KORAY KARASU PROFESYONELLEŞME OLGUSU VE KAMU YÖNETİMİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KORAY KARASU PROFESYONELLEŞME OLGUSU VE KAMU YÖNETİMİ"

Transkript

1 KORAY KARASU PROFESYONELLEŞME OLGUSU VE KAMU YÖNETİMİ IVI1VI Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları Tezler Dizisi: 11

2 KORAY KARASU PROFESYONELLEŞME OLGUSU VE KAMU YÖNETİMİ MÜLKİYELİLER BİRLİĞİ VAKFI YAYINLARI: TEZLER DİZİSİ : 11

3 Mülkiyeliler Birliği Vakfı Konur Sokak No: Kızılay-ANKARA T e l: (0.312) Faks : (0.312) Ankara, Kasım 2001 ISBN Hazırlayan: Afşaroğlu Matbaası T e l: (0.312)

4 A n n e m e ve B a b a m a

5

6 Bu çalışma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Anabilim Dalı nda Yüksek Lisans Tezi olarak sunulmuş ve 26 Kasım 1999 da Prof. Dr. Oğuz Onaran, Doç. Dr. Ahmet Makal ve Yrd. Doç. Dr. Cahit Eınre den oluşan jüri tarafından Pekiyi dereceyle kabul edilmiştir; yayıma hazırlanırken gözden geçirilerek birtakım eklemeler ve düzeltmeler yapılmıştır.

7

8 İÇİNDEKİLER Sunuş... IX Önsöz... XI Kısaltmalar...XII Çizim ve Çizelgeler L istesi...xiv GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM PROFESYONEL UĞRAŞLAR ve PROFESYONELLEŞME I. PROFESYONELLEŞME KURAM LARI...44 A. Yapısal-İşlevselci K u ra m B. Marxist K uram lar Profesyonelleşmeme T e z i Proleterleşme T ezi C. Diğer Kuramsal Değerlendirmeler...54 II. PROFESYONEL UĞRAŞ...60 A. Meslekler Toplumbiliminde İnceleme Alanının D eğişim i...60 B. Profesyonelleşme S üreci C. Mesleklerin Sınıflandırılm ası D. Profesyonelleşme Sürecinin A ktörleri Meslek b irlik leri Ü niversite Profesyonel Hizmetin Alıcıları Devlet...90 E. Profesyonel Davranış Öncülleri Yüksek Derecede Sistematik Meslek B ilg isi Mesleki Toplum sallaşm a Profesyonel İdeoloji - Profesyonalizm Profesyonel Etik Kodlar Özyönetim İKİNCİ BÖLÜM KAMU YÖNETİMİ VE PROFESYONELLEŞME S Ü R E C İ I. YÖNETİMİN TEMEL ÖĞELERİ VE ÖRGÜTLENME MODELLERİ A. Yönetimin Temel Ö ğ eleri İşbölümü VII

9 2. Sıradiizen Yetke B. Farklı Örgütlenme Modelleri ve Profesyonellerin K onum u Makine B ürokrasisi Profesyonel B ürokrasi a. Profesyonel Bürokrasinin Özü Olarak Birlikte Yönetim M odeli b. Özgün Bir Yapı Olarak Profesyonel Bürokrasinin Ortaya Çıkışı ve Ö zellikleri... ' A dhokrasi C. Profesyonelleşme, Bürokratikleşme ve Profesyoneller Bürokratikleşme ve Profesyonelleşme Süreçlerinin Karşılıklı İlişk isi a. Meslekler Açısından b. Örgütler Açısından Mesleki Bağlılık - Örgütsel B ağlılık II. KAMU YÖNETİMİ-KAMU YÖNETİCİLİĞİ-PROFESYONELLEŞME A. Kamu Yönetiminde Profesyonelleşme Kamu Yönetiminde Mesleklerin K o n u m u Mesleklerin Kamu Yönetiminde Yer Alma Biçimleri Mesleklerin Kamu Yönetiminde Yer Almasının Sonuçlan Kamu Yönetiminin Profesyonelleşmesinin Değerlendirilmesi 187 B. Kamu Yöneticiliği M esleği Bürokrasinin Tarihsel Gelişimi ve Yöneticilik Uğraşının Profesyonelleşm esi Siyasal Sistem ve Kamu Yönetiminin K onum u a. Siyasal Sistem ve Bürokrasi B içim leri b. Bürokrasi - Siyaset İlişkisi b 1. Bakan-Bürokrat İlişkisi b2.üst Düzey Kamu Yöneticiliği Kamu Yönetiminde Karar Verme A ktörleri Profesyonel Davranış Öncülleri ve Kamu Yöneticiliği Mesleği a. Meslek Bilgisi ve Mesleki Eğitim b. Özyönetim - Mesleki B irlik c. Mesleki Toplum sallaşm a d. Profesyonel E tik Kamu Yöneticiliği Mesleğinin Değerlendirilmesi SONUÇ KAYNAKÇA VIII

10 SUNUŞ Toplumbilim alanında mesleklerle ilgili kuramları, mesleklerin toplumsal gelişimi, kurumsallaşması, yönetim içinde profesyonellerin konumu, bürokrasi-profesyonelleşme ilişkisi, kamu yönetiminde mesleklerin konumu, yönetim içindeki profesyonelliğin doğurduğu sonuçlar gibi konularda şimdiye kadar yapılmış çalışmaları sistematik bir biçimde ele alıp inceleyen bu kitap, okuyucuyu yönetim alanında birtakım sorular sordurup düşünmeye yönlendiriyor. Bu sorulardan biri yöneticiliğin de bir meslek olup olmadığı tartışmasıdır. Öteki meslekler gibi kurumsallaşmasa da yöneticiliğin de yönetime özgü bilgiler gerektirdiğini, onun da aktörel kuralları olduğunu, örgütler içinde yöneticilik alanında da bir toplumsallaşma gerçekleştiğini ileri sürenler olduğu gibi, sıradüzende alt katlardan başlayarak yönetim deneyimi olan herkesin yöneticilik yapabileceğini ileri sürenler de vardır. Ama toplumsal, iktisadi, siyasal ilişkilerin gitgide karmaşıklaştığı, örgütlerin gitgide çevrelerine daha bağımlı duruma geldikleri günümüzde yöneticiliğin pek de hafife alınmaması gerekir. Buna bağlı bir sorun da genel yönetici -"teknik-mesleki" yönetici tartışmasıdır. Bir görüşe göre, bir örgütün üst düzey yöneticilerinin teknik ayrıntılar olmasa da o kuruluşun yaptığı işi bilmesi, teknisyenlerin önlerine getirdiği projeyi kavraması gerekir. Yönetici böyle bir projeyi değerlendirmek için gerekli bilgilere sahip değilse kolayca yanıltılabilir. Başka bir görüşe göre de, yöneticinin asıl görevi böyle bir projenin toplumda ne gibi sonuçlar doğuracağını, iktisadi yaşamdaki etkilerinin neler olacağını hesaplamasıdır. Özel kesimde örgütünün rekabetçi durumunu, pazar payını kestirmesi, kamu kesiminde de kamu yararını gözetmesi, projenin uzun süreli sonuçlarını kestirmesi gerekir. Bunun için de yöneticinin iktisat, toplumbilim, toplumsal psikoloji, siyaset bilimi gibi toplumsal bilimler öğrenimi görmüş olması gerekmektedir. Öte yandan kendisini yanıltmayacak, yeterli, güvenilir kimseleri seçmek, onları her zaman kendisine yardımcı olacak biçimde çalışmaya yönlendirmek de yöneticinin temel becerilerinden biridir. Böylece örgütün yaptığı iş ne olursa olsun, örgütte ne tür uzmanlık bulunursa bulunsun yönetim işini iyi öğrenmiş kimseler yönetici olabilir. Çok çeşitli kültürel ortamlarda, çok çeşitli işler yapan örgütler bulunduğuna göre bu konuda genel bir yargıya varmak hemen hemen olanaksızdır. IX

11 Günümüz yönetimindeki eğilim ise, genel yönetici görüşünün zayıflayıp profesyonellerin yönetimdeki işlevlerinin artması yönündedir. Dolayısıyla kamu yönetiminde kamusal değerler yerine profesyonel değerler öne çıkmakta, kamu yararından çok profesyonel öncüllere göre karar verilmektedir. İşte Koray Karasu, Weber, Parsons, Mills, Marx, Oppenheimer, Foucault gibi yazarların kuramlarını irdelerken, özellikle kamu yönetimi alanında önemli sorunları da öne çıkarıyor. Prof. Dr. Oğuz Onaran AÜSBF Kamu Yönetimi Bölümü Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı Başkanı X

12 ÖNSÖZ "Kamu Hizmetlerinin Örgütlenmesinde Yeni Yaklaşımlar ve Profesyonelleşme Olgusu" adlı yüksek lisans tez çalışmasına ilk başladığımda, kamu hizmeti kavramında yaşanan dönüşümlerin, kamu yönetiminin örgütlenmesine ve işleyişine yansımalarını ve bu noktada model olarak sunulan profesyonel bürokrasiyi incelemek amacında idim. Bu açıdan profesyonelleşme olgusu benim için daha geri plandaydı. Fakat çalışına ilerledikçe ve özellikle ulaştığım yeni kaynakların etkisi ile meslek toplumbiliminin kamu yönetimi açısından çok önemli bir alan olduğunun ayrımına vardım. Ülkemizde kamu yönetimi ile ilgili çalışmalarda göz ardı edildiğini düşündüğüm mesleklerin, kamusal yönelti belirleme sürecindeki rolleri nedeniyle özel olarak incelenmesi gerektiğini düşündüm. Bu noktadan sonra çalışmalarımı bu alana yönlendirdim. Sonuçta ortaya çıkan tez, profesyonelleşme ve bürokratikleşme süreçlerinin yönetime ve kamu yönetimine etkisini ve ülkemizde de çok tartışılan kamu yöneticiliği mesleği üzerine yoğunlaşmıştır. Yazıldığı dönemden sonra geçen iki seneye yakın sürede devam eden öğrenme süreci, yüksek lisans tezinde savunulan kimi tezlerin daha da olgunlaşmasına, kimi tezlerin de değişime uğramasına yol açmıştır. Buna rağmen, taslakları esas olarak tezin hazırlandığı dönemde ortaya çıkan, fakat zaman sorunu nedeniyle teze dahil edilemeyen bölümlerin, yine tezin yazıldığı dönemin yaklaşımlarına sadık kalmak koşuluyla bu çalışmaya eklendiğini belirtmeliyim. Kimi konulara metnin bütünlüğünü bozmamak için girişte yer vermeyi; sonuç bölümünü de bir anlamda, çalışmanın genel bir özeti biçiminde oluşturmayı tercih ettim. Tezim ile ilgili çalışmalar yaptığım bir dönemde, bir gün saklambaç oynayan kuzenlerim çalışma odama girmiş, onları gören teyzem "çıkın oradan ağabeyiniz kitap yazıyor!" demişti. Teyzemin farkında olmadan kullandığı "kitap yazıyor" ifadesi beni birkaç dakika da olsa tatlı tatlı düşündürmüş, gülümsetmişti. Kim istemez ki tezinin kitap olmasını. Bana bu olanağı tanıyan değerli hocam Prof. Dr. Cem Eroğul a, Mülkiyeliler Birliği Vakfı na ve her türlü kolaylığı sağlayan Vakıf Müdürü Deniz Gülsün Evrenosoğlu na teşekkürü bir borç bilirim. XI

13 Tezimi okuyup, eleştirileriyle katkılarını sunan değerli hocalarım Prof. Dr. Oğuz Onaran ve Doç. Dr. Ahmet M akal a, Gerek tezin yazılması, gerek yayıma hazırlanması aşamasında her an danıştığım ve eleştirileri ile her zaman bana yol gösteren, çalışmayı büyük bir titizlikle okuyarak katkılarda bulunan çok değerli hocam Yrd. Doç. Dr. Cahit Emre ye, Bu çalışma ile ilgili olarak kaynak araştırması için gittiğim Londra da, bana her türlü imkanı en iyi biçimde sağlayan dayım Aziz Mollaahmetoğlu ve eşi M olly e, İhtiyaç hissettiğim her an bana zaman ayıran, yardımlarını esirgemeyen ve tavsiyelerde bulunan sevgili arkadaşlarım Bülent D uru ya ve Orsan 0. Akbulut a sonsuz teşekkürlerimi sunarım. İçinde bulunduğum karamsarlık anlarında hiç tereddüt etmeden her türlü fedakarlığı göstererek, beni hem manevi olarak destekleyen, hem de yaptığı titiz okuma ile çalışmama değerli katkılarda bulunan eşim Evren e teşekkürden de öte şeyler borçluyum. Bu çalışma hiç kuşkusuz senin ilgin, yardımların, sabrın olmasaydı bitemezdi... Hiç kuşku yok ki çalışmanın bütün eksiklerinin sorumluluğu bana aittir. Koray Karasu Kasım 2001, Ankara politics.ankara.edu.tr XII

14 KISALTMALAR ABD ASPA AÜSBF bkz. CSC DİE DSİ ENA GSMH ICMA ILO İÜ İTÜ NAPA NASPAA NHS ODTÜ OECD PAR SBF TBB TCK TMMOB TODAİE TTB TÜRMOB vb. vd. yy- : Amerika Birleşik Devletleri : American Society of Public Administration : Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi : bakınız : Civil Service College : Devlet İstatistik Enstitüsü : Devlet Su İşleri : Ecole Nationale d Administration : Gayri Safi Milli Hasıla : International City Management Association : International Labour Office : İstanbul Üniversitesi : İstanbul Teknik Üniversitesi : National Academy of Public Administration : National Association of School of Public Affairs and Administration : National Health Service : Orta Doğu Teknik Üniversitesi : Organization for Economic Cooperation and Development : Public Administration Review : Siyasal Bilgiler Fakültesi : Türkiye Barolar Birliği : Türkiye Cumhuriyeti Karayolları : Türkiye Mimarlar ve Mühendisler Odası Birliği : Türkiye Ortadoğu ve Amme İdaresi Enstitüsü : Türk Tabipler Birliği : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği : ve benzeri : ve devamı : yüzyıl XIII

15 ÇİZİM VE ÇİZELGELER LİSTESİ Çizim 1: Uğraşların Profesyonelleşme Süreci; Kavramsal Ö z e t...69 Çizim 2: Meslekler ve Örgütler Açısından Profesyonelleşme ve Bürokratikleşme S ü reçleri Çizim 3: Bürokratikleşme ve Profesyonelleşme İliş k is i Çizim 4: Örgüt Yapıları Açısından Bürokratikleşme ve Profesyonelleşme İlişkisi Çizim 5: Kamu Yönetiminde Karar Verme A ktörleri Çizelge 1: Meslek, Uğraş ve İş Kavramlarının Ö zellik leri Çizelge 2: ABD de Mesleklerin Profesyonelleşme Süreci...68 Çizelge 3: Mesleklerin Sınıflandırılması Çizelge 4: Geç Modernlikte İşb ö lü m ü Çizelge 5: Bazı Meslek Birliklerinin Birleşik Krallık, ABD ve Türkiye de Kurulma T arih le ri Çizelge 6: Kamu Yönetiminin Profesyonelleşmesi - Yurttaşlık İlişkisi M odeli XIV

16 GİRİŞ Toplumsal yapıyı ve örgütlenmeyi, bu yapı ve örgütlenmedeki değişimleri anlayabilmek için belli çözümleyici kategoriler gereklidir. Bu çözümleme, yaş, cinsiyet, meslek, etnik köken, aile, yer, sınıf gibi genelleştirici ve toparlayıcı kavramlar yoluyla yapılabilir.2 Bu kavramlar içinde yer alan meslek; toplumun, doğanın ve yaşamın düzenlenmesine yönelik yöneltiler belirlemeyi ve kurallar koymayı kendisine işlev edinmiş bir örgütlenmeyi temsil etmektedir. Meslekler, tarihin ilk dönemlerinden beri kendi hizmet alanlarında egemen oldukları gibi, devlet yönetiminde de etkili olmuşlardır. Modern toplumun büyük ölçüde mesleklerin işlevlerine bağımlı hale gelmesi, bu örgütlü topluluğun daha da önemli bir güç elde etmesini sağlamıştır.5 Mesleklerin örgütlenme ve işleyişlerine egemen olan ilkelerin, tarih içindeki gelişim süreçlerinin, farklı devletlerde ve kültürlerde aldıkları rollerin, toplumsal sıradüzen içindeki konumlarının incelenmesi; gerek toplumsal iktidar ilişkilerinin ve kamusal yönelti belirleme sürecinin, gerek özel ya da kamusal nitelikte olsun toplumda var olan bütün örgüt yapılarının ve bu yapıların işleyişinin çözümlemesinde önemli ipuçları vermektedir. Toplumsal iktidar ilişkilerinde ve kamusal yönelti belirlemede etkili olan birçok güç yapısından söz edebiliriz.4 W. Parsons gücün kaynağı veya elde ediliş biçimine göre bu yapıları altı başlık altında ele almaktadır.5 Bunlar, gücün toplumda belli özelliklere sahip özel bir grupta toplanması gerekliliğini savunan seçkincilik; gücün toplumda daha çok toplumsal kesimi kapsayacak biçimde dağıtılması gerektiğini savunan çoğulculuk; sınıf çatışmalarının ve 1 Oğuz Onaran, Yönetici Sınıfın Eğilimi: Belçika, Fransa, İngiltere ve Türkiye'de (Ankara: TODAİE, 1967), s Tülin Öngen, Prometheus un Sönmeyen Ateşi (İstanbul: Alan Yayıncılık, 1996), s Talcott Parsons, Essays in Sociological Theory (New York: The Free Press, 1967), s Ali Farazmand, The Elite Question; Toward a Normative Elite Theory of Organization, Administration and Society (V. 31, No. 3, 1996), s Wayne Parsons, Public Policy: An Introduction to the Theory and Practice o f Policy Analysis (Aldershot: Edward Elgar, 1995), s. 248 vd. Parsons, yapmış olduğu bu ayrımda güç yapılarım birer -İzm olarak ele almaktadır. Bıı yapıların, aynı zamanda birer ideolojiyi de temsil etmesi nedeniyle biz de bu kullanım biçimini benimsedik. 1

17 ekonomik ilişkilerin belirleyiciliğini savunan Marxizm; örgütlü çıkar grupları olarak uğraşların egemenliğini savunan bağdaşımcılık (corporatisnı)6; sahip oldukları bilgi, beceri, deneyim ve ahlaki değerler nedeniyle profesyonellerin egemen olması gerektiğini savunan profesyonalizm; tekniği yaratan ve yöneten teknokratların egemen olması gerektiğini savunan teknokratizm dir.7 Bu güç yapılarının yanında bir başka güç yapısı olarak, bürokratların toplumda egemen güç haline gelmesini savunan bürokratizm i de sayabiliriz. İnceleme konumuzun içeriğini profesyonelleşme ve bürokratikleşme süreçlerinin oluşturması nedeniyle profesyonalizm e ve bürokratizm e sonraki bölümlerde ayrıntılı olarak yer verilecektir. Seçkincilik, bağdaşımcılık ve teknokratizm ise profesyonelleşme ve bürokratikleşme süreçlerinin gelişiminde belirleyici nitelikte etkilerde bulunmaları ve bu konular ile ilgili yapılacak çalışmaların kavramsal çatısının oluşturulmasında birçok katkı sağlamaları nedeniyle burada ayrıca ele alınacaktır. Ayrıca, diğer üç güç yapısının yanında, bu iki sürecin gelişimine yine çok önemli etkileri olan bir başka ideoloji olarak işletmecilik e (managerialism) de yer verilecektir. Meslekler toplumbilimi ile ilgili yapılan çalışmaların büyük bir bölümü Weberei geleneğe dayanmaktadır. Bu gelenek içinde önceleri, bilginin oluşturulması, buna bağlı bir kimliğin oluşumu ve bütün bunların iş piyasasında kurumsallaşması özelliklerine sahip toplumsal etkinlik i yerine getiren meslekler ele alınmış,8 fakat yeni Weberei çalışmalar ile meslekler yerine meslek üyeleri inceleme konusu yapılmıştır, bunun sonucu olarak meslekler toplumbilimi öncekilerden farklı bir düzleme taşınmıştır. 6 Bir gövde içinde birleşmek, bir vücut oluşturmak (corporare) eyleminden türeyen korporasyon (corporation) sözcüğü, en geniş anlamıyla toplumsal örgüt, dar anlamıyla da meslek örgütlerine verilen bir addır. Mıhçıoğlu, çeşitli sınıfların bir gövde içinde birleşip tek vücut oluşturarak devleti sınıf çatışmalarından uzak tutma, değişik çıkarları bağdaştırma, aralarında bağdaşım sağlama amacını ifade eden korporatizm' kavramı karşılığı olarak 'bağdaşımcılık ı önermektedir. Cemal M ıhçıoğlu,sözcüklerin Öyküsü (Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1996), s Parsons ın ele aldığı yapılardan M am zın c ve çoğulculuk a, profesyonelleşme ve bürokratikleşme süreçlerine etkilerinin diğer yapılara göre çok daha az olması nedeniyle değinilmeyecektir. 8 Bili Martin, Transforming the Contemporary New Middle Class: From Professionals and Managers to Bricoleurs?, Jıtnı ( ). 2

18 Yeni Webcrcilerin yeni sınıf, beyaz yakalılar, orta sınıf, hizmet sınıfı, profesyonel yönetici sınıf, teknokratlar sınıfı gibi farklı adlandırmalar temelinde yapmış oldukları çözümlemeler büyük ölçüde W eber in yönetsel ayrıcalıklar, yetke ilişkileri, pazarlanabilir bilgi ve beceri olanakları konularındaki düşüncelerinden kaynaklanmıştır. Bu çözümlemelerin beş önemli dayanağı vardır. Bunlardan üçü, güç yapıları içinde de saydığımız seçkincilik, teknokratizın ve bağdaşımcılık tır. Diğer iki dayanak, yine bu güç yapılarıyla ilişkili olan, Yönetsel Devrim ve yeni sınıf yaklaşımıdır. Şimdi, gerek profesyonelleşme, gerek bürokratikleşme süreçlerinin gelişiminde önemli etkilerde bulunan bu güç yapılarını ve yaklaşımları inceleyelim. Toplumsal iktidar kimde olacak?, toplumu kim ya da kimler yönetecek? sorularına siyaset felsefesinin aradığı yanıtlardan biri olarak gelişen seçkincilik, toplumsal geçerliliği ne olursa olsun çağdaş siyasal ve yönetsel düşünceyi önemli ölçüde etkilemiş bir akımdır.9 Weber, seçkincilik i, politika belirleyici ve yürütücü görevlerde çalışan, kaynağı ne olursa olsun toplumsal saygınlıkları nedeniyle, üyelerin önce özgürce oluşan, daha sonra da gelenekselleşen güvenini kazanan ve böylece görev yerlerine gelen kimselerin yönetimi biçiminde tanımlamakta; önde gelenlerin yönetimi olarak adlandırmaktadır.10 Seçkincilik, azınlık durumundaki belli bir kümenin, sahip olduğu birtakım özellikler nedeniyle, toplumun geride kalan çoğunluğu üzerinde egemenlik kurmasını ifade etmektedir. Seçkincilik in gerisinde, yönetilenlerin düzene, itaate, uyumluluğa yönelik istenci ve önderliğe saygı duyma psikolojisi; akla dayanmayan efsane, mitlere dayalı alışkanlık gibi inanç ve yönelimlere sahip olması; belli bir alanda sahip olunan uzmanlık bilgi ve becerisinin sağlayacağı olanaklar gibi birbirlerinden farklı nitelikte öğeler de yatabilmektedir." Seçkincilik, kendi egemenliğini meşrulaştıracak siyasal formül ler bulmaktadır.12bu formüllerin bazıları dini ve doğa üstü temellere, bir kısmı demokrasi gibi ussal temellere, diğer bir kısmı da zor kullanmaya da 9 Kurtlıan Fişek, Yöııeliın (Ankara: Sevinç M atbaası, 1979), s. 77; Seçkin kuramları ve güç seçkinleri kavramı siyaset biliminde ve toplumbilimde yerleşmiş olan Marxist yaklaşımın 'Killing Class' çözümlemelerine karşı geliştirilmiştir. A. Farazmand, anılan The Elite Question..., s Max W eber, Toplumsal ve Ekonomik Örgütlenme Kuramı (Çev. Özer Ozankaya) (Ankara: İmge Kitabevi, 1995), s Robert A. Dalıl, Demokrasi ve Eleştirileri (Çev. L. Köker) (Ankara: Yetkin Basımevi, 1993), s Gaetano Mosca, The Ruling Class (New York: McGraw-Hill Book Comp., 1939), s

19 yanmaktadır. Fakat sonuç olarak her zaman yöneticilerin egemenliğinin kitlelerce kabulünü sağlama amacındadır. Bu formüller, yöneticilerin egemenliğini meşrulaştıran, yönetilenlerin de rızalarına dayanan ve onların temel gereksinmelerini karşılayan bir özelliktedir. Seçkinlerin15egemenliğini sürdürmesi; bu egemenliği meşrulaştıracak sistematik Fikirleri ortaya koyması, ideoloji üretip yayması ve bir toplumun hüküm süren siyasal formül ünü oluşturması ve toplumda egemen kültüre biçim ve içerik kazandırması ile mümkündür." Seçkinler bunu sağlamak için ara gruplar ın varlığım kullanır. Devlet görevlileri, yöneticiler, beyaz yakalı işçiler, bilim adamları ve teknokratlardan oluşan bir topluluğun bütününü kapsayan alt seçkinler, hem üst, egemen seçkinlere yeni üyeler sağlamakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal dengeyi sağlamada da önemli rol oynar.15 Siyaseti, yöneten seçkinler ve yönetilen kitle ilişkisi temelinde ele alan bu yaklaşımın kökleri Eski Yunan a dek uzanır.16siyaset felsefesi alanındaki bu görüşlerin yansımaları olarak görebileceğimiz ve konuyu siyaset biliminde toplumbilimsel bir yaklaşımla ele alan seçkincilik kuramları nın asıl kurucuları, yirminci yüzyılın başında, siyasal sınıf ve iktidar seçkinleri ile ilgili çalışmalar yapmış olan ve Makyavelciler olarak da adlandırılan Pareto, Mosca ve Michels dir.'7 Seçkin kuramları, siyaset bilimi, ekonomi, psikoloji, sosyal psikoloji, sosyoloji, kültürel antropoloji, tarih, yönetim bilimi alanlarını kapsayan disiplinlerarası bir yaklaşıma dayanmaktadır.18 Seçkinler ile yı 13 Seçkinlerin gerek adlandırılması gerek bileşiminin belirlenmesi konusunda bir anlaşma göremiyoruz. Bu belirsizlik, kuramcıların, temel sorunsallarının seçkinlerin bileşimi değil, seçkinlerin varlığı ile ilgili olmasından kaynaklanmaktadır. Seçkin kuramcıları, her toplumda, kaçınılmaz olarak bulunduğunu belirttikleri, kaynağı ne olursa olsun iist toplumsal tabakalarda olan egemen azınlıkları egemen sınıf, yönetici sınıf, siyasal sınıf, yöneten sınıf ya da siyasal seçkin, yüksek iktidar sınıfı, oligarşi, iktidar seçkinleri gibi çok farklı biçimlerde adlandırmışlardır. 14 R. A. Dalıl, anılan Demokrasi ve Eleştirileri, s Tom B. Bottomore, Seçkinler ve Toplum (Çev. Erol Mutlu) (Ankara: Gündoğan Yayınları, 1997),s , Patrick Dunlcavy - Brendan O'leary, Theories o f the Stale (London: Macmillan Education Ltd., 1987), s James Burnham, The Machiavellians; Defenders o f Freedom (New York: The John Day Company, Inc., 1943), s A. Farazmand, anılan "The Elite Question..., s

20 ğın lar arasında ilk sistemli ayrımı yapan M osca dır. Mosca nın temel yaklaşımını kendi kitabından bir aktarımla özetleyebiliriz.19 "çok az gelişmiş...toplamlardan en ileri ve giiçlii toplamlara kadar tüm toplıımlarda, iki sın ıf insan bulunur. Yöneten ve yönetilen sınıflar. Sayısı her zaman daha az olan ilk sınıf tüm siyasal işlevleri yerine getirir, güç tekelini elinde tutar ve gücün getireceği üstünlüklerden yararlanır; buna karşılık daha kalabalık olan ikinci sınıf, ilki tarafından az ya da çok miktarda yasal, az ya da çok keyfi ve şiddete dayalı bir tarzda yönetilir ve denetlenir ve ilk sınıfa, maddi geçim olanaklarını ve siyasal organizmanın yaşaması için gerekli araçları temin eder." Seçkinlerle ilgili ilk sistematik bilgileri klasik seçkinciliğin diğer düşünürü Pareto nun yazılarında görüyoruz. Pareto, kendi faaliyet alanlarında en yüksek endekslere (indices) sahip olan insanlardan oluşan sın ıf a seçkin adını vermekte, bu tanım ile toplumdaki bireysel eşitsizlikleri vurgulamaktadır.20 Pareto nun seçkin kavramı hem toplumsal tabakalaşmada en üstte olanlan, hem de üstün yeteneğe sahip olanları içermekte olup toplumda, iş adamları seçkini, askeri seçkin, yönetici seçkin gibi, aristokrasi adı verilen birden çok seçkin kümenin bulunduğunu söylemektedir.21 Pareto, bütün toplumlarm seçkin ve seçkin olmayan biçiminde iki ana sınıfa ayrıldığını, seçkinlerin de, hükümette dolaylı ya da dolaysız etkiye sahip yönetici seçkinler ve geri kalanların oluşturduğu yönetici olmayan seçkinler biçiminde ikiye ayrıldığını belirtmektedir. Klasik seçkin kuramcılarının düşüncelerinden hareketle 1950 ve 1960 larda ABD de, liberal politik ideoloji ve kuram çerçevesinde, sınıf ve güç arasındaki ilişkiden yola çıkarak çalışmalar yapıldığını görmekteyiz.22 Bu 19 G. M osca, anılan The Killing Class..., s. 50. M osca, tek bir itici güçle hareket eden çok küçük bir azınlığın -buna yönetici sınıf (ruling class) adını vermektedir- çoğunluğu egemenliği altına almasının kaçınılmaz olduğunu belirtmekte ve bunun nedenini de azınlığın örgütlü, çoğunluğun ise örgütsüz olmasıyla açıklamaktadır. Örgütlü azınlık karşısında, çoğunluk içindeki bireyin yapabileceği bir şey yoktur. Yönetici azınlık üyeleri, toplumda, ister gerçek ister görünürde olsun saygı duyulan, etkili özelliklere sahiptir. G. Mosca, anılan The Killing Class, s Vilfredo Pareto, The Miııd and Society III (New York: Harcourt, Brace And Company, 1935), s. 1423; Tom B. Bottomore, anılan Seçkinler ve Toplum, s V. Pareto, anılan The Mind..., s , Göran Therborn, "W hat Does the Ruling Class Do When It Rules?, Classes, Power and Conflict (Eds. A. Giddens - D.Meld) (Hong Kong: Macmillan, 1982), s Çoğulcu ve seçkiııci yaklaşımla yapılan ve toplumda egemen sınıftan ayrı bir üst-yönetici sınıfın varlığını öne süren çalışmalara, R. Dahl ın Who Governs? Democracy and Power in an America; W. D om hoff in Who Rules America vc W. Mills in İktidar Seçkinleri adlı kitapları örnek gösterilebilir. 5

21 çalışmalarda temel varsayım liberal demokratik devlette, üst düzey yöneticilerin aynı zamanda siyasette de baskın güç olduğu yönündedir.23 Yeni Weberei kuramcıların yaptığı bu çalışmalarda egemen sınıf, yönetici sınıf, iktidar seçkini gibi kavramlar birlikte kullanılmıştır. Kapitalist toplumda bürokrasi içinde yer alan üst kademe yöneticilerin toplumsal kökenlerinin, bazı gelişmiş ülkelerde ve özellikle ABD'de, ekonomik ve siyasal beklentileri açısından egemen sınıf ile bütünleşme sürecine girmesi nedeniyle W. Mills, eski egemen sınıf kavramı yerine yeni bir kavram olan iktidar seçkinleri kavramını önermiştir.24bu kavramların kullanılma biçimiyle ilgili olarak M ills in görüşleri şöyledir:25 "egemen sınıf, birçok anlamı kapsayabildi bir kavramdır. Sınıf, ekonomik bir kavram, yönetim ise siyasal bir kavramdır. Bu nedenle de yönetici sınıf deyince bir ekonomik sınıfın siyaseten de ülkeyi yönettiği söylenmiş oluyor... yönetici sınıf kavramı genel siyasal anlamı bakımından siyasal düzene ve görevlilerine yeterince bağmışız önem vermemekte; askeri seçkinlerden ise lıiç söz etmemiş olmamaktadır...bu ekonomik determinizmin, siyasal ve askeri determinizmle birleştirilerek...önemli kararların bu iiç (alaıı) arasında kurulan son derece karmaşık koalisyoıılarca alındığının belirtilmesi gerekir. Toplumdaki üst çevrelere iktidar sorunu açısından bakıldığında bu çevreler için 'egemen sın ıf, 'yönetici sın ıf değil de 'iktidar seçkinleri dememizin nedeni bııdur." W. Mills toplumda stratejik karar alma noktalarını elinde tutan politik önderler, askeri önderler ve büyük şirket yöneticilerinin oluşturduğu iktidar seçkinlerinin aralarına kimlerin katılabileceğini kendilerinin belirlediklerini, çalışma kural ve ilkeleri belirleme yetkilerinin kendilerinde olması nedeniyle sıkı bir dayanışma içinde bulunduklarını, dolayısıyla sahip oldukları küme bilinci ile türdeş bir küme oluşturduklarını belirtmektedir P. Dunleavy - B. O leary, anılan Theories o f the State, s W. Mills, İktidar Seçkinleri (Çev. Ünsal Oskay) (Ankara: Bilgi Yayınevi, 1974), s Aynı yer. Egemen sınıf olmaksızın da yönetici sınıfın olabileceğini; aynı şekilde egemen ya da yönetici sınıf olmaksızın da iktidar seçkini olabileceğini ve hatta egemen sınıf, yönetici sınıf veya iktidar seçkini olmadan da liderlik kümesi olabileceğini belirten Giddens, Pareto dan aktarılan yönetici sınıf kavramının Marxçı anlamda egemen sınıf kavramının yerine kullanılamayacağını, yönetici sınıfın, hem seçkin oluşumu, hem de iktidarı elde tutuş bakımından egemen sınıftan bir basamak aşağıda olan bir kümesini temsil ettiğini belirtmektedir. Anthony Giddens, İleri Toplumlarm Sınıf Yapısı: Marx'in Sınıflar Teorisi, Sonraki Teoriler ve Eleştirel Değerlendirmeler (Çev. Ömer Baldık) (İstanbul: Birey Yayıncılık, 1999), s W right C. Mills, White Collar: The American Middle Classes (New York: Galaxy Book. 1959). s. 14,391,415 vd. 6

22 Siyasal ve toplumsal seçkin çözümlemeleri yanında, seçkinleri örgüt düzeyinde ele alan kuramsal çalışmalar da vardır. Modern örgütlerin güç yapılarının çözümlendiği bazı araştırmalarda seçkincilik temel alınmıştır. Toplumda ve örgütlerde yer alan seçkinler üzerine inceleme yapılmadan örgüt kuramı, örgütsel davranış, örgüt sosyolojisi gibi konularda çözümleme yapmanın doğru olmayacağı tezine dayanan ve örgütsel seçkin kuramları olarak da adlandırılan bu yaklaşımlar, örgütlerin, çalışanların ancak çok küçük bir bölümünün denetiminde ve egemenliğinde olduğunu; politik ve ekonomik seçkinlerin belirlemiş olduğu sosyo-politik ve ekonomik bir çevrede işlevleri yürüttüklerini varsaymaktadırlar. Örgütsel seçkin kuramcıları olarak Michels ve Rizzi, modern örgütleri, seçkinlerin sahip olduğu gücü ve denetimi kullandıkları bir araç olarak değerlendirmişlerdir.27 Michels, toplum, egemen ya da siyasal bir sınıf olmaksızın var olamaz. Yönetici sınıf, insanlığın gelişimindeki yeterli ölçüde kalıcı tek güç olduğunu kanıtlamıştır...insanlığın çoğunluğunun kaderi, ebedi bir vesayet durumu içinde küçük bir azınlığın egemenliğine boyun eğme...zorunluluğuna göre önceden belirlenmiştir... biçimindeki görüşleriyle klasik seçkincilik kuramcılarının önde gelenlerinden biri olmuştur.28 Mosca, Pareto ve W eber in seçkinler ile ilgili çözümlemeleri toplumun bütününü kapsayan bir ölçekte iken, Michels daha çok karmaşık örgütler üzerinde yapmış olduğu çalışmalardan yola çıkarak, seçkinin oluşması ve nitelikleri üzerine çözümlemeler yapmıştır.29 Seçkinci bürokrasi kuramcısı olarak da anılan Michels, modern örgütlerin, seçkinlerin sahip olduğu gücü kullanmak için oluşturulmuş kurumsal yapılar olduğunu ifade eder.30 Seçkin olmada belirleyici etkenin kişilerin örgüt içindeki konumu ve o konumun sağladığı iktidar olduğunu belirten M ichels e göre büyük çapta örgütler, bir yandan seçkin egemenliğini yansıtırken, diğer yandan örgüt içi demokrasiye doğaları gereği son vermektedirler. 31 Çünkü, örgütlenmek demek oligarşiye yönelmek demektir... örgütlenmenin güçlü 27 A. Farazmand, anılan The Elite Question..., s. 340 vd., 345. Daha sonra yer vereceğimiz J. Bumham da örgüt üzerine çalışmalar yapan seçkinci bir kuramcı olarak değerlendirilmektedir. 28 Robert A. Dalıl, anılan Demokrasi ve Eleştirileri, s Nicos P. Mouzelis. Organisation and Bureaucracy. An Analysis o f Modern Theories (USA: Aldine&Athcrton, 1967), s. 26; Giovanni Sartori, Demokrasi Teorisine Geri Dönüş (Çev. T. Karamustafaoğlu - M. Turhan) (Ankara: Yetkin Basımevi, 1993), s A. Farazmand, anılan The Elite Question..., s K. Fişek, anılan Yönetim, s

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyasal Partiler ve Çıkar Grupları POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM Bilgi, Ekonomi ve Kültür Prof. Dr. Veysel BOZKURT İstanbul Üniversitesi EKİN 2012 ÖNSÖZ ii Endüstriyel dönüşümün toplumsal sonuçlarını en iyi anlatan yazarlardan

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

YÖNETİM VE ORGANİZASYON

YÖNETİM VE ORGANİZASYON Dr. Polat TUNÇER YÖNETİM VE ORGANİZASYON Beta Yay n No : 2803 İşletme Ekonomi Dizisi : 552 1. Baskı Aralık 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-825 - 7 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

25.03.2010. Açık Sistem Öğeleri

25.03.2010. Açık Sistem Öğeleri Eğitim insanların mükemmelleştirilmesidir (Kant). İyi yaşama imkanı sunan etkinliklerin tümüdür (Spencer). Fizik ik ve sosyal faktörlarin insan üzerinde meydana getirdiği tesirlerdir (Durkheim). Bireyin

Detaylı

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI İçindekiler Koçluk Mini MBA... Motivasyon Toplantı Yönetimi Zaman Yönetimi ve Stratejik Önceliklendirme... Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Koçluk K im le r k a t ı

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

YÖNETİM BİLİMİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

YÖNETİM BİLİMİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÖNEİM BİLİMİ EZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Günümüzde evrensel yönetim yönetişim esaslarının ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve değerleri benimsemiş, kendi alanında ülkenin çağdaş uygarlık düzeyine çıkmasına

Detaylı

Dersin adı / kodu: Küçük Gruplar Sosyolojisi / SOSY1002 Dersiverenöğretimüyesi: Yrd. Doç. Dr. AyşenŞatıroğlu E-mail adresi

Dersin adı / kodu: Küçük Gruplar Sosyolojisi / SOSY1002 Dersiverenöğretimüyesi: Yrd. Doç. Dr. AyşenŞatıroğlu E-mail adresi Dersin adı / kodu: Küçük Gruplar Sosyolojisi / SOSY1002 Dersiverenöğretimüyesi: Yrd. Doç. Dr. AyşenŞatıroğlu E-mail adresi aysen.satiroglu@istanbul.edu.tr satiroglu.aysen@gmail.com Dersin içeriği: Ders,toplum

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Latin Amerika da Toplum ve Siyaset PSIR 453 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli Dersin

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri AÇIKLAMALAR: İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için belirlenen program yeterlilikleri 20 tane olup tablo 1 de verilmiştir. İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için

Detaylı

YÖNETİM BİLİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

YÖNETİM BİLİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÖNEİM BİLİMİ EZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Günümüzde evrensel yönetim yönetişim esaslarının ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve değerleri benimsemiş, kendi alanında ülkenin çağdaş uygarlık düzeyine çıkmasına

Detaylı

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii SUNU Zaman, sınır ve mesafe kavramlarının ortadan kalktığı, bir hızlı değişim ve akışın olduğu, metaforların sürekli değiştiği, farklılık ve rekabetin önemli olduğu yeni bir bin yılın içerisindeyiz. Eğitim

Detaylı

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik Video Başlığı Açıklamalar Süresi Yetkinlikler Liderlikte Güncel Eğilimler Konuşan Değil, Dinleyen Lider Son on yıl içinde liderlik ve yöneticilik konusunda dört önemli değişiklik oldu. Bu videoda liderlik

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Bourdieu den Sonra Ekonomik Sosyoloji

Bourdieu den Sonra Ekonomik Sosyoloji Bourdieu den Sonra Ekonomik Sosyoloji Haz: Emrah GÖKER, 4 Mayıs 2007 Ekonomi insanların nasıl tercih yaptıklarıyla ilgili ise, sosyoloji insanlara nasıl yapacak hiçbir tercih bırakılmadığıyla ilgilidir.

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar...

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar... İÇİNDEKİLER Sunuş... 1 Konu... 2 Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2 Tarih ve Yer... 2 Amaç ve Hedefler... 3 Katılımcılar... 3 Yöntem... 3 Kapsam... 4 Projede Görevli Personel... 5 SUNUŞ 21. Yüzyıl

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

1. LİDER 2. LİDERLİK 3. YÖNETİCİ LİDER FARKI

1. LİDER 2. LİDERLİK 3. YÖNETİCİ LİDER FARKI YÖNETİCİ-LİDER FARKI VE LİDERLİĞİN YÖNETİMDEKİ ÖNEMİ Ahmet VERAL (Rapor) Eskişehir, 2011 1. LİDER Genel bir kavram olarak ele alındığında lider, bir grubun hedef oluşturma ve bu hedeflere ulaşma ve ilerleme

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU EK-4 Dersin Kodu ve Adı: Örgütsel Psikoloji ve Endüstriyel İlişkiler Bölüm / Anabilim Dalı : İşletme Tezsiz YL 3 Yarıyıl Teorik Uygulama

Detaylı

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı Devlet Kuramı HUK 310 6 ECTS Ders Uygulama Laboratuar Kredisi (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 3 2

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 2 İKY ÖRGÜT İÇİNDEKİ YERİ Giriş İKY Örgüt İçindeki Yeri İKY Organizasyon Yapısı İKY Çalışma İlkeleri İKY İşlevleri 2 İşletmelerin en büyük kaynağı, ne hammadde, ne malzeme ve

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO501 Eğitimde Program Geliştirme 3 0 3 8

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ADAY ÖĞRENCİLER TANITIM KATALOĞU

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ADAY ÖĞRENCİLER TANITIM KATALOĞU İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ADAY ÖĞRENCİLER TANITIM KATALOĞU Sevgili Öğrenciler Prof. Dr. İbrahim Attila ACAR İzmir Katip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ilk öğrencilerine

Detaylı

Dr. Zerrin Ayşe Bakan

Dr. Zerrin Ayşe Bakan Dr. Zerrin Ayşe Bakan I. Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Yeni Güvenlik Teorilerine Bir Bakış: Soğuk Savaş'ın bitimiyle değişen Avrupa ve dünya coğrafyası beraberinde pek çok yeni olgu ve sorunların doğmasına

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1

BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 BİLGİ EKONOMİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR: BİLGİ YÖNETİŞİMİ ve ÜNİVERSİTE EKONOMİSİ 1 Yard. Doç. Dr. İsmail SEKİ ÇANAKKALE 2013 1 Çalışma yazarın Bilgi Yönetişimi Bağlamında Üniversitelerin Ekonomideki Rolü

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR politik bir yaklaşım İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1

Detaylı

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI Ders ismi Ders kodu Dönem Teori+Pratik Kredi AKTS EĞİTİM FELSEFESİ SNF114 1 2+0 2 3 Ön Şartlı Ders(ler)

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Cem Baloğlu AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Beta Yayın No : 2873 Hukuk Dizisi : 1414 1. Baskı Mart 2013 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-897 - 4 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ Doktora Uzmanlık Alanı MLY898 3 3 + 0 6 Bilimsel araştırmarda ve yayınlama süreçlerinde etik ilkeler. Tez yazım kuralları,

Detaylı

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum.

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. Değerli Yönetici, GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. "Yaşamboyu Öğrenme" ilkesi çerçevesinde bireylerin, çeşitli sektörlerdeki işletmelerin,

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU 1.1. Değişim ve Önemi...5 1.2. Değişimin Tanımı...7 1.3. Değişimin Benzer Kavramlarla İlişkisi...10 1.4. Değişimin Nedenleri...12 1.5. Değişimin Çeşitleri...21 1.6. Değişimin

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz

Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz Ekonometri Ders Notları İçin Önsöz Yrd. Doç. Dr. A. Talha YALTA Ekonometri Ders Notları Sürüm 2,0 (Ekim 2011) Açık Lisans Bilgisi İşbu belge, Creative Commons Attribution-Non-Commercial ShareAlike 3.0

Detaylı

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989.

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989. Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2002 KİTAP TANITIMI Yrd. Doç. Dr. Hasan KAYIKLIK Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir;

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 12. Yetkin Mühendislik TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 1. no lu maddede, bu yönetmeliğin amacının, tüm ülkede

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları

Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde (KİT) Yönetim Kurulu Uygulamaları Kamu Sermayeli İşletmelerde Kurumsal Yönetim Uygulamaları Konulu Konferans, Ankara, 10 Haziran 2014 Hans Christiansen, Kıdemli Ekonomist Kurumsal

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTANBUL TEKNİK ÜNIVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PAZAR İÇİN YENİ MAMUL GELİŞTİRME ve PAZARLAMA KARMASININ OPTİMUMLAŞTIRILMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ Endüstri Müh. Mustafa ÇORUH Ana Bilim Dalı Programı

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI 0102105 1 3+0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI 0102105 1 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS Saat HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI 0102105 1 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri YOK Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

2) İdari teşkilatları tanır. 3) İdari usul kavramını ve ilkelerini yorumlar. 4) İdarenin işlemlerini karşılaştırır. 5) İdarenin sözleşmelerini kavrar.

2) İdari teşkilatları tanır. 3) İdari usul kavramını ve ilkelerini yorumlar. 4) İdarenin işlemlerini karşılaştırır. 5) İdarenin sözleşmelerini kavrar. DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Kredi AKTS Saat İDARE HUKUKU 0102819 8 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri YOK Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Seçmeli

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5. Temel siyasal deyimleri ayırt eder 1,2,3 A,C DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyaset Bilimine Giriş PSIR 101 3 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Yönetici - Tartışma. Akortsuz müzik olur mu? Siz bir yönetici olarak biriminizde nasıl akort sağlıyorsunuz?

Yönetici - Tartışma. Akortsuz müzik olur mu? Siz bir yönetici olarak biriminizde nasıl akort sağlıyorsunuz? Yönetici - Tartışma Akortsuz müzik olur mu? Siz bir yönetici olarak biriminizde nasıl akort sağlıyorsunuz? 1 Yapılacak bir iş (amaç) Yönetim İşi yapacak kişiler (insan) + kaynaklar Etkin ve verimli olma

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

TYYÇ- SİY. BİL. & ULUSLARARASI İLİŞ. (İNG.) PROGRAM YETERLİKLERİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ

TYYÇ- SİY. BİL. & ULUSLARARASI İLİŞ. (İNG.) PROGRAM YETERLİKLERİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ TYYÇ -LİSANS EQF-LLL: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey BİLGİ YÖK Sosyal ve Davranış Bilimleri Temel Alanı Yeterlilikleri SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER PROGRAMI YETERLİKLERİ/ÇIKTILARI BİLGİ PÇ1 PÇ2

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA

ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA MART EĞİTİMLERİ ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA EĞİTİM PROGRAMLARI Geçmişten geleceğe köprü... MART/ 2010 10 MARTT

Detaylı

Davranıs ve Çalısma İlkeleri

Davranıs ve Çalısma İlkeleri Davranıs ve Çalısma İlkeleri Saint-Gobain Grubu, hem yönetim hem de calışanlar tarafından uygulanan ve yıllar boyunca Grubun faaliyetlerine yön veren bir takım ilkeler geliştirmiştir. Günümüzde grup, bu

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Hukuka Giriş HUK119 1 2 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Hukuka Giriş HUK119 1 2 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Hukuka Giriş HUK119 1 2 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

KENTSEL TASARIM ve KATILIM

KENTSEL TASARIM ve KATILIM KENTSEL TASARIM ve KATILIM Kentsel Tasarım Kamusal Mekan Kamusal Mekan Olarak Yeşil Alan Katılım OET Ya sonra? Kentsel Tasarım Kentsel tasarım, çağdaş yaşama hizmet eden yapılar ve kamusal mekan arasında

Detaylı