SOSYAL GÜVENLİĞİN DÖNÜŞÜMÜNDE EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SOSYAL GÜVENLİĞİN DÖNÜŞÜMÜNDE EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI"

Transkript

1 T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ANA BİLİM DALI SOSYAL GÜVENLİĞİN DÖNÜŞÜMÜNDE EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Yüksek Lisans Dönem Projesi Serter ORAN Ankara-2010

2 T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ANA BİLİM DALI SOSYAL GÜVENLİĞİN DÖNÜŞÜMÜNDE EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Yüksek Lisans Dönem Projesi Serter ORAN Proje Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK Ankara-2010

3 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...I KISALTMALAR.....IV TABLO LİSTESİ..VII ŞEKİL LİSTESİ......VIII GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMLERİNİN KRİZİ VE SOSYAL GÜVENLİKTE DÖNÜŞÜM 1.1. Sosyal Güvenlik Kavramı Sosyal Güvenliğin Konusu Dar Anlamda Sosyal Güvenlik Geniş Anlamda Sosyal Güvenlik Sosyal Güvenliğin Amaçları Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Tarihsel Gelişimi Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Krizi ve Yeniden Yapılanma...14 I

4 İKİNCİ BÖLÜM EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİN DÖNÜŞÜMÜ VE ÖZEL EMEKLİLİK PROGRAMLARI 2.1. Emeklilik Sistemlerinin Oluşumu ve Gelişimi Özel Emeklilik Programlarından Beklenen Avantajlar Fayda Esaslı Emeklilik Programları Katkı Esaslı Emeklilik Programları Farklı Ülke Deneyimleri Çerçevesinde Özel Emeklilik Programlarının Ortaya Çıkardığı Sonuçlar Farklı Bir Deneyim: Şili Diğer Latin Amerika Ülkelerinin Deneyimi Avrupa da Farklı Refah Rejimlerine Sahip Ülkelerdeki Uygulamalar İngiltere İtalya Fransa İsveç Geçiş Ekonomisi Ülkelerinde Özel Emeklilik Programları: Polonya Örneği...67 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN KRİZİ VE SOSYAL GÜVENLİKTE YAŞANAN DÖNÜŞÜM 3.1. Türkiye de Sosyal Güvenlik Sisteminin Gelişimi Türkiye de Sosyal Güvenlik Sisteminin Krizi ve Dönüşümü Türkiye de Tamamlayıcı Bir Program Olarak Bireysel Emeklilik Sistemi Bireysel Emeklilik Sistemine İlişkin Görüşler...82 II

5 Bireysel Emeklilik Siteminin Kurumsal Yapısı Bireysel Emeklilik Sisteminin Kişiler Açısından Kapsamı Bireysel Emeklilik Sistemine Katılma ve Hak Kazanma Koşulları Bireysel Emeklilik Sisteminin Katılımcılara Sunduğu Emeklilik Çeşitleri Bireysel Emeklilik Sistemine Tanınan Vergi Avantajları Bireysel Emeklilik Sisteminin Değerlendirilmesi..90 SONUÇ.. 96 KAYNAKÇA ÖZET.112 ABSTRACT III

6 KISALTMALAR AB ABD AFP ANSES BAÜ BES bkz CNAVTS CPF CSSA EC EGM EGÖ EU EYD G.E.H GSMH GSYH GY ILO IMF Avrupa Birliği Amerika Birleşik Devletleri Administradora de Fondas de Pensiones (Bireysel Emeklilik Fonu Yönetici Şirketleri) National Social Security Administration (Ulusal Sosyal Güvenlik Yönetimi) Brüt Asgari Ücret Bireysel Emeklilik Sistemi Bakınız National Office for the Old Age Security of Private Sector Wage Earners Central Provident Fund (Merkezi Tedarik Fonu) Comprehensive Social Security Assistance Scheme European Commission (Avrupa Komisyonu) Emeklilik Gözetim Merkezi Ek Gönüllü Ödeme European Union En Yüksek Değişim Gönüllü Ek Hesap Gayri Safi Milli Hâsıla Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla Genel Yönetim International Labor Organization (Uluslararası Çalışma Örgütü) International Monetary Found (Uluslararası Para Fonu) IV

7 INPS ISA ISSA KİT MD MPF MVDA NAS OASDI OECD ÖS PAP PAYG PEPS SERPS SGK SSGSS SSK SSP TBMM TOBB TÜSİAD UN v.s National Social Security Institude (Ulusal Sosyal Güvenlik Kurumu) Individual Savings Account (Bireysel Tasarruf Hesabı) International Social Security Association (Uluslararası Sosyal Güvenlik Kurumu) Kamu İktisadi Teşebbüsü Mevcut Değil Mandatory Provident Fund (Zorunlu Tedarik Fonu) Merkezi ve Doğu Avrupa Ülkeleri Notional Account System Yaşlılık, Kaza, Maluliyet Sigortası İktisadi Kalkınma ve İşbirliği Örgütü Özel Sektör People s Action Party (Halk Hareketi Partisi) Pay As You Go (Dağıtım Esasına Dayalı Model) Personal Equity Plans (Bireysel Yatırım Planları) State Earnings-Pension Scheme (Devlet Kazanç Bağlantılı Emeklilik Programı) Sosyal Güvenlik Kurumu Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Sosyal Sigortalar Kurumu State Second Pension (İkinci Emeklilik) Türkiye Büyük Millet Meclisi Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği United Nations (Birleşmiş Milletler) Vesaire V

8 Z.Ö.B.H Zorunlu Özel Bireysel Hesap VI

9 TABLO LİSTESİ Tablo 1: Sosyal Güvenlik Programlarının Gelişimi Tablo 2: Dünyada Emeklilik Sistemlerinin Oluşumu ( ) Tablo 3: Tablo 4: Tablo 5: Tablo 6: Tablo 7: Tablo 8: Tablo 9: Tablo 10: Tablo 11: Fayda ve Katkı Esaslı Emeklilik Programlarının Kıyaslanması Çeşitli Ülkelerde Özel Emeklilik Fonlarının Zorunlu/Gönüllü Olusuna Ait Bilgiler Latin Amerika Ülkelerinde Çok Ayaklı Emeklilik Sistemleri Kamu ve Özel Emeklilik Sistemlerinde İşgücünün Kapsam Oranı İtalyan Zorunlu Kamu Emeklilik Sistemi İsveç de İşverenlerin Ödediği Yasal Katılım Payları Seçilmiş Bazı Afrika Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Sosyal Güvenlik Kurumlarının Aktif-Pasif Oranları Sosyal Güvenlik Kurumlarına Yapılan Bütçe Transferleri

10 ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1: Şekil 2: Şekil 3: Şekil 4: Şekil 5: Bazı Seçilmiş OECD Ülkelerinde Yoksulluk Oranları Dünya Bankası nın Emeklilik Stratejisi İsveç de Uygulanan Emeklilik ve Sigorta Piramidi 2005 Yılında Gelir Düzeyi Bakımından BES e Katılım 2008 Yılında Gelir Düzeyi Bakımından BES e Katılım

11 GİRİŞ Risk kavramı bilinen en eski kavramlardan biridir. İnsanlar var olduğundan bu yana riskler de her zaman var olmuştur. Riskler çok çeşitli olaylar doğurmuştur. Risklerin ortaya çıkardığı durumlar ile yüzleşen insan bu risklerden kurtulma yollarını denemiş ancak bunun imkânsız olduğunu anladıktan sonra riskleri önleme ve etkilerini en aza indirmek için birtakım yöntemler geliştirmiştir. Risklerin hayatın bir parçası olduğunun anlaşılması üzerine ilk çağlardan başlayarak çeşitli önlemler alınmıştır. Risklerin yarattığı olumsuz sonuçların önlenmesi için ilk adımlar aile içinde atılmış daha sonra toplumsal risklere karşı çözüm mekanizmaları gerçekleştirilmiştir. Zaman ilerledikçe gerek düşünce yapısındaki değişmeler, gerek toplum yapısındaki değişmeler tıp ve teknoloji alanındaki gelişmeler ile b irlikte düşünüldüğünde yeni ihtiyaçların da oluşmasına zemin hazırlamıştır. Risklere karşı geliştirilen önlemler aile içinden çıkıp birtakım sandıklar, dini kurumlar aracılığı ile yürütülse de örgütlenme yapısının düz ensiz olması sebebi ile istenen düzeye ulaşılamamıştır. Toplumsal bilinç düzeyinin yakalanması ile bireyler birlikte hareket etme fırsatını yakalamıştır. Sanayi toplumuna geçilmesi ile birlikte bireyin risklere karşı korunması için daha sistematik ve düzenli bir yapının hayata geçirilmesi amaçlanmıştır. İşte bu sayede sosyal güvenlik sistemleri tarih sahnesine çıkmıştır. Bireyin iradesi dışında karşılaşacağı ve yaşamı için tehlike oluşturan olaylar, gelecek kuşaklar için de söz konusu olduğundan, her dönem ve her toplum için, zamandan ve mekândan uzak, evrensel bir ihtiyaç olarak kabul edilmiş olan sosyal güvenlik; çağdaş uygarlığın simgelerinden biri olmuştur. ILO nun 1944 tarihinde Philedelphia Konferansında yaptığı tanımlamaya göre de sosyal güvenlik: Halkın hastalık, işsizlik, yaşlılık, ölüm sebebiyle geçici veya sürekli olarak kazançtan mahrum kalması durumunda düşeceği fakirliğe karşı tıbbî bakımdan dolayı, çocuk sayısının artması ve analık halinde korunmasına yönelik umumi tedbirler sistemidir". Sosyal güvenlik alanındaki gelişmeler ile birlikte devlet önemli görevler üstlenmiş, yeni sorumluluklara sahip olmuştur. Sosyal güvenlik zaman içinde önemli 1

12 belgelerde de yer alarak birey için son derece hayati önem taşıyan bir hak ol arak şekillenmiştir. Sosyal güvenlik sistemleri en parlak dönemini II. Dünya Savaşının bitmesini takip eden dönem ile 1970 li yılların ilk yarısında meydana gelen ve tüm dünyayı etkisi altına alan küresel ekonomik krizlerin ortaya çıktığı dönem arasında yaşamıştır. Ekonomik krizler ile birlikte küreselleşme sürecinin hız kazanması ve buna pa ralel ol arak n eo-liberal politikaların tüm dünyada kabul görmesi refah devletinin içerik olarak zayıflamasına neden olmuştur. Bu gelişmelere paralel olarak işsizlik artış göstermiş, yoksul olan kesim daha da yoksul olmuş, refah düzeylerinde düşme yaşanmış, gelecek kaygısı artmıştır. Bu dönemde özellikle de gelişmekte olan ülkeler artan kamu harcamalarına finansman yaratmak için ek kaynak bulma veya harcamaları kısmak yönünde bir tercih yapmak zorunda kalmıştır. Tercihlerin yapıldığı dönem aynı zamanda sosyal güvenlik sistemlerinin tartışılmaya başlandığı dönem olarak da karşımıza çıkmaktadır. Sosyal güvenlik sistemlerinin krizi son otuz yılda tartışılan önemli konulardan biri olmuştur. Krizden kurtulmanın yolları aranırken IMF, Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlar yayınladıkları raporlarda devletin sosyal güvenlik sistemlerine olan katkısını en aza indirerek sistemlerin özelleştirilmesini önermiştir. Sonuçta neticede bu düşünceler kabul görmüş, gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkeler emeklilik sistemleri de dâhil olmak üzere dönüşüm çalışmalarını başlatmıştır. Sovyetler Birliği nin dağılmasından sonra tek kutuplu hale gelen dün yada s osyal güvenlik s istemleri de yeni görünüm ka zanmaya başlamıştır. Zamanla gerek s osyal güvenlik s istemlerine g erekse emeklilik s istemlerine yönelik yeni alternatifler geliştirilmiştir. Dünya Bankasının önerdiği Üç Ayaklı Emeklilik Sistemi yavaş yavaş kabul görmeye başlarken, birçok gelişmiş ülke sistemin gelişimini yakından takip etmiştir. Bu alternatiflerden bazıları mevcut sosyal güvenlik sistemlerinin tümüyle dönüşümünü içerirken bazı alternatifler d e sistemin sıkıntıları azaltmaya yönelik çözümler getirmeye çalışmıştır. Bu noktada da tamamlayıcı özelliğe sahip özel emeklilik programları oluşturulmuştur. Bu programlar sosyal güvenlik sistemlerine alternatif olarak değil tamamlayıcı unsura sahip programlar olarak geliştirilmiştir. Programlara katılım ise ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Farklı refah rejimlerine sahip ülkeler içinde bazıları sisteme katılımı zorunlu tutarken bazıları ise gönüllülük esasına dayandırmıştır. 2

13 Türkiye de de 1990 lı yılların ortalarından başlayarak sosyal güvenlik sistemlerinin krizine karşı dönüşüm çalışmaları başlamıştır. Özellikle de 2001 ekonomik krizi ile de çalışmalara hız verilmiş, mevzuatta yapılan değişimler ve yeni kabul edilen yasalar ile birlikte her ne kadar Türkiye de üç ayaklı modelin ikinci ayağına dair bir oluşum olmamasına rağmen üç ayaklı sistemin oturtulması için sistemin üçüncü ayağı olan ve gönüllülük esasına dayalı Bireysek Emeklilik Sistemi yasalaşmış ve teşvik edilmeye başlanmıştır. Sosyal güvenlik s istemlerinde v e e meklilik s istemlerinde me ydana gelen dönüşümlerin anlatıldığı bu çalışmanın birinci bölümünde sosyal güvenlik kavramı, sistemin tarihsel gelişimi ve son olarak da sosyal g üvenlik s istemlerinin k rizi v e yeniden yapılandırılması konusunda tartışmalar değerlendirilecektir. İkinci bölüm çalışmanın temel sorunsalı üzerinedir. Bu bölümde ö ncelikle emeklilik sistemlerinin dönüşümü ve tamamlayıcı bir program olarak özel emeklilik programları ve programlardan beklenen avantajlar incelenecektir. Daha sonra farklı ülke deneyimleri çerçevesinde özel emeklilik programlarının doğurduğu sonuçlar, Şili ve Diğer Latin Amerika ülkeleri, farklı refah rejimine sahip farklı Avrupa ülkeleri, İngiltere, İtalya, Fransa ve İsveç, geçiş ekonomisi olarak tabir edilen ülkelerden olan Polonya örnekleri üzerinden değerlendirilecektir. Çalışmanın son bölümünde öncelikle T ürk s osyal güvenlik s isteminin tarihçesine değinilecektir. Sosyal güvenlik sisteminin sahip olduğu sorunlar temel alınarak sistemin krizi ve yaşanan dönüşüm hayata g eçen p olitikalar, m evzuattaki değişimler incelenerek gerekli değerlendirmeler yapılacaktır. Son ol arak da gönüllülük esasına dayalı olan Bireysel Emeklilik Sisteminin Türkiye deki gelişimi, sisteme yönelik görüşler, sistemin kapsamı, sistemin kurumsal yapısı, sisteme katılım, bireysel emekliliğe hak kazanma koşulları ve vergi avantajları kapsamında değerlendirilecektir. 3

14 I.BÖLÜM I. SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMLERİNİN KRİZİ VE SOSYAL GÜVENLİKTE DÖNÜŞÜM 1.1 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI Birey, insanlık tarihinin her döneminde, kendisini yokluğa iten, geleceğini tehdit eden olaylardan korunma duygu ve çabası içinde olmuştur. Doğanın ve ekonomik yaşamın bireyin önüne çıkardığı tehlikelerin olumsuz sonuçlarına karşı korunma ve güvenlik duygusu, insanlık tarihi ile özdeştir (Güzel ve Bozer, 2008:1). Bu amaçla, birey var olan tehditleri bertaraf etme çabasına girişmiş, yeri geldiğinde tek b aşına mücadele vermiş yeri geldiğinde toplu olarak hareket etme ihtiyacı hissetmiştir. Bu mücadelelerin sonucu başarı ile sonuçlandığı gibi başarısızlık doğuran sonuçlarla da karşılaşılmıştır. Birey yaşadığı tecrübelere paralel olarak ileride k endisi iç in sorun yaratabilecek durumlar için önlem alabilmiştir. Ancak önceden tahmin edemeyeceği ve önlem alamayacağı durumlarla da yüzleşmek zorunda kalmıştır. Hastalık, iş görememe, sakatlık, işsizlik, yaşlılık gibi riskler sonucunda birey kendi geleceğini garanti altına alma yolunda gerek bireysel olarak gerekse toplu olarak girişimlerde bulunmuştur. Ancak 20. yüzyılın ilk yarısına kadar bu girişimlerden sistematik sonuçlar elde edememiştir. Sosyal güvenlik ihtiyacının aile içerisinde giderilmesi, ekonominin büyük ölçüde tarıma dayandığı dönemlerde olmuştur. Nüfus artısı, kıt kaynakların ihtiyaçları karşılayamaması ve tarıma dayalı ekonominin ortaya çıkardığı yapı, sosyal güvenlik ihtiyacının aile içerisinde giderilmesini zorlaştırmış ve şehirlere göç başlamıştır. Şehirlere göç edenler yaşamlarını devam ettirebilmek için zor çalışma koşullarında ücretli çalışmaya başlamışlardır. Bu gelişmeler sonucunda, sosyal güvenlik ihtiyacı aile içerisinde giderilemeyecek hale gelmiştir. Sanayi devrimi ve sanayileşme sürecinin başlaması, ekonomik yapıyı tam anlamıyla değiştirmiş ve sosyal yapıda da derin değişikliklere yol açmıştır. Bu değişiklikler devlet tarafından 4

15 yapılanan sosyal güvenlik sistemlerine olan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. İlk kez 1881 de Alman Şansölyesi Otto Von Bismarck tarafından sosyal sigorta sistemi kurulmuştur (Dilik, 1989). II. Dünya Savaşının bitiminden sonra ortaya çıkan refah devletinin, beraberinde getirdiği uygulamalar bireyin geleceğini garanti altına alma yolunda çağdaş yaklaşımı ortaya çıkarmıştır. Sosyal güvenlik sistemleri bu adımlardan belki de en önemlisidir. Bireyin uzun yıllar boyunca mücadele verdiği risklere karşı sosyal güvenlik sistemleri birey ve risk arasındaki ilişkiye yeni bir boyut kazandırmıştır. Sosyal Güvenlik, bu dönemde kişinin, yaşamını alt-üst e debilecek r iskler ile h iç karşılaşmamasını hedefleyen biçimde önleyici yaklaşımı ön plana çıkarmıştır Bu alanda iş kazalarının önlenmesi, aralıklı doğumları hedefleyen nüfus planlaması, yaşlıların-işsizlerin-özürlülerin de steklenmesi v e s orunlarının hafifletilmesi, bu hedeflerin başta gelenlerindendir. (Fişek, 2007) Sosyal Güvenliğin genel kabul görmüş tek bir tanımı yoktur. Bu güne kadar sosyal güvenliğin birçok tanımı yapılmıştır. Ancak sosyal güvenliğin herkes tarafından kabul edilen bir tanımını yapmak oldukça zordur. Bu zorluk, sosyal güvenlik kavramı ile sosyal güvenliğin amaç ve hedeflerini ifade eden sosyal güvenlik politikaları kavramı ve bu politikalar doğrultusunda oluşturulan hukuki yapı ve kurumları ifade eden sosyal güvenlik sistemi kavramının zaman zaman birbirinin yerine kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Ancak, bu kavramların tümünün odak noktasında ise bireylerin sosyal risklere karşı korunması ilkesi bulunmaktadır. Sosyal güvenlik, sebebi ne ol ursa ol sun t ehlikeye maruz k alarak muhtaç duruma düşen fertlerin ve ailelerin uğradıkları tehlikenin zararlarından kurtarılarak, yaşadıkları toplum içinde, diğer insanların hizmetine ihtiyaç duymadan, insan haysiyetine yaraşır asgari bir hayat standardına kavuşturulmaları olarak tanımlanmıştır. (Alper,1999:5) Sosyal Güvenliğin Konusu Sosyal güvenlik sistemleri, bireylerin bugün ve gelecekte karşılaşabilecekleri sosyal risklere karşı onları korumak için ortaya çıkmış sistemlerdir. Bu bakımdan sosyal güvenliğin konusunu temelde sosyal güvenlik kavramının ortaya çıkmasına da 5

16 sebep olan sosyal riskler oluşturmaktadır. S osyal r iskler bi reylerin t oplumda yaşamak zorunda olmaları sebebiyle karşılaştıkları risklerdir. Sosyal g üvenlik ihtiyacı doğuran riskler, başta meydana geliş sebeplerine göre olmak üzere, ortaya çıkardıkları zararlara veya sürelerine göre olmak üzere çeşitli şekillerde sınıflandırılmaktadır. Nedenlerine göre sosyal riskler (Alper, 2008); - İnsanların iradi ve gayri iradi olarak sebep oldukları kaza ve hırsızlık gibi riskler, - Tabiat kuvvetlerinin sebep olduğu deprem, su baskınları gibi doğal afetlerle ilgili riskler, - Biyolojik faktörlerin sebep olduğu hastalık, yaşlılık ve ölüm gibi riskler, - İktisadi faktörlerin sebep olduğu işsizlik gibi riskler, olarak sınıflandırılmaktadır Dar Anlamda Sosyal Güvenlik Bireyin e konomik güvencesini s arsan riskler, d eğişik görünümlerde ortaya çıkar. Bu risklerin sınırlarını belirlemek, aynı zamanda sosyal güvenliğin kapsamını belirleme anlamına gelir. Dar anlamda sosyal güvenlik, insanın karşılaşacağı risklerin sonuçlarına karşı korunması ve ona bu konuda bir güvenliğin sağlanması düşüncesinden hareketle ortaya çıkmıştır. Sosyal güvenlikle sağlanacak risklerin neler olacağı ülkelerin ekonomik ve siyasal yapısına bağlı olarak değişmekle birlikte çağdaş sosyal güvenlik sistemleri bütün sosyal riskleri değil, iş kazaları, hastalık, işsizlik, yaşlılık, malullük, ölüm gibi en çok rastlanan ve en çok zarar veren sosyal riskleri kapsamlarına alarak sosyal koruma sağlamaya çalışılmaktadır (Oral, 2002: 6). Çağdaş güvenlik sistemleri, bireyin yaşamını olumsuz yönde etkileyen tü m riskleri değil, onun ekonomik güvencesini ilk anda sarsabilecek sosyal riskleri kapsamına almıştır. Fizyolojik, sosyo-ekonomik ve mesleksel nitelikli sosyal risklere karsı bir güvence sağlanmıştır. Sosyal güvenliğin kapsamı böylece daralmış olmaktadır. Sosyal g üvenlik s istemlerinin bü yük böl ümünde e konomik g üvence, gelirin yeniden dağıtımı şeklinde sağlanmaktadır. Gelirden yapılan kesintiler, biriken 6

17 fonlar aracılığıyla sosyal güvenlikten yararlanan kişiler arasında yeniden dağıtılmaktadır Diğer bir i fadeyle, d ar anlamda s osyal güvenlik, s osyal r isklerle karşılaşan bireylerin ekonomik güvencelerini sağlamaya yönelik yeniden dağıtım konusundaki organizasyonun tümünü ifade etmektedir (Güzel ve Okur, 2004) Geniş Anlamda Sosyal Güvenlik Sosyal güvenlik kavramı oldukça dinamik bir kavramdır. Bu nitelik, sosyal korumanın amaç ve kapsamında bir genişlemeye neden olmakta; sosyal politika ile sosyal güvenlik arasında aynı yönde belirli bir bütünleşmeye yol açmaktadır. Ortaya çıkış nedeni, sosyal risklerin etkisini azaltmak olan sosyal güvenlik politikaları, ekonomik ve sosyal gelişmelere koşut olarak yepyeni bir içerik ve görünüm kazanmıştır. Bu sebeple dar bir sosyal güvenlik tanımının ötesinde; bireye ekonomik güvence sağlama, riskleri ortaya çıkmadan önleme ve kişiliği geliştirme gibi konular da sosyal güvenliğin amaçları arasında değerlendirilerek sosyal güvenliğin boyutları genişletilmiştir (Aydın,1999:6; Güzel ve Okur, 2004); Bireye ekonomik güvence sağlanması. Risklerin sonuçlarını telafi e tme, s osyal güvenlik politikalarının sadece bir yönüdür. Diğer yönleriyle bu politikaların temel amacı bireye yaşamının her döneminde yeterli bir gelir düzeyi sağlayarak, sosyal güvenlik gereksinimini sürekli tatmin etmektir. Bu açıdan bakıldığında sosyal güvenlik hukuku, bireysel güvenceyi sağlamaya yönelik bir yeniden dağıtım hukuku olmaktadır Tüm bireyleri karşılaşabilecekleri risklere karsı korumayı ve risklerin zararlı sonuçlarını ortadan kaldırmayı sağlamak. Sosyal güvenlik, ilk ortaya çıktığı dönemlerde sosyal risklerin sonuçlarını telafi etmeye çalışmıştır. Ancak bir süre sonra bu risklerin ortaya çıkmasının önlenmesinin daha kolay ve daha ucuz olduğunun anlaşılması üzerine, riskleri telafi eden önlemlere ilaveten bu risklerin ortaya çıkmasını engelleyen önlemlerden ve tekniklerden de yararlanılmasına başlanmıştır. Kişiliğin geliştirilmesine imkân sağlanması. Sosyal Güvenliğin bir diğer yönü ise, kişiliğin geliştirilmesi ile ilgilidir. İnsan hakları Evrensel Bildirisinin 22. Maddesinde herkes toplumun bir ferdi olarak sosyal güvenlik hakkına sahiptir; sosyal güvenlik, 7

18 bireyin onuru kişiliğinin geliştirilmesi için kaçınılmaz ekonomik, sosyal ve kültürel hakların tatmin edilmesi temeline dayanır. Denilmektedir. Bu düşünceye göre, kendisini s osyal güvenlik s ayesinde e konomik güvenceye s ahip gören ve s osyal risklere karşı korunan bireyler, kişiliklerini geliştirme imkânına daha rahat kavuşabileceklerdir. Bireyler arasında ayrım gözetmeksizin tüm nüfus kapsam altına alınacaktır. Sistem, d evletin kontrolü altında tümüyle yasal temellere dayandırılarak uygulanacaktır Sosyal Güvenliğin Amaçları Sosyal güvenliğin temel amacı her şeyden önce her hangi bir nedenle kısmen ya da tamamen çalışamaz duruma düşen ve bu nedenle gelir kaybına uğrayan ve muhtaç duruma düşenlere, insan onuruna yaraşır asgari bir hayat sürmeleri için gerekli olan geliri sağlamaktır (Tuncay, 1992). Sosyal g üvenlik h astalanma ve ya sakatlanma suretiyle kazanma gücünü kısmen ya da tamamen kaybedenleri, iyileştirmek için onlara sağlık yardımları yapmakta, sakatları yeniden çalışma hayatına döndürmek için iyileştirme hizmeti sağlamakta ve kazaları engelleyen önlemler almaya çalışmaktadır. İşsizliği yenmeye, çalışanlara işsiz kaldıkları sürece yardım yapmaya, dar gelirli insanların konut ihtiyaçlarını uygun ölçüde karşılamaya çaba göstermekte ve aileye ek maddi yükler getiren, evlenme, doğum, gibi olaylarda aileye yardım etmektedir. Sosyal güvenlik doğuşu itibarı ile ekonomik yönden güçsüzleri, i nsanca yaşamak için yeterli geliri olmayanları korumayı amaçlamıştır. Bir toplum içinde yaşayan bu insanların ihtiyaçlarını kendilerinin sağlamasının olanaksız olduğu düşüncesinden hareketle ekonomik yönden güçlü olanların da bu sisteme katkıda bulunmalarını sağlamaktadır. Görüldüğü gibi sosyal g üvenlik yoksulluğu önlemenin ötesinde daha geniş amaçlara sahiptir. Geniş anlamda bireylere, sosyal riskler karsısında bir güvenlik duygusu sağlama fonksiyonu görmektedir. Sosyal güvenliğin temel görevleri bireylere ve ailelerine iktisadi ve sosyal risklerden dolayı hayat seviyeleri veya hayat standartlarında belirli bir çizginin altına düşülmeyeceği garantisini vermektedir (Oral, 2002). 8

19 1.2 SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ Bugünkü anlamda modern sosyal güvenlik anlayışı ve sistemleri 19 uncu yüzyılın son çeyreğinden itibaren Sanayi Devrimini yaşayan ül kelerde, s anayi toplumunun ihtiyaçlarını karşılamak üzere ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Sanayi Devrimi ve ortaya çıkardığı bir takım sosyal ve ekonomik sorunlar sosyal devlet ilkesinin yaygınlık kazanmasına ve bununla beraber modern anlamda sosyal güvenlik anlayışının temellerinin atılmasına yol açmıştır. Sanayi Devrimi ile b irlikte s anayi toplumunun ihtiyaçlarını karşılamak üzere ortaya çıkan sosyal güvenlik, zaman içerisinde bu ülkelerin sanayi yatırımlarını da finanse eder hale gelmiş, ancak bu alandaki ilk önemli gelişmeler İkinci Dünya Savası sonrasında yaşanmıştır. Sosyal g üvenlik kurumları, bugünkü anlamına, genişliğine ve yaygınlığına ulaşabilmek için uzun bir evrim geçirmiştir. Sosyal güvenliğin doğuşu ve gelişmesi, bir bakıma eski çağlarda aileye (geniş aile) yüklenmiş olan sorumluluğun daha güçlü topluluklara ve topluma mal edilmesinin bir tarihi olarak düşünülebilir. Gerek ataerkil geniş aile ve gerekse toplulukların cemaat yapı ve özellikleri uzun yıllar birey ve ailelerin sosyal güvenlik sorunlarını da üstlenmişlerdir. Ancak süreç içerisinde a rtan nüf us, ekonomik gelişme ve insan ilişkilerinin de yatay ve di key genişlemeleri sonucunda gerek geniş aile ve gerekse cemaat yapıları, aile ve bireylerin sosyal güvenliklerini karşılamaları konusunda yetersiz kalmaya başlamışlarıdır. Ancak Talas ın (1983:321) de belirttiği gibi özellikle, yoksul sınıflar söz konusu olduğunda, ailenin kaynakları son derece yetersizdir kalmaktadır. Orta Çağ Avrupa sında sosyal güvenlik daha çok geleneksel metotlarla yani meslek kuruluşları ve kilisenin etkinlikleri ile sağlanmaktadır. Sanayi öncesi toplumlarda aile, karşılıklı yardım sandıkları ve dinsel nitelikli hayır kurumları, yoksul ve hasta insanlara destek olma işlevini üstlenmişlerdir. Özellikle Orta Çağ da kilisenin oluşturduğu hayırsever kurumlar yoksullara yardım elini uzatan baslıca kurumlar olmuştur. 16. yüzyıldan itibaren de, kilisenin denetimindeki yardım kurumlarının yanında devletlerin oluşturdukları kurumlar da ortaya çıkmaya başlamıştır. 17. yüzyılda kilisenin özel yardım (sadaka) kurumları, sosyal koruma aracı olarak etkin bir rol oynamıştır. Bu gelişmelerle beraber 18. yüzyılda o güne kadar uygulanmakta olan yardım düzenekleri konusunda önemli değişiklikler 9

20 olmuştur. Avrupa da dinsel ve moral düşüncelerinin ve mesleksel dayanışma duygularının geliştirdiği sosyal yardımlaşmalar, Sanayi Devriminden sonra yavaş yavaş önemini yitirmiştir. 19. yüzyılın başlarından itibaren özellikle Batı Avrupa ülkelerinde loncaların yıkılması ile birlikte bu yardım kuruluşlarının yerleri, bir süre herhangi bir biçimde doldurulamamıştır (Akkaya, 2000). Sanayi Devriminin sonucu kırsal kesimden kentlere yoksul insanlar göç etmişlerdir. Kentlere akan bu yeni insanlar kentlerin kıt olanakları sonucu yoksul, işsiz kesimi oluşturmuşlardır. Bunun yanında üretime emeği ile katılan üretici güçlerin oluşumuna da katılan bu kesim yoksulluk, açlık, konut, sağlık gibi problemlerle iç içe yaşamaya başlamışlardır. Böylece vasıflı işgücünü küçük zanaat hayatından, vasıfsız işgücünü de kırsal bölgelerden kentlere akın edenlerden oluşan yepyeni b ir s anayi işçi sınıfı ortaya çıkmıştır. Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan işçi sınıfının yer, ücret, sağlık koşulları gibi sorunlarının yanı sıra tehlike faktörlerine karşı sosyal güvence ihtiyacı oluşmuştur. İşçi sınıfı kendi çabalarıyla sosyal güvenlik sistemi oluşturmak için bir takım problemleri aşmaya çalışmıştır. Önce sorunun içinde olan çalışanlar halk biriktirme sandıkları kurarak kendi sorunlarına önlem almak istemişlerdir. Fakat ücretlerinin düşük, ailelerin kalabalık olması nedeniyle iş kazası, hastalık gibi sorunlar yoğunlaşmış ve biriktirme sandıkları yeterli olamamıştır. Bütün bu olumsuz şartlardan kurtulmak veya bu olumsuzlukları en az düzeye indirmek için işçi sınıfı bir takım örgütlenmelere ve çalışmalara yönelmiştir. Bunlar sendika kurmak, toplu pazarlık ve toplu iş sözleşmesi yapmak ve grev yapmak şeklinde olmuştur. Bütün bu sendikal faaliyetler, toplu iş sözleşmeleri ve grev faaliyetleri sosyal güvenliğin gelişimini sağlayıcı unsurlardır. Bu unsurların ülkelerin ekonomik ve s osyal yapısına göre işlevsellik kazandığı görülmektedir. Gelişmiş ülkeler vatandaşlarının tamamına yakınını sosyal güvenlik kapsamına almayı başarmışlardır. Ancak, sosyal güvenlik bugünkü anlamını kazanabilmesi için oldukça uzun bir aşama geçirmiştir. Bu aşama her ülkede ekonomik, politik ve sosyal gelişme düzeyine bağlı olarak yavaş yavaş veya hızlı bir seyir takip etmiştir (Tuncay, 1992). Sosyal güvenliğin önemli bir bileşenini oluşturan sosyal sigorta yasalarının ilk örnekleri Almanya da yürürlüğe girmiştir. Almanya nın sanayileşmesi 19.yüzyılın ortalarında İngiltere ve Fransa dan daha geç başlamış, fakat hızlı bir 10

21 gelişme göstermiştir. İngiltere ve Fransa dan oldukça geç ortaya çıkmış bulunan Alman işçi sendikaları da bu dönemde hızlı bir gelişme göstermiş ve politik alanda Bismarck ı etkili sosyal tedbirler almaya zorlamıştır. İngiltere de sosyal sigortacılık 17. yüzyılda ihtiyaç içinde bulunanlara yardım yapılmasına yönelik uygulamayla başlamış fakat Almanya dan daha geç gelişmiştir. Almanya da atılan ilk adım iş kazaları konusunda olmuştur yılları arasında üç önemli yasa kabul edilmiştir yılında kabul edilen Hastalık Sigortası Yasası sanayi işçileri için zorunlu hale getirilmiştir tarihli İş Kazaları Yasası ikinci önemli yasadır. Bu yasaya göre işveren iş kazalarının neden olduğu kalıcı hasarları karşılamak zorundadır. İşe dönemeyecek kadar büyük zarara uğramış işçilere ücretlerinin %66,6 sını ödemek işverenler için zorunlu tutulmuştur yılında kabul edilen Yaşlılık Sigortası Yasası ilk kez biz zorunlu e meklilik sistemini kurumsallaştırmıştır. 19. yüzyılda A lmanya güçlü sosyalist düşünce akımlarının merkezi olması, Bismarck ı bunlara karşı bir yandan geleneksel baskı politikasını izlerken, öte yandan, sosyal politika alanında reform hareketlerine girişerek sosyalistlerin etkisini silmek ve devlete sosyal bir nitelik kazandırarak, işçileri sistemle bütünleştirmek çabası içine sokmuştur (Güzel ve Okur, 2004). Olağanüstü olarak nitelendirilen Alman sosyal güvenlik sistemi söz konusu ortamda oluşmuş ve gelişmiştir yılından başlayarak Hollanda, Norveç, İtalya, Belçika gibi ülkelerde yürürlüğe konan sosyal sigorta yasalarının temelinde Bismarck tarafından oluşturulan A lman S osyal S igorta M odeli yatmaktadır. Bismarck d öneminde geliştirilen bu sistemin genel özelliği tazmin edici felsefenin ön planda olmasıdır. Ayrıca sistemde teknik ve kur umsal a nlamda büt ünsellik bulunmamaktadır. Bismarck Modeli olarak da adlandırılan modelde sosyal güvenlik hakkı, kural olarak mesleki faaliyet ölçütüne bağlı olmaktadır. Kişilerin bağımlı ya da bağımsız çalışma statülerine bağlı olarak, sosyal güvenlik sisteminin kapsamına alınması söz konusudur. Sistemin finansman kaynağı ise esas olarak kazanç esasına dayalı sigorta primleridir (Güzel, 2005). Batılı sanayileşmiş ülkeler, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, sosyal devlet kurumlarını hayata geçirmişler ve bundan bekledikleri yararları önemli ölçüde sağlamışlardır. Bu gelişmede sosyalist ü lkelerin kitlelere yönelik v aatlerinin cazibesinden duyulan kaygı da önemli bir rol oynamıştır. Batı ülkeleri, sivil toplum 11

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-VI Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Engellilere

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ...

BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM... 1 KAYIT DIŞI İSTİHDAM... 1 I. KAYIT DIŞI EKONOMİ... 1 A. Kayıt Dışı Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 B. Kayıt Dışı Ekonominin Nedenleri... 4 C. Kayıt Dışı Ekonominin Büyüklüğü...

Detaylı

ABD'DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ

ABD'DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ ABD'DE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ Günümüz sosyal politikasının en geniş kapsamlı vasıtasını oluşturan sosyal güvenlik (SG) kavramını, en azından yasal düzenleme seviyesinde, ilk kullanan ülke olan ABD, bugün

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN

SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN SEDA ÇAYIR - FUNDA GÖREN Sosyal güvenlik, Herkesin gerek kendisi gerekse ailesi için, yiyecek, giyim, konut, tıbbi bakım, gerekli toplumsal hizmetler dahil olmak üzere sağlık ve refahını teminat altına

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Sosyal Güvenlik Kavramı Kişileri, gelirleri ne olursa olsun, belirli sayıdaki tehlikeler karşısında güvence sağlama görevine sahip

Detaylı

Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı. Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü

Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı. Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...xi KISALTMALAR... xvii GİRİŞ...1 Birinci

Detaylı

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma

Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma Finlandiya da Sosyal Güvenlik Politikası Oluşturma AB Eşleştirme Projesi, Ankara Kursun 6. Haftası Carin Lindqvist-Virtanen Genel Müdür Yardımcısı Sigorta Bölümü Sosyal refah ve sağlık bakım alanında idari

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN

ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN ALMANYA DA SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ SEÇKİN KESGİN Almanya; Orta Avrupa da bir ülkedir. Kuzeyinde Kuzey denizi, Danimarka, ve Baltık denizi; doğusunda Polonya ve Çek cumhuriyeti; güneyinde Avusturya ve İsviçre;

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu nda Değişiklik Yapılması ve Ek Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Detaylı

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET ABSTRACT İÇİNDEKİLER KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ GİRİŞ v vii ix xvii xviii xx xxi BÖLÜM I İŞSİZLİK A. İŞSİZLİĞİN TANIMI

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Madde 23: Çalışma Hakkı

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Madde 23: Çalışma Hakkı İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Madde 23: Çalışma Hakkı Gülşah Özcanalp Göktekin Uzman Sosyolog / İş ve Meslek Danışmanı Liderlik Enstitüsü Eğitim ve İstihdam Hizmetleri Çalışma Evrensel Bir Haktır İnsan

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

TÜRK HUKUKUNDA BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE VERGİLENDİRİLMESİ

TÜRK HUKUKUNDA BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE VERGİLENDİRİLMESİ Dr. SERKAN ACUNER Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ardeşen Meslek Yüksek Okulu Öğretim Elemanı TÜRK HUKUKUNDA BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE VERGİLENDİRİLMESİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ 13 1.1.Türkiye Ekonomisine Tarihsel Bakış Açısı ve Nedenleri 14 1.2.Tarım Devriminden Sanayi Devrimine

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm İKTİSADİ GÜVENLİK ARAYIŞLARI 1.1. SOSYAL GÜVENLİK 9 1.1.1. Sosyal Güvenliğin Tarihsel Gelişimi 1 1.1.. Sosyal Güvenliğin Araçları ve Sosyal Riskler 17 1.1..1. Sosyal Yardımlar

Detaylı

sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970

sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970 SOSYAL POLİTİKALAR REFAH DEVLETİN TARİHSEL DEĞİŞİMİ sosyal politikalar;vatandaşların asgari gelirlerini,sağlık,barınma ve eğitimi haklarını koruma altına alır. Refah devletinin 2.Dünya Savaşı ve 1970 ler

Detaylı

SAĞLIĞIN KORUNMASI, GELİŞTİRİLMESİ VE SAĞLIK POLİTİKASI. Doç.Dr. Gülbiye YENİMAHALLELİ YAŞAR

SAĞLIĞIN KORUNMASI, GELİŞTİRİLMESİ VE SAĞLIK POLİTİKASI. Doç.Dr. Gülbiye YENİMAHALLELİ YAŞAR SAĞLIĞIN KORUNMASI, GELİŞTİRİLMESİ VE SAĞLIK POLİTİKASI Doç.Dr. Gülbiye YENİMAHALLELİ YAŞAR Tarihsel Gelişim: 1. Osmanlı İmparatorluğu nda: A. Meslek Örgütleri İçinde Yardımlaşma ve Hayır Kuruluşları Loncalar:

Detaylı

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Ekim 2015 Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Harcama İzleme Güncelleme Notu Nurhan Yentürk STK Eğitim ve Araştırma Birimi tarafından Kamu Harcamalarını İzleme Dizisi kapsamında gençlik, çocuk,

Detaylı

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com

FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] SOSYAL GÜVENLİK. www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com FİNANSAL MUHASEBE [BAŞLANGIÇ DÜZEYİ] 4 www.erkantokatli.com erkantokatli@outlook.com 2 Sosyal Güvenliğin Tanımı: Gelirleri ne olursa olsun, kişilere belirli sosyal riskler karşısında ekonomik güvence sağlama

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM ENDÜSTRİ DEVRİMİ, SOSYAL SORUN VE SOSYAL POLİTİKA İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL POLİTİKA BİLİMİNİN KONUSU, KAPSAMI VE TEMEL YAKLAŞIMI

İKİNCİ BÖLÜM ENDÜSTRİ DEVRİMİ, SOSYAL SORUN VE SOSYAL POLİTİKA İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL POLİTİKA BİLİMİNİN KONUSU, KAPSAMI VE TEMEL YAKLAŞIMI İKİNCİ BÖLÜM İÇİNDEKİLER Sayfa No ÖNSÖZ GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL POLİTİKA BİLİMİNİN KONUSU, KAPSAMI VE TEMEL YAKLAŞIMI I. EKONOMİ, TOPLUM BİLİMİ VE SOSYAL POLİTİKA...7 A. EKONOMİ BİLİMİ...7 B. TOPLUM

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

YAŞLILARA YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

YAŞLILARA YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR YAŞLILARA YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-V Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Yaşlılık Kavramı

Detaylı

ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER

ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER ALMANYA DA 2012 ARALIK AYI İTİBARİYLE ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ALANINDA MEYDANA GELEN ÖNEMLİ GELİŞMELER 1. İstihdam Piyasası Çalışanların sayısı, Aralık 2012 de bir ay öncesine göre öenmli bir değişme

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ...

BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ... 1-20 1.1. Temel Makro Ekonomik Göstergelere Göre Türkiye nin Mevcut Durumu ve Dünyadaki Yeri... 1 1.2. Ekonominin Artıları Eksileri; Temel

Detaylı

OTOMATİK KATILIMLI BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ İLE İLGİLİ MERAK EDİLENLER

OTOMATİK KATILIMLI BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ İLE İLGİLİ MERAK EDİLENLER OTOMATİK KATILIMLI BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ İLE İLGİLİ MERAK EDİLENLER Türkiye İş Bankası A.Ş. Munzam Sandık Vakfı 27 Ekim 2016 Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), 28.03.2001 tarih ve 4632 sayılı Bireysel

Detaylı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -EMEKLİLERİMİZİN, EMEKLİLİK HAKLARINI EN İYİ ŞEKİLDE KULLANABİLMELERİ DEVLETİN ÖNDE GELEN GÖREVLERİ ARASINDADIR -EMEKLİLERİMİZ

Detaylı

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi;

1 - ALMANYA. 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; 1 - ALMANYA 4 tip ek emeklilik uygulaması vardır: 1- İş verenin ek emeklilik yükümlülüğünü doğrudan kendisinin üstlenmesi; Bu uygulamada bağımsız ek emekli kuruluşu oluşturulmaz veya ayrı bir fon kurulmaz,

Detaylı

Sanayi Devriminin Toplumsal Etkileri

Sanayi Devriminin Toplumsal Etkileri Sanayi Devriminin Toplumsal Etkileri Bilgi toplumunda aktif nüfus içinde tarım ve sanayinin payı azalmakta, hizmetler sektörünün payı artmakta ve bilgili, nitelikli insana gereksinim duyulmaktadır. 16.12.2015

Detaylı

PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ PETROL FİYATLARINDA KAYDEDİLEN DEĞİŞİMLERİN MAKROEKONOMİK BÜYÜKLÜKLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Veysel SARICI Nazif Hülâgü SOHTAOĞLU İ.T.Ü. Elektrik Mühendisliği Bölümü Özet: Bu çalışmada, petrol

Detaylı

Kırsal Alan ve Özellikleri, Kırsal Kalkınmanın Tanımı ve Önemi. Doç.Dr.Tufan BAL

Kırsal Alan ve Özellikleri, Kırsal Kalkınmanın Tanımı ve Önemi. Doç.Dr.Tufan BAL Kırsal Alan ve Özellikleri, Kırsal Kalkınmanın Tanımı ve Önemi Doç.Dr.Tufan BAL Dersin İçeriği Kırsal Kalkınma Kavramının Tarihçesi Kırsal Kalkınmada Temel Amaç Kırsal Alan Kalkınma Politikaları Kırsal

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

YÖNTEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş.

YÖNTEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. 2016/090 30.12.2016 Konu: 2017 Yılı İçin Asgari Ücret Belirlendi. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararında, 2017 yılında uygulanacak asgari ücret brüt tutarı aylık 1.777,50 TL olarak belirlenmiştir. Buna

Detaylı

Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret, pazarlık ücreti değildir.

Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret, pazarlık ücreti değildir. ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU KARARI Karar Tarihi : 30/12/2014 Karar No : 2014/1 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN?

Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN? Sosyal Politikayı Yeniden Düşünmek! NEDEN? -Nereden?- Sosyal Sorunlar? İşsizlik, yoksulluk, ayırımcılık. Sosyal sınıflar, tabakalar, gruplar? İşsiz, yaşlı, çocuk, engelli. Yasalar, kurumlar, araçlar? -Anayasa,

Detaylı

BAKANLAR KURULU SUNUMU

BAKANLAR KURULU SUNUMU BAKANLAR KURULU SUNUMU Murat Çetinkaya Başkan 12 Aralık 2016 Ankara Sunum Planı Küresel Gelişmeler İktisadi Faaliyet Dış Denge Parasal ve Finansal Koşullar Enflasyon 2 Genel Değerlendirme Yılın üçüncü

Detaylı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK

SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK KONSEPT BELGESİ KONSEPT BELGE (TASLAK) Türkiye 2053 Stratejik Lokomotif Sektörler SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK ANA TEMA SAĞLIK VE SOSYAL GÜVENLİK ALT TEMALAR Sağlık Politikaları Kapasite İnşası Herkes İçin

Detaylı

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER Savaş YURDAGÜL* 40 ÖZ Günümüz dünyasında küreselleşme sonucu herhangi bir ülkede veya ülke içinde belirli bir sektörde meydana gelen krizler hemen hemen

Detaylı

Farklı dallar için temel kavramlar ve ilkeler

Farklı dallar için temel kavramlar ve ilkeler Bernard Brunhes International Sosyal güvenlik hukukuna giriş Farklı dallar için temel kavramlar ve ilkeler Sosyal güvenlik kavramı (1) Sosyal güvenliğin tanımı: Kazanç eksikliğiyle (tehdidi ile), (örneğin

Detaylı

JAPON EKONOMİSİNİN ANA BAŞLIKLAR İTİBARİYLE ANALİZİ

JAPON EKONOMİSİNİN ANA BAŞLIKLAR İTİBARİYLE ANALİZİ JAPON EKONOMİSİNİN ANA BAŞLIKLAR İTİBARİYLE ANALİZİ Bu çalışmada, Japon ekonomisini temel bazı kalemler bazında iredelemek ve Japon ekonomisin gelişim sürecini mümkün olduğunca tarihi ve güncel perspektiften

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

AB de MESLEKİ EMEKLİLİK

AB de MESLEKİ EMEKLİLİK AB de MESLEKİ EMEKLİLİK Aylık türleri Yaşlılık Ölüm/Dul ve Yetim Malullük/Özürlülük (her birinin sorunları birbirinden tamamen farklı) EMEKLİLİK PİRAMİDİ özel mesleki yasal asgari Mesleki emekliliğin göreceli

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME Niyazi ÖZPEHRİZ FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME 1. Giriş Finansal sistemin işleyişi, ekonomik büyüme üzerinde önemli etkilere sahip olabilmektedir. İyi işleyen bankacılık sistemi ve menkul

Detaylı

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Değerlendirme Notu Volkan Yılmaz Dünyadaki sosyal güvenlik reformu eğilimlerine paralel olarak, 2000 li yılların ortasından bu yana ülkemizin

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak EKONOMİK GELİŞMELER Ocak - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK... 3 İŞGÜCÜNE

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014 ORTA VADELİ PROGRAM (2015-201) 8 Ekim 2014 DÜNYA EKONOMİSİ 2 2005 2006 200 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 T 2015 T Küresel Büyüme (%) Küresel büyüme oranı kriz öncesi seviyelerin altında seyretmektedir.

Detaylı

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK HAZİRAN DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılına iyi başlayan ülkemiz halı ihracatı, yılın ilk yarısının sonunda bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 19,7 oranında artarak

Detaylı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Esen Çağlar, Ozan Acar, Haki Pamuk Mart 2007 2001 krizinden günümüze Türkiye ekonomisinde iki önemli yapı değişikliği birlikte yaşanmıştır. Bir yandan makroekonomik

Detaylı

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Türkiye den AB ne Göç 1961 den itibaren göçün değişen doğası 60 lar : Batı Avrupa da niteliksiz işgücü ihtiyacı

Detaylı

AMAÇ İSG alanında devlet, işçi, işveren taraflarının yeri ve önemini, faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile bu alanda hazırlanmış

AMAÇ İSG alanında devlet, işçi, işveren taraflarının yeri ve önemini, faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile bu alanda hazırlanmış AMAÇ İSG alanında devlet, işçi, işveren taraflarının yeri ve önemini, faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile bu alanda hazırlanmış sözleşmeleri öğrenmelerini sağlamaktır. İSG nin Ekonomik

Detaylı

GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ

GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ GIDA GÜVENLİĞİ GIDA GÜVENCESİ-GIDA GÜVENLİĞİ Dünyada 800 Milyon İnsan Kronik Yetersiz Beslenme, 1.2 Milyar İnsan Açlık Korkusu Yaşamakta, 2 Milyar İnsan Sağlıklı, Yeterli ve Güvenli Gıda Bulma Konusunda

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL

Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL Erkan ERDİL Bilim ve Teknoloji Politikaları Araştırma Merkezi ODTÜ-TEKPOL Brezilya: Ülkeler arası gelir grubu sınıflandırmasına göre yüksek orta gelir grubunda yer almaktadır. 1960 ve 1970 lerdeki korumacı

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK... 2 İŞGÜCÜNE

Detaylı

AK Parti Hükümetlerinin Yoksullukla Mücadele Performansı ve Sosyal Devlet

AK Parti Hükümetlerinin Yoksullukla Mücadele Performansı ve Sosyal Devlet AK Parti Hükümetlerinin Yoksullukla Mücadele Performansı ve Sosyal Devlet Türkiye yarım yüzyılı aşkın bir süredir Avrupa Birliği üyeliğine aday bir ülke. Ne var ki, son on yılda kat edilen büyük gelişmelere

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

Ekonomi II. 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL

Ekonomi II. 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL Ekonomi II 13.Bölüm:Makroekonomiye Genel Bir Bakış Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 13.1.Makroekonomi Nedir?

Detaylı

Ekonomik Rapor Kaynak: TÜİK. Grafik 92. Yıllara göre Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği /

Ekonomik Rapor Kaynak: TÜİK. Grafik 92. Yıllara göre Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / Grafik 92. Yıllara göre Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi Erkek nüfus için, doğuşta beklenen yaşam süreleri 2000-2009 yılları arasında incelendiğinde 2000 yılında 68,1 yıl olan beklenen yaşam süresi 2001-2007

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç Ödev Konusu Öğrenci Adı-Soyadı Sunum Ödev Teslimi Ortalama İntihal Sonuç 1 Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Riskler 2 Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dünya daki Gelişimi 3 Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

BİREYSEL EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

BİREYSEL EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları İl Başkanımız ve Belediye Başkanımız; AK Parti Genel Merkez Siyasi ve Hukuki

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2006 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2006 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2006 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Türkiye İstatistik Kurumu nun teknik katkılarıyla, Ekim 2006 tarihinde

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran EKONOMİK GELİŞMELER Haziran - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - HAZİRAN 2009 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ ÖZGEÇMĠġ Adı Soyadı: Erol YENER Doğum Tarihi: 20/06/1970 Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ Derece Bölüm Üniversite Yıl Lisans İşletme Böl. Karadeniz Teknik Üniversitesi 1992 Y. Lisans İşletme

Detaylı

Bu başvurunun yapılması için iki kural daha vardır; bunlardan ilki en az 10 yıldan beri sigortalı olmak ve gün prim ödemiş bulunmak.

Bu başvurunun yapılması için iki kural daha vardır; bunlardan ilki en az 10 yıldan beri sigortalı olmak ve gün prim ödemiş bulunmak. Malullük ve Yaşlılık Aylığı Bağlatma a) Malullük Aylığı Bağlanması Sigortalı olarak çalışmaya başlandıktan sonra kaza, hastalık gibi nedenlerle işgücünün yüzde 60 ını yitirenler malulen emekli olmak için

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ 2006 NÜFUS VE KONUT SAYIM SONUÇLARINA GÖRE REVİZE EDİLMİŞ EKİM 2004 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI.

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ 2006 NÜFUS VE KONUT SAYIM SONUÇLARINA GÖRE REVİZE EDİLMİŞ EKİM 2004 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI. 15/02/2008 D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ 2006 NÜFUS VE KONUT SAYIM SONUÇLARINA GÖRE REVİZE EDİLMİŞ EKİM 2004 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI. Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

MALİYE POLİTİKASI II

MALİYE POLİTİKASI II DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MALİYE POLİTİKASI II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2010 YILI OCAK-MART DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 YILI DÖNEMİ TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ 2010 yılı Ocak-Mart döneminde, Türkiye deri ve deri ürünleri ihracatı % 13,7 artışla 247,8 milyon dolara yükselmiştir. Aynı dönemde

Detaylı

ÇALIŞMA YAŞAMININ GELECEĞİ GİRİŞİMİNDEN SORUMLU BİRİM 2017

ÇALIŞMA YAŞAMININ GELECEĞİ GİRİŞİMİNDEN SORUMLU BİRİM 2017 ÇALIŞMA YAŞAMININ GELECEĞİ GİRİŞİMİNDEN SORUMLU BİRİM 2017 Değişimin temel nedenleri Çevre ve İklim Değişiklikleri Yeni teknolojiler ve dijitalleşme Değişen Çalışma Yaşamı Demografik değişiklikler Bu değişiklikler

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

Küresel Krizden Sonrası Reel ve Mali. Sumru Altuğ Koç Üniversitesi, CEPR ve EAF 14 Mayıs 2010

Küresel Krizden Sonrası Reel ve Mali. Sumru Altuğ Koç Üniversitesi, CEPR ve EAF 14 Mayıs 2010 Küresel Krizden Sonrası Reel ve Mali Piyasaların Geleceği Sumru Altuğ Koç Üniversitesi, CEPR ve EAF 14 Mayıs 2010 IMF Büyüme Tahminleri 12 10 8 6 4 2 0-2 -4-6 -8-10 2006Ç1 2006Ç4 2007Ç3 2008Ç2 2009Ç1 2009Ç4

Detaylı