TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu"

Transkript

1 ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN

2 3.ENERJİ Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği gibi, enerji sektörü Türkiye de sera gazları emisyonunda anahtar konumdadır. Toplam CO 2 emisyonunun yaklaşık %90 ı enerji tüketiminden salınmaktadır. Enerji sektöründeki sera gazlarının hesaplanması sırasında, alt sektörler enerji denge tablolarına göre kategorize edilmiştir. Bu sektörler çevrim ve enerji sektörü, sanayi sektörü, ulaştırma ve diğer sektörler (konut, tarım). Enerji sektörü, ulaştırma sektörü ve elektrik üretimi hariç IPCC Tier 1 yaklaşımıyla tahmin edilmiştir. Fakat bu iki sektör için, faaliyetlere dayanan yakıt tüketimi Tier 2/3 metodolojisi ile emisyonlar tahmin edilmiştir

3 3.ENERJİ Yakıt Yanması Karbondioksit (CO 2 ): CO 2 Dünya sera gazı etkisinin %60 ını oluşturduğundan dolayı en önemli sera gazıdır. Yakıt yanması kaynaklı CO 2 emisyonunun sektörlere dağılımı 1994 yılına kadar büyük bir değişim göstermemekle birlikte düşük bir yükselme vardır ve 1997 yılları arasındaki artma ise dikkat çekicidir. 1997, 1998 ve 1999 trendi sabit bir pozisyon içerirken 2000 yılında 207 milyon ton ile en yüksek değerine ulaşmıştır. Bu yıldan sonra CO 2 emisyonu düşmekte ve daha sonra 282 milyon ton değeri ile 2007 yılına kadar sürekli bir yükselme göstermektedir

4 CO 2 emisyon ve çevrim faktörleri

5 Sektörlere göre yakıt yanması kaynaklı CO 2 emisyonu En yüksek emisyon artışı % ile elektrik üretiminde görülmüştür. Bunu % ile imalat sanayi, %96.5 ile ulaştırma, ve % 53.6 ile diğerleri takip etmektedir. Toplam CO 2 emisyonu 2007 yılında 1990 yılı ile karşılaştırıldığında % artış göstermiştir

6 3.ENERJİ Yakıt Yanması Nitrozoksit (N 2 O): Yakıt yanmasından kaynaklanan N 2 O emisyonu periyodunda yaklaşık olarak %59.6 artmıştır yılı ile karşılaştırıldığında en yüksek artış %149.6 ile ulaştırma sektöründe gözlenirken sanayi sektöründe %101.2 lik bir artış gözlenmiştir. Sonuç olarak; enerji talebindeki artış N 2 O emisyonunun artışına neden olmuştur. Metan (CH 4 ): Yakıt yanmasından kaynaklanan CH 4 emisyonu zaman içerisinde oldukça azalma göstermiştir. Toplam azalma %19 civarındadır. Azalmanın ana nedeni ise konutlardaki taş kömürü ve linyit kullanımının yerini doğal gaz kullanımının almış olmasıdır

7 Yakıt yanmasından kaynaklanan CH 4, N 2 O, NO X, CO, NMVOC emisyonları

8 3.1.1 Çevrim ve enerji sektörü (1.A.1) Kaynak kategori tanımı: Bu kaynak genel olarak elektrik üretimini ve petrol rafinerilerindeki fosil yakıt kullanımını içermektedir. Türkiye tarafından kullanılan temel fosil yakıtlar taş kömürü, linyit ve doğal gaz olup bu sektör için genel yakıt tüketim verileri enerji denge tablolarından alınır. (ETKB, 2007). Yöntemsel Konular: Yakıt tüketim verileri doğrudan ve dolaylı sera gazı emisyonlarının tahmininde emisyon faktörleri ile çarpılır. Termik santraller için, emisyon hesaplamaları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hesaplanmıştır. Bu sektörün emisyon tahmini her bir yakıt tipi için ayrı ayrı dikkate alınarak hesaplanmıştır. Toplulaştırılmış emisyon verileri daha sonra tüketim ve emisyon faktörünün basit çarpımıyla hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Buradaki amaç emisyon tahminlerindeki farklı tahminlere göre büyük sapmaları ortaya çıkarmaktır

9 Petrol Rafinerileri (1.A.1.b) Petrol Rafinerileri" (1.A.1.b) hayvansal ve bitkisel atık yakıt, doğal gaz ve rafineri gaz tüketiminden kaynaklı CO 2 emisyonu için anahtar kategoridir. Petrol rafinerilerinin toplam emisyona katkısı ortalama %2.1 ile % 3.3 arasında seyretmektedir. Rafineri istasyonlarının yakıt girdileri ETKB nin enerji denge tablolarından alınmaktadır. Emisyon faktörleri IPCC metodolojisindeki varsayılan faktörlerdir. Verinin (activity data) belirsizliği ETKB uzmanları tarafından tahmin edilmiştir

10 Katı yakıt üretimi ve diğer enerji sanayi (1.A.1.c) Bu bölüm elektrik üretimi kısmından ayrılmamıştır. Bu yüzden 1.A.1.a yada 1.B.1.a kısmı altında göz önünde bulundurulmuştur. Bazı taraflar (Parties) taş kömürü ve linyit madenciliğini bu kısımda değerlendirmesine rağmen, Ulusal Emisyon Envanterimizde bu şekilde yapılmamaktadır

11 3.1.2 Sanayi Sektörü (1.A.2) Kaynak Kategori Tanımı: Bu kategori IPCC sınıflaması ile yakın uyum içinde tanımlanan alt kaynak sınıflarını içermektedir. Fakat, kağıt hamuru, kağıt ve baskı (1.A.2.d) ve Gıda işleme, meşrubat ve tütün (1.A.2.e) diğer (1.A.2.f) kısmı altında değerlendirilmiştir ve 2004 yılları için Çimento üretimi, Şeker üretimi, Gübre sanayi ve diğer sanayiler toplulaştırılmış olarak verilmiş; fakat 2005 yılından sonra 4 alt kaynak kategorisine ayrıştırılmıştır. Çimento üretimi Şeker Gübre Diğer sanayiler Sanayilerin yanma ve elektrik üretim için kullandıkları yakıt miktarları enerji denge tablolarında ayrılmamıştır. Bu yüzden emisyon hesaplamalarıda denge tablolarına göredir

12 Demir Çelik Sanayi (1.A.2.a) Sanayi Sektörü demir ve çelik kaynak kategorisi CO 2 seviyesine göre anahtar kategoridir. Demir çelik sanayindeki ikincil yakıt kömürü dahil, yakıt kullanım miktarı, ETKB enerji denge tablolarından alınmıştır. Süreç boyunca kömürün yanmasından dolayı, demir çelik sanayisinden kaynaklanan emisyon diğer sektörlerle karşılaştırıldığında hayli yüksektir. Demir çelik sanayisindeki yakıt yanmasından kaynaklanan emisyon, sadece büyük ölçekli demir çelik sanayilerinde kullanılan yakıtın yanmasının sonucudur. Küçük ve orta ölçekli girişimlerden kaynaklanan emisyon, ayrı olarak enerji denge tablolarından elde edilemediğinden dolayı diğer sanayilerin içinde yer almıştır

13 Demir harici metaller (1.A.2.b) Demir harici metaller doğal gaz yanmasından kaynaklanan CO 2 emisyonuna göre anahtar kategoridir. CO 2 emisyonu petrol yanmasından kaynaklanan CO 2 emisyonu ile karşılaştırıldığında payı, %0.3 ile %0.6 arasında değişmektedir Kimyasallar (1.A.2.c) Kimyasallar, fuel-oil ve doğalgaz yanmasından kaynaklanan CO 2 emisyonuna göre anahtar kategoridir

14 Kağıt hamuru, Kağıt ve Baskı (1.A.2.d) Kağıt hamuru, kağıt ve baskı ürünleri için kullanılan enerji, enerji denge tablolarından ayrıştırılamamaktadır. Bu yüzden yanma sürecinde kullanılan yakıtlardan kaynaklanan emisyon ile santrallerin kendi güç üretimleri tarafından kaynaklanan emisyon ayrı ayrı listelenememiş ve diğer (1.A.2.f) kısmı altında özetlenmiştir Gıda işleme, Meşrubat ve Tütün (1.A.2.e) Bu kısım da diğer (1.A.2.f) kısmı altında özetlenmiştir. Yanma sürecinde ve güç üretiminde kullanılan yakıtlar enerji denge tablolarında ayrı olarak bulunmadığından dolayı diğer(1.a.2.f) kısmı altında toplulaştırılmıştır

15 Diğer Çimento üretimi (1.A.2.f) Çimento üretimi, cürufun yanmasında önemli yakıt ikameleri içerir. Süreçte, linyit, kok kömürü, petrol koku gibi yakıtlar kullanılır. Çimento Üretimi kaynak kategorisi CO 2 emisyonu bakımından anahtar kategoridir Diğer Şeker (1.A.2.f) Şeker Sanayi, CO2 emisyonu açısından anahtar kategoridir. Enerji denge tabloları için, yakıt verileri ETKB tarafından sanayi sektörü yıllık ilerleme raporundan alınmıştır

16 Diğer Gübre (1.A.2.f) Enerji denge tabloları için yakıt verileri ETKB tarafından sanayi sektörü yıllık ilerleme raporundan alınmıştır Diğer (1.A.2.f) Diğer, taş kömürü, linyit, doğal gaz ve artık yakıtlardan kaynaklanan CO 2 emisyonu bakımından anahtar kategoridir

17 3.1.4 Diğer Sektörler (1.A.4) Kaynak kategori tanımı: Bu kategorideki emisyonlar genel olarak, konutlardan ( kurumsal dahil olmak üzere hanelerdeki yakıt yanmasından kaynaklanan emisyonlar) ve tarımdan(ormancılık, balıkçılık ve diğer tarımcılık faaliyetlerinden kaynaklanan yakıt kaynaklı emisyonlar) gelmektedir. Enerji denge tablolarındaki sınıflamadan dolayı (1.A.4.a) ve (1.A.4.b) birlikte dikkate alınmıştır

18 Ticari/Kurumsal (1.A.4.a) Ticari/kurumsal enerji tüketimi enerji denge tablolarında ayrı olarak yer almamaktadır. Bu yüzden yakıt kullanımından kaynaklanan emisyonlar ayrı olarak listelenmemiştir ve Konut (1.A.4.b) altında verilmiştir

19 Konut(1.A.4.b) doğal gaz, linyit, LPG, taş kömürü yanması sonucu ortaya çıkan CO 2 emisyonu bakımından anahtar kategoridir. İlgili yakıt kullanım miktarları enerji denge tablolarından alınmaktadır. Konut ve kurumlarda kullanılana yakıt miktarları tablolarda ayrılamamasına rağmen emisyonun büyük bir kısmı hanelerden kaynaklanmaktadır. Linyit ve petrol tüketiminden kaynaklanan toplam CO 2 emisyonuna konutların katkısı 1990 yılındaki katkısı ile büyük oranda aynı olup %7.3 tür. Fakat linyit ve petrol için olan bu oran son yıllarda linyitin yerini doğal gaz almasından dolayı önemli ölçüde azalmıştır

20 Tarım/Ormancılık/Balıkçılık (1.A.4.c) Tarım/Ormancılık/Balıkçılık kategorisi mobil kaynakları içermemektedir. Bu tip emisyonlar ulaştırma emisyonları (1.A.3) e eklenmiştir. Bu kaynak kategorisi gaz yağı/dizel bakımından anahtar kaynaktır

21 3.2 Yakıtlardaki kaçak emisyon Yakıt üretiminin yada kullanımının her safhasında, kaçak emisyonlar oluşmaktadır. CH 4 emisyonu katı yakıtlar ve özellikle Kömür madenciliği (1.B.1.a) kaynak kategorilerinin en önemli emisyonudur. Diğer alt sektörlerde emisyon oluşmadığından yada veri bulunmadığından (1.B.1.b de olduğu gibi) değerlendirmeye alınmamıştır

22 3.2 Yakıtlardan kaynaklanan kaçak emisyonlar Metan (CH 4 ): Türkiye de, esas kaçak emisyon kömür madenciliği, özellikle yer altı ve yerüstü madenlerdeki linyit ve taş kömürü madenciliğinden kaynaklanan CH 4 dır. Yer altı madenlerden çıkarılan kömürün payı yaklaşık olarak %4.3 Yer altı ve yerüstü madenlerin emisyon faktörleri önemli derecede fark etmektedir ve emisyon hesabında IPCC Tier 1 yaklaşımı kullanılmıştır. Kömür madenciliğinden kaynaklanan CH 4 emisyonu Gg. ile Gg. arasında değişmektedir. En yüksek CH 4 emisyonu 2007 yılında, en düşük emisyon değeri ise 2004 yılında görülmüştür

23 Kömür madenciliğinden kaynaklanan CH 4 emisyonu

24 Kömür Madenciliği Yer altı kömür madenciliği yıllar itibariyle düşüş göstermektedir yılında, yaklaşık olarak toplam çıkarılan kömürün %5.8 i yer altı madenciliğinden gelirken, bu oran 2007 yılında % 3.3 tür. Kömür madenciliği, kömür kullanımının yerini doğalgaz kullanımı aldığından dolayı 1990 yılından beri düşüş göstermektedir

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu TARIM SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 48 6. TARIM Türkiye de, tarımdan kaynaklanan sera gazı emisyonları tarımsal ürünlerin üretimi ve işlenmesi, hayvan nüfusu (enterik fermantasyon, gübre yönetimi) ve

Detaylı

ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ F. Betül BAYGÜVEN 10.03.2010 60 8. ATIK - 8.1. Genel Bu sektördeki emisyonlar esas olarak atık bertarafı sonucunda meydana gelir. Bu sektörde üretilen

Detaylı

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 GTE Carbon 2008 yılında kuruldu 80 den fazla emisyon azaltım projesi +40 müşteri (enerji, gıda ve tarım) Karbon Finansmanı

Detaylı

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 1 İçerik Yöntem Enerji İstatistikleri EMEP/EEA Rehberi Örnek Hesaplama 2 Önemli Kategoriler Önemli kategoriler,

Detaylı

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU

TÜRKİYE 2013 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU TÜRKİYE 213 YILLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler Özet... 1. DENGE... 2 1. ELEKTRİK... 4 2. DOĞAL GAZ... 9 3. LİNYİT VE TAŞ KÖMÜRÜ... 1 4.

Detaylı

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR Dr. Ali CAN 17.07.2009 1 EMISYON ENVANTERI Bir ülkenin emisyon envanteri 2 bileşenden oluşmaktadır. 17.07.2009 2 EMISYON ENVANTERI Ulusal Emisyon Envanter Raporu Metodolojiler

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ Dr. Ali CAN Ulusal Emisyon Envanteri Odak Noktası ali.can@tuik.gov.tr 05.11.2010 1 BAŞLIKLAR 1 - Emisyon Envanterlerinin Hazırlanması 2 - Sektörel Emisyonlar ve Analizler

Detaylı

T.C. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Çevre Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri Daire Başkanlığı 13/11/2015 TUTANAK

T.C. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Çevre Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri Daire Başkanlığı 13/11/2015 TUTANAK T.C. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Çevre Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri Daire Başkanlığı TUTANAK 13/11/2015 Konu : RİP Hava, Gürültü ve İklim İstatistikleri Çalışma Grubu Toplantısı Yer : TÜİK

Detaylı

Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar

Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar 5 Ekim 2016 TASK-GHG Proje Ofisi, Ankara F. Betül DEMİROK 1 Atık (CRF Sektör 5) - Genel Bu sektör, atık depolama sahalarından kaynaklanan CH 4 emisyonları,

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ RAPORU

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ RAPORU TÜİK ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ RAPORU 1990-2009 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU TÜİK ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ RAPORU 1990-2009 İstatistiki veri ve bilgi istekleri için Bilgi Dağıtım Grubu Tel:

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-7

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-7 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/tr-tr/eigm-raporlari Temmuz 2016 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-7 Latife DEMİRTAŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-1

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-1 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Ocak 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-1 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ Dr. Ali CAN 05.10.2011 1 GENEL Ulusal Emisyon sistemi genel işlemler; Veri: Envanterin ana veri sağlayıcıları, o TÜİK (sanayi, tarım, atık); o ETKB (enerji ve

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 22 23 24 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 * EA Kodu

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Türkiye de İklim Değişikliği Politikalarının Tanıtılması - LIFE05-TCY/TR/000164

Türkiye de İklim Değişikliği Politikalarının Tanıtılması - LIFE05-TCY/TR/000164 PROGRAM 10:00 10:15 Açılış Genel Değerlendirme Yunus ARIKAN, REC Türkiye 10:15-10:45 2004 Yılı İtibarı ile Enerji Kaynaklı CO2 Salımlarının Ayrıştırma Yöntemiyle Analizi Araş. Gör. Mustafa ÖZÇAĞ, Adnan

Detaylı

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ

KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ KÖMÜRÜN ENERJİDEKİ YERİ Prof. Dr. Güven ÖNAL Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı 1 Sunumun Ana Konuları Dünya da Kömür ve Enerji Türkiye nin Kömür Rezervleri ve Üretimi Türkiye nin Enerji Durumu Yerli

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar İklim ŞAHİN 21.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği İzleme Sınırları Faaliyet Emisyon Kaynağı Toplam Tahmini Emisyon Tesis Kategorisi İzleme

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon No: ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi Adresi : Necatibey Cad. No:112 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ Dr. Ali CAN 14.06.2012 1 GENEL Ulusal Emisyon sistemi genel işlemler; Veri: Envanterin ana veri sağlayıcıları, o TÜİK (sanayi, tarım, atık); o ETKB (enerji ve

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ ENERJİ ÜRETİMİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Prof. Dr. Ferruh Ertürk Doç. Dr. Atilla Akkoyunlu Çevre Yük. Müh. Kamil B. Varınca 31 Mart 2006 İstanbul İçindekiler İÇİNDEKİLER...İ ÇİZELGELER LİSTESİ...İİİ ŞEKİLLER

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül

EKONOMİK GELİŞMELER Eylül EKONOMİK GELİŞMELER Eylül - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR EYLÜL 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ 1. Araştırma, yeni ürün ve proseslerin geliştirildiği ve test edildiği tesisler ve tesis bölümleri ile münhasır olarak biyokütle kullanan tesisler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Detaylı

Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması

Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Süleyman ŞENOCAK DİE İMALAT SANAYİNDE ENERJİ TÜKETİMİ

Süleyman ŞENOCAK DİE İMALAT SANAYİNDE ENERJİ TÜKETİMİ Süleyman ŞENOCAK DİE İMALAT SANAYİNDE ENERJİ TÜKETİMİ Enerji hem üretim proseslerinde kullanılması zorunlu bir girdi, hemde toplumların refah düzeylerinin yükseltilmesi için gerekli bir hizmet aracı olarak,

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Şubat 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-2 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

FAKTORİNG SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Dönem:2011/09 09/2010 09/2011

FAKTORİNG SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Dönem:2011/09 09/2010 09/2011 FAKTORİNG SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Dönem:2011/09 A. BİLANÇO Toplam Aktif/Pasif İçindeki Payları Banka+Nakit Değerler 7,6% 3,0% Faktoring Alacakları 84,8% 90,5% Takipteki Alacaklar 1,3% 0,7% Diğer Aktifler

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 NÜFUS... 2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK...

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13 ÖZET Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde, oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7, a yükselmiştir.

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Ağustos ayında tüketici fiyatları yüzde,73 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde, e yükselmiştir. Para Politikası Kurulu nun Ağustos ayı değerlendirmesinde öngörüldüğü gibi temel fiyat göstergelerinin

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri Sadi SÜRENKS RENKÖK İnşaat Müh. ADASO Yönetim Kurulu Üyesi 20 Aralık 2006 İklim Değişikliğinin Nedenleri Fosil Yakıtlar (kömür, petrol, doğal gaz) Enerji Üretimi

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

SERA GAZLARI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMA GRUBU 2006 TASLAK RAPORU

SERA GAZLARI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMA GRUBU 2006 TASLAK RAPORU SERA GAZLARI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMA GRUBU 26 TASLAK RAPORU NİSAN 26 İçindekiler Sayfa 1. Tarihçe 3 2. Sera Gazı Emisyon Hesaplamaları 5 2.1. IPCC Metodolojisi 5 2.1.1. Yanma Kaynaklı Emisyonlar 5 2.1.2.

Detaylı

TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır.

TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır. ÜLKEMİZİN KAYNAKLARI VE EKONOMİK FAALİYETLER TARIM: Ülkemizde farklı iklim özellikleri görülmesi farklı tarım ürünlerinin yetişmesine sebep olmaktadır. Buğday Un,Pamuk dokuma, zeytin, ayçiçeği- yağ, şeker

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜNDE SERA GAZI AZALTIMI ÇALIŞMA GRUBU RAPORU

ENERJİ SEKTÖRÜNDE SERA GAZI AZALTIMI ÇALIŞMA GRUBU RAPORU ENERJİ SEKTÖRÜNDE SERA GAZI AZALTIMI ÇALIŞMA GRUBU RAPORU ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ankara 26 İÇİNDEKİLER: BÖLÜM-I... 3 ENERJİ SEKTÖRÜNÜN YAPISI... 3 1 Enerji Politikaları...

Detaylı

Karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonların hesaplanması için belirsizlik tahminleri ve kılavuz belge

Karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonların hesaplanması için belirsizlik tahminleri ve kılavuz belge Final Presentation of the Project, 21 Jan 21 Karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonların hesaplanması için belirsizlik tahminleri ve kılavuz belge EMISIA SA tarafından yürütülen bir Ortak Araştırma Merkezi/Çevre

Detaylı

KARAYOLU ULAŞIMINDAN KAYNAKLANAN SERA GAZI EMİSYONLARI : TÜRKİYE DEKİ DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

KARAYOLU ULAŞIMINDAN KAYNAKLANAN SERA GAZI EMİSYONLARI : TÜRKİYE DEKİ DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ KARAYOLU ULAŞIMINDAN KAYNAKLANAN SERA GAZI EMİSYONLARI : TÜRKİYE DEKİ DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Cem SORUŞBAY, Metin ERGENEMAN, M. Aydın PEKİN, Akın KUTLAR ve Hikmet ARSLAN İTÜ Makina Fakültesi, Otomotiv

Detaylı

NEC Direktifi Emisyon Envanteri, Tasarıların ve Olası Tavan Değerlerinin Tamamlanmasına ilişkin Planlar

NEC Direktifi Emisyon Envanteri, Tasarıların ve Olası Tavan Değerlerinin Tamamlanmasına ilişkin Planlar TD Projesi: Emisyon Denetiminin İyileştirilmesi NEC Direktifi Emisyon Envanteri, Tasarıların ve Olası Tavan Değerlerinin Tamamlanmasına ilişkin Planlar Dr Russell C Frost Proje Ekip Lideri Content Aşağıdakilerin

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi 4.1 Tesis Faaliyetlerinin Tanımlanması Faaliyet (F): Yönetmeliğin EK-1

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Nisan 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Nisan 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Nisan 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları URS-EIA-REP-203876 Giriş Bu Ek'te, Proje'nin İnşaat ve İşletim

Detaylı

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ

1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ 1 1.1 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ VE KYOTO PROTOKOLÜ Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin azaltılması ve iklim değişikliğine uyumu

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde,7 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde,1 e düşmüştür. Para Politikası Kurulu nun Eylül ayı değerlendirmesinde de öngörüldüğü gibi, temel fiyat göstergelerinin

Detaylı

Zaman Serileri Tutarlılığı

Zaman Serileri Tutarlılığı Bölüm 3 Zaman Serileri Tutarlılığı Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara Türkiye Giriş Çok yıllı sera gazı (GHG) envanterleri, emisyonların

Detaylı

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO. Hande Sezer

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO. Hande Sezer DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO Hande Sezer GENEL HATALAR Faaliyet verisi toplama yöntemi Sürekli Ölçüm Stok Değişimi GENEL HATALAR Net Kalorifik Değer ve Emisyon Faktörü Seçimi En Güncel Türkiye Sera

Detaylı

ADAPAZARI İLÇESİNDEKİ ENDÜSTRİYEL KAYNAKLI EMİSYONLARIN ENVANTERLENMESİ

ADAPAZARI İLÇESİNDEKİ ENDÜSTRİYEL KAYNAKLI EMİSYONLARIN ENVANTERLENMESİ ADAPAZARI İLÇESİNDEKİ ENDÜSTRİYEL KAYNAKLI EMİSYONLARIN ENVANTERLENMESİ HAZIRLAYAN BĠLAL SONSUZ G0701.12005 A.FURKAN KARGIOĞLU G0701.12015 M.MURAD ORUÇ G0701.12031 MELĠKE KARAFAZLIOĞLU G0701120.34 ERCAN

Detaylı

VE MLİLİĞİİĞİ (1990 2004) EROL YALÇIN

VE MLİLİĞİİĞİ (1990 2004) EROL YALÇIN ELEKTRİK İŞLER LERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ TÜRK SANAYİSİNİN ENERJİ TÜKETİM M YAPISI VE ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ GÖRÜNÜMÜ (1990 2004) EROL YALÇIN ENDÜSTR STRİ MÜHENDİSİ SUNUŞ BAŞLIKLARI ENERJİ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 NÜFUS... 2 İSTİHDAM... 2 İSTİHDAMIN YAPISI... 2 İŞSİZLİK...

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Kasım - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR KASIM 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon No: ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 02 03 04 05 06 07 09 12 14 15 16 17 18 19 22 23 24 25 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 * EA

Detaylı

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 1 2 FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 3 İÇİNDEKİLER 1) TARİHÇE 2) ÇİMENTO nedir ve ÇİMENTO ÜRETİM PROSESİ 3) VERİMLİLİK UYGULAMALARI (Bu sunumda yer alan sayısal

Detaylı

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar TA Project: Improving Emissions Control Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar Alper Ünal Istanbul Teknik Üniversitesi 1. Yaklaşım İçerik Eldeki emisyon hesapları (Ulaştırma Bakanlığı, TUIK) Araç filosunun belirlenmesi

Detaylı

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB 21/5/2010 İSTANBUL Kısaca TSKB... Kısaca TSKB Sermaye Yapısı 1950 yılında Dünya Bankası ve TC Merkez Bankası desteğiyle kurulmuş

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon No: ISO 9001:2000 - Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 Tarım, balıkçılık 02 Madencilik ve taşocağı işletmesi 03 Gıda ürünleri, İçecekler ve

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 9.11 1. 3.. 7. 9. 1.13 3.13.13 7.13 9.13 ÖZET Eylül ayında tüketici fiyatları

Detaylı

Yeni Teşvik Sistemi Kapsamında Madencilik Ve Enerji Sektörleri Vergi Hizmetleri

Yeni Teşvik Sistemi Kapsamında Madencilik Ve Enerji Sektörleri Vergi Hizmetleri Yeni Teşvik Sistemi Kapsamında Madencilik Ve Enerji Sektörleri Vergi Hizmetleri KPMG Türkiye kpmg.com.tr kpmgvergi.com 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .11.11 1.11.... 1..13.13.13.11.11 1.11.... 1..13.13.13.11.11 1.11.... 1..13.13.13.11.11 1.11.... 1..13.13.13 ÖZET Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde,7 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde,3 a

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Nisan - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Nisan - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Nisan - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir Enerji Kaynakları 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEMEZ ENERJİ

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir.

AR& GE BÜLTEN. Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Türkiye nin Doğal Kaynağı Kömür Hande UZUNOĞLU Ülkemiz önemli maden yataklarına sahip olup belirli madenlerde kendine yetebilen ender ülkelerden birisidir. Özellikle madenciliğin gelişiminde hız kazanılmasıyla

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık

EKONOMİK GELİŞMELER Aralık EKONOMİK GELİŞMELER Aralık - 2009 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İTHALAT İHRACAT VE DIŞ TİCARET AÇIĞI... 2 TURİZM GELİRİ

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/2) ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgelendirmesi 01 03 04 05 06 07 08 09 12 13 14 15 16 17 18 19 20 22 23 24 28 29 30 31 32 33 34 35 36 * EA Kodu Tarım, balıkçılık

Detaylı

2016 YILI DOĞAL GAZ DAĞITIM SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME RAPORU

2016 YILI DOĞAL GAZ DAĞITIM SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME RAPORU 2016 YILI DOĞAL GAZ DAĞITIM SEKTÖRÜ DEĞERLENDİRME RAPORU GİRİŞ Bu çalışma; doğal gaz dağıtım şirketlerimizden toplanan veriler, TÜİK verileri ve EPDK aylık doğal gaz raporları kullanılarak, 2016 yılında

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi

Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi Erzurum İli Karbon Yönetimi ve Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı Ön Çalışması Proje Kapanış Toplantısı Bülent CİNDİL, Makina Mühendisi

Detaylı

FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU (OCAK 2014) 2014 OCAK Tüketici ve Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksleri Değişimleri Tablosu (%)

FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU (OCAK 2014) 2014 OCAK Tüketici ve Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksleri Değişimleri Tablosu (%) Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr RAPOR 2014/1 FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU (OCAK 2014) Göktuğ Şahin SDE Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) Ekonomi Koordinatörlüğü

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ... XIII 1. GENEL ENERJİ...1 1.1. Dünya da Enerji...1 1.1.1. Dünya Birincil Enerji Arzındaki Gelişmeler ve Senaryolar...1 1.2. Türkiye de Enerji...4 1.2.1. Türkiye Toplam Birincil Enerji

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR 24.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Kurumsal Karbon Ayak İzi Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Kurumsal ve Ürüne

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORU ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORLARI

ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORU ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORLARI 1. Tesis Bilgileri: (a) Tesisin adı ve tam yazışma adresi ABC Ltd. Şti. Tuzla Kimyacılar OSB 3. Cadde (b) Tesiste yürütülen ve Yönetmeliğin ek1 inde yer alan faaliyetlerin tipleri ve sayıları, Yakıtların

Detaylı

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum 6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum Su kalitesi istatistikleri konusunda, halen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından 25 havzada nehir ve göl suyu kalitesi izleme çalışmaları

Detaylı