Herkesin her şeyi yapabilecek donanıma sahip olmasının sonuçlarını kapsamlı bir şekilde anlatan bir kitap. Yochai Benkler, Harvard Hukuk Fakültesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Herkesin her şeyi yapabilecek donanıma sahip olmasının sonuçlarını kapsamlı bir şekilde anlatan bir kitap. Yochai Benkler, Harvard Hukuk Fakültesi"

Transkript

1 Jeremy Rifkin, İşbirlikçi Ortak Kaynaklar ın, İnternet platformu üzerinde ve bireyler arasında gerçekleşen ekonomik ve sosyal faaliyetlerin enerji, lojistik ve imalat boyutuna taşınmasıyla birlikte endüstriyel kapitalizmi nasıl saf dışı bırakacağını, heyecanlı ve pozitif bir bakış açısıyla anlatıyor. Aynı teknolojinin, toplumu kontrol etmede de kullanılacağı endişesini taşıyan en kuşkucu okurlar bile Rifkin in ortaya koyduğu vizyonu heyecan ve ilham verici bulacaktır. Yochai Benkler, Harvard Hukuk Fakültesi Bu soluk kesici kitap, günümüzün en çarpıcı teknolojik trendlerini komün yapısından kapitalizme ve oradan tekrar geriye dönen beş yüz yıllık bir süreç içinde ele alıyor. Rifkin, bizi, yeni bir ekonomik düzenin eşiğine götüren entelektüel bir yolculuğa çıkarıyor. Kevin Werbach, Wharton School Kitap, Jeremy Rifkin in teknolojik trendlerin geleceğini öngörmek anlamında çok büyük bir üstat olduğunu ispatlıyor. Rifkin, kitapta geleceğe dair usta işi bir tablo çiziyor. Teknolojinin geleceğine dair sorusu olan herkesin, bu kitabı okumasını öneririm. Calestous Juma, Harvard Üniversitesi Herkesin her şeyi yapabilecek donanıma sahip olmasının sonuçlarını kapsamlı bir şekilde anlatan bir kitap. Neil Gershenfels, MIT Bits and Atoms Merkezi Direktörü

2 Nesnelerin interneti ve işbirliği çağı

3 Jeremy Rifkin Nesnelerin interneti ve işbirliği çağı Çeviren: Levent Göktem

4 ISBN Jeremy Rifkin Orijinal adı ve yayıncısı: The Zero Marginal Cost Society, Palgrave Macmillan Türkçe yay n haklar Anatolialit taraf ndan sağlanmıştır. Optimist Yay m Dağ t m San. ve Tic. Ltd. Şti. Sertifika no. : Telefon : Faks : e-posta: facebook.com/optimistkitap twitter.com/optimistkitap Optimist yay n no. : 401 Konu : ş yönetim Yay na haz rlayan : Zülfü Dicleli Bas m : Mayıs 2015, stanbul Dü zel ti : Esen Güray Düzenleme : Selim Talay Bas k ve cilt : Tor Ofset San. ve Tic. Ltd. Şti. Sertifika no. : Akçaburgaz Mah Sokak. No: 2 Esenyurt - STANBUL Tel:

5 İçindekiler 1 Piyasa Kapitalizminden İşbirlikçi Ortak Kaynaklara Büyük Paradigma Değişimi 9 I. Kısım Kapitalizmin Dile Gelmeyen Tarihi 2 Avrupa da Sınırlar Çekilmesi ve Pazar Ekonomisinin Doğuşu 37 3 Kapitalizmin Göz Kırpışı ve Dikey Entegrasyon 47 4 Kapitalist Mercekten İnsan Doğası 65 II. Kısım SIFIRA YAKIN MARJİNAL MALİYET TOPLUMU 5 Aşırı Üretkenlik, Nesnelerin İnterneti ve Bedava Enerji D Yazıcılar 97 7 YAOK lar ve Sıfır Marjinal Maliyetli Eğitim Son İşçi Üre/Tüketicinin Yükselişi ve Akıllı Ekonominin Genişlemesi 145 III. Kısım İşbirlikçi Ortak Kaynakların Yükselişi 10 Ortak Kaynakların Komedisi İşbirlikçiler Cenge Hazırlanıyor! Akıllı Altyapıyı Tanımlama ve Kontrol Etme Mücadelesi 209

6 IV. Kısım SOSYAL SERMAYE VE PAYLAŞIM EKONOMİSİ 13 Sahiplikten Erişime Giden Yol Sosyal Sermayenin Kitlesel Finansmanı, Paranın Demokratikleşmesi, Girişimciliğe İnsaniyet Kazandırılması ve Çalışmayı Yeni Baştan Düşünmek 277 V. Kısım BOLLUK EKONOMİSİ 15 Sürdürülebilir Bolluk Biyosfer Yaşam Tarzı 323 Sonsöz 331 Teşekkür 339 Notlar 341

7 BİRİNCİ BÖLÜM Piyasa Kapitalizminden İşbirlikçi Ortak Kaynaklara Büyük Paradigma Değişimi Kapitalist dönem sona eriyor hızlı değil ama kaçınılmaz bir şekilde. Yaşam tarzımızı dönüştürecek yeni bir ekonomik paradigma İşbirlikçi Ortak Kaynaklar (Collaborative Commons) boy atıyor. Kısmen kapitalist piyasadan kısmen İşbirlikçi Ortak Kaynaklardan oluşan melez bir ekonominin belirmesine tanıklık ediyoruz. İki ekonomik sistem birlikte çalışıyor kimi zaman da rekabet ediyorlar. Birbirlerinin sınırları içinde sinerji buluyor, birbirine değer kattıkları gibi kendileri de fayda sağlıyor. Bazen de ikisi arasında ciddi çatışmalar yaşanıyor. Biri diğerine üstünlük kurmaya, bazen de yerine geçmeye çalışıyor. İki rakip ekonomik paradigma arasındaki bu kavga uzun sürecek ve çok sert geçecek. Ama şu başlangıç aşamasında bile on nesildir insan doğasının çarpıcı bir hikâyesini bizlere sunan, gündelik ticari, sosyal ve politik hayatımızın örgütsel çerçevesini oluşturan kapitalist sistemin doruk noktasına ulaştığını ve yavaş yavaş gerileme sürecine girdiğini açıkça görebiliyoruz. Kapitalizmin, en azından yarım yüzyıl daha sosyal yapımızın parçası olarak kalmayı sürdüreceğini tahmin ediyorum ancak bana göre yirmi birinci yüzyılın ikinci yarısındaki hâkim ekonomik paradigma kapitalizm olmayacaktır. Yeni bir ekonomik sisteme doğru büyük bir dönüşüm yaşandığına ilişkin göstergeler henüz çok zayıf ve somut verilerden ziyade kişisel deneyim ve gözlemlere dayanıyorsa da İşbirlikçi Ortak Kaynaklar yükseliştedir ve 2050 yılında dünyanın büyük bölümünde ekonomik yaşamın hâkim düzenleyicisi olma ihtimali yüksektir. Bu arada giderek mükemmelleşecek, akıllıca kurgulanmış bir kapitalist sistem, yeni ekonominin kıyısında varlığını sürdürecektir. Özellikle de ağ hizmet ve çözümlerinin birleştiricisi kimliğiyle, faydalanacağı zayıflıkları 9

8 10 NESNELERİN İNTERNETİ VE İŞBİRLİĞİ ÇAĞI arayıp bulacak, yeni ekonomik çağda güçlü bir niş aktör şeklinde gelişmeye devam edecek ama artık ipleri elinde tutamayacaktır. Bunun birçokları için inanılmaz bir şey olduğunun farkındayım. Kapitalizmin, soluduğumuz hava kadar varlığımızın bir parçası olduğuna şartlanmışız hepimiz. Ne var ki, onca filozof ve iktisatçının varsayımlarını doğaya hükmeden yasalarla özdeşleştirmeye dönük asırlardır süregelen çabasına rağmen ekonomik paradigma dediğiniz şey, doğal bir fenomen değil, bir insan eseridir. Ekonomik paradigmalar içinde kapitalizm başarılı bir yere sahiptir. Her ne kadar, tarihteki diğer ekonomik paradigmalarla kıyaslandığında nispeten kısa bir ömre sahip olsa da kapitalizmin, insanların yeryüzündeki macerası üzerinde gerek olumlu gerek olumsuz çok ciddi bir etki yarattığını, avcı-toplayıcı çağdan tarıma geçiş haricindeki diğer tüm ekonomik çağlara kıyasla daha çarpıcı ve kapsamlı sonuçlar doğurduğunu söylemek yanlış olmaz. Ne ilginçtir ki kapitalizmin gerileyişi, kendisine düşman güçlerin marifeti değildir. Kapitalizmin kalesini kuşatmış, kapıları kırmaya niyetli barbarlar yok ortada. Tam tersi bir durum söz konusu. Kapitalist sistemin kuyusunu kazan şey, kapitalizmi yöneten hâkim varsayımların kaydettiği çarpıcı başarıdır. Kapitalizmin kalbinde, onu zirveye çıkaran mekanizmada bir çelişki saklıdır. Ama şimdi onu eceline doğru hızlandıran da aynı çelişkidir. Kapitalizmin Yıldızının Sönüşü Kapitalizmin varlık nedeni, insan hayatının her yönünü ekonomik bir platforma taşımak ve piyasada el değiştirecek bir metaa dönüştürmektir. Söz konusu dönüşümün dışında kalan pek az şey vardır. Yediğimiz yiyecek, içtiğimiz su, yaptığımız ve kullandığımız eşyalar, sosyal ilişkilerimiz, ürettiğimiz fikirler, harcadığımız zaman ve hatta bizi biz yapan genlerimiz bile kapitalizmin pazarına düşmüş bulunmaktadır. Bu pazarda birileri tarafından yeniden düzenlenmekte, bir fiyat etiketi iliştirilmekte ve pazara sunulmaktadır. Tarihin büyük bir bölümünde pazarlar, insanların bir araya gelip mal değiştokuşu yaptıkları yerler oldu. Bu çağdaysa gündelik hayatımız her yönüyle ticari borsalara bir şekilde bağlanmış durumda. Bizi piyasalar tanımlıyor. Ama işte burada bir çelişki gizli. Kapitalizmin mantığı, başarmak suretiyle başarısız olmaya dayanır. Açıklayayım. Modern kapitalizmin babası Adam Smith, Ulusların Zenginliği adını verdiği başyapıtında pazarın aynen, Isaac Newton tarafından keşfedilen yerçekimini yöneten kanunlar gibi işlediğini savunur. Her etkinin eşit ve karşı yönde bir tepkiye yol açtığı doğada olduğu gibi kendi kendini düzenleyen bir piyasada arz ve talep de birbirini aynı şekilde etkiler. Mal ve hizmetlere talep artarsa

9 Pİyasa Kapİtalİzmİnden İşbİrlİkçİ Ortak Kaynaklara 11 satıcılar da doğru orantılı olarak fiyatları yükseltir. Satıcıların istediği fiyat fazla yükseldiğinde talep düşer, bu da satıcıların fiyatları aşağı çekmesini sağlar. Fransız Aydınlanma filozoflarından ve klasik iktisat kuramının ilk mimarlarından olan Jean-Baptiste Say, yine Newton fiziğinden ödünç alınmış ikinci bir varsayımla konuya dahil olur. Say e göre ekonomik faaliyet kendi kendini yineleyebilen ve sürdürebilen bir niteliktedir. Tıpkı Newton ın ilk yerçekimi kanununda olduğu gibi, ekonomik kuvvetler harekete geçtiklerinde harici kuvvetler devreye girmeden hareket halinde kalmayı sürdürürler. Say şöyle der: Her arz kendi talebini yaratır. Piyasaya çıkan bir malın, kendi üretim değerine eşit bir talebi vardır. Bir ürünün yaratılması anında başka ürünler için de alan açar. 1 Neoklasik iktisatçıların bir sonraki kuşağı Say Yasasını revize ederek yeni teknolojilerin üretkenliği artırdığını, satıcının, daha düşük maliyetle daha fazla mal üretmesini sağladığını eklerler. Daha ucuza mal edilmiş ürünler de kendi taleplerini yaratırlar ve bu süreçte rakipler, kendi teknolojilerini geliştirerek üretkenliklerini artırmaya zorlanır. Artan üretkenlikle fiyatlar düşer ve müşterilerini geri kazanırlar veya yeni müşteriler edinirler ya da her iki olumlu sonucu bir arada elde ederler. Tüm süreç, bir devridaim makinesi gibi işler. Yeni teknolojiler ve üretkenlikteki artışla düşen fiyatlar, tüketicinin harcayabileceği daha fazla paraya sahip olmasını sağlar. Bu da satıcılar arasında yeni bir rekabet yarışını körükler. Fakat dikkatli olunması gereken bir husus söz konusudur. Bu ilkeler, rekabete açık bir pazarda geçerlidir. Bir veya birkaç satıcı daha fazla büyür ve rekabeti ortadan kaldırıp tekel veya oligopol kurarlarsa (özellikle temel mal ve hizmet alanında geçerlidir bu) fiyatları yapay olarak yükseltebilirler. Alıcıların fazla alternatifi olmadığını bilirler. Öyle bir durumda tekelci, üretkenliği artıracak, fiyatları düşürecek ve rekabet gücünü koruyacak, emek tasarrufu sağlayan teknolojileri uygulamaya hemen hemen hiç ihtiyaç duymaz veya bu yönde bir istek göstermez. Tarihte bunu kısa süreli de olsa defalarca gördük. Uzun vadedeyse mutlaka yeni oyuncular sahneye çıkar ve teknolojik atılımlarla üretkenliği artırıp fiyatları düşürerek benzer veya alternatif mal veya hizmetlerle tekeli kırarlar. Kapitalist ekonomi kuramının bu yol gösterici varsayımlarının mantıki sonuçlarına bakalım. Bir senaryo düşünün. Kapitalist sistemi yürüten mantık, kimsenin hayal edemeyeceği derecede başarılı olsun ve rekabet yarışı bizi aşırı üretkenliğe ve iktisatçıların optimum genel refah dedikleri seviyeye (yoğun rekabetin daha ileri teknolojiler geliştirmeye zorladığı, üretkenliğin optimum noktaya ulaştığı, satışa sunulan her bir kalem malın marjinal maliyetinin sıfıra yaklaştığı nihai safha) taşısın. Bir diğer ifadeyle her bir kalem malı üretmenin maliyeti -sabit maliyetler hesaba katılmamak şartıyla- sıfır olsun ve o ürün neredeyse bedelsiz sunulsun. Bu senaryo gerçekleşecek olursa kapitalizmin can

10 12 NESNELERİN İNTERNETİ VE İŞBİRLİĞİ ÇAĞI damarı olan kâr kuruyup yok olur. Bir pazar ekonomisinde kâr, marjlarda yapılır. Örneğin, bir yazar olarak yaptığım entelektüel çalışmayı bir yayıncıya satarım. O da kitabım karşılığında bana bir avans ve gelecekte yapılacak satışlardan telif ücreti verir. Kitap daha sonra son alıcıya ulaşana kadar harici bir düzeltmene, dizgiciye, matbaaya, toptancıya, dağıtımcıya ve perakendecilere gider. Bu süreçte yer alan herkes, katılımının karşılığını almak için işlem maliyetinin üzerine bir kâr marjı ekler. Peki, bir kitap üretme ve yayınlamanın marjinal maliyeti hemen hemen sıfıra düşse ne olurdu? Aslında bu senaryo şu anda yaşanıyor. Sayıları giderek artan yazarlar, kitap yazıyor, bu kitapları ya çok düşük bir fiyattan veya tamamen bedelsiz olarak internet üzerinden paylaşıyor. Böylece yayıncı, editör, matbaacı, toptancı, dağıtımcı ve perakendeciler devre dışı kalıyor. Bir kitabın her kopyasının pazarlanması ve dağıtımı neredeyse sıfır maliyetle yapılıyor. Ürünü yaratırken harcanan zaman, bilgiişlem maliyeti ve internete erişim maliyetinden başka bir maliyet söz konusu değil. Bir e-kitabın üretilip dağıtılmasını sıfıra yakın marjinal maliyetle gerçekleştirmek mümkün. Sıfıra yakın marjinal maliyet olgusu, milyarlarca insanın giderek daha fazla bilgiye ücretsiz erişim imkânına sahip olmasıyla yayıncılık, iletişim ve eğlence sektörlerinde yaygınlaşıyor. Günümüzde insan ırkının üçte birinden fazlası, nispeten ucuz cep telefonları ve bilgisayarlarla kendi bilgisini kendi üretiyor ve bu bilgiyi görüntü, ses ve metin olarak ve sıfıra yakın marjinal maliyetle, aralarında işbirliğine dayalı ilişkiler bulunan bir dünyayla paylaşıyor. Sıfıra yakın marjinal maliyet devrimi artık ticari alanları da (yenilenebilir enerji, imalat sektöründe 3D baskı ve online yüksek öğrenim vb) etkilemeye başlamış bulunuyor. Dünyada şu anda bile milyonlarca üre/tüketici (prosumers) yani kendi ürünlerini üreten tüketici var. Dünyanın her yerinde, çevreye zarar vermeden ve sıfıra yakın marjinal maliyetle kendi elektriklerini üretiyorlar. 3D yazıcılar kullanarak, sıfıra yakın marjinal maliyetle kendi ürünlerini üreten yaklaşık 100 bin hobi sahibi olduğu tahmin ediliyor. 2 Öte yandan, Yoğun Açık Online Kurslar (Massive Open Online Courses - MOOC) üzerinden bedel ödemeksizin ders alan öğrencilerin sayısı şu anda 6 milyon. Bu kurs sistemi de sıfıra yakın marjinal maliyetle faaliyet gösteriyor ve dersler, aralarında dünyanın en seçkin profesörlerinin de yer aldığı öğretim üyeleri tarafından veriliyor. Öğrenciler, kursları tamamlayarak ders kredilerini de artırmış oluyor. Her üç örnekte de ön maliyetler nispeten yüksek olsa da bu sektörlerde katlanarak artan bir büyüme çizgisi kaydedildiği gözlemleniyor. Bu katlanarak ilerleyen büyüme çizgisi, son birkaç onyılda bilişimin marjinal maliyetini sıfıra yaklaştıran büyümeye çok benziyor. Gelecek yirmi veya otuz yılda kıtasal veya küresel büyük ağlardaki üre/tüketiciler, yeşil enerjinin yanı sıra fiziki ürün ve hizmet üretmeye de

11 Pİyasa Kapİtalİzmİnden İşbİrlİkçİ Ortak Kaynaklara 13 başlayacak, online sanal sınıflarda sıfıra yakın marjinal maliyetle eğitim alacak ve ekonomiyi neredeyse tamamen ücretsiz mal ve hizmetler çağına taşıyacak. Sıfıra yakın marjinal maliyet devriminin önde gelen aktörlerinin büyük kısmı, bedavaya yakın fiyatlı mal ve hizmetler yaygınlaştıkça, büyümenin devam etmesini sağlayacak kadar kâr bırakacak ve hatta kapitalist sistemin gelişmesine zemin oluşturacak başka mal ve hizmetler yaratma fırsatlarına da kavuşacağımızı öngörüyor. Wired dergisinin eski editörü Chris Anderson, bedava dağıtılan ürünlerin öteden beri potansiyel müşterileri, başka ürünleri satın almaya ikna etmek için kullanıldığını hatırlatıp, ilk kullan-at tıraş makinelerinin üreticisi Gillette örneğini veriyor. Gillette, ürünün sap kısmını bedava vererek tüketicileri o saplara uygun bıçakları almaya ikna etme yöntemini uygulamıştı. 3 Aynı şekilde günümüzün müzisyenleri de ürettikleri müziğin online olarak milyonlarca kişi tarafından ücretsiz paylaşılmasına izin veriyor. Bu sayede sadık bir hayran kitlesi oluşturmayı ve bu kitlenin konserlerine para ödeyerek gelmesini umut ediyorlar. The New York Times ve The Economist bazı yazıları milyonlarca kişiye ücretsiz sunuyor ve belli bir oranda okurun, o yazıların daha ayrıntılı versiyonlarını okumak için para ödeyip abone olacağını hesaplıyor. Bu anlamda Bedava etiketi, para ödeyen bir müşteri kitlesi yaratmak için bir pazarlama aracı olarak kullanılıyor. Bunlar, ileriyi göremeyen kısa ömürlü hatta safça hayallerdir. Toplumun ekonomik hayatını meydana getiren mal ve hizmetlerin giderek daha büyük bölümü sıfıra yakın marjinal maliyetle ve hatta bedavaya sunulmaya başlandıkça, kapitalist pazar, daha da dar nişlere doğru geri çekilmeye devam edecektir. Bu niş alanlarda faaliyet gösteren ve kâr eden şirketler, ekonominin ancak kıyısında varlığını sürdürebilecek, çok özel bazı ürün ve hizmetlere para ödeyen ve sayısı giderek azalan bir müşteri kitlesine bel bağlayarak varlıklarını sürdürmeye çalışacaklardır. Sıfıra yakın marjinal maliyet olgusunu kabul etmedeki gönülsüzlüğü anlamak zor değil. Hepsi değilse de ticaret sahnesinin eski tüfeklerinin büyük kısmı, çoğu mal ve hizmetin neredeyse bedelsiz verildiği, kâr olgusunun tarih olduğu, mülkiyetin anlamını yitirdiği ve pazarda bolluk yaşandığı bir ekonomiyi hayal bile edemezler. Sonra ne yaparız? İçlerinden bazıları bu soruyu sormaya başladı. Modern ekonomik düşüncenin büyük mimarlarından bazılarının bu problem konusunda uzun zaman önce kafa yorduğunu öğrenmek içlerini biraz olsun rahatlatıyor. John Maynard Keynes, Robert Heilbroner ve Wassily Leontief gibi isimler, kapitalizmi ileriye taşıyan kritik çelişki üzerinde çokça düşündüler. Uzak bir gelecekte yeni teknolojiler sayesinde üretkenliğin ciddi oranda artarak fiyatları aşağıya çekebileceğini ve üzerinde konuştuğumuz tabloyu yaratabileceğini öngörmüşlerdi.

12 14 NESNELERİN İNTERNETİ VE İŞBİRLİĞİ ÇAĞI Yirminci yüzyılın başlarında Şikago Üniversitesi profesörlerinden Oskar Lange in dikkatini esrarengiz bir mesele çekti. Olgunlaşmış bir kapitalist sistemde üretkenliği artırıp fiyatları düşürmek için yeni teknolojik atılımlar gerçekleştirme arayışı, sistemin kendi kendisiyle çatışmaya girmesine yol açıyordu. Büyük Buhrandan hemen sonra, 1936 da üretim araçlarının özel mülkiyette bulunmasının ekonomik gelişmeyi sonsuza kadar besleyip beslemeyeceği sorusunu gündeme getirdi. Teknolojik gelişmenin belirli bir aşamasında sistemin başarısı, daha fazla ilerlemeyi önleyen bir engel olarak ortaya çıkabilir miydi? 4 Lange e göre bir girişimci, fiyatları düşürmesini sağlayan teknolojik bir inovasyon yaptığında, çağdışı kalan üretim araçlarıyla çalışan rakiplerine karşı geçici bir rekabet avantajı sağlar. Bu da daha önce yaptığı yatırımların değerinin düşmesine yol açar. Bunun üzerine rakipler de kendi teknolojik inovasyonlarını yapmaya zorlanır, üretkenlik tekrar artar ve fiyatlar da tekrar düşer ve bu döngü bu şekilde sürer gider. Öte yandan, olgunluğa erişmiş, pazarın büyük kısmının birkaç şirket tarafından ele geçirildiği ve bir tekel veya oligopol durumunun yaşandığı sektörlerde, demode olan teknolojiye yapılan sermaye yatırımının değerini korumak adına ekonomik ilerlemeyi engellemek hâkim şirketlerin çıkarına olacaktır. Lange şöyle der: Yapılan sermaye yatırımının değerini korumak, girişimcinin en önemli kaygısı haline geldiğinde, ekonomik ilerleyişin durması veya en azından hatırı sayılır düzeyde yavaşlaması şarttır Bu sonuç, sektörün bir kısmında tekel durumu söz konusuysa daha da önem kazanır. 5 Sektörün güçlü liderleri, yeni şirketlerin ve inovasyonların önünü kesmeye çalışır. Ancak daha önce yapılan yatırımları korumak için yeni ve daha verimli teknolojileri yavaşlatmak veya tamamen durdurmak, yeni ve kârlı fırsatlara sermaye yatırılmasını önlemek suretiyle bir pozitif geribildirim döngüsü yaratır. Sermaye, yeni ve kârlı alanlara yönelemezse ekonomi müzmin bir durgunluğa girer. Lange, kapitalisti kapitaliste kırdıran bu mücadeleyi keskin ifadelerle tarif eder: Kapitalist sistemin istikrarı, eski yatırımları korumak için ekonomik ilerleyişin durdurulması çabaları ve o çabaların başarısızlıkla sonuçlanması durumunda muazzam çöküşlerin meydana gelmesini önleme girişimleriyle sarsılır. 6 Ekonomik ilerlemeyi engelleme gayretleri eninde sonunda başarısızlıkla sonuçlanır. Çünkü sistemin sınırlarında ısrarla dolaşan yeni girişimciler vardır. Üretkenliği artırıp maliyetleri azaltacak inovasyonları arayıp bulurlar ve böylece rakiplerinden daha düşük fiyatlar sunarak müşteri kazanırlar. Üretkenlik artışı maliyet ve fiyatları sürekli aşağı çeker, kâr marjlarının düşmesine

13 Pİyasa Kapİtalİzmİnden İşbİrlİkçİ Ortak Kaynaklara 15 yol açar. Dolayısıyla, Lange in ana hatlarıyla tarif ettiği bu yarış, uzun vadede son derece acımasızdır. Günümüzde birçok iktisatçı, neredeyse bedava ulaşılabilecek mal ve hizmetler çağına temkinli bir şekilde yaklaşsa da daha eskilerden birkaç iktisatçı, bu fikre ihtiyatlı bir heyecanla bakıyor. Yirminci yüzyılın en saygın iktisatçılarından olan ve ekonomik kuramları bugün de geçerli kabul edilen Keynes, 1930 yılında kısa bir makale kaleme aldı. Torunlarımızın Önündeki Ekonomik Olanaklar adını taşıyan makale, milyonlarca Amerikalının 1929 da patlak veren krizin, aslında bir dibe vuruş sürecinin ilk safhası olduğunu anladığı sıralarda yayınlandı. Keynes in gözlemlerine göre yeni teknolojiler sayesinde kaydedilen üretkenlik artışıyla mal ve hizmet maliyetlerindeki gerileme öngörülmedik bir hızla gerçekleşiyordu. Ayrıca temel mal ve hizmetlerin üretiminde gereksinim duyulan emek de ciddi oranda azalıyordu. Keynes, yeni bir de terim ortaya attı. Okurlarına şöyle diyordu: Gelecek yıllarda teknolojik işsizlik terimini çokça duyacaksınız. Emek kullanımında tasarruf sağlayan yöntemleri, emek için yeni alanlar bulma hızımızdan daha hızlı bir şekilde geliştirmemizden kaynaklanan işsizliktir bu. Keynes, teknolojik işsizliğin kısa vadede sıkıntı yaratmakla birlikte uzun vadede büyük bir lütuf olacağını, çünkü bunun aslında insanoğlunun ekonomik problemlerini çözdüğü anlamına geleceğini de sözlerine eklemişti. 7 Keynes, enerjimizi ekonomi dışı amaçlara ayırmayı tercih edeceğimize ve bu ekonomik ihtiyaçların karşılanacağı bir noktaya tahminlerimizden de daha kısa sürede ulaşacağımıza inanıyordu. 8 Makinelerin, bedava sayılabilecek ürün ve hizmetlerden bol bol üreteceği, insan neslini sıkıntı ve zahmetten kurtaracak bir gelecek hayal ediyordu. Bu, öyle bir çağ olacaktı ki, insan beyni, parasal konularla uğraşmak yerine hayat sanatları üzerine daha fazla yoğunlaşacak ve manevi anlamda daha yüksek mertebelere yükselmenin peşine düşecekti. Lange ve Keynes, 1930 lu yıllarda kapitalist sistemin çekirdeğinde yatan şizofreniyi görmüştü. Onları korkutan, üretkenliği yukarı ve marjinal maliyetleri aşağı çeken rekabetçi pazarlara özgü girişimci dinamizmdi. İktisatçılar, en verimli ekonomilerin, tüketicinin satın aldığı mal için sadece marjinal maliyet kadar ödeme yaptığı ekonomiler olduğunu uzun zamandır biliyorlar. Gelgelelim, eğer tüketiciler sadece marjinal maliyet kadar para öderse ve bu maliyetler sıfıra doğru hızla inmeye başlarsa, şirketler, yaptıkları yatırımdan yeterli geri dönüş sağlayamayacak, hissedarlarını memnun edecek kadar kâr elde edemeyecekler demektir. Bu durumda pazar liderleri, tekel oluşturmak suretiyle pazarda egemenlik kurmak isteyecektir. Bu yolla, sattıkları ürünlerin marjinal maliyetinden daha yüksek fiyatlar belirleyebileceklerdir. Böylece görünmez bir elin, pazarı sıfıra yakın maliyetlerin olduğu o en verimli ekonomi tablosuna doğru iteklemesine ve pazarı bedavaya yakın fiyatlı mal ve hizmetlerin doldur-

14 16 NESNELERİN İNTERNETİ VE İŞBİRLİĞİ ÇAĞI masına engel olacaklardır. Kapitalist kuram ve uygulamaların temelinde işte bu ikilem yatmaktadır. Lange ve Keynes ten seksen yıl sonra çağdaş iktisatçılar, bir kere daha kapitalist sistemin çelişkilerle örülü işleyişine gözlerini çevirmiş durumdalar. Toplumu sıfıra yakın marjinal maliyet devrine hızla taşıyan yeni teknolojiler ortadayken pazar ekonomisini, kendi kendini yok edecek hale gelmeden nasıl yaşatacaklarını bilemiyorlar. Başkan Bill Clinton zamanında ABD Hazine Bakanlığı görevini yürüten ve Harvard Üniversitesi nin eski başkanı olan Lawrence Summers ile Kaliforniya Üniversitesinde iktisat profesörü olarak görev yapan J. Bradford DeLong, Ağustos 2001 de Kansas City Merkez Bankasınca düzenlenen Bilgi Ekonomisinin Ekonomik Politikası adını taşıyan sempozyumda ortak bir tebliğ sunarak kapitalizmin çelişkisini yeniden gündeme getirdiler. Bu sefer risk daha büyüktü. Yeni bilgi teknolojileri ve henüz yaygınlaşmaya başlayan internet, gelecek onyıllarda kapitalist sistemi sıfıra yakın marjinal maliyet olgusuyla karşı karşıya bırakabilirdi. Summers ve DeLong un kaygıları, yıldızı yeni yeni yükselmeye başlayan veri işleme ve iletişim teknolojileri üzerine yoğunlaşıyordu. Bu sismik inovasyonlar nedeniyle ticari hayatın sil baştan düzenlenmesi gerektiğini düşünüyorlardı. Mevcut durum, elektriğin icadıyla yaşananlarla yarışacak boyuttaydı. Summers ve DeLong a göre bu teknolojik değişimlerin, marjinal maliyetleri ciddi şekilde aşağı çekme ihtimali yüksekti. Bu da söylemlerinin çıkış noktasını oluşturuyordu. Onlar için ekonomik verimlilik anlamında en temel şart, fiyatın marjinal maliyete eşit olmasıydı. 9 Bilgi teknolojisi mallarında dağıtımın sosyal ve marjinal maliyetinin sıfıra yakın olduğunu kabul ediyorlardı. 10 İşte bu noktada ortaya bir ikilem çıkıyordu. Bilgi teknolojisi ürünleri, marjinal üretim maliyeti üzerinden -sıfır- dağıtılacaksa, [sabit hazırlık] maliyetlerini karşılamak için tüketiciye yapılan satışlardan elde edilen geliri kullanan ticari şirketlerin bu ürünleri geliştirip üretmesi imkânsız hale gelir. Bilgi teknolojileri ürünlerinin geliştirilip üretilmesi için şirketler, bu ürünleri kâr koyarak birilerine satmak durumundadır. 11 Summers ve DeLong, ön maliyetlerin devlet sübvansiyonlarıyla karşılanmasına karşıydılar. İdari bürokrasi ve grup düşüncesi nin pazarın girişimci ruhunu yok edeceği görüşündeydiler. 12 İki ünlü iktisatçı, devlet müdahalesi yerine, çekinerek de olsa, malların önemli derecede artan ölçeğe göre getiri koşullarıyla üretildiği bir ekonomide inovasyonu korumanın en iyi yolunun kısa vadeli doğal tekelleri desteklemek

Yönetim 2.0. Harvard Business Review. Çeviren Melis İnan

Yönetim 2.0. Harvard Business Review. Çeviren Melis İnan Yönetim 2.0 Harvard Business Review Çeviren Melis İnan ISBN 978-605-4538-80-5 Harvard Business School, 2011 Orijinal adı ve yayıncısı: Management Tips, Harvard Business Review Türkçe yayın hakları Akcalı

Detaylı

Kaos Yönetimi Çalkantılar Çağında Yönetim ve Pazarlama

Kaos Yönetimi Çalkantılar Çağında Yönetim ve Pazarlama Kaos Yönetimi Kaos Yönetimi Çalkantılar Çağında Yönetim ve Pazarlama PHILIP KOTLER JOHN A. CASLIONE Çeviri: Kıvanç Dündar ISBN 978-605-5655-55-6 2009 Philip Kotler and John A. Caslione Orijinal adı ve

Detaylı

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI 2023 e 10 Kala Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı nda konuya yönelik düşüncelerimi ifade etmeden önce sizleri, şahsım ve İstanbul

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

İHRACAT. Mutlu Yılmaz

İHRACAT. Mutlu Yılmaz İHRACAT İHRACAT Mutlu Yılmaz ISBN 978-605-322-176-0 2014 Optimist Yayım ve Dağıtım Optimist Yayım Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti. Sertifika no. : 11970 Telefon : 0216 481 29 17-18 Faks : 0216 521 10 64

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Üniversite Sanayi İşbirliğinde Yaklaşımlar 29 Mart 2013 Elazığ Önsöz Çeşitli

Detaylı

Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum.

Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Sayın Bakan, Değerli Konuklar, Bu yıl 2.si düzenlenen Euromoney Türkiye Finans ve Yatırım Forumu nda Akbank adına sizlerle bir arada olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Forumun Türkiye hakkındaki genel

Detaylı

Basın Bülteni Release

Basın Bülteni Release Basın Bülteni Release BASF, ikinci çeyrekte satış hacmini artırdı 26 Temmuz 2014 BASF, 2014 yılı ikinci çeyreğinde satışlarını yüzde 1 artırarak 18,5 milyar avroya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi

Detaylı

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü

Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Makroekonomik Hedeflere Ulaşmada Rekabet Politikası ve Uygulamalarının Rolü Durmuş Yılmaz, Başkan 26 Mart 2008, Ankara Değerli Konuklar, Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Detaylı

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013

PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 PİYASAYA BAKIŞ 24 Temmuz 2013 RİSKİN İŞTAHI KAÇARSA Bernanke nin Mayıs ayı içerisinde yaptığı açıklama ile başlayan riskten kaçınma eğilimi 19 20 Haziran FED toplantısı ile doruğa ulaştı. FED in 85 milyar

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA

GİRİŞİMCİLİKTE İŞ MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA GİRİŞİMCİLİKTE İŞ MODELİ Yrd. Doç. Dr. Emin EMİRZA Kayseri 2015 İş modeli Örnek olay: ipod/itunes Apple 2003 yılında taşınabilir eğlencede devrim yaparak, yeni bir Pazar yarattı ve şirketi dönüştürerek

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması

PAZAR NERESİDİR? Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi. Pazar Araştırması Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Pazar Araştırması PAZAR NERESİDİR? Pazar mal ve hizmetlerin satışa sunuldukları ve alıcılar ile satıcıların bir araya geldikleri her yerdir. Mağaza, hal, manav, restoran,

Detaylı

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı.

Aslında, benim perakende sektöründeki kariyerim bir anlamda 12 yaşında sahibi olduğumuz süpemarkette yaz tatillerinde çalışmamla başladı. Değerli Basın Mensupları, Kıymetli Konuklar, İstanbul, 14 Temmuz 2008 Öncelikle Real Hipermarketleri Türkiye Genel Müdürü olarak gerçekleştirdiğimiz ilk basın toplantımıza katılımınız için çok teşekkür

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "SAĞLIĞA YENİLİKÇİ BİR BAKIŞ AÇISI: MOBİL SAĞLIK RAPORU TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN SAĞLIĞA YENİLİKÇİ BİR BAKIŞ AÇISI: MOBİL SAĞLIK RAPORU TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI CANSEN BAŞARAN-SYMES IN "SAĞLIĞA YENİLİKÇİ BİR BAKIŞ AÇISI: MOBİL SAĞLIK RAPORU TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI 22 Mart 2016 İstanbul, Sheraton Hotel&Convention Center

Detaylı

Mikroiktisat Final Sorularý

Mikroiktisat Final Sorularý Mikroiktisat Final Sorularý MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 10.01.2011 Saat: 13:00 Çoktan Seçmeli Sorular: Sorunun Yanıtı

Detaylı

İşletme Okulunda Öğrendiğim 101 Şey

İşletme Okulunda Öğrendiğim 101 Şey İşletme Okulunda Öğrendiğim 101 Şey Michael W. Preis ve Matthew Frederick İllüstrasyonlar: Matthew Frederick Çeviren: Melih Arat ISBN 978-605-4538-39-3 Matthew Frederick, 2010 Orijinal adı ve yayıncısı:

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

Sosyal Girişimler, Sosyal bir amaçla kurulur ve faaliyet gösterir, Ekonomik faaliyetler yürütür, Elde ettikleri karı sosyal amaçları için kullanır.

Sosyal Girişimler, Sosyal bir amaçla kurulur ve faaliyet gösterir, Ekonomik faaliyetler yürütür, Elde ettikleri karı sosyal amaçları için kullanır. Sosyal Girişimler, Sosyal bir amaçla kurulur ve faaliyet gösterir, Ekonomik faaliyetler yürütür, Elde ettikleri karı sosyal amaçları için kullanır. Sosyal girişimler, çoğunlukla ürün ve hizmetler yaratırken

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor Tarih: 06.10.2013 Sayı: 2013/16 Türkiye de e-ticaret Raporu na göre online alışveriş beş yılda 3 e katlandı 5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor İSMMMO nun Türkiye de e-ticaret adlı raporuna

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Orta ölçekli şirketler için uçtan uca işbirliği sunuyoruz.

Orta ölçekli şirketler için uçtan uca işbirliği sunuyoruz. Orta ölçekli şirketler için uçtan uca işbirliği sunuyoruz. İletişiminiz ne kadar iyi? Bu, günümüzün mobil ve sanal iş alanı ortamında çalışanları iş ortakları ve müşterileri arasında kesintisiz iletişim

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2014 31.03.2014 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

OKTAY ÖNCEL. Kendisinden hem Avnet hem de Türkiye de son dönemde gerçekleştirilen teknoloji yatırımlarına dair bilgiler aldık.

OKTAY ÖNCEL. Kendisinden hem Avnet hem de Türkiye de son dönemde gerçekleştirilen teknoloji yatırımlarına dair bilgiler aldık. OKTAY ÖNCEL OT/VT sektörünün yakından tanıdığı bir ismi ağırlıyoruz bu sayıda VecTime da; Avnet Technology Solutions Türkiye nin Kurumsal Çözümler Bölümü Yöneticisi Oktay Öncel. Kendisinden hem Avnet hem

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

ISBN 978-605-4538-43-0 2012, Zülfü Dicleli

ISBN 978-605-4538-43-0 2012, Zülfü Dicleli ISBN 978-605-4538-43-0 2012, Zülfü Dicleli Optimist Yay nlar Telefon : 0216 481 29 17-18 Faks : 0216 521 10 64 e-posta: optimist@optimistkitap.com www.optimistkitap.com www.iskitaplari.com facebook.com/optimistkitap

Detaylı

Bilgi Çağında Kütüphane

Bilgi Çağında Kütüphane Bilgi Çağında Kütüphane Gürcan Banger 27 Mart 2006 Yunus Emre Kültür Merkezi Değişen Dünya 1950 li yıllara kadar üretim için sermaye, işgücü, enerji ve hammadde önemli girdiler olarak kabul ediliyordu.

Detaylı

Değerli İhracatçılar, Değerli Basın Mensupları,

Değerli İhracatçılar, Değerli Basın Mensupları, Sayın Başbakanım, Değerli Bakanlarım, Değerli İhracatçılar, Değerli Basın Mensupları, 26 ihracatçı sektörümüzdeki, 61 bin ihracatçımızın temsilcisi Türkiye İhracatçılar Meclisi nin Sektörler Toplantısı

Detaylı

ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİ ANALİZİ

ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİ ANALİZİ ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİ ANALİZİ Bugün, saat 15:30 da global piyasalara etkisi çok büyük olan ABD Tarım Dışı İstihdam Raporu açıklanacak. Veri açıklandığı sırada dalgalanmanın çok yüksek olabileceğini

Detaylı

Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol

Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol Bilgi pazarındaki sert rekabet ortamı pazarlama araştırması endüstrisinin müşterilerin bilgi ihtiyaçlarına daha fazla yoğunlaşmasını gerektiriyor.

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 Ders Planı Kıtlık, Tercih ve Piyasa Sistemi Arz Talep Analizi Tüketici Dengesi Üretici Dengesi Maliyet Teorisi Piyasalar Tam Rekabet Piyasası Tekel Piyasası

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

Turkuaz Ege de Yemden Balığa

Turkuaz Ege de Yemden Balığa Turkuaz Ege de Yemden Balığa UZANAN yolculuk... Denİz dostu olduğumuzu DÜNYA BİLİYOR! Türkiye nin en güçlü ve büyük topluluklarından biri olan Yaşar Grubu nun tam entegrasyon felsefesi ile 1983 yılında

Detaylı

www.istanbulihracatmerkezi.com İHRACAT MODELİ: İşlenmiş ve Paketlenmiş Sebzeler ve Meyveler Son Veri Güncellemesi: 31/07/2014

www.istanbulihracatmerkezi.com İHRACAT MODELİ: İşlenmiş ve Paketlenmiş Sebzeler ve Meyveler Son Veri Güncellemesi: 31/07/2014 www.istanbulihracatmerkezi.com İHRACAT MODELİ: İşlenmiş ve Paketlenmiş Sebzeler ve Meyveler Son Veri Güncellemesi: 31/07/2014 info@istanbulihracatmerkezi.com 1 Ürün Analizi 2 İşlenmiş ve paketlenmiş sebze

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

VESTEL ŞİRKETLER GRUBU

VESTEL ŞİRKETLER GRUBU İÇİNDEKİLER : VESTEL ŞİRKETLER GRUBU VESTEL ELEKTRONİK TARİHÇE VİZYON/MİSYON FAALİYET ALANLARI ÜRÜN KATEGORİSİ TASARIM YÖNÜ İLE VESTEL TASARIM FABRİKASI VİZYON/MİSYON VESTEL ŞİRKETLER GRUBU VESTEL ELEKTRONİK

Detaylı

2013 TE ÇİMEN HALI BÜYÜMEYİ HEDEFLİYOR!

2013 TE ÇİMEN HALI BÜYÜMEYİ HEDEFLİYOR! ÇİMEN HALI 2013 TE %25 BÜYÜMEYİ HEDEFLİYOR! Kaşmir Halı Marmara Bölge Bayi Çimen Halı, Bağcılardaki 5 bin m2 lik yeni yerinde satış öncesi ve satış sonrası verdiği hizmetle halı sektöründe yükselişini

Detaylı

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ

Pazarlama İlkeleri. Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Pazarlama İlkeleri Editör Yrd. Doç. Dr. Serpil YILMAZ Yazarlar Yrd. Doç Dr. Ali GÜLÇUBUK Yrd.Doç.Dr.Akif ALTINBIÇAK Yrd.Doç.Dr. Berrin YÜKSEL Yrd.Doç.Dr. Emin Akkılıç Yrd Doc. Dr. Gülnur ETİ İÇLİ Yrd.

Detaylı

Geçen Haftanın Ödevi???

Geçen Haftanın Ödevi??? Bilginin Neden Olduğu Değişimler Ekonomik Alanda Yaşanan Değişimin Etkileri Siyasi Alanda Yaşanan Değişimin Etkileri Sosyal Alanda Yaşanan Değişimin Etkileri Kültürel Alanda Yaşanan Değişimin Etkileri

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Reel Sektör Risk Yönetimi

Reel Sektör Risk Yönetimi Temel Analiz 2009 Aralık ayında vadeli piyasalarda 1230.0 dolar/ons seviyesine kadar yükselen altın fiyatları sonrasında yaklaşık % 15 düşüş ile Şubat ayı başında 1045.0 dolar/ons seviyesine geriledi.

Detaylı

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi

İşletmelerin Özel Hedefleri Müşteri/Çalışan memnuniyeti - eğitimi ve kariyer gelişimi İşletmelerin Genel Hedefleri Finansal Hedefler: Kârlılık ve yeni kârlı yatırımlar Pazarlama hedefleri Var olma hedefi: Ticari hayatı sürdürmek Sosyal sorumluluk ve topluma hizmet İşletmelerin Özel Hedefleri

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

Basın bilgisi. Şirketin olumlu ekonomik durumunu geliştirme

Basın bilgisi. Şirketin olumlu ekonomik durumunu geliştirme Basın bilgisi Tarih: 21/03/2012 Fensterbau/frontale 2012 için Roto pencere ve kapı teknolojisi Roto Grubu başarı yolunda ilerliyor / 2011 satış hacminde yeni rekor / Gelişen pazar konumu / Tatsız solar

Detaylı

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur?

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? Kısa adı SANGEM olan Sanayi Geliştirme Merkezi, Eskişehir Sanayi Odası (ESO) nın öncülüğünde Eskişehir sanayine rekabet üstünlüğü kazandırmak, yenilikçi sanayi modeli

Detaylı

Stratejik Pazarlama Planlaması. Tolga DURSUN

Stratejik Pazarlama Planlaması. Tolga DURSUN Stratejik Pazarlama Planlaması Tolga DURSUN 1 İŞLETME YÖNETİM SÜRECİ PLANLAMA UYGULAMA DENETLEME o Amaçları Belirleme o Strateji ve taktikleri belirleme Örgütleme Kadrolama Yürütme Performans sonuçlarını

Detaylı

Günlük Forex Bülteni. Piyasa Gündemi G E D İ K Y A T I R I M K A L D I R A Ç L I İ Ş L E M L E R. 19 Haziran 2014 Perşembe

Günlük Forex Bülteni. Piyasa Gündemi G E D İ K Y A T I R I M K A L D I R A Ç L I İ Ş L E M L E R. 19 Haziran 2014 Perşembe i G E D İ K Y A T I R I M K A L D I R A Ç L I İ Ş L E M L E R İçindekiler Piyasa Gündemi Piyasa Gündemi İngiltere Merkez Bankası toplantı tutanaklarında faizin değişmemesi kararı çıkmakla birlikte, faiz

Detaylı

Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği

Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Ulusal Ar-Ge Merkezleri Sempozyumu 10-11 Nisan 2012 Adana İçerik Türkiye de Satış dan Ar-Ge

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35 İçindekiler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 Küreselleşme... 4 Fütüristlerin Görüşleri... 7 Bilgi Toplumu... 8 Kağıtsız Fabrikalar... 9 Tek Kişilik Şirketler...10 Küresel Üretici...11 Küresel

Detaylı

TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 YILSONU FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI

TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 YILSONU FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI TÜRK TELEKOM GRUBU 2012 YILSONU FİNANSAL SONUÇLARINI AÇIKLADI Basın Bülteni 6 Şubat 2013 Güçlü Büyüme ve Karlılık 2012 de Devam Etti Türkiye nin öncü iletişim ve yakınsama teknolojileri grubu Türk Telekom,

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Basın Bülteni. BASF, 3. çeyrekte satış hacmini artırdı

Basın Bülteni. BASF, 3. çeyrekte satış hacmini artırdı Basın Bülteni BASF, 3. çeyrekte satış hacmini artırdı BASF, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde satışlarını yüzde 3 artırarak 18,3 milyar Avro ya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi karı ise (FAVÖK) yüzde 9

Detaylı

ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİ ANALİZİ

ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİ ANALİZİ ABD TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİ ANALİZİ Bugün, saat 15:30 da global piyasalara etkisi çok büyük olan ABD Tarım Dışı İstihdam Raporu açıklanacak. Veri açıklandığı sırada dalgalanmanın çok yüksek olabileceğini

Detaylı

Türkiye İç Denetim Kongresi, 11 Kasım 2013. Sosyal Medya Riski ve Denetimi. Doğan Tanrıseven EY Danışmanlık Hizmetleri, Direktör

Türkiye İç Denetim Kongresi, 11 Kasım 2013. Sosyal Medya Riski ve Denetimi. Doğan Tanrıseven EY Danışmanlık Hizmetleri, Direktör Türkiye İç Denetim Kongresi, 11 Kasım 2013 Sosyal Medya Riski ve Denetimi Doğan Tanrıseven EY Danışmanlık Hizmetleri, Direktör Sosyal Medya Kavramı Anket Soruları Sayfa 2 Sosyal Medya Kavramı Geleneksel

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek Tarih: 19.01.2013 Sayı: 2014/01 İSMMMO dan Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı Raporu Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek İSMMMO nun Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı adlı

Detaylı

Serpil Ünal. Yeni Ekonomide Müşteri İlişkileri. Bilgi Teknolojileri

Serpil Ünal. Yeni Ekonomide Müşteri İlişkileri. Bilgi Teknolojileri Serpil Ünal Yeni Ekonomide Müşteri İlişkileri ve Bilgi Teknolojileri -II- Yay n No : 2416 flletme-ekonomi : 467 1. Bask - Nisan 2011 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-439 - 6 Cop yright Bu ki ta b n bu ba s

Detaylı

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim. 1 GÜLER SABANCI KONUŞMA METNİ 12. ARAŞTIRMACILAR ZİRVESİ 12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

ÖNÜMÜZDEKİ 5 YILIN 10 KÜRESEL MAKRO TRENDİ. Kaynak: Euromonitor International

ÖNÜMÜZDEKİ 5 YILIN 10 KÜRESEL MAKRO TRENDİ. Kaynak: Euromonitor International ÖNÜMÜZDEKİ 5 YILIN 10 KÜRESEL MAKRO TRENDİ Kaynak: Euromonitor International #1 Alışverişte Belirsiz Bir Gelecek Tüketiciler para harcama konusunda, özellikle yüksek ücretli ürünlere karşı, biraz daha

Detaylı

E-KİTAP SATIŞLARINIZLA, SÜREKLİ BİR GELİRE NE DERSİNİZ? Www.EkitapKazanclari.coM. By Alia RİOR. Alia RİOR www.ekitapkazanclari.com

E-KİTAP SATIŞLARINIZLA, SÜREKLİ BİR GELİRE NE DERSİNİZ? Www.EkitapKazanclari.coM. By Alia RİOR. Alia RİOR www.ekitapkazanclari.com E-KİTAP SATIŞLARINIZLA, SÜREKLİ BİR GELİRE NE DERSİNİZ? E-KİTAP KAZANÇLARI Www.EkitapKazanclari.coM By Alia RİOR Alia RİOR www.ekitapkazanclari.com Sorumluluk Sınırları ve Garanti Feragatnamesi ÖNEMLİ:

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM

YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM Neler Öğreneceğiz? Makroekonominin tanımı Makroekonomi ve Mikroekonomi Ayrımı Makroekonominin Gelişim Süreci ve Tarihi Düşünce Okullarının Makroekonomik

Detaylı

İzmir İktisat Kongresi, 30-31 Ekim 2013 Oturum 7D: Tarım ve Gıda Sektöründe Dönüşüm. Panel Başkanı: Vedat Mirmahmutoğlları, GTHB Müsteşarı

İzmir İktisat Kongresi, 30-31 Ekim 2013 Oturum 7D: Tarım ve Gıda Sektöründe Dönüşüm. Panel Başkanı: Vedat Mirmahmutoğlları, GTHB Müsteşarı İzmir İktisat Kongresi, 30-31 Ekim 2013 Oturum 7D: Tarım ve Gıda Sektöründe Dönüşüm Panel Başkanı: Vedat Mirmahmutoğlları, GTHB Müsteşarı Panelistler: Erdoğan Güneş (Ankara Üniversitesi), Abdullah Kutlu

Detaylı

E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar. Serdar Katipoğlu

E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar. Serdar Katipoğlu E-kitap: Yerel ve Küresel Boyutlar Serdar Katipoğlu giriş Aydınlanma dönemin insanlığa ve uygarlığa kazandırdığı ve bizim de bugün içinde sektör olarak çalıştığımız kütüphaneler 90 lı yıllardan beri kendi

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Dr. Emin Avcı Türkiye de Bireysel Emeklilik Sistemi ve Bireysel Emeklilik fiirketlerinin Etkinli i Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Copyright

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR?

TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Haziran 2010 SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI: TÜRKİYE DE İŞ DÜNYASINDA ÇALIŞANLAR SOSYAL MEDYAYI NASIL KULLANIYOR? Proje Koordinatörleri: İndeks Araştırma Ekibi Simge Şahin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Giriş:

Detaylı

Çin in Avrupa da Pazar Kaybı Devam Ediyor Yazar: Mithat Aracı/Da Kong

Çin in Avrupa da Pazar Kaybı Devam Ediyor Yazar: Mithat Aracı/Da Kong Çin in Avrupa da Pazar Kaybı Devam Ediyor Yazar: Mithat Aracı/Da Kong 2013 yılının bu ilk Çorapland dergisiyle başlayarak, sizlere, bu güne kadar yalnızca pamuklu soket segmenti vasıtasıyla analiz ettiğim

Detaylı

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta f Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta Reklamın satmadığı dönemlere çoktan girdik. Markalar satış ve pazarlama stratejilerini bunun üzerine kurduğu, odaklandırdığı devirler de

Detaylı

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor?

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Pınar ELMAS Otomotiv sektörü, ekonomide yarattığı katma değer, istihdama olan katkısı ve ilişkide bulunduğu diğer sektörlerdeki teknolojik gelişmenin

Detaylı

Uyumluluk markalamasından katma değerli kodlamaya kadar

Uyumluluk markalamasından katma değerli kodlamaya kadar Teknik rapor Uyumluluk markalamasından katma değerli kodlamaya kadar Ultra Yüksek Hızlı Sürekli Mürekkep Püskürtme teknolojisi, ambalajlamayı geliştirmek için yeni olanaklar oluşturmaktadır Kodlama ve

Detaylı

ERDOĞAN YÜKSEL KOSGEB Çanakkale Müdürü

ERDOĞAN YÜKSEL KOSGEB Çanakkale Müdürü ERDOĞAN YÜKSEL KOSGEB Çanakkale Müdürü 2011 Şubat 2012 Şubat Sayı % Sayı % Toplam 22.802 100,0 23.338 100,0 Ücretli veya yevmiyeli 14.001 61,4 14.668 62,9 İşveren 1.192 5,2 1.228 5,3 Kendi hesabına 4.685

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN DIGITAL PAZARIN ODAK NOKTASI e-ticaret RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI 5 Haziran 2014 Sabancı

Detaylı

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir.

1960 ile 2012 arasında ortalama yıllık büyüme oranı yüzde 4,5 olarak gerçekleşmiştir. MESAJ 1 GEÇTIĞIMIZ ONYILLARDA KAYDEDILEN ISTIKRARLI BÜYÜME TÜRKIYE YI YÜKSEK GELIR EŞIĞINE GETIRIRKEN, REFAH PAYLAŞILMIŞ VE ORTA SINIFIN BÜYÜKLÜĞÜ IKI KATINA ÇIKMIŞTIR. 1960 ile 2012 arasında ortalama

Detaylı

Tedarikçi Seçimi Marka Ve Pazarlama. Ufuk Peker

Tedarikçi Seçimi Marka Ve Pazarlama. Ufuk Peker Tedarikçi Seçimi Marka Ve Pazarlama Ufuk Peker Kişisel Etkinlik Özbilinç Özyönetim Özmotivasyon Ne Görüyoruz? Ekip Olma Strateji Planlama Kendimizi Yönetme Bir şeyi yapabileceğimize veya yapamayacağımıza

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Pazarlama nedir? Piyasa ve Müşteri İhtiyaçlarının Anlaşılması Müşteri Odaklı Pazarlama Stratejisi Bütünleşmiş Pazarlama Plan ve Programının Hazırlanması Müşteri

Detaylı

E-Ticaret Yeni Ekonomi

E-Ticaret Yeni Ekonomi YENİ EKONOMİ Yeni ekonomi bilgi ekonomisidir. Yeni ekonomide bilgi hem nitelik hem de nicelik açısından daha önceki dönemlerde kullanılan girdilerden daha önemli bir hale gelmektedir. Bilgi emek ve sermayenin

Detaylı

PAZARLAMA 3.0 ve DEĞER MÜHENDĐSLĐĞĐ

PAZARLAMA 3.0 ve DEĞER MÜHENDĐSLĐĞĐ PAZARLAMA 3.0 ve DEĞER MÜHENDĐSLĐĞĐ Đçinde bulunduğumuz bilgi çağında tüm müşteriler aldıkları ürün veya hizmetten bir değer elde etmeyi ve sorunlarının çözümünü bulmayı amaçlamaktadırlar. Müşterilerin

Detaylı

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr Türkiye'nin ilk konut çöpçatanı Tüketici ile bankaların arasını bulan bir çöpçatan gibi çalışıyor. Türkiye de büyüme potansiyelinin en yüksek olduğu piyasalardan biri de şüphesiz konut. Dünyada 2008 de

Detaylı

I.BURDUR SEMPOZYUMU EKONOMİ-TİCARET VE SANAYİ

I.BURDUR SEMPOZYUMU EKONOMİ-TİCARET VE SANAYİ I.BURDUR SEMPOZYUMU EKONOMİ-TİCARET VE SANAYİ 1262 I.BURDUR SEMPOZYUMU I.BURDUR SEMPOZYUMU 1263 BURDUR DAKİ KOBİ LERDE ELEKTRONİK TİCARET UYGULAMALARI İrfan ATEŞOĞLU * 1. Elektronik Ticaret Kavramı E-ticaretin

Detaylı