TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
İklim değişikliği Küresel iklim değişikliği Küresel Isınma Sera gazları 1. Karbon Dioksit (CO 2 ) 2. Metan (CH 4 ) 3. Diazot Oksit (N 2 O) 4. Hidroflorokarbonlar (HFC ler) 5. Perflorokarbonlar (PFC ler) 6. Sülfür Hegzaflorid (SF 6 ) B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
Ozon tabakasının incelmesi konusu ilk kez 1976 yılında Birleşmiş Milletler Çevre Programı(UNEP) nın Yönetim Konseyi nde tartışılmıştır. Ozon tabakasını incelten maddelerin (OTİM) azaltılmasına ilişkin olarak ilk hükümetler arası temaslar ise 1981 yılında başlamış ve bu girişim Mart 1985 de Ozon Tabakasının Korunması için Viyana Sözleşmesi nin kabulü ile neticelenmiştir. Yasal bağlayıcılığı olan kontrolleri veya hedefleri içermeyen bir çerçeve sözleşmedir. Eylül 1987 de Ozon Tabakasını İncelten Maddeler İlişkin Montreal Protokolü kabul edilmiştir. B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) iklim değişikliği sorununa karşı küresel tepkinin temelini oluşturmak üzere 1992 yılında kabul edilmiştir. Kyoto Protokolü Aralık 1997 de Kyoto da gerçekleştirilen BMİDÇS 3. Taraflar Konferansı nda kabul edilmiştir. B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
BIRLEŞMIŞ MILLETLER İKLIM DEĞIŞIKLIĞI ÇERÇEVE SÖZLEŞMESI (BMİDÇS) MADDE 2; Madde 2, Sözleşme nin nihai amacını Sözleşme nin ilgili hükümlerine göre, atmosferdeki sera gazı birikimlerini, iklim sistemi üzerindeki tehlikeli insan kaynaklı etkiyi önleyecek bir düzeyde tutmayı başarmak olarak tanımlamıştır. Bu amaç Böyle bir düzeye, ekosistemlerin iklim değişikliğine doğal bir şekilde uyum sağlamasına, gıda üretimini tehdit etmeyecek ve ekonomik kalkınmanın sürdürülebilir şekilde devamına izin verecek bir zaman dahilinde ulaşılmalıdır hükmü ile niteliklendirilmiştir. B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
Birleşmiş Milletler tarafından kurulan World Commission on Environment and Development (WCED) ya da yaygın adıyla Brundtland Commission ın 1987 de yaptığı tanıma göre; Sürdürülebilirlik- (Sustainability) ya da daha yaygın ifadesi ile sürdürülebilir gelişme, «Günümüzdeki ihtiyaçları, gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama imkanlarını tehlikeye atmadan karşılamaktır» B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
MAALESEF HIÇBIR LIF MASUM DEĞILDIR B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
PAMUK Bir kg pamuk üretebilmek için 7000-29.000 litre su gerekmektedir. (Soth, et al., 1999). B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
Dünyanın en önemli pamuk üreticilerinden olan Özbekistan da toksik zirai kimyasallar nedeni ile toprak, hava ve içme suyu kirliliği tehlikeli sınırlara ulaşmıştır Diğer sorun ise sentetik gübrelerdir. Özellikle azot ve fosfor esaslı gübreler önemli çevre sorunları oluşturmaktadır. B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
TOZ PROBLEMI Pamuk tozları, çırçırlama prosesi sırasında hava yolları vasıtasıyla ciğerlere ulaşır. (EPA, 1996; WHO, 1999) B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
Organik pamuk bir çözüm olarak düşünülebilir. B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
Yünde ayrıca, keçeleşmezlik ve güve yemezlik işlemlerinde AOX (Adsorbable organic halogens) içeren maddeler kullanılabilmektedir. Karsinojenik yapısı nedeni ile atık sularda AOX içeriği Belçika, İsveç, Almanya gibi ülkelerde sınırlandırılmıştır. (Vandevivere, et al,1998 B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
POLYESTER Üretim aşamaları: -Polimer Hazırlama -Eriyikten Çekim -Son İşlemler (teksture, boyama, vb.) B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
Dahllof L (2004) B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
TEKSTIL İŞLEMLERI İplik Üretimi -Enerji tüketimi -Bitim yağları: -tozlar -lif ve iplik atıkları B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
DOKUMA -Enerji Tüketimi -Haşıllama-haşıl sökme -İplik ve kumaş atıkları B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
ÖRME -Enerji Tüketimi -İğneleri yağlamak için önemli ölçüde yağ kullanılmaktadır. -İplik ve kumaş atıkları B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
-Yüksek su tüketimi -Yüksek enerji tüketimi (Elektrik, doğalgaz, kömür vb.) -Atık su yükleri -Yüksek kimyasal kullanımı YAŞ İŞLEMLER B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A
TEMİZ ÜRETİM B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
İş Dünyasi İklimsel Değişiklik Gerçeğinin Farkina Varmaya Baslamıştır... Bu Durum Ekonomik Bir Fırsatı Temsil Eder-Bu Sürece Adapte Olanlar Ayakta Kalacak ve Geleceğe Dönük Tahminde Bulunanlar Basarılı Olacaktır James Cameron Vice- Chairman, Climate Change Capital T E K S T I L S E K T Ö R Ü N D E T E M I Z Ü R E T I M S E M P O Z Y U M U - A N T A L Y A
YAŞAM DÖNGÜSÜ ANALİZİ (LIFE CYCLE ASSESSMENT-LCA) NEDİR? ISO 14044 e göre, LCA Bir ürünün ham madde eldesi, üretim, kullanım ve bertaraf-geri kazanım aşamalarındaki çevresel konuları ve potansiyel çevresel etkileri gösteren bir tekniktir.
BIR BAŞKA TANıM; İklim değişikliği Ozon incelmesi Ötröfikasyon Asidifikasyon Kaynakların tüketimi (su, toprak kullanımı) İnsan sağlığına etkiler,
B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA
TEŞEKKÜRLER B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 29.09.2014, BURSA