SPERM DNA HASARI VE ÜREMEYE YARDIMCI TEKN KLER

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SPERM DNA HASARI VE ÜREMEYE YARDIMCI TEKN KLER"

Transkript

1 DERLEME (Review) SPERM DNA HASARI VE ÜREMEYE YARDIMCI TEKN KLER Fazilet Kübra BOYNUKALIN 1, Süleyman GÜVEN 2, Serdar GÜNALP 3 1 Anatolia Tüp Bebek Merkezi, Ankara 2 Karadeniz Teknik Üniversitesi T p Fakültesi, Kad n Hastal klar ve Do um Anabilim Dal, Trabzon 3 Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi, Kad n Hastal klar ve Do um Anabilim Dal, Ankara ÖZET nfertilite, do urganl k ça ndaki alt çiftten bir tanesinin sorunudur ve erke e ba l problemler bu vakalar n %40'n kapsamaktad r. Geçti imiz on y l içerisinde ejekülatta yer alan matür spermin nükleusundaki DNA bütünlü ünün de erlendirilmesinin erkek infertilitesinin nedenlerinden birini aç a ç karabilece i tezi üzerinde çal fl lm flt r. Sperm genetik materyalinin organizasyonundaki de ifliklikler sonucu tan mlanan sperm DNA hasar n n in vivo ortamda fertilite potansiyelini olumsuz etkiledi ine dair ortaya at lan kan tlar her geçen gün artmaktad r. Sperm DNA hasar n n IVF ve ICSI uygulamas n n gebelik baflar s üzerine etkileri tart flmal d r. Üremeye yard mc tekniklerde bayan yafl d fl nda herhangi bir önemli prognostik faktör belirlenmemifl olmas na ra men, sperm DNA hasar n belirleyen testlerin üremeye yard mc tekniklerde prognostik öneme sahip olduklar na dair kan tlar öne sürülmektedir. Bu derlemenin amac, sperm DNA hasar testlerinin klinik kullan mda yeri olup olmad ile ilgili kan tlar n de erlendirilmesi ve bu alanda çal flmaya ihtiyaç duyulan konular n belirlenmesidir. Anahtar kelimeler: infertilite, intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI), intrauterin inseminasyon (IUI), in vitro fertilizasyon (IVF), sperm DNA hasar Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derne i Dergisi, (J Turk Soc Obstet Gynecol), 2014; Cilt: 11, Say : 1, Sayfa: 52-8 SPERM DNA DAMAGE AND ASSISTED REPRODUCTIVE TECHNIQUES SUMMARY Infertility affects one in six couples of childbearing age and male problems are responsible for 40% of these cases. One area of research that has been studied intensely during the past decade as a cause for male infertility is the integrity of DNA in the nucleus of mature ejaculated spermatozoa. Accumulating evidence suggests that disturbances in the organization of the genomic material in sperm nuclei are negatively correlated with the fertility potential of spermatozoa in vivo. The impact of sperm DNA damage on IVF and ICSI reproductive outcomes remain more controversial. Although no significant prognostic factor for the outcomes of assisted reproductive technique (ART) has been identified, except female age; there is accumulating evidence suggesting potential as a prognostic test for ART. The aim of this review to assess the evidence pertaining to the clinical utility of sperm DNA integrity testing and target areas that require more study. Key words: infertility, intracytoplasmic sperm injection (ICSI), intrauterine insemination (IUI), in vitro fertilization (IVF), sperm DNA damage Journal of Turkish Society of Obstetrics and Gynecology, (J Turk Soc Obstet Gynecol), 2014; Vol: 11, Issue: 1, Pages: 52-8 Yaz flma adresi: Prof. Dr. Serdar Günalp. Hacettepe Üniversitesi, Kad n Hastal klar ve Do um Anabilim Dal, S hhiye, Ankara Tel: (0532) e-posta: Al nd tarih: , revizyon sonras al nma: , kabul tarihi: , online yay n tarihi: DOI ID: /tjod

2 Sperm DNA hasar ve üremeye yard mc teknikler G R fi Erkek germ hücrelerinin, DNA hasar na olan yatk nl klar n temelinde spermatogenezin geç döneminde DNA tamir mekanizmalar n n azalt larak düzenlenmesi yer al r. Ayr ca spermatogenez s ras nda hücrelerin apoptosis yapma yetenekleri kaybetmeleri de sperm hücrelerinde gözlenebilen genetik hasar aç klamaktad r. Sperm hücrelerinde görülen DNA hasar n n oluflma mekanizmalar tam olarak bilinmese de üzerinde durulan üç temel mekanizma; sperm kromatin paketlenmesinde ortaya ç kan hasar, baflar s z apoptosis ve oksidatif stressdir (1). Son y llarda yap lan de erlendirmeler sonras nda sperm DNA hasar n de erlendiren testlerle fertil ve infertil erkek tan m n n daha net olarak yap labilece i tezi ortaya at lm flt r. Hepimizin bildi i gibi erkek infertilitesinin de erlendirilmesinde rutin semen analizi kullan lmaktad r. Semen analizi ile yap lan de erlendirmede sperm say hareketlilik ve morfoloji belirlenmektedir. Semen analizinin en önemli limitasyonu testin de erlendirilmesinde kifliler aras ve kifli içi de iflkenlikler ortaya ç kabilmesidir. Ayr ca infertil erkeklerin yaklas k %15'de normal semen analiz sonuçlar na ra men infertilitenin kesin nedeni ortaya konulamamaktad r. Düflük say, motilite ve anormal morfoloji gibi bozuk semen parametreleri olan olgularda sperm DNA hasar yüksek olarak belirlenmifltir. Normal semen parametrelerine sahip hastalar n %8'inde sperm DNA hasar belirlenmifltir (2). Tüm bunlar n yan s ra sperm DNA hasar n n in vitro fertilizasyon (IVF), gerekse intrasitoplazmik sperm injeksiyonu (ICSI) baflar s n ön görücü de ere sahip oldu una dair kayg lar mevcuttur. Bunun yan s ra, sperm DNA hasar n n gebelik prognozunu belirleyici etkisi oldu unu öne süren yay nlar mevcuttur. Bu derlemede amac m z sperm DNA hasar n tespit etmede kullan lan yöntemler ve sperm DNA hasar n n IVF ve ICSI baflar s üzerine etkisini ve klinik gebelik sonuçlar üzerine etkisini de erlendirmektir. SPERM DNA HASARINI TESP T ETMEDE KULLANILAN YÖNTEMLER Günümüzde, DNA hasar n tespit etmede kullan lan en s k yöntemler; Sperm Kromatin Yap s Tayini (Sperm Chromatin Structure Assay) (SCSA), Akridin Turuncu Testi (Acridine Orange Test- AOT), Toludin Mavisi (Toluidine Blue- TB), Anilin Mavisi (Aniline Blue), TUNEL [The Terminal Deoxynucleotidyl Transferase- Mediated Deoxyuridine (TdT) Triphosphate (dutp) Nick End Labeling Assay], As l Çentik Okuma Tayini (In Situ Nick Translation Assay- NT), Tek Hücre Jel Elektroforezi (COMET), Sperm Kromatin Ayr lma Testi'dir (Halosperm Test- Sperm Chromatin Dispersion Test-SCD). Tüm bu testler de erlendirilirken göz önünde bulunmas gereken noktalar, her testin tespit etti i hasar tipinin ayn olup olmad ve her testin standart olup olmad d r. Sperm Kromatin Yap s Tayini (Sperm Chromatin Structure Assay) (SCSA) SCSA anormal kromatin yap s na sahip DNA'n n, asit ve s ya maruz kald nda denatürasyonuna daha yatk n olmas prensibine dayanarak gelifltirilmifltir. Akridin turuncusu asit eklendikten sonra denatürasyona ba l olarak renk de iflimi göstermektedir. Bu renk de iflimi ak m sitometri tekni i kullan larak belirlenmektedir. SCSA ile ölçülen DNA denatürasyonu, DNA fragmantasyon indeksi (DFI) olarak tan mlanm flt r. Bu testin en önemli avantaj standardizasyonunun olmas d r (3). Akridin Turuncu Testi (Acridine Orange Test- AOT) Akridin turuncu, nükleik asite özgü, katyonik, floresan bir boyad r. Çift sarmal DNA'ya ba land nda ortaya ç kan eksitasyon ve emisyon ile, mrna ya da tek sarmal DNA'ya ba land nda ortaya eksitasyon ve emisyonun farkl olmas prensibi ile kullan lan bir testtir. Teknikte floresan mikroskopu kullan l r ve h zl, asit ve pahal olmayan bir yöntemdir. Heterojen boyanma ile de erlendirmenin güçleflmesi, baz renklerin tam ayr m n n yap lamamas ve renklerin h zl kaybolmas tekni in dezavantajlar olarak karfl m za ç kmaktad r (4). Toludin Mavisi (Toluidine Blue -TB) TB, fosfat rezidülerini boyayan temel boyad r. Do ru olarak paketlenmemifl kromatin yap s ve fragmante uçlarda yer alan fosfat boyanmaya zemin haz rlar. Normal mikroskop ile de erlendirmek yeterli olur ancak kifliler aras ve kifli içi de iflkenliklere aç kt r (4). 53

3 Fazilet Kübra ve ark. Anilin Mavisi (Aniline Blue) Anilin mavisi, asidik bir boyad r ve hasarl DNA'ya sahip spermde rezidüel histonlar n aç a ç kmas sonucu nükleoproteinlere daha kolay ulafl l r ve bu durum anilin mavisinin DNA'y boyamas n sa lar. Basit ve ucuz bir tekniktir, analiz için fl k mikroskobu yeterlidir; ancak AOT'de oldu u gibi heterojen boyanma tekni in en önemli dezavantaj d r (5). TUNEL [The Terminal Deoxynucleotidyl Transferase- Mediated Deoxyuridine (TdT) Triphosphate (dutp) Nick End Labeling Assay] TUNEL testi ile hem tek hem de çift DNA zincirindeki hasarlar tespit edilebilmektedir. TdT enzimi ile tek veya çift DNA zincirindeki k r klar dutp ile birleflir ve bu noktalar iflaretlenir. flaretlenen noktalar fl k mikroskopisi, floresan mikroskopisi ya da ak m sitometrisi ile de erlendirilir. TUNEL testi SCSA'dan sonra sperm DNA hasar n tespit etmekte en s k kullan lan testtir. TUNEL testi ile as l tespit edilen DNA hasar ndan çok DNA k r klar d r. SCSA gibi standardizasyonun tam sa lanamam fl olmas testin en önemli dezavantaj d r (6). As l Çentik Okuma Tayini (In Situ Nick Translation Assay- NT) NT, TUNEL testi ile ayn prensiplere dayanarak uygulanan bir testtir. TUNEL testinden tek fark sadece tek zincir DNA k r klar n tespit etmektedir ve DNA polimeraz I'in katalize etti i bir enzimatik reaksiyon kullan lmaktad r. Di er testlerle karfl laflt r ld nda sensitivitenin daha düflük oldu u belirlenmifltir. Tek Hücre Jel Elektroforezi (COMET) Yo unlu u azalt lm fl sperm agoroz jel tabakalar aras na yerlefltirilir ve floresan ba layan boya eklenmifl elektroforetik bir gradiente maruz b rak l r. Hasarl DNA'ya sahip yap elektroforez esnas nda hareket eder ve kuyruklu y ld z görüntüsü ortaya ç kar. Sa lam DNA yap s ise hareket etmez. Boyanma yo unlu u ve kuyruklu y ld z n kuyruk uzunlu u DNA fragmantasyonunun derecesini belirler. Kullan m n k s tlayan durumlara bak ld nda subjektif bir de erlendirme yap lmas ve testin de erlendirilmesi için tecrübeye ihtiyaç duyulmas d r. Sperm Kromatin Ayr lma Testi (Halosperm Test) Agoroz jele yüklenen spermin, nükleer proteinleri uzaklaflt rmak için asit veya alkali solüsyon ile denature edildikten sonra sperm lizisinin sa lanaca tampon solüsyonu ile muamele edilir. Sa lam DNA'ya sahip sperm santral bir kor etraf nda ayr lm fl DNA halkalar na ba l periferal halo görüntüsü oluflur. Halo görüntüsünü de erlendirmek için yap lan boyamada eozin yada Azure B kullan lm fl ise direkt fl k mikroskopunun kullan lmas yeterlidir. Floresan boyalar kullan lm fl ise floresan mikroskopu kullan lmal d r. Tekni in basit olmas ve pahal olmamas en önemli avantajlar ndan biridir. Ancak kifliler aras ve kifli içi de erlendirme farkl l klar tekni in en önemli dezavantaj d r. Tablo I'de testlerin prensipleri, avantajlar ve dezavantajlar özetlenmifltir. Tablo I: Sperm DNA hasar de erlendirme testleri. Prensip Yöntem Avantaj Dezavantaj SCSA DNA denatürasyonuna Ak m sitometrisi Standardize olmas Özel ekipman duyarl l k Duyarl l yüksek gerektirir Klinik olarak önemli AOT DNA denatürasyonuna Floresan Mikroskopisi Basit ve ucuz Kifliler aras duyarl l k de erlendirme fark ve di er testlerle korele de il TUNEL Tek ve çift zincir k r klar Ak m sitometrisi Duyarl l yüksek Özel ekipman gerektirir Floresan mikroskopisi Klinik olarak önemli Labarotuarlar aras de erlendirme farkl l klar COMET Tek ve çift zincir k r klar Tek hücre elektroforezi Duyarl l yüksek Zaman al c Floresan mikroskopisi Kantitatif bir test Standardize olmam fl Anilin Mavi Boyamas Lizin rezidülerini ve art k Parlak alan mikroskopisi Basit ve ucuz Labarotuvarlar aras histonlar boyar de erlendirme farkl l klar Heterojen boyanma Toluidin Mavi Boyamas Fosfat rezidülerini boyar Parlak alan mikroskopisi Basit ve ucuz Labarotuvarlar aras de erlendirme farkl l klar Heterojen boyanma 54

4 Sperm DNA hasar ve üremeye yard mc teknikler SPERM DNA HASARININ KL N K ÖNEM Erkek nfertilitesi Literatürde gerek anormal sperm parametrelerine sahip gerekse normal semen parametrelerine sahip erkeklerde fertilite potansiyelini de erlendiren çal flmalar mevcuttur. Evenson ve ark y l nda yapt klar çal flmada 165 fertil kabul edilen çifti prospektif olarak de erlendirmifl ve gebe kalma potansiyelini belirleyen en iyi belirleyicinin SCSA ile belirlenen DNA fragmantasyonu oldu u belirlenmifltir (7). Giwercman ve ark. 137 fertil erkek hasta ile 127 subfertil olarak tan mlanan erkek hasta SCSA kullan larak DFI de erlendirilerek karfl laflt r lm flt r. Semen analizi parametreleri normal olsa bile DFI %20'nin üzerine ç kt nda fertilite potansiyeli düflmektedir (8). Saleh ve ark. 2002'de yapm fl olduklar çal flmada fertil ve normal semen parametrelerine sahip infertil hastalar ile anormal semen parametrelerine sahip erkeklerde sperm DFI SCSA testi kullan larak de erlendirilmifltir ve infertil hastalarda DFI anlaml olarak yüksek saptanm flt r. Semen parametreleri normal olan ve anormal olan infertil erkeklerin DFI aras nda fark saptanmam flt r (9). ASRM taraf ndan 2013 y l nda yay nlanan sperm DNA hasar n de erlendiren testlerin klinik kullan m üzerine k lavuzda sperm DNA hasar testlerinin fertil ve infertil erkekleri ay rmakta yararl oldu unu destekleyen yay nlar bulundu unu ancak bu çal flmalar n kan t derecelerinin zay f oldu unun alt çizilmifltir (10). Yard mc Üreme Teknikleri ntrauterin nseminasyon (IUI) IUI; infertilite tedavisinde s kça kullan lan tedavi yöntemlerinden biridir. Aç klanamayan infertilite, anovulasyon ve ciddi olmayan erkek faktörü IUI endikasyonlar aras nda yer almaktad r. Allen ve ark y l nda yay nlad klar derlemede TUNEL testi kullanarak yap lan DNA fragmantasyon de erlendirilmesinin IUI baflar s n öngörmede yeri oldu unu vurgulam flt r (11) y l nda Duran ve ark. 154 IUI siklusunu prospektif olarak de erlendirmifl ve DNA fragmantasyonunu gebe kalamayan olgularda anlaml olarak yüksek saptanm flt r. Yine bu çal flmada TUNEL testi kullanarak yap lan DNA fragmantasyonu %12'nin üzerinde olan olgularda gebelik elde edilememifltir (12) y l nda Bungum ve ark. DNA fragmantasyonunun SCSA ile de erlendirerek IVF, ICSI ve IUI tedavisinde ön görücü etkisi olup olmad belirlenmifltir. IUI tedavisinde DFI %27'nin alt nda olan olgularda, biyokimyasal gebelik, klinik gebelik oranlar belirgin olarak daha yüksek saptanm flt r; ancak canl do um oranlar nda fark bulunamam flt r (13). Yine Bungum ve ark. 2007'de yapt klar de erlendirmede IUI tedavisinde SCSA ile yap lan de erlendirmede DFI %30'un alt nda olan olgularda canl do um oran belirgin olarak daha yüksek saptanm flt r (14). Thomson ve ark. 53 IUI siklusunda TUNEL yöntemi kullanarak ve biyokimyasal belirteçler kullanarak yap lan DNA fragmantasyonu de erlendirilmesinin baflar y öngörücü etkisi saptanm flt r (15). Literatürde DNA fragmantasyonunun de erlendirilmesinin IUI baflar s n ön görücü oldu unu destekleyen yay nlar bulunmas na ra men, ASRM bu yay nlar n kan t düzeyinin zay f olmas nedeniyle kullan m n önermemektedir (10). n Vitro Fertilizasyon (IVF) ve ntrasitoplasmik Sperm Enjeksiyonu (ICSI) Konvansiyonel IVF ile karfl laflt r ld nda ICSI; daha yüksek fertilizasyon oranlar na sahiptir. Ancak ICSI daha invazif bir metottur ve spermatozoan n do al seçilme süreci bypass edilir. Avrupa IVF Denetleme program taraf ndan yap lan de erlendirmede üremeye yard mc tekniklerin kullan ld hastalar n %70'inde ICSI tekni i kullan ld belirlenmifltir (17). Uzun y llard r üremeye yard mc tekniklerden hangisinin kullan laca na karar vermek için sperm say s, hareketlili i ve morfolojik de erlendirilmesi kullan lmaktad r. Bu parametrelerin yan s ra DNA fragmantasyonunun gerek kullan lacak tekni in belirlenmesinde gerekse bu teknikler kullan ld nda gebelik baflar s n ön görmede yeri olup olmad son y llarda yap lan pek çok çal flma ile de erlendirilmifltir. Klasik IVF ile SCSA tekni i kullan larak yap lan DNA hasar tespiti yap lm fl çal flmalar de erlendirildi inde IVF baflar s n ön görmede yeri oldu una dair pek çok çal flma yer almaktad r (18-21). Di er taraftan yine SCSA tekni i kullan larak yap lan baz çal flmalarda sperm DNA hasar n n IVF baflar s n ön görmede yeri olmad gösterilmifltir (22,23). TUNEL yöntemi kullan larak yap lm fl çal flmalar gözden geçirildi inde 7 çal flmaya rastlanm fl ve Benchaib ve ark. yapm fl oldu u çal flma d fl nda kalan çal flmalar n hepsinde DNA hasar n n IVF baflar s n ön gördü ü sonucuna var lm flt r (24-30). Simon ve ark. yapm fl 55

5 Fazilet Kübra ve ark. olduklar çal flmada COMET tekni i kullan larak DNA hasar de erlendirildi inde IVF baflar s n ön görmede DNA hasar n n ba ms z bir de iflken oldu u sonucuna varm fllard r (31) y l nda yap lan bir metaanalizde DFI (%30 olan vakalar n gebe kalma flans n n DFI (%30 olan vakalara göre 2 kat daha yüksek oldu u belirlenmifltir (32) y l nda yap lan baflka bir metaanalizde ise DNA hasar n n IVF baflar s ile negatif korelasyon gösterdi i belirlenmifltir (33). Tüm bu de erlendirmelere ra men 2013 y l nda ASRM yay nlam fl oldu u bültende IVF tedavisinde DNA hasar n n de erlendirilmesinin gereklili inin kan t düzeyinin zay f oldu unu dile getirmifltir (10). ICSI sikluslar ile pek çok basama n bypass edilmesi sonucu sperm DNA hasar n n sonuç üzerine olabilecek etkinin minimalize edildi i kanaati yayg nd r. ICSI sikluslar nda DNA hasar n n baflar y ön görmede yeri olup olmad n belirlemek amac yla pek çok çal flma yap lm flt r. Bungum ve ark y l nda yapm fl olduklar çal flmada ICSI uygulanan DFI(27 olan olgularda eve canl bebekle gitme olas l n n, DFI (27 olan olgularla karfl laflt r ld nda 2.5 kat daha yüksek oldu u saptanm flt r (13). Ayn çal flmada IVF uygulanan grupta bu oran 3.6 olarak saptanm flt r. Literatürde DNA hasar n n ICSI sonuçlar üzerine olumsuz etkisi oldu unu destekleyen pek çok çal flma vard r (19,20,25,27-29,34). Ancak Bungum ve ark y l nda yapt klar çal flmada ICSI baflar s n n DFI<30 olan olgular ile DFI > 30 olan olgular n gebelik baflar s aç s ndan bir fark olmad belirlenmifltir (14). Yine bu sonuçlar destekleyen çal flmalar vard r (18,22,26,35-37). DFI düzeyi >50 olan ICSI yap lan olgularda yap lan de erlendirmede fertilizasyon oran n n ve klinik gebelik oranlar n n etkilenmedi i belirlenmifltir (38) y l nda yap lan bir metaanalizde DNA hasar testlerinin gebelik sonuçlar ile iliflkisi de erlendirilmifl ve küçük ama istatistiksel olarak anlaml iliflki saptanm flt r. Ancak bu sonucun DNA hasar de erlendiren testlerin rutin kullan ma girmesi için yeterli kan t teflkil etmedi i sonucuna var lm flt r (39). Tüm bu çal flmalarda DNA hasar n n tespiti için SCSA baflta olmak üzere farkl teknikler kullan lm flt r. Kullan lan bu teknikler içerisinde standardize oldu u kan tlanan tek yöntem SCSA'd r. ASRM'nin 2013 y l nda yay nlam fl oldu u bültende ICSI tedavisinde rutin olarak DNA hasar n n de erlendirilmesi için yeterli kan t olmad vurgulanm flt r. SONUÇ Spermatozoda gerçekleflecek do ru bir DNA paketlenme sistemi, fertilizasyon ve embriyo geliflimi için oldukça önemlidir. Sperm DNA hasar n n tespitinde kullan lan pek çok test bulunmaktad r. Bu testlerin bir k sm nda subjektif kriterlere dayan larak de erlendirme yap lmaktad r. Objektif de erlendirme yap lanlar n bir k sm nda ise standardizasyon sorunu yaflanmaktad r. Günümüzde en s k kullan lan DNA hasar tespiti testi olan SCSA standardize bir test olmas aç s ndan avantajl d r. Sperm DNA hasar tespitinin fertil ve infertil ayr m n n yap lmas nda kullan m n destekleyen çal flmalar olmas na karfl n kan t düzeyleri yeterli de ildir. Ayr ca kullan lacak yard mc üreme tekniklerinin seçilmesinde belirlenmifl konumlar yoktur. Yap lan çal flmalarda DNA hasar tespitinin, sperm morfolojik de erlendirilmesine üstünlü ü olmad gösterilmifltir (40,41). Tüm bu sonuçlar göz önüne al nd nda sperm DNA hasar tespitinin rutin kullan mda yeri yoktur. KAYNAKLAR 1. Agarwal A, Said TM. Role of sperm chromatin abnormalities and DNA damage in male infertility. Hum Reprod Update 2003;9(4): Zini A, Bielecki R, Phang D, Zenzes MT. Correlations between two markers of sperm DNA integrity, DNA denaturation and DNA fragmentation in fertile and infertile men. Fertil Steril 2001;75(4): Evenson DP, Kasperson K, Wixon RL. Analysis of sperm DNA fragmentation using flow cytometry and other techniques. Soc Reprod Fertil Suppl 2007;65: Shamsi MB, Imam SN, Dada R. Sperm DNA integrity assays: diagnostic and prognostic challenges and implications in management of infertility. J Assist Reprod Genet 2011;28(11): Erenpreiss J, Bars J, Lipatnikova V, Erenpreisa J, Zalkalns J. Comparative study of cytochemical tests for sperm chromatin integrity. J Androl 2001;22(1): Tamburrino L, Marchiani S, Montoya M, Elia Marino F, Natali I, Cambi M et al. Mechanisms and clinical correlates of sperm DNA damage. Asian J Androl 2012;14(1): Evenson DP, Jost LK, Marshall D, Zinaman MJ, Clegg E, Purvis K et al. Utility of the sperm chromatin structure assay 56

6 Sperm DNA hasar ve üremeye yard mc teknikler as a diagnostic and prognostic tool in the human fertility clinic. Hum Reprod 1999;14(4): Giwercman A, Lindstedt L, Larsson M, Bungum M, Spano M, Levine RJ et al. Sperm chromatin structure assay as an independent predictor of fertility in vivo: a case-control study. Int J Androl 2010;33(1):e Saleh RA, Agarwal A, Nelson DR, Nada EA, El-Tonsy MH, Alvarez JG et al. Increased sperm nuclear DNA damage in normozoospermic infertile men: a prospective study. Fertil Steril 2002;78(2): Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. The clinical utility of sperm DNA integrity testing: a guideline. Fertil Steril 2013;99(3): Allen NC, Herbert CM, Maxson WS, Rogers BJ, Diamond MP, Wentz AC. Intrauterine insemination: a critical review. Fertil Steril 1985;44(5): Duran EH, Morshedi M, Taylor S, Oehninger S. Sperm DNA quality predicts intrauterine insemination outcome:a prospective cohort study Hum Reprod 2002;17(12): Bungum M, Humaidan P, Spano M, Jepson K, Bungum L, Giwercman A. The predictive value of sperm chromatin structure assay (SCSA) parameters for the outcome of intrauterine insemination, IVF and ICSI. Hum Reprod 2004; 19(6): Bungum M, Humaidan P, Axmon A, Spano M, Bungum L, Erenpreiss J et al. Sperm DNA integrity assessment in prediction of assisted reproduction technology outcome. Hum Reprod 2007;22(1): Thomson LK, Zieschang JA, Clark AM. Oxidative deoxyribonucleic acid damage in sperm has a negative impact on clinical pregnancy rate in intrauterine insemination but not intracytoplasmic sperm injection cycles. Fertil Steril 2011; 96(4): Hammadeh ME, Stieber M, Haidl G, Schmidt W. Association between sperm cell chromatin condensation, morphology based on strict criteria, and fertilization, cleavage and pregnancy rates in an IVF program. Andrologia 1998;30(1): de Mouzon J, Goosens V, Bhatacharrya S, Castilla JA, Ferraretti AP, Korsak V et al. Assisted reproductive technology in Europe, 2006: results generated from European registers by ESHRE. Hum Reprod 2010;25(8): Boe-Hansen GB, Fedder J, Ersboll AK, Christensen P. The sperm chromatin structure assay as a diagnostic tool in the human fertility clinic. Hum Reprod 2006;21(6): Larson KL, DeJonge CJ, Barnes AM, Jost LK, Evenson DP. Sperm chromatin structure assay parameters as predictors of failed pregnancy following assisted reproductive techniques. Hum Reprod 2000;15(8): Larson-Cook KL, Brannian JD, Hansen KA, Kasperson KM, Aamold ET, Evenson DP. Relationship between the outcomes of assisted reproductive techniques and sperm DNA fragmentation as measured by the sperm chromatin structure assay. Fertil Steril 2003;80(4): Virro MR, Larson-Cook KL, Evenson DP. Sperm chromatin structure assay (SCSA) parameters are related to fertilization, blastocyst development, and ongoing pregnancy in in vitro fertilization and intracytoplasmic sperm injection cycles. Fertil Steril 2004;81(5): Payne JF, Raburn DJ, Couchman GM, Price TM, Jamison MG, Walmer DK. Redefining the relationship between sperm deoxyribonucleic acid fragmentation as measured by the sperm chromatin structure assay and outcomes of assisted reproductive techniques. Fertil Steril 2005;84(2): Lin MH, Kuo-Kuang Lee R, Li SH, Lu CH, Sun FJ, Hwu YM. Sperm chromatin structure assay parameters are not related to fertilization rates, embryo quality, and pregnancy rates in vitro fertilization and intracytoplasmic sperm injection, but might be related to spontaneous abortion rates. Fertil Steril 2008;90(2): Benchaib M, Lornage J, Mazoyer C, Lejeune H, Salle B, Francois Guerin J. Sperm deoxyribonucleic acid fragmentation as a prognostic indicator of assisted reproductive technology outcome. Fertil Steril 2007;87(1): Borini A, Tarozzi N, Bizzaro D, Bonu MA, Fava L, Flamigni C et al. Sperm DNA fragmentation: paternal effect on early post-implantation embryo development in ART. Human Reprod 2006;21(11): Host E, Lindenberg S, Smidt-Jensen S. The role of DNA strand breaks in human spermatozoa used for IVF and ICSI. Acta Obstet Gynecol Scand 2000;79(7): Huang CC, Lin DP, Tsao HM, Cheng TC, Liu CH, Lee MS. Sperm DNA frag- mentation negatively correlates with velocity and fertilization rates but might not affect pregnancy rates. Fertil Steril 2005;84(1): Seli E, Gardner DK, Schoolcraft WB, Moffatt O, Sakkas D. Extent of nuclear DNA damage in ejaculated spermatozoa impacts on blastocyst development after in vitro fertilization. Fertil Steril 2004;82(2): Henkel R, Kierspel E, Hajimohammad M, Stalf T, Hoogendijk C, Mehnert C et al. DNA fragmentation of spermatozoa and assisted reproduction technology. Reprod Biomed Online 2003;7(4): Frydman N, Prisant N, Hesters L, Frydman R, Tachdjian G, Cohen-Bacrie P et al. Adequate ovarian follicular status does not prevent the decrease in pregnancy rates associated with high sperm DNA fragmentation. Fertil Steril 2008;89(1): 57

7 Fazilet Kübra ve ark Simon L, Lutton D, McManus J, Lewis SE. Sperm DNA damage measured by the alkaline Comet assay as an independent predictor of male infertility and in vitro fertilization success. Fertil Steril 2011;95(2): Evenson D, Wixon R. Meta-analysis of sperm DNA fragmentation using the sperm chromatin structure assay. Reprod Biomed Online 2006;12(4): Zini A. Are sperm chromatin and DNA defects relevant in the clinic? Syst Biol Reprod Med 2011;57(1-2): Simon L, Brunborg G, Stevenson M, Lutton D, McManus J, Lewis SE. Clinical significance of sperm DNA damage in assisted reproduction outcome. Human Reprod 2010;25(7): Gandini L, Lombardo F, Paoli D, Caruso F, Eleuteri P, Leter G et al. Full-term pregnancies achieved with ICSI despite high levels of sperm chromatin damage. Human Reprod 2004; 19(6): Zini A, Meriano J, Kader K, Jarvi K, Laskin CA, Cadesky K. Potential adverse effect of sperm DNA damage on embryo quality after ICSI. Hum Reprod 2005;20(12): Tarozzi N, Nadalini M, Stronati A, Bizzaro D, Dal Prato L, Coticchio G et al. Anomalies in sperm chromatin packaging: implications for assisted reproduction techniques. Reprod Biomed Online 2009;18(4): Dar S, Grover SA, Moskovtsev SI, Swanson S, Baratz A, Librach CL. In vitro fertilization-intracytoplasmic sperm injection outcome in patients with a markedly high DNA fragmentation index (>50%). Fertil Steril 2013;100(1): Collins JA, Barnhart KT, Schlegel PN. Do sperm DNA integrity test predict pregnancy with in vitro fertilization? Fertil Steril 2008;89(4): Maettner R, Sterzik K, Isachenko V, Strehler E, Rahimi G, Alabart JL et al. Quality of human spermatozoa: relationship between high-magnification sperm morphology and DNA integrity. Andrologia doi: /and Sivanarayana T, Krishna ChR, Prakash GJ, Krishna KM, Madan K, Rani BS et al. CASA derived human sperm abnormalities: correlation with chromatin packing and DNA fragmentation. J Assist Reprod Genet 2012;29(12):

Sperm DNA anormalliklerinin tespiti ve klinik önemi

Sperm DNA anormalliklerinin tespiti ve klinik önemi Sperm DNA anormalliklerinin tespiti ve klinik önemi Mehmet Ali TÜFEKÇİ, PhD Memorial Hastanesi Üremeye Yarımdı Teknikler Merkezi Genetik Laboratuvarı 14.11.2015 3.KARTAL ÜROLOJİ GÜNLERİ TÜAK ANDROLOJİK

Detaylı

Sperm DNA Hasarı Tespit Yöntemleri Methods for The Determination of Sperm DNA Damage

Sperm DNA Hasarı Tespit Yöntemleri Methods for The Determination of Sperm DNA Damage 18 SEMEN ANALİZİ VE YORUMLANMASI I INTERPRETATION OF SEMEN ANALYSIS Sperm DNA Hasarı Tespit Yöntemleri Methods for The Determination of Sperm DNA Damage Hakan Koyuncu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

SPERM KAYNAĞININ IVF/ICSI BAŞARISINA ETKİSİ VE TESE İÇİN YENİ ENDİKASYONLAR

SPERM KAYNAĞININ IVF/ICSI BAŞARISINA ETKİSİ VE TESE İÇİN YENİ ENDİKASYONLAR SPERM KAYNAĞININ IVF/ICSI BAŞARISINA ETKİSİ VE TESE İÇİN YENİ ENDİKASYONLAR Prof. Dr. Ateş Kadıoğlu İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Androloji Bilim Dalı Sperm Kaynakları

Detaylı

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi Prof. Dr. Esat Orhon DNA kırıklarının nedeni nedir? Unpaired Electrons Serbest radikal nedir? Çift oluşturamamış, tek kalmış elektron veya elektronlar içeren atomlar

Detaylı

Mustafa Kara 1, Nurettin Türktekin 2, Turgut Aydın 2

Mustafa Kara 1, Nurettin Türktekin 2, Turgut Aydın 2 ARAȘTIRMA YAZISI / ORIGINAL ARTICLE Kafkas J Med Sci 2011; 1(3):92 96 doi: 10.5505/kjms.2011.39974 Halosperm Tekniği ile Bakılan DNA Fragmentasyon Oranının IVF-ICSI Sonuçları Üzerine Olan Etkisi The Effect

Detaylı

Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim

Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Başkanı www.jinekolojik.org www.sahmay.com SŞ Gebeliği

Detaylı

Farklı Fiksasyon Protokolleri ile Sperm Kromatin Kondansasyon Anomalisinin Değerlendirilmesi

Farklı Fiksasyon Protokolleri ile Sperm Kromatin Kondansasyon Anomalisinin Değerlendirilmesi Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 32 (2) 55-59, 2006 ORİJİNAL YAZI Farklı Fiksasyon Protokolleri ile Sperm Kromatin Kondansasyon Anomalisinin Değerlendirilmesi Berrin AVCI Uludağ Üniversitesi Tıp

Detaylı

ANORMAL SPERM PARAMETRESİ OLAN ERKEĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ (JİNEKOLOJİK BAKIŞ) Prof.Dr. Tayfun ÖZÇAKIR

ANORMAL SPERM PARAMETRESİ OLAN ERKEĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ (JİNEKOLOJİK BAKIŞ) Prof.Dr. Tayfun ÖZÇAKIR ANORMAL SPERM PARAMETRESİ OLAN ERKEĞİN DEĞERLENDİRİLMESİ (JİNEKOLOJİK BAKIŞ) Prof.Dr. Tayfun ÖZÇAKIR Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Tüp Bebek Ünitesi Direktörü Manisa

Detaylı

IUI endikasyonlarında IVF yapalım mı? Prof.Dr.M.Bülent Tıraş

IUI endikasyonlarında IVF yapalım mı? Prof.Dr.M.Bülent Tıraş IUI endikasyonlarında IVF yapalım mı? Prof.Dr.M.Bülent Tıraş Acıbadem Maslak Hastanesi Tüp Bebek Acıbadem Sağlık Grubu Tüp Bebek Koordinatörü IUI endikasyonları Ejekulatuar disfonksiyon, seksüel disfonksiyon,

Detaylı

ARAfiTIRMA (Clinical Investigation) B R E T M HASTANES ANDROLOJ LABORATUARINDA 15 YILLIK SEMEN ANAL Z SONUÇLARI Gülnaz KERVANCIO LU 1, brahim POLAT 2, Seval KUL 3, Gonca Yetkin YILDIRIM 2, smet ALKIfi

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

Fertil Steril 2016;105:637 44. 2016 by American Society for Reproductive Medicine

Fertil Steril 2016;105:637 44. 2016 by American Society for Reproductive Medicine BAŞLIK: SPERM DNA FRAGMANTASYONU VE MİTOKONDRİYAL MEMBRAN POTANSİYELİ KOMBİNASYONU STANDART SPERM PARAMETRELERİNE GÖRE DOĞAL KONSEPSİYONU ÖNGÖRMEDE DAHA ÜSTÜNDÜR ORİJİNAL BAŞLIK: SPERM DNA FRAGMENTATION

Detaylı

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6)

fiekil 2 Menapoz sonras dönemde kistik, unilateral adneksiyel kitleye yaklafl m algoritmas (6) over kanseri taramas ndaki yetersizli ini göstermektedir. (1) Transvaginal ultrasonografinin sensitivitesinin iyi olmas na ra men spesifitesinin yeterli olmamas kullan m n k s tlamaktad r. Son yay nlarda

Detaylı

Sperm Morfolojisi ve Acridine Orange Boyaman n ICSI deki Fertilizasyon Oranlar ve Embriyo Kalitesi ile liflkisi

Sperm Morfolojisi ve Acridine Orange Boyaman n ICSI deki Fertilizasyon Oranlar ve Embriyo Kalitesi ile liflkisi CLINICAL STUDY Sperm Morfolojisi ve Acridine Orange Boyaman n ICSI deki Fertilizasyon Oranlar ve Embriyo Kalitesi ile liflkisi Fatma Bahar CEBESOY 1, Cihat ÜNLÜ 2, Kaan AYDOS 3, Volkan BALTACI 4 1 Department

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ KOORDİNATÖRLÜĞÜNE

ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ KOORDİNATÖRLÜĞÜNE EK-11 ANKARA ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ KOORDİNATÖRLÜĞÜNE Proje No Proje Yöneticisi Proje Konusu : 13Ö3330001 : Doç. Dr. Özgür Çınar : Normozoospermik ve Oligozoospermik

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 30 Temmuz 2012 ĐÇĐNDEKĐLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı.........

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 28 Aralık 2012 İÇİNDEKİLER Ara Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların

Detaylı

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET Gebeliğin doğru tarihlendirilmesi sonuçları iyileştirmek açısından oldukça önemlidir ve ayrıca halk sağlığı ve araştırmalar

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

3- Kayan Filament Teorisi

3- Kayan Filament Teorisi 3- Kayan Filament Teorisi Madde 1. Giriş Bir kas hücresi kasıldığı zaman, ince filamentler kalınların üzerinden kayar ve sarkomer kısalır. Madde 2. Amaçlar İnce ve kalın filamentlerin moleküler yapı ve

Detaylı

AMH; Over Rezerv Testleri İçinde Yeri Farklı mı?

AMH; Over Rezerv Testleri İçinde Yeri Farklı mı? AMH; Over Rezerv Testleri İçinde Yeri Farklı mı? Prof.Dr. Rifat H. GÜRSOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D Üreme Endokrinolojisi ve İnferKlite Bilim Dalı Prof.Dr.Sezai ŞAHMAY

Detaylı

Dr. Özlem Dural. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Dr. Özlem Dural. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Dr. Özlem Dural İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Yardımcı üreme teknikleri sikluslarında luteal faz yetersizdir 1. OPU sırasında granüloza hücrelerinin hasarlanması 2. Hipotalamo-hipofizer

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

ÖZGEÇM. Vehbi Yavuz TOKGÖZ. 1995-2002 Konya Meram Anadolu Lisesi Konya. 2002-2008 Ankara Üniversitesi Fakültesi Ankara

ÖZGEÇM. Vehbi Yavuz TOKGÖZ. 1995-2002 Konya Meram Anadolu Lisesi Konya. 2002-2008 Ankara Üniversitesi Fakültesi Ankara ÖZGEÇM VehbiYavuzTOKGÖZ M 1995-2002 KonyaMeramAnadoluLisesi Konya 2002-2008 AnkaraÜniversitesiFakültesi Ankara 2008-2013 ptauzmanl KadHastalklarveDoum Eskiehir EskiehirOsmangaziÜniversitesi YABANCIL ngilizce

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Orman Endüstri Makinaları ve İşletme Anabilim Dalı 1. Proje Konusunun

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş.

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. 27 Şubat 2016 ÜNSPED GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ VE LOJİSTİK HİZMETLER A.Ş. Kurumsal Yönetim Notu: 7.30 Priv. YÖNETİCİ ÖZETİ ÜNSPED Gümrük Müşavirliği ve

Detaylı

Agarose ve Akrilamid Jellerde Nükleik asitlerin Gözlenmesi

Agarose ve Akrilamid Jellerde Nükleik asitlerin Gözlenmesi Agarose ve Akrilamid Jellerde Nükleik asitlerin Gözlenmesi Elektroforez, Moleküler Biyoloji ve Biyokimya deneylerinde sıklıkla kullanılan, makro molekülleri ayrıştırmamızı ve bazı durumlarda saflaştırmamızı

Detaylı

Erkek infertilitesinde tedavi prensipleri. Doç.Dr.Cem ÇELİK Bahçeci Sağlık Grubu

Erkek infertilitesinde tedavi prensipleri. Doç.Dr.Cem ÇELİK Bahçeci Sağlık Grubu Erkek infertilitesinde tedavi prensipleri Doç.Dr.Cem ÇELİK Bahçeci Sağlık Grubu ÜCD Ege Şubesi - Ege Üroloji Derneği 20.02.2014 3 % 30-40 Anamnez N Fizik muayene N Endokrin testler N SEMEN ANALİZİ SAYI

Detaylı

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz?

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz? CO RAFYA GRAF KLER ÖRNEK 1 : Afla daki grafikte, y llara göre, Türkiye'nin yafl üzerindeki toplam nufusu ile bu nüfus içindeki okuryazar kad n ve erkek say lar gösterilmifltir. Bin kifli 5. 5.. 35. 3.

Detaylı

İVF de Tüm Embriyoları Dondurma Stratejisi (Freeze-All)

İVF de Tüm Embriyoları Dondurma Stratejisi (Freeze-All) İVF de Tüm Embriyoları Dondurma Stratejisi (Freeze-All) Semih Kaleli İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Üreme Endokrinolojisi Bilim Dalı ve Cerrahpaşa ÜYTEM

Detaylı

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 İÇİNDEKİLER 1. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.3.1. ÖRNEK OLAY (DURUM ÇALIŞMASI) YÖNTEMİ...

Detaylı

AZALMI OVER REZERVL OLGULARDA OOS T KAL TES N ETK LEYEN FAKTÖRLER DR. GÜVENÇ KARLIKAYA

AZALMI OVER REZERVL OLGULARDA OOS T KAL TES N ETK LEYEN FAKTÖRLER DR. GÜVENÇ KARLIKAYA AZALMI OVER REZERVL OLGULARDA OOS T KAL TES N ETK LEYEN FAKTÖRLER DR. GÜVENÇ KARLIKAYA Age related follicle loss ACOG and ASRM. Age related fertility decline. Fertil Steril 2008 Tan mlama Over rezervi,

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

ENDOMETRİOZİS- KOH-IUI UYGULAMALARI. Yrd.Doç.Dr. Cemil Kaya Ufuk Üniversitesi,Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

ENDOMETRİOZİS- KOH-IUI UYGULAMALARI. Yrd.Doç.Dr. Cemil Kaya Ufuk Üniversitesi,Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD ENDOMETRİOZİS- KOH-IUI UYGULAMALARI Yrd.Doç.Dr. Cemil Kaya Ufuk Üniversitesi,Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD D Hooghe et al., 2003 Siklik fekundite oranı Endometriozis; %2-10 Fertil populasyonda;

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Açıklanamayan infertilitede IUI ilk basamak tedavisi olmalımıdır?

Açıklanamayan infertilitede IUI ilk basamak tedavisi olmalımıdır? Açıklanamayan infertilitede IUI ilk basamak tedavisi olmalımıdır? Prof Dr Ahmet ERDEM Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Açıklanamayan İnfertilite n Toplumda fertilitenin

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

TÜRK YEDE IVF SONRASI TRANSFER ED LECEK EMBR YO SAYISINI BEL RLEYEN FAKTÖRLER N ANAL Z,

TÜRK YEDE IVF SONRASI TRANSFER ED LECEK EMBR YO SAYISINI BEL RLEYEN FAKTÖRLER N ANAL Z, TÜRK YEDE IVF SONRASI TRANSFER ED LECEK EMBR YO SAYISINI BEL RLEYEN FAKTÖRLER N ANAL Z, ÜREME SA LI I VE NFERT L TE DERNE (TSRM) ANKET * Bülent URMAN 1, Turgut AYDIN 2, Bar fl ATA 1 1 V.K.V. Amerikan Hastanesi

Detaylı

T bbi Makale Yaz m Kurallar

T bbi Makale Yaz m Kurallar .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Araflt rmalar ve Etik Sempozyum Dizisi No: 50 May s 2006; s. 7-11 T bbi Makale Yaz m Kurallar Dr. Sebahattin Yurdakul ÖZGÜN ARAfiTIRMA USULE

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi 18 Aralık 2015 İÇİNDEKİLER Dönem Revizyon Notları........ 3 Derecelendirme Metodolojisi........ 5 Notların Anlamı.........

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

ZORUNLU TEK/fiARTLI K EMBR YO TRANSFER YÖNETMEL SONRASI GEBEL K ORANLARIMIZ

ZORUNLU TEK/fiARTLI K EMBR YO TRANSFER YÖNETMEL SONRASI GEBEL K ORANLARIMIZ ARAfiTIRMA (Clinical Investigation) ZORUNLU TEK/fiARTLI K EMBR YO TRANSFER YÖNETMEL SONRASI GEBEL K ORANLARIMIZ Seyhan GÜMÜfiLÜ, Recep Onur KARABACAK, Nuray BOZKURT, Mesut ÖKTEM, Esra KARABAY, Cengiz KARAKAYA,

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

Yardımcı Üreme Tekniklerinde Sperm Elde Etme Yöntemleri. Prof. Dr. Bülent Alıcı İ.Ü. CTF Üroloji Anabilim Dalı

Yardımcı Üreme Tekniklerinde Sperm Elde Etme Yöntemleri. Prof. Dr. Bülent Alıcı İ.Ü. CTF Üroloji Anabilim Dalı Yardımcı Üreme Tekniklerinde Sperm Elde Etme Yöntemleri Prof. Dr. Bülent Alıcı İ.Ü. CTF Üroloji Anabilim Dalı Azoospermi Obstrüktif Normal spermatogenez Non-Obstrüktif Ciddi spermatogenez defekti Sharif

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00

Yakıt Özelliklerinin Doğrulanması. Teknik Rapor. No.: 942/7193278-00 Müşteri : Kozyatağı Mahallesi Sarı Kanarya Sok. No: 14 K2 Plaza Kat: 11 Kadıköy 34742 İstanbul Türkiye Konu : Seçilen Yakıt Özelliklerin Belirlenmesi için Dizel Yakıtlara İlişkin Testlerin, Doğrulanması

Detaylı

SPOR DALI GÖZLEM VE DEĞERLENDĠRME. Öğr. Gör. Dr. Emre BAĞCI

SPOR DALI GÖZLEM VE DEĞERLENDĠRME. Öğr. Gör. Dr. Emre BAĞCI SPOR DALI GÖZLEM VE DEĞERLENDĠRME Öğr. Gör. Dr. Emre BAĞCI MAÇ ANALĠZĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Günümüzde sporda kazanılan uluslararası başarılar toplumun günlük yaşamında moral düzeyinde oldukça önemli bir

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ LVS22 IV 2 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Ön Lisans Seçmeli

Detaylı

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi : 2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

CURRICULUM VITAE. Home Address: Adnan Saygun cad. Kelaynak sk. Panorama Sit. No:2/4 Istanbul

CURRICULUM VITAE. Home Address: Adnan Saygun cad. Kelaynak sk. Panorama Sit. No:2/4 Istanbul CURRICULUM VITAE PERSONAL Name: Ramazan Mercan Date of Birth: 1963 Place of Birth: Konya Citizenship: Turkish Home Address: Adnan Saygun cad. Kelaynak sk. Panorama Sit. No:2/4 Istanbul Tel: 532.3667983

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

Sperm kriyoprezervasyonu: Kriyo-hasar ve dna fragmantasyonu ilişkisi

Sperm kriyoprezervasyonu: Kriyo-hasar ve dna fragmantasyonu ilişkisi Sperm kriyoprezervasyonu: Kriyo-hasar ve dna fragmantasyonu ilişkisi Dr. Bilge Özsait 1,2, Ar. Gör. Tuba Özcan 3, Uzm. Bio. Gözde Köksal 4, Prof. Dr. Nihan Erginel Ünaltuna 2 1 İstanbul Üniversitesi, İstanbul

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Karıştırcılar ve Tikinerler

Karıştırcılar ve Tikinerler Karıştırcılar ve Tikinerler Giriş Begg Cousland ve Jiangsu New Hongda Group 2002 yılından beri beraber çalışmaktadır. Bu zamandan beri Begg Cousland mist gidericileri Jiangsu New Hongda tarafından Çin

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

NONOBSTRÜKTİF AZOSPERMİK ERKEKLERDE TESE ÖNCESİ VARİKOSEL OPERASYONU YAPILMALI

NONOBSTRÜKTİF AZOSPERMİK ERKEKLERDE TESE ÖNCESİ VARİKOSEL OPERASYONU YAPILMALI NONOBSTRÜKTİF AZOSPERMİK ERKEKLERDE TESE ÖNCESİ VARİKOSEL OPERASYONU YAPILMALI Dr. Tahsin TURUNÇ Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Üroloji Kliniği 5 Kasım 2016,

Detaylı

Endometrisisli İnfertil Hastaya Yaklaşım

Endometrisisli İnfertil Hastaya Yaklaşım Endometrisisli İnfertil Hastaya Yaklaşım Öğr Gör Uzm Dr R Emre OKYAY Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Hastanesi Kadın Hast. ve Doğum Anabilim Dalı Bu ağrılar bir gün bitecek mi? Sürekli ilaç almaktan bıktım.

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN SOSYAL ŞİDDET Süheyla Nur ERÇİN Özet: Şiddet kavramı, çeşitli düşüncelerden etkilenerek her geçen gün şekillenip gelişiyor. Eskiden şiddet, sadece fiziksel olarak algılanırken günümüzde sözlü şiddet, psikolojik

Detaylı

LİSE FİZİK I DERS KİTABININ OKUNABİLİRLİĞİ VE HEDEF YAŞ DÜZEYİNE UYGUNLUĞU

LİSE FİZİK I DERS KİTABININ OKUNABİLİRLİĞİ VE HEDEF YAŞ DÜZEYİNE UYGUNLUĞU Ekim 2006 Cilt:14 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 441-446 LİSE FİZİK I DERS KİTABININ OKUNABİLİRLİĞİ VE HEDEF YAŞ DÜZEYİNE UYGUNLUĞU Ahmet TEKBIYIK Karadeniz Teknik Üniversitesi, Rize Eğitim Fakültesi, İlköğretim

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ GİRİŞ. Dr. Asuman KARAMANı.. ı Dr.

RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ GİRİŞ. Dr. Asuman KARAMANı.. ı Dr. RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ Dr. Vahit GEDiKOÔLU 1 ı Dr. Silhendan TÜRKMEN< 01 Dr. M. Tahir DEG1Ş 101 Dr. Ertuğrul BAYIRLI' tııu'*) Dr. Asuman

Detaylı

Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Staj Yönergesi Aralık 2007 T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ

Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Staj Yönergesi Aralık 2007 T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ AMAÇ Madde 1- Bu yönergenin amacı; Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin eğitim-öğretim döneminde kazanmış oldukları bilgi, beceri

Detaylı

Subfertil erkeklerde vücut-kitle indeksi değeri ile sperm parametreleri ilişkisinin değerlendirilmesi

Subfertil erkeklerde vücut-kitle indeksi değeri ile sperm parametreleri ilişkisinin değerlendirilmesi Cukurova Medical Journal Cukurova Med J 2016;41(2):299-303 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DOI: 10.17826/cutf.210160 ARAŞTIRMA/RESEARCH Subfertil erkeklerde vücut-kitle indeksi değeri ile sperm

Detaylı

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın.

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın. yal ya yal Ders 2: ya Ankara Üniversitesi Giriş yal ya yal ya Tanım (5.1.1 Risk) Hasar oluşumundaki belirsizliğe risk denir. Objektif Risk Risk Subjektif Risk Tanım (5.1.2 Objektif Risk) Gerçekleşen hasarın

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL PRENATAL VE POSTNATAL MOLEKÜLER TANI TESTLERİ Dr.Belgin Eroğlu Kesim *1800 lerde Mendel ile başlayan serüven, *1900 lerde kalıtım biriminin gen

Detaylı

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Döküm, sıvı haldeki akıcı olan malzemelerin, üretilmek istenen parçanın biçiminde bir boşluğa sahip olan kalıplara dökülerek katılaştırıldığı bir üretim yöntemidir.

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı

Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma-Satma ve İhale Prosedürlerinin Hazırlanması ve Uygulanmasına İlişkin Yeni Yönetmelik Yayımlandı I. Giriş Türkiye elektrik piyasasında dağıtım sisteminin kullanımına

Detaylı

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama

Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama Proje Tasarım Esasları Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel bilgiler TÜBİTAK Üniversite Öğrenci Projesi Hazırlama İçerik Giriş Proje amacı Yöntem ve metotlar Örnek 2 Giriş 3 Alt Sorunlar Odaklama ve sorun analizi

Detaylı

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Üreme Tıbbı Derneği ve TJOD Ankara Şubesi Ortak Eğitim Toplantısı HER YÖNÜYLE PCOS 24 Şubat 2013 Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif

Detaylı

Normozoospermi k ve Oli gozoospermi k Erkeklerde Dondurma Çözdürme İşlemi ni n Sperm DNA Kondensasyonuna Etkisi

Normozoospermi k ve Oli gozoospermi k Erkeklerde Dondurma Çözdürme İşlemi ni n Sperm DNA Kondensasyonuna Etkisi ZKTB KLiNiK ARAŞTIRMA Normozoospermi k ve Oli gozoospermi k Erkeklerde Dondurma Çözdürme İşlemi ni n Sperm DNA Kondensasyonuna Etkisi Emine Aksoy 1, Alanur Menekşe Güven 1, Müşerref Sultan Mermer 1, Gökhan

Detaylı

Yardımcı üreme teknolojisi (YÜT) son yıllarda birçok infertil çiftin çocuk sahibi olmalarını sağlamaktadır.

Yardımcı üreme teknolojisi (YÜT) son yıllarda birçok infertil çiftin çocuk sahibi olmalarını sağlamaktadır. İlknur M. GÖNENÇ Yardımcı üreme teknolojisi (YÜT) son yıllarda birçok infertil çiftin çocuk sahibi olmalarını sağlamaktadır. Bilim adamları Miriam F. Menkin ve John Rock ın ilk olarak 1944 yılında bir

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

4/B L S GORTALILARIN 1479 VE 5510 SAYILI KANUNLARA GÖRE YAfiLILIK, MALULLUK VE ÖLÜM AYLI INA HAK KAZANMA fiartlari

4/B L S GORTALILARIN 1479 VE 5510 SAYILI KANUNLARA GÖRE YAfiLILIK, MALULLUK VE ÖLÜM AYLI INA HAK KAZANMA fiartlari 4/B L S GORTALILARIN 1479 VE 5510 SAYILI KANUNLARA GÖRE YAfiLILIK, MALULLUK VE ÖLÜM AYLI INA HAK KAZANMA fiartlari Mustafa CER T* I. G R fi Bu yaz da 1479 say l yasaya göre yafll l l k, malullük ve ölüm

Detaylı