Lenfoproliferatif Hastal klar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Lenfoproliferatif Hastal klar"

Transkript

1 Karal ve ark. Lenfoproliferatif Hastal klar Güncel Pediatri 2006 ; 2 : 34-9 Lenfoproliferatif Hastal klar Yasin Karal *, S.fiebnem K l ç** * Uluda Üniversitesi, T p Fakültesi, Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, Dr. ** Uluda Üniversitesi, T p Fakültesi, Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, Çocuk mmünoloji Bilim Dal, Doç. Dr. 34 Girifl Programlanm fl hücre ölümü (apoptozis) immün sistemin homeostaz n n korunmas nda büyük öneme sahiptir. Periferik matür T hücrelerinin antijen cevab n n düzenlenmesi ve homeostaz n n sa lanmas nda da apoptozisin rolü oldu u yap lan çal flmalarda gösterilmifltir. Böylece apoptozis, hem lenfosit birikimine engel olmakta hem de otoantijenlere karfl olabilecek ve otoimmüniteye yol açacak reaksiyonlar minimuma indirmektedir (1,2). Lenfosit apopitozisi iki yolla olur. 1) Antijen -reseptör ba lant l hücre ölümü 2) Pasif apoptozis Antijen ba lant l lenfosit ölümü bafll ca Fas (CD95/APO-1) ve tümör nekrozis faktör reseptörü (TNFR) ile regüle edilir. Lenfokin geri çekilmesi ile karakterize olan pasif apoptozis ise, mitokondri ve Bcl-2 ailesine ait proteinlerce kontrol edilen ve caspase ad verilen sitoplazmik enzimlerin aktive edilmesi sonucu oluflan bir durumdur (3,4). Lenfosit Apoptozisinin Moleküler Düzenlenmesi Apoptozisin immün sistemde 2 önemli fonksiyonu vard r: 1) Timus ve kemik ili inde otoreaktif olan hücrelerin temizlenmesini sa lar 2) Periferik immün sistemde lenfositlerin birikimini engeller. Lenfosit apoptozisinden sorumlu olan esas ajan Fas reseptör ve onun ligand olan FasL (CD95L)'dir. Karfl lafl lan antijen miktar apoptozisin bafllat lmas nda etkilidir. Ne kadar çok antijen varsa, TNF gibi ölüm sitokinleri ve bu sitokinlerin reseptörlerinin ekspresyonu da o kadar artar. Ortamda sürekli antijen olmas n n, lenfositlerin afl r ço almas na yol açmas apoptozisin bafllamas ile engellenir (4,5). Hücre yüzeyinde bulunan TNF reseptörleri (TNFRs) ve Fas, belli aminoasid dizilimi ve homolojiyi paylafl rlar. Bu proteinlerin hücre d fl k s mlar ligand ba lanma için önemlidir. Sitoplazmik bölümleri, ölüm bölgeleri içerir ve bu bölgeler apoptozisin bafllamas için gerekli olan sitoplazmik sinyal protinlerinin ba land yerlerdir. Caspase lar sistein içeren proteinazlard r ve kendilerini aspartat rezidülerinden bölerek aktif matür enzimleri olufltururlar. Bu aktif enzimlerde proteolitik olarak kaskattaki di er protezlar aktive eder. Bu kaskad mekanizmas n n son üyeleri ise mitokondri ve kromozomal DNA'y parçalar (6). Lenfoproliferatif Hastal klar 1) Otoimmün Lenfoproliferatif Sendrom (ALPS) 2) X'e ba l Lenfoproliferatif Sendrom (XLP) Otoimmün Lenfoproliferatif Sendrom (ALPS) Di er ad Canale-Smith sendromudur. Malign olmayan lenfadenopati, hepatosplenomegali, otoimmün bulgularla giden bir hastal kt r. Lenfositlerin hücre yüzey reseptörü Fas (CD95)' n ligand olan FasL ile etkileflmesiyle indüklenen ve lenfosit apoptozisini sa layan genlerdeki kal tsal mutasyonlar sonucu hücresel ölümdeki (apoptozis) bozukluktan kaynaklanan bir hastal kt r. Bunun sonucu olarak lenfoid kitlede art fl ve dolafl mda otoreaktif hücreler bulunur. ALPS'si olan ço u hastada tümör nekrozis faktör reseptör ailesinin (TNFRSF6) 6. üyesi olan Fas geninde defekt vard r. Bu güne kadar üç farkl proteini kodlayan 3 farkl mutasyon tan mlanm flt r (7,8,9). Amerikan Ulusal Sa l k Enstitüsü'nün (NIH) ALPS grubu taraf ndan hastalar tan mlamak için kullan lan kriterleri; 1) Lenfadenopati veya hepatosplenomegali ile belirlenen malign olmayan lenfoid hücrelerin kronik birikimi 2) n vitro Fas iliflkili lenfosit apoptozis defekti 3) Periferik kanda hücre yüzeyinde α/β-t hücre reseptörü (α/β-tcr) tafl yan fakat CD4 veya CD8 tafl mayan T hücrelerinin oran n n toplam T hücrelerinin % 1'inden fazla olmas Bu üç kritere ek olarak lenf dü ümleri ve dalakta karakteristik histopatolojik bulgular tan mlanmal d r (10). Destekleyici kriterler; Otoimmünite/otoantikorlar Fas, FasL veya Caspase 10 genlerinde mutasyon Yaz flma Adresi: Dr. Yasin Karal, Uluda Üniversitesi T p Fakültesi Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, Görükle, Bursa, Türkiye Tel.: /

2 Güncel Pediatri 2006 ; 2 : 34-9 Karal ve ark. Lenfoproliferatif Hastal klar ALPS Tipleri: 1) ALPS Tip 0 Otozomal resesif geçiflli, Fas mutasyonu 2) ALPS Tip Ia Otozomal dominant geçiflli, Fas mutasyonu 3) ALPS Tip Ib, FasL geninde mutasyon 4) ALPS Tip II, CASPASE 10 geninde mutasyon 5) ALPS Tip III, henüz mutasyonu gösterilemeyen hastalar Vakalar n çok büyük bir k sm Tip Ia olan hastalard r. Bu güne kadar ALPS ye ait bir çok bulgu farkl araflt rmac lar taraf ndan tan mlanm flt r. Baz araflt rmac lar belirgin lenfadenopatisi ve splenomegalisi olan hastalar tan mlarken, di erleri otoantikor varl ile ilgili hemolitik anemi, trombositopeni ve nötropeni vakalar bildirmifllerdir y l nda Canale ve Smith lenfadenopati, splenomegali ve otoimmün sitopeni birlikteli i ile giden hastalar tan mlad lar. Daha sonra 1980'li y llarda benzer özellikler gösteren baz hastalarda lenfosit fonksiyonlar nda azalma ve subgrup oranlar nda de ifliklik bildirilmifltir. 1990'lar n bafllar nda bu hastalar n MRL/Lpr fenotipindeki farelerle benzer özellikler tafl d n n anlafl lmas ndan sonra çal flmalar h zland (11). Bu hastalarda normal insanlarda çok düflük oranlarda görülen CD3+, CD4-, CD8- double-negative T hücreler gösterildi y l nda Trauth ve ark. APo-1 ad n verdikleri bir proteinin lenfosit apoptozisini bafllatt n buldular y l nda farelerde bu protein eksikli i gösterildi ve Fas (CD95) olarak adland r ld y l nda Fas proteinini kodlayan gen klonland. ALPS farkl etnik gruplarda görülmüfltür ve her iki cinsiyeti de tutar. Ulusal Sa l k Enstitüsü (NIH) ALPS çal flmas di er birçok otoimmün hastal n aksine ALPS nin erkekleri daha çok etkiledi ini göstermifltir. Klinik izlem esnas nda otoimmünite, hemen hemen tüm hastalarda de iflik flekillerde ortaya ç kar (12,13). Klinik Bulgular ALPS hastalar n n klinik ve laboratuar özellikleri mutasyonun yeri veya tipine göre de ifliklik göstermez. Bu güne kadar yay nlan en genifl seri 1999 y l nda Maryland'dan bildirilmifltir. Burada tan mlanan 26 hastadan 23'ünde Fas mutasyonlar bulunmufltur Fas' n lenfosit homeostaz n sa lamadaki önemi 3 ana bölümde (klinik olarak de erlendirilen ALPS'li hastalara göre) incelenmifltir. 1) Lenfoid sistemin depolama kapasitesini aflan anormal lenfosit birikimi 2) Otoreaktif lenfositlerin yok edilmesindeki bozuklu a ba l otoimmünite 3) Lenfositlerin uygunsuz yaflam süreleri nedeniyle ortaya ç kan lenfoma oluflumu Tüm hastalarda lenfoproliferasyon tan mlanm flt r. ALPS'li hastalar n tümü hastal klar s ras nda lenfadenopati veya splenomegali gelifltirirken hastalar n %50'sinde ayr ca hepatomegali görülmüfltür. Bu belirtilerin süresi ve a rl hastadan hastaya de ifliklik göstermifltir. Bir çok hastada bu belirtiler yaflam n ilk 2 y l nda; kalan nda ise 5 yafl na gelmeden ortaya ç km fl olmakla birlikte kesin yafl s n r yoktur. Splenomegali genellikle çok büyük boyutlardad r. Hastalar ilerleyen yafllarda fliddetli hipersplenizm bulgular ile splenektomiye gider. Lenfadenopatinin boyutlar da çok büyüktür. Lenfadenopati ço unlukla servikal ve aksiller bölgede ortaya ç ksa da herhangi bir anatomik lokalizasyonda da bulunabilir. Yayg n lenfadenopatinin ay r c tan s nda; ALPS'de kilo kayb, atefl, ve gece terlemesi gibi sistemik belirtiler genelde görülmez. Boyutlar na bakmaks z n tüm hastalarda lenfadenopati, 2 veya daha fazla y l devam eder. Genellikle adölesan döneme kadar lenfadenopati boyutlar nda at fl görülürken, sonras nda küçülme olmaktad r. Lenf nodlar n n histopatolojik olarak yap s korunmufltur. Lenfomadan farkl olarak dokularda kromozomal anormallikler veya monoklonalite bulunmaz. Artm fl say daki double negative T hücreleri parakortikal bölgelerde görülebilir. Bu özellikleriyle ALPS di er malign ve benign lenfoproliferatif lezyonlardan ayr l r. Otoantikorlar hastalar n büyük bir k sm nda bulunmas na ra men her zaman hastal k oluflturmaz. Otoimmün hastal k geliflme oran zamanla artar. ALPS iliflkili otoimmünite 2 gruba ayr l r; 1) Kan hücrelerine karfl otoimmünite 2) Daha nadir görülen otoimmün olaylar ALPS' deki otoimmünite tipik olarak a rlaflma ve iyileflme periyotlar yla seyreder. En s k görülen otoimmün hastal k hemolitik anemi ve ITP dir. Hastalarda fliddetli hemoliz ataklar veya çok düflük trombosit de erleri bulunabilir. Kemik ili inde myeloid seri normal olan ve splenektomi yap lan hastalarda da nötropeni görülmesi bu durumun otoimmün mekanizmalara ba l oldu unu düflündürmektedir. ALPS'li hastalarda hematolojik olmayan otoimmün hastal klar da rastlanmaktad r. Bunlar aras nda glomerülonefrit, Guillain- Barre sendromu ve otoimmün hepatit say labilir. Pulmoner infiltrasyon, artrit, hidrops fetalis ve aplastik anemi ALPS' ye efllik edebilir. Ayn hastada zaman içinde birden fazla otoimmün hastal k geliflebilece i de bildirilmifltir. Defektli apoptozisin proapoptotik ve antiapoptotik faktörler aras ndaki dengeyi bozarak kanserleflmeye neden oldu u ALPS'li ailelerde lenfoma geliflimini araflt ran bir çal flmayla tekrar gündeme gelmifltir. Bu çal flmaya göre ALPS' li hastalarda genel popülasyonla karfl laflt r ld nda Hodgkin ve Non-Hodgkin Lenfomaya yakalanma riski kat artm flt r. Tiroid, meme, akci er, kolon karsinomlar ve hepatoselüler karsinoma görülebilir. Somatik fas mutasyonlar n n ard ndan ortaya ç kan artm fl lenfoid ve non lenfoid malignite oranlar Fas' n bir tümör süpresör faktörü olarak rol ald n düflündürmektedir (14,15,16,17). Laboratuvar mmünolojik Anormallikler ve Otoimmünite Geliflimi ALPS hastalar nda lenfositoz ve yüksek oranlarda double-negative ( CD4-CD8-) T hücreleri bulunur. Hastalarda T hücrelerinin ço u MHC class-ii yüzey antijenleri içerir. Bu durum T hücrelerinin aktive oldu unu gösterir. Dokularda bulunan hücreler bir aktivasyon markeri olan CD69 içerirler. Bu bulgu lenfosit proliferasyonunun ALPS hastalar nda görülen periferik ve doku lenfosit genifllemesinden sorumlu oldu- unu göstermektedir. Hastalarda dolafl mda bulunan düzenleyici sitokinler olan IL-4 ve IL-2 düzeyleri ile inflamatuvar si- 35

3 Karal ve ark. Lenfoproliferatif Hastal klar Güncel Pediatri 2006 ; 2 : tokinler olan TNF-α, IL-1b ve IL-6 düzeyleri normal bulunmufltur. Buna karfl n IL10 düzeyleri ALPS hastalar nda çok yüksektir. Bu hastalar n Fas mutasyonlar olan yak nlar na da bak lm fl fakat ayn yüksek oranlar bulunmam flt r. IL-10 düzeyinin yüksekli inin anormal apoptozisten çok ALPS klini i ile ilgili oldu u düflünülmektedir. ALPS hastalar nda monosit ve makrofajlarda da art fl oldu undan hastalarda görülen yüksek IL-10 düzeylerinin monosit-makrofaj sisteminden kaynakland anlafl lm flt r. T yard mc hücreleri iki büyük gruba ayr l r: IL-12 ile aktive edilen ve interferon γ ve TNF-α üreten Th 1 hücreleri, IL-4 ile aktive edilen IL 4,5,6 üreten Th 2 hücreleri. Bir çok immünolojik hastal k bu iki hücre aras ndaki dengenin bozulmas ndan oluflur. ALPS hastalar nda görülen yüksek Th2 aktivitesi ve düzeyi B hücrelerini uyar r ve otoantikorlar n oluflmas na yol açar. ALPS hastalar nda Th2 aktivitesinin fazla olmas n n yüksek IL-10 ve düflük IL-12 düzeyleri ile ilgili oldu u düflünülmektedir. IL-10 üretiminin artmas n n B ve T hücreleri üzerinde baflka etkileri de vard r. IL-10 antiapoptoik protein Bcl-2 yi hem B, hem de T hücrelerinde aktive ederek bu hücrelerin ölümünü geciktirir. Bu nedenle yüksek IL-10 düzeyleri otoreaktif hücre klonlar n n, hatta malign hücre klonlar n n yaflamas na neden olmaktad r. CD 57 + (HLA-DR + ) /CD8 + T hücrelerinin art fl n n ve CD25 + T hücrelerindeki azalman n klinik ALPS için spesifik oldu u görülmüfltür. Çünkü bu anormallikler klinik hastal olmayan fakat mutasyon pozitif akrabalarda mevcut de ildir (10,18,19). Genetik Temel Bu güne kadar Fas, FasL ve Casp10 genlerinde mutasyon bildirilmifltir. En s k tan mlanan Fas gen mutasyonlar d r. nsanlarda kromozom 10q24.1 de lokalizedir. Fas molekülü, kalp, karaci er, B ve T hücrelerinde bulunur. Aktive T hücrelerinde özellikle yüksek miktarlardad r. ALPS' nin en s k rastlanan flekli heterozigot fas mutasyonlar oland r. Fas geninin en çok mutasyona u rayan bölümü ölüm bölgelerinin kodlayan k s md r. ALPS hastalar n n yak nlar üzerinde yap lan çal flmalarda tamamen normal olan kiflilerde de Fas mutasyonlar saptanm flt r. Baz aile üyelerinde de ALPS'nin birkaç belirtisi varken di er belirtiler ortaya ç kmam flt r. Bu veriler lenfoproliferasyon ve otoimmünitenin ortaya ç kmas için ilave genetik veya çevresel faktörlerinde rol oynad n düflündürmektedir (20,21,22). Tedavi ve Prognoz Lenfadenopati ve splenomegaliyle belirti veren lenfoproliferasyonda belirgin obstrüktif komplikasyonlar veya hipersplenizm ile iliflkisi yoksa immünsüpresif ajanlar n kullan m na gerek yoktur. ALPS tedavisindeki deneyimler, immünsüpresif tedavinin kesilmesinin ard ndan lenfoproliferasyon belirtilerinin tekrar ortaya ç kma e iliminde oldu unu göstermifltir (23). ALPS'li hastalarda hipersplenizm s k görülen bir komplikasyondur ve efllik eden otoimmün sitopenilerden ay rmak oldukça güçtür. Tedavi gerektiren en yayg n otoimmün belirtiler anemi ve trombositopenidir. Otoimmün hemolitik anemi ve ITP ataklar genellikle yüksek doz glukokortikosteroidler kullan larak (prednisolon 1 mg/kg/gün) tedavi edilir. ITP hastalar nda yüksek doz intravenöz immünglobulin ( V G) kullan m yarars zd r veya ancak geçici fayda sa lar. Tekrarlayan ITP vakalar nda ayl k yüksek doz deksametazon (4-6 mg/kg/g, 5 gün süreyle) kullan m ataklar önler. Rekombinan G-CSF kullan m ile nötrofil say lar n n yükselmesi sa lanm fl ve tekrarlayan enfeksiyon geliflimi önlenmifltir. Fare çal flmalar nda interlökin-2 ve siklosporin kullan m n n etkili olabilece i gösterilmifltir. Bu tedaviler ile lenfadenopati derecesinde geçici bir azalma sa lanabilmifltir. Dirençli otoimmünite ile gelen hastalar vinkristin, metotreksat, siklosporin A ve siklofosfamid kullan larak baflar yla tedavi edilmifltir. Bu hastalar n adölesan döneme geldiklerinde hem atak say s nda hem de atak s kl nda azalma olmaktad r. Artm fl malignensi riski nedeniyle kemoterapotik ajanlar dikkatli kullan lmal d r. Primethamin, sulfadoksin, mikofenolat motil veya rituksimab (B hücre üzerindeki CD 20 ye karfl gelifltirilmifl terapotik monoklonal antikor) ALPS'li hastalar n tedavisinde kullan lmak üzere önerilmektedir. ALPS hastalar nda fliddetli ve hayat tehdit eden komplikasyonlar varl nda düflünebilecek bir di- er tedavi seçene i de kemik ili i naklidir (K N). Bu konuda yap lan çal flmalar yeni olmas na ra men ALPS'li bir hastada yap lan K N sonras nda CD4-, CD8- double-negative T hücreleri dolafl mda görülmesine ra men 3 y ll k izlem süresince lenfoproliferasyon ve otoimmünite gözlenmemifltir (15,25). ALPS yeni tan mlanan bir hastal k oldu undan ve uzun süreli izlemler bulunmad ndan henüz bu hastalar n prognozlar tam olarak bilinmiyor. Bununla birlikte yaflam süresini otoimmün hastal n fliddetinin ve splenektomi yap lan hastalarda sepsise yakalanma riskinin belirleyece i düflünülmektedir. Otoimmün hastal klara yakalanma riski bu hastalar için yaflam boyu yüksek görünmektedir. Yap lan s n rl say daki çal flmada lenfosit apoptozisinin engellenmesinin hastalarda lenfoma geliflme riskini de artt rd saptanm flt r. Lenfomalar n baflar yla tedavi edilmesi defektif Fas iliflkili apoptozisin standart kemoterapik ajanlara yan t etkilemedi ini düflündürmektedir. Lenfoproliferasyonun prognozu genellikle olumludur ve ço u hasta da lenfadenopati ve splenomegali genellikle 2. dekatta parsiyel veya tam geriler (26). X e Ba l Lenfoproliferatif Sendrom (XLP) X'e ba l lenfoproliferatif sendrom, infeksiyöz mononükleosize neden olan a r EBV enfeksiyonlar ndan sonra ortaya ç kan bir immün bozukluktur (27). XLP'nin klinik özelliklerinin daha önce tek bafl na EBV enfeksiyonunu gösterdi ine inan ld halde araflt rmalar sonucunda bir grup hastada önceden bir EBV öyküsü olmaks z n bu hastal k belirtileri gösterilmifltir. XLP'nin alt nda yatan immun bozukluk muhtemelen lenfosit fonksiyonu ve homestazda bozulmaya neden olur (28,29). 1998'de SH2D1A, Duncan sendromu insan proteini (DSHP), SAP (lenfosit aktivatör protein ile iliflkili protein genleri) ço u XLP'li hastada saptanm flt r. SH2D1A proteini ise lenfosit aktivasyonunda rol alan biyolojik yollar ve antiviral cevab düzenler (30).

4 Güncel Pediatri 2006 ; 2 : 34-9 Karal ve ark. Lenfoproliferatif Hastal klar Klinik 1975 de Purtilo ve araflt rmac lar; primer EBV enfeksiyonuna verilen kontrolsüz cevaba ba l olarak ölen baz erkeklerin akrabalar n da XLP yi yay nlam flt r. lk olarak etkilenmifl akrabalarda Duncan Sendromu olarak adland r lm flt r. Bu hastal k X'e ba l kal t m gösterir. Hipogamaglobulinemi ve malign lenfomaya yavafl gidifl gösteren özelliktedir. XLP nadir görülen bir hastal kt r, her milyonda bir erke i etkiler. Dünya çap nda kaydedilen hastalarda, etnik yada rksal nedenler XLP gelifliminde neden oluflturmamaktad r (29). Ço u XLP de 3 klinik semptom; 1) Malign lenfoma, 2) Fulminant Enfeksiyöz Mononükleoz (EMN) 3) Disgamaglobulinemi ile karakterizedir. Daha az olarak vaskülit, sitopeni (aplastik anemi gibi), pulmoner lenfomatöz granülomatözis rapor edilmifltir (31,32). XLP de hastal n semptomlar izole ya da 2 veya daha fazla tutulum olarak görülebilir. Baz akrabalar aras nda ve ayn ailenin üyeleri aras nda XLP'nin klinik özelliklerinde, çevresel ve genetik faktörlerin etkisi öne sürülmüfltür. Fulminan EMN, EBV enfeksiyonu ile tan mlanmas na ra men; di er XLP bulgular olan semptomlar lenfoma ve hipogamaglobulinemi zaman zaman EBV seronegatif hastalarda görülür. Bu hastal k genelde fataldir ve ço unlukla 10 y la kadar kaybedilirler. Ölümler ço unlukla organ disfonksiyonuna ba l d r. Di er ölüm nedenleri; EBV'nin indükledi i hemofagositik sendromu takiben ortaya ç kan ya da hipogamaglobulinemiden kaynaklanan infeksiyöz komplikasyonlara ba l d r. XLP'li k z çocuklar klinik semptom göstermezler, çünkü onlar n lenfositlerinin %50'si rastgele inaktif X kromozomundan kaynaklanan SH2D1A proteinini oluflturabilirler. Birkaç bayanda serum immunglobulin seviyeleri s n rda bulunmufltur. Buna karfl n lenfomaya artm fl hassasiyet ve klinik olarak belirgin hipogamaglobulinemi hiçbir tafl y c da bulunmam flt r. EBV enfeksiyonu, XLP'li hastalar n %60' nda fulminan infeksiyöz mononükleosiz olarak görülür. Fulminan EMN'nin seyri ayn zamanda çok agresiftir. Sadece hastalar n %7' sinin sa kald bildirilmifltir. Fulminan EMN bafllang ç yafl 3 yaflt r. Patolojik olarak kemik ili i, dalak, karaci er, timus, lenf nodlar, barsak ve di er etkilenen organlar, EBV ile infekte poliklonal B hücreleri ve reaktif CD4 ve CD8 T lenfositleri ile genifl infiltrasyon gösterir. Aktive olmufl T lenfositlerden IL-2 ve IFN-gaman n afl r sekresyonu kontrolsüz makrofaj aktivasyonuna katk da bulunur. Bu olay eritrofagositoz ile T, B lenfositlerin tükenmesiyle ve doku y k m ile sonuçlan r. EBV ye karfl artm fl hassasiyet olmas na ra men, XLP' li erkekler di er herpes virüslere, ço u viral ve bakteriyal patojenlere normal immun cevap verirler. T ve B lenfositlerin proliferasyonundaki regulasyon bozuklu una dayanan mekanizma, Th1 sitokinlerinin artm fl sekresyonu ve EBV'ye karfl ineffektif immun cevap ile karakterizedir (31,33,34). Disgamaglobulinemi Hastalar n %20-30'unda disgamaglobulinemi XLP'nin 2. s k semptomudur. Ço u hastan n Ig seviyeleri azal r.her ne kadar baz hastalarda IgM ve IgA yüksekli i mevcutsa da IgG1, IgG3 subgruplar nda eksiklikler daha s k görülür. Ortalama tan tafl 7-9 dur. Özellikle enfeksiyonlara karfl koruyucu ayl k immunglobulin infüzyonu ile tedavi edilen hipogamaglobulinemili hastalar genellikle fulminan EMN ve lenfomal hastalara göre daha iyi prognoza sahiptir. Hipogamaglobulinemi ço unlukla EBV enfeksiyonundan sonra oluflmas na ra men baz hastalarda EBV iliflkisiz hipogamaglobulinemi geliflir (31,35,36). Lenfoma Lenfoma XLP'li hastalar %20-30'unda geliflir. Ço unlukla EBV enfeksiyonunu takiben ortaya ç kar. Ço u lenfoma B hücre fenotipindedir ve küçük hücreli, Burkitt, diffüz, büyük hücreli histolojisinde olabilir. Ço u lenfoma ekstranodal orjinlidir ve terminal ileum, karaci er, böbrek, SSS, timus veya tonsillere yay l r. Lenfoma geliflimi hipogamaglobulinemi gibi EBV enfeksiyonu bulunmadan geliflebilir. Lenfoma gelifliminde median yafl 5 ila 8 yafl aras d r (2-19 yafl). Ortalama yaflam EBV enfeksiyonunun durumuna ba l d r. EBV'li hastalarda geliflen lenfoma kötü prognozludur. Lenfomalar tedaviye cevap vermekle birlikte ço u zaman nüks eder (37,38). Tan XLP tan s SH2D1A geni tan mlanmadan önce klinik yada laboratuvar olarak konmaktayd. Tan da laboratuvar olarak lenfosit say s, immünfenotipi, ve fonksiyonlar genellikle yard mc de ildi, çünkü genellikle sonuçlar normaldi. Humoral cevap de erlendirilmesinde çeflitli varyasyonlar gözlenmifltir. Baz hastalarda de erler normal saptanm fl, baz hastalarda IgM ve IgA seviyelerinde artma; total IgG, IgG1 ve IgG3 seviyelerinde düflme görülmüfltür. EBV spesifik immünite araflt rmalar kesin tan koymada yard mc de ildir. Çal flmalar göstermifltir ki XLP li hastalar EBV ye karfl etkili bir immün cevap oluflturamamaktad r. EBV'ye karfl spesifik antikor oluflumunda yetersizlik görülmüfltür. Otolog T ve NK lar taraf ndan EBV ile enfekte B hücrelerinin öldürülmesinde bozukluk gösterilmifltir. Anormal SH2D1A gen sekans n n tan mlanmas ile bu proteininin üretiminin olmamas ile flimdi daha kolay tan konur. Tüm XLP'li hastalarda SH2D1A gen mutasyonu saptanmaz. XLP nin ay r c tan lar içinde sporadik fatal EMN, hiper IgM sendromu, X linked agamaglobulinemi, yayg n de iflken immün yetmezlik (CVID), kronik aktif EBV enfeksiyonu ve familyal hemofagositik lenfohistiyositoz say labilir. Bu tan lardan birinden flüphenildi inde erkek hastalarda SH2D1A deki mutasyon araflt r lmal d r (39,40). 37

5 Karal ve ark. Lenfoproliferatif Hastal klar Güncel Pediatri 2006 ; 2 : Genetik 1998 de araflt rmac bir grup Xq25 kromozomunda XLP genini klonlam flt r. Hastal n tan mlanmas n takiben Xq25'de yap sal delesyondan etkilenmifl SH2D1A geni bu bölgenin büyük bir k sm ndan izole edilmifltir XLP'li hastalar n genetik analizi ile SH2D1A geni üzerinde 50' den fazla tek mutasyonu tan mlanm flt r. XLP hikayesi olan 35 ailenin genifl bir genetik analizi, SH2D1A'n n gen yap s ile XLP nin klinik tutulumu veya fliddeti aras nda korelasyon olmad n ortaya koymufltur (30). Tedavi ve Prognoz XLP tedavisiz fatal bir hastal kt r. Kesin tedavi kök hücre nakli ile olur. Antiviral tedavi; primer EBV enfeksiyonun tedavisinde kullan lm flt r ve ancak etkisi kan tlanamam flt r. EBV ile ilgili hemofagositik sendrom tedavisinde önerilen ajanlar; aktive makrofajlar yok etmede kullan lan karfl sitotoksik etoposid, topoizomeraz I d r. Siklosporin ve glukokortikoidler reaktive T lenfositleri süprese etmek için kullan l r. Hipogamaglobulinemi geliflen hastalarda bakteriyal ve viral enfeksiyonlar önlemek için düzenli immünglobulin infüzyonu gerekir. mmunglobulin infüzyonu EBV seronegatif hastalarda primer EBV enfeksiyonundan korunmada garanti de ildir. Lenfoma ve sitopenisi olan hastalar için standart medikal yaklafl m kullan labilir. Medikal tedavi hastay remisyona soksa da relaps ve XLP'nin di er fenotipleri s kl kla geliflir (34,36). Kaynaklar 1. Leonardo M, Chan FK, Hornung F, et al. Mature lymphocyte apoptosis-immune regulation in a dynamic and unpredictable antigenic enviroment. Annu Rev Immunol 1999; 17: Strauss S.E., Sneller M, Leonardo M.J. et al. An inherited disorder of lymphocyte apoptosis: The autoimmune lymphoproliferative syndrome. Annals of nternal Med 1999; 130: Pan TQ, Atkinson TP, Makris CM, et al. ALPS (autoimmune lymphoproliferative syndrome) associated with a mutation in Fas-Ligand (abstract 48). In: Programs and Abstracts of the 14th Annual Conference on Clinical Immunology and 5th International Symposium on Clinical Immunology. Washington; DC; p Wang J, Zheng L, Lobito A, et al. Inherited human caspase 10 mutations underlie defective lymphocyte and dendritic cell apoptosis in autoimmune lymphoproliferative syndrome II. Cell 1999; 98: Jackson CE, Fischer RE, Hsu AP, et al. Autoimmune lymphoproliferative syndrome with defective Fas: genotype influences penetrance. Am J Hum Genet 1999; 64: Fisher G.H, Rosenberg F.J., Straus S.E. et al. Dominant interfering Fas gene mutations impair apoptosis in a human autoimmune lymphoproliferative syndrome. Cell 1995; 81: nfante A.J, Britton H.A., DeNapoli T., Middelton L.A. et al. The clinical spectrum in a large kindred with autoimmune lymphoproliferative syndrome caused by a fas mutation that impairs lymphocyte apoptosis. J. Pediatr 1998; 133: Sneller MC, Straus SE, Jaffe ES, et al. A novel autoimmune lymphoproliferative syndrome resembling murine lpr/gld disease. J Clin Invest 1992; 90: Takahashi T, Tanaka M, Brannan CL, et al. Generalized lymphoproliferative disease in mice, caused by a point mutation in the Fas ligand. Cell 1994;76: Bleesing J.J, Straus S.E., Fleisher T.A. Autoimmune lymphoproliferative syndrome. A human disorder of abnormal lympocyte. Pediatr Clin North Am 2000; Dec; 47: Watanabe- Fukunaga R, Brannan CI,Copeland NG, et al. Lymphoproliferation disorder in mice explained by defects in fas antigen that mediates apoptosis. Nature 1992; 356: Behrmann I, Walczak H, Krammer PH. Structure of the human APO-1 gene. Eur J Immunol 1994; 24: Martin DA, Zheng L, Siegel RM, et al. Defective CD95/APO-1/Fas signal complex formation in the human autoimmune lymphoproliferative syndrome, type Ia. Proc Natl Acad Sci USA 1999; 96: Rieux-Laucat F, Le Deist, Hivbroz C, et al. Mutations in Fas associated with human lymphoproliferative syndrome and autoimmunity. Science 1995; 268: Sleight BJ, Prasad VS, DeLaat C, et al. Correction of autoimmune lymphoproliferative syndrome by bone marrow transplantation. Bone Marrow Transplant 1998; 22: Van der Burg M, de Groot R, Comans-Bitter WM, et al. Autoimmune lymphoproliferative syndrome (ALPS) in a child from consanguineous parents: a dominant or recessive disease? Pediatr Res 2000; 47: Kasahara Y, Wada T, Nida Y, et al. Novel Fas (CD95/APO-1) mutations in infants with a lymphoproliferative disorder. Int Immunol 1998; 10: Vaishnaw AK, Toubi E, Ohsako S, et al. The spectrum of apoptotic defects and clinical manifestations, including systemic lupus erythematosus, in humans with CD95 (Fas/APO-1)) mutations. Arthritis Rheum 1999; 42: Bader-Meunier B, Rieux-Laucat F, Croisille L, et al. Dyserythropoisesis associated with a Fas deficient condition in childhood. Br J Haematol 2000;108: Hetts SW. To die or not to die: an overview of apoptosis and its role disease. JAMA 1998; 279: Griffith TS, Brunner T, Fletcher SM, et al. Fas ligand-induced apoptosis as a mechanism of immune privilege. Science 1995; 270: Siegel RM, Chan FK, Chum HJ, et al. The multifaceted role of Fas signaling in immune cell homeostasis and autoimmunity. Nat Immunol 2000; 1: Sneller MC, Wang J, Dale JK, et al. Clinical, immünologic and genetic features of an autoimmune lymphoproliferative syndrome associated with abnormal lymphocyte apoptosis. Blood 1997; 89: Bekerrou M, Le Deist F, de Villartay JP, et al. Correction of Fas (CD95) deficiency by haploidentical bone marrow transplantation. Eur J Immunol 1997; 27: Chanock SJ, Foster CB. SNPing away at innate immunity. J Clin Invest 1999; 104: Straus SE, Jaffe ES, Puck JM, et al. The development of lymphomas in families with autoimmune lymphoproliferative syndrome with germline Fas mutations and defective lymphocyte apoptosis. Blood 2001; 98: Purtilo DT, Cassel CK, Yang JPS, et al. X-linked recessive progressive combined variable immundeficiency (Duncan's disease). Lancet 1975; 1: Brandau O, Schuster V, Weiss M, et al. Epstein-Barr virus-negative boys with non-hodgkin lymphoma are mutated in the SH2D1A gene, as are patients with X-linked lymphoproliferative disease (XLP). Hum Mol gen 1999; 8: Sumegi J, Huang D, lanyi A, et al. Correlation of mutations of the SH2D1A gene and Epstein-Barr virus infection with clinical phenotype and outcome in X-linked lymphoproliferative disease. Blood 2000; 96:

6 Güncel Pediatri 2006 ; 2 : 34-9 Karal ve ark. Lenfoproliferatif Hastal klar 30. Coffey AJ, Brooksbank RA, Brandau O, et al. Host response to EBV infection in X-linked lymphoproliferative disease results from mutations in an SH2-domain encoding gene. Nat genet 1998; 20: Seemayer TA, Gross TG, Egeler RM, et al. X-linked lymphoproliferative disease: twenty-five years after the discovery. Pediatr Res 1995; 38: Dutz JP, Benoit L, Wang X, et al. Lymphocytic vasculitis in X-linked lymphoproliferative disease. Blood 2001; 97: Okano M, Pirrucello SJ, Grierson HL, et al. Immunovirological studies of natal infectious mononucleosis in apatient with X-linked lymphoproliferative syndrome treated with intravenous immunoglobulin and interferon-alpha. Clin Immunol Immunopathol 1990; 54: Amrolia P, Gaspar HB, Hassan A, et al. Nonmyeloablative stem cell transplantation for congenital immunodeficiencies. Blood 2000; 96: Grierson H, Purtilo DT. Epstein-Barr virus infection in males with X-linked lymphoproliferative syndrome. Ann Int Med 1987; 106: Schuster J, Gross TG, Seemayer TA. The molecular genetics X- linked lymphoproliferative (Duncan's) disease. Cancer J Sci Am 1999; 5: Harrington DS, Weisenburger DD, Purtilo DT. Malignant lymphoma in the X-linked lymphoproliferative syndrome. Cancer 1987; 59: Purtilo DT, Sakamoto K, Barnabei V, et al. Epstein-Barr virus-induced diseases in boys with the X-linked lymphoproliferative syndrome (XLP): update on studies of the registry. Am J Med 1982; 73: Grierson HL, Skare J, Hawk J, Pauzo M, Purtilo DT. Immunoglobulin class and subclass deficiencies prior to Epstein-Barr virus infection in males with X-linked lymphoproliferative disease. Am J Med Genet 1991; 40: Purtilo DT, Grierson HL, Ochs H, Skare J. Detection of X-linked lymphoproliferative disease using molecular and immunovirologic markers. Am J Med 1989; 87:

56Y, erkek hasta Generalize LAP ( servikal, inguinal, aksiller, toraks ve abdomende ) Ateş Gece terlemesi Lenfopeni IgG, IgA, IgM yüksek

56Y, erkek hasta Generalize LAP ( servikal, inguinal, aksiller, toraks ve abdomende ) Ateş Gece terlemesi Lenfopeni IgG, IgA, IgM yüksek 56Y, erkek hasta Generalize LAP ( servikal, inguinal, aksiller, toraks ve abdomende ) Ateş Gece terlemesi Lenfopeni IgG, IgA, IgM yüksek Sedimantasyon (77mm/saat) CRP 7.67(N:0-0.8mg/dl) Servikal lenf nodu

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Klinik ve Laboratuvar Özellikleri ile Otoimmün Lenfoproliferatif Sendrom Düşünülen Hastalarda Apoptoz

Klinik ve Laboratuvar Özellikleri ile Otoimmün Lenfoproliferatif Sendrom Düşünülen Hastalarda Apoptoz Turk J Immunol 2013;1(1):5-12 Özgün Makale Turkish Journal of Immunology - Online Dergi www.turkishimmunology.org Klinik ve Laboratuvar Özellikleri ile Otoimmün Lenfoproliferatif Sendrom Düşünülen Hastalarda

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Haner Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi İmmün-tolerans Adaptif immün yanıt etkili anti-bakteryal immünite ile antiself yanıtın dengede tutulmasına bağlıdır.

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER OTOİMMUN HASTALIKLAR Prof.Dr.Zeynep SÜMER İmmun tolerans Organizmanın kendinden olan antijeni tanıyarak bunlara karşı reaksiyon vermemesi durumuna İMMUN TOLERANS denir Otoimmunitenin oluşum mekanizmaları

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 İmmün sistemin gelişimini, fonksiyonlarını veya her ikisini de etkileyen 130 farklı bozukluğu tanımlamaktadır. o Notarangelo L et al, J Allergy Clin Immunol 2010 Primer immün yetmezlik sıklığı o Genel

Detaylı

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi

Hepatit C. olgu sunumu. Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi Hepatit C olgu sunumu Uz. Dr. Hüseyin ÜÇKARDEŞ Bilecik Devlet Hastanesi BİLECİK DEVLET HASTANESİ 1957 2015 N.E. 36 yaşında, kadın hasta Kadın Doğum polikliniği 16.07.2013 Anti-HCV: pozitif ve lökositoz

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Mikroplar ve Konak Adaptasyonu: Savaşamıyorsan Anlaş Doç. Dr. Fadile Yıldız Zeyrek Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Parazitler

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Prof Dr Özlem Durmaz İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı

Prof Dr Özlem Durmaz İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Prof Dr Özlem Durmaz İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Karaciğer naklinde sağkalım Cerrahi başarı: 1963 Thomas Starzl (Colorado) İmmunolojik başarı:

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ İMMÜN SİSTEM TİPLERİ I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast

Detaylı

Dr. Günhan Gürman. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji Bilim Dalı, Ankara, Türkiye e-posta: gurman@ankara.edu.tr.

Dr. Günhan Gürman. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji Bilim Dalı, Ankara, Türkiye e-posta: gurman@ankara.edu.tr. TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ 2013: 3 2 Dr. Günhan Gürman Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji Bilim Dalı, Ankara, Türkiye e-posta: gurman@ankara.edu.tr Anahtar Sözcükler Lenfoplazmasitik lenfoma, Waldenström

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

LENFOPROLİFERATİF HASTALIKLARDA AYIRICI TANI VE TEDAVİ

LENFOPROLİFERATİF HASTALIKLARDA AYIRICI TANI VE TEDAVİ LENFOPROLİFERATİF HASTALIKLARDA AYIRICI TANI VE TEDAVİ Şebnem Yılmaz Bengoa Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Hematoloji Bilim Dalı, İzmir Lenfoproliferatif hastalıklar (LPH) lenfoid dokuların

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Nat. Rev. Immunology, 3:199-210, 2003). Belkaid Y ve ark. Nature 420:502-507, 2002).

Nat. Rev. Immunology, 3:199-210, 2003). Belkaid Y ve ark. Nature 420:502-507, 2002). DÜZENLEYİCİ T HÜCRELER Yrd. Doç. Dr. Gülderen Yanıkkaya Demirel Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı İmmunoloji Alt Birimi ve Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL PRENATAL VE POSTNATAL MOLEKÜLER TANI TESTLERİ Dr.Belgin Eroğlu Kesim *1800 lerde Mendel ile başlayan serüven, *1900 lerde kalıtım biriminin gen

Detaylı

MATÜR T- HÜCRELİ LENFOMALAR TANISI PATOLOG GÖZÜYLE

MATÜR T- HÜCRELİ LENFOMALAR TANISI PATOLOG GÖZÜYLE 4. ULUSAL LENFOMA MYELOMA KONGRESİ 2-5 MAYIS 2013, ANTALYA MATÜR T- HÜCRELİ LENFOMALAR TANISI PATOLOG GÖZÜYLE DR. NALAN AKYÜREK GAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PATOLOJİ ANABİLİM DALI Matür T- Hücre ve

Detaylı

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma Bovilis ile benzersiz koruma Özel kombinasyon Çift adjuvan IRP teknolojisi Erken koruma Maternal antikor varl nda da etkinlik Güvenlik Önerilen afl lama program : Antikor titresi 1. afl lama Bovilis Rapel

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261

İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri. Blood Reviews (2008) 22, 261 İmmun sistemi baskılanmış hastalarda lenfomagenezde rol alan faktörler ve etkileşimleri Blood Reviews (2008) 22, 261 Onkojenik viruslar Annu. Rev. Pathol. Mech. Dis. 2014.9:49 EBV Doğada çok yaygın İnsan

Detaylı

HIV-DIŞI İMMÜN YETERSİZLİK HALİNDE MALİN HASTALIKLAR VE TEDAVİ YÖNETİMİ

HIV-DIŞI İMMÜN YETERSİZLİK HALİNDE MALİN HASTALIKLAR VE TEDAVİ YÖNETİMİ 5. TIBBİ ONKOLOJİ KONGRESİ ORGAN YETMEZLİKLERDE TEDAVİ YÖNETİMİ KURSU 19-23 MART 2014 ANTALYA HIV-DIŞI İMMÜN YETERSİZLİK HALİNDE MALİN HASTALIKLAR VE TEDAVİ YÖNETİMİ Dr. Aziz Karaoğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME. Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH

HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME. Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH HAİRY CELL LÖSEMİDE GÜNCELEME Dr. Harika ÇELEBİ Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH Hair Cell Lösemi (HCL) HCL ilk olarak1958 yılında (Bouroncle ve ark) tanımlanmıştır Nadir görülen, yavaş seyirli, B-hücreli

Detaylı

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL DE İNFEKSİYON YÖNETİMİ Dr. Rıdvan R ALİ Uludağ Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL ile ilişkili bilgilerimizde önemli değişiklikler iklikler söz s z konusu

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı HCV İnfeksiyonu Akut hepatit C Kronik hepatit C HCV İnfeksiyonu Akut Viral

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

Reed Sternberg Hücreleri

Reed Sternberg Hücreleri CD40 RSH Reed Sternberg Hücreleri Antijen sunumuyla ilgili yüzey molekülleri HLA Klas II, CD40, CD86 Sitotoksik moleküller Granzim B, Perforin Dendritik Hücre marker ları Fascin, Kemokin CCL17 (TARC) Myeloid

Detaylı

Lenfadenopatili ve Splenomegalili Hastaya Yaklaşım. Hazırlayan: Int. Dr. Ezgi KAYA Ocak 2014

Lenfadenopatili ve Splenomegalili Hastaya Yaklaşım. Hazırlayan: Int. Dr. Ezgi KAYA Ocak 2014 Lenfadenopatili ve Splenomegalili Hastaya Yaklaşım Hazırlayan: Int. Dr. Ezgi KAYA Ocak 2014 Lenf nodları; lenf sıvısının, tehlikeli mikroorganizmalardan ve anormal proteinlerden arındırılması için lenfatik

Detaylı

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ

FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ FİBRİN YIKIM ÜRÜNLERİ Fibrin degradation products; FDP testi; FDPs; FSPs; Fibrin split products; Fibrin breakdown products; Fibrin yıkım ürünleri bir pıhtının parçalanması sırasında ortaya çıkan maddelerdir.

Detaylı

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ)

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) Dr. İhsan Karadoğan V. Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kongresi 18-22 Kasım 2012 Antalya 1111 1111 1111 1111 UYGULAMA BASİT YORUM SON DERECE KARMAŞIK

Detaylı

Doç.Dr. Gülbu IŞITMANGİL Hücresel İmmün Cevap İntrasellüler antijenlere antikorlar etkisiz olduğu için hücresel immünite ile cevap verilir. Hücresel immünitede başlıca iki T hücre popülasyonu vardır: CD4+

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

LİSTEYE EKLENENLER DEĞİŞİKLİK YAPILANLAR

LİSTEYE EKLENENLER DEĞİŞİKLİK YAPILANLAR 01.05.2013-14.11.2013 TARİHLERİ ARASINDA SAĞLIK BAKANLIĞI EK ONAYI ALINMADAN KULLANILABİLECEK ENDİKASYON DIŞI HEMATOLOJİ-ONKOLOJİ İLAÇLARI LİSTESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER LİSTEYE EKLENENLER SIRA NO İLAÇLAR

Detaylı

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi

FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi FEN kurs 2009 risk değerlendirmesi Prof. Dr. Volkan Korten Marmara Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İnfeksiyon Hastalıklar kları ve Klinik Mikro. ABD. Risk? Başlangıç tedavisine yanıtsızlık değil. Ciddi

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

LENFOMALARDA RADYOTERAPİ. Prof. Dr. Nuran ŞENEL BEŞE Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı

LENFOMALARDA RADYOTERAPİ. Prof. Dr. Nuran ŞENEL BEŞE Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı LENFOMALARDA RADYOTERAPİ Prof. Dr. Nuran ŞENEL BEŞE Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı HL EPİDEMİYOLOJİ ve ETYOLOJİ Olguların çoğunluğu 15-30 yaş arası Kadın /Erkek: 1/1,5 Noduler

Detaylı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

Malignite ve Transplantasyon. Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Malignite ve Transplantasyon Doç. Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Sunum Planı -Pretransplant malignitesi olan alıcı -Pretransplant malignitesi olan donör -Posttransplant de

Detaylı

LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM. Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya

LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM. Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya Lökositoz gerçek mi? Trombosit kümeleri Çekirdekli eritrositler (normoblast) Eritrositlerin

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş

Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar. Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Telomeraz enzim eksikliğinin tedavisinde yeni yaklaşımlar Prof. Dr. Fatma İnanç Tolun 08.11.2013 / Kahramanmaraş Sunum Akışı DNA replikasyonu Telomer Telomeraz Telomeraz eksikliğinde görülen hastalıklar

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD KOMPLEMAN SİSTEMİ Kompleman sistem, (Compleman system) veya tamamlayıcı sistem, bir canlıdan patojenlerin temizlenmesine yardım eden biyokimyasal

Detaylı

OTOİMMÜNİTE MEKANİZMALARI

OTOİMMÜNİTE MEKANİZMALARI OTOİMMÜNİTE MEKANİZMALARI Dr. Neriman AYDIN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1 Akış Otoimmun hastalık Tolerans Otoimmunite Genetik MHC/MHC dışı genler Protein

Detaylı

ESID-PAGID Primer İmmün Yetmezlikler Tanı Kriterleri http://esid.org/workingparty.clinical Dr. Funda Erol, Dr. Aydan İkincioğulları

ESID-PAGID Primer İmmün Yetmezlikler Tanı Kriterleri http://esid.org/workingparty.clinical Dr. Funda Erol, Dr. Aydan İkincioğulları ESID-PAGID Primer İmmün Yetmezlikler Tanı Kriterleri http://esid.org/workingparty.clinical Dr. Funda Erol, Dr. Aydan İkincioğulları Ataksi Telanjiektazi Kültür hücrelerinde radyasyonla indüklenen kromozom

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

ECULİZUMAB DOÇ. DR. NURHAN SEYAHİ. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

ECULİZUMAB DOÇ. DR. NURHAN SEYAHİ. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı ECULİZUMAB DOÇ. DR. NURHAN SEYAHİ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı ECULİZUMAB Fare kaynaklı, insanlaştırılmış Monoklonal bütün antikor Moleküler ağırlığı 148 kda Yarı ömrü 11 gün Kompleman

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih: 10/09/2015 Sayı : 8 Dünya Lenfoma Farkındalık Günü 15 Eylül 2015 Hazırlayan Neşet SAKARYA Birkaç dakikanızı ayırarak ülkemizde 2011

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör;

Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; TALASEMİ Akdeniz Anemisi; Cooley s Anemisi; Talasemi Majör; Talasemi Minör; Talasemi kırmızı kan hücrelerinin üretimini bozan genetik hastalıklardır. Ülkemizde çok sık görülmektedir. Hastaların kırmızı

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Prof. Dr. Özden Sanal, Prof. Dr. İlhan Tezcan, Temel İmmünoloji Bilgisine sahip olmak

Prof. Dr. Özden Sanal, Prof. Dr. İlhan Tezcan, Temel İmmünoloji Bilgisine sahip olmak İMM706 İmmünolojinin Esasları III Dersin Kredisi 2 0 2 Temel İmmünoloji Bilgisine sahip olmak 1 yarıyıl (haftada 2 saat teorik) İnnate İmmünite ile Adaptif İmmünite arasındaki ilişkiler T ve BHücrelerin

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Plazma Hücreli Lösemi. Prof.Dr.Ercüment Ovalı

Plazma Hücreli Lösemi. Prof.Dr.Ercüment Ovalı Plazma Hücreli Lösemi Prof.Dr.Ercüment Ovalı Wladyslaw Antoni Gluzinski 1906 da 47 yaşında kemik ağrısı, kosta kırığı, idarda porteinöz birikim ve lokositoz ile başvuran bir hastada mevcut lokositozda

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı

Multipl Endokrin Neoplaziler. Dr. Tuba T. Duman-2012

Multipl Endokrin Neoplaziler. Dr. Tuba T. Duman-2012 Multipl Endokrin Neoplaziler Dr. Tuba T. Duman-2012 Multipl Endokrin Neoplaziler Klinik gözlemlerle, endokrin bezleri içeren neoplastik sendromlar tanımlanmıştır. Paratiroid, hipofiz, adrenal,tiroid ve

Detaylı

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kanser Çalışmaları. Dr Fikri İçli

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kanser Çalışmaları. Dr Fikri İçli Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kanser Çalışmaları Dr Fikri İçli AÜTF Onkoloji Birimleri Tıbbi Onkoloji BD Cerrahi Onkoloji BD Radyasyon Onkolojisi AnaBD Pediatrik Onkoloji BD Onkoloji Uygulama ve Araştırma

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

Meme Radyoterapisi sonrası komplikasyonlar. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

Meme Radyoterapisi sonrası komplikasyonlar. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Meme Radyoterapisi sonrası komplikasyonlar Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD RT nin amacı: - Mikroskopik rezidüel hastalığı önlemek - Multisentrik hastalık gelişimini önlemek

Detaylı

İMMÜNOLOJİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: DİĞERLERİ. Prof.Dr. Levent Ündar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi

İMMÜNOLOJİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: DİĞERLERİ. Prof.Dr. Levent Ündar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İMMÜNOLOJİK TRANSFÜZYON REAKSİYONLARI: DİĞERLERİ Prof.Dr. Levent Ündar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İMMÜNOLOJİK Hemolitik Akut Gecikmiş Tipte Ateş Reaksiyonları (FnhTR) Akut Akciğer Hasarı (TRALI)

Detaylı

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ

MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ MİDE KANSERİNDE APOPİTOZİSİN BİYOLOJİK BELİRTEÇLERİNİN PROGNOSTİK ÖNEMİ Cem Sezer 1, Mustafa Yıldırım 2, Mustafa Yıldız 2, Arsenal Sezgin Alikanoğlu 1,Utku Dönem Dilli 1, Sevil Göktaş 1, Nurullah Bülbüller

Detaylı

Postpartum/Sessiz Tiroidit. Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

Postpartum/Sessiz Tiroidit. Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Postpartum/Sessiz Tiroidit Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Tanım Otoimmunite / Lenfositik infiltrasyon Geçici tirotoksikoz Hipotiroidi TFT değişiklikleri,

Detaylı

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler

HIV/AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler /AIDS HASTALI INDA SON GEL fimeler Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) /AIDS hastal sadece eriflkinleri de il, bebek, çocuk, genç, yafll demeden rk, cinsiyet,

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

Kan ve Ürünlerinin Transfüzyonu. Uz.Dr. Müge Gökçe Prof.Dr. Mualla Çetin

Kan ve Ürünlerinin Transfüzyonu. Uz.Dr. Müge Gökçe Prof.Dr. Mualla Çetin Kan ve Ürünlerinin Transfüzyonu Uz.Dr. Müge Gökçe Prof.Dr. Mualla Çetin Olgu-şikayet 2 yaş, erkek hasta, Kahramanmaraş Tekrarlayan akciğer ve cilt enfeksiyonları, ağızda aftlar ve solukluk. Olgu-Öykü Anne

Detaylı

KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ + KRONİK AMR TEDAVİ EDİLMELİ Mİ? EVET DR. ÜLKEM ÇAKIR ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ + RENAL ALLOGREFTİN UZUN DÖNEM SAĞKALIMI 1 yıllık sağkalım %95 5 yıllık sağkalım %80 10 yıllık sağkalım %50 USRDS,

Detaylı

Çölyak Hastalığı Serolojik Tanısı DR. BURÇİN ŞENER

Çölyak Hastalığı Serolojik Tanısı DR. BURÇİN ŞENER Çölyak Hastalığı Serolojik Tanısı DR. BURÇİN ŞENER HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ AD 1 Glutene duyarlı enteropati Çölyak hastalığı Gluten-intoleransı 2 Çölyak hastalığı nedir?

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı