EKEYLEMİN YAZIMI KISALTMALARIN YAZIMI SERKAN YILDIZ BİLGİSAYAR 1 ÖĞRETİM GÖREVLİSİNİN ADI: YRD.DOÇ. NURAY GEDİK 05.12.
1 İçindekiler Ek-Fiilin Yazımı... 1 Sessiz harfle biten kelimeye bitiştiriliyorsa, başındaki "i" düşer... 2 Sesli harfle biten kelimeye bitiştiriliyorsa, başındaki "i" düşer ve yerine "y" kaynaştırma harfi gelir... 3 KISALTMALARIN YAZIMI... 4 Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir.... 5 Bazı kısaltmalar da kelime gibi oluşturulmuştur.... 6 1
Yazım ; kelimelerin yazılışında kullanılması kabul edilmiş olan harflerin tümüdür. Kelimeleri herkes bildiği, söylediği gibi yazarsa, dilimiz içinden çıkılmaz bir durum alır. İmlanın Türkçe karşılığıdır. Yazım yanlışları şu 3 nedenden kaynaklanmaktadır : 1. Bilmezlik 2. Dikkatsizlik 3. Ağız ayrımı 1. EK EYLEMİN YAZIMI 1.1. Sessiz harfle biten kelimeye bitiştiriliyorsa, başındaki "i" düşer 1.2. Sesli harfle biten kelimeye bitiştiriliyorsa, başındaki "i" düşer ve yerine "y" kaynaştırma harfi gelir EK EYLEMİN YAZIMI Sessiz harfle biten kelimeye bitiştiriliyorsa, başındaki "i" düşer Bir güzelin hayranı i-di-m>hayranıydım, hayranı idik>hayranıydık Zeki idi>zekiydi Ali imiş>ali'ymiş, Hasta ise>hastaysa, 2
Sesli harfle biten kelimeye bitiştiriliyorsa, başındaki "i" düşer ve yerine "y" kaynaştırma harfi gelir Nöbetçi iken>nöbetçiyken, Merhametli imişler>merhametliymişler Merhametliler imiş>merhametlilermiş 1. Fiillere getirildiğinde onların birleşik zamanlı çekimlerini yapmayı sağlayan ek-fiil bitişik de ayrı da yazılabilir. çalışmış i-di-k>çalışmıştık okuyor i-se>okuyorsa okuyor i-miş-ler/okuyorlar imiş>okuyorlarmış Kısaltmaların Yazımı Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir. AA, AB, ABD, age., AGİK, AIDS, aids, AKM, Alb., Alm., anat., AOÇ, AP, APS, Apt., Ar., Ar. Gör., ark., Asb., ASELSAN, Asist., 3
ASKİ, AŞTİ, AT, Atğm., ATO, AÜ, AÜ, AÜ, Av., B (batı), B. (bay), bağ., BAĞ-KUR, BBC, BCG, BDT, bk. (bakınız), BM, Bn. (bayan), BOTAŞ, Bşk., C. (cilt), DGM, dm, EKG, ed. (edebiyat), FIFA, Fr., g, GAP, gr, HABITAT, Hz., İETT, KBB, km, l, m, Mah., MKE, No. veya Nu., öl., sn (saniye), TIR, TL, yy., zool. Kurum, kuruluş, müessese, makam, üniversite adlarının kısaltmalarında bütün harfler büyüktür. Harfler arasına nokta koymaya gerek yoktur. 1 TRT, TBMM, İTÜ, DSİ, TDK, TTK, MEB, AÜ DTCF, DAÜ, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (son sekizi yön adı) Bu kısaltmalardan sonra gelen çekim ekleri kesme ile ayrılır. Ekler son harfin okunuşuna göre belirlenir; kelimenin uzun şeklinin okunuşuna göre değil: MEB'e, TBMM'nin, DTCD'ne değil DTCF'ye, İTÜ'nden değil İTÜ'den Bazı kısaltmalar da kelime gibi oluşturulmuştur. ASELSAN'da, BOTAŞ'a, İLESAM'ın, SEKA'nın, TÖMER'den, TEDAŞ'ta ]Nokta kullanılan kısaltmalar da vardır. Bunlardan sonra getirilen ekler kesmeyle ayrılmaz: K.K.K., M.Ö., M.S., P.K., T.C. 1 Kurum kuruluş makam isimlerinden sonra mutlaka kesme işareti kullanılmalıdır. 4
Özel isim veya unvan olan bir kelime birkaç harfle kısaltılıyorsa yalnız ilk harf büyük yazılır. Prof., İst., Doç., Dr., Av., Alb., Gen. Alm. (Almanca), İng., Kocatepe Mah., Güniz Sok. Bu kısaltmalara ek getirilirken kelimenin uzun şeklinin okunuşu esas alınır; ekler kesmeyle ayrılmaz: İst.da, Alm.yı, İng.ye Özel isim olmayan kelimelerin kısaltması küçük harfle başlar. C. (cilt), s. (sayfa), bkz.(bakınız), vb. (ve benzeri), vs. (ve saire), is. (isim), sf. (sıfat), hz. (hazırlayan), çev. (çeviren), ed. (edebiyat), fiz. (fizik), kim. (kimya) 5
EKEYLEMİN YAZIMI Sessiz harfle biten kelimeye bitiştiriliyorsa, başındaki "i" düşer KISALTMALARIN YAZIMI Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir Bazı kısaltmalarda kelime gibi oluşturulmuştur. 6
KAYNAKLAR GÜVENDER yayınları Türkçe konu anlatımı.. www.tdk.gov.tr 7. sınıf ders kitabı... 7