ÇÖZELTİ TERMAL GEÇMİŞİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ULTRASONİK YÖNTEM İLE İNCELENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇÖZELTİ TERMAL GEÇMİŞİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ULTRASONİK YÖNTEM İLE İNCELENMESİ"

Transkript

1 ÇÖZELTİ TERMAL GEÇMİŞİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN ULTRASONİK YÖNTEM İLE İNCELENMESİ Hale GÜRBÜZ, Nergül TAYLAN, A. Nusret BULUTCU İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Maslak ÖZET Boraks dekahidratın (Na 2 B 4 O 7.10H 2 O) 30 C ve 50 C lerde doygun çözeltilerinin metastabil bölge genişliğinin (MBG), çözeltinin termal geçmişine bağlı olarak değişimi politermal yöntem ile ve ultrasonik hız ölçüm tekniği kullanılarak belirlenmiştir. MBG nin, uygulanan termal etki ile arttığı, hidrat dönüşüm sıcaklığı üstündeki sıcaklıklarda uygulanan termal etkinin MBG nde daha hızlı bir artışa neden olduğu belirlenmiştir. Çalışmada analitik saflıkta çözeltiler kullanılması nedeniyle, MBG ndeki artışın olası nedeni, termal işlem sonucunda çözeltide nükleasyon oluşumuna neden olan moleküler kümelerin boyut dağılımında değişim meydana gelmesi ve tekrar denge boyut dağılımına ulaşılması için gerekli süre nedeni ile nükleasyonun gecikmesidir. Hidrat dönüşüm sıcaklığının üstündeki termal etkilerde ise, çözeltideki moleküler kümelerin hem boyutlarında hem de yapılarında değişiklik meydana gelmesine bağlı olarak, MBG ndeki artış daha fazladır. Anahtar Kelimeler: Boraks Dekahidrat; Metastabil Bölge Genişliği; Termal Geçmiş; Ultrasonik Hız GİRİŞ Metastabil bölge genişliğini (MBG) etkileyen en önemli parametreler, kristallenen çözeltinin termal geçmişi, saflığı, doygunluk sıcaklığı, maddenin çözünürlüğü, çözelti viskozitesidir. Tinkalden boraks dekahidrat üretiminde, kristalizasyon işleminin, ürün özelliklerini belirleyen temel proses kademelerinden biri olması ve prosesin kristalizasyon öncesi kademelerinde çözeltinin yüksek sıcaklıklarda termal etki altında kalması nedeniyle, çözeltinin termal geçmişinin MBG üzerindeki etkisinin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmada boraks dekahidrat çözeltilerinin termal geçmişinin MBG üzerindeki etkisinin ultrasonik hız ölçüm tekniği kullanılarak araştırılması amaçlanmıştır. KURAMSAL Aşırı doygunluk kavramının labil ve metastabil aşırı doygunluk olarak sınıflandırılması ve aşırı doygunluk ile kendiliğinden kristalizasyon arasında bir ilişki olduğunun anlaşılması sonucunda, bir maddenin çözünürlük karakteristiğini gösteren doygunluk eğrisine benzer şekilde bir aşırı doygunluk eğrisi olduğu belirlenmiştir [ 1, 2]. Çözeltilerin MBG nin belirlenmesinde kullanılan yöntemler izotermal ve politermal olmak üzere ikiye ayrılır. İzotermal yöntem, farklı aşırı doygunluğa sahip çözeltilerde aşırı doygunluğun oluştuğu andan itibaren, kritik nüklei boyutuna ulaşmış ilk stabil nükleilerin

2 oluştuğu ana kadar geçen süre olarak tanımlanan indüksiyon periyodunun ölçümüne; politermal yöntem ise, doygun çözeltinin belirli bir soğutma hızında soğutulması sırasında ilk stabil nükleilerin oluştuğu sıcaklığın ölçümüne dayanmaktadır. İlk stabil nükleilerin oluşumu gözlemsel olarak, ya da çözeltide kristal oluşumu sonucunda değişen bulanıklık, ışık geçirgenliği gibi özelliklerin izlenmesi ile belirlenebileceği gibi, süspansiyonun çözelti fazının konsantrasyonuna bağlı olarak değişen kırılma indisi, viskozite, iletkenlik, yoğunluk gibi fiziksel özelliklerinin ölçüldüğü yöntemler ile de belirlenebilmektedir [3-5]. MBG nin belirlenmesinde kullanılan diğer farklı iki teknik ise partikül boyut analizi [3, 6] ve ATR FTIR spektroskopisidir [7]. MBG nin belirlenmesinde kullanılabilirliği kanıtlan yeni bir yöntem ise ultrasonik hız ölçümüne dayanmaktadır [5, 8-10]. Çözeltinin doygunluk sıcaklığı, termal geçmişi, soğutma hızı, karıştırma hızı, çözelti içinde partiküler yapıda yabancı maddelerin varlığı (çözeltinin fiziksel saflığı), çözünmüş yabancı maddelerin varlığı veya çözünebilen katkı maddelerinin belirli amaçlarla ilave edilmesi (çözeltinin kimyasal saflığı) MBG ne etki eden faktörlerdir. Doygunluk sıcaklığından yeterince yüksek bir sıcaklıkta, yeterli süre bekletilen çözeltilerin MBG nin, termal etki altında kalmayan aynı çözeltinin MBG nden daha fazla olduğu uzun bir zamandan beri bilinmektedir. Bu etki tek kristal büyütme işlemlerinde, çözelti içinde sekonder kristalizasyon merkezlerinin oluşumunun önlenmesi amacıyla kullanılmıştır. Ancak bu etkinin kantitatif olarak açıklanmasına yönelik ilk girişimler 1963 yılında Nyvlit tarafından yapılmıştır. Nükleasyonda, homojen bir sıvı faz içerisinde, belli sayıdaki molekül veya iyonların belli bir düzen içinde kümeleşmelerinden meydana gelen ve orijinal sıvı fazdan farklı özellikler gösteren küçük kümeler oluşturduğu bilinmektedir. Meydana gelen iyon ya da molekül kümelerinin bazıları tekrar parçalanırken, bazıları kristalizasyon çözeltisiyle dengede olacak bir boyuta kadar büyürler. Yeterli sayıda tanecikten oluşan kümelerin bir araya gelmesiyle oluşan embriyolar ise, kristallenenecek maddenin kafes yapısına uygun bir düzen içinde yerleşerek yeni ve ayrı faz olarak tanımlanan nükleileri meydana getirirler. Küme Embriyo Nüklei Deneysel verilerin nükleasyon teorileri kapsamında açıklanması sonucunda, belirli bir sıcaklıkta kararlı haldeki bir çözelti ile denge halinde bulunan moleküler veya iyonik kümelerin ortalama kritik boyutlarının, uygulanan termal bir etki sonucunda bir değişime uğradığı ortaya konulmuştur [2]. Sıcaklığa bağlı olarak sulu çözeltilerinde heptahidrat (FeSO 4.7 H 2 O: C), tetrahidrat (FeSO 4.4 H 2 O: C) ve monohidrat (FeSO 4. H 2 O: >63.5 ) halinde kristallenen, demir sülfatın 40 C de doygun sulu çözeltilerinin MBG ne çözeltinin termal geçmişinin etkisi Nyvlit tarafından incelenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, hidrat dönüşüm sıcaklığı altında olmak üzere belli bir termal etki altında bırakılan çözeltilerin MBG nin ( T max ), uygulanan aşırı ısıtma ( T h ) miktarındaki artış ile: T max = T 0 +a T h b (1) bağıntısına uygun olarak arttığını; ilk hidrat dönüşüm sıcaklığı olan 56.5 C nin üstündeki sıcaklıklara ısıtılarak termal etki altında bırakılan çözeltilerin MBG ndeki artışın ise verilen eşitlik ile belirlenenden daha yüksek değerlerde olduğunu göstermiştir. Eşitlikte, T 0 termal etki uygulanmayan çözeltinin MBG ni göstermektedir. Aynı şekilde ikinci hidrat dönüşüm sıcaklığının üstündeki sıcaklıklarda da MBG deki artışın daha fazla olduğu görülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar, uygulanan termal etki sonucunda moleküler veya iyonik kümelerin ortalama kritik boyutlarının dağılımında bir değişim meydana gelmesi hipotezine dayandırılarak

3 açıklanmıştır. Buna göre, hidrat dönüşüm sıcaklığının üstünde, çözeltinin sıcaklığa bağlı olarak değişen birtakım fizikokimyasal özelliklerinde değişiklik meydana gelmektedir. Bu değişikler nedeniyle çözelti yapısında, yani molekül veya iyonların kümeler olarak düzenlenmesinde de değişmeler meydana gelmektedir. Hidrat dönüşüm sıcaklığı altındaki sıcaklıklarda, bu bölgede stabil olan hidrat kristalize olmakta ve çözelti termal geçmişinin MBG ne etkisi 1 numaralı eşitliğe uymaktadır. Çözeltinin hidrat dönüşüm sıcaklığının üstüne ısıtılması ile, çözeltideki moleküler kümeler daha düşük hidrat yapısındaki bileşik tarafından oluşturulmaktadır. Yüksek sıcaklığa ısıtılmış bu çözeltilerin, yüksek bir soğutma hızı ile doygunluk sıcaklığının altına soğutulması sırasında düşük hidratlı moleküllerden oluşan kümelerin yeniden yüksek hidratlı moleküllerin oluşturduğu yapıya dönüşmesi belli bir zaman gerektirdiğinden, MBG 1 numaralı eşitliğin gerektirdiğinden daha yüksek elde edilmektedir [11]. Smid ve Kvapil tarafından yapılan bir çalışmada, potasyum dihidrojen fosfatın (KH 2 PO 4 ) 50 C de doygun sulu çözeltisinin MBG ne çözelti termal geçmişinin etkisi araştırılmış ve çözeltinin termal etki altında bırakıldığı sıcaklık ve sürenin artmasıyla, MBG nin arttığı belirlenmiştir [2]. Vanilin (4-Hidroksi 3-Metoksibenzaldehit) ve etil vanilinin (3-Etoksi 4- Hidroksibenzaldehit) farklı bileşimlerdeki alkol-su karışımlarındaki çözeltilerinin MBG ne çözelti termal geçmişinin etkisinin araştırıldığı diğer bir çalışmada da benzer sonuçlar elde edilmiş ve bu sonuçlar çözeltide bulunan moleküler kümelerin yüksek sıcaklıklarda daha az etkin olduğu ve bu nedenle nüklesyon kinetiğinin değiştiği görüşü ile açıklanmıştır [12]. Çözelti termal geçmişinin MBG üzerindeki etkisinin incelendiği farklı çalışmalarda ileri sürülen hipotezler genel olarak üç grupta toplanmaktadır: 1. Moleküler veya iyonik kümelerin ortalama kritik boyutlarının dağılımında, uygulanan termal etki sonucunda bir değişim meydana gelmesi 2. Kristallenen maddenin çözeltide bulunan mikroskopik veya submikroskopik partiküllerinin çözünme kinetiğinin değişmesi 3. Kristallenen çözelti içinde bulunabilecek yabancı heterojen partiküllerin kalıcı veya geçici olarak bozunması [11, 12]. DENEYSEL Ultrasonik hız ölçümüne dayanan yeni bir tekniğin, boraks dekahidratın metastabil bölge genişliğinin belirlenmesinde kullanılabilirliği daha önce yapılmış olan çalışmalarda görülmüştür [13]. Kristallerin çözelti fazından ayrılmasını gerektirmemesi, uygulama kolaylığı, konsantrasyon değişimine karşı yüksek duyarlılığı, pahalı ve karmaşık yapılı cihazlar gerektirmemesi nedenleri ile, çözelti termal geçmişinin boraks dekahidratın MBG ne etkisinin araştırıldığı bu çalışmada da ölçüm yöntemi olarak bu yöntem kullanılmıştır. Şekil 1. Deney Sistemi

4 Şekil 1 de şematik olarak gösterilen deney sistemi iki bölümden oluşmaktadır: Kristalizör Ultrasonik Ölçüm Sistemi 500 cm 3 hacimli ceketli cam kristalizör içindeki çözelti, programlanabilir ve soğutmalı bir termostattan (HAAKE Phoenix P2) devrettirilen su ile kontrollü bir şekilde ısıtılıp soğutulmaktadır. Deneyler sırasında buharlaşma kayıplarının önlenmesi için kristalizörün üst kısmı parafin film ve alüminyum folyo ile kapatılmakta, sıcaklık ve katı konsantrasyonu dağılımındaki üniformluğun sağlanması için ise, çözelti manyetik karıştırıcı ile uygun bir hızla karıştırılmaktadır. Çözeltideki ultrasonik hız ve sıcaklığın sürekli ölçümü SensoTech firması tarafından üretilen ve bir ultrasonik sensör ile kontrol ünitesinden meydana gelen LiquiSonic 30 ultrasonik ölçüm sistemi ile gerçekleştirilmektedir. Laboratuar tipi olan paslanmaz çelik malzemeli ultrasonik sensörün alt kısmı iç yüzeyleri birbirine paralel olan iki uzantıdan meydana gelmektedir. Her birinin boyutları 30x40 mm olan bu iç yüzeylerin birinde, bir ultrasonik dalga jeneratörü, diğerinde ise bir dedektör yer almaktadır. 30 ve 50 C lerde doygun boraks dekahidrat çözeltilerinin metastabil bölge genişliğine termal geçmişin etkisinin belirlendiği çalışmada, doygun çözeltiler analitik saflıkta boraks dekahidrat ve deiyonize su kullanılarak, literatürde verilen çözünürlük verilerine göre hazırlanmıştır [1]. Tüm deneylerde çözelti miktarı 250 g, karıştırma hızı 950 rpm, soğutma hızı 20 C/h olarak sabit tutulmuş, aşırı ısıtma sıcaklığı (T h ) ve çözeltinin bu sıcaklıkta bekleme süresi (t h ) parametre olarak incelenmiştir. SONUÇLAR Şekil 2 de, 50 o C de doygun boraks çözeltisinin T h = 57 C de 1 saat bekletildiği şartlarda yürütülen deneyde elde edilen ultrasonik hız-sıcaklık değişim grafiği üzerinde nükleasyon sıcaklığı, doygunluk sıcaklığı ve MBG nin (maksimum soğuma, T max, cinsinden) belirlenmesi örnek olarak gösterilmektedir. Ultrasonik Hız, m/s T max T n T s 55 T h 60 Sıcaklık, C Şekil 2. US Hız-Sıcaklık Grafiğinden Metastabil Bölge Genişliğinin Belirlenmesi Literatür değerine göre 50 o C de doygun olarak hazırlanan ve 57 o C ye kadar ısıtılarak 30 dakika bu sıcaklıkta bekletilen çözeltinin (1), sabit bir soğutma hızı ile soğutulması sonucunda

5 ultrasonik hız sıcaklığın düşmesi ile doğrusal olarak azalmaktadır. Çözelti sabit soğutma hızı ile soğutulurken (1) ve (3) noktaları arasında ultrasonik hızdaki değişim sadece sıcaklık değişiminden kaynaklanmakta ve bu bölgede çözelti konsantrasyonu değişmemektedir. (3) noktasında nükleasyon gerçekleştiği için çözelti konsantrasyonunda meydana gelen ani düşme nedeni ile ultrasonik hız, hızlı bir şekilde azalmaktadır. (3) noktasına karşılık gelen ve ultrasonik hızdaki ani değişimi gösteren sıcaklık, bulanıklık noktası yada nükleasyon sıcaklığı olarak belirlenmektedir. (4) noktasından sonra çözelti yine sabit hızla ısıtılırken ultrasonik hız doğrusal olarak artmaktadır. (4) ve (2) noktaları arasında sıcaklık artarken kristal-çözelti süspansiyonundaki katı madde çözünmekte ve bu bölgede ultrasonik hız hem konsantrasyon artışından, hem de sıcaklık artışından dolayı giderek artmakta ve tüm kristaller çözündüğünde doygun çözeltinin başlangıçta sahip olduğu değere ulaşmaktadır. Bu nedenle grafikte soğutma ve ısıtma işlemlerine karşılık gelen iki doğrunun kesişim noktasını gösteren (2) noktasındaki sıcaklık değeri çözeltinin doygunluk sıcaklığını vermektedir. Belirlenen doygunluk sıcaklığı T 2 ve nükleasyon sıcaklığı T 3 arasındaki fark 50 o C de doygun boraks çözeltisinin sabit soğutma hızındaki MBG ne karşılık gelen maksimum aşırı soğuma T max değeri olarak alınmaktadır. Tüm deneylerden elde edilen sonuçların Şekil 2 de açıklandığı gibi değerlendirilmesi sonucunda, boraks dekahidratın MBG nin aşırı ısıtma miktarına ve bu termal etki altında bekletilme süresine bağlı olarak değişimi Şekil 3 te verilmektedir Tmax, C Tmax, C a 8 7 b T h, C T h, C Tmax, C T h, C c Şekil 3. Boraks Dekahidratın MBG ne Aşırı Isıtma Miktarının Etkisi (a: T s =30 C, t h : 30 dak; b: T s =50 C, t h : 60 dak.; c: T s =50 C, t h : 180 dak.) Çözeltinin doygunluk sıcaklığının üstünde, değişen sıcaklıklarda belirli bir süre termal etki altında bırakılması sonucunda, MBG aşırı ısıtma miktarı ile artmaktadır. Boraks dekahidratın pentahidrata dönüşüm sıcaklığının (60.8 C) üstündeki sıcaklıklara karşılık gelen aşırı ısıtmalarda ise MBG deki artışta belirgin bir sıçrama meydana gelmektedir.

6 30 C de doygun boraks çözeltileri için uygulanabilen aşırı ısıtma miktarının yüksek tutulabilmesi nedeni ile bu etki 30 dakikalık düşük bekletme süresinde bile belirgin olarak izlenmektedir. Hidrat dönüşüm sıcaklığı altındaki bölgede aşırı ısınmadaki 1 C artış MBG ni yaklaşık olarak 0.2 C artırırken, dönüşüm sıcaklığı yakınındaki bölgede aşırı ısınmadaki 1 C lik artış MBG ni 1.2 C artırmaktadır (Şekil 3a). 50 C de doygun çözeltide ise aşırı ısıtma miktarı deneyler sırasında buharlaşmanın önlenmesi amacıyla daha düşük tutulduğundan, 60 dakikalık termal etki süresinde, MBG nde hidrat dönüşüm sıcaklığının üstündeki sıcaklıklarda olması beklenen ani artış net olarak izlenememektedir. Bu şartlarda dönüşüm sıcaklığı altındaki bölgede MBG aşırı ısınmadaki 1 C artışla 0.1 C artmakta, dönüşüm sıcaklığı bölgesinde ise artış 0.4 C ye çıkmaktadır (Şekil 3b). Ancak, bekletme süresinin 180 dakikaya çıkarılması durumunda, düşük aşırı ısıtma miktarında bile MBG nin Nyvlit in demir sülfat ile yaptığı çalışmada elde ettiği sonuçlara benzer şekilde hidrat dönüşüm sıcaklığı altındaki sıcaklıklarda aşırı ısınmadaki artışla daha yavaş (0.2 C/ C), üstünde ise daha hızlı bir artış (0.6) gösterdiği görülmektedir (Şekil 3c). Elde edilen sonuçlar, uygulanan termal etki sonucunda çözeltide nükleasyon oluşumuna neden olan moleküler kümelerin boyut dağılımında bir değişim meydana geldiği ve tekrar denge boyut dağılımına ulaşılması için belli bir süre gerekmesi nedeni ile nükleasyonun gecikerek MBG nin artmasına neden olduğu; hidrat dönüşüm sıcaklığının üstündeki termal etkilerde ise MBG ndeki artışın daha fazla olmasının çözeltideki moleküler kümelerin hem boyutlarında, hem de yapılarındaki değişikliğe bağlı olduğu şeklinde ileri sürülen hipotezin geçerli olabileceğini göstermektedir. KAYNAKLAR [ 1] Mullin, J. W., Crystallization, Butterworth-Heinemann, London 1993 [ 2] J. Nyvlt, O. Söhnel, M. Mathuchova, M. Broul, The Kinetics of Industrial Crystallization, Elsevier, Amsterdam, 1985 [ 3] Mullin, J. W., & Jancic, S. J., Interpretation of Metastable Zone Widths, Trans IchemE, 57, ,1979 [ 4] Söhnel, O., Mullin, J.W., The Role of Time in Metastable Zone Width Determinations, Chem. Eng. Res. Des., 66, ,1988 [ 5] Marciniak, B., Density and Ultrasonic Velocity of Undersaturated and Supersaturated Solutions of Fluoranthene in Trichlorethylene, and Study of Their Metastable Zone Width, J. of Crystal Growth, 236, , 2002 [ 6] Ulrich, J., Gierke, S., On-line Detektierung von Keimbildung und Kristallwachstum bei Hohen Suspensionsdichten, Chem. Tech., 47, , 1995 [ 7] Dunuvila, D. D., Berglund, K. A., ATR FTIR Spectroscopy for In Situ Measurement oıf Supersaturation, J. of Crystal Growth, 179, , 1997 [ 8] Omar, W., Ulrich, J., Application of Ultrasonics in the On-line Determinations of Supersaturations, Cryst. Res. Technol., 34(3), , 1999 [ 9] Omar, W., Zur Bestimmung von Kristallisationskinetiken auch unter der Einwirkung von Additiven mittels Ultraschallmeβtechnik, Dissertation, Universitat Bremen, Bremen, 1999 [ 10] Ulrich, J., Omar, W., Verfahren zur Ableitung von Parametren für die Prozeβführung sowie zur Online-Überwachung des Kristallisationsvorgang and dazu vervendbare Anordrung, DE A1, 1999 [ 11] Nyvlt, J., Probable mechanism of the Effect of thermal History of Solution on The Metastable Zone Width, Col. Czech. Chem. Commun., 49, , 1984 [ 12] Hussain, K., Thorsen, G., Malthe-Sorenssen, D., Nucleation and Metastability in Crystallization of Vanillin and Ethyl Vanillin, Chemical engineering Science. 56, , 2001 [ 13] Gürbüz, H., Özdemir, B., J. of Crystal Growth, 252, , 2003

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ EAG 04 KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ A.A.Ceyhan, A.N.Bulutcu İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalürji

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI

9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI 9.7 ISIL İŞLEM SIRASINDA GIDA BİLEŞENLERİNİN PARÇALANMASI 9.7.1 Sabit Sıcaklıkta Yürütülen Isıl işlemde Bileşenlerin Parçalanması 9.7.2 Değişen Sıcaklıkta Yürütülen Isıl İşlemde Bileşim Öğelerinin Parçalanması

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KIRILMANIN TEMELLERİ KIRILMA ÇEŞİTLERİ KIRILMA TOKLUĞU YORULMA S-N EĞRİSİ SÜRÜNME GİRİŞ Basınç (atm) Katı Sıvı Buhar

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA MOLEKÜLLER ARASI KUVVETLER Moleküller Arası Kuvvetler Yüksek basınç ve düşük sıcaklıklarda moleküller arası kuvvetler gazları ideallikten saptırır. Moleküller arası kuvvetler molekülde kalıcı

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

Sıvılar ve Katılar. Maddenin Halleri. Sıvıların Özellikleri. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN

Sıvılar ve Katılar. Maddenin Halleri. Sıvıların Özellikleri. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sıvılar ve Katılar MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sıcaklık düşürülürse gaz moleküllerinin kinetik enerjileri azalır. Bu nedenle, bir gaz yeteri kadar soğutulursa moleküllerarası

Detaylı

Çift Fazlı Paslanmaz Çeliklerde Yaşlandırma Koşullarının Mikroyapı Özellikleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Çift Fazlı Paslanmaz Çeliklerde Yaşlandırma Koşullarının Mikroyapı Özellikleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi Çift Fazlı Paslanmaz Çeliklerde Yaşlandırma Koşullarının Mikroyapı Özellikleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi Alptekin Kısasöz 1,a, Ahmet Karaaslan 1,b 1 Yildiz Technical University, Department of Metallurgical

Detaylı

Belli dalga boylarındaki analizlerde kullanılır.

Belli dalga boylarındaki analizlerde kullanılır. LABORATUVAR PROFİLİ UV Lamba Belli dalga boylarındaki analizlerde kullanılır. LABORATUVAR PROFİLİ Mantolu Isıtıcı Damıtma balonu içerisindeki numunenin homojen ısıtılmasını sağlar. LABORATUVAR PROFİLİ

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

TERMODİNAMİĞİN ÜÇÜNCÜ YASASI

TERMODİNAMİĞİN ÜÇÜNCÜ YASASI Termodinamiğin Üçüncü Yasası: Mutlak Entropi Yalnızca entropi değişiminin hesaplanmasında kullanılan termodinamiğin ikinci yasasının ds = q tr /T şeklindeki matematiksel tanımından entropinin mutlak değerine

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

RM25. KALSİYUM SÜLFAT KRİSTALİZASYONUNA Cr(III) ve Cr(VI) İYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

RM25. KALSİYUM SÜLFAT KRİSTALİZASYONUNA Cr(III) ve Cr(VI) İYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, -8 Eylül, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir RM KALSİYUM SÜLFAT KRİSTALİZASYONUNA Cr(III) ve Cr(VI) İYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ Burcu AVCI, Sibel-Titiz SARGUT,

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA DEMİR ESASLI ALAŞIMLAR DEMİR DIŞI ALAŞIMLAR METALLERE UYGULANAN İMALAT YÖNTEMLERİ METALLERE UYGULANAN ISIL İŞLEMLER

Detaylı

Kristalizasyon Kinetiği

Kristalizasyon Kinetiği Kristalizasyon Kinetiği İçerik Amorf malzemeler amorf kristal Belirli bir kristal yapısı yoktur Atomlar rastgele dizilir Belirli bir kristal yapısı vardır Atomlar belirli bir düzende dizilir camlar amorf

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI

ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI ÜÇ BİLEŞENLİ REAKSİYON SİSTEMLERİ İÇEREN REAKTİF DİSTİLASYON KOLONU VE REAKTÖR/DİSTİLASYON KOLONU PROSESLERİNİN NİCELİKSEL KARŞILAŞTIRMASI Denizhan YILMAZ, Saliha YILMAZ, Eda HOŞGÖR, Devrim B. KAYMAK *

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Araştırma Makalesi/Research Article BaCl 2 -Ba(H 2 PO 2 ) 2 -H 2 O Üçlü

Detaylı

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI Duygu ÖZTAN a, Y. Mert SÖNMEZ a, Duygu UYSAL a, Özkan Murat DOĞAN a, Ufuk GÜNDÜZ ZAFER a, Mustafa ÖZDİNGİŞ b, Selahaddin ANAÇ b, Bekir Zühtü UYSAL a,* a Gazi Üniversitesi,

Detaylı

Sb 2 Te 3 ve Bi 2 Te 3 İÇERİKLİ YARI İLETKEN ALAŞIMLARIN ÜRETİMİ ve TERMOELEKTRİK, YAPISAL, MİKROYAPISAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET

Sb 2 Te 3 ve Bi 2 Te 3 İÇERİKLİ YARI İLETKEN ALAŞIMLARIN ÜRETİMİ ve TERMOELEKTRİK, YAPISAL, MİKROYAPISAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET Sb 2 Te 3 ve Bi 2 Te 3 İÇERİKLİ YARI İLETKEN ALAŞIMLARIN ÜRETİMİ ve TERMOELEKTRİK, YAPISAL, MİKROYAPISAL ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Mehmet Burçin PİŞKİN, Emek Möröydor DERUN, Sabriye PİŞKİN YILDIZ TEKNİK

Detaylı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı 1. Basma Deneyinin Amacı Mühendislik malzemelerinin çoğu, uygulanan gerilmeler altında biçimlerini kalıcı olarak değiştirirler, yani plastik şekil değişimine uğrarlar. Bu malzemelerin hangi koşullar altında

Detaylı

Rulman ısıtma cihazları

Rulman ısıtma cihazları Rulman ısıtma cihazları Mikro işlemci Karakter LCD Demagnetizasyon 5 kademe güç seçimi Turbo ısıtma Neden? indüksiyon ısıtıcı Rulman arızalarının %16 sından fazlası rulman montajında uygun olmayan yöntemlerin

Detaylı

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

JOMINY DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: Bu deney ile incelenen çelik alaşımın su verme davranışı belirlenmektedir. Bunlardan ilki su verme sonrası elde edilebilecek maksimum sertlik değeri olup, ikincisi ise sertleşme derinliğidir

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 - S A M S U N DAMITMA (DİSTİLASYON) Distilasyon, bir sıvının ısıtılması ve buharlaştırılmasından oluşmaktadır ve buhar bir distilat ürünü oluşturmak için

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ POTASYUM DİHİDROJEN FOSFATIN NÜKLEASYONUNUN İLETKENLİK TAKİBİ İLE İNCELENMESİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ POTASYUM DİHİDROJEN FOSFATIN NÜKLEASYONUNUN İLETKENLİK TAKİBİ İLE İNCELENMESİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ POTASYUM DİHİDROJEN FOSFATIN NÜKLEASYONUNUN İLETKENLİK TAKİBİ İLE İNCELENMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Kim. Müh. Ayşe Kübra SERTBAŞ 5060503 Tezin Enstitüye

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ)

DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ) DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ) DERS SORUMLUSU : PROF. DR. Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN Mustafa HORUŞ 20040023 ANKARA/2008

Detaylı

RM39 SU + PROPİYONİK ASİT + OLEİL ALKOL SİSTEMİ ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELERİNİN İNCELENMESİ

RM39 SU + PROPİYONİK ASİT + OLEİL ALKOL SİSTEMİ ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELERİNİN İNCELENMESİ Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 26, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir RM39 SU + PROPİYONİK ASİT + OLEİL ALKOL SİSTEMİ ÇÖZÜNÜRLÜK DENGELERİNİN İNCELENMESİ M. Bilgin 1, Ç. Arısoy 2, Ş.

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

Meyve ve Sebze suyu ve pulpunun konsantrasyonu

Meyve ve Sebze suyu ve pulpunun konsantrasyonu Meyve ve Sebze suyu ve pulpunun konsantrasyonu Meyve suları genel olarak %80-95 düzeyinde su içerirler. Çok iyi koşullarda depolansalar bile, bu süre içinde gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar ürünün kalitesini

Detaylı

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ

ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ ETİL ASETAT-ETANOL AZEOTROP KARIŞIMININ DAMITILDIĞI BİR EKSTRAKTİF DOLGULU DAMITMA KOLONUNUN SICAKLIK KONTROLÜ Levent Taştimur a, Abdulwahab Giwa b, Süleyman Karacan b,* a Ankara Patent Bürosu Limited

Detaylı

NaCl ÜN ÇEKİRDEKLENME KİNETİĞİNE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARININ ETKİSİ

NaCl ÜN ÇEKİRDEKLENME KİNETİĞİNE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARININ ETKİSİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 29, No 1, 95-103, 2014 Vol 29, No 1, 95-103, 2014 NaCl ÜN ÇEKİRDEKLENME KİNETİĞİNE AĞIR METAL

Detaylı

Farklı Karıştırma Teknikleri ve Başlangıç Maddelerinden Sentezlenmiş Hidroksiapatit Tozunun Özelliklerinin İncelenmesi

Farklı Karıştırma Teknikleri ve Başlangıç Maddelerinden Sentezlenmiş Hidroksiapatit Tozunun Özelliklerinin İncelenmesi Farklı Karıştırma Teknikleri ve Başlangıç Maddelerinden Sentezlenmiş Hidroksiapatit Tozunun Özelliklerinin İncelenmesi Yeliz Koca a, *, A. Binnaz Hazar b, Deniz Uzunsoy b, Sinem Benlioğlu b Özet a Marmara

Detaylı

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması 1.Giriş Monolitik Refrakter Malzemelerin Teknik Bilgi Formları (Data Sheet) malzemelerin laboratuar koşullarında Standardlara uygun

Detaylı

TİNKALDEN BORİK ASİT ÜRETİMİNİN OPTİMİZASYONU

TİNKALDEN BORİK ASİT ÜRETİMİNİN OPTİMİZASYONU TİNKALDEN BORİK ASİT ÜRETİMİNİN OPTİMİZASYONU Özlem Karagöz *, Mehmet Çopur a, Muhtar Kocakerim b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Erzurum, 25240 b Atatürk Üniversitesi,

Detaylı

Antosiyanin İçeriği (mg/l)

Antosiyanin İçeriği (mg/l) Doç. Dr. H. Ali GÜLEÇ Araş. Gör. Kadir ÇINAR Trakya Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü TEPKİME KİNETİĞİ SORU SETİ-1 1. 160 mg/l düzeyinde antosiyanin içeren vişne suyunun 80 C da sabit sıcaklıkta ısıtılması

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

KYM 101 KİMYA MÜHENDİSLĞİNE GİRİŞ PROBLEM SETİ

KYM 101 KİMYA MÜHENDİSLĞİNE GİRİŞ PROBLEM SETİ KYM 101 KİMYA MÜHENDİSLĞİNE GİRİŞ PROBLEM SETİ 1. Aşağıda verilen birim çevirme işlemlerini yapınız. ) 554 ) 5.37x10.. h ) 760 h ) 921 ) 800, ) 25 ) 23.. ) 0.981.. ) 8.314... ) 0.052..h 2. Bir atık su

Detaylı

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri 1. Basit ve yayınma esaslı dönüşümler: Faz sayısını ve fazların kimyasal bileşimini değiştirmeyen basit ve yayınma esaslı ölçümler.

Detaylı

Pratik olarak % 0.2 den az C içeren çeliklere su verilemez.

Pratik olarak % 0.2 den az C içeren çeliklere su verilemez. 1. DENEYİN AMACI: Farklı soğuma hızlarında (havada, suda ve yağda su verme ile) meydana gelebilecek mikroyapıların mekanik özelliklere etkisinin incelenmesi ve su ortamında soğutulan numunenin temperleme

Detaylı

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI Karışımlar hangi özelliklerine göre sınıflandırılır? Karışımların sınıflandırılmasında belirleyici olan faktörler nelerdir? Farklı maddelerin

Detaylı

MİKRODALGA YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

MİKRODALGA YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU MİKRODALGA YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, Mehmet ERTUĞRUL b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre

Detaylı

Moleküllerarası Etkileşimler, Sıvılar ve Katılar - 11

Moleküllerarası Etkileşimler, Sıvılar ve Katılar - 11 Moleküllerarası Etkileşimler, Chemistry, The Central Science, 10th edition Theodore L. Brown; H. Eugene LeMay, Jr.; and Bruce E. Bursten Sıvılar ve Katılar - 11 Maddenin Halleri Maddenin halleri arasındaki

Detaylı

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ

TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ TOA06 SÜRÜKLENME KANALLI TAŞKIN YATAKLARDA MİNİMUM TAŞKINLAŞMA HIZININ BELİRLENMESİ T. Algül, B. Algül, Ö. M. Doğan, B. Z. Uysal Gazi Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü

Detaylı

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR?

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐM M SEMĐNER NERĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? HAZIRLAYAN: GÜLÇĐN YALLI KONU: ÇÖZELTĐLER KONU BAŞLIĞI: TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? ÇÖZELTĐLER Fiziksel özellikleri

Detaylı

KONTROL PANELİ. Kontrol panelinden kontrol menüsüne giriniz

KONTROL PANELİ. Kontrol panelinden kontrol menüsüne giriniz DENEY FÖYLERİ Yeni Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18A BALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948 http://www.deneysan.com mail: deneysan@deneysan.com BALIKESİR-2014 KONTROL PANELİ Kontrol panelinden

Detaylı

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ

BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ BÖLÜM 6 GRAVİMETRİK ANALİZ YÖNTEMLERİ Kütle ölçülerek yapılan analizler gravimetrik analizler olarak bilinir. Çöktürme gravimetrisi Çözeltide analizi yapılacak madde bir reaktif ile çöktürülüp elde edilen

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ ISPARTA, 2014 ÖĞÜTME ELEME DENEYİ DENEYİN AMACI: Kolemanit mineralinin

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

SİYAH ÇAYIN KUMAŞ BOYAMADA KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

SİYAH ÇAYIN KUMAŞ BOYAMADA KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ TÜBİTAK-BİDEB KİMYAGERLİK, KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ VE KİMYA MÜHENDİSLİĞİ KİMYA LİSANS ÖĞRENCİLERİ ARAŞTIRMA PROJESİ EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (KİMYA-2 ÇALIŞTAY 2011) SİYAH ÇAYIN KUMAŞ BOYAMADA KULLANILABİLİRLİĞİNİN

Detaylı

ATAKTİK POLİPROPİLENİN MALEİK ANHİDRİD İLE MODİFİKASYONU

ATAKTİK POLİPROPİLENİN MALEİK ANHİDRİD İLE MODİFİKASYONU ATAKTİK POLİPROPİLENİN MALEİK ANHİDRİD İLE MODİFİKASYONU Göksun DEVECİLER DİZBAY, Enver DEMİRHAN Kocaeli Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü 41040, KOCAELİ ÖZET Ziegler-Natta katalizörü sistemi ile

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ

İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ İYONİK ÇEVRENİN ENZİM-ULTRAFİLTRASYON MEMBRAN ARAYÜZEY ETKİLEŞİMLERİNE ETKİSİ Sema SALGIN *, Serpil TAKAÇ **, H.Tunçer ÖZDAMAR ** * Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

SOĞUTMA KULESİ EĞİTİM SETİ DENEY FÖYÜ

SOĞUTMA KULESİ EĞİTİM SETİ DENEY FÖYÜ BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SOĞUTMA KULESİ EĞİTİM SETİ DENEY FÖYÜ BALIKESİR 2013 DENEY NO -1: Soğutma Kulesindeki Proseslerin Gözlemlenmesi DENEYİN

Detaylı

Isı transferi (taşınımı)

Isı transferi (taşınımı) Isı transferi (taşınımı) Isı: Sıcaklık farkı nedeniyle bir maddeden diğerine transfer olan bir enerji formudur. Isı transferi, sıcaklık farkı nedeniyle maddeler arasında meydana gelen enerji taşınımını

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi. AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi.

DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi. AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi. DENEYİN ADI: Çeliklerin Isıl İşlemi AMACI: Çeliklerde ısıl işlem yoluyla mikroyapı ve mekanik özelliklerin değişiminin öğretilmesi. TEORİK BİLGİ: Metal ve alaşımlarının, faz diyagramlarına bağlı olarak

Detaylı

KOLEMANİT CEVHERİNİN POTASYUM HİDROJEN SÜLFAT ÇÖZELTİSİNDE ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN İNCELENMESİ

KOLEMANİT CEVHERİNİN POTASYUM HİDROJEN SÜLFAT ÇÖZELTİSİNDE ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN İNCELENMESİ KOLEMANİT CEVHERİNİN POTASYUM HİDROJEN SÜLFAT ÇÖZELTİSİNDE ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN İNCELENMESİ Rövşen Guliyev Atatürk Üniversitesi,Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü Erzurum,25240 e-mail : rusen1958@yahoo.com.tr

Detaylı

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm)

ANALĐZ ĐÇĐN GEREKLĐ EKĐPMANLAR. Mikro pipet (1000 µl) Ependorf tüpü (1.5 ml) Cam tüp (16X100 mm) 1 GĐRĐŞ Toplam lipid tayininde sülfo-fosfo-vanillin reaksiyonu takip edilmekte olup hızlı güvenilir ve kolay bir yöntem olduğu için tercih edilmiştir. Serum içerisindeki toplam lipid miktarının kantitatif

Detaylı

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır.

Çözelti konsantrasyonları. Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. Çözelti konsantrasyonları Bir çözeltinin konsantrasyonu, çözeltinin belirli bir hacmi içinde çözünmüş olan madde miktarıdır. 1 -Yüzde ( % ) -Molarite (M) -Molalite (m) -Normalite (N) çözelti konsantrasyonlarını

Detaylı

PROJENiN ADI : MANYETiK ALANIN KALSiYUM KARBONAT ( KALSiT ) ÇÖZÜNÜRLÜGÜNE ETKiSiNiN iletkenlik ÖLÇÜMÜ VE ALEV SPEKTROFOTOMETRi YÖNTEMiYLE incelenmesi

PROJENiN ADI : MANYETiK ALANIN KALSiYUM KARBONAT ( KALSiT ) ÇÖZÜNÜRLÜGÜNE ETKiSiNiN iletkenlik ÖLÇÜMÜ VE ALEV SPEKTROFOTOMETRi YÖNTEMiYLE incelenmesi TÜBİTAK Bilimsel Etkinlikleri Destekleme Programı TOKAT BÖLGESİNDEKİ KİMYA ÖĞRETMENLERİNİ KİMYA EĞİTİMİ VE BİLİM DANIŞMANLIĞI YÖNÜNDEN DESTEKLEME ÇALIŞTAYI 16 22 Haziran 2008 TOKAT PROJENiN ADI : MANYETiK

Detaylı

MILKANA SUPERIOR PLUS

MILKANA SUPERIOR PLUS MILKANA SUPERIOR PLUS inek ve koyun sütünde 6 parametreyi hızlı, hassas ve güvenilir bir şekilde ölçen Ultrasonik Süt Analiz cihazıdır. Ultra-sound teknolojisine dayalı olarak ölçüm yapan bu cihazda, ölçüm

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU ÖZET HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, İbrahim H. KARAKAŞ b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr ÜÇLÜ POLİ(VİNİL KLORÜR) KARIŞIMLARININ TERMOMEKANİK ÖZELLİKLERİNE MALEİK ANHİDRİT İÇEREN TERPOLİMERLERİN ETKİSİ SATILMIŞ BASAN, ÖZLEM AYDIN, FATMA ŞAHİN Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya

Detaylı

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve

DENEY 6. CH 3 COO - + Na + + H 2 O ve DENEY 6 İLETKENLİK TİTRASYONU İLE KUVVETLİ VE ZAYIF ASİTLERİN ANALİZİ Deneyin Yapılışı: Deney için sırasıyla,5 N HCl;,1 N Asetik asit ve ikisinin de bilinmeyen miktarlarda bulunduğu karışımı,1 N NaOH ile

Detaylı

ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ

ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ 1 1 ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ TEORİK BİLGİ: Organik kimyada, bileşikleri tanımak için bazı fiziksel özelliklerin bilinmesi gerekir. Bu bilgiler o maddenin saflığı hakkında da bilgi verir.

Detaylı

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI

ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI ALÜMİNYUM T6 ISIL İŞLEMİ İÇİN GELİŞTİRİLEN SEPET TASARIMI İLE ZAMAN VE ENERJİ TASARRUFU SAĞLANMASI Seracettin Akdı Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Ar-Ge Merkezi Gamze Küçükyağlıoğlu Aydınlar Yedek

Detaylı

2. Sertleştirme 3. Islah etme 4. Yüzey sertleştirme Karbürleme Nitrürleme Alevle yüzey sertleştirme İndüksiyonla sertleştirme

2. Sertleştirme 3. Islah etme 4. Yüzey sertleştirme Karbürleme Nitrürleme Alevle yüzey sertleştirme İndüksiyonla sertleştirme Isıl İşlem Isıl İşlem Isıl işlem, metal veya alaşımlarına istenen özellikleri kazandırmak amacıyla katı halde uygulanan kontrollü ısıtma ve soğutma işlemleri olarak tanımlanır. Çeliğe uygulanan temel ısıl

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI TRANSFERİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ZORLANMIŞ TAŞINIM DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI DENEY

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

3.5. TARIM MAKİNALARI BÖLÜMÜ

3.5. TARIM MAKİNALARI BÖLÜMÜ 3.5. TARIM MAKİNALARI BÖLÜMÜ 3.5.1. TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Yürütücü Kuruluş (lar) : Çeşitli Tarımsal Ürünlerin Vakumla Kurutulmasında Kurutma Parametrelerinin Belirlenmesi İşbirliği Yapan Kuruluş

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ İlyas CAN*, İbrahim BÜYÜKÇAYIR* *Durer Refrakter Malzemeleri San. Ve

Detaylı

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ Sıcaklık düşürüldükçe kinetik enerjileri azalan gaz molekülleri sıvı hale geçer. Sıvı haldeki tanecikler birbirine temas edecek kadar yakın olduğundan aralarındaki çekim kuvvetleri

Detaylı

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ 383 SIVI YOĞUNLULARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ Haldun DİZDAR Ümit Y. AÇADAĞ Orhan SAARYA ÖZET Endüstride, sıvı yoğunluğunun yüksek hassasiyetle ölçümü, başta petrol olmak

Detaylı

KOROZYON. Teorik Bilgi

KOROZYON. Teorik Bilgi KOROZYON Korozyon, metalik malzemelerin içinde bulundukları ortamla reaksiyona girmeleri sonucu, dışardan enerji vermeye gerek olmadan, doğal olarak meydan gelen olaydır. Metallerin büyük bir kısmı su

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde

O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde 1) Suyun ( H 2 O )molekül ağırlığı 18 g/mol ve 1g suyun kapladığı hacimde 10 6 m 3 olduğuna göre, birbirine komşu su moleküllerinin arasındaki uzaklığı Avagadro sayısını kullanarak hesap ediniz. Moleküllerin

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOYMA BASINCI DENEY FÖYÜ 3

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOYMA BASINCI DENEY FÖYÜ 3 BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DOYMA BASINCI DENEY FÖYÜ 3 Hazırlayan: Arş. Gör. Gülcan ÖZEL 1. Deney Adı: Doyma çizgisi kavramı 2. Deney Amacı:

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ

TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TAM KLİMA TESİSATI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Bahar Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN

Detaylı

YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ YENİ BİR İLETKEN POLİMER: POLİ(3,8 DİAMİNOBENZO[c]SİNNOLİN) ELEKTROKİMYASAL ÜRETİMİ VE ELEKTROKROMİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ Eda AKGÜL a *, Ahmet Ferat ÜZDÜRMEZ b, Handan GÜLCE a, Ahmet GÜLCE a, Emine

Detaylı

DEĞİŞKEN SICAKLIK KONTROLLÜ KALIPLAMA

DEĞİŞKEN SICAKLIK KONTROLLÜ KALIPLAMA DEĞİŞKEN SICAKLIK KONTROLLÜ KALIPLAMA *Serkan Öğüt, Aykut Kentli, **Hikmet Nazım Ekici serkan.ogut@marmara.edu.tr, akentli@marmara.edu.tr, hnekici37@hotmail.com *Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Detaylı

Proses Tekniği HAFTA 13-14 DİSTİLASYON- EKSTRAKSİYON

Proses Tekniği HAFTA 13-14 DİSTİLASYON- EKSTRAKSİYON Proses Tekniği HAFTA 13-14 DİSTİLASYON- EKSTRAKSİYON Distilasyon Homojen bir sıvı karışımının ısıtılıp, buhar fazındaki bileşimleri uçuculuk farklılıklarına göre bileşenlerin saf olarak elde edilmesi işlemidir.

Detaylı

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1

KİNETİK GAZ KURAMI. Doç. Dr. Faruk GÖKMEŞE Kimya Bölümü Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 1 Kinetik Gaz Kuramından Gazların Isınma Isılarının Bulunması Sabit hacimdeki ısınma ısısı (C v ): Sabit hacimde bulunan bir mol gazın sıcaklığını 1K değiştirmek için gerekli ısı alışverişi. Sabit basınçtaki

Detaylı

ATMOSFER KONTROLLÜ VAKUM FIRINLARINDA ISIL İŞLEM ve JET REVİZYON MÜDÜRLÜĞÜNDEKİ UYGULAMALARI

ATMOSFER KONTROLLÜ VAKUM FIRINLARINDA ISIL İŞLEM ve JET REVİZYON MÜDÜRLÜĞÜNDEKİ UYGULAMALARI BÖLÜM 16 ATMOSFER KONTROLLÜ VAKUM FIRINLARINDA ISIL İŞLEM ve JET REVİZYON MÜDÜRLÜĞÜNDEKİ UYGULAMALARI Svl.Müh. Serkan KAPTAN 1nci HİBM K.lığı Jet Revizyon Müdürlüğü Şubat 2004, ESKİŞEHİR ÖZET Isıl işlem

Detaylı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı

MEMM4043 metallerin yeniden kazanımı metallerin yeniden kazanımı Endüstriyel Atık Sulardan Metal Geri Kazanım Yöntemleri 2016-2017 güz yy. Prof. Dr. Gökhan Orhan MF212 Atıksularda Ağır Metal Konsantrasyonu Mekanik Temizleme Kimyasal Temizleme

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Demir-Karbon Denge Diyagramı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Demir-Karbon Denge Diyagramı Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel kavramlar Demir-Karbon Denge Diyagramı İçerik Giriş Demir-sementit diyagramı Demir-grafit diyagramı Dökme demir 2 Giriş Demir, pek çok mühendislik alaşımının

Detaylı

ÇELİKLERİN ISIL İŞLEMLERİ. (Devamı)

ÇELİKLERİN ISIL İŞLEMLERİ. (Devamı) ÇELİKLERİN ISIL İŞLEMLERİ (Devamı) c a a A) Ön ve arka yüzey Fe- atomları gösterilmemiştir) B) (Tetragonal) martenzit kafesi a = b c) Şekil-2) YMK yapılı -yan yana bulunan- iki γ- Fe kristali içerisinde,

Detaylı

11. BÖLÜM: TOPRAK SUYU

11. BÖLÜM: TOPRAK SUYU 11. BÖLÜM: TOPRAK SUYU Bitki gelişimi için gerekli olan besin maddelerinin açığa çıkmasını sağlar Besin maddelerini bitki köküne taşır Bitki hücrelerinin temel yapı maddesidir Fotosentez için gereklidir

Detaylı

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık Isı * Bir enerji türüdür. * Kalorimetre kabı ile ölçülür. * Birimi kalori (cal) veya Joule (J) dür. * Bir maddeyi oluşturan taneciklerin toplam hareket enerjisidir. Sıcaklık * Enerji değildir. Hissedilen

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr.Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr.Tuba YETİM GENEL KİMYA Kimya, bir merkez bilimdir. İlk kimya bilgileri «nasıl yapılır» sorusu, Modern kimyasal bilgiler «nasıl olur» + «neden» Modern kimya kuram ve ilkelere dayanır. Bilimsel Yöntem Önerilen Kuram

Detaylı

ETOKSİLE EDİLMİŞ ALKİL ETER YÜZEY AKTİF MADDE MİNERAL YAĞI İKİLİ KARIŞIMLARININ FAZ DENGE DİYAGRAMLARININ OLUŞTURULMASI

ETOKSİLE EDİLMİŞ ALKİL ETER YÜZEY AKTİF MADDE MİNERAL YAĞI İKİLİ KARIŞIMLARININ FAZ DENGE DİYAGRAMLARININ OLUŞTURULMASI ETOİLE EDİLMİŞ ALİL ETER YÜZEY ATİF MADDE MİNERAL YAĞI İİLİ ARIŞIMLARININ FAZ DENGE DİYAGRAMLARININ OLUŞTURULMAI inem AYA, Ş. Aybegüm ILINÇOĞLU, Şerife Ş. HELVACI Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Biyomühendislik Bölümü CİHAZLAR: Analitik Terazi(RADWAG AS220 C/2) 3 Analitik Terazi (Denver Instrument).4 Atomic Absorption Spectrometer

Detaylı