Operasyonel Risk Dış Veri Tabanı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Operasyonel Risk Dış Veri Tabanı"

Transkript

1 Bankacılar Dergisi, Sayı 50, 2004 Operasyonel Risk Dış Veri Tabanı Operasyonel Risk Çalışma Grubu * Bu çalışma, Türkiye Bankalar Birliği bünyesinde çalışmalarını sürdüren Risk Yönetim Sistemleri Uygulama Esasları Değerlendirme Çalışma Grubu - Operasyonel Risk Alt Çalışma Grubu üyelerinin katılımıyla hazırlanmıştır. 1. Giriş Bilindiği üzere 26 Haziran 2004 de yayımlanan Basel II Metninde (International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards - A Revised Framework) bankalara ve düzenleyici kurullara, kredi ve operasyonel riskleri için bankacılık operasyonlarına ve yerel finansal piyasalarının durumuna göre, sermaye hesaplamasında kullanacakları en uygun yaklaşımları tercih etme olanağı tanınmıştır. Metne göre sermaye hesaplamasında benimsenecek temel yaklaşımlarda uygulamaya geçiş için en son tarih 2006 yıl sonu, gelişmiş ölçüm yaklaşımları için ise 2007 yıl sonu olarak öngörülmektedir. Uluslararası bankacılık sektöründeki bu gelişmeler ışığında ülkemizde bankaların, operasyonel risk için sermaye gereksinimi hesaplamasında Gelişmiş Ölçüm Yaklaşımlarını (AMA) tercih etmeleri, özellikle de bu yaklaşımlar arasında riske en duyarlı yöntem olarak kabul gören Kayıp Dağılımı Yaklaşımını (LDA) benimsemeleri, beklenen ve beklenmeyen operasyonel kayıp tutarlarını azaltmalarına da hizmet edecektir. Bu yaklaşım, temel veri olarak kayıp tutarını esas aldığından bankaların öncelikle operasyonel risk iç veri tabanlarını oluşturmuş olmaları gerekmektedir. Ancak iç kayıp verisi tüm potansiyel operasyonel risk olaylarını kapsamadığından, beklenmeyen kayıplarla ilgili olarak maruz kalınan risk konusunda değerlendirme yapmaya tek başına yeterli olmamaktadır. Bu nedenle, güvenilir bir dış veri tabanının oluşturulması, iç ve dış kayıp verilerinin birleştirilerek kullanılması, sermaye hesaplaması ve operasyonel riskin yönetilmesi bakımından sağlıklı sonuçlar elde edilebilmesi için önem arz etmektedir. Türk bankacılık sektöründe, operasyonel risk yönetimi konusundaki çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada, Basel II Metni dikkate alınarak operasyonel risklerin sayısallaştırılarak ölçülmesi ve yönetilmesine esas olmak üzere, sağlıklı dış kayıp verilerinin toplanarak tek bir havuzda biriktirilmesi, kullanıcı bankalara uygun erişim imkanı sağlanarak kurumsal yapıya en uygun şekilde kullanılmasına yönelik olarak operasyonel risk dış veri tabanı oluşturulması konusu çeşitli yönleriyle değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra bankacılık sektöründe uluslararası uygulamalar esas alınarak veri tabanı tiplerine, iç ve dış veri tabanlarından sağlanan verilerin birlikte kullanımına ilişkin unsurlar detaylı olarak irdelenmiştir. Çalışma uluslararası bankacılık alanındaki gelişmelere paralel olarak Türk bankacılık sisteminde de sürekli gelişim gösteren operasyonel risk konusunda yol gösterici bir kaynak olarak sunulmuştur. * Katılımcılar: Ahmet Hakan Tankut-Oyak Bank A.Ş., Arzu Hoşer -T. İş Bankası A.Ş., Ayşe Nur Aytemiz- T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Belma Özçoban-Tekstil Bankası A.Ş., Elif Akpınar-Türk Ekonomi Bankası A.Ş., Figen Çavdaroğlu-T.Halk Bankası A.Ş., Gülsen Uysal-Tekstil Bankası A.Ş., Oğuzhan Öner-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş., Özlem Ernart-T.Garanti Bankası A.Ş., Uğur Yilmazer-Koçbank A.Ş., Ulviye Coşkuner-T. Vakıflar Bankası T.A.O., Yasemin Altuntop-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. 84

2 Bankacılar Dergisi 2. Operasyonel Risk Dış Kayıp Verisi-Genel Kapsam A. Dış Veri Kullanım Alanı Risk Yönetim Sistemleri Uygulama Esasları Değerlendirme Çalışma Grubu - Operasyonel Risk Alt Çalışma Grubu tarafından, Nisan 2004 itibarıyla yayımlanmış olan Operasyonel Risk Veri Tabanı konulu raporda detayları verildiği üzere, operasyonel risk yönetimine ilişkin temel konulardan biri, operasyonel risk kayıp veri tabanının oluşturulması ve bu verilerin analiz edilmesidir. 26 Haziran 2004 de yayımlanan Basel II Metninde (International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards - A Revised Framework) de belirtildiği gibi tüm bankaların, kendi operasyonel risk ve kayıp veri tanımlamalarına uygun olarak, kendi iç veri tabanlarını oluşturmaları tavsiye edilmektedir. Bankalar, operasyonel risklerin ölçüm sürecinde temelde iç veri kullanmaktadır. İç veri, operasyonel risklerin ölçümünde kullanılan en uygun ve bankanın kendi bünyesinden sağlanması nedeniyle en güvenilir kaynaktır. Ancak, yüksek şiddet ve düşük sıklık taşıyan kayıp verilerini yeterli olarak içermemesi nedeniyle, genel olarak operasyonel riskin ölçüm ve değerlendirme sürecinde yeterli olmamaktadır. İç verinin yeterli olmadığı durumlarda, istatistiki yöntemlerle birleştirilmiş dış veri kullanılabilmektedir. Bu nedenle, iç verinin bankalararası paylaşıma sunularak ortak bir havuzda toplanması, ya da kamuya açık verilerin bir araya getirilmesi yolu ile dış kayıp verisinin de ulaşılabilir hale getirilmesi gerekir. Operasyonel riskin ölçümü ile ilgili olarak yaşanan problemlerin bir çoğunun kaynağında, yeterli verinin olmaması, mevcut verinin kullanıma uygun olmaması gibi sorunlar yatmaktadır. Dış verinin de en az iç veri kadar toplanıyor ve analiz ediliyor olması ve her iki verinin en etkin şekilde uyumlaştırılabiliyor olması, operasyonel risk ölçümünün gelişmiş yöntemlerle gerçekleştirilmesi için gerekli şartlar arasında yer almaktadır.. İç Veri Dış Veri Faaliyet Çevresi ve Kontrol Faktörleri Senaryo Analizleri Operasyonel Risk Sermaye Hesaplaması Şekil 1: Operasyonel risk sermayesinin hesaplanmasına ilişkin girdiler ve faktörler B. Dış Veri Kullanım Amaçları a. Operasyonel Riskin Ölçülmesi Amacıyla Kullanım Artan bir risk duyarlılığı içinde, operasyonel risk için sermaye gereksinimi hesaplama yöntemlerinin her birinin bankalarca tecrübe edilmesinin göz ardı edilemeyecek faydaları bulunmaktadır. Bununla birlikte bankaların, kendi iç yapılarını ve risk dinamiklerini belirleyebilmeleri açısından özellikle Gelişmiş Ölçüm Yaklaşımlarını (AMA) benimsemeleri yararlı o- lacaktır. 85

3 Operasyonel Risk Çalışma Grubu Bu yaklaşımlar ışığında, operasyonel riski ölçebilmek için ihtiyaç duyulan en önemli unsur, kurumların kendi iç kayıp veri tabanlarını oluşturmuş olmalarıdır. Ancak, bu yaklaşımların bankaya uyarlanması çerçevesinde, bankaların bir iç kayıp veri tabanı olsa dahi, sadece iç veri tabanı kullanmanın aşağıda yer verilen bazı sakıncaları bulunmaktadır: İç veri tabanında yer alan kayıp kategorilerine ilişkin kayıp olaylarından bazıları, kurum için gerçekleşmemiş olabilir. Bu durum, bankanın kayba konu alanda faaliyetinin olmamasından ya da kendi risk yönetim sistemleri ve kontrol becerisinin gelişmiş olmasından kaynaklanıyor olabilir. Banka kendi yaşamamış olsa veya yetersiz kayıp olayına sahip olsa dahi, mutlaka o kayıp kategorisinde oluşabilecek beklenen kayıp tutarını hesaplamak durumundadır. İç veri tabanında yer alan kayıp kategorilerine ilişkin kayıp olaylarından bazıları, kurum için gerçekleşmiş olsa bile bu olayla ilgili geçmişe ait veya kaliteli veri elde edilmesi mümkün olmayabilir. Bankanın bir kayıp kategorisinde yeterli veri kaydı mevcut olsa bile, bu verilerin yüksek sıklık ve düşük şiddetli olması halinde, dağılımın uç kısımlarını oluşturan düşük sıklık ve yüksek şiddetli kayıp verileri hakkında, bankanın bir bilgiye sahip olması mümkün olmayabilir. Yukarıda belirtilen nedenlerle, operasyonel risk ölçümünün gerçekçi ve güvenilir olabilmesi için iç kayıp verileri genellikle tek başına yeterli olmamaktadır. Bu sakıncaların giderilebilmesi için, iç veri kadar dış verinin de hazırlanmış ve erişilebilir olması gerekmektedir. Bu noktada, dış kayıp veri tabanı kullanımı ve senaryo analizi devreye alınarak sağlıklı bir ölçümlemenin yapılması sağlanabilir. 86 Şekil 2:Eşik ve risk sermayesi arasındaki ilişki Diğer taraftan, Basel Komitesi tarafından yayımlanan son Basel II Metni (International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards - A Revised Framework ) ile, belirli kriterleri karşılayan bankalara, Gelişmiş Ölçüm Yaklaşımlarını kullanma imkanı verilmiştir. Bu yaklaşımlar içinde Kayıp Dağılımı Yaklaşımı (LDA) en gelişmiş yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. İç veriyi dikkate alan bu yöntem, aynı zamanda riske en duyarlı yöntem olarak kabul görmektedir. Kayıp Dağılımı Yaklaşımı, beklenen ve beklenmeyen kayıplara ilişkin objektif tahminlere ulaşabilmek için bankanın operasyonel kayıplarının sıklık (frequency) ve şiddet (severity) tahminleri aracılığıyla ve standart aktüaryel teknikler kullanılarak modellenmesidir. Bu yaklaşım, temel veri olarak kayıp tutarını esas almaktadır.

4 Bankacılar Dergisi Bunun nedeni, kayıp tutarının en objektif risk göstergesi olması ve her bankanın kendine özgü risk profilini yansıtmasıdır. Kayıp Dağılımı Yaklaşımının matematiksel ifadesi aşağıdaki gibidir: Sermaye İhtiyacı= Σi Σj [f i j (sıklık&şiddet dağılımları)] i: iş kolu; j: olay tipi Bu yaklaşımın aşamalarından biri, tüm iş kollarındaki anahtar risk alanları itibarıyla ayrı ayrı sıklık ve şiddet düzeylerinin tanımlanmasıdır. Sözü edilen sıklık ve şiddet bilgilerinin ise dış veri ile desteklenmesi sağlıklı bir ölçümlemeye temel teşkil edecektir. Bu bilgilerin, ö- zellikle kuyrukta, iç veri ile yeterince karşılanması mümkün görünmemektedir. Şekil 3: Sermaye yükümlülüğünün istatistiksel ifadesi b. Operasyonel Riskin Yönetilmesi Amacıyla Kullanım Dış veri tabanının kullanımı, sadece operasyonel riskin ölçülmesi değil, aynı zamanda operasyonel riskin yönetilmesi ve genel anlamda banka stratejisi için de oldukça önem taşımaktadır. Bu kapsamda; Bankalar, kendi bünyelerinde yaşanmamış ancak sektörde yaşanan operasyonel risklerden haberdar olabilecekler ve dış veriye bakarak kendi iç verilerinin yeterliliğini değerlendirme ve sektör deneyimini anlama fırsatını bulacaklardır. Bankalar dış veri sayesinde yaşamadıkları bir kayıp olayı hakkında bir öngörüye sahip olacaklar, kayıp olma olasılığı ve kayıp olması halinde oluşacak kayıp tutarı konusunda bilgi sahibi olup, risk yönetim sistemlerini bu doğrultuda geliştirme, sigorta ihtiyaçlarını gerçekçi olarak belirleme, faaliyette bulunmadıkları bir alanda ise karşılaşılabilecek riskleri ve kayıp olaylarını görerek, o alana yapılması olası yatırımlarını değerlendirme fırsatı bulacaklardır. Yerel otoriteler, dış veri tabanına erişimlerinin olması durumunda, dış veri tabanını inceleyerek ya da gözlemleyerek, sektörde sıklıkla maruz kalınan operasyonel risk konularından haberdar olabilecek, gerekli görecekleri tedbirleri alabileceklerdir. C. Dış Veri Tabanı Tipleri Basel Komitesinin operasyonel risk için sermaye ayrılması gerekliliği ile ilgili önerileri doğrultusunda, operasyonel risk uygulamalarında dünyada genel olarak iki tip dış veri tabanı kullanılmaktadır. Bunlar; a. Konsorsiyum Tabanlı (Consortium-Based) Dış Veri Tabanları, b. Kamuya Açık (Publicly Released) Dış Veri Tabanlarıdır. 87

5 Operasyonel Risk Çalışma Grubu a. Konsorsiyum Tabanlı Dış Veri Tabanı Üye bankaların bir anlaşma çerçevesinde ilettikleri verilerle bir konsorsiyum bünyesinde oluşturulan veri tabanlarıdır. Finansal kuruluşların oluşturduğu konsorsiyum tabanlı veri tabanlarında, bilgilerin kaynağını bankaların kendi verileri oluşturmaktadır. Konsorsiyum, kayıp verinin toplanması, kontrol edilerek filtrelenmesi, ölçeklendirilmesi, işlenmesi, değerlendirilmesi ve tekrar dağıtılarak üye bankalara iletilmesi sürecinin organize edilmesinden sorumludur. Bu tür veri havuzları bir çok ülkede ulusal ve uluslararası düzeyde oluşturulmaktadır. Bunlara örnek olarak aşağıdaki veri tabanları mevcuttur: - GOLD (Global Operational Loss Database) BBA (British Bankers Association) - MORE (Multinational Operational Risk Exchange) NetRisk - ORX (Operational Risk Data Exchange Association) PwC (PriceWaterhouseCoopers) 88 Avantajları: Gizlilik: Konsorsiyum üyesi bankalar arasında yapılan anlaşma dahilinde belirlenen ilkeler, bankaların operasyonel riske ilişkin olarak kamuya açıklamak istemedikleri verilerin gizliliğinin korunması açısından son derece önemlidir. Güvenilirlik: Veri transferi, uyumlaştırma ve ölçeklendirme gibi konularda doğru ilkeler ortaya konduğu takdirde bu tür verilerin güvenilirliğinin de artması beklenir. Buradaki güvenilirliğin sağlanmasında, bankaların verilerini doğru ve açık olarak iletmeleri ve başlangıçta yapılan iş kolu ve kayıp veri sınıflamasının tutarlı olması büyük önem taşır. Bu nedenle başlangıçta belirlenen ilkelerin kullanıcı bankalar tarafından iyi anlaşılması gerekmektedir. Diğer taraftan kur dönüşümleri, enflasyon düzeltmelerinin yanı sıra bankalar arasındaki ölçek farklılıklarının da giderilmiş olması gerekmektedir. Filtreleme ve ölçekleme doğru yapıldığı takdirde güvenilirlik artacaktır. Verim: Konsorsiyum tabanlı dış veriler, kamuya açık veri tabanına göre daha düşük eşik taşıması nedeniyle geniş bir örneklem fırsatı yaratarak daha kesin bir modelleme imkanı sağlar. Esneklik: Konsorsiyum tabanlı dış veri tabanları gereksinimlere daha esnek olmaları nedeniyle tercih edilebilmektedir. Rekabet koşulları nedeniyle gelişmeleri takip etmeleri, kendilerini yenilemeleri ve yeni uygulamaları bünyelerine adapte etmeleri gerekmektedir. Bu konularda konsorsiyum üyesi bankaların beklentileri de belirleyici olmaktadır. Dezavantajları: Kapsam: Konsorsiyum üyesi olmayan bankaların kamuya mal olan bilgilerinin bu veri tabanlarına yansımaması nedeniyle şiddeti yüksek, sıklığı düşük olayların oranı, olması gerektiğinden daha düşük çıkmaktadır. Buna bağlı olarak modelleme kuyruk değerlerini yeteri kadar içermeyebilir. Ayrıca, bankaların operasyonel kayıplarını gizli tutmaya eğilimli olmaları nedeniyle, dış veri tabanlarına tüm kayıp tutarları yansımayabilir. Maliyet: Verilerin saklanması ve kullanılmak üzere iletilmesi için gereken alt yapının belirli bir maliyet taşıması, konsorsiyuma katılan bankalar için bir dezavantaj olabilmektedir. Heterojenlik: Dış verilerin kaynağı olan bankaların faaliyetlerinin içerikleri ve yoğunlukları, risk ve kontrol anlayışları ile bilanço büyüklükleri farklılıklar arz etmektedir. Bu ne-

6 Bankacılar Dergisi denle iş kolları bazında kayıp tutarları arasında büyük farklılıklar yaşanabilmektedir. Ayrıca dış veri tabanında, kontrol sistemleri zayıf bankaların verileri daha fazla olacağı için, güçlü kontrol sistemleri oluşturmuş ve operasyonel riskleri düşük olan bankaların veri tabanında temsil edilme oranı daha düşük olacaktır. Kontrol sistemleri farklı olan bankaların bu veri tabanlarını kullanması durumunda, olması gerektiğinden daha farklı sermaye gereksinimi hesaplamaları söz konusu olabilecektir. Güvenilirlik: Konsorsiyum üyesi bankaların kasıtlı olarak yanıltıcı ve hileli bilgi vermeleri, verilerin doğru sonuç vermemesine neden olacaktır. Güvenilirlik konusundaki diğer bir dezavantaj ise bu verilerin konsorsiyum tarafından usulsüz kullanılabilme olasılığıdır. Bu tür veri tabanında güvenilirliğin sürekliliği için konsorsiyumun belirli periyotlarla denetlenmesi tavsiye edilmektedir. Zaman: Kamuya açık dış veri tabanı oluşturulma sürecine göre daha uzun bir zaman süreci gerektirir. b. Kamuya Açık Dış Veri Tabanı Kamuya açık dış veri tabanları, sadece kamuya duyurulan çok yüksek şiddetteki kayıp olaylarını içerir. Bu tür veriler mahkeme kayıtlarından, haber raporlarından, borsa kayıtları gibi kamuya açık kaynaklardan elde edilir. PWC (Price Waterhouse Coopers) ve OpVantage/Fitch Risk kurumlarının ortak çalışması olan OpVaR veri tabanı bu tür bir veri tabanına örnek olarak verilebilir. Bu tipteki veri tabanları için kayıp eşiği konsorsiyum tabanlı veri tabanlarından çok daha yüksektir. Örneğin, OpVar kayıp verisi için eşik 1 Milyon USD iken, ORX kayıp verisi için eşik USD dir. Avantajları: Maliyet: Kamuya açık verilerden oluşan dış veri kaynakları zaman, iş gücü ve finansal a- çıdan daha düşük maliyetlidir. Zaman: Konsorsiyum tabanlı dış veri tabanına göre oluşturulma süreci daha kısadır. Güvenilirlik: Kamuya açık kaynaklardan elde edilen dış veriler olması nedeniyle güvenilirliği yüksektir. Amaca Uygunluk: Genelde bu tür veri kaynakları, sıklığı düşük, şiddeti yüksek verileri içermekte ve ölçüm sürecinde, iç veriden daha düşük verim sağlamakla birlikte, geniş çapta kuyruk olaylarının ölçüme katılmasını sağladığı için olumlu bulunmaktadır. Dezavantajları: Kapsam: Veri eşiğinin yüksek olması ve sadece sıklığı düşük, şiddeti yüksek verileri içermesi nedeniyle kapsamı özellikle modelleme için yeterli olmamaktadır. Amaca Uygunluk: Konsorsiyum tabanlı dış veri tabanına göre verinin adeti ve çeşitliliği daha azdır. Operasyonel riskin ölçümü ve yönetilmesi amacıyla kullanımı kısıtlıdır. 89

7 Operasyonel Risk Çalışma Grubu D. Dış Veri Tabanları Uluslararası Uygulamalar a. Konsorsiyum Tabanlı Dış Veri Tabanları a.1. ORX (Operational Risk data exchange Association): ORX Amaç Yönetici Belirlenen Hedefler Katılımcılar Toplanan Veri/ Dağıtılan Çıktılar Yönetişim Güncellenme Olay Tipleri İş Kolları İletişim Adresi/Tel. Güvenli bir ortamda, gizlilik çerçevesinde, üyelerin mahremiyetleri korunacak biçimde kaliteli verinin paylaşımının sağlanması PwC (PriceWaterhouseCoopers) EUR / USD üzerindeki operasyonel kayıp olaylarının toplanması, kontrol edilmesi, düzenlenmesi, üyelere yeniden dağıtılması ABN-AMRO, Banca Intesa, Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (BBVA), The Bank of Nova Scotia, BNP Paribas, Commerzbank AG, Danske Bank A/S, Deutsche Bank AG, Euroclear Bank, Fortis Bank, HBOS Üyelerden gelen verinin kalitesi, belirlenmiş standartlara uygun olmalıdır. Anonim, temiz ve ölçeklendirilmiş kayıp verisi, analizler ve standart raporlar üyelere dağıtılır. PwC (PriceWaterhouseCoopers)-Zürih: Veri Yöneticisi ve İdari Yetkili OpRisk Analytics-SAS: Yazılım ve Donanım Sorumlusu Deutsche Bank: Başkan JC Morgan Chase: Başkan Vekili BNP Paribas: Sayman Bağımsız sorumlu : Verilerin Anonimleştirilmesinden Sorumlu Yetkili Yılda 4 kere İç Dolandırıcılık Dış Dolandırıcılık Kasıtlı Hasar İnsan Kaynaklarına ve İş Yeri Güvenliğine İlişkin Sorunlar Müşteri, Ürün ve İş Uygulamaları Fiziksel Varlıkların Hasara Uğraması İş Kesintileri ve Sistem Arızaları İcra, Teslimat ve Süreç Yönetimi Kurumsal Finansman Alım-Satım Faaliyetleri ve Satışlar Bireysel (Perakende) Bankacılık Ticari Bankacılık Takaslar Kurumsal Temsilcilik(Acentelik) Hizmetleri Varlık Yönetimi Perakende Aracılık Kurumsal Yönetim C/o Balmer-Etienne AG Zurich, Dreikonigstrasse 34, CH-8002, Zürih, İsviçre Tel.: , Faks: Kurucu Üyeler: Banka adı Şehir Ülke 1 ABN-AMRO Amsterdam Hollanda 2 ING Amsterdam Hollanda 3 Euroclear Bank Brüksel Belçika 4 Fortis Bank Brüksel Belçika 5 Danske Bank A/S Kopenhag Almanya 6 Deutsche Bank AG Frankfurt Almanya (Başkan) 7 Commerzbank AG Frankfurt Almanya 8 HBOS plc Edinburgh İskoçya 9 Banco Bilbao Vizcaya Argentaria Madrid İspanya 10 Banca Intesa Milano İtalya 11 SanPaoloIMI SpA Torino İtalya 12 JPMorganChase New York ABD (Başkan Vekili) 13 BNP Paribas Paris Fransa (Sayman) 14 The Bank of Nova Scotia Toronto Kanada 90

8 Bankacılar Dergisi Veri Toplama, Analiz ve Dağıtım Süreci: Raporlanacak kayıp için eşik değer, komite tarafından EUR (veya USD ) olarak belirlenmiştir. ORX konsorsiyumuna katılmak isteyen bir bankanın, veri toplama ve gönderme kapasitesini kanıtlaması gereklidir. Veri toplama kapasitesini kanıtlayan bankalardan toplanan veriler, kontrol ve onaylama sürecinden geçtikten sonra üyelere dağıtılmaktadır. Verilerin toplanıp dağıtılması sırasında, verinin temin edildiği üyenin gizliliği ilkesi benimsenmektedir. Bu nedenle, veriler bağımsız bir yetkili tarafından, kaybı bildiren firmanın kimliğinin gizliliği korunacak biçimde ölçeklendirilir. Verinin toplanması, işlenmesi ve dağıtılması aşağıdaki şekilde gerçekleşir: Katılımcılar, belirlenmiş kalite standartlarını sağlayan kayıp verisini ORX e gönderirler. Sorumlu yetkili verileri anonimleştirir, temizler ve ölçeklendirir. Veri yöneticisi verileri birleştirir, gerekli analizleri gerçekleştirir ve raporları hazırlar. Sorumlu yetkili, verileri yeniden ölçeklendirip düzenledikten sonra, firmalara, standart raporlar biçiminde dağıtır. Ham Veri Yetkili (custodian) Yönetici (administrator) Üyeler İşlenmiş Veri Veri gönderimi, yılda 4 defa, üç ayda bir gerçekleştirilir. Sistem üzerinde iyileştirilmeler devam ettiği için, üye kuruluşlar, geçmiş dönemlerde raporladıkları kayıp olaylarını düzelterek tekrar gönderme şansına sahiptirler. Bir olayın birden fazla kayba neden olduğu durumlarda, kök olay, yani tüm kayıpların temel nedeni belirlenir. Bu şekildeki kayıplarda, kök olay, ilişkili tüm kayıplarla aynı kayıt altında tutulur. (İlişkili tüm kayıplar aynı referans kodu ile numaralandırılarak aralarındaki bağ belirtilmiş olur ve ayrı olaylar gibi nitelendirilmez.) Yan sayfadaki şekilde görüleceği gibi, ORX kayıp olayları ele alınırken, Basel II Metni (International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards - A Revised Framework ) kriterleri göz önünde bulundurulur. 91

9 Operasyonel Risk Çalışma Grubu Eğer kayıp olayı Basel II Metni ya da ORX standartlarında tanımlanmış bir olaysa, sorgusuz veri tabanına alınır. Eğer olay, bu tanımlamalar içerisinde yer almıyorsa, bu olayı doğuran etkenler araştırılır. Olası kayıplara, yalnızca itibar kaybına neden olan olaylara ve stratejik kararlardan kaynaklanan kayıplara veri tabanında yer verilmez. Stratejik Risk İtibar Riski Piyasa Riski Yasal Riskler Kapsam dışı Kapsam dışı Kapsam dışı Kapsam içi Olay ve/veya Kayıp Basel/ORX Olay Tiplerine Uygun mu? Hayır Olaya/Kayba Sebep Olan Kök Olay Nedir? OK Evet ORX, kayıp olaylarına ilişkin üç tarih talep eder: 1) Meydana Gelme Tarihi 2) Fark Edilme Tarihi 3) Muhasebeleşme Tarihi (ORX raporlamasında esas alınan tarih, muhasebeleşme tarihidir.) Kayıp Olaylarının Sınıflandırılması : ORX standartlarına göre kayıp olaylarının sınıflandırılması, Basel II Metnindeki (International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards - A Revised Framework ) sınıflandırmaya çok benzemektedir. Ancak aşağıdaki tabloda da görüleceği gibi, Basel II Metninde olay tipleri 7 sınıfta incelenirken, ORX standartlarında 8 sınıfta incelenir: Basel ORX İç Dolandırıcılık Dış Dolandırıcılık - Kasıtlı Hasar İnsan Kaynakları Uygulamaları ve İş Yeri Güvenliğine İlişkin Sorunlar Müşteri, Ürün ve İş Uygulamaları Fiziksel Varlıkların Hasara Uğraması Afetler ve Toplum Güvenliği İş Kesintileri ve Sistem Arızaları Teknoloji ve Alt Yapı Arızaları İcra, Teslimat ve Süreç Yönetimi 92

10 Bankacılar Dergisi Basel 1.Seviye Basel 2.Seviye ORX 1.Seviye ORX 2.Seviye İç Dolandırıcılık Dış Dolandırıcılık Hırsızlık ve Dolandırıcılık, Yetkisiz İşlemler Hırsızlık ve Dolandırıcılık Sistem Güvenliğine Karşı Saldırılar İç Dolandırıcılık Dış dolandırıcılık - - Kasıtlı Hasar İnsan Kaynakları Uygulamaları ve İş Yeri Güvenliğine İlişkin Sorunlar Müşteri, Ürün ve İş Uygulamaları Fiziksel Varlıkların Hasara Uğraması İş Kesintileri ve Sistem Arızaları İcra, Teslimat ve Süreç Yönetimi Çalışanlarla ilişkiler Çevre Güvenliği Ayrımcılık Uygunluk, Açıklık ve İtibar Hatalı İş ve Piyasa Uygulamaları Ürün Kusurları Seçim, Destekleme ve Korunmasızlık Danışmanlık Faaliyetleri Felaket ve Diğer Olaylar İnsan Kaynakları Uygulamaları ve İş Yeri Güvenliğine İlişkin Sorunlar Müşteri, Ürün ve İş Uygulamaları Afetler ve Toplum Güvenliği İç Hırsızlık ve Dolandırıcılık Yetkisiz Faaliyetler İç Sistem Güvenliği Dış Kaynaklı Hırsızlık ve Dolandırıcılık Dış Sistem Güvenliği Kasıtlı Hasar ve Terör Sistem Güvenliğine Kasıtlı Hasar Çalışan İlişkileri Güvenli Çalışma Ortamı Çalışanlarda Kültürel Çeşitlilik ve Ayrımcılık Uygunluk, Açıklık ve Güven Uygunsuz İş ve Piyasa Uygulamaları Ürün Akışları Seçim, Kefalet,İtibar Danışmanlık Faaliyetleri Afetler ve Diğer Olaylar Kazalar vetoplum Güvenliği Sistemler Teknoloji -Alt Yapı Arızaları Teknoloji -Alt Yapı Arızaları İşlem Üzerinde Hakimiyet Kurulması, İcra ve Bakım, İzleme ve Raporlama Müşterinin Çekilmesi ve Belgelendirme Müşteri Hesabının Yönetilmesi Ticari Karşı Taraf Satıcı ve Tedarikçi İcra, Teslimat ve Süreç Yönetimi İşlem Üzerinde Hakimiyet Kurulması, İcra ve Bakım Müşteri Alım ve Belgeleme Müşteri Hesap Yönetimi İzleme ve Raporlama İş kolları bazında ORX, küçük farklılıklar dışında Basel II Metnindeki (International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards - A Revised Framework ) sınıflandırmaya uyum sağlar. Basel ORX Kurumsal Finansman Alım-Satım Faaliyetleri ve Satışlar Bireysel (Perakende) Bankacılık - Özel Bankacılık Ticari Bankacılık Takas, Ödemeler vb. Faaliyetler Takaslar (Clearing) Kurumsal Temsilcilik (Acentelik) Hizmetleri Varlık Yönetimi Perakende Aracılık - Kurumsal Yönetim 93

11 Operasyonel Risk Çalışma Grubu a.2. MORE (Multinational Operational Risk Exchange) MORE Amaç Yönetici Belirlenen Hedefler Katılımcılar Toplanan Veri/ Dağıtılan Çıktılar Yönetişim Çıktı Teknolojisi Olay Tipleri İletişim Adresi / Tel. Risk ölçümü, operasyonel riskin sayısallaştırılması ve karşılaştırmaya yönelik (benchmarking) veri hizmetlerinin sunulması NetRisk & RMA (Risk Management Association) Veri paylaşımı için güvenli ortam sağlamak, operasyonel riske maruz sermayenin sayısallaştırılmasını destekleyecek veri sağlamak, kıyaslamaya olanak sağlamak, tahminsel faktörler hakkında bilgi toplamak, düzenleyici kararların yayılmasını sağlamak 2000 yılı sonundan itibaren, 16 finansal kurum (Royal Bank of Canada, Canadian Imperial Bank of Commerce, Toronto-Dominion Bank, Avrupa dan 7 banka, Kuzey Amerika dan 4 banka ve Asya dan 2 banka) Temiz, ölçeklendirilmiş ve ölçeklendirilmemiş veri, en uygun sebep, olay tipi/etki, iş kolu 7 üyeden oluşan bir heyet tarafından yönetiliyor. Java tabanlı veri tabanı ve Excel İnsan, Süreç, Teknoloji, Dış faktörler Multinational Operational Risk Exchange (MORE), 2000 yılında 16 finansal kurumun katılımıyla oluşturulan, katılımcıların kendi iç kayıp verileri ile besledikleri bir kayıp veri tabanıdır. Veri Toplama, Analiz ve Dağıtım Süreci: RMA (Risk Management Association) in katkılarıyla NetRisk, internet tabanlı ASP modeliyle katılımcılara sunduğu MORE kapsamında: Veri toplama, Ölçeklendirme, Temizleme, Dağıtma, Çözümsel hizmetler sunma işlevlerini yerine getirerek, katılımcı firmalar arasında veri paylaşımına olanak sağlamaktadır. Organizasyonda veri yönetimi RMA in sorumluluğundadır. MORE üyeleri operasyonel kayıp verilerini, daha önceden belirlenmiş olan formatlarda RMA e gönderirler. Veriler, MORE tarafından koyulmuş olan standartlara uygunluk açısından RMA tarafından gözden geçirilip onaylandıktan sonra birleştirilir. 94

12 Bankacılar Dergisi Veriler, analiz edilmek, ölçeklendirilmek ve üyelere yeniden gönderilmek üzere NetRisk e iletilir. MORE, üyelere, operasyonel risklerini modelleme ve riskleri nasıl yönettiklerini rakipleriyle karşılaştırma olanağı tanır. MORE için en önemli hedeflerden biri, operasyonel kayıp verilerinin hangi kuruma ait olduğunun anlaşılmasına engel olacak biçimde verileri düzenlemek, uyumlaştırmak, anonimleştirmek ve üyelere iletmektir. a.3. GOLD (Global Operational Loss Database) GOLD Amaç Yönetici Belirlenen Hedefler Katılımcılar Toplanan Veri/ Dağıtılan Çıktılar Yönetişim Çıktı Teknolojisi Olay Tipleri İş Kolları İletişim Adresi / Tel. Büyük kayıp olaylarının toplanması ve karşılaştırılması, risk sermayesi için risk ölçümünün sağlanması BBA (British Bankers Association) Bireysel bankacılık için USD ticari ve kurumsal bankacılık için USD üzerindeki operasyonel kayıp olaylarının veri tabanının yaratılması 21 banka Kayıp listesi şeklinde temiz ve anonim ham veri/ Üyeler tarafından düzenlenen veriler Yönetim komitesi, 9 üye banka ve bir BBA temsilcisinden oluşur. Excel tabanlı İnsanlar: Çalışan suiistimali, yetkisiz faaliyetler, iş kanununa aykırılıklar, iş gücü kesintileri, kilit personel kaybı/eksikliği Süreçler: Ödeme/takas riski, belge/kontrat riski, değerleme/fiyatlandırma riski, iç/dış raporlama, uyum, proje ve değişim yönetimi riski, satış riski Sistemler: Teknolojik yatırım riski, sistem geliştirme ve uygulama riski, sistem kapasitesi riski, sistem hataları, sistem güvenlik açığı Dışsal Faktörler: Yasal/toplumsal sorumluluklar, cezai faaliyetler, taşeron/tedarikçi riski, felaketler ve alt yapı hizmet hataları, yönetmelik riski, politika/devlet riski Perakende bankacılık, plastik kartlar, özel bankacılık, ipotek bankacılığı (mortgage banking), ticaret finansmanı, kurumsal bankacılık, yatırım bankacılığı, ticaret ve danışmanlık, sigortacılık, varlık yönetimi, broker hizmetleri Veri Toplama, Analiz ve Dağıtım Süreci: Veri kayıt prosedürlerinin ve hesaplarının tanımlanması, sorumlu personelin belirlenmesi, mevcut prosedürlerin kayıp toplama iş akışına göre güncellenmesi ve iç kontrol fonksi- 95

13 Operasyonel Risk Çalışma Grubu yonu ile koordinasyonun sağlanması aşamalarından sonra operasyonel kayıp verisi toplanmaya başlanır. Tam Veri Toplama: Sigorta ödenekleri dahil tüm kayıp detaylarının saptanması - Yönetsel veri (sigorta ödenekleri dahil) - Hesapsal veri (beklenen en yüksek kayıp) - İşsel veri (business data), (ölçüler ve tarihler) Yönetim raporlaması: - Grafiksel, standart, anında (on-line) raporlama - Esnek tablosal raporlama - Verileri, iş kolu, konum, ürün ve zamana göre seçme işlevi Aşağıda görüldüğü gibi raporlamalar için tablosal/grafiksel farklı formlar seçmek mümkündür. Eşik: Raporlanacak kayıp için eşik değer, komite tarafından bireysel bankacılık için USD , ticari ve kurumsal bankacılık için USD olarak belirlenmiştir. Kayıp Veri Alanları: Kayıplar aşağıda belirtilen veri alanları bazında sınıflandırılır: Olay kodu 2- Kayıp miktarı 3- Beklenen miktar 4- Belirlenme tarihi 5- Oluşma tarihi 6- İş kolu 7- Ürün 8- Süreç safhası 9- Süreç sahibi 10- Konum - Örnek: Avrupa>Almanya>Frankfurt 11- Olayın Sebebi 12- Açıklama Kontrol Bildirimi: Eş zamanlı iç kontrol, e-posta ile uyarı mekanizması ve çeşitli biçimlerde raporlama imkanı bulunmaktadır.

14 Bankacılar Dergisi Güvenlik: Merkezi idare hakları, merkezileşmemiş kullanıcı yönetimi, veri tabanı güvenliği, güvenli veri aktarımı konularında hassasiyet gösterilmektedir. Kullanıcıların kendilerine özel kullanıcı adları ve parolaları bulunmaktadır. Veri Gönderim Ara Yüzü: İç veya dış veri tabanına ait istenilen olayın verileri yüklenebilir. Çok Dillilik: Kullanıcı kayıt ve e-posta işlemleri sırasında Almanca-İngilizce dillerinden biri seçilebilmektedir. Parametrelendirilebilir Alanlar: - Veri giriş alanları, çeşitli sayı-tarih-karakter formatlarının kullanımına izin vermektedir. - Veri giriş alanlarının güvenlik ve kullanım yetkileri değiştirilebilmektedir. Bazı kullanıcıların belirli alanlara erişmesi engellenebilmektedir. - Yerel yönetim ve bakım olanaklıdır. - Veri giriş alanları zorunlu/opsiyonel olabilmektedir. Kayıp Olaylarının Sınıflandırılması: - Sebepler (birincil ve ikincil sebep 3 hiyerarşik düzey), - Olaylar ve etkileri, - Doğrudan/dolaylı kayıplar olmak üzere sınıflandırılır. 97

15 Operasyonel Risk Çalışma Grubu a.4. Basel Consortium Basel Consortium Amaç Yönetici Belirlenen Hedefler Katılımcılar Toplanan Veri/ Dağıtılan Çıktılar Yönetişim Çıktı Teknolojisi Olay Tipleri İş Kolları Adres / Tel. Finansal hizmet sektörüne, operasyonel kayıp verilerinin tespit edilmesi, operasyonel risk yönetiminde gelişim ve bilgilendirme konularında hizmet vermek PWC (PriceWaterhouseCoopers) Birçok ülkenin önde gelen finansal şirketlerine, operasyonel risk yönetimi konusunda karşılaştırma ve sayısallaştırma hizmetleri sunmak 11 banka Ortak bir para biriminde, temiz ve ölçeklendirilmiş kayıp verisi, özet iş istatistikleri, anahtar göstergeler PWC nin danışmanlığında, 11 üye bankadan birer temsilcinin oluşturduğu yönetim komitesi Excel tabanlı İç Dolandırıcılık Dış Dolandırıcılık İnsan Kaynaklarına ve İş Yeri Güvenliğine İlişkin Sorunlar Müşteri, Ürün ve İş Uygulamaları Fiziksel Varlıkların Hasara Uğraması İş Kesintileri ve Sistem Arızaları İcra, Teslimat ve Süreç Yönetimi Kurumsal Finansman Alım-Satım Faaliyetleri ve Satışlar Bireysel (Perakende) Bankacılık Ticari Bankacılık Takas, Ödemeler, vb. Faaliyetler Varlık Yönetimi Perakende Aracılık Kurumsal Temsilcilik(Acentelik) Hizmetleri a.5. Zurich IC 2 FIRST (Zurich Intellectual Capital Squared Financial Institutions Risk Scenario Trends) ZURICH IC 2 FIRST Amaç Yönetici Belirlenen Hedefler Katılımcılar Toplanan Veri/ Dağıtılan Çıktılar Çıktı Teknolojisi Kayıp Olay Tipleri Adres / Tel. Kayıp olaylarının raporlanması, risk analizi, operasyonel risk kayıp olay incelemesi ve senaryo analizi, KRM (Kurumsal Risk Yönetimi) OpVantage/FRM, Zurich Financial Services Group Limitler üzerindeki operasyonel kayıp olaylarına ilişkin veri tabanının yaratılması Bazı İngiltere ve İsviçre bankaları Dikkatlice araştırılmış ve sayısallaştırılmış operasyonel risk kayıp verileri ASP modeli, web tabanlı Etik Olmayan Davranışlar Dış Dolandırıcılık İnsan Kaynaklarına İlişkin Sorunlar ve Çalışanların Sağlık Sorunları Hata, İhmal ve Yasal Sorumluluk İhlalleri Felaketler Donanım, Yazılım, Sistemler ve Telekomünikasyon İş Süreçleri Veri Toplama, Analiz ve Dağıtım Süreci: Zurich IC 2 First, riski tanımlamak, izlemek, ölçmek ve yönetmekten oluşan dört aşamalı bir operasyonel risk yönetimi sürecini bankalara sunar. IC 2 First, web tabanlı bir dış kayıp veri tabanı uygulamasıdır. 98

16 Bankacılar Dergisi Operasyonel risk analizinde niteliksel ve niceliksel yaklaşımları içerir. Kapsamlı çalışmalar sonucu, olayların sebep ve sonuçlarının yanısıra anlamlı istatistiksel rakamlar da elde edilir. Zurich IC 2 First, kayıp olaylarının raporlanması, risk analizi, operasyonel risk kayıp olay incelemesi ve senaryo analizini gerçekleştirir. Veri tabanı, toplam 360 Milyar USD yi aşan, araştırılmış ve sayısallaştırılmış operasyonel risk kayıp olaylarını içerir. Zurich IC 2 First, kurumsal risk yönetimi (Enterprise Risk Management-ERM) danışmanlığı sunar ve şirketlerin risklerinin büyük çoğunluğunu değerlendirmelerine yardımcı olur. Bu riskler arasında fiziksel, finansal, operasyonel ve stratejik kayıplar yer alır. Zurich IC 2 First, bir iş çevresindeki riskleri modeller. Müşterilerine, değer biçme ve risk azaltma kapsamında riski kolaylıkla belirleyerek sayısallaştırma, kurumsal yönetişim gerekliliklerine uyum, akılcı karar alma ve riskin finansal etkilerini ölçme konularında tavsiyelerde bulunur. Kayıp Olaylarının Sınıflandırılması: İnsan Riski: Çalışanlardan kaynaklanan kasıtlı/kasıtsız kayıp riskidir. Örneğin, çalışan hataları ya da suiistimalleri, organizasyonel problemler ve kayıplar, vs. - Çalışan hataları: İşlem hataları - İnsan kaynakları : Çalışan yetersizliği, işe alım/işten çıkarım - Fiziksel hasar : Çalışanlarda sağlık ve güvenlikle ilgili hasarlar - Fiziksel olmayan hasarlar : İftira/lekeleme/karalama, ırkçılık, taciz - İç dolandırıcılık: Dolandırıcılık, ticari suiistimaller Dış Etkenler: Fiziksel varlıkların, dış etkenler nedeniyle kayba uğrama riski, işlenen suçlar ve bazı piyasalarda varlığını sürdürememe riski bu kategoriye dahildir. - Felaketler - Dış dolandırıcılık - Davalar/yasalar, yasal ve kanuni değişiklikler, sermaye kontrolü Süreç Riski: İşlemlerin gerçekleştirilmesi ve kontrolü, ürün ve hizmet işleyişine ilişkin risklerdir. - İş süreçleri: Dikkat eksikliğinden ve uygunsuz ya da yanlış beyanlardan kaynaklanan riskler - İş riski: Şirket birleşmeleri veya yeni ürün riski - Hatalar ve ihmaller: Uygunsuz veya sorunlu kalite kontrol ve güvenlik - Özel sorumluluklar: Personel çıkarları, işveren, yönetici ve idareciler İlişkiler: Müşterilerle, hissedarlarla, üçüncü partilerle veya düzenleyici otoritelerle ilişkiler - Yasal/sözleşmeye dayanan ilişkiler: Sözleşme, yasal sorumluluklar ve ihlaller - İhmaller - Satış ayrımcılığı : Müşteri ve borç ayrımcılığı - Satışla ilgili konular: Agresif satış teknikleri, etik olmayan satış politikaları - Özel ihmaller : Bazı ücretlerin ödenmemesi, raporların dosyalanmaması 99

17 Operasyonel Risk Çalışma Grubu Teknoloji: Teknoloji kaynaklı veri ya da bilgi hırsızlığı, teknolojik arıza/kesinti ya da hatalar; - Genel teknoloji problemleri: Operasyonel hatalar, teknolojinin yetkisiz/kötü niyetli kullanımından kaynaklanan kayıplar - Donanım : Ekipman hatası, uygunsuz/eksik donanım - Güvenlik : Sisteme yönelik saldırılar, güvenlik duvarı hataları - Yazılım : Bilgisayar virüsü, programlama hatası - Sistemler: Sistem hataları ve bakımıyla ilgili riskler - Telekomünikasyon: Internet, telefon, faks, modem sorunları Aşağıdaki tabloda, Basel Konsorsiyumu ve Zurich IC 2 First için kayıp olayı tiplerinin karşılaştırması yer almaktadır: Basel Consortium Kayıp Olay Sınıflandırması İç Dolandırıcılık Dış Dolandırıcılık İnsan Kaynakları Uygulamaları ve İş Yeri Güvenliği Müşteri Ürün ve İş Uygulamaları Fiziksel Varlıklarda Hasar İş Kesintileri ve Sistem Arızaları İcra Teslimat ve Süreç Yönetimi Etik Olmayan Davranışlar Dış Dolandırıcılık İnsan Kaynaklarına İlişkin Sorunlar ve Çalışanların Sağlık Sorunları Hata İhmal ve Yasal Sorumluluk İhlalleri Felaketler Donanım, Yazılım, Sistemler ve Telekomünikasyon İş Süreçleri İnsan Riski Dış Etkenler Süreç Riski İlişkiler Teknoloji Zurich IC 2 First Kayıp Olay Sınıflandırması Tabloda görüldüğü gibi, Basel ve Zurich IC 2 yaklaşımlarında olay sınıflamaları bazı farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıklar, veri tabanında olayların sınıflandırılması konusunda bazı problemler yaratabilmektedir. Kayıp Veri Alanları: (Zurich IC 2 First veri tabanında bir kayıp olayı) Kaybı yaşayan organizasyonun/firmanın ismi, Kayıp miktarı (USD), Olayın ayrıntılı açıklaması, Olay tipi, Olayın tetikleyicisi, Kaybın dolaylı etkenleri (ikincil nedenler), Kaybın meydana geldiği iş kolu, Ürün tipi alanlarına dair bilgiler içerir. Zurich IC 2 First veri tabanının ekran örneği için EK-1 e bakınız. 100

18 Bankacılar Dergisi DIPO a.6. DIPO (Database Italiano delle Perdite Operative) Amaç Yönetici Belirlenen Hedefler Katılımcılar Toplanan Veri/ Dağıtılan Çıktılar Yönetişim Çıktı Teknolojisi İletişim Adresi/Tel. İtalyan bankaları arasında büyük kayıp olaylarının toplanması ve karşılaştırmanın sağlanması, risk sermayesi için risk ölçümünün yapılması, veri toplama-onaylamaizleme sürecinin gerçekleştirilmesi ABI (Associazione Bancaria Italiana) İş kolu ayrımı yapılmadan, EUR üzerindeki operasyonel risk kayıplarının toplanması ve üyelere dağıtılması 32 İtalyan bankası Temiz ve anonim ham veri, kayıp listesi şeklinde düzenlenir. (Üyeler verilerini kendilerine göre düzenlerler.) Yönetim komitesi sınırlı sayıda üye banka temsilcilerinden oluşur ve ABI gözetimci olarak katılır. Excel tabanlı Üyeler: 32 İtalyan bankası Veri Toplama, Analiz ve Dağıtım Süreci: İş kolu ayrımı yapılmadan, EUR üzerindeki operasyonel risk kayıplarının toplanması ve üyelere dağıtılması kararlaştırılmıştır. DIPO nun organizasyon yapısı aşağıdaki gibidir: - Yönetim komitesi : Sınırlı sayıda üye banka temsilcilerinden oluşur ve ABI gözetimci olarak katılır. - Teknik komiteler : Analiz ve çalışma yetkileri yönetim komitesi tarafından belirlenen ve tüm üyelere açık olan komitelerdir. - Teknik müdürlük: ABI temsilcilerinden oluşur. 101

19 Operasyonel Risk Çalışma Grubu ABI, raporlanacak kayıp olay tiplerinin tanımlanması, her kayıp olayının bildiriminde zorunlu olan bilgi setinin hazırlanması, veri tabanının oluşturulması, verilerin depolanması ve kullanılmasıyla ilgili detayları prosedürlere yerleştiren bir rehber oluşturmuştur. Kayıp Veri Alanları: 102 DIPO Veri Alanları Alan No. Alan Adı 1 Grup Kodu 2 Raporlayan Firmanın ABI kodu 3 Kayıt Tipi 4 Referans No. 5 İş Kolu 6 Olay Tipi 7 Karar Ağacı 8 Coğrafi Bölge 9 Veri Kanalı 10 Olay Tarihi 11 Fark Edilme Tarihi 12 Olayın Durumu 13 Meydana Gelme Sayısı 14 Toplam Kayıp Tutarı 15 Kayıp Provizyonu 16 Beklenen Diğer Kayıplar 17 Grup İçerisinde Tespit Edilen Kayıp Miktarı 18 Sigorta Kapsamı 19 Sigortadan Tahsil Edilen Miktar 20 Sigortadan Tahsil Edilen Son Tutar 21 Diğer Tahsilatlar b. Kamuya Açık Dış Veri Tabanları b.1. OpVar Loss Database OpVantage, Fitch Risk firmasının, piyasaya operasyonel risk yazılımları sunan birimidir. Operasyonel riskin sayısallaştırılması konusunda gelişmiş araçlar ve metodolojiler sunar. OpVar kayıp veri tabanı ve Zurich IC 2 First veri tabanı OpVantage firmasının bankalar için sunduğu risk yönetim çözümlerindendir. Kamuya açıklanan büyük operasyonel kayıpların toplanarak, üyelere sunulduğu veri tabanı olan OpVar ın başlıca özellikleri aşağıdadır: - OpVar, 20 den fazla firmanın kullanmakta olduğu aşağıdan yukarı (bottom-up) risk ölçümünü temel alan bir operasyonel risk yönetim aracıdır. - OpVar, kullanıcıların operasyonel riskleri anlamalarını, kayıp olasılıklarını analiz etmelerini, veri tabanındaki kayıpları kendi firmalarına göre ölçeklendirerek operasyonel risk profillerini belirlemelerini ve riske maruz sermayeyi hesaplamalarını sağlar. - OpVar, den fazla kamuya duyurulmuş büyük tutarlı operasyonel risk kayıp olayını içerir. Bu olayların yaklaşık tanesi 1 Milyon USD üzerindedir ve toplam raporlanmış kayıp miktarı 280 Milyar USD den fazladır.

20 Bankacılar Dergisi - OpVar, kayıp olayı veri giriş modülü, kayıp olayı veri tabanı modülü, veri analiz modülü ve riske maruz operasyonel değeri sayısallaştırma modülünden oluşur. - OpVar, operasyonel kayıpların nedenleri, sıklık ve şiddetleri ile ilgili grafiksel analizler sunar. Kayıp olaylarına dair açıklamalar, idari yönetim ve risk yöneticilerine operasyonel risk kaynaklarını anlama ve sayısallaştırma konusunda yol gösterecek ölçütler de OpVar ın müşterilerine sunduğu olanaklardandır. - OpVar yazılım ekibi, çok çeşitli senaryoları etkin bir biçimde analiz etmede, her veri setine en uygun kayıp dağılımını eşleştirmede, operasyonel risk sermayesini belirlemede kullanıcılara yardımcı olmaktadır. - OpVar Sistemi, Monte Carlo Simulasyonu, En Çok Olabilirlik Kestirimi (Maximum Likelihood Estimation) Yaklaşımı, sigorta fayda analizi, iç ve dış veri tabanlarını birleştirme teknikleri gibi birçok teknik/araç sunar. Üyeler, istedikleri teknikleri ve araçları seçerek bir arada kullanma şansına sahiptir. OpVar Kayıp Veri Tabanı Amaç Yönetici Belirlenen Hedefler Katılımcılar Toplanan Veri/ Dağıtılan Çıktılar Çıktı Teknolojisi Güncellenme Olay Tipleri İş Kolları İletişim Adresi / Tel. Tüm iş kollarında meydana gelen büyük kayıp olaylarının ölçeklendirilerek firmalara uyarlanması, firmaların operasyonel risk profillerinin belirlenmesi, riske maruz sermayenin hesaplanması Fitch Risk/OpVantage ve PwC (PriceWaterhouseCoopers) 1 Milyon USD üzerinde kayba yol açan, kamuya duyurulmuş operasyonel risk kayıp olaylarının birleştirilerek üyelere sunulması Kayıpların nedenleri, sıklık ve şiddetleri ile ilgili grafiksel analizlerin sağlanması Olaylarla ilgili açıklamaların verilmesi Operasyonel risk kaynaklarını anlama ve sayısallaştırma ölçütleri Dünya çapında 20 den fazla banka (Banco Sabadell, Bank of America, Deutsche Bank, ING, IntesaBci, JPMorganChase, UFJ, Soci G ale, and Swiss Re, Bank of Tokio Mitsubishi ) Kamuya duyurulmuş yüksek tutarlı kayıp olaylarının listesi, olayların neden/sıklık/şiddetlerine ilişkin grafiksel analizler Veri tabanıexcel / Access Niceliksel işlevleri yürüten program Excel Yılda 2 kere İç Dolandırıcılık Dış Dolandırıcılık İnsan Kaynakları Uygulamaları ve İş Yeri Güvenliği Sorunları Müşteri, Ürün ve İş Uygulamaları Fiziksel Varlıklarda Hasar İş Kesintileri ve Sistem Arızaları İcra, Teslimat ve Süreç Yönetimi Kurumsal Finansman Alım-Satım Faaliyetleri ve Satışlar Bireysel (Perakende) Bankacılık Ticari Bankacılık Takas, Ödemeler vb Faaliyetler Varlık Yönetimi Perakende Aracılık Kurumsal Temsilcilik(Acentelik) Hizmetleri 103

Operasyonel Risk Kapsamında Bankalararası Veri Gereksinimi ve Paylaşım Esasları: Operasyonel Risk Dış Veri Tabanı

Operasyonel Risk Kapsamında Bankalararası Veri Gereksinimi ve Paylaşım Esasları: Operasyonel Risk Dış Veri Tabanı Bankacılar Dergisi, Sayı 58, 2006 Operasyonel Risk Kapsamında Bankalararası Veri Gereksinimi ve Paylaşım Esasları: Operasyonel Risk Dış Veri Tabanı Giriş Bu çalışmada, Basel II metni dikkate alınarak operasyonel

Detaylı

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. İŞ SÜREKLİLİĞİ PLANLAMASI A. AMAÇ Sayfa No: 1/7 A. AMAÇ Bu politika, nin deprem, yangın, fırtına, sel gibi doğal afetler ile sabotaj, donanım veya yazılım hatası, elektrik ve telekomünikasyon kesintileri gibi önceden tahmin edilebilen

Detaylı

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri

28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri 28.06.2012 tarihli Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik in Risk Yönetimine İlişkin Düzenlemeleri Yönetici Özeti: 28.06.2012 tarihinde yayımlanan Bankaların İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik ile

Detaylı

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri]

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] İş Planı ÖNEMLİ NOT Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] Firma Bilgileri Firma İsmi İlgili Kişi / Pozisyonu İş Adresi Telefon / Faks Numaraları E-Posta / Web

Detaylı

UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5

UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5 UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5 1. AMAÇ Türksat İnternet ve İnteraktif Hizmetler Direktörlüğü nün bilgi güvenliğini yönetmekteki amacı; bilginin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik kapsamında

Detaylı

Denetleme Kurumu. BASEL II ve TEKNOLOJĐ. Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005

Denetleme Kurumu. BASEL II ve TEKNOLOJĐ. Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005 Bankacılık k Düzenleme D ve Denetleme Kurumu BASEL II ve TEKNOLOJĐ Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005 Sunumda yer alan görüşler tamamen sunum yapan kişiye ait olup, kurumsal anlamda

Detaylı

Basel II ve III nedir Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013

Basel II ve III nedir Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013 Basel II ve III nedir Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013 Basel II ve Türk Eximbank Semineri 2013 İçerik 1. Basel uzlaşısı Basel ve tarihçesi Basel II kapsamı Basel III ün getirdiği yenilikler 2. Basel

Detaylı

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ

KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ KAMU BORÇ İDARESİNDE OPERASYONEL RİSK VE İŞ SÜREKLİLİĞİ YÖNETİMİ Dr. Emre BALIBEK Genel Müdür Yardımcısı Hazine Müsteşarlığı Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü E-posta: emre.balibek@hazine.gov.tr İÇERİK Hazinede

Detaylı

PERFORMANS YÖNETĐMĐ. Hedefe Odaklı Çalışma ve Yetkinlik Yönetimi.

PERFORMANS YÖNETĐMĐ. Hedefe Odaklı Çalışma ve Yetkinlik Yönetimi. PERFORMANS YÖNETĐMĐ Kurumların yapısına uygun performans yönetimi sistemini esnek yapı sayesinde Đnsan Kaynakları uygulaması içinde tanımlayarak takip edebilme Performans kayıtlarını yöneticilere e-posta

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması

Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması UFRS 1 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) UFRS 1.20A UFRS 1.25B Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması Kontrol listesinin bu kısmı, bir işletmenin

Detaylı

www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması 10 Aralık 2012

www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması 10 Aralık 2012 www.pwc.com/tr 11. Çözüm Ortaklığı Platformu Sürdürülebilirlik Yönetimi ve Raporlaması İçerik 1 Giriş 2 Sürdürülebilirlik Yönetimi 3 Sürdürülebilirlik İnisiyatiflerinin Finansal Etkileri 4 Raporlama Süreci

Detaylı

Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası

Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası POLİTİKASI Sayfa :1/7 Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası Doküman Bilgileri Adı: Bilgi Sistemleri Risk Yönetim Politikası Doküman No: 01 Revizyon No: İlk yayındır Doküman Tarihi: 01.10.2014 Referans

Detaylı

Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları. 4 Mayıs 2006

Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları. 4 Mayıs 2006 Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları 4 Mayıs 2006 Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları Basel II: Bankacılık sektöründe değişim rüzgarları Gündem 1. Basel II uygulama takvimi

Detaylı

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI

FİNANSAL PLANLAMA EĞİTİM PROGRAMI MODÜL KONU BAŞLIKLARI ÖĞRENME HEDEFLERİ VE KAZANIMLAR 1 SÜRESİ MUAFİYETLER Finansal Planlamanın Temel İlkeleri 1. Finansal planlama süreci 2. Finansal hedeflerin belirlenmesi 3. Finansal planlama uygulaması

Detaylı

Tedarikçi risklerini yönetebilmek

Tedarikçi risklerini yönetebilmek www.pwc.com.tr Tedarikçi risklerini yönetebilmek. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu İçerik 1. Tedarikçi risklerini yönetme ihtiyacı 2. Tedarikçi risk yönetimi bileşenleri 3. Yasal gelişmeler 2 Tedarikçi risklerini

Detaylı

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık...

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... ...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... Deriva İle Tanışın Deriva Danışmanlık ve Eğitim reel ve mali sektör

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

YATIRIM FİNANSMAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. YATIRIM DANIŞMANLIĞI FAALİYETİ ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI

YATIRIM FİNANSMAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. YATIRIM DANIŞMANLIĞI FAALİYETİ ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI YATIRIM FİNANSMAN MENKUL DEĞERLER A.Ş. YATIRIM DANIŞMANLIĞI FAALİYETİ ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI 02.02.2015 A. Amaç Yatırım Finansman Menkul Değerler A.Ş. (Kurum) Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde yatırım

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 1 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Bilgi : anlamlı veri, (bir kurumun

Detaylı

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği

Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Yazılım ve Uygulama Danışmanı Firma Seçim Desteği Kapsamlı bir yazılım seçim metodolojisi, kurumsal hedeflerin belirlenmesiyle başlayan çok yönlü bir değerlendirme sürecini kapsar. İş süreçlerine, ihtiyaçlarına

Detaylı

KURUMSAL YÖNETĐM KOMĐTESĐ ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETĐM KOMĐTESĐ ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETĐM KOMĐTESĐ ÇALIŞMA ESASLARI 1. KURULUŞ Şirketimizin 26.04.2012 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında, Sermaye Piyasası Kurulu Kurumsal Yönetim Đlkeleri nde yer alan hükümler kapsamında, Şirketimizin

Detaylı

3. OPERASYONEL RİSK KONFERANSI

3. OPERASYONEL RİSK KONFERANSI 3. OPERASYONEL RİSK KONFERANSI 21-22 Nisan 2015 Sheraton Maslak, İstanbul SPONSORLUK BİLGİLENDİRME SUNUMU YÖNETİCİ ÖZETİ Günlük hayatımızda sık rastlanmasa da sıra dışı olaylar büyük önem taşımaktadır.

Detaylı

Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel İlke 2: Yönetim İlke 3: Kapsamlı Risk Yönetimi için Altyapı

Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel İlke 2: Yönetim İlke 3: Kapsamlı Risk Yönetimi için Altyapı Temel İlkeler: Genel Organizasyon İlke 1: Kanuni Temel Finansal Piyasa Altyapıları (FPA) tarafından gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin iyi tesis edilmiş, açık, şeffaf ve zorlayıcı bir kanuni temele sahip

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı

RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı RotamNet Ticari Programı Kısa Tanıtım Dökümanı RotamNet ; Kolay kurulumu ve kullanımıyla ön plana çıkan, teknolojik alt yapısıyla işletmelere pratik çözümler sunan ve büyük avantajlar sağlayan tam bir

Detaylı

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK

Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Şeffaflık, Sürdürülebilirlik ve Hesap Verilebilirlikte Yeni Yaklaşımlar: Finansal Raporlama ve Denetim Penceresinden Yeni TTK Prof. Dr. Serdar ÖZKAN İzmir Ekonomi Üniversitesi İzmir Ticaret Odası Meclis

Detaylı

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN ISL 201 Pazarlama İlkeleri Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN Pazarlama Bilgi Sistemi (PBS) Bir işletmenin pazarlama ile ilgili kararlarının alınmasına yardımcı olacak bilgilerin toplanması, işlenmesi, saklanması

Detaylı

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri *

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * PwC Türkiye V. Çözüm Ortaklığı Platformu BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * Anıl l Erkan, Kıdemli K Müdür, M Danış ışmanlık Hizmletleri Seda Babür, Danış ışman, Danış ışmanlık Hizmletleri PwC

Detaylı

YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 6 Eylül 2014 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 29111 YÖNETMELİK Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: OPERASYONEL RİSKE ESAS TUTARIN İLERİ ÖLÇÜM YAKLAŞIMI İLE HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SİSTEMİ BASEL-II 1. ANKET ÇALIŞMASI SONUÇLARI

TÜRK BANKACILIK SİSTEMİ BASEL-II 1. ANKET ÇALIŞMASI SONUÇLARI BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU TÜRK BANKACILIK SİSTEMİ BASEL-II 1. ANKET ÇALIŞMASI SONUÇLARI Araştırma Dairesi Temmuz 2005 1 Bu çalışma Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Araştırma Dairesi

Detaylı

Uyum Risk Yönetimi. KPMG İstanbul. Ekim 2014

Uyum Risk Yönetimi. KPMG İstanbul. Ekim 2014 Uyum Risk Yönetimi KPMG İstanbul Ekim 2014 Uyum Yönetimi Uyum Yönetimi, bir kurumun tüm paydaşları (müşteriler, tedarikçiler, kamu kurumları, çalışan ve hissedarlar) tarafından talep edilen ve her geçen

Detaylı

POL.01 Rev.Tar/No:22.02.2012/1.0 HĠZMETE ÖZEL

POL.01 Rev.Tar/No:22.02.2012/1.0 HĠZMETE ÖZEL SAYFA 1 / 6 1. AMAÇ TÜRKSAT ın bilgi güvenliğini yönetmekteki amacı; bilginin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik kapsamında değerlendirilerek içeriden ve/veya dışarıdan gelebilecek, kasıtlı veya kazayla

Detaylı

BDDK-Bilgi Sistemlerine İlişkin Düzenlemeler. Etkin ve verimli bir Banka dan beklenenler Bilgi Teknolojilerinden Beklenenler

BDDK-Bilgi Sistemlerine İlişkin Düzenlemeler. Etkin ve verimli bir Banka dan beklenenler Bilgi Teknolojilerinden Beklenenler Gündem Bilgi Sistemlerine İlişkin Yasal Düzenlemeler & COBIT AB Seminer 2009 Bankacılıkta Bilgi Sistemlerine İlişkin Düzenlemeler Etkin ve verimli bir Banka dan beklenenler Bilgi Teknolojilerinden Beklenenler

Detaylı

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ

MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ MAYIS 2010 ÖZGÜR DOĞAN İŞ GELİŞTİRME YÖNETİCİSİ KAMU SEKTÖRÜ TANIMLAR KURUMSAL HAFIZA: Bilgiyi gelecekte kullanmak amacıyla insanlarda ve/veya teknolojilerde gerektiğinde geri çağrılabilir şekilde depolamak

Detaylı

2010 Yılı Faaliyet Raporu

2010 Yılı Faaliyet Raporu 2010 Yılı Faaliyet Raporu İÇİNDEKİLER A. Sunuş a. Ulusal Faktoring ve 2010 a Genel Bakış b. Önemli Kilometre Taşları B. Faaliyetler a. Faktoring Sektörü b. Ulusal ın Başlıca Finansal Göstergeleri ve Sektördeki

Detaylı

BİLGİ GÜVENLİĞİ POLİTİKASI

BİLGİ GÜVENLİĞİ POLİTİKASI Doküman No: EBG-GPOL-01 Revizyon No: 01 Tarih:01.08.2011 Sayfa No: 1/5 Amaç: Bu Politikanın amacı E-TUĞRA EBG Bilişim Teknolojileri ve Hizmetleri A.Ş. nin ve hizmet sunduğu birimlerin sahip olduğu bilgi

Detaylı

İlişkili taraf tanımı ile bu standardın kapsamının ayrıntıları için UMS 24 standardına bakınız.

İlişkili taraf tanımı ile bu standardın kapsamının ayrıntıları için UMS 24 standardına bakınız. UMS 24 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) İlişkili Taraflar İle İlgili Açıklamalar Kontrol listesinin bu kısmı ilişkili taraflar ve söz konusu taraflarla olan işlemlerin

Detaylı

BASEL II BANKACILIK DÜZENLEMELERİ VE İÇ DENETİM Prof. Dr. Güler ARAS, Yıldız Teknik Üniversitesi aras@yildiz.edu.tr

BASEL II BANKACILIK DÜZENLEMELERİ VE İÇ DENETİM Prof. Dr. Güler ARAS, Yıldız Teknik Üniversitesi aras@yildiz.edu.tr BASEL II BANKACILIK DÜZENLEMELERİ VE İÇ DENETİM Prof. Dr. Güler ARAS, Yıldız Teknik Üniversitesi aras@yildiz.edu.tr İç denetim kredibilite kazandırır. Basel II Bankacılık Düzenlemeleri Son yıllarda globalleşme

Detaylı

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ T. C. TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TS ISO/IEC 27001 BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ, TS ISO/IEC 20000-1 BT HİZMET YÖNETİM SİSTEMİ Sunucu: Gürol GÖKÇİMEN 25.10.2014 Türk Standardları Enstitüsü 1 Güvenlik;

Detaylı

Sigorta Sözleşmeleri. Sunum / Açıklama Gereklilikleri. Standarda Referans

Sigorta Sözleşmeleri. Sunum / Açıklama Gereklilikleri. Standarda Referans UFRS 4 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Sigorta Sözleşmeleri Kontrol listesinin bu kısmı sigorta sözleşmesini düzenleyen (sigortacı olarak tanımlanan) herhangi bir işletmenin

Detaylı

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler . Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler 31/07/2012 Yayın Hakkında Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler yayını; Basel II geçişiyle uyumlu olarak BDDK

Detaylı

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi KURUMLAR İÇİN SİBER GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİ ÖLÇME TESTİ DOKÜMANI Kurumlar İçin Siber Güvenlik Önlemlerini Ölçme Testi Dokümanı, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör temsilcilerinin siber güvenlik adına

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Mart 2013 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

EDM SAP Business One

EDM SAP Business One EDM SAP Business One SAP Business One Kobileri Dünya Standartlarına taşıyoruz.. SAP Business One Tek sistemle daha verimli ve etkin yönetim SAP Business One tüm KOBİ lerin taleplerini karşılamak üzere

Detaylı

BAŞARI HİKAYESİ. AVM Kişi Sayım ve Raporlama Yönetim Paneli

BAŞARI HİKAYESİ. AVM Kişi Sayım ve Raporlama Yönetim Paneli BAŞARI HİKAYESİ AVM Kişi Sayım ve Raporlama Yönetim Paneli Müşteri Corio, dünyanın perakende odaklı en büyük gayrimenkul yatırım şirketlerinden biridir. Alışveriş Merkezleri geliştirme, iyileştirme ve

Detaylı

İyi oluşturulmuş bir bağımsız denetim yaklaşımı bir şirketin hedeflerine ulaşmasına destek olur ve sürpriz sonuçları önler.

İyi oluşturulmuş bir bağımsız denetim yaklaşımı bir şirketin hedeflerine ulaşmasına destek olur ve sürpriz sonuçları önler. BAĞIMSIZ DENETİM Bağımsız Denetim işletme içi ve işletme dışı bilgi kullanıcılarının güvenilir bilgi ihtiyacını karşılar. Finansal tabloların güvenilirlik derecesini artırır. Bağımsız denetim, aşağıdaki

Detaylı

X. Çözüm Ortaklığı Platformu

X. Çözüm Ortaklığı Platformu www.pwc.com/tr Türkiye Muhasebe Standartları na Geçiş İçerik 1. Yeni Türk Ticaret Kanunu na Genel Bakış 2. Türkiye Muhasebe Standartları na Geçiş Yol Haritası 3. Finansal Raporlama Süreci ve Teknik Altyapı

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Güvenliği Danışmanlık Hizmetleri o MerSis Danışmanlık Hizmetleri Çalışanlarınız, tesisleriniz, üretim araçlarınız koruma altında! Bilgileriniz? danışmanlık hizmetlerimiz, en değerli varlıklarınız arasında yer alan bilgilerinizin gizliliğini,

Detaylı

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş. SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI Suç gelirlerinin aklanması

Detaylı

Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması

Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması Nilay Kurşunoğlu, PwC Yönetim Danışmanlığı Biz Kimiz? Orhan Cem Sorumlu

Detaylı

OpRisk Turkey, 2012 www.opriskturkey.com

OpRisk Turkey, 2012 www.opriskturkey.com 3-4 Aralık 2012, İstanbul Sheraton Maslak İstanbul SPONSORLUK SUNUMU ÖNSÖZ Günlük hayatımızda sık rastlanmasa da sıra dışı olaylar büyük önem taşımaktadır. Bu tür olaylar genellikle maruz kalan kişi ve

Detaylı

19-20 Eylül 2013 - İstanbul

19-20 Eylül 2013 - İstanbul 19-20 Eylül 2013 - İstanbul Sağlık hizmetlerinin finansmanı ve sağlık harcamalarının ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyinden aldığı pay her ülkede tartışılmakta ve sağlık politikalarını belirleyenlerin

Detaylı

NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEME SÜRECİ

NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEME SÜRECİ NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEMENİN TEMELLERİ Çözümleme: Bir şeyi anlayabilmek için parçalarına ayırmak. Sistemi anlamaya yönelik çalışmalardan ve üst düzey planlama eylemlerinden oluşur. Uygulama/problem alanının

Detaylı

Mali Tablolar Ön Denetimi ve Finansal Rating

Mali Tablolar Ön Denetimi ve Finansal Rating Mali Tablolar Ön Denetimi ve Finansal Rating Değişen Koşullara Ayak Uydurun Mevcut Durumdaki Gelişmeler Ülkemizde Finansal Sistem son yıllarda önemli değişikliklere uğramaktadır.yeni finansal ortama ayak

Detaylı

Solvency II, Sayısal Etki Çalışmaları ve Edinilen Deneyimler

Solvency II, Sayısal Etki Çalışmaları ve Edinilen Deneyimler Solvency II, Sayısal Etki Çalışmaları ve Edinilen Deneyimler M. Serhat Yücel, FRM Solvency II Teknik İhtisas Komitesi Yerel bilgi. Küresel Güç. 1 Gündem o o o o Solvency II ve Tarihçesi Sayısal Etki Çalışmaları

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI Ek-1 RİSKİN ERKEN SAPTANMASI ve RİSK YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek risklerin erken teşhisi, tespit edilen risklerle

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim

Detaylı

Bilgi Güvenliği Risk Değerlendirme Yaklaşımları www.sisbel.biz

Bilgi Güvenliği Risk Değerlendirme Yaklaşımları www.sisbel.biz ISO/IEC 20000-1 BİLGİ TEKNOLOJİSİ - HİZMET YÖNETİMİ BAŞ DENETÇİ EĞİTİMİ Bilgi Güvenliği Risk Değerlendirme Yaklaşımları E1-yüksek seviye bilgi güvenliği risk değerlendirmesi Yüksek seviye değerlendirme,

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi. Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Kurumsallaşma, Denetim ve Risk Yönetimi Ali Çiçekli, CPA, SMMM TTK İş Geliştirme Lideri 17 Ekim, Swissotel, İstanbul 1 Gündem Bir Bakışta Yeni Türk Ticaret Kanunu Kurumsal

Detaylı

ŞİKAYET VE İTİRAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ŞİKAYET VE İTİRAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ INSPEGO da verilen muayene hizmetinin kalitesini ve güvenilirliğini arttırmak, müşterilerinden ve diğer ilgililerden gelen şikayetlerin, itirazların ve memnuniyetlerin araştırılması, değerlendirilmesi,

Detaylı

Kamu Gözetimi Kurumu Mevzuat Bilgilendirmesi

Kamu Gözetimi Kurumu Mevzuat Bilgilendirmesi www.pwc.com.tr Kamu Gözetimi Kurumu Mevzuat Bilgilendirmesi Performans Güvence Hizmetleri Hizmet kuruluşlarının denetimlerinde kullanılan ISAE3402 standardı, Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından GDS3402

Detaylı

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International

Dr. Bertan Kaya, CIA. Control Solutions International Dr. Bertan Kaya, CIA Control Solutions International 1. Bölüm: İç Denetimin Yönetim Performansına Etkisi, Rol ve Sorumlulukları ile Kullandığı Araçlar İç Denetim İç denetim, bir kurumun faaliyetlerini

Detaylı

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri

VERİ KAYNAKLARI. Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.

Detaylı

Transfer fiyatlandırması Yükümlülüklerinizin farkında mısınız?

Transfer fiyatlandırması Yükümlülüklerinizin farkında mısınız? Transfer fiyatlandırması Yükümlülüklerinizin farkında mısınız? 2 Transfer fiyatlandırması nedir? Transfer fiyatlandırması grup şirketleri arasındaki ilişkili bir işlemde uygulanan fiyatın aralarında herhangi

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM PROGRAMI. Gül Özcan

MESLEKİ EĞİTİM PROGRAMI. Gül Özcan MESLEKİ EĞİTİM PROGRAMI Gül Özcan Mesleki Eğitim Programı Programa dahil ülkelerin, mesleki eğitime yönelik politika ve uygulamalarını desteklemek ve geliştirmek için yürütülen bir mesleki eğitim programıdır.

Detaylı

SİSTEMİK ÖNEMLİ BANKALAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SİSTEMİK ÖNEMLİ BANKALAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan (Taslak): SİSTEMİK ÖNEMLİ BANKALAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Sigortacılık Sektöründe Yeni Görev: BT Yönetişimi

Sigortacılık Sektöründe Yeni Görev: BT Yönetişimi KPMG Gündem / Nisan - Haziran 2012 Sigortacılık Sektöründe Yeni Görev: BT Yönetişimi SPK Taslağı ve Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı FATCA - Uyum Süreci Giderek Yaklaşıyor Finansal Kiralama, Faktoring ve

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek...

Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Altyapımızı Yeni TTK ile uyumlu hale getirmek... Yeni TTK ya uyum, mevzuatı kavrayarak tamamlayabileceğimiz bir sürecin ötesinde; önemli altyapısal değişiklikler getirecek bir dönüşümdür Dış Paydaşlar

Detaylı

Operasyonel Risk. Operasyonel Risk Çalışma Grubu

Operasyonel Risk. Operasyonel Risk Çalışma Grubu Bankacılar Dergisi, Sayı 58, 2006 Operasyonel Risk Operasyonel Risk Çalışma Grubu Çalışma Grubu Koordinatörü: Uğur Akbaş-Yapı ve Kredi Bankası AŞ. Çalışma Grubu Üyeleri: Arzu Burnaz-Akbank TAŞ, Belma Özçoban-Tekstilbank

Detaylı

Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler. 2015 SMM Bilişim. Tüm Hakları Saklıdır.

Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler. 2015 SMM Bilişim. Tüm Hakları Saklıdır. Ulaştırma Sektöründe Riskten Korunma Stratejileri Küresel Gelişmeler ve Yeni Trendler 1 İçerik Ulaşım Sektörünün Yapısı Ulaşım Sektöründe Yeni Risk Algısı Ulaşım Sektörüne Özgü Kurumsal Risk Yönetimi Türkiye

Detaylı

Yaz.Müh.Ders Notları #4 1

Yaz.Müh.Ders Notları #4 1 YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ Şubat 2012 Yrd.Doç.Dr. Yunus Emre SELÇUK 1 NESNEYE YÖNELİK ÇÖZÜMLEMENİN TEMELLERİ Çözümleme (Analiz): Bir şeyi anlayabilmek için parçalarına ayırmak. Sistemi anlamaya yönelik çalışmalardan

Detaylı

Tebliğ. İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17

Tebliğ. İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17 Tebliğ Türkiye Muhasebe Standartları Kurulundan: İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı; ilişkili taraf açıklamalarına

Detaylı

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği

KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ İş Sürekliliği İş Sürekliliği Yönetim Sistemi Politikası Sürüm No: 5.0 Yayın Tarihi: 11.05.2014 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu

Detaylı

TMS 24 İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI

TMS 24 İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI TMS 24 İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI AMAÇ İşletmenin finansal durumu ile kâr veya zararının, ilişkili tarafların mevcudiyetinden, söz konusu taraflarla gerçekleştirilen işlemlerden ve işletme ile ilişkili

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Mart 2011 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Bilgi Sistemleri Yönetim Bilgi Sistemleri Para, insangücü, malzeme, makine, teknoloji ve bilgi gibi

Detaylı

Bankaların Raporlama Teblİğİndekİ

Bankaların Raporlama Teblİğİndekİ KPMG TÜRKİYE Bankaların Raporlama Teblİğİndekİ Değİşİklİkler Set - II: Sermaye Yeterliliği Standart Oranı Hesaplaması ve Açıklamalarına İlişkin Değişiklikler kpmg.com.tr Yayın Hakkında Bankaların Raporlama

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

COMPUTERIZED AUDIT PROGRAM BİLGİSAYARLI DENETİM PROGRAMI

COMPUTERIZED AUDIT PROGRAM BİLGİSAYARLI DENETİM PROGRAMI COMPUTERIZED AUDIT PROGRAM 1 İçerik CAP-... 3 1. Müşteri tanımları... 3 2. Kullanıcı ve Rol Tanımları... 3 3. Müşteri Kabul Politikası... 4 4. Yıllık Denetim Planı... 4 5. Devamlı Denetim Dosyası... 4

Detaylı

Risk Esaslı Denetim Planlaması ve Raporlaması. Kasım 2013 İstanbul

Risk Esaslı Denetim Planlaması ve Raporlaması. Kasım 2013 İstanbul Risk Esaslı Denetim Planlaması ve Raporlaması Kasım 2013 İstanbul Gündem I Neden risk esaslı iç denetim II Gelişen Yeni Risk Konuları Genel Örnekler III Risk esaslı iç denetim planlaması IV Risk esaslı

Detaylı

MIKROSAY YAZILIM ve BİLGİSAYAR SAN. TİC. A.Ş

MIKROSAY YAZILIM ve BİLGİSAYAR SAN. TİC. A.Ş MIKROSAY YAZILIM ve BİLGİSAYAR SAN. TİC. A.Ş TEOSMETER OTOMATİK SAYAÇ İZLEME SİSTEMİ Emrah KÜÇÜKALİ Rev1 (27/10/2004) SİSTEMİN AMACI Teosmeter Otomatik Sayaç İzleme Sistemi özellikle haberleşmeli dijital

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Perakende Ödeme Sistemi Çal ışmalar maları Bilişim im Teknolojileri Genel Müdürl rlüğü Ödeme Sistemleri Müdürl rlüğü Ankara, Mayıs 201 011 1 Sunum Akışı 1. Değişim im

Detaylı

Süreçlerin Gözden Geçirilmesi ve Tasarımı

Süreçlerin Gözden Geçirilmesi ve Tasarımı Süreçlerin Gözden Geçirilmesi ve Tasarımı PwC Bankanıza özgü süreç iyileştirmeleri ve tasarımları ile sizi diğerlerinden farklılaştırmayı öneriyor... İhtiyacınız Değişen sektörel gereklilikler, yeni hizmet

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır.

YAPIM YÖNETİMİ - EKONOMİSİ 03. İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. İNŞAAT PROJELERİNİN YÖNETİMİNDE FİZİBİLİTE ÇALIŞMASI İnşaat projelerinin yönetimi ve kurallar Parkinson Kuralı İşler veya eylemler olası olan zaman ve mekanının tamamını kullanacaktır. Peter İlkesi Bireyler

Detaylı

Nebim Winner - İş Zekası Halojen Kurumsal Sürüm

Nebim Winner - İş Zekası Halojen Kurumsal Sürüm Nebim Winner - İş Zekası Halojen Kurumsal Sürüm Halojen, Winner ile toplanan verileri depolayan, istenilen formatlarda raporlanmalarını ve analizlerini sağlayan, kullanıcıların doğru bilgi ile karar vermelerini

Detaylı