Gözden Geçirmeler/Reviews A. O uz. Metabolik Sendrom. Aytekin O uz. Key words: Metabolic syndrome, insulin resistance, abdominal obesity

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gözden Geçirmeler/Reviews A. O uz. Metabolik Sendrom. Aytekin O uz. Key words: Metabolic syndrome, insulin resistance, abdominal obesity"

Transkript

1 Gözden Geçirmeler/Reviews A. O uz Metabolik Sendrom Aytekin O uz ÖZET: Metabolik sendrom Metabolik sendrom, abdominal obezite ile birlikte dislipidemi, glukoz intolerans ve hipertansiyonu içeren bir risk faktörleri demetidir. Metabolik sendromlu hastalarda, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastal k geliflme riski artm flt r. Metabolik sendromun alt nda yatan bafll ca risk faktörleri, visseral ya dokusu art fl ve insülin direncidir. nsülin direnci, fizyolojik miktarlardaki insülinin, hücreden normal bir insülin cevab sa lanmas için yeterli olamamas durumudur. nsülin direnci gelifliminde intraabdominal ya birikmesi anahtar rol oynar. Ya dokusu endokrin bir organd r ve adipositokinler denen proteinleri sekrete eder. Eskiden pasif bir enerji deposu olarak bilinen ya dokusu, son y llarda steroid hormon metabolizmas n n, leptin, adiponektin, rezistin, proinflamatuar sitokinler gibi birçok molekülün üretimindeki majör bölge olan bir endokrin organ olarak görülmektedir. Adipositokinler endokrin, parakrin ve otokrin sinyaller üreten fizyolojik bir sistemin komponentleridir. Obezite, adipositokin sekresyonunu de ifltirerek insülin direnci ve çeflitli metabolik bozukluklara yol açar. Metabolik sendromun önlenmesi ve tedavisinde yaflam tarz n n düzenlenmesi esast r. Yaflam tarz düzenlemesi, diyetteki de ifliklikler, egzersiz ve sigaran n kesilmesi olarak özetlenebilir. Kardiyometabolik riskin azalt lmas için uygulanacak ilaç tedavisinde antihipertansifler, insülin duyarl n art ran ilaçlar ve antidislipidemik ajanlar yer al r. Anahtar sözcükler: Metabolik sendrom, insülin direnci, abdominal obezite Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2008:18(Suppl. 2):S57-S61 ABSTRACT: Metabolic syndrome The metabolic syndrome is a clustering of risk factors including dyslipidemia, glucose intolerance, hypertension, and abdominal obesity. Patients who have this syndrome have been shown to be at an increased risk of developing type 2 diabetes and cardiovascular disease. The dominant underlying risk factors for metabolic syndrome are increased visceral adipose tissue and decreased insulin sensitivity. Insulin resistance describes the condition in which physiological amounts of insulin are inadequate to produce a normal insulin response from cells. Intra-abdominal fat accumulation plays a key role in the development of insulin resistance and metabolic syndrome. Adipose tissue is traditionally viewed as a passive reservoir for energy storage. Over the past years, adipose tissue has been recognised as a an endocrine organ and major site for steroid hormone metabolism and for the production of leptin, adiponectin, resistin, pro-inflammatory cytokines, and other molecules. Adipose tissue proteins, collectively termed adipocytokines, are essential components of the physiological system that integrate endocrine, paracrine and autocrine signals. Obesity alters the secretion of adipocytokines, leading to insulin resistance and various other metabolic disorders. Lifetyle modification is the essential part of the prevention and treatment of metabolic syndrome. Lifestyle modification can be summarized as dietary changes, exercise, and smoking cessation. Waist circumference is a new theraupatic goal. Drug therapy indicated for cardiometabolic risk reduction includes antihypertensives, insulin sensitizers, and antidyslipidemic agents. Key words: Metabolic syndrome, insulin resistance, abdominal obesity Bulletin of Clinical Psychopharmacology 2008:18(Suppl. 2):S57-S61 Prof. Dr., Metabolik Sendrom Derne i Baflkan Göztepe E itim ve Araflt rma Hastanesi ç Hastal klar Klinik fiefi, stanbul-türkiye Yaz flma Adresi / Address reprint requests to: Prof. Dr. Aytekin O uz, Ethemefendi Caddesi 98/2 Erenköy, stanbul-türkiye Telefon / Phone: G R fi ve TAR HÇE Kardiyovasküler hastal klar n ve tip 2 diabetes mellitusun gelifliminde rol alan ve ortak etyopatogenezi paylaflt klar düflünülen çeflitli risk faktörlerinin birarada bulunmas metabolik sendrom olarak adland r lmaktad r. Metabolik sendrom hiperglisemi, dislipidemi, hipertansiyon ve abdominal obezite ile karekterize bir modern ça hastal d r. lk kez 1988 de Reaven, çeflitli risk faktörlerinin s kl kla bir arada bulundu una dikkat çekmifl ve sendrom X olarak adland rd bu beraberli in kardiyovasküler hastal k riskini artt rd n belirtmifltir (Tablo 1) (1). Klasik olarak bilinen kardiyovasküler risk faktörlerinin hepsi metabolik sendrom parametreleri içinde yer almaz. Bu nedenle metabolik sendrom bir risk belirleme tablosu gibi alg lanmamal d r. Örne in, major kardiyovasküler risk faktörlerinden biri olan hiperkolesterolemi yani LDL kolesterol yüksekli i metabolik sendromun bir özelli- i de ildir. Buna karfl l k ba ms z bir kardiyovasküler risk faktörü oldu u hala tart fl lmakta olan hipertrigliseridemi metabolik sendrom tan kriterlerinden S57

2 Metabolik sendrom biridir. Yani bu sendromu oluflturan parametreler kardiyovasküler risk faktörleri olduklar için de il, ortak bir zeminde geliflen bozukluklar olduklar için metabolik sendrom tan m içinde yer al r. Fenotipik görünüm olarak metabolik sendromun en belirgin özelli i bel çevresi kal nl d r. Bel çevresi kal nl intra abdominal organlar n etraf ndaki ya dokusu fazlal n n güvenilir bir göstergesidir. Günümüzde ya dokusuna bak fl y llar öncesine göre çok farkl - d r. Bugün ya dokusu yaln zca ya depolama görevi olan hücrelerden oluflmufl bir yap olarak de il, vücudun en önemli endokrin dokular ndan biri olarak görülmektedir. Ya dokusundan sal nan çeflitli moleküller adipokinler ad alt nda yepyeni bir hormon grubu oluflturmufllard r. Bunlar sadece metabolizmay de il ayn zamanda inflamasyonu da kontrol etmektedir. Y llard r dejeneratif bir hastal k olarak anlat lan ateroskleroz günümüzde inflamatuar bir hastal k olarak tan mlanmaktad r. Yak n zamanda elde edilen veriler obezite, insülin direnci, tip 2 diyabet ve hipertansiyon gibi metabolik sendromun çeflitli bileflenlerinde de düflük dereceli inflamasyonun etkili oldu unu göstermifltir (2,3).Tan kriterleri aras nda yer almamakla birlikte, proinflamatuvar durum da metabolik sendromun bir özelli i olarak kabul edilmektedir. Metabolik sendrom, tip 2 diyabetin önemli ve en s k görülen nedenleri aras nda yer al r (4). Tip 2 diyabet tip 1 diyabetten çok farkl bir tablo olarak karfl m za ç - kar. Tip 1 diyabetteki sorun insülin eksikli idir. Tip 2 diyabet ise insülin direncinin baflrolü oynad ve ya dokusu art fl ve ya metabolizmas bozuklu u ile yak n iliflkili bir hastal kt r. Hatta güncel tan mlamalarda tip 2 diyabet, metabolik sendromun bir eleman olarak kabul edilmektedir (5). Tablo 1: Metabolik sendrom sinonimleri: Sendrom X Reaven sendromu Ölümcül dörtlü Yeni dünya sendromu Medeniyet sendromu nsülin direnci sendromu Dismetabolik sendrom Kardiyometabolik sendrom Bu tabloda insülin direncinin merkezi bir rolü oldu u ileri sürülmüfltür. Pankreas adac k hücrelerinden salg lanan insülin, dokulardaki reseptörleri arac l yla etki ederek glukozun hücreye giriflini sa lar. nsülin duyarl - l, insülinin iskelet kas baflta olmak üzere insüline ba- ml çeflitli dokulardaki glukoz al m na cevapl l n, adipoz dokuda lipolizi ve karaci erde glukoneogenezi bask lama yeterlili ini gösterir. Organizman n kendi insülinin etkisine karfl duyars zlaflmas na insülin direnci denir. Metabolik sendromda görülen patoloji post-reseptör düzeyde yani insülinin reseptörüne ba lanmas ndan sonra hücre içi yolaklardaki bozukluklara ba l olarak geliflen insülin direncidir. Obezite, sedanter yaflam tarz, sigara içimi, düflük do um a rl ve perinatal malnutrisyon insülin direnci geliflimi ile iliflkili bulunmufltur. Adipoz doku ve bu dokudan salg lanan hormonlar, hipotalamus-hipofiz-adrenal aks bozukluklar, ilerleyen yafl, genetik ve çevresel nedenler de insülin direnci geliflmesinde rol alan di er faktörler aras ndad r (6). nsülin direnci olan kiflilerde her zaman kan flekeri yüksekli i olmaz. Hatta bazen hipoglisemi öncelikli veya yegane semptomdur. Oral glukoz tolerans testi yap ld nda ilk 2 saat içinde hiperglisemi (glukoz tolerans bozuklu u), daha sonra hipoglisemi (reaktif hipoglisemi) geliflti i görülebilir. Böyle hastalar genellikle ilerleyici bir kilo art fl ile de karfl lafl rlar. Metabolik sendrom s kl ilerleyen yafl ve kilo al - m yla artar. Ülkeden ülkeye metabolik sendrom s kl de iflkenlik göstermektedir. Amerika Birleflik Devletleri nde 20 yafl ve üzeri kiflilerde metabolik sendrom prevalans %27 bulunmufl, insidans n kad nlarda daha h zl olmak üzere artmakta oldu u saptanm flt r (7). Ülkemizde, 2004 y l nda yap lan Türkiye Metabolik Sendrom Araflt rmas (METSAR) sonuçlar na göre 20 yafl ve üzerindeki eriflkinlerde metabolik sendrom s kl %35 olarak saptanm flt r. Bu araflt rmada kad nlar m zda metabolik sendrom s kl erkeklere göre daha yüksek bulunmufltur (kad nlarda %41.1, erkeklerde %28.8) (8). Kad nlar m zda metabolik sendrom prevalans yüksekli i abdominal obezite prevalans ile iliflkilidir. Ülkemizde otuzlu yafllardan itibaren kad nlarda çok yüksek oranda obezite ve abdominal obezite geliflmektedir. Bel çevresi s n rlar erkeklerde 102 cm, kad nlarda 88 cm olarak yap lan de erlendirmede elde edilen bu oranlar Avrupal lar için 2005 y l nda Uluslararas Diyabet Federasyonu (IDF) taraf ndan önerilen erkeklerde 94cm, kad nlarda 80 cm s n rlar al nd nda daha da yükselmektedir. S58

3 A. O uz Metabolik sendromun en yayg n kabul gören tan mlama kriterleri flunlard r: Abdominal obezite, Trigliserid yüksekli i, HDL kolesterol düflüklü ü, Kan flekeri yüksekli i, Kan bas nc yüksekli i harcanamaz ve vücutta ya dokusu olarak depolanmaya bafllar. Ya dokusundaki art fla ra men fizik aktivite yetersizli i sonucu kas kütlesi azalmas ile bazen önemli bir kilo art fl olmaks z n abdominal obezite geliflebilir ve bu durumda sadece kiloya bak larak yan lg ya düflülebilir. Bu kifliler normal kilolu, metabolik obez olarak tan mlan r. Tablo 2: Metabolik sendrom tan kriterleri* Kriter Ölçüm S n r de er Abdominal obezite** Bel çevresi NCEP tan m Erkekte 102 cm Kad nda 88 cm IDF tan m Erkekte 94 cm (Avrupal lar için) Kad nda 80 cm HDL düflüklü ü HDL kolesterol Erkekte 40 mg/dl veya HDL yükseltmek için ilaç kullan yor olmak Kad nda 50 mg/dl Hiperglisemi Glukoz (açl k plazmas ) 100 mg/dl veya hiperglisemi için ilaç kullan yor olmak Hipertrigliseridemi Trigliseridler (açl k plazmas ) 150 mg/dl veya trigliseridleri düflürmek için ilaç kullan yor olmak Kan bas nc yüksekli i Kan bas nc 130/85 mmhg veya hipertansiyon için ilaç kullan yor olmak *Metabolik sendrom tan s için befl parametreden üçünün bulunmas gerekir. **IDF (Internaional Diabetes Federation) tan mlamas na göre metabolik sendrom tan s için abdominal obezite mutlaka bulunmal d r. NCEP (National Cholesterol Education Program): Amerian Ulusal Kolesterol E itim Program Bu kriterlerden herhangi üçünün bir kiflide bulunmas metabolik sendrom olarak kabul edilir (Tablo 2) (9). Uluslararas Diyabet Federasyonunun tan mlamas nda bu üç kriterden birinin mutlaka abdominal obezite olmas flart vard r (10). Hangi nedenle olursa olsun intraabdominal visseral ya dokusu art fl metabolik sendromun en önemli parametresidir. Vücuttaki ya deri alt nda ve organlar etraf nda toplanmaktad r. Farkl lokalizasyonlardaki ya dokular aras nda metabolik farkl l klar vard r. Visseral ya dokusu metabolik olarak daha aktif durumdad r. Metabolik sendromdaki obezite genel obeziteden farkl olarak yaln zca kilo fazlal de ildir. Bazen kilosu normal gözüken kiflilerde bel çevresinin geniflledi i ve hafif göbeklenme oldu u gözlenebilir. Bu metabolik sendrom için önemli bir uyar c d r. Al nan kalorinin önemli bir k sm n organizma bazal metabolizmada harcar ki, bu fiziksel aktivite ile ilgisi olmayan, vücut için gerekli olan enerjidir. E er fiziksel aktivite azalm flsa bazal metabolizmadan arta kalan enerjinin tamam Metabolik sendromla iliflkili tablolar aras nda alkole ba l olmayan karaci er ya lanmas, polikistik over sendromu, uyku apne sendromu, kolelitiasis, gastroözofageal reflü, depresyon ve astma da say lmaktad r (11-13). Hatta baz araflt r c larca karaci er ya lanmas - n n bu sendromun parametrelerinden biri gibi de erlendirilmesi önerilmektedir. Genetik özellik yan nda, çevresel faktörlerin etkisi ile ortaya ç kan bir hastal k olan metabolik sendromda öncelikli yaklafl m, yaflam tarz n n düzenlenmesi olmal d r. Amaç diyabet ve kardiyovasküler hastal klar n önlenmesidir. Uygun bir beslenme ve egzersiz program ile sa lanan kilo kayb, daha do ru bir deyiflle bel çevresinin inceltilmesi, yani visseral ya dokusunun azalmas metabolik sendromda gözlenen tüm bozukluklar düzeltici yönde etki sa lar. Bu yaklafl mla, genel ve kardiyovasküler mortalitenin azalt labilece i gösterilmifltir (14). Metabolik sendromlu hastalar n sigara ve alkol kullanmalar n n kardiyovasküler, metabolik ve hepatik S59

4 Metabolik sendrom komplikasyonlar art raca aflikard r. Bu nedenle, yaflam tarz de ifliklikleri anlat l rken sigaran n b rak lmas ve alkol k s tlamas da önemle vurgulanmal d r. Yaflam tarz de iflikliklerinin yetersiz kald durumlarda farmakolojik tedavi gerekmektedir. Metabolik sendromun farmakolojik tedavisi tek tek elemanlar - n n tedavisidir. Dislipidemiye yönelik tedavide LDL kolesterolü düflürmek birincil hedeftir. Bu amaçla statinler kullan l r (15). Trigliserid yüksekli i ve HDL kolesterol düflüklü ü için fibrat tedavisi düflünülebilir (16). HDL kolesterol yükseltici en etkili ilaç niasindir. Ancak niasinin de insülin direncini art r c bir etkisi vard r. nsülin direncinin azalt lmas nda da yaflam tarz de- ifliklikleri ile sa lanan bel çevresi incelmesi en etkili yöntemdir. Farmakolojik ajanlar aras nda biguanid s n - f oral antidiyabetik metformin ve peroksizom proliferatörle aktive olan reseptör gama (PPAR γ) agonisti tiazolidindionlar n insülin direncini azalt c etkileri vard r. Ancak, hiperglisemisi olmayan bireylerde yaln zca insülin direncini azaltmak amac yla farmakolojik tedavi henüz önerilmemektedir. Tiazolidindionlar insülin direncini azaltsalar da kilo art fl na yol aç yor olmalar nedeniyle metabolik sendrom için uygun de ildir. Endojen kannabinoid reseptörlerine yönelik olarak gelifltirilen rimonobant ile yap lan çal flmalarda kilo kayb ve metabolik parametrelerde düzelme oldu u görülmüfltür (17). Ancak bu ilaç hastalarda depresyon ve intihara e ilim oranlar n art rd ndan Amerika Birleflik Devletleri G da ve laç Dairesi taraf ndan onaylanmam flt r. Avrupa da bir süre piyasada bulunmufl ancak 2008 sonbahar nda Avrupa piyasas ndan da çekilmifltir. Tip 2 diyabet tedavisinde yeni bir tedavi dönemi bafllamaktad r. Gastrointestinal peptid hormonlar olan inkretinlere dayal bu ilaçlar n metabolik sendromlu hastalarda da kullan labilmesi olas görülmektedir. Bu gruptaki ilaçlar aras nda kilo kayb sa layan glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) analoglar n n gelecekte tip 2 diyabetin önlenmesi amac yla metabolik sendrom tedavisinde yer bulmalar olas d r (18). Metabolik sendromlu hastalarda kan bas nc yüksekli i etkin bir flekilde tedavi edilmelidir. Hedef kan bas nc düzeylerine ulaflmak esast r. Bu hedefe ulaflmak için tüm antihipertansif ilaç gruplar ndan yararlan labilir. Ancak antihipertansif ilaçlar n kan bas nc na etkileri yan nda metabolik parametrelere etkileri de dikkate al nmal d r. Metabolik sendromlu bir hastada kullan lacak olan antihipertansif ilac n kan bas nc n kontrol etmesi, hedef organ hasar n önleyebilmesi, metabolik parametreleri olumlu etkilemesi veya en az ndan olumsuz etkilememesi beklenir. Bu tan mlamaya en çok uyan gruplar anjiyotensin dönüfltürücü enzim inhibitörleri, anjiyotensin reseptör blokerleri ve kalsiyum kanal blokerleridir. Metabolik yan etkileri nedeniyle beta bloker grubu ilaçlar ile diüretiklerin kombinasyonundan sak n lmas önerilir. Metabolik sendrumu olan bir hastada di er nedenlerle ilaç kullan laca zaman da seçilecek farmakolojik ajan n metabolik yan etkileri göz önünde bulundurulmal d r. Metabolik sendrom ile atipik antipsikotiklerin kullan m aras nda anlaml bir iliflki oldu u bilinmektedir (19). Çeflitli teoriler öne sürülmesine ra men yeni kuflak antipsikotiklerin kilo art fl na yol açma mekanizmalar henüz tam olarak bilinmemektedir. Burada serotoninerjik, histaminerjik ve/veya adrenerjik sistemin dahil oldu u çok etkenli bir süreç söz konusudur (20). Yeni kuflak antipsikotik ilaç alan hastalarda metabolik yönden izlem yap lmas gereklidir. Kardiyovasküler riski yüksek olan metabolik sendromlu hastalara aterotrombotik komplikasyonlar önlemek amac yla düflük doz, günlük mg aspirin önerilir. Sonuç olarak günümüzde bir pandemi haline gelmifl olan metabolik sendromun önlenmesi ve tedavisi kardiyometabolik riskin azalt lmas için önemlidir (21). Uygun genetik zeminde çevresel etkenlerin sonucu olarak ortaya ç kan metabolik sendromun tedavisinde ve önlenmesinde en uygun yaklafl m yaflam tarz n n yeniden düzenlenmesi ya da baflka bir deyiflle düzeltilmesidir. Bu amaçla rafine karbonhidrat tüketimi azalt lmal, toplam kalori al m k s tlanmal ve fiziksel hareket art r lmal d r. Metabolik sendromlu bir hastada herhangi bir amaçla ilaç tedavisi uygulan rken seçilecek farmakolojik ajan n metabolik yan etkileri mutlaka dikkate al nmal d r. Metabolik sendrom kavram ile art k bel çevresi önemli bir antropometrik parametre ve yeni tedavi hedefimiz olarak karfl m za ç km flt r. S60

5 A. O uz Kaynaklar: 1. Reaven GM. Role of insulin resistance in human disease. Diabetes 1988;37: Das UN. Minireview: Is metabolic syndrome X an inflammatory condition? Exp Biol Med 2002;227: Beddhu S, Kimmel PL, Ramkumar N, Cheung AK. Associations of metabolic syndrome with inflammation in CKD: results From the Third National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES III).Am J Kidney Dis. 2005;46: Despres JP. The insulin resistance dyslipidemia syndrome: the most prevalent cause of coronary artery disease? CMAJ 1993;148: Executive Summary of the Third Report of the National Cholesterol Education Program (NCEP). Expert panel on detection, evaluation and treatment of high blood cholesterol in adults.(adult Treatment Panel III ). JAMA 2001; 285: Einhorn D, Reaven GM, Cobin RH, Ford E, Ganda OP, Handelsman Y, et al. American College of Endocrinology position statement on the insulin resistance syndrome. Endocr Pract 2003;9: Earl S. Ford ES, Giles WH, Mokdad AH. Increasing Prevalence of the Metabolic Syndrome Among U.S. Adults. Diabetes Care 2004; 27(10): Kozan O; Oguz A; Abaci A; Erol C; Ongen Z; Temizhan A; Celik S. Prevalence of the metabolic syndrome among Turkish adults. European journal of clinical nutrition 2007;61: Grundy SM, Cleeman JI, Daniels SR, Donato KA, Eckel RH, Franklin BA, Gordon DJ, Krauss RM, Savage PJ, Smith SC Jr, Spertus JA, Costa F; American Heart Association; National Heart, Lung, and Blood Institute. Diagnosis and management of the metabolic syndrome: an American Heart Association/National Heart, Lung, and Blood Institute Scientific Statement. Circulation. 2005; 112: Zimmet P, Magliano D, Matsuzawa Y, Alberti G, Shaw J.The metabolic syndrome: a global public health problem and a new definition. J Atheroscler Thromb. 2005;12: , 12. Magnotti M, Futterweit W. Obesity and the polycystic ovary syndrome. Med Clin North Am. 2007;91: Vaccarino V, McClure C, Johnson BD, Sheps DS, Bittner V, Rutledge T, Shaw LJ, Sopko G, Olson MB, Krantz DS, Parashar S, Marroquin OC, Merz CN. Depression, the metabolic syndrome and cardiovascular risk.psychosom Med. 2008;70: Gregg EW, Cauley JA, Stone K, Thompson TJ, Bauer DC, Cummings SR, et al., for the Study of Osteoporotic Fractures Research Group. Relationship of changes in physical activity and mortality among older women. JAMA 2003;289: Grundy SM et al. for the Coordinating Committee of the National Cholesterol Education Program. Implications of recent clinical trials for the National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III guidelines. Circulation 2004; 13; 110: Rubins HB, Robins SJ, Collins D, et al. Gemfibrozil for the secondary prevention of coronary heart disease in men with low levels of highdensity lipoprotein cholesterol. Veterans Affairs High-Density Lipoprotein Cholesterol Intervention Trial Study Group. N Engl J Med. 1999; 341: Pi-Sunyer FX, Aronne LJ, Heshmati HM, et al. Effect of rimonabant, a cannabinoid-1 receptor blocker, on weight and cardiometabolic risk factors in overweight or obese patients. RIO-North America: A randomized controlled trial. JAMA 2006; 295: Green J, Feinglos M. Update on type 2 diabetes mellitus: understanding changes in the diabetes treatment paradigm. Int J Clin Pract Suppl. 2007;154: Yumru M, Savas HA, Kurt E, Kaya MC, Selek S, Savas E, Oral ET, Atagün. Atypical antipsychotics related metabolic syndrome in bipolar patients. J Affect Disord 2007; 98: Yurtsever F, Esen-Danac A, Deveci A. Atipik antipsikotiklere ba l geliflen diyabetin mekanizmas. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2007;17: Grundy S M. Metabolic Syndrome Pandemic. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2008;28: Charlton M. Nonalcoholic fatty liver disease: a review of current understanding and future impact. Clin Gastroenterol Hepatol. 2004;2: S61

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof.Dr. ARZU SEVEN İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI DİSMETABOLİK SENDROM DİYABESİTİ SENDROM X İNSÜLİN DİRENCİ SENDROMU METABOLİK

Detaylı

METABOLİK SENDROM. Doç. Dr. Şule Apikoğlu-Rabuş Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı

METABOLİK SENDROM. Doç. Dr. Şule Apikoğlu-Rabuş Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı METABOLİK SENDROM Doç. Dr. Şule Apikoğlu-Rabuş Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı Metabolik sendrom nedir? Kardiyometabolik hastalık olarak da bilinen metabolik sendrom,

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

POLİKİSTİK OVER SENDROMU POLİKİSTİK OVER SENDROMU Polikistik Over Hastalığı; PCOS; Stein Leventhal Sendromu; Polifolliküler Over; Hiperandrojenik Anovulasyon; Polikistik over sendromu kronik endokrin bir hastalıktır, kadınlarda

Detaylı

Yafll da Metabolik Sendrom ve Önemi

Yafll da Metabolik Sendrom ve Önemi DERLEME/REVIEW Akad Geriatri 2011; 3: 63-70 Gelifl Tarihi/Received: 19/10/2010 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 25/10/2010 Yafll da Metabolik Sendrom ve Önemi Aytekin O uz, Mehmet Uzunlulu, Aysun Sevük

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Metabolik hastalıkların tedavisinde sirkadiyen bozukluğun tedavisi önemli midir? Neler yapılmalı, neler yapılmamalıdır?

Metabolik hastalıkların tedavisinde sirkadiyen bozukluğun tedavisi önemli midir? Neler yapılmalı, neler yapılmamalıdır? Metabolik hastalıkların tedavisinde sirkadiyen bozukluğun tedavisi önemli midir? Neler yapılmalı, neler yapılmamalıdır? Dr. Hikmet YILMAZ CBÜ Nöroloji AD, Manisa Neden böyle bir panel konusu seçildi? Metabolik

Detaylı

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Lipid Paneli Hangi Yaşta Taranmaya Başlanmalı? Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Koroner kalp hastalığı-ateroskleroz ğ t Ateroskleroz çocuk yaş grubunda başlar ş ve ileri yaşlarda ş bulgu verir

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

OBEZİTE (ŞİŞMANLIK) ve SAĞLIK

OBEZİTE (ŞİŞMANLIK) ve SAĞLIK OBEZİTE (ŞİŞMANLIK) ve SAĞLIK Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı ÇAĞIN SALGINI; OBEZĠTE Obezite Nedir? Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ): Sağlığı bozacak ölçüde vücutta anormal ve aģırı yağ birikmesi olarak

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL

KİLO KONTROLÜ. Doç. Dr. FERDA GÜRSEL KİLO KONTROLÜ Doç. Dr. FERDA GÜRSEL Sinsi sinsi artan Obesiti FE azalması metabolik hızın düşmesine neden olur. Harcanan enerji alınandan fazla değilse o zaman kilo alımı gerçekleşir. Aşırı Yağlılığın

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 15 (1) 29-33 (2008) Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı Serkan İpek Doğanşehir Devlet Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Malatya Amaç: Bu çalışma,

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S

KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S 2 KARD YOVASKÜLER R SK PLATFORMU ORTAK B LD R S Afla da ad bulunan uzmanl k dernekleri, ülkemizde kalp damar hastal klar n n azalt lmas için, kardiyovasküler

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman.

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman. Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir Tel: 0232-4642932 www.erdalduman.com Söylenceler Erkeklerde osteoporoz olmaz Diyet yapınca vücuttaki

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

Metabolik Sendrom Tedavisinde Klinik Hedefler. Dr. Kadriye Altok Reis Gazi Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı 15.05.2009

Metabolik Sendrom Tedavisinde Klinik Hedefler. Dr. Kadriye Altok Reis Gazi Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı 15.05.2009 Metabolik Sendrom Tedavisinde Klinik Hedefler Dr. Kadriye Altok Reis Gazi Üniversitesi Nefroloji Bilim Dalı 15.05.2009 Metabolik Sendrom Abdominal obezite, Hiperglisemi, Dislipidemi, Hipertansiyon Metabolik

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Metabolik Sendrom. [Metabolic Syndome] Derleme/Rewiev Article TAF Prev Med Bull 2010; 9(5): 535-540. TAF Preventive Medicine Bulletin, 2010: 9(5)

Metabolik Sendrom. [Metabolic Syndome] Derleme/Rewiev Article TAF Prev Med Bull 2010; 9(5): 535-540. TAF Preventive Medicine Bulletin, 2010: 9(5) TAF Preventive Medicine Bulletin, 2010: 9(5) Derleme/Rewiev Article TAF Prev Med Bull 2010; 9(5): 535-540 Metabolik Sendrom [Metabolic Syndome] ÖZET Metabolik Sendrom (MS), ortak etyopatogenezi paylaştıkları

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR?

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? rof. Dr. Serdar Güler Hitit Üniversitesi & ANEAH Endokrinoloji 26.06.2015, Ankara Hacettepe Beslenme ve Diyetetik Günleri V. Mezuniyet Sonrası Eg itim Kursu İNSÜLİN

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

Koroner Arter Hastal Bulunan Olgularda Obezite Derecelerinin Di er Risk Faktörleriyle liflkisi

Koroner Arter Hastal Bulunan Olgularda Obezite Derecelerinin Di er Risk Faktörleriyle liflkisi 203 Koroner Arter Hastal Bulunan Olgularda Obezite Derecelerinin Di er Risk Faktörleriyle liflkisi Dr. Kenan Sönmez, Dr. Mustafa Akçakoyun, Dr. Durmufl Demir, Dr. Ahmet Akçay Dr. Selçuk Pala, Dr. Nilüfer

Detaylı

Ýki Uçlu Duygudurum Bozukluðunda Metabolik Sendrom Sýklýðý

Ýki Uçlu Duygudurum Bozukluðunda Metabolik Sendrom Sýklýðý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ýki Uçlu Duygudurum Bozukluðunda Metabolik Sendrom Sýklýðý Metabolic Syndrome in Bipolar Affective Disorder Bayram Yýldýz Specialist of Psychiatry Kayseri Training and Research

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

YRD.DOÇ.DR. AYCAN FAHRİ ERKAN UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ A.D.

YRD.DOÇ.DR. AYCAN FAHRİ ERKAN UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ A.D. YRD.DOÇ.DR. AYCAN FAHRİ ERKAN UFUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ A.D. Metabolik sendrom, risk faktörlerinin bir arada kümelendiği, tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalık ve inme riskinin arttığı,

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

Koroner Baypas Sonras Hastalarda Metabolik Sendrom S kl ve Tedaviye Uyum Oranlar

Koroner Baypas Sonras Hastalarda Metabolik Sendrom S kl ve Tedaviye Uyum Oranlar 10 Koroner Baypas Sonras Hastalarda Metabolik Sendrom S kl ve Tedaviye Uyum Oranlar Metabolic Syndrome in Patients After Coronary Bypass Surgery: Prevalence and Compliance with Treatment Dr. Mehmet Baltal,

Detaylı

Psoriasisli Hastalarda Metabolik Sendrom Birlikteli i

Psoriasisli Hastalarda Metabolik Sendrom Birlikteli i 204 Orijinal Araflt rma Original Investigation DOI: 10.4274/turkderm.44.204 Psoriasisli Hastalarda Metabolik Sendrom Birlikteli i Coexistence of Metabolic Syndrome and Psoriasis Vulgaris Reyhan Çelik,

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Adiposit

Adiposit Tip 2 diyabetik obez kadınlarda adiponektin diyabetik nefropati ilişkisi Dr. Murat Şakacı S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği Adiposit Adipokinler Antidiyabetik Antiinflamatuvar

Detaylı

Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON

Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON 1 Tarifname TĠP 2 DĠYABET HASTALIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK ÖNLEYICI/TEDAVĠ BĠR KOMPOZĠSYON Teknik Alan Buluş, tip 2 diyabet hastalığının tedavisine yönelik bir kompozisyon ile ilgilidir. Buluş özellikle,

Detaylı

ÇOCUKLARDA METABOLİK SENDROM VE DİĞER METABOLİK ÖZELLİKLER *

ÇOCUKLARDA METABOLİK SENDROM VE DİĞER METABOLİK ÖZELLİKLER * ÇOCUKLARDA METABOLİK SENDROM VE DİĞER METABOLİK ÖZELLİKLER * Nalan Hakime NOĞAY 1, Gülden KÖKSAL 2 ÖZET Metabolik sendromun komponentleri yetişkinlerin yanı sıra çocuklarda da mevcuttur. Çocuklarda insülin

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Obezitenin Medikal ve Cerrahi Tedavi Endikasyonları. Prof.Dr.Göksun Ayvaz Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

Obezitenin Medikal ve Cerrahi Tedavi Endikasyonları. Prof.Dr.Göksun Ayvaz Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Obezitenin Medikal ve Cerrahi Tedavi Endikasyonları Prof.Dr.Göksun Ayvaz Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD TURDEP-II: Genel Obezite* (Obezite: BKİ 30kg/ 2 ; Kilolu: BKİ

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması (SALTurk) 2007 Türk Hipertansiyon Prevalans

Detaylı

METOBOLİK SENDROM MURAT ŞAHİN 110162002. Ast. Prof. Hülya ŞİŞLİ

METOBOLİK SENDROM MURAT ŞAHİN 110162002. Ast. Prof. Hülya ŞİŞLİ METOBOLİK SENDROM MURAT ŞAHİN 110162002 Ast. Prof. Hülya ŞİŞLİ TANIM Metabolik sendrom, insülin direnciyle başlayan abdominal obezite, glukoz intoleransı veya diabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon

Detaylı

METABOLİK SENDROM KILAVUZU

METABOLİK SENDROM KILAVUZU METABOLİK SENDROM KILAVUZU HAZIRLAYANLAR (Soyad alfabetik sırasına göre) Metin Arslan Ayşegül Atmaca Göksun Ayvaz Nilgün Başkal Zeynel Beyhan Erol Bolu Selçuk Can Ahmet Çorakçı Selçuk Dağdelen Nilgün Güvener

Detaylı

OBEZ TE (fi fimanlik) NED R?

OBEZ TE (fi fimanlik) NED R? OBEZ TE (fi fimanlik) NED R? OBEZ TE (fliflmanl k) NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Obezite;

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler:

Nedenleri tablo halinde sıralayacak olursak: 1. Eksojen şişmanlık (mutad şişmanlık) (Bütün şişmanların %90'ı) - Kalıtsal faktörler: Obezite alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasıyla oluşur. Bunu genetik faktörler, metabolizma hızı, iştah, gıdaya ulaşabilme, davranışsal faktörler, fiziksel aktivite durumu, kültürel faktörler

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Antipsikotik İlaçlar & Metabolik Yan Etkiler

Antipsikotik İlaçlar & Metabolik Yan Etkiler Şizofreni Hastalarında Erken Ölüm ve Metabolik Sendrom Antipsikotik İlaçlar & Metabolik Yan Etkiler Prof. Dr. Ayşen Esen-Danacı Celal Bayar ÜTF Psikiyatri AD 1 Şizofreni ve psikotik bozukluklu hastalarda,

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı soyadı: Sevim ÖKSÜZ İletişim Bilgileri: Adres: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Bölümü, Mağusa-KIBRIS Tel: 0 (392) 630 2473 0 (392) 630 3067 Mail: sevim.oksuz@emu.edu.tr

Detaylı

Safra kesesi ameliyatı olan hastalarda metabolik sendrom görülme sıklığı

Safra kesesi ameliyatı olan hastalarda metabolik sendrom görülme sıklığı Göztepe Tıp Dergisi 25():158-163, 2 doi:.5222/j.goztepetrh.2.158 ISSN 13-526X KLİNİK ARAŞTIRMA Cerrahi Safra kesesi ameliyatı olan hastalarda metabolik sendrom görülme sıklığı Muhammet Kasım ARIK (*),

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Şişmanlık Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Tanım Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Obezite VKİ > 95 persantil Kilolu olmayı VKİ 85-95 persantil VKİ = ağırlık (kg) / boy

Detaylı

Alkol-Dışı Yağlı Karaciğer Hastalığı

Alkol-Dışı Yağlı Karaciğer Hastalığı Alkol-Dışı Yağlı Karaciğer Hastalığı Doç Dr Yusuf Yılmaz Marmara Üniversitesi Tıp Fak Gastroenteroloji Bilim Dalı 1. TÜRKİYE-AZERBAYCAN ORTAK HEPATOLOJİ KURSU 18-19 Eylül 2015 Radisson Blu Otel, Şişli,

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

Şizofreni Hastalarında Metabolik Sendrom Sıklığı ve İlişkili Etmenler

Şizofreni Hastalarında Metabolik Sendrom Sıklığı ve İlişkili Etmenler Türk Psikiyatri Dergisi 2008; 19(2):124-132 Şizofreni Hastalarında Metabolik Sendrom Sıklığı ve İlişkili Etmenler Dr. Cem CERİT 1 Dr. Eylem ÖZTEN 2, Dr. Mustafa YILDIZ 3 Özet / Abstract Amaç: Bu çalışmada

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

5-Kanserler (Endometrium = rahim, meme, over = yumurtalık, safra kesesi, prostat, kolon = kalın barsak, böbrek)

5-Kanserler (Endometrium = rahim, meme, over = yumurtalık, safra kesesi, prostat, kolon = kalın barsak, böbrek) 1-Koroner kalp hastalıkları 2-Tip 2 Diabetes Mellitus = Şeker hastalığı 3-Hipertansiyon 4-CVA (İnme, felç) 5-Kanserler (Endometrium = rahim, meme, over = yumurtalık, safra kesesi, prostat, kolon = kalın

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi II. Dahiliye Kliniği Şef: Prof. Dr. Aytekin Oğuz

T.C. Sağlık Bakanlığı Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi II. Dahiliye Kliniği Şef: Prof. Dr. Aytekin Oğuz T.C. Sağlık Bakanlığı Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi II. Dahiliye Kliniği Şef: Prof. Dr. Aytekin Oğuz NONDİYABETİK, HİPERTANSİF METABOLİK SENDROMLU HASTALARDA SERUM YÜKSEK DUYARLILIK C-REAKTİF PROTEİN

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

KRONİK HASTALIKLARDA ERKEN TANI ve KORUNMA. Dr. Alpaslan Kılıçarslan HÜTF İç Hastalıkları

KRONİK HASTALIKLARDA ERKEN TANI ve KORUNMA. Dr. Alpaslan Kılıçarslan HÜTF İç Hastalıkları KRONİK HASTALIKLARDA ERKEN TANI ve KORUNMA Dr. Alpaslan Kılıçarslan HÜTF İç Hastalıkları Kronik hastalıklar Kronik hastalıklar genellikle, çok çesitli risk faktörleri içeren, etyolojileri belirgin olmayan,

Detaylı