sorunun farkina varabilir, Kendi sorunlarina çözüm bulabilir, Yasanmis ve bitmis bir olay ile ilgili olarak çözümsüzlügü kabullenir, Etkin Dinleme Ile Kazanilan Özellikler Anlasildim duygusunu yasar, karsisindaki kisiye olumlu duygular besler, Amaçlari asan bir sey söylediklerinde, bunu fark edip kendilerini düzeltebilir, Karsisindaki kisiyi dinlemeye ve anlamaya hazir duruma gelir. YANLIS DINLEME TÜRLERI 1.Görünüste Dinleme 2. Seçerek Dinleme 3. Saplantili Dinleme 4. Savunucu Dinleme 5. Tuzak Kurucu Dinleme 6. Yüzeysel Dinleme En yaygin dinleme türüdür. Kisi dis görünüsüyle dinliyormus gibi görünür, ancak; Iç dünyasi bambaska bir yerdedir. 1.Görünüste Dinleme Bu tür dinleyenler karsilarinda konusan kisinin söylediklerinden sadece kendilerini ilgilendirilen kisimlari duyarlar, Diger söylenenleri dinlemezler. 2. Seçerek Dinleme Daha çok duygusal yönden saplantili kisilerin dinleme tarzidir. 3. Saplantili Dinleme Bu kisiler her söyleneni kendilerine yönelmis bir saldiri sayarlar. Hemen karsi saldiriya veya savunmaya geçerler. 4. Savunucu Dinleme Bu kisiler seslerini hiç çikarmadan dinleme egilimindedirler. Çünkü dinlediklerinden yararlanarak karsilarindakini zor duruma düsürecek firsati ararlar. 5. Tuzak Kurucu Dinleme Bireyler kisinin kullandigi kelimelerin yüzeyinde kalirlar. Kelimelerin sözcük anlamlarinda veya kendilerince olan anlamlarinda gezinirler. 6. Yüzeysel Dinleme 1. Susun ; Iyi bir dinleyici olmanin temeli susma yi becerebilmeye dayanir. 2. Konusani Rahatlatin; Karsinizdaki kiside konusabilecegi duygusunu uyandiran bir atmosfer yaratin. 4/5
3.Dinlemek Istediginizi Gösterin; Ilgi duydugunuzu gösterin. Karsi çikmak yerine anlamak için dinleyin. 4. Dikkat Dagitici Ögeleri Uzaklastirin; Elinizde anahtarlik sallamak, kagitlari karistirmak gibi dikkat dagitici davranislardan kaçinin. 5. Karsinizdaki Kisiye Empati Gösterin;(Duygusunu anlayin ve kabul edin.)kendinizi karsinizdakinin yerine koyun ve onun ne hissettigini anlamaya çalisin. 6. Zaman Taniyin; Karsinizdakinin sözünü kesmeyin,kendisini ifade etmesine imkan verin. 7. Öfke ve Olumsuz Duygularinizi Kontrol edin; Kizgin bir insan çogunlukla karsisindakini yanlis anlar ve kendini güç durumda birakacak tepkiler verir.bu sebeple hemen karsilik vermeyin. 8.Soru Sorun; Soru sormak konusan kisiye ilgi duydugunuzu gösterir ve onu konusmayi sürdürmek konusunda cesaretlendirir. 9. Yargilayici Olmayin; Elestirici ve tartismaci bir tutum, konusani savunucu olmaya yöneltir ve öfkelendirir. Unutmamak gerekir ki, Iki kulagimiz, bir agzimiz vardir. Bu da dinlemenin konusmadan daha önemli oldugunu ortaya koymaktadir. Kaynak Site: Ismail KIRBAS ile Web Sitesi Tasarimi http:// Belge Adresi: www.kirbas.com/index.php?id=407 5/5