Plazma VLDL Yağ Asit Oranlarından Hepatik Lipid Bileşimi ve Stearol-Koenzim A Desaturaz 1 mrna Ekspresyonunun Belirlenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Plazma VLDL Yağ Asit Oranlarından Hepatik Lipid Bileşimi ve Stearol-Koenzim A Desaturaz 1 mrna Ekspresyonunun Belirlenmesi"

Transkript

1 Clinical Chemistry 55: (2009) Endokrinoloji ve Metabolizma Plazma VLDL Yağ Asit Oranlarından Hepatik Lipid Bileşimi ve Stearol-Koenzim A Desaturaz 1 Ekspresyonunun Belirlenmesi Hepatic Lipid Composition and Stearoyl-Coenzyme A Desaturase 1 Expression Can Be Estimated from Plasma VLDL Fatty Acid Ratios Andreas Peter, 1* Alexander Cegan, 2 Silvia Wagner, 3 Rainer Lehmann, 1 Norbert Stefan, 1 Alfred Konigsrainer, 3 Ingmar Konigsrainer, 3 Hans-Ulrich Haring, 1 and Erwin Schleicher 1 GİRİŞ: Stearoil-koenzim A desaturaz 1 (SCD1) insanlarda doymamış mono yağ asitlerinin sentezinin sınırlayıcı basamağını katalizler ve trigliserid üretiminde önemli rol oynar. SCD 1 in metabolik ve inflammatuar hastalıkların patojeneziyle ilişkili olduğu defalarca gösterilmiştir. Bu yüzden insan örneklerinde SCD1 aktivitesinin saptanması önemli bir yer tutar. Bu çalışmada insanlarda hepatik SCD1 ekspresyonunu değerlendirmek için plazma VLDL trigliserid bileşiminden elde edilmiş hepatik SCD1 aktivite indeksinin değerlendirilmesini hedefledik. Buna ek olarak biraz daha ileri giderek plazma VLDL ve hepatik yağ fraksiyonlarında yaygın olarak kullanılan yağ asidi oranlarını (elongaz, de novo lipojenez ve Δ5 veδ6 desaturaz) değerlendirdik. MATERYAL ve METOD: Karaciğer biyopsileri ve plazma örnekleri 15 bireyden eş zamanlı olarak toplandı. Plazma VLDL ultrasantrifujle elde edildi. Hepatik ve plazma VLDL lipidleri ince-tabaka kromatografisiyle ayrıldı ve her fraksiyon yağ asid bileşimi gaz kromatografisiyle analiz edildi..hepatik SCD1 ekspresyonu Real-time PCR ile saptandı. BULGULAR: Hepatik SCD1 ekspresyonu hepatik lipid fraksiyonlarının ürün/öncü(prekürsör) oranlarıyla(16:1 / 16:0 ve 18:1 / 18:0 ) ilişkilendirildi. Hepatik ve VLDL trigliseridlerde 16:1 / 16:0 oranı gibi plazma VLDL 18:1 /18:0 oranı hepatik SCD1 ekspresyonu ile yakından ilişkilendirildi. Trigliseridlerden hepatik de novo lipojenez indeksi lipojenik genlerin(yağ asid sentaz (FASN) ve sterol düzenleyici eleman bağlayan transkripsiyon faktör 1 (SREBP-1) in ekspresyonuyla ilişkilendirildi ve VLDL trigliseridler de novo lipoenez indeksiyle ifade edildi. SONUÇLAR: Açlık plazma VLDL inde SCD1 aktivitesini rutin kan örneklerinden noninvasif olmadan ölçerek hepatik SCD1 ekspresyonunun gösterilebileceğini ilk defa kanıtladık American Association for Clinical Chemistry Stearol-koenzim A desaturaz 1 (SCD1) doymamış mono yağ asid sentezinin sınırlayıcı basamağı olarak Δ9 desatürasyonunu katalize eden mikrozomal bir enzimdir(1). Kısa ömürlü enzim SCD1 in sellüler aktivitesi hücrede bulunan enzimlerin miktarıyla belirlenir ve düzenlenir. SCD1 ekspresyonu hormonal(1), besinsel(2),çevresel ve genetik faktörlerden(3,4) etkilenir ve organizmanın ihtiyaçları doğrultusunda enzim seviyelerini hemen ayarlar. Kemirgen ve hücre kültürü çalışmaları obezite(1,5), insulin direnci(1,5,6), diabete mellitus(7), ve ateroskleroz (8,11) gibi inflammatuar hastalıkların da (3,12-16) patogenezinde SCD1 in önemli bir rolü olduğunu desteklemektedir. Bu nedenle,scd1 aktivitesinin insan örneklerinde saptanması, klinik çalışmalarda ve müdahalede sağlık ve hastalık için SCD1 in rolünün açığa kavuşturulmasının son zamanlarda önemli yararı olmuştur(3,4,13-16). In vivo SCD1 desatürasyon aktivitesinin direk olarak saptanmasında kararlı izotop tekniğinden başka çeşitli dokularda da (adipoz doku, iskelet kası) SCD1 desatürasyon ürün ve prekürsör yağ asitleri oranı (18:1 n9/18:0 ve 16:1n7 16:0) insan kohortlarında yapılan 1 Department of Internal Medicine, Division of Endocrinology, Diabetology, Vascular Medicine, Nephrology and Clinical Chemistry, University of Tu bingen, Tu bingen Germany; 2 University of Pardubice, Faculty of Chemical Technology, Department of Biological and Biochemical Sciences, Strossova Pardubice, Czech Republic; 3 Department of General, Visceral and Transplant Surgery, University Hospital Tu bingen, Tu bingen, Germany. * Address correspondence to this author at: Department of Internal Medicine, Division of Endocrinology, Diabetes, Vascular Medicine, Nephrology and Clin-ical Chemistry, University of Tu bingen, Germany, Otfried-Mu ller Straj3e 10, Tu bingen, Germany. Fax ; med.uni-tuebingen.de. Received March 31, 2009; accepted July 28, Previously published online at DOI: /clinchem Nonstandard abbreviations: SCD1, stearoyl-coenzyme A desaturase 1; FFA, free fatty acid; CE, cholesterol esters; PL, phospholipids; TG, triacylglycerides; TLC, thin-layer chromatography; DNL, de novo lipogenesis; DG, diacylglycerides. 2113

2 çalışmada enzim aktivitesinin yerine geçmesinde kullanılır (3,14,17). Buna ek olarak, desatürasyon aktivite indeksi çeşitli plazma lipid fraksiyonlarında gösterilmesine rağmen hangi dokuların SCD1 aktivitesinin bu plazma belirteçleri (işaretleyici) ile ifade edildiği teoride bir tartışma noktası olarak kalır. Yağ asidi oranlarının tam plazma yerine tanımlanmış plazma lipid fraksiyonlarından saptanması tavsiye edilir(18,19). Majör yağ asit içeren plazma lipid fraksiyonlarının{serbest yağ asitleri(ffa), esterler (CE), fosfolipidler (PL) ve triaçilgliseridler (TG)} spesifik yağ asidi bileşimlerinden dolayı, tam plazmadan SCD1 desatürasyon indeksinin ( ya da 18:1/18:0) saptanmasıyla elde edilen sonuçlar bütünüyle SCD1 aktivitesini göstermeyebilir ancak kuvvetlice plazma trigliserid düzeyi ile korelasyon gösterir(15,18,19,21). Şimdiye kadar, sadece açlık plazma FFA 16:1n7/16:0 oranı insanlarda adipoz doku yağ asid bileşimini gösterir(18). Karaciğer lipid homeostazisinde temel organdır ve hepatik lipid deposu insulin direnci,diabetes mellitus ve obeziteyle bağlantılıdır(22).. Etik sebeplerden ötürü karaciğer doku örnekleri klinik araştırmalar için az bulunur; bundan dolayı hepatik SCD1 ekspresyonu ve aktivitesini gösteren kan belirteçlerini (işaretleyici) kurmayı hedefledik. Çünkü VLDL karaciğerde toplanır ve buradan salınarak dolaşıma katılır (3,16,18). VLDL-TG nin SCD1 eskpresyonunu ve hepatik yağ asidi bileşimini gösterebileceğine dair bir hipotez kurduk. Yukarıdaki soru işaretlerini cevaplamak için, eş zamanlı olarak hem karaciğer örnekleri hem de kan örnekleri 15 hastadan elde edildi ve plazma VLDL- TG de yağ asidi örneklerı belirlendi ve 5 hepatik lipid fraksiyonları ince tabaka kromotografisi ile (TLC) ayrıldı. Sonrasında, SCD1 aktivite indeksleri ( ve 18:1/18:0) hepatik lipid fraksiyonları ile plazma VLDL-TG leri ve hepatik SCD1 ekspresyonlarını karşılaştırdık. Ayrıca Δ5 ve Δ6 desaturaz aktivite indeksleri gibi elongaz ve yağ asidi örneklarından de novo lipojenez(dnl) indeksleri ve ilişkili enzimlerin ekspresyonunu da değerlendirdik. Hastalar, Materyaller ve Metodlar Hastalar Bu çalışmada 15 bireyin tamamı (6 kadın, 9 erkek, ortalama(se) yaş 66 (9), vücut kütle indeksi 24(4)kg/m²) karaciğer ameliyatı için bir programa kondu. Ameliyat için belirtiler, hepatik hemanjioma(1), kolorektal karsinomların hepatik metastasının kurative reseksiyonu (11) ya da hepatosellüler karsinoma (2), ve karaciğer apsesiydi (1). Çalışma hastaları viral hepatit için negatif olarak test edildi ve karaciğer sirozları yoktu..bütün çalışma katılımcıları bu araştırma çalışmasına katılmaya izin verdiklerini belirten yazılı belge verdiler, Helsinki bildirgesine bağlı olarak Tübingen Üniversitesinin (protokol no: 168/2005) Etik Kurulunun da onayı alındı. Karciğer biyopsi örnekleri ameliyat sırasında normal, hastalıksız dokudan alındı ve hemen sıvı nitrojen de dondurularak -80C de saklandı..açlık plazma örnekleri aynı günde edinildi ve yağ asidi örneğinin analizi için -80C de saklandı. Yağ Asidi Örneği Öncelikle, plazma VLDL fraksiyonu HDL ve LDL fraksiyonlarından ayrıldı. Bu prosedür için, eşit miktarlarda NaCl çözeltisi (1.006g/ml) ve insan plazması ultrasantrifujde (Optima;Beckman Coulter) 18 saat 10 C de g de ultrasantrifuj edilir. Sonra en üst tabaka(vldl fraksiyonu) alınır ve sonraki prosedür için analiz edilir. Karaciğer örnekleri %1Triton X-100 içeren PBS de TissuLyser (Qiagen) kullanılarak homojenize edilerek lipid analizi için hazır hale getirilir. VLDL fraksiyonunu ayırmak için TLC kullandık ve karaciğer homojenatı fosfolipid,diaçilgliserol, FFA,TG,ve CE içeren 5 alt fraksiyona ayrılır. Örnekler 2-propanol,n-heptan ve 2mol/L fosforik asid kullanılarak proteinden ayrılır. Toluol, metanol,ve su eklenir ve 8175g de santifuj edildikten sonra üst tabaka nitrojen altında kurutulur. Lipidler CHCL 3 -CH 3 OH 2 da çözdürülür ve silika jel kromatografisi (Merck) uygulanır. Fosfolipidler, diaçilgliseroller, FFA, TG, ve CE n-hekzan ve dietileter ile çözücü olarak asetik asit kullanılarak ayrıştırılır. Fraksiyonların yerlerini tespit etmek için kontrol plazmalar da her tabakada ayrıca ayrıştırılmış ve lipid fraksiyonları UV altında 2,7-diklor-florosenle görüntülenmiştir. Fraksiyonlar TLC tabakadan kaldırılarak vida kapaklı viallere aktarılır ve iç Standard olarak cis-13,16,19-dokosatrienoikasid içeren metanol/toluol karşımında (4:1,vol/vol) çözündürülür. Trans-esterifikasyon 1saat 10 0 C de asetil klor inkubasyonuyla gerçekleştirilir. Soğuk örnek K 2 CO3 ile nötralize edilir ve üst tabaka nitrojen altında 80µL ye konsantre edilir. Yağ asit metil esterleri daha önce tanımlandığı üzere alev iyonizasyon dedektörüyle gaz kromatografisi kullanılarak ölçüldü(9). Hesaplama ve Aktivite İndeksleri 18:1n9/18:0 ve 16:1n7/16:0 oranları SCD1 (Δ9) desaturaz indeksi olarak hesaplandı. Ayrıca, 20:4n6/20:3n-6 ve 20:3n6/18:2n6 oranları Δ5 ve Δ6 desaturaz aktivitelerinin indeksleri olarak hesaplandı.18:0 ın 16:0 a oranı elongaz indeks olarak ve 16:0 nın 18:2 e oranı DNL indeks olarak hesaplandı(13,23). Homojenattan plazma trigliserid ve doku trigliseridleri içeriği ADVIA 1650 klinik kimya analizörü (Siemens Healthcare Diagnostics) kullanılarak ölçüldü.. Kantitatif PCR Analizi İle Hepatik Ekspresyonunun Belirlenmesi Dondurulmuş dokular TissueLyzer(Qiagen) da homojenize edilerek RNeasy Tissue Kit(Qiagen) ile RNA elde edilir. Total RNA nın revers transkripsiyonu ve SCD1 in kantitatif PCR ı ve 2114 Clinical Chemistry 55: 12 (2009)

3 Hepatik SCD1 Aktivite Indeksi ß-aktin Light Cycler sistem (Roche) SYBR green ile çalışıldı. 5 VE 6 desaturaz ekspresyonunu saptamak için Xiang ve arkadaşları tarafından tanımlanan metoda benzer niteliktedir. Bilgiler ortalama (SE) değerlerle verilmiştir. Lineer regresyon analizleri lipid fraksiyonları arasında aktivite indekslerini karşılaştırmak için yapılmıştır. İstatistiksel yazılımlar paketlenmesi JMP 4.0 (SAS Enstitüsü) kullanıldı ve P değerleri 0.05 istatistiksel olarak anlamlıydı..p değerleri çoklu test için ayarlanmıştı. Sonuçlar Hepatik ve Plazma VLDL Lipid Fraksiyonlarının Yağ Asidi Bileşimi Hepatik ve lipid fraksiyonlarında yağ asidi dağılımı makalenin online sürümünde görülür (Tablo 1) (http://www.clinchem.org./content/vol55/issue12) Karaciğer örneklerimizde çalışma katılımcılarından alınan yağ asitleri ana olarak TG,( % 52,4) PL ( % 34,6) ve FFA( % 6,5) ve sadece küçük miktarda CE den gelen ve diaçilgliseridler(dg) dir. (online ilave Tablo 1,en üst satır). Hepatik TG fraksiyonu anlamlı şekilde daha az stearat( 4 kat), eikosatrienoik asid C20:3n6 (26-kat) araşidonik acid C20:4n6 (17 kat), ve dokosahekzaenoic asid C22:6n3 (22kat) içermektedir. Ayrıca PL den daha fazla anlamlı olarak oleat (4 kat ) içermektedir.. (bütün P ) Bu değerlerden hesaplanan,elongaz için indeksler DNL v e 9 desaturaz aktivitesi hepatik lipid fraksiyonları arasında önemli farklılıklar gösterdi(online ilave Tablo1). Hepatik SCD1 Ekspresyonu ve Karaciğerin Lipid Fraksiyonlarında SCD1 Aktivite İndeksleri, VLDL Trigliserid ve Total VLDL Hepatik SCD1 ekspresyon seviyeleriyle hepatik lipid fraksiyonlarında SCD1 aktivite indeksinin karşılaştırılmasında,scd1 ekspresyon seviyeleriyle hepatik TG, FFA, CE,ve PL- SCD1 aktivite indeksleri arasında kuvvetli bir ilişki olduğunu ancak DG-SCD1 için bunun söz konusu olmadığını gördük(tablo1, Şekil 1A).SCD1 ekspresyonu ile en zayıf SCD1 aktivite indeksi 18:1/18:0 olarak gözlemlendi. Sadece hepatik PL-ve FFA-SCD1 değil TG-,DG-, ve CE-SCD1 aktivite indeksi ile SCD1 ekspresyonu arasında anlamlı bir korelasyon söz konusuydu. (Tablo 2, Şekil 2A). SCD1 ekspresyonunun ölçümü için rutin olarak karaciğer örnekleri bulunamamasından dolayı hepatik SCD1 ekspresyonu için karaciğer örneklerinin yerine geçecek VLDL den lipid fraksiyonları elde edilerek kullanıldı. Böylece hepatik SCD1 ekspresyonu ile hepatik lipid fraksiyonlarının SCD1 aktivite indeksleri ile plazma VLDL-TG de bu indekslere denk gelen lipid fraksiyonlarını karşılaştırdık. VLDL-TG lipid fraksiyonlarında SCD1 aktivite indeksleri buna karşılık gelen tüm hepatik lipid fraksiyonlarını yakın bir biçimde yansıtır(tablo 1, Şekil 1B). ancak 18:1/18:0 aktivite indeksine karşılık gelen hepatik TG dışında diğer hepatik lipid fraksiyonlarıyla ilişkili Tablo 1. SCD1 aktivite indeksi ve SCD1 expresssiyonu. a SCD1/13-actin Liver-TG Liver-DG Liver-FFA Liver-CE Liver-PL SCD1/ fi-actin VLDL-TG VLDL r P r P r P < < < < < < < VLDL < a a Hepatik yağ asidi oranları, VLDL yağ asidi oranları,ve hepatik gen ekspresyonları arasında tek değişkenli ilişki.15 bireyin lineer regresyonunun sonuçları gösterilmiştir.anlamlı değişimler koyultulmuş ve italik olarak işaretlenmiştir. Bulunmadı (Tablo 2,Şekil 2B). Hepatik SCD1 ekspresyonu ile 16:1/ 16:0 aktivite indeksi arasında iyi bir korelasyon bulunmasına rağmen (Şekil 1C),18:1/18:0 aktivite indesi ile ilgili bir korelasyon bulunmadı (Şekil 2C). Bütün bu sonuçlar plazma VLDL-TG den elde edilen aktivite indeksinin karaciğerdeki lipid fraksiyonlarını yansıttığını ve hepatik SCD1 ekspresyonuyla korelasyonu olduğunu gösterir. Bu sonuçlar bizi total VLDL SCD1 aktivite indeksiyle hepatik parametrelerin muhtemel ilişkisini araştırmaya teşvik etti çünkü VLDL büyük oranda trigliseridler içeriyordu. Araştırmamızda aktivite indeksinin total VLDL ve VLDL-TG birbirinin nerdeyse aynı olduğu bulundu (Şekil 1D) ve VLDL aktivite indeksi ayrıca SCD1 ekspresyonunu yansıttığı gibi bütün fraksiyonlarda hepatik yağ asidi bileşimi konusunda da fikir verdi (Tablo 1 ve Şekil 1,E ve F).VLDL 18:1/18:0 aktivite indeksi hepatik PL yağ asidi bileşimini ve SCD1 mrna ekspresyonunu yansıtırken hepatik FFA ile eğilimli bir korelasyon gösterdi(tablo 2 ve Şekil.2, E ve F). Hepatik ve VLDL Lipid Fraksiyonlarının Yağ Asidi Bileşimleri ve Aktivite İndeksleri ve 5 ve 6 Desaturaz ve Elongazların Ekspresyonu 5 ve 6 desaturazların aktivite indeksleri doku ürün/prekürsör oranlarından hesaplandığı gibi yağ asid elongaz aktivitesi insulin direnciyle ilişkili olduğu saptanmıştır(8, 25, 26). İnsanlarda VLDL yağ asid bileşimiyle bu enzimlerin hepatik aktivite indekslerini yansıtıp yansıtmadığını denedik. Yağ asid elongaz indeksleri (18:0/ 16:0, P 0.2 and R 0.3), 5 desaturase (20:4n6/20: 3n6, P 0.7 and R 0.1), 6 desaturase (20:3n6/ (18:=/16:0,P 0.2 ve R 0.3), VLDL deki ve 5 desaturaz (20:4n6/20:3n6, P 0.7 ve R 0.1) ve 6 desaturaz ve hepatik lipid Clinical Chemistry 55:12 (2009) 2115

4 Şekil 1 Hepatik ve plazma VLDL yağ asidi fraksiyonlarının oranı ve hepatik SCD1 ekspresyonları gösterilmiştir. (A),Karaciğer trigliseridlerinde oranı hepatik SCD1 ekspreyonuyla pozitif ilintili ve ß-aktin ile normalize edilmiştir.(b),karaciğer trigliseridlerindeki oranı karaciğerden salınıp biraraya getirilen VLDL trigliseridlerindeki oranı ile güçlü korelasyon gösterir.(c), ß-aktin için normalize edilen hepatik SCD1 ekspresyonu ve VLDL trigliseridlerinde oranı arasında pozitif bir korelasyon gözlenmiştir.(d),total VLDL trigliseridlerinde oranı total VLDL yağ asitlerindeki oranı ile güçlü bir korelasyon gösterir.(e),karaciğer trigliseridlerinde oranı ve total VLDL yağ asitleri oranı yakın bir şekilde yansıtır.(f), ß-aktin ile normalize edilmiş hepatik SCD1 ekspresyonu total VLDL yağ asitlerinde oranı ile pozitif korelasyon gösterir. ve hepatik lipid fraksiyonları arasında herhangi bir ilişki bulmadık. Buna ek olarak,hepatik ya da VLDL 5 ve 6 desaturaz aktivite indeksleri karaciğer doku örneklerinde 5 ve 6 desaturaz ekspresyonlarıyla anlamlı bir korelasyon gösterir. Sadece hepatik PL de desaturaz aktivite indeksinin 6 desaturaz ekspresyonuyla ilişkili olduğu saptanmıştır.(p=0.014,r=0.61) Hepatik ve VLDL Lipid Fraksiyonlarında DNL İndeksi ve Lipojenik Genlerin Ekspresyonları Yükselmiş lipojenezin hepatik steatoz ve insulin direncinin patojeneziyle ilişkili olduğu anlaşılmıştır. DNL ana ürününü gösteren DNL indeksi ve diyetdeki lipidlerden gelen esansiyel lipidler, insanlarda yağ asidi sentezini değerlendirmek için araç olarak kullanılması düşünüldü. DNL indeksi, hepatik ve VLDL-TG yağ asidi bileşiminden hesaplanır. Hepatik TG de 16:0 ın 18:2 ye oranı buna karşılık gelen VLDL-TG ve total VLDL oranlarıyla benzeşir. DNL indeksi adipoz dokuya diyetetik 18:2 nin içeriğiyle eşleşen katı kontrollü 6 sentaz(fasn), Asetil Koenzim A karboksilaz alfa (ACACA),ve sterol düzenleyici eleman bağlayan transkripsiyon faktör-1(srebp-1) in hepatik ekspresyonunu ölçtük. Günlük diyetlerini tüketen bireylerde bile, hepatik TG DNL indeksi FASN ve ACACA ekspresyonuyla anlamlı bir şekilde korelasyon ve SREBP-1 ekspresyonu için eğilim gösterdi (Table3, Ek Şekil3, B-D) Clinical Chemistry 55:12 (2009)

5 Hepatik SCD1 Aktivite Indeksi Tablo 2 18:1/18:0 SCD1 Aktivite İndeksi ve SCD1 Ekspresyonu a SCD1/ fi-actin VLDL-TG 18:1/18:0 VLDL 18:1/18:0 r P r P r P SCD1/13-actin Liver-TG 18:1/18: Liver-DG 18:1/18: Liver-FFA 18:1/18: Liver-CE 18:1/18: Liver-PL 18:1/18: VLDL 18:1/18: a Hepatik yağ asidi oranları, VLDL yağ asidi oranları,ve hepatik gen ekspresyonları arasında tek değişkenli ilişki.15 bireyin lineer regresyonunun sonuçları gösterilmiştir.anlamlı değişimler koyultulmuş ve italik olarak işaretlenmiştir. VLDL-TG indeksi, ACACA ve SREBP-1 ile pozitif korelasyon gösterirken VLDL DNL indeksi sadece FASN için eğilim gösterdi (Tablo 3, Ek Şekil E-G). Bu sonuçlar hepatik DNL in VLDL-TG DNL indeksinden tahmin edilebileceğini gösterir. Tartışma Hepatik SCD1 aktivitesinin belirlenmesi, metabolik, vasküler ve inflammatuar hastalıkları daha ileri düzeyde anlamamız için önemlidir. Hepatik SCD1 aktivite belirteçini saptamak için, insan karaciğer örnekleri ve eş zamanlı alınmış plazma örneklerini inceledik.ilk defa açlık VLDL- TG 16:1 in 16:0 a oranının çoklu lipid türlerinde hepatik aktivite indeksini yansıttığı gibi insanlarda hepatik SCD1 ekspresyonunu da yansıttığını gösterdik. Bu oranın ölçümü böylece hepatik SCD1 aktivitesinin noninvasif olarak hesaplanmasını sağladı. Bu bulguyu destekleyen bilgi yağ asidi oranlarından tahmini SCD aktivitesinin belirlenmesi ile paralellik göstermiş aynı zamanda DNL ile VLDL-TG de C16:0 ve C16:1 in kararlı bir izotop ile invazif olmayan dönüşümü de yakın zamanda Chong ve arkadaşları tarafından raporlamıştır. SCD1 in substratı olarak palmitatın stearata tercih edilmesinden dolayı, plamitatın desatürasyon aktivite indeksi ve stearatın değil palmitatın hepatik SCD1 ekspresyonunu daha yakın yansıtması şaşırtıcıdır. Bunun sebeplerinden biri karaciğerdeki 2 ayrı trigliserid havuzunun varlığı olup Donelly tarafından yapılan bir çalışma ile de desteklenmiştir(30). DNL ya da FFA alımından gelmiş hepatik yağ asidlerinin büyük bir kısmı trigliseridlere katılır ve 1 saatten daha kısa zamanda VLDL olarak dışarıya verilir(31). Ancak bu ekzojenik ve de novo sentezlenen yağ asidleri birkaç günden haftalara kadar sürebilecek iş miktarıyla büyük sellüler trigliserid depo havuzuna doğru yol alırlar(23,30). Bu sellüler trigliseridler günler önceden SCD1 aktivitesi farklıyken oluşturulabilir. Depo havuzundan gelen yağ asitleri SCD1 ürünlerinin ölçümü sonrasında seyreltilebilinir ve böylece gizli VLDL-TG lerde SCD1 aktivite indeksini etkileyebilirler. Çünkü oleat hepatik TG den zenginleştirilmiştir((42.5% vs 39.1%, hepatik TG vs VLDL-TG, P , online Ek Tablo ) ve palmitoleattan 13 kat daha yaygındır, bu seyreltme 18:1/18:0 oranını önemli derecede etkiler. Buna ek olarak,18:1/18:0 oranı diyetetik yağdan oranından daha kolay etkilenir. Diyetetik lipidler sadece küçük miktarda palmitolat içerir ancak oleat diyetetik yağ asidinde yüksek miktarda bulunur ve primer 18:1/18:0 oranını etkiler(18). Kısa ömürlü hepatik lipid fraksiyonları PL(32) ve FFA,18:1/18:0 oranı hepatik SCD1 ekspresyonuyla VLDL-TG 18:1/18:0 oranı anlamlı olarak ilişkilendirilir (Tablo 2). Bu durumda, VLDL-TG de 18:1/18:0 oranı uzunömürlü ortalama hepatik SCD1 aktivitesini daha yakın bir şekilde ifade edebilir. VLDL-TG de yağ asidi indekslerinin belirlenmesi ultrasantrifuj, TLC ayırımı yağ asidi trans esterifikasyonu ve gaz kromatografisini içerir( uzun süren örnek hazırlamayı gerektirir). Bu usandırıcı ve zaman harcayıcı prosedür küçük örnek boyutları için analizi sınırlandırır. TG nin VLDL deki ana yağ asidi kaynağı (18,30) olmasından dolayı VLDL-TG total VLDL yağ asidi bileşiminde karşılaştırıldı. Total VLDL de aktivite indeksi neredeyse aynıydı ve VLDL SCD1 aktivite indeksi ayrıca hepatik yağ asidi bileşimini ve ekspresyonunu yansıttı. Bu nedenle daha geniş çaptaki çalışmalarda bu parametrenin kullanılması mantıklı olacaktır. Elde ettiğimiz bilgiler doğrultusunda, doku örneklerinden fraksiyonlanmamış yağ asitleri büyük dikkat ile yorumlanmalıdır ve tanımlanmış lipid fraksiyonlarının analizleri tercih edilmelidir..karaciğer dokusundan 5 analizlenmiş TLC lipid fraksiyonu yağ asidi ayrılmasının açık bir işaretidir ve yağ asidi bileşimininin tipik özelliğidir. Daha önceki yayınlarla uyumlu olarak (33), TG fraksiyonundan yağ asidi miktarı artan karaciğer TG (%0,6- % 9) içeriğiyle yükselir, (r= 0.96, P ) ancak PL fraksiyonundaki yağ asitleri değişmeden kalır. (r = , P =0.28). TG fraksiyonunun önemli miktarda daha az sterat ve çoklu doymamış yağ asidi içermesinden (C20:3N6, C20:4N6, C22:6N3) ve PL fraksiyonundan daha fazla oleat içermesi, elongaz indekslerini,dnl,ve SCD1 aktivitesi hepatik lipid fraksiyonları arasında güçlü farklılıklar gösterir. Bu tip farklılıklar total, fraksiyonlanmamış yağ asidleri doku örneklerinde farklı TG içeriğiyle analiz edilmesi gibi önemli etkilere yol açar(34). Trigliserid fraksiyonlarında artış, TG içeriği ve desaturaz ve DNL indeksleri arasında pozitif korelasyona yol açmasının yanı sıra TG içeriği ve elongaz indeksi ve çoklu doymamış yağ asidi içeriği TG den gelen yağ asitlerinin artan oranından dolayı negatif korelasyon gösterir. Benzer zorluklar total plazma lipidlerinden yağ asidi oranı analiz edildiğinde oluşabilir(15,18,19). Clinical Chemistry 55:12 (2009) 2115

6 Şekil 2..Hepatik ve plazma VLDL yağ asidi fraksiyonlarının 18:1/18:0 oranı ve hepatik SCD1 ekspresyonları gösterilmiştir. (A),Karaciğer trigliseridlerinde 18:1/18:0 oranı ß-aktin ile normalize edilmiş hepatik SCD1 ekspresyonuyla korelasyon gözlenmez.(b),karaciğer trigliseridlerindeki 18:1/18:0 oranı karaciğerden salınıp biraraya getirilen VLDL trigliseridlerindeki 18:1/18:0 oranı ile pozitif korelasyon gösterir.(c), ß-aktin için normalize edilen hepatik SCD1 ekspresyonu ve VLDL trigliseridlerinde 18:1/18:0 oranı arasında pozitif bir korelasyona eğilim gözlenmiştir.(d),vldl trigliseridlerinde 18:1/18:0 oranı total VLDL yağ asitlerindeki 18:1/18:0 oranı ile güçlü bir korelasyon gösterir.(e),karaciğer trigliseridlerinde 18:1/18:0 oranı ve total VLDL yağ asitleri 18:1/18:0 oranı güçlü korelasyon gösterir.(f), ß-aktin ile normalize edilmiş hepatik SCD1 ekspresyonu total VLDL yağ asitlerinde 18:1/18:0 oranı ile pozitif korelasyon gösterir. Tablo 3. 16:0/18:2 DNL indeksi ve Yağ Asidi Sentez genleri FASN, ACACA, SREBP-1. a ekspresyonu Liver-TG DNL index VLDL-TG DNL index VLDL DNL index r P r P r P VLDL-TG DNL 0.89 < < VLDL DNL 0.88 < < FASN/J3-actin ACACA/ J3-actin SREBP-1/ J3-actin a Hepatik yağ asidi oranları,vldl yağ asidi oranları,ve hepatik gen ekspresyonları arasında tek değişkenli ilişki.15 bireyin lineer regresyonunun sonuçları gösterilmiştir.anlamlı değişimler koyultulmuş ve italik olarak işaretlenmiştir. Bundan dolayı tanımlanmış lipid fraksiyonlarının analizleri, enzim aktivite indeksleri olarak yağ asitlerinin yanlış yorumlanmasından kaçınmak için önemlidir. Δ5 ve Δ6 desaturaz ve VLDL-TG ya da total VLDL de elongaz indeksleri hepatik lipidlerde bu enzimlerin aktivite indeksleride herhangi bir bilgi sağlamaz ve değerlendirilmemelidir. Hepatik TG de 16:0/18:2 oranı DNL çıktısını destekler niteliktedir ve katı kontrollü besinsel şartlar altında değerlendirilir(13,23). Çalışmada yer alan bireyler VLDL de DNL indeksi hepati TG fraksiyonunu yansıtır ve önemli hepatik lipojenik enzimlerin (FAS, ACC, ve SREBP-1) ekspresyon seviyeleriyle bağlantılıdır. Plazma VLDL-TG DNL indeksinin belirlenmesi böylece günlük diyetteki bireylerde hepatik yağ aisidi sentezinde yararlı bilgi sağlar Clinical Chemistry 55: 12 (2009)

7 Hepatik SCD1 Aktivite Indeksi Çalışmalarımızda ilgi çekici ve yüksek anlamlı gözlemlere ulaşılmış olmasına rağmen, küçük örnek boyutundan ötürü daha zayıf bağları tespit etmek için sınırlı bir güç söz konusu oldu. Buna bağlı olarak,hepatik SCD1 ekspresyonu ve VLDL-TG 18:1/18:0 oranı arasında net bir korelasyon saptayamadık ancak daha geniş çaptaki çalışmalarda bu da mümkün olabilir.bununla beraber,anında elde edilmiş hepatik dokular ve plazma örnekleri bulunması zor ve sağlıklı bireylerden karaciğer biyopsi örneklerinin eldesi etik olarak kabul edilmemektedir. Buna ek olarak, obeziteye bağlı hastalıklardan yakınan hastalık grubuyla spesifik olarak çalışmadık ve böylece çalışma katılımcılarından ağır obez olanlardan elde edilen farklı sonuçları dışarıda tutmadık. Sonuç olarak, insanlarda hepatik SCD1 ekspresyonu belirteç olarak kullanılarak açlık plazma VLDL de SCD1 aktivite indeksini ilk kez kullandık ve klinik çalışmalarda rutin kan örneklerinden invasif olmadan belirlenebilir olduğunu da göstermiş olduk. Yazarların Katkıları: Yazarların hepsi bu makalenin düşünsel içeriğine katkıda bulundukları ve şu üç gerekliliği karşıladıklarını doğrulamıştır: (a) verilerin kavram, tasarım, elde edilmesi, analiz ve yorumlanmasına önemli katkılar; (b) düşünsel içeriği için makalenin yazılması veya gözden geçirilmesi ve (c) yayınlanmış makalenin nihai onaylanması Yazarların potansiyel çıkar çatışmaları açıklamaları: Makalenin sunumuyla birlikte yazarların tümü Potansiyel Çıkar çatışmaları formunu doldurmuştur. Potansiyel çıkar çatışmaları:: İstihdam ve Başkanlık Beyan edilmemiştir. Danışmanlık veya İstişari Görev: Beyan edilmemiştir. Stıok Mülkiyeti: : Beyan edilmemiştir. Hizmet karşılığı ücret: Beyan edilmemiştir. AraştırmaFonu: Aşağıdaki kuruluşlar tarafından araştırma desteklenmiştir. Diabetes mellitus (Competence Network Diabetes mellitus) - German Federal Ministry of Education and Research (FKZ 01GI ); Ministry of Education, Youth and Sport of Czech Republic (MSM ); Deut sche Forschungsgemeinschaft (GRK 1302/1). N. Stefan, Heisenberg- Grant of the Deutsche Forschungsgemeinschaft (STE 1096/1-1). Uzman Tanıklığı: Beyan edilmemiştir. Sponsorun Rolü: Fon sağlayan kuruluşlar çalışma tasarımı, çalışmaya alınan hastaların seçimi, verilerin gözden geçirilmesi, yorumlanması, metnin hazırlanması veya onaylanmasında herhangi bir rol oynamamıştır. Teşekkür: Çalışmanın tüm katılımcılarına ve işbirlikçilerine teknik yardımlarından dolayı I. Mertens ve kritik tartışmalardaki desteği için R. Schlaberg e teşekkür ederiz.. Kaynaklar 1. Flowers MT, Ntambi JM. Role of stearoylcoenzyme A desaturase in regulating lipid metabolism. Curr Opin Lipidol 2008;19: Houdali B, Wahl HG, Kresi M, Nguyen V, HaapM, Machicao F, et al. Glucose oversupply increases Delta9-desaturase expression and its metabolites in rat skeletal muscle. Diabetologia 2003;46: Riserus U, Tan GD, Fielding BA, Neville MJ, Currie J, Savage DB, et al. Rosiglitazone increases indexes of stearoyl-coa desaturase activity in humans: link to insulin sensitization and the role of dominantnegative mutation in peroxisome proliferator-activated receptor-gamma. Diabetes 2005;54: Warensjo E, Ingelsson E, Lundmark P, Lannfelt L, Syvanen AC, Vessby B, Riserus U. Polymorphisms in the SCD1 gene: associations with body fat distribution and insulin sensitivity. Obesity (Silver Spring) 2007;15: Miyazaki M, Flowers MT, Sampath H, Chu K, Otzelberger C, Liu X, Ntambi JM. Hepatic stearoyl-coa desaturase-1 deficiency protects mice from carbohydrate-induced adiposity and hepatic steatosis. Cell Metab 2007;6: Pinnamaneni SK, Southgate RJ, Febbraio MA, Watt MJ. Stearoyl CoA desaturase 1 is elevated in obesity but protects against fatty acid-induced skeletal muscle insulin resistance in vitro. Diabetologia 2006;49: Flowers JB, Rabaglia ME, Schueler KL, Flowers MT, Lan H, Keller MP, et al. Loss of stearoyl-coa desaturase-1 improves insulin sensitivity in lean mice but worsens diabetes in leptin-deficient obese mice. Diabetes 2007;56: Brown JM, Chung S, Sawyer JK, Degirolamo C, Alger HM, Nguyen T, et al. Inhibition of stearoylcoenzyme A desaturase 1 dissociates insulin resistance and obesity from atherosclerosis. Circulation 2008;118: Peter A, Weigert C, Staiger H, Rittig K, Cegan A, Lutz P, et al. Induction of stearoyl-coa desaturase protects human arterial endothelial cells against lipotoxicity. Am J Physiol Endocrinol Metab 2008; 295:E Qin X, Tian J, Zhang P, Fan Y, Chen L, Guan Y, et al. Laminar shear stress up-regulates the expression of stearoyl-coa desaturase-1 in vascular endothelial cells. Cardiovasc Res 2007;74: Macdonald ML, van Eck M, Hildebrand RB, Wong BW, Bissada N, Ruddle P, et al. Despite antiatherogenic metabolic characteristics, SCD1- deficient mice have increased inflammation and atherosclerosis. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2009;29: Chen C, Shah YM, Morimura K, Krausz KW, Miyazaki M, Richardson TA, et al. Metabolomics reveals that hepatic stearoyl-coa desaturase 1 downregulation exacerbates inflammation and acute colitis. Cell Metab 2008;7: Chong MF, Hodson L, Bickerton AS, Roberts R, Neville M, Karpe F, et al. Parallel activation of DNL and stearoyl-coa desaturase activity after 3 d of high-carbohydrate feeding. Am J Clin Nutr 2008;87: Hulver MW, Berggren JR, Carper MJ, Miyazaki M, Ntambi JM, Hoffman EP, et al. Elevated stearoyl-coa desaturase-1 expression in skeletal muscle contributes to abnormal fatty acid partitioning in obese humans. Cell Metab 2005;2: Mar-Heyming R, Miyazaki M, Weissglas-Volkov D, Kolaitis NA, Sadaat N, Plaisier C, et al. Association of stearoyl-coa desaturase 1 activity with familial combined hyperlipidemia. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2008;28: Stefan N, Peter A, Cegan A, Staiger H, Machann J, Schick F, et al. Low hepatic stearoyl-coa desaturase 1 activity is associated with fatty liver and insulin resistance in obese humans. Diabetologia 2008;51: Sjogren P, Sierra-Johnson J, Gertow K, Rosell M, Vessby B, de Faire U, et al. Fatty acid desaturases in human adipose tissue: relationships between gene expression, desaturation indexes and insulin resistance. Diabetologia 2008;51: Hodson L, Skeaff CM, Fielding BA. Fatty acid composition of adipose tissue and blood in humans and its use as a biomarker of dietary intake. Prog Lipid Res 2008;47: Karpe F, Hodson L. Caution on the interpretation of plasma fatty acid composition as a proxy marker for SCD1 activity: particular implications for using the ratio in QTL studies involving hyperlipidemic patients. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2008;28:e Warensjo E, Riserus U, Gustafsson IB, Mohsen R, Cederholm T, Vessby B. Effects of saturated and unsaturated fatty acids on estimated desaturase activities during a controlled dietary intervention. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2008;18: Attie AD, Krauss RM, Gray-Keller MP, Brownlie A, Miyazaki M, Clinical Chemistry 55:12 (2009) 2119

8 Kastelein JJ, et al. Relationship between stearoyl-coa desaturase activity and plasma triglycerides in human and mouse hypertriglyceridemia. J Lipid Res 2002;43: Stefan N, Kantartzis K, Machann J, Schick F, Thamer C, Rittig K, et al. Identification and characterization of metabolically benign obesity in humans. Arch Intern Med 2008;168: Hudgins LC, Hellerstein M, Seidman C, Neese R, Diakun J, Hirsch J. Human fatty acid synthesis is stimulated by a eucaloric low fat, high carbohydrate diet. J Clin Invest 1996;97: Xiang M, Rahman MA, Ai H, Li X, Harbige LS. Diet and gene expression: delta-5 and delta-6 desaturases in healthy Chinese and European subjects. Ann Nutr Metab 2006;50: Matsuzaka T, Shimano H, Yahagi N, Kato T, Atsumi A, Yamamoto T, et al. Crucial role of a long-chain fatty acid elongase, Elovl6, in obesity-induced insulin resistance. Nat Med 2007;13: Petersson H, Lind L, Hulthe J, Elmgren A, Cederholm T, Riserus U. Relationships between serum fatty acid composition and multiple markers of inflammation and endothelial function in an elderly population. Atherosclerosis 2009;203: Stefan N, Kantartzis K, Haring HU. Causes and metabolic consequences of fatty liver. Endocr Rev 2008;29: Shorten PR, Upreti GC. A mathematical model of fatty acid metabolism and VLDL assembly in human liver. Biochim Biophys Acta 2005;1736: Ntambi JM, Miyazaki M. Regulation of stearoylcoa desaturases and role in metabolism. Prog Lipid Res 2004;43: Donnelly KL, Smith CI, Schwarzenberg SJ, Jessurun J, Boldt MD, Parks EJ. Sources of fatty acids stored in liver and secreted via lipoproteins in patients with nonalcoholic fatty liver disease. J Clin Invest 2005;115: Parks EJ, Hellerstein MK. Thematic review series: patient-oriented research. Recent advances in liver triacylglycerol and fatty acid metabolism using stable isotope labeling techniques. J Lipid Res 2006;47: Schmid PC, Johnson SB, Schmid HH. Remodeling of rat hepatocyte phospholipids by selective acyl turnover. J Biol Chem 1991;266: Puri P, Baillie RA, Wiest MM, Mirshahi F, Choudhury J, Cheung O, et al. A lipidomic analysis of nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology 2007;46: Kotronen A, Seppanen-Laakso T, Westerbacka J, Kiviluoto T, Arola J, Ruskeepaa AL, et al. Hepatic stearoyl-coa desaturase (SCD)-1 activity and diacylglycerol but not ceramide concentrations are increased in the nonalcoholic human fatty liver. Diabetes 2009;58: Clinical Chemistry 55:12 (2009)

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Bakır M¹, Engin A¹, Kuşkucu MA², Bakır S³, Gündağ Ö¹, Midilli K² Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi?

Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi? Kronik Böbrek Hastalığında Retinol Bağlayıcı Protein-4 Düzeyindeki Artış Endotel Disfonksiyonun Yeni Bir Göstergesi mi? Gürkan Çelebi 1, İlker Taşçı 1, Mutlu Sağlam 2, Gökhan Özgür 1, Halil Yaman 3, Gökhan

Detaylı

Obez Kişilerde Plazma Yağ Asit Kompozisyonu, Desatüraz ve Elongaz Enzim Aktivitelerinin Değerlendirilmesi

Obez Kişilerde Plazma Yağ Asit Kompozisyonu, Desatüraz ve Elongaz Enzim Aktivitelerinin Değerlendirilmesi DERLEME Obez Kişilerde Plazma Yağ Asit Kompozisyonu Obez Kişilerde Plazma Yağ Asit Kompozisyonu, Desatüraz ve Elongaz Enzim Aktivitelerinin Değerlendirilmesi T A D Plasma Fatty Acid Composition, Estimated

Detaylı

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Pediatri, Ankara, Türkiye 2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Endokrinoloji, Ankara, Türkiye 3

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Pediatri, Ankara, Türkiye 2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Endokrinoloji, Ankara, Türkiye 3 OBEZ ÇOCUK VE ADOLESANLARDA KREATİNİN KLERENSİNDE ARTIŞ METABOLİK SENDROMU OLANLARDA İSE SİSTATİN-C DÜZEYİ ARTIŞI OLASI BÖBREK HASARININ İLK GÖSTERGELERİDİR Dilşah Önerli Salman 1, Zeynep Kaba Şıklar 2,

Detaylı

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma

Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Diyet yoluyla Menakinon alımı, daha az Koroner Kalp Hastalığı riski ile ilişkili: Rotterdam Çalışma Johanna M. Geleijnse,* Cees Vermeer,** Diederick E. Grobbee, Leon J. Schurgers,** Marjo H. J. Knapen,**

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ Aslı ÇAKIR 1, Özgür EKİNCİ 2, İpek IŞIK GÖNÜL 2, Bülent ÇETİN 3, Mustafa BENEKLİ 3, Ömer ULUOĞLU 2 1 Çorlu Devlet Hastanesi

Detaylı

Obez Kadınlarda Antropometrik Ölçümlerle Plazma Lipid Düzeyleri Arasındaki İlişki

Obez Kadınlarda Antropometrik Ölçümlerle Plazma Lipid Düzeyleri Arasındaki İlişki KJrijinal jwakcdeler Obez Kadınlarda Antropometrik Ölçümlerle Plazma Lipid Düzeyleri Arasındaki İlişki Uzm. Dr. İlkay KARTAL Uzm. Dr. Yaşar YILDIRIM Uzm. Dr. Metin BtCAN Haydarpaşa Numune Hastanesi 1.

Detaylı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı Dr. Derda GÖKÇE¹, Prof. Dr. İlhan YETKİN², Prof. Dr. Mustafa CANKURTARAN³, Doç. Dr. Özlem GÜLBAHAR⁴, Uzm. Dr. Rana Tuna DOĞRUL³, Uzm. Dr. Cemal KIZILARSLANOĞLU³, Uzm. Dr. Muhittin YALÇIN² ¹GÜTF İç Hastalıkları

Detaylı

OLANZAPİNE BAĞLI KİLO ALIMI VE METABOLİK DEĞİŞİKLİKLERDE SANTRAL VE PERİFERİK NÖROPEPTIDLERIN ROLÜ

OLANZAPİNE BAĞLI KİLO ALIMI VE METABOLİK DEĞİŞİKLİKLERDE SANTRAL VE PERİFERİK NÖROPEPTIDLERIN ROLÜ OLANZAPİNE BAĞLI KİLO ALIMI VE METABOLİK DEĞİŞİKLİKLERDE SANTRAL VE PERİFERİK NÖROPEPTIDLERIN ROLÜ ANTİPSİKOTİKLER TİPİK «D2 ANTAGONİZMASI» ATİPİK «D2+5HT2A ANTAGONİZMASI» AMAÇ Olanzapinin kilo artışına

Detaylı

XXVII. ULUSAL BİYOKİMYA KONGRESİ

XXVII. ULUSAL BİYOKİMYA KONGRESİ XXVII. ULUSAL BİYOKİMYA KONGRESİ TİP2 DİYABETİK RATLARDA Vitis vinifera L. EKSTRAKTININ PIK3R1 (phosphatidylinositol 3-kinase regulatory subunit 1) GEN İFADESİ ÜZERİNE ETKİSİ 1 Emine Gülsün CAN 1 Emine

Detaylı

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ Sait Murat Doğan, A. Pınar Erçetin, Zekiye Altun, Duygu Dursun, Safiye Aktaş Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, İzmir Slayt 1 / 14 Meme Kanseri

Detaylı

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER Varlık Erol, Cengiz Aydın, Levent Uğurlu, Emre Turgut, Hülya Yalçın*, Fatma Demet İnce* T.C.S.B. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR?

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? rof. Dr. Serdar Güler Hitit Üniversitesi & ANEAH Endokrinoloji 26.06.2015, Ankara Hacettepe Beslenme ve Diyetetik Günleri V. Mezuniyet Sonrası Eg itim Kursu İNSÜLİN

Detaylı

Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir.

Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir. Hastalarda insulin direncini ölçmek klinik pratiğimizde tanı koymak ve tedaviyi yönlendirmek açısından yararlı ve önemlidir. Dr. Sibel Güldiken Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma

Detaylı

OBEZ HASTA TANI VE TAKİBİNDE LABORATUVAR

OBEZ HASTA TANI VE TAKİBİNDE LABORATUVAR OBEZ HASTA TANI VE TAKİBİNDE LABORATUVAR Dr.Janserey Batu Biyokimya ve Klinik Biyokimya Uzm. Düzen Laboratuvarlar Grubu, Ankara XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, 2011 Obezite Tanımı Vücut Kitle İndeksi

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği

Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği Birincil IgA Nefropatisinde C4d Varlığının ve Yoğunluğunun Böbrek Hasarlanma Derecesi ve Sağkalımı ile Birlikteliği 32. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon, Diyaliz ve Transplantasyon Kongresi Dr. Cihan Heybeli

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA KONİSİTE İNDEKS ÖLÇÜMLERİNİN LİPİD PROFİLİ İLE İLİŞKİSİ Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı GİRİŞ Dislipidemi

Detaylı

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Çiler Çelik-Özenci*, Nilay Kuşcu*, Nayçe Bektaş*, Ece

Detaylı

Docosahexaenoic Acid Induces Cell Death in Human Non- Small Cell Lung Cancer Cells by Repressing mtor via AMPK Activation and PI3K/Akt Inhibition

Docosahexaenoic Acid Induces Cell Death in Human Non- Small Cell Lung Cancer Cells by Repressing mtor via AMPK Activation and PI3K/Akt Inhibition Docosahexaenoic Acid Induces Cell Death in Human Non- Small Cell Lung Cancer Cells by Repressing mtor via AMPK Activation and PI3K/Akt Inhibition DUYGU PELİSTER - 20130701008 İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki

Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki Obez Çocuklarda Kan Basıncı Değişkenliği ve Subklinik Organ Hasarı Arasındaki İlişki Ayşe Ağbaş 1, Emine Sönmez 1, Nur Canpolat 1, Özlem Balcı Ekmekçi 2, Lale Sever 1, Salim Çalışkan 1 1. İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar

Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar Dr. Ahmet Çelik Sütçü İmam Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı 1. Kahramanmaraş Biyokimya Günleri 7-9 Kasım 2013 Kahramanmaraş Başlıklar Tarihçe,Tanım

Detaylı

Travma Hastalarında Beslenme

Travma Hastalarında Beslenme Doç. Dr. Onur POLAT Travma Hastalarında Beslenme Normal ve sağlıklı organizma travma veya strese maruz kaldığında kendisini korumaya yönelik bazı fizyolojik mekanizmaları harekete geçirir. Genel amaç organ

Detaylı

Dr. Gökhan AKSAN Şişli Hamidiye Etfal E.A.H Kardiyoloji Kliniği 22/04/16

Dr. Gökhan AKSAN Şişli Hamidiye Etfal E.A.H Kardiyoloji Kliniği 22/04/16 Dr. Gökhan AKSAN Şişli Hamidiye Etfal E.A.H Kardiyoloji Kliniği 22/04/16 AMAÇ Diabetes mellitus (DM) önemli bir kardiyovasküler risk faktörüdür. Tüm diyabetik hasta ölümlerinin %70-80 inden kardiyovasküler

Detaylı

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm)

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm) 1 GĐRĐŞ Toplam lipid tayininde sülfo-fosfo-vanillin reaksiyonu takip edilmekte olup hızlı güvenilir ve kolay bir yöntem olduğu için tercih edilmiştir. Serum içerisindeki toplam lipid miktarının kantitatif

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Lipidler. Lipidlerin sınıflandırılması. Yağ asitleri

Lipidler. Lipidlerin sınıflandırılması. Yağ asitleri Lipidler Suda çözünmeyen ve organik çözücülerde iyi çözünen bileşiklere verilen genel isimdir Çoğunlukla hidrokarbon yapısındadırlar Canlılarda depo maddesi olarak yaygın bulunurlar Metabolize edilmeleriyle

Detaylı

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof.Dr. ARZU SEVEN İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI DİSMETABOLİK SENDROM DİYABESİTİ SENDROM X İNSÜLİN DİRENCİ SENDROMU METABOLİK

Detaylı

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler «DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler Dr. Özlem ÜSTAY TARÇIN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Başkent Üniversitesi İstanbul Hastanesi Endokrin Bozucular Endokrin

Detaylı

PLAK TİP PSORİASİS VULGARİS HASTALARINDA SERUM İRİSİN DÜZEYİ VE İNSÜLİN DİRENCİ İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

PLAK TİP PSORİASİS VULGARİS HASTALARINDA SERUM İRİSİN DÜZEYİ VE İNSÜLİN DİRENCİ İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ PLAK TİP PSORİASİS VULGARİS HASTALARINDA SERUM İRİSİN DÜZEYİ VE İNSÜLİN DİRENCİ İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Işıl Bulur 1, Hilal Kaya Erdoğan 1, Evin Kocatürk 2, Z.Nurhan Saraçoğlu 1, Özkan Alataş 2,

Detaylı

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir?

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir? YÜKSEK KOLESTEROL Hiperkolesterolemi; Kolesterol ve kolesterole bağlı kalp damar hastalıklar en büyük ölüm sebebidir. Hiperkolesterolemi kan yağlarından biri olan kolesterolün yüksek olmasıdır. Kan yağları

Detaylı

T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ

T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ ROMATOİD ARTRİT HASTALARINDA MİYOKİNLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ TIPTA UZMANLIK TEZİ Dr. Ahmet Toygar Kalkan

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

RENAL TRANSPLANTLI HASTALARDA RENAL RESİSTİF İNDEKS DÜZEYİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

RENAL TRANSPLANTLI HASTALARDA RENAL RESİSTİF İNDEKS DÜZEYİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER RENAL TRANSPLANTLI HASTALARDA RENAL RESİSTİF İNDEKS DÜZEYİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı GİRİŞ Dopler Ultrasonografi;

Detaylı

Vücut Ağırlığı Denetiminde Besin Destekleri. Lehte Değerlendirme

Vücut Ağırlığı Denetiminde Besin Destekleri. Lehte Değerlendirme Vücut Ağırlığı Denetiminde Besin Destekleri Lehte Değerlendirme Yrd Doç Dr Aslı Akyol Mutlu Hacettepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü asli.akyol@hacettepe.edu.tr Global Prevalence of Obesity

Detaylı

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI Prof. Dr. Engin GÜNEY Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı DİABETES MELLİTUS 415 milyon erişkinde diyabet var.

Detaylı

Uzm.Dr. KÜBRANUR ÜNAL ANKARA POLATLI DEVLET HASTANESİ TBD BİYOKİMYA GÜNLERİ, SİVAS KASIM

Uzm.Dr. KÜBRANUR ÜNAL ANKARA POLATLI DEVLET HASTANESİ TBD BİYOKİMYA GÜNLERİ, SİVAS KASIM Uzm.Dr. KÜBRANUR ÜNAL ANKARA POLATLI DEVLET HASTANESİ SUNUM AKIŞI Giriş ve Amaç Materyal Metod Bulgular Tartışma Sonuç GİRİŞ ve AMAÇ Ramazan ayı Müslümanların güneşin doğuşu ve batışı arasında geçen sürede

Detaylı

PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA Zn Ve TOPLAM ANTİOKSİDAN KAPASİTESİ TAYİNİ DANIŞMANLAR. 29 Haziran-08 Temmuz MALATYA

PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA Zn Ve TOPLAM ANTİOKSİDAN KAPASİTESİ TAYİNİ DANIŞMANLAR. 29 Haziran-08 Temmuz MALATYA TÜBİTAK -BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği- Biyomühendislik Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-3 (ÇALIŞTAY 2012) PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Nonalkolik steatohepatit

Nonalkolik steatohepatit Nonalkolik steatohepatit 04.11.2015 Dr.Abdullah Sonsuz Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları uzmanı Nonalkolik steatohepatit (NASH) 1. Karaciğer hastası olarak izlenilen NASH olgusu... 2. Başka hastalıklar

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

İnfektobezite: Çocuklardaki Obezitede Adenovirüslerin Rolü

İnfektobezite: Çocuklardaki Obezitede Adenovirüslerin Rolü İnfektobezite: Çocuklardaki Obezitede Adenovirüslerin Rolü Elçin Kal Çakmaklıoğulları 1, Tamer Şanlıdağ 1, Betül Ersoy 2, Sinem Akçalı 1, Ahmet Var 3, Candan Çiçek 4 1 Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı HANGİSİ DAHA TEHLİKELİ: TUZ MU? ŞEKER Mİ? Şeker Daha Tehlikeli Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 17. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları

Detaylı

PROTOKOL HASTALARINDA KLĠNĠK DENEMELERĠ SEZGĠSEL BESLENME

PROTOKOL HASTALARINDA KLĠNĠK DENEMELERĠ SEZGĠSEL BESLENME PROTOKOL HASTALARINDA KLĠNĠK DENEMELERĠ SEZGĠSEL BESLENME SEZGĠSEL BESLENME ÜZERĠNE KLĠNĠK DENEME I. Denemenin Amacı 1. Bir aylık bir dönem içerisinde 3,5 kg lık bir ağırlık kaybının değerlendirilmesi

Detaylı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Cinsiyet İlişkili Farklılıklar ERKEK BEYNİ KADIN BEYNİ Cinsiyet İlişkili

Detaylı

Mustafa KABU 1,Turan CİVELEK 1. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, İç Hastalıklar Anabilim Dalı, Afyonkarahisar

Mustafa KABU 1,Turan CİVELEK 1. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, İç Hastalıklar Anabilim Dalı, Afyonkarahisar Mustafa KABU 1,Turan CİVELEK 1 1 Afyon Kocatepe Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, İç Hastalıklar Anabilim Dalı, Afyonkarahisar Süt sığırı işletmelerindeki en önemli sorunlarda birtanesi periparturient

Detaylı

FARELERDE DİYET YAĞ ASİTLERİ VE FRUKTOZUN BAZI İNFLAMATUAR MEDYATÖRLER VE YAĞ ASİT BİYOSENTEZİ ÜZERİNE ETKİLERİ

FARELERDE DİYET YAĞ ASİTLERİ VE FRUKTOZUN BAZI İNFLAMATUAR MEDYATÖRLER VE YAĞ ASİT BİYOSENTEZİ ÜZERİNE ETKİLERİ T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FARELERDE DİYET YAĞ ASİTLERİ VE FRUKTOZUN BAZI İNFLAMATUAR MEDYATÖRLER VE YAĞ ASİT BİYOSENTEZİ ÜZERİNE ETKİLERİ Uzm. Dyt. Funda TAMER Beslenme ve

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D.

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Kolesterol Metabolizması Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Steroidler Steroidlerin yapı taşı birbirine yapışık 4 halkalı karbon iskelehdir, bu yapı

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene

Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene Diyet, Obesite (Şişmanlık), Koroner Kalp Hastalığı, Kolesterol, Yağ, Karbonhidrat, Protein vs. Prof Dr Oktay Ergene Akıl Tutulması Kafamız Neden Karışık? Pnomoni (Zatüre) Antibiyotik Hipertansiyon Antihipertansif

Detaylı

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI Bir hücre ve dokudan istenilen bir proteinin saf halde izole edilmesi oldukça güç bir olaydır. Bu proteinin konsantrasyonu düşük ise binlerce farklı protein arasından ayırmak

Detaylı

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır?

Yağ ihtiyacı nereden karşılanır? Besinde Lipitler Besinsel Yağlar 1. Trigliseritler (%90) 2. Kolesterol (serbest ya da yağ asitlerine bağlı halde) 3. Serbest Yağ Asitleri 4. Fosfolipitler 5. Yağda Çözünen Vitaminler (A,D,E,K) Suda çözünmezler

Detaylı

Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte and Plasma Related to Smoking

Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte and Plasma Related to Smoking Ankara Ecz. Fak. Der. J. Fac. Pharm. Ankara 16, 31 (1986) 16, 31 (1986) Oral Askorbik Asidin Sigara Kullanımına Bağlı Olarak Lökosit ve Plazmadaki Dağılımı Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

Lipoproteinler. Dr. Suat Erdoğan

Lipoproteinler. Dr. Suat Erdoğan Lipoproteinler Dr. Suat Erdoğan Lipoproteinler Kan plazmasında dolaşan yağlar lipoprotein adı verilen yapılar ile paketlenerek taşınırlar. Lipoproteinler yağların taşıt araçlarıdır. Lipoproteinlerin yapıları

Detaylı

2013- Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Doçent. 2010-2013 Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Yardımcı Doçent

2013- Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Doçent. 2010-2013 Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD Yardımcı Doçent Doç. Dr. Didem Dayangaç-Erden e-mail: didayan (@) hacettepe.edu.tr Tel: 0 312 305 2541 Eğitim: 1999-2005: Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı, Doktora (Ph.D.) 1997-1999:

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

OBEZ KÖPEKLERDE SERUM LIPOPROTEIN VE FRUKTOZAMİN DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ. Engin KENNERMAN" Geliş Tarihi : Kabul Tarihi:

OBEZ KÖPEKLERDE SERUM LIPOPROTEIN VE FRUKTOZAMİN DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ. Engin KENNERMAN Geliş Tarihi : Kabul Tarihi: İstanbul ÜnİV, Vet. Fak. Derg. 32 (2), 53-59, 2006 J. Fac. Vet. Med. İstanbul Univ. 32(2), 53-59, 2006 Araştırma Makalesi OBEZ KÖPEKLERDE SERUM LIPOPROTEIN VE FRUKTOZAMİN DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Engin

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU Abdullah Özkök¹, Esin Aktaş², Akar Yılmaz 3, Ayşegül Telci 4, Hüseyin Oflaz 3, Günnur Deniz², Alaattin

Detaylı

ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004

ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 1 Laboratuvarlarda yararlanılan analiz yöntemleri performans kalitelerine göre üç sınıfta toplanabilir: -Kesin yöntemler

Detaylı

Gözlem. Clinical Chemistry 55:9, 1609-1611 (2009) İlaç Dozajı için Böbrek Fonksiyonunun Değerlendirilmesi

Gözlem. Clinical Chemistry 55:9, 1609-1611 (2009) İlaç Dozajı için Böbrek Fonksiyonunun Değerlendirilmesi Clinical Chemistry 55:9, 1609-1611 (2009) Gözlem İlaç Dozajı için Böbrek Fonksiyonunun Değerlendirilmesi Assessment of Kidney Function for Drug Dosing Andrew S. Narva 1 * Kronik böbrek hastalığı (KBH)

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 2 VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma,

Detaylı

AKADEMİK PERSONEL CV FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ:

AKADEMİK PERSONEL CV FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ: FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ: 5.1. BÖLÜM: Eczacılık Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı Başkanlığı 5.2.

Detaylı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 15 (1) 29-33 (2008) Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı Serkan İpek Doğanşehir Devlet Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Malatya Amaç: Bu çalışma,

Detaylı

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Mustafa Altay 1, Nihal Özkayar 2, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Murat Alışık 4, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2 1 Ankara Numune Eğitim

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,

Detaylı

Human Papillomavirüs DNA Pozitif ve E6/E7 mrna Negatif, Anormal Sitolojili Servikal Örneklerin Genotiplendirilmesi

Human Papillomavirüs DNA Pozitif ve E6/E7 mrna Negatif, Anormal Sitolojili Servikal Örneklerin Genotiplendirilmesi Human Papillomavirüs DNA Pozitif ve E6/E7 mrna Negatif, Anormal Sitolojili Servikal Örneklerin Genotiplendirilmesi Aylin Altay Koçak 1, İpek Tüney 2, Koray Ergünay 2, Alp Usubütün 3, Kunter Yüce 4, Ahmet

Detaylı

İnsülin Direnci: Tedavi Yaklaşımı. Prof. Dr. Göksun Ayvaz Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma

İnsülin Direnci: Tedavi Yaklaşımı. Prof. Dr. Göksun Ayvaz Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma İnsülin Direnci: Tedavi Yaklaşımı Prof. Dr. Göksun Ayvaz Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma IR Tedavisi: Yaşam tarzı değişiklikleri Beslenme tedavisi KH ve yağ kısıtlaması Fruktoz

Detaylı

Moleküler Patoloji Doktora Programı 2013 Bahar Dönemi Ders Programı:

Moleküler Patoloji Doktora Programı 2013 Bahar Dönemi Ders Programı: Moleküler Patoloji Doktora Programı 2013 Bahar Dönemi Ders Programı: Derslik: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Etlik Yerleşkesi 1. Kat Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dersliği Açılan Dersler: 3 adet Zorunlu Ders:

Detaylı

OTOLOG HEMATOPOIETIK KÖK HÜCRE NAKLI YAPILAN (OHKHN) HASTALARDA, SERUM ALBUMIN DÜZEYLERININ ÖNEMI

OTOLOG HEMATOPOIETIK KÖK HÜCRE NAKLI YAPILAN (OHKHN) HASTALARDA, SERUM ALBUMIN DÜZEYLERININ ÖNEMI P8 OTOLOG HEMATOPOIETIK KÖK HÜCRE NAKLI YAPILAN (OHKHN) HASTALARDA, SERUM ALBUMIN DÜZEYLERININ ÖNEMI Neslihan Mandacı Şanlı 1, Esen Karakuş 1, Gökmen Zararsız 2, Leylagül Kaynar 1, Bülent Eser, 1 Mustafa

Detaylı

Diyaliz hastalarında serebrovasküler olay:önleme ve tedavi. Nurol Arık

Diyaliz hastalarında serebrovasküler olay:önleme ve tedavi. Nurol Arık Diyaliz hastalarında serebrovasküler olay:önleme ve tedavi Nurol Arık Serebrovasküler hastalık/tanım İnme (Stroke) Geçici iskemik atak (TIA) Subaraknoid kanama Vasküler demans İskemik inme Geçici iskemik

Detaylı

Doç. Dr. Fatih ÇALIŞKAN Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fak. Metalurji ve Malzeme Mühendisliği EABD

Doç. Dr. Fatih ÇALIŞKAN Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fak. Metalurji ve Malzeme Mühendisliği EABD BİYOUYUMLULUK (BIO-COMPATIBILITY) 10993-1 Bir materyalin biyo-uyumluluğunun test edilmesi için gerekli testlerin tümünü içerir. (Toksisite, Hemoliz, sitotoksisite, sistemik toksisite,...vs.) Hammaddelerin

Detaylı

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler)

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU ve REGÜLASYONU (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) Nihal EYVAZ (050559015) Şerife OKAY (050559025) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi Gen

Detaylı

Tip 2 Diabetes Mellituslu Hastalarda Omega-3 Yağ Asitlerinin Serum üpidleri Üzerine Etkisi

Tip 2 Diabetes Mellituslu Hastalarda Omega-3 Yağ Asitlerinin Serum üpidleri Üzerine Etkisi Tip 2 Diabetes Mellituslu Hastalarda Omega-3 Yağ Asitlerinin Serum üpidleri Üzerine Etkisi The Effect of Omega - 3 Fatty Acids on Serum Lipids in Patients with Type 2 Diabetes Mellitus Füsun GÜLTEKİN *,

Detaylı

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu)

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Yağ Asitleri Uzun karbon zincirine sahip

Detaylı

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Biyokimya Bölümü, Cebeci, Ankara

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Biyokimya Bölümü, Cebeci, Ankara 1 Kübra DOĞAN, 1 Mehmet ŞENEŞ, 2 Anara KARACA, 2 Seyfullah KAN, 2 Cavit ÇULHA, 2 Yalçın ARAL, 1 Doğan YÜCEL 1 Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Biyokimya Bölümü, Cebeci, Ankara 2 Ankara Eğitim

Detaylı