Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi #

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi #"

Transkript

1 Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi # Mustafa KOLSUZ*, Muzaffer ERSOY*, Cenk KÜÇÜKKEBAPÇI*, Muzaffer METİNTAŞ**, İrfan UÇGUN**, Sinan ERGİNEL** * Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri, ** Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ESKİŞEHİR ÖZET Tüberküloz (Tbc) ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Tbc kontrol programlarında verem savaş dispanserlerinin önemli rolleri vardır. Bu çalışmamızda Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Ocak 1990 ve Haziran 2000 tarihleri arasında kayıtlı akciğer Tbc si olan 891 olguyu retrospektif olarak inceledik. Ortalama yaş 38.9 ± 15.7 yıl olan, 159 (%18.3) u kadın, 710 (%81.7) u erkek toplam 869 olgu çalışmaya dahil edildi. En sık görülen başvuru semptomu öksürük (%88.7) idi. Hastaları81 i ferdi olarak başvururken, %6.4 ü temaslı muayeneleri sonrasında tespit edilmişti. Hastaların %26.5 inde Tbc li hasta ile temas öyküsü vardı. BCG skar kaydı hastaları63.6 sında vardı ve bunları80.3 ünde en az bir skar izi vardı. Tüberkülin deri testi (PPD) nin hastaları49.6 sında yapılmış olduğu saptandı. Hastaları27.7 si kaviteli akciğer Tbc si idi. Mikrobiyolojik inceleme yapılabilen 775 (%89.1) olgunun 389 (%50.2) unda mikroskobik incelemede, 548 (%70.8) inde kültür incelemesinde basil pozitifliği saptandı. Hastaları80.3 ü düzenli olarak tedaviyi tamamladı (ortalama tedavi süresi 10.4 ± 2.6 ay). Hastaları5.8 inde ölüm gözlendi. Anahtar Kelimeler: Akciğer tüberkülozu, dispanser. SUMMARY The Evaluation of Pulmonary Tuberculosis Patients Enrolled to Eskisehir Deliklitas Tuberculosis Control Dispensary Tuberculosis is an important public health problem in our country. Tuberculosis Control Dispensary has been important role in tuberculosis control programme. In this study we retrospectively evaluate 891 pulmonary tuberculosis patients who registered in Eskişehir Deliklitaş Tuberculosis Control Dispensary between January 1990 and June The mean age Yazışma Adresi (Address for Correspondence): Dr. Mustafa KOLSUZ, Kırmızıtoprak Mahallesi Tandoğan Sokak Soy-Gür Apartmanı A Blok No: 40/1 ESKİŞEHİR - TÜRKİYE 163

2 Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi was 38.9 ± 15.7 years, 159 (18.3%) patients were female, 710 (81.7%) patients were male. The most common symptom was cough (88.7%). 81 percent of patients have been found by examination of symptomatic people while 6.4 percent of them by examination of close contacts percent of patients had close contacts with tuberculosis patients. The scares of BCG vaccine has been recorded 63.6% of the patients and 80.3% percent of them had at least one scare, tuberculin skin test result has been recorded in 49.6% percent of patients. Cavitary pulmonary tuberculosis was a diagnosed of 27.7%. The sputum examination and culture for acid resistant basil has been performed 89.1% of the patients, 389 (50.2%) of patients had acid fast bacillus in sputum and 548 (70.8%) of patients had culture positivity percent of the patients has completed regularly their treatments (mean duration 10.4 ± 2.6 months). The mortality rate was 5.8%. Key Words: Pulmonary tuberculosis, dispensary. # Bu çalışma, Toraks Derneği 4. Yıllık Kongresi (30 Mayıs-2 Haziran 2001 İzmir Efes Kongre Merkezi) nde poster olarak sunulmuştur. Tüberküloz (Tbc) bulaşıcı bir hastalıktır ve dünya nüfusunun 1/3 ü Tbc basili ile infektedir (1). Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 1997 yılında kayıtlı Tbc hasta sayısı , tahmin edilen hasta sayısı ise dir. Türkiye de 1997 verilerine göre bir yıl içinde tanı konulan hasta sayısı ve insidans yüzbinde 33.1 dir (1,2). Her yıl Tbc nedeniyle yaklaşık iki-üç milyon insan ölmektedir. Bu ölümlerin hemen hemen tümü önlenebilir ölümlerdir. Ayrıca, Tbc olgularının çoğunluğunu yaş grubundaki insanlar oluşturmaktadır (1,2). Tüm bu veriler nedeniyle Tbc önemli ölçüde ölüme, iş gücü ve ekonomik kayba yol açan bir halk sağlığı sorunudur. Ülkemizde Tbc mücadelesi 1950 ve 1960 lı yıllarda ciddi olarak ele alınmış, 1970 li yıllara kadar başarılı çalışmalar yürütülmüştür. Ancak daha sonraki yıllarda çeşitli sebeplerle Tbc mücadelesi eski önem ve etkinliğini kaybetmiştir. Ulusal Tbc kontrol programlarımızda verem savaş dispanseri (VSD) eğitim, koruma, tanı ve tedavi ile görevli kuruluş olarak belirtilmektedir (2). Tbc li hastaların izlemleri ve temaslıların takibi de VSD de yapılmaktadır. Bu nedenle VSD ler Tbc mücadelesinde önemli görevler yürütmektedir. Deliklitaş VSD, Eskişehir il ve ilçelerindeki dört VSD den birisidir. Kurumumuz 2000 yılı nüfus sayımı kesin olmayan verilerine göre Eskişehir nüfusunun %65 ini oluşturan nüfuslu bir bölgeye hizmet vermektedir. Aynı zamanda bölge Tbc laboratuvarı olarak da görev yapmaktadır. Bu çalışmamızda, bölgemizdeki Tbc hastalığının durumunu ortaya çıkararak, gelecekteki dispanser çalışmalarına ve Tbc mücadelesine katkı sağlamak amacıyla Eskişehir Deliklitaş VSD de son 10 yıl içinde takip edilmiş akciğer Tbc si olgularının özelliklerini ve dispanserde yapılan çalışmaları tartışmayı amaçladık. MATERYAL ve METOD Çalışmamız Eskişehir Deliklitaş VSD de Ocak 1990 ve Haziran 2000 tarihleri arasında tanı almış ve tedavisi tamamlanmış akciğer Tbc si olgularını içermektedir. Veriler dispanserde kayıtlı olan hastaların dosyalarının retrospektif olarak incelenmesi ile elde edilmiştir. VSD hasta kayıt formlarına dayanarak, hastaların demografik özellikleri, Tbc li hasta ile temas durumları, BCG ve PPD sonuçları, radyolojik ve bakteriyolojik özellikleri, hastalara uygulanan tanı ve tedavi yaklaşımları kaydedildi. Hasta kayıt formlarındaki yeterli bilgi olmayan veriler belirlenerek kayıtların ne kadar düzenli tutulduğu saptanmaya çalışıldı. İstatistiksel analiz için veriler SPSS istatistik programı ile değerlendirildi. Burada belirtici istatistikler (ortalama, standart sapma, standart hata), korelasyon ve bağımlı iki örnekte t-testi kullanıldı. Hasta tanımları olarak kullanılan tanımlamalar şunlardır (2): Yeni olgu: Tbc tedavisi görmemiş ya da bir aydan daha az süre tedavi almış hastalar. İlaçsız kontrol: Tedavi başlangıcında ister yayma pozitif isterse negatif olsun, Tbc tedavisi so- 164

3 Kolsuz M, Ersoy M, Küçükkebapçı C, Metintaş M, Uçgun İ, Erginel S. nunda balgam negatifliğinin gösterilmesi veya balgam incelemesi yapılamadığı halde, klinik ve radyolojik olarak başarılı kabul edilerek tedavinin sonlandırıldığı hastalar. Nüks: Daha önceden Tbc tanısı konulup tedavisini başarıyla tamamlayan hastalarda yeniden balgamda pozitiflik saptanması. Tedaviye ara verip dönen olgu: Tedaviye iki ay veya daha uzun süre ara verip, basil pozitif olarak dönen olgular. Vefat: Tbc tedavisi sırasında hastanın herhangi bir sebeple ölmesi. Akıbeti meçhul: Kişinin dispansere vermiş olduğu telefon ve adreste, dispanser personeli ve polis tarafından bulunamayan ve dispansere kontrol için gelmeyen hastalar. BULGULAR Çalışmamıza bir doktor tarafından akciğer Tbc si tanısı konulup, Tbc tedavisi başlanmış olan 891 hasta dahil edildi. Ancak bu hastaların tedavi takibi sırasında 22 (%2.5) sinde Tbc dışı başka hastalıkları olduğu saptanmış olduğundan çalışma dışı bırakıldı. Çalışmamız 869 hasta ile tamamlandı. Hastaların ortalama yaşı 38.9 ± 15.7 idi ve 159 (%18.3) u kadın, 710 (%81.7) u erkekti. Hastaların yıllara göre yaş ve cins dağılımı Şekil 1 de verilmiştir. Hastaların dispansere başvuru şekli 784 (%90.2) ünde kayıtlı idi. Kayıtlı hastaların 635 (%81) i ferdi olarak başvururken, 50 (%6.4) si temaslı muayenesinden ve 99 (%12.6) u ise toplum taramalarından (esnaf, okul, rapor) tespit edilmişti. Olguların 793 (%91.3) ü yeni olgu, 49 (%5.6) u nüks ve 27 (%3.1) si tedaviye ara verip gelen olgulardan oluşuyordu. Sosyal güvence kısmı dosyaların 658 (%75.7) inde kayıtlı değildi. Kaydı olan hastaları58 i SSK lı, %19 u Emekli Sandığı, %10.9 u Bağ- Kur lu, %5.2 si yeşil kartlı ve %6.2 sinin hiçbir sosyal güvencesi yoktu. Hastaların başvuru şikayetlerinin 664 (%76.4) hastada kayıtlı, 205 (%23.6) hastada ise kayıtlı olmadığı saptandı. Hastalığın başlangıç döneminde öksürük 591 (%88.7) hastada, balgam 465 (%69.9) hastada, gece terlemesi 451 (%67.8) hastada ve hemoptizi 116 (%17.4) hastada vardı. Hastaların 555 (%63.9) i evli, 226 (%26) sı bekar, 28 (%3.2) i dul idi. Altmış (%6.9) hastanın ise medeni durumu kayıtlı değildi. Eğitim düzeyi hastaların 694 (%79.8) ünde kayıtlı, 176 (%20.2) sında ise kayıtlı değildi. Hastaların eğitim düzeyleri Tablo 1 de verilmiştir. Hastaların meslek dağılımı şöyleydi; işçi (171, %19.7), esnaf (154, %17.7), ev hanımı (123, Erkek Kadın Toplam Yıl Şekil 1. Yıllara ve cinsiyete göre hasta sayıları. 165

4 Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi Tablo 1. Hastaların eğitim düzeyleri. Okur-yazar değil Okur-yazar İlkokul Ortaokul Lise Üniversite Kayıtsız Tablo 3. Hastalardaki radyolojik bulgular. İnfiltrasyon Kavite + infiltrasyon Kavite Plevral sıvı Hiler LAP Kalsifikasyon Miliyer Kayıt edilmeyen LAP: Lenfadenopati. %14.2), işsizler (99, %11.4), memur (84, %9.7), çocuk (5, %0.6), öğrenci (49, %5.6), çiftçi (51, %5.9) ve mahkumlar (2, %0.2). Kaydı olmayan 129 (%14.8) kişi vardı. BCG skar kaydı 553 (%63.6) hastada kayıtlı iken, 316 (%36.4) hastanın kaydı yoktu. BCG skar izi kayıtlı hastaları 444 (%80.3) ünde en az bir skar vardı. BCG siz 109 (%19.7) hasta olduğu saptandı. Hastaların 431 (%49.6) inde PPD testinin yapılmış olduğu tespit edildi. Test 15 yaş altındaki hastaları90 ına yapılmışken, 15 yaş ve üzerindeki grubun ise %48.6 sına yapılmış olduğu saptandı. PPD hastaların 38 (%8.8) inde < 10 mm, 107 (%24.8) sinde mm ve 286 (%66.4) sında >15 mm idi. Tablo 2 de PPD lerin BCG durumuna göre dağılımı verilmiştir. Tbc temas öyküsü hastaların 680 (%78.3) inde kayıtlıydı. Bu hastaların 500 (%73.5) ünde temas öyküsü yokken, 125 (%18.4) inde aile içi ve 55 (%8.1) inde aile dışı Tbc hastası ile yakın temas öyküsü vardı. Başvuru dönemindeki hastaların radyolojik bulguları Tablo 3 te verilmiştir. En sık gözlenen radyolojik bulgular 562 (%64.7) olgu ile infiltrasyon, 155 (%17.8) olgu ile kavite + infiltrasyon ve 86 (%9.9) olgu ile kavite görünümü idi. Hastaların 83 (%9.5) ünün başvuru döneminde balgam çıkaramadığı kayıtlıydı. Balgam yayması 94 (%10.8) hastada kayıtlı değildi. Verileri kayıtlı 775 olgunun 389 (%50.2) unda yaymada basil pozitifliği vardı. Kültür incelemesinda incelenen 774 olgunun 548 (%70.8) inde basil pozitifliği vardı. Üç (%0.3) hastada tanıya akciğer wedge biyopsisi sonucunda ulaşıldı. Hastaların 562 (%65.5) sinde tanının histopatolojik ve mikrobiyolojik olarak, 307 (%34.5) sinde ise klinik ve radyolojik olarak konulduğu saptandı. Hastaların balgam sonuçları Tablo 4 te verilmiştir. Hastaların 73 (%8.9) ünde ek hastalık vardı. Bunların 48 (%5.9) i diabetes mellitus, 11 (%1.3) i alkolizm, 6 (%0.7) sı psikiyatrik hastalık, 5 (%0.6) i astım, 3 (%0.3) ü kanser, 3 (%0.3) ü renal hastalık ve 1 (%0.1) i nörolojik hastalık idi. Tedaviye ilk başlangıç yeri 54 (%6.2) hastada dosyalarda kayıtlı olmayıp, kurumumuza tedavinin belli bir aşamasından sonra başvurmuşlardı. Hastaların ilk tedavisi en fazla 516 (%59.4) olgu ile VSD de başlanmıştı. Bunu 138 (%15.9) olgu Tablo 2. Hastaların BCG skar durumuna göre PPD değerleri. PPD < 10 mm PPD= mm PPD 15 mm Toplam BCG skar var BCG skar yok Toplam

5 Kolsuz M, Ersoy M, Küçükkebapçı C, Metintaş M, Uçgun İ, Erginel S. Tablo 4. Hastaların balgam inceleme sonuçları. Bakteriyolojik tetkik yapılmamış Teksif (negatif)/kültür (negatif) Teksif (negatif)/kültür (pozitif) Teksif (pozitif)/kültür (pozitif) Teksif (pozitif)/kültür (negatif) Tablo 6. Hastaların tedavi süresi. 6 ay ay ay ay ile sanatoryumlar izliyordu. Tedaviye başlanılan kurumlar Tablo 5 te verilmiştir. Hastalardan ölümcül seyreden 50 (%5.8) hastanın tedavi verilerine ulaşılamadı. Tedavi verileri kayıtlı olan hastaların 597 (%73) sine dörtlü kombine tedavi, 167 (%20.4) sine üçlü kombine tedavi, 11 (%1.3) inde ikili kombine tedavi ve 43 (%5.3) ünde beşli kombine tedavi başlangıç tedavisini oluşturuyordu. İkili tedavi alanların %55 i 15 yaş altındaki kişilerden oluşuyordu. Hastaların tedavi süreleri Tablo 6 da verilmiştir. Ortalama tedavi süresi 10.4 ± 2.6 ay olarak saptanmıştır. Hastaların tedavi sırasında 39 (%4.8) unda ilaçlara bağlı komplikasyon geliştiği saptandı. Bunların 13 (%1.6) ünde hepatotoksisite, 11 (%1.4) inde ilaç reaksiyonu (kızarıklık, kaşıntı, döküntü), 7 (%0.9) sinde optik nöropati, 5 (%0.6) inde ampiyem ve 3 (%0.3) ünde ototoksisite geliştiği saptandı. Tablo 5. Hastaların tanı aldıkları kurumlar. VSD SSK hastanesi Devlet hastanesi Kurum hastanesi Tıp fakültesi Özel doktor Göğüs hastalıkları hastanesi Askeri hastane Kayıt edilmeyen Hastaların tedavi takiplerinde 774 (%89.0) ünün ilaçsız kontrole ayrıldığı, 42 (%4.8) sinin iş birliği yapmadığı ve 3 (%0.4) ünün akıbeti meçhul grupta olduğu tespit edildi. Hastaların tedavi sonuçları Tablo 7 de verilmiştir. TARTIŞMA Tbc hastalığının kontrol altına alındığının göstergesi, hastalığın görülme yaşının önce orta yaş grubuna, daha sonra da ileri yaş grubuna doğru kaymasıdır (3). Ülkemizde yapılan çalışmalarda hastalığın görülme döneminin halen genç yaş grubunda olduğunu görmekteyiz. Ankara da yapılan bir çalışmada olguları83.8 inin yaş grubunda, Erzurum bölgesinde hastaların çoğunluğunun 30 yaş altında, Antalya yöresinde hastaları47 sinin yaş arasında olduğu bildirilmektedir (4-6). Bizim çalışmamızda yaş ortalaması 38.9 ± 15.7 olarak tespit edildi ve olgularımızın %67.4 ü 45 yaş altında idi. Bu veriler ülkemizde ve ilimizde Tbc hastalığının henüz kontrol altına alınamadığının bir göstergesidir. Tbc hastalarının sosyokültürel ve sosyoekonomik düzeyleri genellikle düşüktür. Erzurum bölgesindeki hastalarda hiç okula gitmemişlik oranı %46, ilkokul mezunu olma oranı %44 iken, bu Tablo 7. Hastaların tedavi sonrası durumları. İlaçsız kontrol Akıbeti meçhul İş birliği yapmayan Vefat

6 Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi oranlar Ankara nın sosyoekonomik düzeyi düşük 2 nolu VSD bölgesinde %11.3 ve %58.2, İzmir bölgesinde %16.75 ve %53.4, Göller bölgesinde %25.2 ve %48.8 olarak saptanmıştır. Hastaların eğitim durumu ülkemizin sosyoekonomik düzeyine paralel olarak bölgeden bölgeye değişiklikler göstermektedir (4,5,7,8). Bu oranlar bizim bölgemiz için ise %3.6 ve %47.5 tir. Bizim hastalarımızın hiç okula gitmemişlik oranı ülke geneli ve diğer çalışmalara göre düşük olsa da hastaların çoğunluğunun eğitim düzeyinin düşük olduğunu tespit ettik. Bu eğitim düzeyindeki düşüklüğün Tbc mücadelesindeki en önemli sorunlardan birisini teşkil ettiğini düşünmekteyiz. Hastaların başvuru şikayetlerinden öksürük % , balgam çıkarma %62-64, gece terlemesi %48-91 oranında rapor edilmektedir (5,7,9,10). Bizim çalışmamızda da ilk sırada öksürük (%88.7), daha sonra da balgam (%69.9) ve gece terlemesi (%67.8) saptanmıştır. Bizim verilerimizde literatür bilgileri ile uyumludur. Ülkemizde uygulanan aşı şemasına göre şu anda 0 ve 7 yaşta BCG aşısı yapılmaktadır. Daha önceki yıllarda ise üçüncü ve dördüncü aşılar yapılmaktaydı (11). Bu şemaya göre başarılı bir aşılama programında BCG aşısı yapılmayan bireyin kalmaması gerekirdi. Ancak ülkemizde aşılama programlarının başarısı yeterli düzeyde değildir ve bölgeden bölgeye değişmektedir. BCG skarı bulunmayan hastaların oranı; Erzurum bölgesinde %61, Göller bölgesinde %26.9, İzmir bölgesinde %25, Ankara merkez 2 nolu dispanserinde takip edilen hastalarda ise %44 olarak rapor edilmiştir (4,5,7,9). Bizim hastalarımızda ise BCG siz hasta oranı %19.7 olarak tespit edilmiştir. Bu oran diğer çalışmalara göre oldukça düşüktür. İlimizde BCG skarsız kişi oranının düşük olmasının nedeni, ilimizde temel sağlık hizmetleri alt yapısının gelişmiş olması ve idari kadronun birinci basamak sağlık hizmetlerine, özellikle koruyucu sağlık hizmetlerine büyük önem vermesinden kaynaklanmaktadır. Hasta takip formlarında PPD sonuçları yer almakla birlikte, ülkemizdeki dispanserlerden yapılan çalışmalarda bu konu ile ilgili veriler genellikle verilmemektedir. İzmir de yapılan bir çalışmada hastaları42 sinde PPD kaydının olduğu belirtilmiş, Ankara da primer Tbc konusunda yapılan çalışmada ise ora96 olarak bildirilmiştir (9,12). Bizim çalışmamızda ise hastaların %49.6 sının PPD kaydı vardı. Test 15 yaş altındaki hastaları90 ına yapılmışken, 15 yaş ve üzerindeki grubu48.6 sına yapılmış olduğu saptandı. Hastaların PPD si testi %66.4 ünde 15 mm den büyüktü. Bunun PPD nin çocuklarda tanı amaçlı kullanılmasından, erişkin hastalarda ise Tbc tanısında PPD nin kullanılmamasından kaynaklandığını düşünmekteyiz. Tbc hastalarının, daha önceden Tbc li bir hasta ile temas öyküsü ülkemizde yapılan çalışmalarda %5.1 ile %34 arasında, geniş oranlarda bildirilmektedir (4,7,13). Temaslılardan olgu bulma oranı da %8.1 ve %8.2 olarak bildirilmektedir (14,15). Bizim olgularımızda da %26.5 (%18.4 aile içi, %8.1 aile dışı) temas öyküsü vardı. Tüm bu veriler temaslı muayenesinin yeni olgu bulunması açısından önemini bir kez daha vurgulamaktadır. Burada da dispanserlere önemli görevler düşmektedir. Sağlık Bakanlığı VSD Başkanlığı tarafından düzenli toplum taramaları yapılması, ekonomik ve pratik bulunmaması nedeniyle önerilmemekte, sadece riskli kurum ve iş yeri taramaları önerilmektedir (2). Olgularımızı12.6 sının yapılan esnaf ve işçi taramaları, işe, okula, yurda girecek ve askere gidecek kişilerden istenen sağlık raporu değerlendirmeleri sırasında ortaya çıkması konunun önemini gözler önüne sermektedir. Yukarıda sayılan gruplar düzenli toplum taraması değil riskli grupların taranmasıdır. Bu nedenle ülkemiz koşullarında ekonomik yükün fazla olduğu toplum taramaları yerine riskli grupların taranmasının yeterli olacağı kanaatindeyiz. Tbc tanısı mikrobiyolojik olarak konulmalıdır. Ancak ülkemizde önceki yıllarda yapılan çalışmalarda mikrobiyolojik inceleme ve basil pozitiflik oranları % gibi oldukça düşük oranlarda bildirilmektedir (4,5,7,16). Türkiye genelinde dispanserlerde basil pozitif tanı konma oranı 1995 yılında %16.6, 1997 yılında %19.8 olarak belirlenmiştir (15,17). Ancak son yıllarda yapılan çalışmalarda oranlar %54, %81.7 ve %83.4 gibi belirgin olarak artma göstermektedir (4,8,9). Bizim hastalarımıza mikrobiyolojik ola- 168

7 Kolsuz M, Ersoy M, Küçükkebapçı C, Metintaş M, Uçgun İ, Erginel S. rak tanı koyma oranımız %65.2, biyopsi ile tanı konulan hastalarımız ise %0.3 tür. Klinik ve radyolojik olarak tanı alan hasta oranı ise %34.5 idi. Türkiye standartlarında dispanserimizin tanı aşamasında mikrobiyolojik ve histopatolojik yöntemi kullanma düzeyinin yeterli olmadığını düşünmekteyiz. Bu oranı elde eden kurumumuzun aynı zamanda bölge Tbc laboratuvarı olması durumumuzun hazinliğini daha iyi göstermektedir. Balgam örneği incelemesinin olgularımızın %89.2 sinde yapıldığını tespit ettik. Burada tanı aşamasında hastadan ısrarla balgam örneğinin istenmesi ve sonucunun takip edilmesi, hastadan balgam örneği alınamıyorsa ileri tetkik (torasentez, bronkoalveoler lavaj, biyopsi) yapılabilecek bir üst hastaneye sevk edilmesinin tanı aşamasındaki başarıda önemli bir faktör olduğunu düşünmekteyiz. Hastalara ilk tedavilerinin VSD lerde başlanma oranı bazı çalışmalarda %26-37 oranında iken, bazılarında %60.9 olarak rapor edilmiştir (18,19). İlk tedavisinin kurumumuzda başlanma oranı bizim hastalarımızda %59.4 idi. Bizim oranımızın da yüksek olmasının sebebi dispanserimizin uzun yıllardan beri hizmet vermesine ve kuruluşumuzun bölge Tbc laboratuvarı olmasına bağlı olabilir. Çünkü Eskişehir bölgesinde çok sayıda hastane olmasına karşın Tbc kültürü sadece tıp fakültesi hastanesi ve kurumumuzda yapılmaktadır. Diğer kurumlarda Tbc den şüphelenilen hastalar balgam tetkiki için kurumumuza gönderilmekte ve eğer basil pozitifliği saptanmışsa tarafımızdan tedaviye alınmaktadır. Ülkemizde tedaviye uyum ve tedavi başarısı ile ilgili veriler bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir. Tbc tedaviye uyumsuzluk oranının %50 lerde olduğu belirtilmektedir (20,21). İlaçsız kontrole ayrılan hasta oranı Elazığ bölgesinde %58.8, Erzurum bölgesinde %55, İzmir de %80, Ankara da %90.08 olarak rapor edilmektedir (4,5,9,16). Bizim tedavisini tamamlayıp, ilaçsız kontrole ayırdığımız hasta oranımız %89.0 idi ve bu oran ülkemiz literatür verilerine göre orta sıralarda yer almaktadır. Bu nedenle tedavi konusunda dispanserimiz iyi bir düzeyde olsa da henüz istenilen yeterli seviyede olmadığını söyleyebiliriz. Bu çalışma retrospektif bir çalışma olması nedeniyle hasta bilgileri bazı bölümlerde eksiklikler içermektedir. Dispanserdeki hasta kayıt formlarının düzenli olarak doldurulmadığı bizim çalışmamızda da bir kez daha ortaya çıkmıştır. Bu formların eksiksiz olarak doldurulması dispanser çalışmalarının değerlendirilmesinde, istatistiksel veriler elde edilmesinde, ülkemizdeki Tbc sorunun boyutunun tespitinde ve gelecekteki Tbc mücadelesinde bizlere yol gösterici olacaktır. Tbc ile mücadelede VSD ler önemli görevler yürütmektedir. Tbc gibi bulaşıcı bir hastalıkla mücadele edildiği için, halk sağlığı açısından ciddi sorumlulukları bulunmaktadır. Bu mücadelede dispanser personelinin işini ciddiyetle yapması ve bilgi düzeylerini üst seviyede tutmaları çok önemlidir. Tüm bu eksikliklerin giderilmesinde dispanser personelinin eğitimi ile birlikte dispanser çalışmalarının merkezden değil, dispanser ortamında denetiminin de yapılmasının ve VSD ile diğer sağlık kuruluşlarının, hastanın sosyal güvencesine bakmaksızın iş birliği içinde olmasının, ülkemizdeki Tbc mücadelesinde ve verilerin sağlıklı olmasında faydalı olacağını düşünmekteyiz. KAYNAKLAR 1. World Health Organization: Treatment of Tuberculosis. Guidelines for National Programmes. Geneva, Özkara Ş, Aktaş Z, Özkan S, Ecevit H. Türkiye de tüberkülozun kontrolü için kılavuz. TC. Sağlık Bakanlığı Verem Savaş Daire Başkanlığı, Ankara, Koç HA, Karagöz T. Tüberkülozda epidemiyolojik ölçütler ve yaş grupları analizi. Solunum Hastalıkları 1997; 8: Kuzuca İG, Canbakan SÖ, Mutlu AG, Küsmez AC. Ankara 2 nolu Verem Savaş Dispanseri nde yıllarında izlenen 256 hastanın retrospektif olarak değerlendirilmesi. Solunum Hastalıkları 1999; 10: Aktaş E, Görgüner M, Sağlam L ve ark. Erzurum Verem Savaş Dispanseri nde kayıtlı aktif tüberkülozlu hastaların değerlendirilmesi (ön rapor). Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1998; 46: Koç N, Keskiner N, Zeybekoğlu E ve ark. Antalya ili merkez ve ilçe dispanserlerinde 1995 yılında izlenen 335 tüberkülozlu olgunun değerlendirilmesi. XXI. Ulusal Türk Tüberküloz ve Göğüs Hastalıkları Kongre kitabı, Ekim 1996, Marmaris

8 Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi 7. Akkaya A, Şahin Ü, Turgut E, Ünlü M. Isparta ve Burdur bölgelerindeki verem savaş dispanserlerine kayıtlı tüberkülozlu olguların araştırılması. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1998; 46: Öztop A, Şirin Y, Oğuz VA, Çakmak R. Verem savaş dispanseri hizmet değerlendirme çalışması. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2000; 48: Kıter G, Coşkunol İ, Alptekin S. İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri nde Ocak 1997-Haziran 1998 döneminde kayıtlı tüberkülozlu hastaların değerlendirmesi. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2000; 48: Şenyiğit A, Işık R, Coşkunsel N ve ark. Akciğer tüberkülozlu 441 vakanın retrospektif olarak incelenmesi. Solunum Hastalıkları 1997; 8: Çelenk M. Tüberküloz epidemiyolojisi. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi 1994; 14: Ekim NN, Levent E, Köktürk O, Küsmez C. Primer tüberküloz tanısında üç kriter. Solunum Hastalıkları 1998; 9: Özşahin SL, El R, Akkurt İ, Kısabacak Z. Verem savaş dispanserlerinin akciğer tüberkülozlu SSK lı hastalara yaklaşımı. Solunum Hastalıkları 1997; 8: Verem Savaş Daire Başkanlığı, Bilgi İşlem Merkezi 1997 Yılı Türkiye Geneli VSD çalışma raporu. 16. Deveci F, Muz H, Kıraç H. Elazığ Verem Savaş Dispanseri nde 1997 ve 1998 yıllarında izlenen 272 tüberkülozlu olgunun değerlendirilmesi. Solunum Hastalıkları 2000; 11: Verem Savaş Daire Başkanlığı, Bilgi İşlem Merkezi 1995 Yılı Türkiye Geneli VSD çalışma raporu. 18. Çalışır HC, Ulukavak T, Türker G ve ark. Tüberkülozda tedavi başarısızlığına neden olan etkenler. Solunum Hastalıkları 1997; 8: Doğan O, Kılıçkap Z, Erdoğan AR. Tüberkülozda bunaltı belirtileri ve depresyon. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1992; 40: Kocabaş A. Tüberküloz tedavisinin temelleri. Kocabaş A (editör). Tüberküloz Kliniği ve Kontrolü. Adana: Çukurova Üniversitesi Basımevi, 1991: Kocabaş A, Akkaya T, Gidener S. Tüberkülozlu hastalarda tedaviye uyumsuzluk sorunu. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1985; 33: Verem Savaş Daire Başkanlığı, Bilgi İşlem Merkezi 1996 Yılı Türkiye Geneli VSD çalışma raporu. 170

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi #

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Mustafa KOLSUZ*, Sibel ERSOY*, Nurhayat DEMİRCAN*, Muzaffer METİNTAŞ**,

Detaylı

Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler #

Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler # Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler # Mustafa KOLSUZ*, Muzaffer ERSOY*, Cenk KÜÇÜKKEBAPÇI*, Muzaffer METİNTAŞ**, Sinan ERGİNEL**, İrfan UÇGUN**,

Detaylı

Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi #

Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi # Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi # Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL*, Mustafa DURAN**, Levent Cem MUTLU*, Hakan GÜNEN*, Aydın ŞENOĞLU**, Ercüment

Detaylı

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Seren ARPAZ*, Sevtap KESKİN*, Göksel KITER**, Nejat SEZGİN*, Dilek

Detaylı

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Dicle Tıp Dergisi, 7 Cilt:34, Sayı:1, (-24) Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 3 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Tekin Yıldız, Levent Akyıldız, Güngör Ateş ÖZET Tüberküloz (TB) tüm

Detaylı

Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi

Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi Ayşe ORMAN, Mehmet ÜNLÜ, Murat CİRİT Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor?

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor? doi 10.5578/tt.8029 Tuberk Toraks 2015;63(3):185-191 Geliş Tarihi/Received: 15.07.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 19.05.2015 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve

Detaylı

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Aygün ÖZTOP*, Yasemin ŞİRİN*, Vildan Avkan OĞUZ*, Rıza ÇAKMAK* * Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR ÖZET Ocak 1998 tarihinde Kahramanlar Verem

Detaylı

TEMASLI MUAYENESİ. Yrd. Doç. Dr. Özkan KIZKIN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya

TEMASLI MUAYENESİ. Yrd. Doç. Dr. Özkan KIZKIN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya TEMASLI MUAYENESİ Yrd. Doç. Dr. Özkan KIZKIN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya Tüberkülozlu hasta ile temaslı olmak nedir? Akciğer tüberkülozu etkeni Mycobacterium

Detaylı

Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması

Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması Rezan DEMİRALAY* * Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim

Detaylı

İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi #

İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi # İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi # Aygün ÖZTOP, İpek ÜNSAL, Erol ÇİFTÇİ, Rıza ÇAKMAK Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR

Detaylı

Akciğer Tüberkülozlu Servis Şoförü ile Temas Sonrası Bir İlköğretim Okulunda Yapılan Tarama Sonuçları

Akciğer Tüberkülozlu Servis Şoförü ile Temas Sonrası Bir İlköğretim Okulunda Yapılan Tarama Sonuçları ORIGINAL RESEARCH / ORİJİNAL ARAŞTIRMA Akciğer Tüberkülozlu Servis Şoförü ile Temas Sonrası Bir İlköğretim Okulunda Yapılan Tarama Sonuçları Scan Results in a Primary School After Contact with a Pulmonary

Detaylı

Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler #

Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler # Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler # Rezan DEMİRALAY* * Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı, ISPARTA ÖZET Bu

Detaylı

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları #

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Mevlüt TÜRE**, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur.

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur. DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ (DSÖ) 2012 KÜRESEL TÜBERKÜLOZ RAPORUNU YAYIMLADI - Genç Gelişim K Tüberküloz, ülkemizdeki adıyla verem, havayolu ile bulaşan ve öldürebilen bir hastalıktır. Çok az maliyetle tedavi

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi doi 10.5578/tt.7899 Geliş Tarihi/Received: 05.04.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 07.08.2014 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi Tarkan ÖZDEMİR 1

Detaylı

ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Songül A. VAİZOÐLU Dr. Oğuz YILMAZ Dr. Çiğdem ÖZEN Dr. Erguvan Tuğba ÖZEL İnt. Dr. Yusuf KIZIL

Detaylı

Tüberküloz şüphesi olan çocuklarda kesin veya olası tüberküloz ve latent tüberküloz infeksiyonu tanıları

Tüberküloz şüphesi olan çocuklarda kesin veya olası tüberküloz ve latent tüberküloz infeksiyonu tanıları Tüberküloz şüphesi olan çocuklarda kesin veya olası tüberküloz ve latent tüberküloz infeksiyonu tanıları Gönül TANIR 1, Alper AKIN 2, Cumhur AYDEMİR 2, Çiğdem ÜNER 3, İsmail CEYHAN 3 1 Dr. Sami Ulus Çocuk

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM. Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü

TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM. Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü 1 AMAÇ Bildirimi zorunlu bir hastalık olan tüberkülozun kendine özgü terminolojisi hakkında bilgilenmek, ülkemizdeki, bildirim,

Detaylı

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri #

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri # İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri # Fahrettin TALAY*, Şenol KÜMBETLİ**, Erdoğan ÇETİNKAYA***, Sedat

Detaylı

Verem Eğitim ve Propaganda Haftası

Verem Eğitim ve Propaganda Haftası TÜRKİYE ULUSAL VEREM SAVAŞI DERNEKLERİ FEDERASYONU TUVSDF www.verem.org.tr Verem Eğitim ve Propaganda Haftası (Her yılın ilk haftası) TÜRKİYE ULUSAL VEREM SAVAŞI DERNEKLERİ FEDERASYONU Kuruluş: 1948 Ord.Prof.Dr.Tevfik

Detaylı

Gaziantep 2 No lu Verem Savaş Dispanseri nin 2004 yılı izlem sonuçları

Gaziantep 2 No lu Verem Savaş Dispanseri nin 2004 yılı izlem sonuçları Gaziantep 2 No lu Verem Savaş Dispanseri nin 4 yılı izlem sonuçları Osman ELBEK 1, Ahmet Doğan YARDI 2, Meral UYAR 1, Mustafa TANRIÖVER 2, Şermin BÖREKÇİ 1, Öner DİKENSOY 1 1 Gaziantep Üniversitesi Tıp

Detaylı

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde 1995-1997 Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci Sefa Levent ÖZŞAHİN*, Özgür KARACAN**, Remziye EL***, Zuhal GÜLLÜ**** * SSK Ankara Eğitim

Detaylı

Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi

Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi Serpil ALPTEKİN*, İpek COŞKUNOL*, Mert AYDIN*, Dursun TATAR** * İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri, ** İzmir

Detaylı

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE 1 Muammer YILMAZ 2 Ayşe YILMAZ DÜZCE TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ TÜBERKÜLOZ BİRİMİNE KAYITLI TÜBERKÜLOZ VAKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ:2011-2015

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ Esra Nurlu Temel Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. KASIM 2015 Isparta Tüberküloz çok eski çağlardan beri bilinen

Detaylı

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Diyarbakır. Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Diyarbakır

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Diyarbakır. Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Diyarbakır 16 Dicle Tıp Derg / Dicle Med J A. Abakay ve ark. Cilt/Vol 37, No 1, 16-20 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL RESEARCH Tüberküloz hastalarında aile içi temas taraması yeterli midir? Köy taraması sonuçları Is household

Detaylı

Tüberkülin Deri Testi Pozitif Çocukların Ailelerinde Tüberküloz Görülme Sıklığı

Tüberkülin Deri Testi Pozitif Çocukların Ailelerinde Tüberküloz Görülme Sıklığı Tüberkülin Deri Testi Pozitif Çocukların Ailelerinde Tüberküloz Görülme Sıklığı ORİJİNAL ARAŞTIRMA / ORIGINAL RESEARCH. TUBERCULOSIS PREVALENCE AMONG FAMILIES OF CHILDREN WITH POSITIVE TUBERCULIN SKIN

Detaylı

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ Prof. Dr. Yıldız PEKŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Haluk C. ÇALIŞIR*, Ahmet S. YURDAKUL*, Mihriban ÖĞRETENSOY* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Tüberküloz

Detaylı

Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler

Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler ARAÞTIRMALAR Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler E.S. Uçan 1, C. Sevinç 1, Ö. Abado lu 2, S. Arpaz 3, H. Ellidokuz 4 1 Dokuz Eylül Üniv. Týp Fak. Göðüs

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

Diyarbakır ilinde tüberküloz insidansını etkileyen faktörler

Diyarbakır ilinde tüberküloz insidansını etkileyen faktörler Diyarbakır ilinde tüberküloz insidansını etkileyen faktörler Abdullah Çetin TANRIKULU 1, Abdurrahman ABAKAY 2, Özlem ABAKAY 3, Adil ALP 4 1 Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Tüberküloz İnfeksiyon Taraması

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Tüberküloz İnfeksiyon Taraması Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Tüberküloz İnfeksiyon Taraması Peri ARBAK*, Öznur AKKOCA**, Özgür KARACAN***, Yalçın KARAKOCA* * Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

TÜBERKÜLOZ Tüberküloz hastalığı gelişimi için risk faktörleri

TÜBERKÜLOZ Tüberküloz hastalığı gelişimi için risk faktörleri TÜBERKÜLOZ Tüberküloz, Mycobacterium tuberculosis mikrobu ile oluşan bulaşıcı bir hastalıktır. Kişiden kişiye solunum yoluyla bulaşir. Hasta kişilerin öksürmesi, aksırması, hapşurması, konuşması ile havaya

Detaylı

EK: VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017)

EK: VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017) EK: 1 70. VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI BİLGİ NOTU (01-07 Ocak 2017) VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Verem Eğitim ve Propaganda Haftası 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır. Her yıl Ocak ayının

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ Çalışanların hastane ortamında bulaşıcı hastalıklardan korunmasını sağlamak, bulaşıcı hastalıklara maruziyet durumunda alınması gereken

Detaylı

Olgu sunumu. Doç. Dr. Erkan Çakır. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

Olgu sunumu. Doç. Dr. Erkan Çakır. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Olgu sunumu Doç. Dr. Erkan Çakır Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Şikayet ve hikayesi E.K 13 yaş kız hasta Özel bir tekstil atölyesinde

Detaylı

Halk Sağlığı. YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ

Halk Sağlığı. YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Halk Sağlığı YDÜ Tıp Fakültesi Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Halk Sağlığı, organize edilmiş toplum çalışmaları sonunda; - çevre sağlığı koşullarını düzelterek - bireylere sağlık bilgisi vererek - bulaşıcı hastalıkları

Detaylı

BCG Aşılamasında Neredeyiz?

BCG Aşılamasında Neredeyiz? Taner YAVUZ*, Peri ARBAK**, Cihadiye Elif ÖZTÜRK***, Kenan KOCABAY**** * Abant İzzet Baysal Üniversitesi Düzce Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, ** Abant İzzet Baysal Üniversitesi

Detaylı

Türkiye de hekimlerin verem savaş dispanseri görevleri hakkındaki bilgileri

Türkiye de hekimlerin verem savaş dispanseri görevleri hakkındaki bilgileri Türkiye de hekimlerin verem savaş dispanseri görevleri hakkındaki bilgileri Abdullah Çetin TANRIKULU 1, Yılmaz PALANCİ 2, Canan EREN DAĞLI 3, Gürdal YILMAZ 4, Mehmet KARACA 5, Abdurrahman ABAKAY 6, Didem

Detaylı

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları #

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # S. Erhan DEVECİ*, Teyfik TURGUT**, Yasemin AÇIK*, Figen DEVECİ**, M. Hamdi MUZ** * Fırat

Detaylı

Akciğer tüberkülozlu çocuk hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi

Akciğer tüberkülozlu çocuk hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi Dicle Tıp Dergisi / 2014; 41 (3): 552-557 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2014.03.0473 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Akciğer tüberkülozlu çocuk hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin

Detaylı

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi Turan KARAGÖZ*, Hülya ARDA*, Tülin ERBORAN**, Zeki KILIÇASLAN***, Emel

Detaylı

Aktif Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testi (TDT)

Aktif Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testi (TDT) Aktif Tüberküloz Tanısında Tüberkülin Deri Testi (TDT) Mehmet Hamdi MUZ, Figen DEVECİ Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ELAZIĞ ÖZET Tüberkülin deri testi (TDT) tüberküloz

Detaylı

Diyarbakır ilinin yılları arasındaki tüberküloz kontrol durumu

Diyarbakır ilinin yılları arasındaki tüberküloz kontrol durumu Dicle Tıp Dergisi / 2015; 42 (2): 227-234 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2015.02.0562 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Diyarbakır ilinin 2005-2010 yılları arasındaki tüberküloz kontrol

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Tüberküloz: En eski hastalıklardan Tedavisi var Korunabilir En yaygın ve ölümcül

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

Yataklı Tedavi Kurumları İstatistikleri Yıllar 2010 2011 Hastane Devlet Başkent Anadolu Hayat Şifa Devlet Başkent Anadolu Hayat Şifa Kadro Yatak

Yataklı Tedavi Kurumları İstatistikleri Yıllar 2010 2011 Hastane Devlet Başkent Anadolu Hayat Şifa Devlet Başkent Anadolu Hayat Şifa Kadro Yatak 2.2.3. SAĞLIK VE SPOR 2.2.3.1. Kamu ve Özel Sağlık Kurumlarına Dair Bilgiler da sağlık hizmetleri oldukça yaygındır. Şehir merkezinde Devlet Hastanesi, Başkent Üniversitesi Hastanesi, Özel Can Hastanesi,

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı. Sayı : B.10.0.VSD.0.00.00.06-010/ Konu : Doğrudan Gözetimli Tedavi

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı. Sayı : B.10.0.VSD.0.00.00.06-010/ Konu : Doğrudan Gözetimli Tedavi T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Dairesi Başkanlığı Sayı : B.10.0.VSD.0.00.00.06-010/ Konu : Doğrudan Gözetimli Tedavi.VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2009/51 İlgi: 2006/78 tarih ve 857 sayılı

Detaylı

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon)

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberküloz bütün yaş gruplarında görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastalıktır. Tüberküloz prevalansının yüksek olduğu toplumlarda genellikle çocuk

Detaylı

EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014)

EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014) EK: 1 68. VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI BĠLGĠ NOTU (04-10 Ocak 2014) VEREM EĞĠTĠM VE PROPAGANDA HAFTASI Verem Eğitim ve Propaganda Haftası 1947 yılında kutlanmaya başlamıştır. Her yıl Ocak ayının

Detaylı

Tüberküloz tan s konan hastalar m z n tan yöntemleri ve klinik, epidemiyolojik özellikleri

Tüberküloz tan s konan hastalar m z n tan yöntemleri ve klinik, epidemiyolojik özellikleri Tüberküloz tan s konan hastalar m z n tan yöntemleri ve klinik, epidemiyolojik özellikleri fievket ÖZKAYA 1, Alper AKGÜNEfi 2 1 Gö üs Hastalıkları ve Gö üs Cerrahisi Hastanesi, Gö üs Hastalıkları Klini

Detaylı

PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ

PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ PRİMER SİLİYER DİSKİNEZİ HASTALARININ KLİNİK DEĞERLENDİRMESİ N Emiralioğlu, U Özçelik, G Tuğcu, E Yalçın, D Doğru, N Kiper Hacettepe Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Genel Bilgiler Primer

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

BÖLGE TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARINDAN GÖNDERİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SUŞLARININ MAJOR ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIKLARI

BÖLGE TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARINDAN GÖNDERİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SUŞLARININ MAJOR ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIKLARI PS-1 BÖLGE TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARINDAN GÖNDERİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SUŞLARININ MAJOR ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIKLARI M. Bakır SAYĞAN, Fatih OCAK, İsmail CEYHAN, Salih CESUR, Gülnur TARHAN,

Detaylı

Prof. Dr. Hayati Bilgiç

Prof. Dr. Hayati Bilgiç 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜRKİİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU VE ERADİİKASYON ((KONTROL)) PROGRAMII Prof. Dr. Hayati Bilgiç GATA Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Factors that affect the transmission risk during contact with multi drug resistant tuberculosis

Factors that affect the transmission risk during contact with multi drug resistant tuberculosis Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi Cilt/Vol, No, 336 JOURNAL OF CLINICAL AND EXPERIMENTAL Abakay INVESTIGATIONS ve ark. ÇİD TB li temaslılarında bulaş riski 3 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Çok

Detaylı

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ FR-HYE-04-418-04 Tüberküloz (Verem) hastalığı nedir? Tıpta tüberküloz olarak adlandırılan verem hastalığına halk arasında ince hastalık da denmektedir. Tüberküloz, asıl olarak akciğerlerde

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HÇ, 28 yş, E, Memur 2010 yılı ocak ayında kan bağışı sırasında sarılık olduğu söyleniyor. Başvuru sırasında bazen halsizlik ve

Detaylı

Çocuk ve kadın tüberkülozlu olguların saptanmasında temaslı taramasının önemi; İstanbul da retrospektif bir olgu-kontrol çalışması

Çocuk ve kadın tüberkülozlu olguların saptanmasında temaslı taramasının önemi; İstanbul da retrospektif bir olgu-kontrol çalışması Çocuk ve kadın tüberkülozlu olguların saptanmasında temaslı taramasının önemi; İstanbul da retrospektif bir olgu-kontrol çalışması Zeki KILIÇASLAN, Ayşenur AMASYA, Çağlar ÇUHADAROĞLU İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Tüberkülozlu Asker Hastaların Sekiz Yıllık Tedavi Sonuçları

Tüberkülozlu Asker Hastaların Sekiz Yıllık Tedavi Sonuçları ORİJİNAL ARAŞTIRMA Tüberkülozlu Asker Hastaların Sekiz Yıllık Tedavi Sonuçları Hatice KAYA, a Faruk ÇİFTÇİ, b Erkan BOZKANAT, c Oğuzhan OKUTAN, b Zafer KARTALOĞLU, b Tayfun ÇALIŞKAN, b Ogün SEZER, d Tuncer

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON)

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON) ULUSAL TÜBERKÜLOZ KONTROL PROGRAMI KAPSAMINDA ORGANİZASYON VE YÖNETİM BOYUTUYLA MİKOBAKTERİ LABORATUAR AĞI VE LABORATUAR HİZMETLERİNDE MEVCUT DURUMUMUZ Uzm. Dr. Feyzulah Gümüşlü Refik Saydam Hıfzıssıhha

Detaylı

İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri nde 1995-2000 Yılları Arasında İzlenen Çocukluk Çağı Tüberküloz Olgularının Retrospektif Analizi #

İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri nde 1995-2000 Yılları Arasında İzlenen Çocukluk Çağı Tüberküloz Olgularının Retrospektif Analizi # İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri nde 1995-2000 Yılları Arasında İzlenen Çocukluk Çağı Tüberküloz Olgularının Retrospektif Analizi # Dursun TATAR, Serpil ALPTEKİN, İpek COŞKUNOL, Mert AYDIN, Semih

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

TÜBERKÜLOZ (VEREM) HASTALIĞI DÜNYADA TÜBERKÜLOZUN DURUMU NEDİR?

TÜBERKÜLOZ (VEREM) HASTALIĞI DÜNYADA TÜBERKÜLOZUN DURUMU NEDİR? TÜBERKÜLOZ (VEREM) HASTALIĞI Doç. Dr. Şeref Özkara / e-posta: serefozkara@hotmail.com Tüberküloz binlerce yıldır varolduğu bilinen bir mikropla oluşmaktadır; bu mikrobun adı: Mycobacterium tuberculosis

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ Egemen Ünal*, Reşat Aydın*, Gülnur Tekgöl Uzuner**, Oğuz Osman Erdinç**, Selma Metintaş* *Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 3. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 43 yaşında erkek hasta, çiftçi Yakınması: Öksürük, balgam, balgamla karışık kan tükürme, nefes darlığı Hikayesi: Yaklaşık 5 aydır öksürük ve balgam yakınması olan

Detaylı

İlimizde 1999-2003 yılları arasında saptanan tüberküloz olgularının değerlendirilmesi

İlimizde 1999-2003 yılları arasında saptanan tüberküloz olgularının değerlendirilmesi İlimizde 1999-2003 yılları arasında saptanan tüberküloz olgularının değerlendirilmesi Bülent ÖZBAY 1, Cengizhan SEZGİ 1, Orhan ALTINÖZ 1, Bünyamin SERTOĞULLARINDAN 1, Necla TOKGÖZ 2 1 Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Detaylı

Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi

Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi Tüberküloz Hastalarında Tüberküloz Hakkında Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi A. Berna DURSUN*, Z. Müjgan GÜLER*, Ömür AYDIN*, Selma FIRAT GÜVEN*, Aydın YILMAZ*, Durdu SERTKAYA** * Atatürk Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Information for contacts of Tuberculosis (TB) - Turkish January 2013 Page 1 Verem (Tüberküloz) için sizinle niçin ilişkiye geçtik? Veremli bir kişiyle temasınız

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU Kadro Adı : Yataklı Tedavi Kurumları Başhekimi Maaş : Barem 18 B (1) Müdürün yönergeleri uyarınca Daire hizmetlerinin yürütülmesinde Müdüre yardımcı olmak; (2)

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde Yılları Arasında Kayıtlı Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri

Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde Yılları Arasında Kayıtlı Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1-2003 Yılları Arasında Kayıtlı Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri Aygün ÖZTOP*, İpek ÜNSAL*, Türkan GÜNAY**, Ayşe ÖZGÜ*, Rıza ÇAKMAK*, Reyhan UÇKU**

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bilecik Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 09.05.2013 Bilecik İl Genel Meclis Toplantı Salonu Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA Saat 14:00-17:00 Kayıt 18:00-20:00 Kokteyl 20:00-24:00 Akşam Yemeği 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN SAAT AHMET YESEVİ SALONU EĞİTİM FAKÜLTESİ SALONU 9:00-10:30

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli?

Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli? Persistan ALT Yüksekliği ile Seyreden Kronik Hepatit B (KHB) Hastalarında Karaciğer Hasarının Öngörülmesinde HBV DNA Seviyesi Ne Kadar Önemli? Dr.Ercan YENİLMEZ GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Enfeksiyon

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

Çocuk Hekimleri için Akıl Defteri / Radyolojik Değerlendirmeler*

Çocuk Hekimleri için Akıl Defteri / Radyolojik Değerlendirmeler* 1 Hazırlayan: Mustafa Hacımustafaoğlu, Bursa * Bu sayfaya, konusunda uzman akademisyenlerin Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları radyolojisi ile ilgili ve kısa klinik bilgileri de içeren konusunda klinik açıdan

Detaylı

LEPROMATÖZ LEPRA (Olgu Sunumu)

LEPROMATÖZ LEPRA (Olgu Sunumu) LEPROMATÖZ LEPRA (Olgu Sunumu) Işıl İnanır 1, Nuri Özkütük 2, Ayça Tan 3, Mehmet Ateş 1, Kamer Gündüz 1 Deri ve Zührevi Hastalıklar 1, Tıbbi Mikrobiyoloji 2 Patoloji 3 Anabilim Dalları Celal Bayar Üniversitesi

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel)

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel) EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ Anket Uygulama Yöntemi Kurumlar, yüzyüze, internet, telefon, posta yolu gibi yöntemler ile anket uygulayabilirler. Anket Uygulanmayacak Kişiler 16 yaşından küçükler

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ. Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Sosyal Yapı Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 14.05.2013 Anadolu Üniversitesi Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak

Detaylı

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması ARAŞTIRMA Doğurganlık Yaş Grubunda β-hcg Testinin Araştırılması T A D Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması β-hcg Test Positivity

Detaylı

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu

Çocukluk Çağı Aşılamaları. Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Çocukluk Çağı Aşılamaları Doç. Dr. Güldane Koturoğlu Rutin Aşı Takvimi-2012 ÖNERİLEN RUTİN AŞI PROGRAMI-2012 Ulusal aşı programı DOĞUM 1. AYIN SONU 2. AYIN SONU 4. AYIN SONU 6. AYIN SONU HEPATİT B 1. Doz

Detaylı