ÇALIŞMA SORULARI-6 DIŞA AÇIK MAKROEKONOMİK MODEL: IS-LM-BP 1. Bir ülkenin ihracatı; a) GSMH eksi tüketim eksi yatırım eksi hükümet harcamalarına eşittir b) GSMH eksi yurtiçi mal ve hizmetlerin tüketimi eksi yurtiçi mal ve hizmetlerin yatırımı eksi yurtiçi mal ve hizmetlerde yapılan hükümet harcamalarına eşittir c) ithalat d) GSMH eksi ithalat 2. Net ihracat aşağıdakilerden hangisine eşittir: a) GSMH eksi bütün mal ve hizmetlerden yapılan yurtiçi harcamalar b) GSMH eksi bütün mal ve hizmetlerden yapılan yurtiçi harcamalar artı yurtiçinde üretilen mal ve hizmetlere yabancıların yaptığı harcamalar c) GSMH eksi yurtiçinde üretilen mal ve hizmetlere yapılan yurtiçi harcamalar d) GSMH eksi yurtiçinde üretilen mal ve hizmetlere yapılan yurtiçi harcamalar eksi yurtiçind üretilen mal ve hizmetlere yabancıların yaptığı harcamalar 3. Şayet yurtiçi harcamalar üretim düzeyinden fazla ise; a) aradaki farkı ithal ederiz-net ihracat negatif olur b) aradaki farkı ihraç ederiz- net ihracat pozitif olur c) aradaki farkı ithal ederiz-net ihracat pozitif olur d) aradaki farklı ithal ederiz-net ihracat negatif olur 4. Net ihracat değeri, aynı zamanda değeridir. a) net yatırım b) net tasarruf c) milli tasarruf d) milli tasarrufların yurtiçi yatırımları aşan kısmıdır 5. Şayet net yabancı yatırımlar pozitif ise, a) ihracat pozitif olmalı b) ihracat negatif olmalı c) ticaret dengesi pozitif olmalı d) ticaret dengesi negatif olmalı 6. Net yabancı yatırımlar aşağıdakilerden hangisine eşittir? a) milli tasarruflar eksi ticaret dengesi b) yurtiçi yatırımlar artı ticaret dengesi c) yurtiçi yatırımlar eksi milli tasarruflar d) milli tasarruflar eksi yurtiçi yatırımlar 7. Net yabancı yatırımlar aşağıdaki miktarlardan hangisine eşittir? a) yabancı yatırımcıların yerleşiklere verdiği ödünçlere b) yerleşik yatırımcıların yabancılara verdiği ödünce c) yabancı yatırımcıların yerleşiklere verdiği ödünç eksi yerleşik yatırımcıların yabancılara verdiği ödünce d) yerleşik yatırımcıların yabancılara verdiği ödünç eksi yabancı yatırımcıların yerleşiklere verdiği ödünç 8. Net yabancı yatırımın anlamı; a) yabancı yatırımlar eksi yerli yatırımlar b) yerli yatırım eksi yabancı yatırım c) yerleşiklerin yabancı ülkedeki yatırımları eksi yabancıların yurtiçindeki yatırımları d) yabancıların yurtiçindeki yatırımları eksi yerlilerin yabancı ülkelerdeki yatırımları 9. Şayet ithalat ihracattan daha fazla ise, yerli ülkenin net yabancı yatırımları negatif olmalı çünkü: a) net yabancı yatırım pozitif ise, yerli yatırım tasarrufu geçmiş demektir b) ithalatı, yabancıların yerleşiklere verdiği borçlar mümkün hale getirmiştir ve aynı zamanda tasarruflardan daha büyük yatırım yapılabilmiştir c) yabancılar ihracattan elde ettikleri parayı tasarruf etmişlerdir d) yatırımlar her zaman tasarruflara eşittir ve bundan dolayı net yabancı yatırımlar daima sıfır olmak zorundadır
10. Küçük dışa açık bir ekonomide reel faiz oranları her zaman, a) dünya reel faiz oranlarının üzerinde olacaktır b) dünya reel faiz oranlarının altında olacaktır c) dünya reel faiz oranlarına eşit olacaktır d) dünya nominal faiz oranlarına eşit olacaktır 11. Küçük dışa açık bir ekonomide, şayet dünya reel faiz oranları, milli tasarrufların yurtiçi yatırımlardan daha büyük olmasına yol açan faiz oranlarından yüksekse, a) ticaret dengesi pozitif ve net yabancı yatırımlar negatiftir b) ticaret dengesi negatif ve net yabancı yatırımlar pozitiftir c) ticaret dengesi pozitif ve net yabancı yatırımlar pozitiftir d) ticaret dengesi negatif ve net yabancı yatırımlar negatiftir 12. Küçük dışa açık bir ekonomide, ticaret dengesi dengede iken, hükümetin harcamalarını artırması durumunda; a) ticaret dengesi açık verecektir ve net yabancı yatırımlar negatiftir b) ticaret dengesi fazla verecektir ve net yabancı yatırımlar pozitiftir c) ticaret dengesi açık verecektir ve net yabancı yatırımlar pozitiftir d) ticaret dengesi fazla verecektir ve net yabancı yatırımlar negatiftir 13. Küçük dışa açık bir ekonomide, ticaret dengesi dengede iken, hükümetin yurtiçi gelir vergisini artırması durumunda; a) ticaret dengesi açık verecektir ve net yabancı yatırımlar negatiftir b) ticaret dengesi fazla verecektir ve net yabancı yatırımlar pozitiftir c) ticaret dengesi açık verecektir ve net yabancı yatırımlar pozitiftir d) ticaret dengesi fazla verecektir ve net yabancı yatırımlar negatiftir 14. Dışa açık bir ekonomide vergileri düşürmeye yönelik çıkarılan bir kanun, a) milli tasarrufları arttırır ve ticaret dengesi fazlasına yol açar b) milli tasarrufları arttırır ve ticaret dengesi açığına yol açar c) milli tasarrufları azaltır ve ticaret dengesi fazlasına yol açar d) milli tasarrufları azaltır ve ticaret dengesi açığına yol açar 15. Küçük dışa açık bir ekonomide, ticaret dengesi dengede iken, şayet büyük yabancı ülkeler ülkelerindeki hükümet harcamalarını artırırlarsa, bu politika sonucunda; a) küçük dışa açık ekonomide yatırımlar artar b) küçük dışa açık ekonomide tasarruf artar c) küçük dışa açık ekonominin yaptığı ihracat artar d) küçük dışa açık ekonominin yaptığı ithalat artar 16. Küçük dışa açık bir ekonomide yatırım teşviki uygulamasına geçmesi; a) Bu ekonomide ne yurtiçi yatırımların ve ne de yurtiçi tasarrufların değişmesine yol açar b) Bu ekonomide, hem yurtiçi yatırımların ve hem de yurtiçi tasarrufların artmasına yol açar c) Dışa açık küçük ekonomide yurtiçi tasarrufları artırırken, yurtiçi yatırımları etkilemez. d) Dışa açık küçük ekonomide yurtiçi yatırımları artırır ve fakat yurtiçi tasarrufları etkilemez 17. Küçük dışa açık bir ekonomide, yatırım ve tasarrufu arttırıcı politikaların etkisi aşağıdaki şıkların hangisinde doğru olarak verilmiştir? a) yatırımları arttırıcı politikalar ticaret fazlasına yol açarlar b) yatırımları arttırıcı politikalar ticaret açıklarına yol açarlar c) tasarrufları arttırıcı politikalar ticaret dengesini etkilemez d) tasarrufları arttırıcı politikalar ticaret açığına yol açarlar 18. Amerikan doları ve Türk lirası arasındaki nominal döviz kuru, a) bir TL ile alabileceğiniz dolar miktarını gösterir b) bir dolar alabilmek için ödemeniz gereken TL miktarını gösterir c) Türk mallarının fiyatlarının Amerikan malları fiyatına bölümüne eşittir d) Amerikan malları fiyatlarının Türk malları fiyatlarına bölümüne eşittir
19. Şayet bir dolar için ödenmesi gereken TL miktarı artarsa, a) Bu TL nin değer kazandığı anlamına gelir b) Bu doların değer kazandığı anlamına gelir c) nominal TL/$ döviz kuru azalmıştır d) nominal $/TL kuru yükselmiştir 20. Reel döviz kuru, a) bir TL için gerçekte kaç dolar alınabileceğini ölçer b) nominal döviz kurunun, yabancı fiyatları bölü yurtiçi fiyatlar oranın ile çarpımına eşittir c) nominal döviz kuru çarpı yerli fiyatlar bölü yabancı fiyatlara eşittir d) yerli araba fiyatının yabancı araba fiyatına bölümüne eşittir 21. Şayet reel döviz kuru yükseliyorsa, a) yabancı ve yerli malların nispi olarak ucuzlamış demektir b) yabancı ve yerli malların nispi olarak pahalılaşması demektir c) yabancı malların nispi olarak ucuzlaması yerli malların pahalı hale gelmesi demektir d) yabancı malların nispi olarak pahalılaşması ve yerli malların ucuzlaması demektir 22. Reel döviz kuru yükselirse, a) ihracat düşer fakat ithalat etkilenmez b) ithalat düşer ve fakat ihracat etkilenmez c) ihracat azalacaktır ve ithalat artacaktır d) ihracat artacaktır ve ithalat azalacaktır 23. Türk Lirası zayıftır denir şayet, a) bir TL ile daha fazla mal alınabiliyorsa b) reel döviz kuru düşüyor ise c) reel döviz kuru yükseliyor ise d) Türkiye nin ithalatı yüksek olduğu zaman 24. Şayet Amerika ve Türkiye arasındaki döviz kuru sabitken, Türkiye deki enflasyon oranı %6 ve Amerika daki enflasyon %3 ise, a) Dolara karşı TL %3 değer kazanacaktır b) Dolara karşı TL %3 değer kaybedecektir c) TL dolara karşı %6 değer kazanacaktır d) TL dolara karşı %9 değer kazanacaktır 25. Şayet satın alma gücü paritesi teorisi doğru ise, a) net ihracat fonksiyonu oldukça dik olurdu b) reel döviz kurundaki değişikliklerin tamamı fiyat düzeylerindeki değişmelerden kaynaklanır c) nominal döviz kurundaki bütün değişmeler fiyat düzeylerindeki değişmelerden kaynaklanır d) tasarruflardaki veya yatırımlardaki değişmeler yalnızca reel döviz kurunu etkiler 26. Satın alam gücü paritesi doktrini, a) dünyanın tam doğru bir tanımıdır b) tamamen doğru olabilirdi şayet bütün mallar ticarete konu mallar (traded goods) olsa idi c) tamamen doğru olabilirdi şayet tüm tüketiciler aynı tercihe sahip olsalardı d) reel döviz kurundaki hareketliliğin küçük ve geçici olacağı yönündeki beklentilere mantıki dayanak sağlar 27. Mundell-Fleming modeli: a) fiyatların esnek, IS-LM modeli fiyatların sabit olduğunu varsayar b) fiyatların sabit, IS-LM modeli fiyatların esnek olduğunu varsayar c) IS-LM modeli gibi fiyatların sabit olduğunu varsayar d) IS-LM modeli gibi fiyatların esnek olduğunu varsayar 28. Mundell-Fleming modeli: a) küçük açık ekonomi kısa dönem modelidir b) büyük açık ekonomi kısa dönem modelidir c) büyük açık ekonomi uzun dönem modelidir d) küçük açık ekonomi uzun dönem modelidir
29. Mundell-Fleming modelinde: a) döviz kuru sistemi dalgalı döviz kuru sistemi olmalıdır b) döviz kuru sistemi sabit kur sistemi olmalıdır c) döviz kuru sisteminin dalgalı veya sabit kur sistemi olması fark etmez d) ekonominin davranışı, döviz kur sisteminin dalgalı veya sabit olmasına bağlı olarak değişir 30. Dışa açık küçük bir ekonomide: a) döviz kurunun milli para için ödenen yabancı para miktarı olarak tanımlandığı durumda, net ihracat döviz kurunun negatif fonksiyonudur b) döviz kurunun yabancı para için ödenen milli para miktarı olarak tanımlandığı durumda, net ihracat döviz kurunun negatif fonksiyonudur c) döviz kurunun milli para için ödenen yabancı para miktarı olarak tanımlandığı durumda, net ihracat döviz kurunun pozitif fonksiyonudur d) Yukarıdakilerin hiçbirisi doğru değildir 31. Mundell-Fleming modelinde, yurtiçi faiz oranı, a) LM nin IS'yi kestiği noktada belirlenir b) yurtiçi enflasyon oranı tarafından belirlenir c) dünya enflasyon oranı tarafından belirlenir d) dünya faiz oranları tarafından belirlenir 32. Yatay eksende Y'nin ve dikey eksende r'nin yer aldığı bir grafikle ifade edilen Mundell-Fleming modelinde, kısa dönem dengenin oluşması için, a) LM ve IS doğruları, dünya faiz oranlarının üzerindeki bir faiz oranında bir birlerini kesmeli b) LM ve IS doğruları, dünya faiz oranlarının altında bir faiz oranında bir birlerini kesmeli c) LM ve IS doğruları, dünya faiz oranlarına eşit bir faiz oranında bir birlerini kesmeli d) LM ve IS doğrularının birbirini kestikleri faiz oranını dünya faiz oranına ancak çok bir zaman aralığı hariç eşit olamaz. 33. Esnek döviz kuru rejiminin uygulandığı Mundell-Fleming modelinde, şayet LM'nin IS'yi kestiği faiz oranı dünya faiz oranının üzerinde ise; a) yabancı yatırımcılar yerli ekonomiye yatırım yapmaya çalışacaklar ve bu da döviz kurunun düşmesine ve IS doğrusunun sola aşağıya kaymasına yol açacaktır. b) yabancı yatırımcılar yerli ekonomiye yatırım yapmaya çalışacaklar ve bu da döviz kurunun yükselmesine ve IS doğrusunun sola aşağıya kaymasına yol açacaktır. c) yabancı yatırımcılar yerli ekonomiye yatırım yapmaya çalışacaklar ve bu da döviz kurunun düşmesine ve LM doğrusunun sağ aşağıya kaymasına yol açacaktır. d) yabancı yatırımcılar yerli ekonomiye yatırım yapmaya çalışacaklar ve bu da döviz kurunun yükselmesine ve LM doğrusunun sağ aşağıya kaymasına yol açacaktır. 34. Esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu dışa açık küçük bir ekonomide şayet hükümet genişletici maliye politikası uygulamaya koyarsa, yeni kısa dönem dengesinde, a) gelir ve döviz kurunun her ikisi de yükselir b) döviz kuru düşecektir ve gelir değişmeden kalır c) gelir artacaktır fakat döviz kuru değişmeden kalır d) hem gelir ve hem de döviz kuru düşer 35. Esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu dışa açık küçük bir ekonomide, hükümet harcamalarındaki artış, yeni kısa dönem dengesinde, faiz oranlarını arttırır ve: a) yatırımları dışlar fakat yatırımlardaki bu azalma hükümet harcamalarındaki artıştan daha azdır b) yatırımların, hükümet harcamalarındaki artışa eşit miktarda azalmasına yola açar c) yabancı sermaye girişine yol açar ve böylelikle döviz kuru artar, net ihracat düşer fakat bu düşüş hükümet harcamalarındaki artıştan daha azdır d) yabancı sermaye girişine yol açarak döviz kurunun azalmasına, net ihracatın hükümet harcamalarındaki artışına eşit miktarda azalmasına yol açar
36. Esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu dışa açık küçük bir ekonomide, şayet hükümet para arzını azaltırsa, yeni kısa dönem dengede, a) gelir düşer ve döviz kuru düşer b) döviz kuru düşer ve gelir artar c) gelir değişmez fakat döviz kuru yükselir d) döviz kuru değişmez fakat gelir düşer 37. Esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu dışa açık küçük bir ekonomide, para arzındaki artış, yeni kısa dönem dengede, a) faiz oranlarını düşürür ve yatırım düzeyini arttırır b) döviz kurunu arttırır ve net ihracatı arttırır c) faiz oranlarını düşürür fakat yatırım düzeyini arttırmaz d) döviz kurunu düşürür fakat net ihracatı arttırmaz 38. Esnek döviz kuru rejiminin geçerli olduğu dışa açık küçük bir ekonomide, şayet hükümet ithalata kota koyarsa, yeni kısa dönem dengede IS doğrusu sağa kayar, döviz kurunu düşürür, a) fakat net ihracat ve gelirin artışına yol açmaz b) net ihracatı azaltır fakat geliri arttırmaz c) geliri arttır fakat net ihracatı arttırmaz d) net ihracat ve geliri arttırır 39. Birçok ekonomide hangi dönemde sabit döviz kuru uygulanmıştır? a) 1950'lerden 1980 başlarına kadar b) 1950'lerden 1970 başlarına kadar c) 1950'lerde ve 1960'larda ve tekrar 1980 sonlarında d) II. Dünya savaşı sonrasından 1989'a kadar 40. Sabit döviz kuru sisteminde, dışa açık küçük ekonomide merkez bankası, a) kendi para cinsinden rezerve sahip olmalı b) kendisinin basamadığı yabancı para rezervlerine sahip olmalı c) denge döviz kurunu sabit olarak belirlenen kura eşitleyecek şekilde para arzının değişmesine müsaade etmeli d) para arzının büyüme oranını sabit tutmaya dayanan bir kural takip etmeli 41. Sabit döviz kuru rejimi altında, a) nominal döviz kuru sabittir fakat reel döviz kuru serbestçe değişebilir b) reel döviz kuru sabittir fakat nominal döviz kuru serbestçe değişebilir c) hem nominal ve hem de reel döviz kuru sabittir d) nominal döviz kuru sabittir, fakat reel döviz kurunun sabit olup olmaması merkez bankasının para arzını bir kurala göre sabit oranda arttırıp arttırmamasına bağlıdır 42. Sabit kur sisteminde uzun dönemde, a) nominal döviz kuru sabittir fakat reel döviz kuru serbestçe değişebilir b) reel döviz kuru sabittir fakat nominal döviz kuru serbestçe değişebilir c) hem nominal ve hem de reel döviz kuru sabittir d) nominal döviz kuru sabittir, fakat reel döviz kurunun sabit olup olmaması merkez bankasının para arzını bir kurala göre sabit oranda arttırıp arttırmamasına bağlıdır 43. Altın standardında Türkiye'de altının fiyatı, a) her zaman altının Amerika'daki fiyatına eşitti b) her zaman Amerika'daki fiyatının biraz üzerinde idi fakat aradaki fark taşıma maliyetlerinin üzerinde değildi. c) her zaman Amerika'daki fiyatının biraz altında idi fakat aradaki fark taşıma maliyetlerinin üzerinde değildi. d) Amerika'daki fiyatının altında veya üzerinde olabilirdi fakat hiçbir zaman fark iki ülke arasındaki taşıma maliyetinden yüksek değildi.
44. Sabit döviz kuru uygulayan dışa açık küçük bir ekonomide, şayet hükümet, hükümet alımlarını arttırsa, yeni kısa dönem dengede, a) döviz kuru yükselir fakat gelir artmaz b) gelir artara fakat döviz kuru artmaz c) hem gelir ve hem de döviz kuru artar d) ne gelir ve ne de döviz kuru artar çünkü para arzı daralır 45. Sabit döviz kuru uygulayan dışa açık küçük bir ekonomide, şayet hükümet, hükümet alımlarını arttırsa, yeni kısa dönem dengeye gidiş sürecinde, a) para arzı döviz kurunun değişmesini önleyecek şekilde artar ve böylelikle hükümet harcamalarının gelir üzerine genişletici etkisi ortaya çıkar b) para arzı döviz kurunun değişmesini önleyecek şekilde azalır ve böylelikle hükümet harcamalarının gelir üzerine genişletici etkisi ortadan kalkar c) para arzı değişmeden kalır ve hükümet harcamalarının gelir üzerine hiçbir etkisi yoktur d) IS sağa kayar fakat LM doğrusu sola kayar 46. Sabit döviz kuru uygulayan dışa açık küçük bir ekonomide, merkez bankası para arzını attırmaya çalıştığında, yeni denge durumunda, a) IS doğrusu dikey veya LM doğrusu yatay değilse gelir artar b) gelir artmaz çünkü IS doğrusu dikeydir c) gelir artar çünkü IS doğrusu dikeydir d) para arzı artmaz çünkü bu döviz kurunu düşürecek ve haliyle geliri arttırmayacaktır 47. Esnek döviz kuru sistemi: a) geçmişte ve bugün birçok ekonomist tarafından tercih edilmiştir b) tarihi olarak birçok iktisatçı tarafından tercih edilmiş fakat son yıllarda bazıları sabit kura geçilmesi gerektiğini savunmaktadır c) ekonomistlerin büyük çoğunluğu tarafından karşı çıkılmıştır d) geçmişte ve günümüzde dünyadaki iktisatçıların yarısı tarafından desteklenmiştir 48. Esnek döviz kuru sisteminin tercih edilmesi yönündeki iddialardan bir tanesi: a) uluslar arası ticaret daha kolay hale getirir b) uluslar arası yatırımcıların spekülasyonla istikrarı bozma girişimlerini en aza indirir c) para politikasının diğer amaçlar içinde kullanılabilmesine imkân tanır d) para arzındaki aşırı büyümeyi önlemede yardımcı olur 49. Avrupa para sistemi (EMS): a) üye ülkeler arasında döviz kuru dalgalanmalarını sınırlamaya çalışır b) üye ülkeler arasında döviz kurunu sabit tutar c) doğu ve batı Avrupa ülkelerinin tamamını kapsar d) gümrük birliği olarak adlandırılan bir organizasyon çeşididir. 50. Esnek kur rejimi uygulayan dışa açık küçük bir ekonomi için LM doğrusunun formülü, Y=200r- 200+2(M/P), IS doğrusu Y=400+3G-2T+3NX-200r olarak verilmiştir. Net ihracat NX=200-100e dir. e döviz kurunu göstermektedir. Fiyatlar genel düzeyi (P) sabit ve 1.0'e eşit ve dünya faiz oranı r * =%2.5'dur. a) Başlangıçta faiz oranı r=1.0'dir. Dünya faiz oranı dikkate alınmadığında, ve M=100, G=100, T=100 ve e=1 ise, LM'nin IS'yi kestiği denge durumunda Y,r ve NX'in değeri kaçtır? Bulduğunuz r değeri r * den yüksek mi yoksa düşük müdür? b) Dengenin sağlanması için IS doğrusu sağ yukarıya mı yoksa sol aşağıya doğru mu kaymalıdır? Şayet bu kayma döviz kurundaki değişiklik dolayısı ile ortaya çıkmışsa, döviz kuru değer mi kazanır yoksa değer mi kaybeder? c) Dengenin sağlanması için net ihracat kaç olmalıdır? Denge döviz kuru kaçtır? Y ve r'nin kısa dönem denge değerleri kaçtır? d) Şayet hükümet döviz kurunu 1.0'de sabit tutmak istiyorsa, dengenin sağlanması için G hükümet harcamaları kaç olmalıdır? Bu durumda Y ve r'nin değerleri kaçtır?
e) c şıkkında verilen dengeden hareket edildiği varsayıldığında, hükümet harcamalarını 100'den 200'e arttırırsa, Y,r,NX ve e'nin denge değerleri kaç olacaktır? G'deki artış toplam harcamalar içerisinde hükümet harcamalarının payını arttırmak dışında başka bir değişime yol açar mı? Cevap evetse, neler değişmiştir? f) Varsayalım ki, e şıkkında verilene göre (G=200) M 150'ye çıkmıştır. Y,r,NX ve e'nin denge değerleri kaçtır? Bu bulgular e şıkkında verdiğiniz cevaplardan nasıl farklılaşmaktadır? 51. Sabit kur rejimi uygulayan dışa açık küçük bir ekonomi için LM doğrusunun formülü, Y=200r- 200+2(M/P), IS doğrusu Y=400+3G-2T+3NX-200r olarak verilmiştir. Net ihracat NX=200-100e dir. e döviz kurunu göstermektedir. Fiyatlar genel düzeyi (P) sabit ve 1.0'e eşit ve dünya faiz oranı r * =%2'dir. a) Şayet M=100,G=100, T=100 ve e=1.0 ise, Y,r,ve NX'ın kısa dönem denge değerleri kaçtır? Denge döviz kuru kaçtır? b) Şimdi para otoritelerinin para miktarını arttırmaya çalıştıklarını varsayalım. Sabit döviz kurunda dışa açık küçük ekonomide neler olur? c) Hükümet harcamasının 150'ye çıktığını varsayalım. Y,r, ve NX'in yeni kısa dönem denge değerleri kaç olur? Döviz kurunun değişmemesi (ve yurtiçi faiz oranın dünya faiz oranına eşit olacağından) için M ayarlanacağından, M'nin yeni kısa dönem denge değeri kaçtır? 52. Esnek döviz kurunun geçerli olduğu dışa açık büyük ekonomi için makro model aşağıdaki gibi verilmiştir: C=0.5(Y-T) T=1000 I=1500-250r G=1500 NX=1000-250e C+I+G+NX=Y M/P=0.5Y-500r M=1000 CF=-500+250r NX=-CF Son iki fonksiyon ülkeye yabancı sermaye girişinin (CF) faiz oranı (r) ile artacağını ve cari işlemler dengesinin (NX) negatif sermaye girişine eşit olacağını belirtmektedir. NX aynı zamanda döviz kuru (e) ile ilişkilidir ve e değer kazandığında düşer. Fiyatlar genel düzeyi (P) sabit ve 1.0'e eşittir. a) Y,r,C,I,CF,NX,e, özel tasarruf, kamu tasarrufu ve yabancı tasarrufun kısa dönem denge değerlerini hesaplayınız. Yabancı tasarruflar burada NX olarak tanımlanmıştır. Bulgularınızın doğruluğunu, C+I+G=Y ve özel tasarruf artı kamu tasarrufu artı yabancı tasarruf = yurtiçi yatırımlar olup olmadığını sınayarak test ediniz. b) G 1600'e yükseldiğinde Y,r,C,I,CF,NX,e, özel tasarruf, kamu tasarrufu ve yabancı tasarrufun kısa dönem denge değerlerini hesaplayınız. a şıkkında olduğu gibi sonuçlarınızın doğruluğunu test ediniz. Hükümet harcama çoğaltanının değeri kaçtır? Döviz kuru değerlenir mi yoksa değer mi kaybeder? Sermaye girişi artar mı azalır mı? Hükümet harcamalarındaki artık yurtiçi yatırımları dışlar mı? Şayet cevabınız evet ise, ne kadar? c) Hükümet harcamalarının 1500'e gerilediğini ve fakat M'nin 1100'e yükseldiğini varsayalım.y,r,c,i,cf,nx,e, özel tasarruf, kamu tasarrufu ve yabancı tasarrufun kısa dönem denge değerlerini hesaplayınız. a şıkkında olduğu gibi sonuçlarınızı test ediniz. M için çarpan değeri kaçtır? Döviz kuru değerlenir mi yoksa değer mi kaybeder? Sermaye girişi artar mı azalır mı? Yurtiçi yatırımlar artar mı?
ÇALIŞMA SORULARI-6 CEVAP ANAHTARI 1 B 11 C 21 D 31 D 41 C 2 A 12 A 22 D 32 C 42 A 3 A 13 B 23 C 33 A 43 D 4 D 14 D 24 B 34 B 44 B 5 C 15 C 25 C 35 D 45 A 6 D 16 D 26 D 36 A 46 D 7 D 17 B 27 C 37 B 47 B 8 C 18 B 28 A 38 B 48 C 9 B 19 B 29 D 39 B 49 A 10 C 20 B 30 A 40 C 50