Sigara Bırakmada Nikotin Bağımlılık Düzeylerinin Tedavi Sonuçlarına Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sigara Bırakmada Nikotin Bağımlılık Düzeylerinin Tedavi Sonuçlarına Etkisi"

Transkript

1 Sigara Bırakmada Nikotin Bağımlılık Düzeylerinin Tedavi Sonuçlarına Etkisi Osman ÖRSEL*, Sibel ÖRSEL**, Sibel ALPAR*, Nazire UÇAR*, Selma FIRAT GÜVEN*, Tuğrul ŞİPİT*, Bahar KURT* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ** S.B. Ankara Dışkapı Araştırma ve Eğitim Hastanesi, Psikiyatri Kliniği, ANKARA ÖZET Bu çalışmada, sigara bırakma polikliniğimize başvuran hastalarda, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ne göre hafif, orta ve ağır derecede nikotin bağımlılığı olan olgularda uygulanan tedavilerin [nikotin replasman tedavisi (NRT)/davranış eğitimi-motivasyonel destek (DE)] birinci yıl izlem sonuçlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ekim 1999-Nisan 2002 tarihleri arasında başvuranlar (n= 610), değerlendirilerek sigara bırakma yöntemleri konusunda bilgilendirilmiş ve anket uygulanmıştır. İkinci görüşmede tedaviye alınan (üç vizit, telefonla danışma) olguların (n= 561), bir yıllık izlem sonuçları ve demografik veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Programı 435 kişi tamamlamış, iki kişi ölmüş, bağlantı kurulamayan 124 kişi sigara içiyor olarak kabul edilmiştir. Üçyüzyetmişbeş (%66.8) kişiye NRT ve eğitim, diğer gruba ekonomik ve diğer nedenlerle (Fagerstrom skoru < 6, istemeyenler, tıbbi kontrendikasyon) yalnızca davranış eğitimi (n= 186, %33.2) verilmiştir. Başvuranların %10 (56 kişi) u hafif, %57 (320 kişi) si orta, %33 (185 kişi) ü ise ağır düzeyde nikotin bağımlılığı gruplarında yer almaktadır. Üç grubun tedavi gruplarına dağılımı açısından anlamlı istatistiksel fark mevcuttur. Gruplar cinsiyet dışındaki demografik değişkenler ve başlangıç yaşı açısından benzer; sigara içme süresi, bir günde içilen sigara sayısı ve NRT dozu açısından anlamlı farklılık göstermiştir. Sonuç olarak, sigara bırakmada, nikotin bağımlılık düzeyinden bağımsız olarak NRT ve davranış eğitimi benzer olarak etkilidir. ANAHTAR KELİMELER: Nikotin, bağımlılık, tedavi SUMMARY THE EFFECT OF NICOTINE DEPENDENCE STAGES ON SMOKING CESSATION TREATMENT RESULTS In this study, comparison of behavioral education (BE) and/or nicotine replacement therapy (NRT) between stages of mild, medium and heavy nicotine dependence according to Fagerstrom Test for Nicotine Dependence have been aimed. Six hundred and ten patients applied between October 1999-April 2002 have been acknowledged and evaluated by questionnaire. One-year follow-up results and demographic variables of patients who recruited to treatment (n= 435) (three visits, telephone counseling) were analyzed by statistical analysis. Two patients died, 124 patients (non-contactable) were considered to be smoking. 375 case (66.8%) were given NRT and BE; only BE (Fagerstrom < 6, no use of NRT for medical, economic, other reasons) was recommended to 186 subjects (33.2%). 56 (10%) patients were in mild, 320 (57%) patients in medium, and 185 patients in heavy nicotine dependence groups. There was significant statistical difference between groups with regards to distribution of treatment groups. The groups were similar with regards to onset age and demographic variables except gender, and there was statistical difference between groups for packet year and NRT dosage. On the other hand, the smoking cessation rates were similar between nicotine dependence groups in two treatment groups. As a result, in smoking cessation, NRT and behavioral education are both efficient regardless of nicotine dependence stage. KEY WORDS: Nicotine, dependence, treatment 112

2 Sigara Bırakmada Nikotin Bağımlılık Düzeylerinin Tedavi Sonuçlarına Etkisi GİRİŞ Sigara bırakma, bu konuyla ilgili sağlık sorunlarını azaltmada en etkili yöntemdir. İngiltere de sigara kullanımının yaygınlığıyla ilgili yapılan bir çalışmada sigaraya bağlı sağlık sorunu nedeniyle olan ölümlerin yılda olduğu, %28 olan toplumdaki sigara içme oranının da 2010 yılında %24 e düşürülmesinin hedeflendiği bildirilmektedir (1-3). Bu konudaki epidemiyolojik veriler sigara içenlerin %70 inin sigara bırakmayı istediklerini, %46 sının ise en az bir gün süren sigara bırakma girişiminde bulunduklarını göstermiştir (1,2). Sigara bırakma konusunda herhangi bir yardım almayanların yalnızca %7.5 inin beş aylık bir sürede sigarasız kalmayı başardıkları, davranışsal ya da farmakolojik bir girişimin ise başarı oranlarını %15-30 düzeyine kadar arttırdığı bildirilmektedir (1). Davranış eğitimi-motivasyonel destek en yaygın olarak kullanılan ve önerilen yöntemdir. Farklı nikotin preparatları ile birlikte davranış eğitiminin başarı oranlarının %17-35 arasında değiştiği belirtilmektedir (1,4,5). Nikotin bağımlılığının sigara içme davranışının sürdürülmesinde ve tedavi girişimlerinin genel başarısızlığında birinci neden olduğu belirtilmektedir (6) li yıllara kadar tütünün bağımlılıktan çok bir alışkanlık yarattığı kabul edilmekteydi yılına kadar Tütün Kesilme Sendromu tanımlanmadığı için tütün ürünlerinin bağımlılık yaptığı kabul edilmemekteydi. Daha sonra yapılan çalışmalarda, sigara içenlerin sadece %10 unun günde beş ya da daha az sigara içtikleri, diğerlerinin zaman içinde sigara adedini arttırdığı; sigara içme davranış örüntüsünün kişiler arasında tutarlılık gösterdiği ve içenlerin büyük bir kısmının bırakmayı istemesine rağmen içmeyi sürdürdükleri yolundaki veriler nikotin bağımlılığının tanımlanmasına yol açmıştır (7). Bugün Amerikan Psikiyatri Birliği nin sınıflamasında (DSM IV), nikotin bağımlılığı ve nikotin yoksunluğu olarak iki tanı grubu yer almaktadır (8). Öfke, anksiyete, nikotin arama davranışı, konsantrasyon zorluğu, sabırsızlık ve huzursuzluğun nikotin yoksunluğu belirtileri olduğu, fakat bu belirtilerin yoğunluğunun nüks oranlarını arttırması konusunda farklı bulgular mevcuttur (7,9). Nikotin bağımlılığının yaygınlığını ölçen çalışmalarda bir kendi bildirim (self-report) ölçeği olan Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi nin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Birçok çalışmada Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi nin biyokimyasal ölçümlerle korele olduğu, ölçekten alınan puanın sigara içme ve tedavi sonucunu değerlendirmede etkili olduğu saptanmaktadır (10-13). Bununla birlikte orta düzeyin üstündeki nikotin bağımlılığı dereceleri arasında ayırdedici olmadığı belirtilmektedir (10). Çalışmalarda nikotin bağımlılık göstergesi olarak Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi nin puanları dışında günde içilen sigara sayısı, sabah ilk sigaranın içilme zamanı gibi etkenler de tedavi etkinliklerini değerlendirmek için araştırılmıştır. Günde içilen sigara sayısının 25 ve üstünde olması ile sabah içilen ilk sigaranın zamanı, nikotin bağımlılığının göstergeleri olarak çalışmalarda kullanılmaktadır (14,15). Bu çalışmada sigara bırakma polikliniğimize başvuran hastaların özellikleri ve uygulanan tedavilerin [nikotin replasman tedavisi (NRT)/davranış eğitimimotivasyonel destek (DE)] birinci yıl izlem sonuçlarıyla nikotin bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM Ekim 1999-Nisan 2002 tarihleri arasında hastanemiz sigara bırakma polikliniğine başvuranlar (n= 610) çalışmaya alınmıştır. Birinci görüşme sırasında rutin ve spirometrik değerlendirmeleri istenerek Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi uygulanmış, poliklinikte görevli olan psikologlar tarafından sigara bırakma yöntemleri konusunda bilgilendirilmiş, sigara içme davranışları ve tutumlarını belirlemek üzere Sigara İçme Davranışıyla İlgili Tutumlar ve Sigara İçme Nedenleri anketleri uygulanmıştır (16,17). Sigara bırakma ve tedavi açısından değerlendirilmek üzere ikinci görüşme için randevu verilmiştir. İkinci görüşmede poliklinik doktoru tarafından ilk görüşmede istenilen tetkikler değerlendirilmiş, sigara bırakma konusunda davranış eğitimi verilmiş, hastalar NRT ve yan etkileri konusunda bilgilendirilmiştir. NRT uygulanmama nedenleri ise ekonomik nedenlerle tedavi maliyetini karşılayamayanlar, Fagerstrom puanı 6 dan küçük olanlar, NRT uygulamayı istemeyenler, tıbbi kontrendikasyon olanlar, aktif psikiyatrik hastalığı olanlar, preterminal veya terminal hastalar, madde ve alkol bağımlılığı tanısı olanlar olarak belirlenmiştir (18,19). NRT uygulaması 24 saatte bir değiştirilen sırasıyla günde 21, 14 ve 7 mg nikotin salıveren toplam 17.5, 35 ve 52.5 mg 113

3 Örsel O, Örsel S, Alpar S, Uçar N, Fırat Güven S, Şipit T, Kurt B. nikotin içeren 10, 20, 30 cm 2 transdermal flasterler şeklinde dörder hafta boyunca azaltılan dozlarda uygulandı (20). Ancak Fagerstrom skoru 6 dan düşük olduğu halde, daha önce iki defa ve üstünde başarısız bırakma deneyimi olan 16 kişiye düşük doz ve süre NRT tedavisi uygulandı. Üçüncü görüşme ise tedaviye başlandıktan 15 gün sonra yoksunluk dönemi ve NRT grubunda yan etki değerlendirmesi için yapılmıştır. Hastalara bu süre içerisinde gerektiğinde telefonla danışabilecekleri belirtilmiştir. Görüşmelerin birincisi bireysel olarak yapılmakta ve 60 dakika sürmektedir. Diğer iki görüşmede hastalarla grup olarak ortalama 60 dakika süren bir görüşme yapılmaktadır. Görüşmeler sigara bırakma konusunda deneyimli bir klinisyen ve psikologla birlikte yapılmaktadır. Birinci yılın sonunda başvuran ve tedaviye alınanlar telefonla aranarak son durumları, sigarasız kalma dönemleri, NTR uygulanmışsa önerilere uyup uymadıkları, uyum sorunu varsa bırakma nedenleri ve yan etki olup olmadığı konusunda görüşme yapılmıştır. İstatistiksel Yöntem İkinci görüşmeye gelen (n= 563) ve tedavi programına alınan (üç vizit, telefonla danışma) olgulardan 435 i programı tamamlamış, ikisi eksitus olmuş, bağlantı kurulamayan 124 kişi sigara içiyor olarak alınmıştır. Analizler ölen iki kişinin çıkarılmasıyla n= 561 üzerinden yapılmıştır. Çalışmamızda nikotin bağımlılık testinden elde edilen puana göre çok düşük (0-2 puan) (n= 2), düşük (3-4 puan) (n= 54), orta (5 puan) (n= 74), yüksek (6-7) (n= 246) ve ağır (8-10) (n= 185) düzeyde nikotin bağımlılığı olan gruplar belirlenmiş; istatistiksel analizler için düşük (0-4) (n= 56), orta (5-7) (n= 320), ağır (8-10) (n= 185) olarak üç grupta toplanmıştır (16). Bir yıllık izlem sonuçları ve demografik veriler gruplar arası ki-kare, tek yönlü ANOVA, tukey post-hoc testleriyle değerlendirilmiştir. SONUÇLAR Sigara bırakma polikliniğine başvuran olguların demografik verileri ve karşılaştırmaları Tablo 1 de yer almaktadır. Kadınlar daha çok hafif ve orta derece nikotin bağımlılığı gruplarında yer alırken, erkekler orta ve ağır derece nikotin bağımlılığı gruplarında yer almıştır (x 2 = 10.9, p< 0.004). Günde içilen sigara sayısının 25 ve üstünde olması ile uyandıktan sonra ilk 30 dakikada sigara içenlerin oranı yine erkeklerde istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksektir (sırasıyla, x 2 = 13.06, p< 0.001; x 2 = , p< 0.001). Tablo 1. Hafif, orta, ağır nikotin bağımlılık düzeyinde olan grupların demografik özellikler açısından karşılaştırılması. Hafif Orta Ağır Değişkenler Sayı % Sayı % Sayı % İstatistik değerler Cinsiyet Kadın x 2 = 10.9, p< Erkek Medeni durum, evli olanlar x 2 = 7.48, p> 0.11 Eğitim düzeyi İlköğretim x 2 = 6.01, p> 0.19 Lise Üniversite Çalışan x 2 = 0.16, p> 0.92 Solunum/kalp ile ilgili hastalığı olanlar x 2 = 3.88, p> 0.14 > 25 sigara/gün içenler x 2 = 66.9, p< Uyandıktan sonra ilk 30 dakikada içenler x 2 = 101.7, p<

4 Sigara Bırakmada Nikotin Bağımlılık Düzeylerinin Tedavi Sonuçlarına Etkisi Üçyüzyetmişbeş (%66.8) kişiye NRT ve eğitim, diğer gruba ekonomik ve diğer nedenlerle (Fagerstrom skoru 6 dan küçük olanlar, ilaç kullanmak istemeyenler, tıbbi kontrendikasyonu olanlar) yalnızca davranış eğitimi (n= 186, %33.2) verilmiştir. Yalnızca davranış eğitimi alan ve NRT ile birlikte davranış eğitimi alan gruplar arasında cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma oranı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Solunum veya kalp problemleri iki grupta benzerdir. Ağır bağımlılık düzeyinin bir ölçütü olarak alınan günde 25 ve üstünde sigara içme oranı ve uyanınca ilk 30 dakikada sigara içme oranı açısından hafif, orta ve ağır gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklılık saptanmıştır (sırasıyla x 2 = 66.9, p< 0.001; x 2 = 101.7, p< 0.001) (Tablo 1). Tablo 2 de nikotin bağımlılık derecesine göre olan grupların sigara içme davranışları ve bağımlılık düzeyi açısından karşılaştırılması yer almaktadır. Çalışmada yer alan grubun yaş ortalaması 40.4 ± 10.4, sigaraya başlama yaş ortalaması ise 18.6 ± 5.6 olarak saptanmıştır. Paket yılı, kişinin günde içtiği sigara paketi sayısı ile içtiği yıl sayısının çarpımından elde edilmektedir. Üç grup arasında paket yılı, günde içilen sigara sayısı ve Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi puanı açısından istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmıştır. Tablo 3 te, hafif, orta ve ağır düzeyde nikotin bağımlılığı olan üç grubun tedavi biçimleri ve sigara bırakma oranları açısından karşılaştırması yer almaktadır. Polikliniğe başvuran ve tedaviye alınanlarda, birinci yıl sonunda sigaraya başlamama oranı hafif bağımlılık gösterenlerde %25 iken, orta ve ağır grupta sırasıyla %32.2 ve %24.2 olarak saptanmıştır (x 2 = 3.54, p= 0.170). Bırakma oranları açısından cinsiyet, eğitim, meslek gibi demografik değişkenler açısından anlamlı fark saptanmadı. Bı- Tablo 2. Grupların sigara içme davranışları ve bağımlılık düzeyi açısından karşılaştırılması. Hafif Orta Ağır Değişkenler Ort ± SS Ort ± SS Ort ± SS İstatistik değerler Yaş 39.0 ± ± ± 10.0 F= 0.7, p> 0.5 Sigara başlama yaşı 20.4 ± ± ± 5.3 F= 2.5, p> 0.5 Paket yılı 12.3 ± ± ± 17.0 F= 18.8, p< Sigara/gün 15.9 ± ± ± 11.5 F= 43.8, p< Fagerstrom puanı 3.6 ± ± ± 0.81 F= , p< Sigara bırakma girişimi 1.8 ± ± ± 1.50 F= 2.23, p> Ort: Ortalama. Tablo 3. Hafif, orta, ağır nikotin bağımlılık düzeyinde olan grupların tedavi sonuçlarının karşılaştırılması. Hafif Orta Ağır Değişkenler Sayı % Sayı % Sayı % İstatistik değerler Tedavi biçimi % NRT + DE x 2 = 41.2, p< % DE Bir yıl sonunda Sigara içenler x 2 = 3.54, p> Bırakanlar Gruplara göre bırakanlar x 2 = 1.9, p> 0.2 hafif NRT + DE grubu x 2 = 0.8, p> 0.4 orta DE grubu x 2 = 0.9, p> 0.4 ağır 115

5 Örsel O, Örsel S, Alpar S, Uçar N, Fırat Güven S, Şipit T, Kurt B. rakan ve bırakmayan gruplar arasında sigara içme öyküsü ve nikotin bağımlılığı puanları açısından anlamlı fark olmadığı görüldü. Yan etkilerden cilt reaksiyonları (%7.2) birinci sıradaydı. TARTIŞMA Sigara bağımlılığının sadece psikolojik nedenlere değil, çevresel ve fizyolojik nedenlere de bağlı olduğu kabul edilmektedir. Nikotinin beyindeki ve diğer organlardaki nikotinik kolinerjik reseptörler üzerinden etkinlik gösterdiği; daha fazla oranda presinaptik alana etki ettiği ve burada asetilkolin, norepinefrin, dopamin ve serotonin gibi nörotransmitterlerin salınımı arttırdığı düşünülmektedir (7,21,22). Sigarayı bıraktıktan sonra sigara arama davranışı, huzursuzluk, bradikardi, uykusuzluk, iştah ve kilo artışı gibi kesilme belirtilerinin ortaya çıktığı, bu belirtilerin saat içerisinde şiddetlendiği, 15 günde azalarak ortadan kalktığı belirtilmektedir. Nikotin bağımlılık düzeyini gösteren değişkenlerin saptanması ve tedavi sonuçlarıyla ilişkisi üzerine birçok çalışma yapılmaktadır. Başlangıçta sekiz maddeden oluşan Fagerstrom Tolerans Anketi, yapılan psikometrik çalışmalarda inhalasyon ve nikotin dereceleme maddelerinin biyokimyasal ölçümlerle korelasyon göstermemesi üzerine yeniden düzenlenmiştir (10,11). Bu iki maddenin çıkarılmasıyla testin iç tutarlılığının arttığının saptanması üzerine bir kendi bildirim (self-report) ölçeği olan Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi kullanılmaya başlanmıştır (10). Kozlowski ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmada, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ile ölçülen nikotin bağımlılığının ekspire edilen havadaki karbonmonoksit düzeyiyle korele olduğu (ağır düzeyde sigara içmenin göstergesi olarak), fakat orta derecenin üstündeki bağımlıları ayırt edemediği belirtilmektedir (11). Bu çalışmada nikotin bağımlılık düzeylerinin sigara bırakılmasını istatistiksel olarak öngördüğü, fakat güvenilirliğinin düşük olduğu vurgulanmaktadır. Breslau ve arkadaşları ise Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi nin sigara bırakmayı belirlediği, bir günde içilen sigara sayısının ise en iyi belirleyici olduğunu saptamışlardır (12). DSM-IIIR ile saptanan nikotin bağımlılık düzeyinin majör depresyonu olan kişilerde, Fagerstrom Bağımlılık Testi Anketi ne göre daha iyi yordayıcı olduğu, bu durumun DSM-IIIR nin davranışsal belirtilere ağırlık vermesinden kaynaklanabileceğini, dolayısıyla duygudurum ve kişilik özellikleri gibi etkenlerin daha öne çıktığını tartışmaktadırlar (12). Haddock ve arkadaşları ise 7998 kişide Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ni uygulayarak içme örüntüsü ve sabah içicileri şeklinde iki faktör yapısı elde etmişler, birinci faktörün bir yıl sonraki içme durumunu yordadığını saptamışlardır (13). Çalışmamızda nikotin bağımlılık testinden elde edilen puana göre çok düşük, düşük, orta, yüksek ve ağır düzeyde nikotin bağımlılığı olan gruplar belirlenmiş ve istatistiksel analizlerin sağlıklı yapılabilmesi için üç grupta toplanmıştır (16). Üç grup arasında cinsiyet oranları açısından anlamlı farklılık saptanırken; eğitim, yaş, medeni durum, çalışma, sigaraya başlama yaşı gibi değişkenler açısından farklılık saptanmamıştır. Literatürde de erkeklerin daha ağır nikotin bağımlılık düzeyleri gösterdiği belirtilmektedir (24). Yine bu konudaki bulgularla uyumlu olarak nikotin bağımlılık grupları arasında sigara içme süresi, günde içilen sigara sayısı ve günün ilk içilen sigarası açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (14,15). Son iki değişkenle ilgili olarak yapılan çalışmalarda nikotin bağımlılık düzeylerini gösterme açısından oldukça duyarlı oldukları, ikisinin birlikte kullanılması durumunda duyarlılığın %94, özgüllüğün ise %88 e ulaştığı bildirilmektedir (15). Çalışmamızda sigara bırakma oranı, tüm grupta %29.1 olarak saptanırken, nikotin bağımlılık düzeyine göre oluşturulan üç grup arasında bu açıdan bir farklılık saptanmamıştır. Sigara bırakma tedavisi konusunda birçok farklı yaklaşım ve nikotin yerine replasman tedavilerinin etkinliği konusunda tartışmalar olmakla birlikte, NRT bugün kabul edilen yöntemler arasındadır (25,26). Sigarayı bıraktıktan sonra ortaya çıkan çekilme belirtileri nikotin yoksunluğu olarak ele alınmakta, yerine koyma tedavisiyle bu dönemin tedavisine çalışılmaktadır. Kesilme belirtilerinin yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve sosyoekonomik düzey gibi etkenlerle ilişkisi bulunmazken, nikotin bağımlılık düzeyi ağır olanlarda bu belirtilerin, daha şiddetli olduğu yolunda saptanan bulgu NRT uygulanmasını desteklemektedir (22,25). Sigara bırakmada NRT lerin etkinliğiyle ilgili yapılan bir meta-analizde, NRT kullanan ve en az altı aylık bir yoksunluk dönemi bildiren çalışmalarda bırakma oranlarının daha yüksek olduğu, nikotin bağımlılık düzeyinin ve ek olarak kullanılan 116

6 Sigara Bırakmada Nikotin Bağımlılık Düzeylerinin Tedavi Sonuçlarına Etkisi diğer yöntemlerin bırakma oranlarını etkilemediği bildirilmiştir (26,27). Farklı nikotin yerine koyma yöntemlerini kullanan çalışmalar, %17-35 arasında başarı oranları bildirirken, nikotin bant ve plasebo yöntemlerini karşılaştıran bir çalışmada istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı (sırasıyla %21 ve %14 bir yıl sonunda) bildirilmiştir (3,28,29). Nikotin bağımlılığı düzeylerine göre oluşturulan gruplarda, tedavilerin basamak tedavi ya da kişinin özelliklerine göre oluşturulan kişiye göre tedavi şeklinde uygulandığı bir çalışmada, NRT ve basamak şeklinde bilişsel-davranışçı/beceri eğitimi, motivasyonel görüşme/destekleyici terapi, kısa girişim terapisi uygulanan gruplar arasında uzun süreli sigara içmeme oranları açısından farklılık saptanmamıştır (4). Basamak veya uygun tedavi yöntemlerini araştıran çalışmalarda yer alan bir diğer konu da nikotin bağımlılığı düzeyine göre NRT dozunun ayarlanmasıdır (4,30). Bu konuda yapılan bir çalışmada da NRT ye rağmen sigara içmeye devam edenlerde, NRT dozunun arttırılmasının başlangıçta başarı oranlarını arttırdığını, fakat uzun dönemde sonucun değişmediğini bildirmektedir (30). Tonnesen ve arkadaşları ise yüksek dozda kullanılan nikotin bantlarının sigara bırakma oranlarına olan etkisini 3575 kişinin yer aldığı bir çalışmada araştırmışlar ve bir yıl sonunda yüksek doz nikotin bantları kullananlarda sigara bırakma oranlarının daha yüksek olduğunu 12 haftanın üzerinde kullanımın ise sonuçları değiştirmediğini saptamışlardır (31). Çalışmamızda nikotin bağımlılığı düzeylerine göre bir tedavi yöntemi olmamakla birlikte, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi nden alınan puana göre NRT dozunun belirlenmesi nedeniyle tedavi gruplarına dağılım ve gruplar arasında NRT dozu açısından anlamlı farklılık mevcuttur. Bununla birlikte gruplar arasında tedavilere yanıt açısından farklılık saptanmamıştır. Yukarıdaki çalışmada bir diğer önemli sonuç da kısa girişim terapisinin toplam üç görüşmede tamamlanması ve diğer yöntemler kadar etkili bulunmasıdır. Poliklinik çalışmamızda da davranış eğitimi için benzer yöntem kullanılmış ve bu konuda yapılan araştırmalarla benzer bir sigara bırakma oranı saptanmıştır (4). Önümüzdeki yıllarda sigara içmenin medikal ve ekonomik boyutları giderek artacaktır. Bu nedenle sigara bırakma konusunda başarı oranları daha yüksek tedavi yöntemleri geliştirilmelidir. Çalışmamızın sonucuna göre sigarayı bırakma başarısında NRT kadar davranış eğitimi ve yoğun motivasyonel destek de etkilidir ve bu durum nikotin bağımlılık derecesinden etkilenmemektedir. KAYNAKLAR 1. Simon AJ, Carmody TP, Hudes HS, et al. Intensive smoking cessation counseling versus minimal counseling among hospitalized smokers treated with transdermal nicotine replacement: A randomized trial. Am J Med 2003;114: Uzaslan EK, Özyardımcı N, Karadağ M, et al. The physician s intervention in smoking cessation: Results of the five years of smoking cessation clinic. Ann Med Sci 2000;9: Hand S, Edwards S, Campell IA, Cannings A. Controlled trial of three weeks nicotine replacement treatment in hospital patients also given advice and support. Thorax 2002;57: Smith SS, Jorenby DE, Fiore FC, et al. Strike while the iron hot is: Can stepped-care treatments resurrect relapsing smokers. J Consulting Clinical Psychology 2001;69: Flore CM. US Public Health Service Support. A clinical practice guideline for treating tobocca use and dependence. JAMA 2000;283: Teneggi V, Squassantre L, Iavarone L, et al. Correlation and predictive performances of saliva and plasma nicotine concentration on tobacco with drawal-induced craving. Br J Clin Pharmacol 2002;54: Coşar B, Şahin K, Arıkan Z, Işık E. Nikotin bağımlılığı, psikofarmakolojisi ve bağımlılık davranışının bazı psikiyatrik bozukluklarla ilişkisi. 3P Dergisi 1996;4: Amerikan Psikiyatri Birliği. Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayısal El Kitabı, Dördüncü Baskı (DSM IV), Washington: Amerikan Psikiyatri Birliği. Köroğlu E (çeviren), Hekimler Yayın Birliği, Ankara, Hughes JR, Gust SW, Skoog G. Symptoms of tobacco withdrawal: A replication and extension. Arch Gen Pyschiatry 1991;48: Heathorn TF, Kozlowski LT, Frecker RC, Fagerstrom KO. The Fagerstrom test for nicotine dependence: A revision of the Fagerstrom tolerence questionnaire. Br J Addict 1991;86: Kozlowski LT, Porter CQ, Orleans CT, et al. Predicting smoking cessation with self-reported measures of nicotine dependence: FTQ, FTND, and HSI. Drug Alcohol Depend 1994;34: Breslau N, Johnson EO. Predicting smoking cessation and major depression in nicotine-dependent smokers. Am J Public Health 2000;90: A study of psychometric and predictive properties of the Fagerstrom test for nicotine dependence in a population of young smokers. Nicotine Tob Res 1999;1:

7 Örsel O, Örsel S, Alpar S, Uçar N, Fırat Güven S, Şipit T, Kurt B. 14. Heathorn TF, Kozlowski LT, Frecker RC, et al. Measuring the heaviness of smoking: Using self-reported time to the first cigarette of the day and number of cigarettes smoked per day. Br J Addict 1989;84: De Leon J, Diaz FJ, Becona E, et al. Exploring brief measures of nicotine dependence for epidemiological surveys. Addict Behav 2003;28: Özkan M. Sigara bırakma yöntemleri. Bartu Saryal S, Acıcan T (editörler). Güncel Bilgiler Işığında Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı. Ankara: Bilimsel Tıp Yayınevi, 2003: Bilir N, Doğan BG, Yıldız AN. Sigara içme konusunda davranış ve tutumlar. Hacettepe Halk Sağlığı Vakfı Yayın No: 7, Ankara Emri S. Sigara ve sağlık. Barış İ ed). Solunum Hastalıkları. 3. Baskı. Ankara: Atlas Kitapçılık, Mollahaliloğlu S, Coşkun Ö, Tiryakioğlu AE, Başara Ü (Yayın Kurulu). Birinci Basamağa Yönelik Tanı ve Tedavi Rehberleri Sigarayı Bırakma, Ankara Demir T. Sigara bıraktırma yöntemleri. Umut S, Erk M (editörler). Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Seminer Notları. 1998, İstanbul. 21. Benewitz NL. Pharmacological aspects of cigarette smoking and nicotine addiction. N Engl J Med 1988;319: Sadock BJ, Sadock VA. Synopsis of Psychiatry. 9 th ed. Baltimore: Lippincott & Wilkins, 2003; Breslau N, Kilbey M, Andreski P. Nicotine withdrawal symptoms and psychiatric disorders: Findings from epidemiological study of young adults. Am J Psychiatry 1992;149: Fagerstrom KO, Kunze M, Schoberberger R, et al. Nicotine dependence versus smoking prevalence: Comparisons among countries and categories of smokers. Tob Control 1996;5: Danacı AE, Sarandöl A. Sigara kullanımı ve nikotin bağımlılığı. Özyardımcı Ö (editör). Sigara ve Sağlık. Bursa, 2002; Jorenby DE, Leischow SJ, Nides MA, et al. A controlled trial of sustained-release bupropion, a nicotine patch, or both for smoking cessation. N Engl J Med 1999;340: Silagy C, Mant D, Fowler G, Lodge M. Meta-analysis on efficacy of nicotine replacement therapies in smoking cessation. Lancet 1994;343: Campell IA, Prescott RJ, Tjeder-Burton SM. Smoking cessation in hospital patients given repeated advice plus nicotine or placebo chewing gum. Respir Med 1991; 85: Fiore MC, Smith SS, Jorenby DE. The effectiveness of the nicotine patch for smoking cessation: A meta-analysis. JAMA 1994;271: Russell MAH, Stapleton JA, Feyerabend C, et al. Targeting heavy smokers in general practice: Randomized controlled trial of transdermal nicotine patches. British Medical J 1993; 306: Tonessen P, Pailetti P, Gustavson G, et al. Higher dosage nicotine patches increase one-year smoking cessation rates: Results from the European CEASE trial. Eur Respir J 1999;13: Yazışma Adresi Osman ÖRSEL Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Keçiören/ANKARA 118

Sigarayı bırakmada nikotin replasman tedavisi ve davranış eğitimi yöntemlerinin karşılaştırılması: Doğal izlem çalışması

Sigarayı bırakmada nikotin replasman tedavisi ve davranış eğitimi yöntemlerinin karşılaştırılması: Doğal izlem çalışması Sigarayı bırakmada nikotin replasman tedavisi ve davranış eğitimi yöntemlerinin karşılaştırılması: Doğal izlem çalışması Osman ÖRSEL 1, Sibel ÖRSEL 2, Sibel ALPAR 1, Nazire UÇAR 1, Tuğrul ŞİPİT 1, Bahar

Detaylı

Sigara kullanıcılarda nikotin bağımlılık düzeyinin yaş ve cinsiyetle ilişkisi: Diyarbakır örneklemi

Sigara kullanıcılarda nikotin bağımlılık düzeyinin yaş ve cinsiyetle ilişkisi: Diyarbakır örneklemi Dicle Tıp Dergisi / 2014; 41 (4): 712-716 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2014.04.0505 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Sigara kullanıcılarda nikotin bağımlılık düzeyinin yaş ve cinsiyetle

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

Sigara Bırakmayı Etkileyen Faktörler ve Uygulanan Tedavilerin Başarı Oranları

Sigara Bırakmayı Etkileyen Faktörler ve Uygulanan Tedavilerin Başarı Oranları Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 6: 27-34 / Eylül 2005 Afyon Kocatepe Üniversitesi Sigara Bırakmayı Etkileyen Faktörler ve Uygulanan Tedavilerin Başarı Oranları Factors Affecting Smoking

Detaylı

Sigara Bırakma Polikliniğimizin Bir Yıllık İzlem Sonuçları #

Sigara Bırakma Polikliniğimizin Bir Yıllık İzlem Sonuçları # Sigara Bırakma Polikliniğimizin Bir Yıllık İzlem Sonuçları # Tunçalp DEMİR*, Bülent TUTLUOĞLU*, Nihal KOÇ**, Leman BİLGİN*** * İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Sigara içen sağlık personelinde nikotin bağımlılık düzeyini etkileyen faktörler

Sigara içen sağlık personelinde nikotin bağımlılık düzeyini etkileyen faktörler Sigara içen sağlık personelinde nikotin bağımlılık düzeyini etkileyen faktörler Oğuzhan OKUTAN, Dilaver TAŞ, Hatice KAYA, Zafer KARTALOĞLU Gülhane Askeri Tıp Akademisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, Göğüs

Detaylı

SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXIX Sayı 3, 2015 SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER GENERAL CHARACTERISTICS OF SMOKING CESSATION

Detaylı

Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler

Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler Dr.Osman Örsel Sigaranın Psikofarmakolojik Etkileri: Hoşlanma Mutluluk Gevşeme Dikkat artışı Endişede azalma Streste azalma Açlık hissinde azalma Kilo

Detaylı

Düzce Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları. Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçları

Düzce Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları. Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçları Düzce Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Öner BALBAY 1, Ali Nihat ANNAKKAYA 1, Gülşen AYTAR 2, Cahit BİLGİN 3 1 AİBÜ Düzce Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı; Öğretim Üyesi 2 AİBÜ Düzce Tıp Fakültesi

Detaylı

Nurgül Bozkurt *, Ali İhsan Bozkurt **

Nurgül Bozkurt *, Ali İhsan Bozkurt ** Araştırma Makalesi Research Article Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal doi: 10.5505/ptd.2016.65365 Nikotin bağımlılığını belirlemede Fagerström Nikotin Bağımlılık Testinin (FBNT) değerlendirilmesi

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

Farklı tedavi yöntemlerinin sigara bırakma başarısı üzerine etkileri

Farklı tedavi yöntemlerinin sigara bırakma başarısı üzerine etkileri Farklı tedavi yöntemlerinin sigara bırakma başarısı üzerine etkileri Zeynep Pınar ÖNEN, Elif ŞEN, Banu ERİŞ GÜLBAY, Ayperi ÖZTÜRK, Öznur AKKOCA YILDIZ, Turan ACICAN, Sevgi SARYAL, Gülseren KARABIYIKOĞLU

Detaylı

Relaps nedenleri ve Önleme. Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD

Relaps nedenleri ve Önleme. Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD Relaps nedenleri ve Önleme Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD Quitting smoking is easy, I have done it hundred times... Sigara bağımlılığı tüm diğer bağımlılıklar gibi kronik ve Mark Twain

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Cengiz ÖZGE, Münir TÜMKAYA, Eylem S. ÖZGÜR, Suzan EKER Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

SİGARA GARA BIRAKMA KURUMLAR. Dr. Atilla UYSAL. Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi- İstanbul

SİGARA GARA BIRAKMA KURUMLAR. Dr. Atilla UYSAL. Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi- İstanbul SİGARA GARA BIRAKMA TEDAVİLER LERİNİN N EKONOMİSİ- MALİYET ETKİNL NLİK- ÖDEYİCİ KURUMLAR Dr. Atilla UYSAL Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi- İstanbul Sigara bağımlılığı,

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI Doç Dr Tunçalp Demir Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD DSÖ sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Her yıl sigaraya

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniğinin Üç Yıllık Başvuru Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniğinin Üç Yıllık Başvuru Sonuçlarının Değerlendirilmesi A r a ş t ı r m a m a k a l e s i Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniğinin Üç Yıllık Başvuru Sonuçlarının Değerlendirilmesi Gamze ÇAN Funda ÖZTUNA Murat TOPBAŞ Tevfik ÖZLÜ

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON TARTIŞMA HEDEFLERİ Sigara bırakma politikasını vurgulamak Sigara bırakma polikliniklerinin özelliklerini irdelemek Türkiye de yaşanan sorunları tanımlamak

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigara bırakma poliklinikleri, rutin poliklinik hizmetlerinden

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Bir Serbest Eczanede Eczacı Danışmanlığında Yürütülen Sigara Bırakma Programının Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Bir Serbest Eczanede Eczacı Danışmanlığında Yürütülen Sigara Bırakma Programının Sonuçlarının Değerlendirilmesi MÜSBED 2012;2(1):20-25 Araştırma / Original Paper Bir Serbest Eczanede Eczacı Danışmanlığında Yürütülen Sigara Bırakma Programının Sonuçlarının Değerlendirilmesi Leyla Atalay, Mesut Sancar, Betul Okuyan,

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Madde kullanımı 56% Alkol Kullanımı 49% Newcomer 2006, Krishnan 2005 Başlangıçta %33, 2 yıl sonra %39 olan

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI KLİNİK DEĞERLENDİRME

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI KLİNİK DEĞERLENDİRME NİKOTİN BAĞIMLILIĞI KLİNİK DEĞERLENDİRME Dr. Funda Öztuna Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı Türk Toraks Derneği 12. Yıllık Kongresi, 8-12 Nisan 2009 Antalya SUNU PLANI TARİHÇE GENEL BİLGİ

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

SİGARA VE SAĞLIK. Doç Dr Tunçalp Demir

SİGARA VE SAĞLIK. Doç Dr Tunçalp Demir SİGARA VE SAĞLIK Doç Dr Tunçalp Demir SİGARA Dünya Sağlık Örgütü ne göre; Dünyada en büyük sağlık sorunu sigaradır. Sigara bulaşıcı ve öldürücü bir hastalıktır. Önlenebilir en önemli hastalık ve ölüm etkeni

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

ACİL OLARAK PSİKİYATRİ KLİNİĞİNE YATIRILAN HASTALARDA MADDE KULLANIMI TARAMASI

ACİL OLARAK PSİKİYATRİ KLİNİĞİNE YATIRILAN HASTALARDA MADDE KULLANIMI TARAMASI ACİL OLARAK PSİKİYATRİ KLİNİĞİNE YATIRILAN HASTALARDA MADDE KULLANIMI TARAMASI -ÖN ÇALIŞMA- Dr. Nasibe ÜNSALAN*, Dr. Özkan PEKTAŞ**, Dr. Ayhan KALYONCU**, Dr. Devran TAN*, Dr. Hasan MIRSAL**, Dr. Mansur

Detaylı

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi Dr. Zehra Arıkan Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Glaxo, Sanovel, Bilim Epidemiyoloji Tıbbi araştırmaların yöntem bilimi Sağlık sorunlarının tanımlanması, nedenlerinin

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMADA KULLANILAN PREPARATLAR. Uzm. Dr. Zeynep Aytemur Solak

SİGARAYI BIRAKMADA KULLANILAN PREPARATLAR. Uzm. Dr. Zeynep Aytemur Solak SİGARAYI BIRAKMADA KULLANILAN PREPARATLAR Uzm. Dr. Zeynep Aytemur Solak Tütün, psikolojik ve fiziksel bağımlılık yapan bir maddedir. Bağımlı bir kişide sigaranın bırakılması, nikotin yoksunluk belirtilerinin

Detaylı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında sigarayı bırakma başarısı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında sigarayı bırakma başarısı Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında sigarayı bırakma başarısı Zeynep AYTEMUR SOLAK, Özen KAÇMAZ BAŞOĞLU, Ertürk ERDİNÇ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir.

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA TEDAVİYE BAŞVURU SÜRECİNDE ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE KLİNİK ÖZELLİKLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA TEDAVİYE BAŞVURU SÜRECİNDE ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE KLİNİK ÖZELLİKLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI ALKOL BAĞIMLILIĞINDA TEDAVİYE BAŞVURU SÜRECİNDE ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE KLİNİK ÖZELLİKLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Şatır T., Pektaş A., Mırsal N., Yılmaz

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK İÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçlarının Değerlendirilmesi Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçlarının Değerlendirilmesi Gamze ÇAN*, Funda ÖZTUNA**, Tevfik ÖZLÜ** * Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

SİGARA BAĞIMLILIĞI. Prof. Dr. Tunçalp Demir

SİGARA BAĞIMLILIĞI. Prof. Dr. Tunçalp Demir İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 231 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:231-238 SİGARA BAĞIMLILIĞI Prof. Dr. Tunçalp Demir

Detaylı

Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları #

Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları # Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları # S. Erhan DEVECİ*, Haydar GÜLER**, Figen DEVECİ***, Yasemin AÇIK*, M. Hamdi

Detaylı

UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI *

UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI * UŞAK İL MERKEZİNDE GÖREVLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKYARDIM BİLGİ SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI Hakan UŞAKLI * ÖZET Nihal CENGİZ ** İlkyardım, herhangi bir hastalık veya kaza sonucu sağlığı tehlikeye girmiş

Detaylı

sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel

sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel 1 2 Sigara Bırakma Hatları Bugün kullanımda olan en maliyet etkin (cost-effective) sigara bırakma yöntemidir. Diğer yöntemlerle birleştirildiğinde etkinliği

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi

Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi İlknur Sayan 1, Ö. Faruk Tekbaş 2, Ercan Göçgeldi 2, Eylem Paslı 3, Mustafa Babayiğit 2 1 GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi

Detaylı

ŞANLIURFA DA KIRSAL ALANDA SARMA TÜTÜN KULLANIMI

ŞANLIURFA DA KIRSAL ALANDA SARMA TÜTÜN KULLANIMI ŞANLIURFA DA KIRSAL ALANDA SARMA TÜTÜN KULLANIMI ŞANLIURFA DA KIRSAL ALANDA SARMA TÜTÜN KULLANIMI Rolled Tobacco Smoke in the Rural Area of Sanliurfa Medaim Yanık 1, Mehmet Gencer 2, Abdurrahman Altındağ

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

Abstract. Özet. Anahtar Kelimeler: Farmakolojik tedavi, sigara bırakma, vareniklin, bupropion, nikotin.

Abstract. Özet. Anahtar Kelimeler: Farmakolojik tedavi, sigara bırakma, vareniklin, bupropion, nikotin. ISSN 1300-2961 Araştırmalar / Original Articles Sigara Bırakma Polikliniğimize Başvuran Olgularda Tedavilere Göre Bir Yıllık Sigara Bırakma Oranları Smoking Cessation Rates According To Different Therapies

Detaylı

Nikotin Bağımlılığının Sigara Bırakmadaki Etkisi

Nikotin Bağımlılığının Sigara Bırakmadaki Etkisi Orijinal makale nın Sigara Bırakmadaki Etkisi Mehmet KARADAĞ 1, Sema KARADAĞ 2, Bülent EDİZ 3, Ersal Salih IŞIK 4 1 Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği, BURSA 2 Emekli

Detaylı

Evaluation of the Motivational Interviewing Made with Smokers Results of the Periodic Health Examination

Evaluation of the Motivational Interviewing Made with Smokers Results of the Periodic Health Examination Original Research Turkish Journal of Family Medicine & Primary Care www.tjfmpc.com Evaluation of the Motivational Interviewing Made with Smokers Results of the Periodic Health Examination Periyodik Sağlık

Detaylı

Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler*

Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler* Cilt: 4 Sayı: 2 Yıl: 2007 www.insanbilimleri.com Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler* Cantürk Çapık** Şeyda Özbıçakcı *** Özet Sigara bağımlılığı üzerine

Detaylı

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ İLE KLİNİK DURUM ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI*

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ İLE KLİNİK DURUM ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI* ALKOL BAĞIMLILIĞINDA ALKOL KULLANIM ÖZELLİKLERİ İLE KLİNİK DURUM ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN ARAŞTIRILMASI* Kalyoncu, A., Pektaş, Ö., Mırsal, H., Şatır, T., Pektaş, A., Mırsal, N., Yılmaz, S., Beyazyürek, M.

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

TÜTÜN VE TÜTÜN KONTROLÜ* Dr. Osman Örsel Ankara Atatürk Eğitim Hastanesi Tütün dumanı özellikle solunumsal olmak üzere önlenebilir ölüm nedenlerinin başında yer alır. Tütün epidemisinin nedeni sigaranın

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Enstitüsü TÜTÜN KONTROLÜNÜN TEMEL STRATEJİLERİ Tütün kontrolü çalışmaları birbirini tamamlayan

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri #

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Sibel ÖZKURT*, Mehmet BOSTANCI**, Remzi ALTIN*, Aysun ÖZŞAHİN**, Beyza AKDAĞ*** * Pamukkale Üniversitesi

Detaylı

The Evaluation of the Effect of Smoking Habit on HbA1c

The Evaluation of the Effect of Smoking Habit on HbA1c Ankara Med J, 2015, 15(3):127-133 DOI:10.17098/amj.78446 Sigara Alışkanlığının HbA1c Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi The Evaluation of the Effect of Smoking Habit on HbA1c İzzet Fidancı 1, Oğuz Tekin

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu

Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu Sabahat TEZCAN*, Nazan YARDIM* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı,

Detaylı

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA İNTİHAR DAVRANIŞININ ARAŞTIRILMASI*

ALKOL BAĞIMLILIĞINDA İNTİHAR DAVRANIŞININ ARAŞTIRILMASI* ALKOL BAĞIMLILIĞINDA İNTİHAR DAVRANIŞININ ARAŞTIRILMASI* The Research of Suicidal Behaviour in Alcohol Dependence Dr.Hasan Mırsal 1, Dr.Özkan Pektaş 1, Dr.Ayhan Kalyoncu 1, Dr.Nursel Mırsal 2, Dr.Mansur

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu ve Sigara İle İlgili Tutumları ARAŞTIRMA

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu ve Sigara İle İlgili Tutumları ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu ve Sigara İle İlgili Tutumları Erhan Yengil 1 Cengiz Çevik 2 Gökhan Demirkıran 1 Ayşe Neslin Akkoca 3 Gül Soylu Özler 2 Cahit Özer 1 1 Mustafa

Detaylı

HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ TEDAVİ SEÇİMİ. Dr. Funda Öztuna

HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ TEDAVİ SEÇİMİ. Dr. Funda Öztuna SİGARAYI BIRAKMA HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ TEDAVİ SEÇİMİ Dr. Funda Öztuna KTÜ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ABD 25.04.2007-Antalya Sigara bırakma poliklinikleri, rutin poliklinik hizmetlerinden farklıdır

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

*Bu araştırma Psikiyatrik Araştırmalar Ve Eğitim Merkezi (PAREM) tarafından yapılmıştır.

*Bu araştırma Psikiyatrik Araştırmalar Ve Eğitim Merkezi (PAREM) tarafından yapılmıştır. İSTANBUL DA ALKOLLÜ İÇKİ KULLANIM SIKLIĞI* Kültegin Ögel 1, Defne Tamar 1, Erol Özmen 2, Tamer Aker 1, Afşin Sağduyu 3, Cumhur Boratav 4, Olcay Liman 5 1 Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, 2

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika)

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) TÜTÜN ENDÜSTRİSİ VE GENÇLİK Birinci Dönem Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) Tütün endüstrisinin gençler üzerinden tütün tüketimini artırmaya yönelik çalışmaları hakkında

Detaylı

ESKİŞEHİR DEKİ BİR HAZIR BETON FİRMASININ BETON KALİTESİNİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ

ESKİŞEHİR DEKİ BİR HAZIR BETON FİRMASININ BETON KALİTESİNİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C. XVIII, S.2, 2005 Eng.&Arch.Fac. Eskişehir Osmangazi University, Vol. XVIII, No: 2, 2005 ESKİŞEHİR DEKİ BİR HAZIR BETON FİRMASININ BETON KALİTESİNİN

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION Ankara da Yetişkinlerde Sigara İçme Davranışının İncelenmesi Lütfen her soruda sizin için doğru olan yanıtı

Detaylı

BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS

BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS Yasemin AÇIK, S. Aytaç POLAT, Erhan DEVECİ Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk

Detaylı

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL.

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. Dr Ali Bozkurt Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. The bereavement of the widowed. Dis Nerv Syst 1971;32:597

Detaylı

Nikotin Bağımlılığı. Konsantrasyon güçlüğü, irritabilite, anksiyete, depresyona eğilim, iştah artışı

Nikotin Bağımlılığı. Konsantrasyon güçlüğü, irritabilite, anksiyete, depresyona eğilim, iştah artışı TÜTÜN BAĞIMLILIĞI Tütün Bağımlılığı Bağımlılığın gelişiminde: Merkezi sinir sisteminde nikotin etkisi Tütün bağımlılığının nörobiyolojik ve fizyolojik etkilerinde rol oynar Nikotin Bağımlılığı Nikotin

Detaylı

Sigarayı bırakmanın solunum işlevleri üzerine etkisi

Sigarayı bırakmanın solunum işlevleri üzerine etkisi Türk Aile Hek Derg 2015;19 (3): 129-133 TAHUD 2015 Research Article doi: 10.15511/tahd.15.02129 Sigarayı bırakmanın solunum işlevleri üzerine etkisi Effect of smoking cessation on the respiratory functions

Detaylı

Erzurum İlinde Sigara İçme Alışkanlığının Araştırılması #

Erzurum İlinde Sigara İçme Alışkanlığının Araştırılması # Erzurum İlinde Sigara İçme Alışkanlığının Araştırılması # Leyla SAĞLAM, Hasan KAYNAR, Metin GÖRGÜNER, Arzu MİRİCİ Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ERZURUM # Toraks Derneği

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) Aşağıdaki analizlerde lise öğrencileri veri dosyası kullanılmıştır.

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi SAÜ SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ 2006 Bağlasan Durur mu? Fotoğraf: FİTNAT ÇİMŞİT SAÜ Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı