İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi #

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi #"

Transkript

1 İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi # Aygün ÖZTOP, İpek ÜNSAL, Erol ÇİFTÇİ, Rıza ÇAKMAK Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR # Bu çalışma, Toraks Derneği 4. Yıllık Kongresi (30 Mayıs-2 Haziran 2001) nde sunulmuştur. ÖZET Bu çalışmada, 01 Ocak Aralık 1998 tarihleri arasında İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde kayıtlı olan 171 aktif tüberkülozlu olgunun dosyalarının retrospektif olarak incelenmesi amaçlandı. Bu çalışma için önceden hazırlanmış formlardan yararlanıldı. Çalışmamızda erkek/kadın oranı 2.6 olup, %54.4 ünün eğitimi ilkokul düzeyindeydi. Olguların çoğunluğunu yaş arasındaki genç erişkinler oluşturmaktaydı. Olgularımızın %78 i hastanede tüberküloz tanısı aldıktan sonra tedavilerinin takibi için dispansere başvurmuşlardı. %80.71 inde akciğer tüberkülozu mevcuttu. Erişkin akciğer tüberkülozlu olguların %79.38 inde aside dirençli basil (ARB) pozitifliği, %81.68 inde de kültür pozitifliği mevcuttu. Kültür pozitifliği tespit edilen olguların %94.4 ünde ilaç duyarlılık testi yapılmıştı. Olguların %78 i tüm ilaçlara duyarlı iken, %21.8 inde ilaç direnci mevcuttu. Yayma pozitifliği olan olguların %76.0 sında kür sağlanmıştı. ANAHTAR KELİMELER: Verem savaş dispanseri, tüberküloz SUMMARY EVALUATION OF TUBERCULOSIS PATIENTS ATTENDED TO KAHRAMANLAR TUBERCULOSIS DISPENSARY 1998 The aim of this study was to investigate and criticise retrospectively clinical presentations, the microbiological status, drug resistance and cure rates of 171 patients with active tuberculosis registered between 1 st January th December 1998 in Kahramanlar Tuberculosis Dispensary. Tuberculosis was more common among people aged years with male/female ratio of % of these patient s educational level was primary school graduate. 78% of the patients diagnosed in a hospital and then referred to our dispensary for further follow up % of the patients had pulmonary tuberculosis. Of adult pulmonary tuberculous patients, 79.38% had ARB positivity and 81.68% had culture positivity. Drug susceptibility tests were performed in 94.4% of the culture positives. 21.8% drug resistance were obtained whereas 78% were full sensitive to the drugs. The cure rate was 76.0% in smear positive patients. KEY WORDS: Tuberculosis dispensary, tuberculosis 117

2 Öztop A, Ünsal İ, Çiftçi E, Çakmak R. GİRİŞ İnsanlık tarihinin bilinen en eski hastalıklarından birisi tüberküloz (TB) dur. Geçen binlerce yıllık süre içinde hastalığın insidansında artışlar ve azalışlar gözlenmesine karşın, halk sağlığı açısından kalıcı bir tehdit olma özelliğini hep sürdürmüştür li yıllardan itibaren ortaya çıkan HIV epidemisi ve çok ilaca direnç sorunu TB nin günümüzde ileri derece bir salgın hastalık haline gelmesine yol açmıştır (1). Yapılan araştırmalarda tüm dünyada olguların %95 inin geri kalmış ve ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde saptandığı ve yine TB den ölümlerin %98 inin bu ülkelerde meydana geldiği bildirilmiştir (1). Bu nedenle TB kontrol programı içinde verem savaş dispanserlerine önemli görevler düşmektedir. TB ile mücadele konusunda ülke çapında yürütülen geniş kapsamlı çalışmalara katkısı olması düşüncesiyle bu çalışma planlanmıştır. Bu amaçla, 01 Ocak Aralık 1998 tarihleri arasında Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri ne kayıtlı 171 olgunun dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir. GEREÇ ve YÖNTEM Çalışmamızda 01 Ocak Aralık 1998 tarihleri arasında aktif akciğer TB si tanısı klinik, radyolojik, bakteriyolojik ve/veya histopatolojik olarak konulmuş olan 171 olgunun dosyaları retrospektif olarak incelendi. Önceden hazırlanmış bilgi formları her hasta için ayrı ayrı dolduruldu. Bu formlarda kaydedilen yaş, cinsiyet, medeni durum, dispansere başvuru şekli, TB yerleşim yeri, yayma pozitifliği, direnç sonuçları ve tedavi başarısı değerlendirildi. Bu çalışmada, yeni olgularda tedavi süresi genellikle dokuz ay olarak uygulanmıştır. Bu tedavi iki ay izoniazid, rifampisin, morfozinamid + etambutol ± streptomisin. İdame fazında yedi ay süreyle izoniazid + rifampisin şeklindedir (2). Tanımlar Bu araştırmada temel alınan kavram ve tanımlamalar aşağıda verilmiştir (3). Yeni olgu: Daha önce TB tedavisi görmemiş ya da bir aydan daha az süre tedavi almış hastalar. Yayma pozitif akciğer TB si: Balgam yayma muayenesinde en az iki kez aside dirençli basil (ARB) saptanan olgular ya da bir balgam yaymasında ARB saptanan ve klinik, radyolojik olarak TB ile uyumlu bulguları olan olgular ya da en az bir pozitiflik saptanan balgam yaymasının kültüründe üreme olan olgular. Yayma negatif akciğer TB si: İki hafta ara ile en az ikişer balgam muayenesinde ARB saptanmayan, radyolojik görünümü TB ile uyumlu olan, bir hafta süre ile yapılan geniş spektrumlu antibiyotik tedavisinden yarar görmeyen ve doktor tarafından TB tanısı konarak tam doz ve süre TB tedavisi başlanılan olgular ya da klinik durumu kötü, radyolojik olarak TB ile uyumlu olup hekim tarafından tam doz ve süre TB tedavisi başlanılan olgular ya da başlangıç balgam yaymalarında ARB saptanmayan ancak daha sonra kültürde üreme saptanan olgular. Kür: Tedavi başlangıcında yayma pozitif olan bir olgunun daha sonra yayma negatif hale gelmesi ve tedavi süresi bitiminde ya da bir ay öncesinde bir kez daha yayma negatifliği saptanan olgular. Tedavi tamamlama: TB tedavisi için ulusal yönergede belirtilen sürede TB tedavisi alan ancak tedavi kesiminde balgam muayenesi yapılmadan tedavisi kesilen olgular. SONUÇLAR 01 Ocak Aralık 1998 tarihleri arasında hastaneden dispanserimize bildirilen olgu sayısı 211 olup, bunun 171 (%81) i dosya açılarak takip ve tedavi altına alınırken, kalan %19 luk kısmı vermiş oldukları adreslerde bulunamaması veya davet edildikleri halde gelmemeleri nedeniyle takibe alınamadı. Değerlendirmeye alınan 171 olgunun dispansere başvuru şekli incelendiğinde 134 (%78) ünün hastanede tedavi başladıktan sonra dispansere başvurduğu, 37 (%22) sine ise dispanserde tanı konduğu tespit edildi. Takibe alınan 171 olgunun 123 (%72) ü erkek, 48 (%28) i kadındı. Erkek/kadın oranı 2.6 idi. Yaşları ise 0-88 yıl arasında değişmekte olup, gelişmekte olan diğer ülkelerde olduğu gibi genç erişkin grubunda yoğunlaşmıştı. Olguların yaş ve cinsiyete göre dağılımı Şekil 1 de görülmektedir. Yirmialtı (%15.2) olgunun hiç eğitimi yoktu, 93 (%54.4) ü ise ilkokul mezunu idi (Şekil 2). Olgular meslekler açısından Devlet İstatistik Enstitüsü 2000 yılı İzmir ili verilerine göre sınıflandırılıp karşılaştırıldı (4). TB hastaları meslekler yönünden incelendiğinde; çalışmayan nüfusta en fazla ev hanımları 118

3 İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi % Erkek Kadın ve üzeri Yaş aralığı Şekil 1. Olguların yaş ve cinsiyete göre dağılımı Yüzde Çocuk Eğitimi yok Okuryazar İlkokul Ortaokul Lise Üniversite Şekil 2. Olguların eğitim durumuna göre dağılımı. (%45.59), çalışan nüfusta ise tarım dışı üretim faaliyetlerinde çalışanlar (%55.20) idi (Tablo 1,2). Olguların öyküleri incelendiğinde 27 (%15.78) sinde temas öyküsü, 21 (%12.28) inde de TB ye eşlik eden ek hastalık vardı. En sık olarak (altısında) TB ile diabetes mellitus birlikteliği izlendi. Olguların 149 (%87.1) u yeni olgu, 9 (%5.26) u nüks, 12 (%7.02) si tedaviye ara verip dönen olgu ve 1 (0.58) i kronik olgu idi. Hastalığın yerleşim yeri ile ilgili özellikler incelendiğinde 138 (%80.71) inin akciğer TB, 33 (%19.29) ünün akciğer dışı TB olduğu saptandı (Tablo 3). Progresif primer hastalık saptanan olguların beşinde hiler adenopati birlikte parankimal konsalidasyon, birinde sadece hiler adenopati, birinde de hiler adenopati ve atelektazi şeklinde radyolojik bulgular mevcuttu. Yayma pozitif akciğer TB olguları bütün erişkin TB olgularının %79.38 ini ve tüm TB olgularının (progresif primer hastaların dışında) %63.41 ini oluşturmakta idi (Tablo 4). Akciğer TB li olguların 107 (%81.68) sinde kültür pozitifliği mevcuttu. 119

4 Öztop A, Ünsal İ, Çiftçi E, Çakmak R. Tablo 1. Tüberküloz olgularının çalışmama nedenine göre meslek dağılımı. Çalışmama nedenine göre Tüberküloz hastaları İzmir ili iş gücünde olmayan nüfus Sayı % (%) Ev hanımı İşsiz Öğrenci Emekli (SSK-memur) Toplam Tablo 2. Tüberküloz olgularının yapılan işe göre meslek dağılımı. Tüberküloz hastaları İzmir ili Yapılan işe göre çalışan nüfus Sayı % (%) İlmi ve teknik elemanlar (muhasebeci, sekreter vb.) Direktör ve üst kademe yönetici (yönetici vb.) İdari personel ve benzeri çalışanlar (postacı vb.) Ticaret ve satış personeli (seyyar satıcı, tezgahtar vb.) Hizmet işlerinde çalışanlar (kahveci, aşçı, berber, garson vb.) Tarım,hayvancılık, orman işçisi, avcı (çiftçi, ormancı vb.) Tarım dışı üretim faaliyetleri ve ulaştırma makinalarında çalışanlar (şoför, ayakkabı ve deri sanayi, dokuma sanayi vb.) Mesleği sınıflandırılamayanlar Toplam Tablo 3. Hastalığın yerleşimi ile ilgili özellikler. Hastalığın yerleşimi Olgu sayısı % Akciğer tüberkülozu Kaviteli tüberküloz Kavitesiz tüberküloz Progresif primer hastalık Akciğer dışı tüberküloz Plevra Periton Lenfadenit Kemik-eklem Larenks Üriner

5 İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi Kültür pozitif hastaların 101 (%94.4) inde antibiyogram yapıldığı saptandı. Primer direnç %20.48, sekonder direnç %27.77, toplam direnç %21.78 olarak tespit edildi. Streptomisin en fazla görülen tek ilaç direnci idi (%8.9). Primer ve sekonder direnç oranları, tedavi şekilleri ve tedavi sonuçları Tablo 5 ve 6 da gösterilmiştir. Olgularımızın %15.78 inde temas öyküsü mevcuttu. Toplam temaslı sayısı 587 olup, bunun 366 (%62.35) sına en az bir kez temaslı muayenesi yapıldı. Yüzyetmişbir hastanın 77 (%45.03) sinde BCG skarı yokken, 94 (%54.97) ünde bir veya daha fazla skar mevcuttu. Dispanserimizde takip ve tedavisi yapılan toplam 171 olgudan 161 (%94.15) i tedaviyi tamamlarken, 7 (%4.09) olgunun takip dışı, 3 (%1.75) olgunun da eksitus olduğu saptandı. Yayma pozitif olan 104 olgunun 79 (%76.0) unda kür sağlandı. Yirmidört yayma negatif olgu değerlendirildiğinde 23 (%95.8) ünün tedaviyi tamamladığı, 1 (%4.17) inin takip dışı olduğu gözlendi. Onyedi primer dirençli olguda tedavi değişikliği yapılmaksızın 14 ünün kür, ikisinin tedavi tamamlama ve birinin de eksitus olduğu tespit edildi. Primer çok ilaca dirençli olgumuzun tedavi bitiminden sonraki üç yıllık takibinde, nüks saptanmadı. Sekonder izoniazid direnci olan olgumuz da; önce iki kez düzensiz TB tedavisi alması ve daha sonra düzenli standart tedavisini tamamladıktan sonra tekrar nüks olması nedeniyle yattığı hastane tarafından amikasin, paraaminosalisilik asit (PAS), promid, siprofloksasin, morfozinamid tedavisi başlanmıştır. Bu tedavi ile kür elde edilen olguda tedavi sonrası 1.5 yıllık sürede nüks saptanmadı. Sekonder dirençli olgularımızın ikisi kür, diğer üçü takip dışı idi. TARTIŞMA TB, hastalığın kontrol altına alındığı gelişmiş ülkelerde ileri yaş gruplarını tutarken, kontrol altına alı- Tablo 4. Olguların pulmoner ve ekstrapulmoner dağılımı. Pulmoner Yayma pozitif Yayma negatif Bilinmeyen Toplam Ekstrapulmoner Toplam Sayı Pulmoner (%) Toplam (%) Tablo 5. Primer direnç oranları, tedavi şekilleri ve sonuçları. Direnç paterni Hasta sayısı Direnç oranı (%) Tedavi şekli Tedavi sonucu H HRZE/HR Kür R HRZE Eksitus (akciğer kanseri) S HRZE/HR Kür (3)* HRZS/HR Kür (3)*, TT (1)* E HRZE/HR HRZS/HR Kür (4)* H + S HRZE/HR Kür HRZS/HR TT H + S + E HRZS/HR Kür H + R + S + E HRZE/HRE Kür Dirençli toplam Duyarlı toplam * Olgu sayısı. TT: Tedavi tamamlama, H: İzoniazid, R: Rifampisin, S: Streptomisin, E: Etambutol, Z: Morfozinamid. 121

6 Öztop A, Ünsal İ, Çiftçi E, Çakmak R. Tablo 6. Sekonder direnç oranları, tedavi şekilleri ve sonuçları. Direnç paterni Hasta sayısı Direnç oranı (%) Tedavi şekli Tedavi sonucu S HRZE/HR Takip dışı R HRZES/HRE Takip dışı H Amikasin, PAS, promid, siprofloksasin, Z Kür H + E HRZES/HRE Kür Dirençli toplam Duyarlı toplam H: İzoniazid, R: Rifampisin, S: Streptomisin, E: Etambutol, Z: Morfozinamid, PAS: Paraaminosalisilik asit. namamış ülkelerde genç yaşlarda görülmektedir. Diğer bir ifade ile, TB hastalığı bir toplumda en fazla genç yaş gruplarını tutuyorsa, o toplumda hastalık bulaşıcılığını sürdürmektedir ve kontrol altına alınamamış demektir (5,6). Bizim çalışmamızda ülkemizdeki diğer çalışmalardaki gibi olgularımızın çoğunluğu genç erişkin grubunda yoğunlaşmıştır (7-12). Olgularımızın %72 si erkeklerden oluşmakta ve erkek/kadın oranı 2.6 dır. Literatürde bu oranın 1.5/1-4/1 arasında değiştiği bildirilmektedir (13-15). Erkeklerde kadınlara göre TB nin daha fazla görülmesinde erkeklerin kadınlardan sosyal açıdan daha aktif olmalarının rolü olduğu kanısındayız. Eğitim durumları incelendiğinde %54.4 ünün ilkokul düzeyinde olduğu dikkati çekti. Bu sonuç Çalışır ve arkadaşlarının çalışmasındaki %56.7 ile benzerdi (16). Bu da bize TB nin sosyoekonomik koşulları düşük olan kesimde daha yaygın olduğunu düşündürmektedir. TB olguları meslekler açısından çalışmayan ve çalışan nüfus olarak iki gruba ayrılmıştır (4). Birinci grupta en fazla ev hanımları varken, ikinci grupta tarım dışı üretim faaliyetlerinde çalışanlardı. Bu sonuç Devlet İstatistik Enstitüsü nden alınan ilimiz nüfusuna ait meslek dağılımına benzerlik göstermekte idi (4). Ancak meslek dağılımı yönünden çalışmalar incelendiğinde farklı sınıflandırmaların kullanıldığı dikkati çekmektedir (11,12,15,16). Bu nedenle ortak bir meslek sınıflandırmasının kullanılması ve daha fazla sayıda olgunun incelenmesi ile daha sağlıklı veriler elde edilecektir. Olgularımızın %78 inin ilk tanı ve tedavisini hastanede aldıktan sonra dispanserimize başvurduğu tespit edildi. Bu sonuçta bölgemizde eğitim hastanesinin ve üniversite hastanelerinin olmasının rolü olduğunu düşünmekteyiz. Özkan ve arkadaşları dispanserlerine bildirimi yapılan hastaların 1996 yılında %24 üne, 1997 yılında %19 una ulaşamadıklarını tespit etmişlerdir (17). Bu sonuçta bildirim sistemine bağlı aksaklıkların rolü olduğunu belirtmişlerdir. Bizim çalışmamızda da dispanserimize bildirilen olguların %19 una ulaşılamadı. Hastaların eksik veya yanlış adres bildiriminde bulunmaları, telefon ve/veya mektup ile davet edildikleri halde gelmemeleri, hastaların hastanelerden dispanserlere yönlendirilmesindeki yetersizlik, ev ziyaretlerinin yapılmaması gibi olumsuzluklar hastalara ulaşmayı engellemiştir. Bu nedenle bildirimlerde tam ve doğru adreslerin alınması, hastaların dispanserlere başvurması konusunda eğitilmeleri ve ülkemizde doğrudan gözetimli tedavinin yaygınlaştırılması ile hasta izlemimizdeki başarı oranımız yükselecektir. Dünya Sağlık Örgütü program koşullarında tüm TB olgularının %50 sinin yayma pozitif, %15 inin yayma negatif, %35 inin ise akciğer dışı organ TB li olgulardan oluştuğunu belirtmiştir (18). Çalışmamızda akciğer dışı TB %19.29 oranında saptandı. Bu sonuç bize akciğer dışı TB olgularının tümüne ulaşamadığımızı göstermekte olup, diğer sağlık kuruluşları ve kliniklerle iş birliğimizi arttırmamız ve bu kurumlardan bildirimlerin düzenli yapılması gerektiğini belirtmektedir. TB ile mücadelede TB hastaları ile yakın teması olanların kontrolü önemlidir. Çünkü en yüksek riskli grup temaslılardır. Yapılan bir çalışmaya göre ev içi temasta infeksiyon riski %20, yakın arkadaşlık şeklinde temasta infeksiyon riski %3.7, iş arkadaşlığında %0.3 olarak bulunmuştur (15). Temas öyküsü ile ilgili olarak literatürde %5.8 ile %14.8 gibi 122

7 İzmir Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1998 Yılında Kayıtlı Tüberküloz Hastalarının Değerlendirilmesi değişik oranlar bildirilmiştir (11,15,19-21). Olgularımızda %15.78 gibi yüksek oranda temas öyküsü saptandı. TB tanısının erken konması, düzenli tedavi ve takibin sağlanması ve temaslı kontrollerinin yapılması ile bu oranın azaltılabileceği kanısındayız. Olgularımızın %45.03 inde BCG skarı mevcut değildi. Bu oranı Akın ve arkadaşları %53.7, Özşahin ve arkadaşları %38, Aktaş ve arkadaşları %62 olarak saptamışlardır (10,11,22). TB ye karşı koruyucu etkinliği %0-80 arasında değişen BCG aşısının özellikle çocukluk çağında yaygın hastalıktan korunmada önemli bir rol oynaması nedeniyle aşılamaya daha fazla önem verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz (23). Eşlik eden hastalıklar arasında en sık %3.5 ile diabetes mellitus yer almaktadır. TB li hastalarda diyabet görülme oranı mevcut çalışmalarda %3.4 ile %9 arasında değişmektedir (24-26). Diyabetiklerde TB izlenme oranının aynı yaş ve sosyal durumdaki normal topluluğa göre daha yüksek olduğu bildirilmektedir. Artan gliserolün patojen TB basillerinin büyümesini arttırdığı bilinmektedir (21). Bu nedenle diyabetik hastaların TB açısından daha dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Parankim TB li olgularımızın %79.4 ünde yayma pozitifliği saptanmıştır. Elde ettiğimiz çalışmalarda bu oran %14.1 ile %84.5 arasında değişmektedir (9,11,18,21,27,28). Bizim bakteriyolojik pozitifliğimizin dispanserde yapılan çalışmalara göre daha yüksek olmasında dispanserimizin merkezi konumda olması, hastalarımızın büyük çoğunluğunun ilk tedavilerini hastanede aldıktan sonra takip ve tedavileri için dispanserimize devam eden hastalardan oluşması ve bünyemizde bölge laboratuvarının bulunmasının rolü olduğunu düşünmekteyiz. TB direnç oranı toplumdaki TB savaşının başarı durumunu yansıtır. Primer direnç oranı yüksekliği kötü TB kontrol programını gösterirken, sekonder direnç kötü hasta uyumunu ve/veya uygunsuz tedavi programını gösterir (29). Bizim çalışmamızda kültür pozitifliği saptanan olgularda primer direnç %20.48, sekonder direnç %27.77, toplam ilaç direnci ise %21.78 olarak saptandı. Bu oranlarımız Ege bölgesi direnç oranları ile uyumlu iken, diğer bölgelere göre daha düşük olduğu gözlendi (27,30-32). Ege bölgesi TB prevalansının (1998 %0.86) diğer bölgelere göre düşük olmasının bu sonuçta rol oynadığını düşünüyoruz (33). Primer dirençli olguların 14 ünün tedavi değişikliği yapılmaksızın kür elde edilmesi; laboratuvarların ilaç direnç testleri için standardize edilmesini, laboratuvar verilerinin referans laboratuvar tarafından değerlendirilmesini ve klinik laboratuvar iş birliğinin arttırılması gerekliliğini düşündürmektedir. Sekonder dirençli beş olgumuzun üçü takip dışı olmuştur. Bu olguların ikisinin önceki tedavilerinde de tedaviye uyum problemleri olması doğrudan gözetimli tedavi uygulamamız gerekliliğini ortaya koymaktadır. Tüm dirençli olgularımızın tedavi sonuçlarının daha iyi yorumlanması için daha fazla sayıda olgunun sonuçlarının değerlendirilmesinin yararlı olacağı kanısındayız. Yayma pozitif olgularımızın %76 sında kür sağlanmıştır. Öztürk ve arkadaşları da %72.8 oranında kür sağladıklarını bildirmişlerdir (34). Dünya Sağlık Örgütü TB ile etkin bir savaşta basil pozitif hastaların %70 inin bulunması ve bu hastaların %85 inde kür elde edilmesini hedef göstermektedir. Bu hedefe ulaşabilmemiz için doğrudan gözetim altında tedavinin en kısa sürede ülkemizdeki tüm dispanserlerde uygulanması gerektiğine inanıyoruz. Sonuç olarak, verem savaş dispanserlerinin hizmetini değerlendiren bu tür çalışmaların arttırılmasının etkin bir TB kontrol programının oluşturulmasında yardımcı olacağı kanısındayız. KAYNAKLAR 1. Kocabaş A. Akciğer tüberkülozu. In: Topçu AW, Söyletir G, Doğanay M, eds. İnfeksiyon hastalıkları. İstanbul: Nobel Tıp Kitapları, 1996; Verem Savaş Hizmetleri ile İlgili Yönergeler. Sağlık Bakanlığı Verem Savaş Daire Başkanlığı yayını, Treatment of tuberculosis guidelines for national programmes. World Health Organization. 2 nd ed. 1997; WHO/TB/ İzmir Genel Nüfus Sayımı 2000 Devlet İstatistik Enstitüsü. Ankara Koç A, Karagöz T. Tüberkülozda epidemiyolojik ölçütler ve yaş grupları analizi. Solunum Hastalıkları 1997;8: Arda H, Karagöz T, Hatabay N. Yeni akciğer tüberküloz olgularında 15 yıl ara ile yapılan yaş grupları dağılım çalışmasından epidemiyolojik mesaj. Solunum Hastalıkları 1999;10: Çobanlı B, Taşkın A, Ayas G. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Tüberküloz Bölümünde son beş yılda izlenen olgular. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1992;40:

8 Öztop A, Ünsal İ, Çiftçi E, Çakmak R. 8. Saygun N, Çobanlı B, Atakurt Y. Son bir yılda kliniğimizde izlenen ve polikliniğe başvuran hastalar arasında tüberküloz oranı. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1991;39: Kuzuca İ, Canbakan S, Mutlu A, Küsmez C. Ankara 2 nolu Verem Savaş Dispanseri nde yıllarında izlenen 256 hastanın retrospektif olarak değerlendirilmesi. Solunum Hastalıkları 1999;10: Akın N, Bilgel N. Gemlik Verem Savaş Dispanseri nin yılları arasında izlediği tüberküloz olgularının değerlendirilmesi. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1989;37: Aktaş E, Görgüner M, Sağlam L ve ark. Erzurum Verem Savaş Dispanseri nde kayıtlı aktif tüberkülozlu hastaların değerlendirilmesi (ön rapor). Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1998;46: Bodur S, Saraçoğlu İ, Kelemençe N. Balıkesir ve çevresindeki tüberküloz hastalarının epidemiyolojik özellikleri. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1990;38: Özdemir N, Ardıç S, Akgün Y ve ark. Anadolu Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları bölümünde tüberküloz tanısı alan 115 olguya genel bakış. Anadolu Tıp Dergisi 1988;10: Öğretensoy M, Akkurt İ, Canayas L ve ark. Bir yıllık çalışmada erişkin tip akciğer tüberkülozlu olguların klinik laboratuvar ve radyolojik verilerine bir bakış. In: Erkan F, Kılıçarslan Z, Tabak L, eds. II. Akciğer Hastalıkları Kongresi. İstanbul, 1990; Aktoğu S, Yorgancıoğlu A, Çırak K ve ark. Akciğer tüberkülozunda epidemiyolojik, klinik ve radyolojik bulgular (5480 olgunun analizi). TÜSAD XXII. Ulusal Kongresi kitabı 1996; Çalışır H, Açık M, Öğretensoy M, Ökten F. Tüberkülozlu olguların sosyal ve ekonomik koşulları. Solunum Hastalıkları 1997;8: Özkan Z, Çiçek M, Aktaş Z. Ankara Dispanserleri 1996 ve 1997 yıllarında yapılan tüberkülozlu hasta bildirimlerinin değerlendirilmesi. XXII. Tüberküloz ve Göğüs Hastalıkları Kongresi kitabı. Antakya 1998; World Health Organization. Global Tuberculosis Control. Surveillance, Planning, Financing. WhoReport Geneva, Switzerland, Who/CDS/TB/ Kocabaş A, Burgut R, Kibaroğlu E ve ark. Verem savaş dispanserlerinde sürdürülen tüberküloz tanı ve tedavi çalışmalarının etkinliği (ön rapor). Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1994;42: Koç N, Yeğin A, Zeybekoğlu E ve ark. Antalya ili dispanserlerinde 1993 yılında izlenen 425 tüberkülozlu olgunun değerlendirilmesi. XX. Tüberküloz ve Göğüs Hastalıkları Kongresi bildiri ve vaka özetleri kitabı 1994; Şenyiğit A, Işık R, Çoşkunsel N ve ark. Akciğer tüberkülozlu 441 vakanın retrospektif olarak incelenmesi. Solunum Hastalıkları 1997;8: Özşahin S, El R, Öz R ve ark. SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi ne sevk edilen tüberküloz hastalarının bazı özellikleri. XXI. Ulusal Türk Tüberküloz ve Göğüs Hastalıkları Kongre kitabı Ekim Marmaris 1996; Toraks Derneği Ulusal Akciğer Sağlığı Kongresi, 9-13 Nisan 2000, Belek/Antalya, tüberküloz tanı ve tedavisi ders notları: Dodurgalı R, Atabey F, Can H ve ark. Akciğer tüberkülozu olgularında günümüzde yaklaşımımız ve takip kriterlerimiz. Tüberküloz ve Göğüs Hastalıkları 3. Özel Sayısı 1997;18: Çelik P, Akın M, Yensal Ş ve ark. Tüberküloz olgularının yaş gruplarına göre klinik ve radyolojik olarak karşılaştırılması. XXI. Ulusal Türk ve Göğüs Hastalıkları Kongresi Ekim Marmaris, 1996; Çobanlı B, Acıcan T, Ayas G ve ark. Akciğer tüberkülozlu 1026 olgunun klinik, bakteriyolojik, radyolojik ve tedavi yaklaşımları açısından değerlendirilmesi. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1994;42: Yorgancıoğlu A, Akoğu S, Çırak K ve ark. Akciğer tüberkülozunda ilaç direnci. Solunum 1997;20: Karagöz T, Arda H, Erboran T ve ark. İstanbul dispanserleri çalışmalarının yeni akciğer tüberkülozlu olguların tanı-tedavi ve takip işlemleri açısından değerlendirilmesi. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2000;48: Çoban G, Akkalyoncu B, Şipit T ve ark. AGHH de 1997 yılında tüberküloz ilaç direnç oranları. Solunum Hastalıkları 2000;11: Arseven A, Eraksoy H, Uzun Y ve ark. Doğu Karadeniz bölgesinde tüberküloz ilaçlarına direnç durumu. KLİMİK Dergisi 1995; Tahaoğlu K, Kızkın Ö, Karagöz T et al. High initial and acquired resistance in pulmonary tuberculosis in Turkey. Tuberc Lung Dis 1974;75: Taşova Y, Yaman A, Saltoğlu N. Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Merkez Laboratuvarı nda tüberküloz ilaçlarına saptanan direnç oranları. İnfeksiyon Dergisi 1997;11: Bilgiç H. Tüberküloz epidemiyolojisi. In: Kocabaş A, ed. Tüberküloz kliniği ve kontrolü. Adana: Çukurova Üniversitesi Basımevi, 1991; Öztürk F, Polat D, Çalışır H ve ark. Ümraniye Verem Savaş Dispanseri yılları çalışma raporu. Ulusal Akciğer Sağlığı Kongresi kitabı Nisan 2000, Antalya. Yazışma Adresi Aygün ÖZTOP İnönü Caddesi No: 237 B-Blok D: 18 Hatay/İZMİR 124

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması

Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Verem Savaş Dispanseri Hizmet Değerlendirme Çalışması Aygün ÖZTOP*, Yasemin ŞİRİN*, Vildan Avkan OĞUZ*, Rıza ÇAKMAK* * Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri, İZMİR ÖZET Ocak 1998 tarihinde Kahramanlar Verem

Detaylı

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci

SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci SSK Ballıdağ Göğüs Hastalıkları Hastanesi nde 1995-1997 Yılları Arasında İzlenen Tüberküloz Olgularında İlaç Direnci Sefa Levent ÖZŞAHİN*, Özgür KARACAN**, Remziye EL***, Zuhal GÜLLÜ**** * SSK Ankara Eğitim

Detaylı

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi

Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 2003 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Dicle Tıp Dergisi, 7 Cilt:34, Sayı:1, (-24) Batman Verem Savaşı Dispanseri nde 3 Yılında Takip Edilen Tüberküloz Olgularının Analizi Tekin Yıldız, Levent Akyıldız, Güngör Ateş ÖZET Tüberküloz (TB) tüm

Detaylı

Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi #

Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi # Eskişehir Deliklitaş Verem Savaş Dispanseri nde Kayıtlı Akciğer Tüberkülozu Olgularının Değerlendirilmesi # Mustafa KOLSUZ*, Muzaffer ERSOY*, Cenk KÜÇÜKKEBAPÇI*, Muzaffer METİNTAŞ**, İrfan UÇGUN**, Sinan

Detaylı

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum

Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Nazilli Verem Savaş Dispanseri nde Haziran 1996-Mayıs 2000 Tarihleri Arasında Yürütülen Çalışmaların Değerlendirmesi: DGT Öncesi Durum Seren ARPAZ*, Sevtap KESKİN*, Göksel KITER**, Nejat SEZGİN*, Dilek

Detaylı

Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması

Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması Akciğer ve Akciğer Dışı Organ Tüberkülozunun Klinik ve Epidemiyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması Rezan DEMİRALAY* * Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim

Detaylı

Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler #

Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler # Isparta da Tüberkülozun Bazı Epidemiyolojik Özelliklerindeki Değişimler # Rezan DEMİRALAY* * Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı, ISPARTA ÖZET Bu

Detaylı

Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi #

Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi # Malatya Verem Savaş Dispanserlerinde İzlenen Akciğer Tüberkülozlu Hastaların Değerlendirilmesi # Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL*, Mustafa DURAN**, Levent Cem MUTLU*, Hakan GÜNEN*, Aydın ŞENOĞLU**, Ercüment

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi

Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi Afyon Verem Savaş Dispanseri nde 1990-2000 Yılları Arasında İzlenen 627 Tüberküloz Olgusunun Değerlendirilmesi Ayşe ORMAN, Mehmet ÜNLÜ, Murat CİRİT Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi #

Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Eskişehir Verem Savaş Dispanseri nde Takip Edilen Hastaların Beş Yıllık Aralarla Tanı ve Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi # Mustafa KOLSUZ*, Sibel ERSOY*, Nurhayat DEMİRCAN*, Muzaffer METİNTAŞ**,

Detaylı

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi

Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi doi 10.5578/tt.7899 Geliş Tarihi/Received: 05.04.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 07.08.2014 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz kontrol programı kapsamında il değerlendirmesi Tarkan ÖZDEMİR 1

Detaylı

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ

TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ SÜRVEYANS ÇALIŞMALARINA PRATİK YAKLAŞIM ve ÖNEMİ Prof. Dr. Yıldız PEKŞEN Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

3. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 3. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 43 yaşında erkek hasta, çiftçi Yakınması: Öksürük, balgam, balgamla karışık kan tükürme, nefes darlığı Hikayesi: Yaklaşık 5 aydır öksürük ve balgam yakınması olan

Detaylı

TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM. Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü

TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM. Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü TÜBERKÜLOZDA KAYIT ve BİLDİRİM Dr. Suha ÖZKAN Ankara Verem Savaşı İl Koordinatörü 1 AMAÇ Bildirimi zorunlu bir hastalık olan tüberkülozun kendine özgü terminolojisi hakkında bilgilenmek, ülkemizdeki, bildirim,

Detaylı

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL

DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL DÜZCE TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ DUZCE MEDICAL JOURNAL ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE 1 Muammer YILMAZ 2 Ayşe YILMAZ DÜZCE TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ TÜBERKÜLOZ BİRİMİNE KAYITLI TÜBERKÜLOZ VAKALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ:2011-2015

Detaylı

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi

Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Tüberküloz Kontrolünde Hasta ve Doktor Gecikmesi Haluk C. ÇALIŞIR*, Ahmet S. YURDAKUL*, Mihriban ÖĞRETENSOY* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Tüberküloz

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZ Esra Nurlu Temel Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. KASIM 2015 Isparta Tüberküloz çok eski çağlardan beri bilinen

Detaylı

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri #

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri # İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanseri ndeki Akciğer Tüberkülozlu Olguların Demografik, Klinik, Radyolojik ve Bakteriyolojik Özellikleri # Fahrettin TALAY*, Şenol KÜMBETLİ**, Erdoğan ÇETİNKAYA***, Sedat

Detaylı

Ýzmir de Saðlýk Çalýþanlarý Arasýnda Tüberküloz Hastalýðý Riski: Tüberküloz Meslek Hastalýðý Olarak Kabul Edilebilir mi?

Ýzmir de Saðlýk Çalýþanlarý Arasýnda Tüberküloz Hastalýðý Riski: Tüberküloz Meslek Hastalýðý Olarak Kabul Edilebilir mi? ARAÞTIRMALAR Ýzmir de Saðlýk Çalýþanlarý Arasýnda Tüberküloz Hastalýðý Riski: Tüberküloz Meslek Hastalýðý Olarak Kabul Edilebilir mi? Oðuz Kýlýnç 1, Eyüp Sabri Uçan 1, Aydan Çakan 2, Hülya Ellidokuz 3,

Detaylı

Gaziantep 2 No lu Verem Savaş Dispanseri nin 2004 yılı izlem sonuçları

Gaziantep 2 No lu Verem Savaş Dispanseri nin 2004 yılı izlem sonuçları Gaziantep 2 No lu Verem Savaş Dispanseri nin 4 yılı izlem sonuçları Osman ELBEK 1, Ahmet Doğan YARDI 2, Meral UYAR 1, Mustafa TANRIÖVER 2, Şermin BÖREKÇİ 1, Öner DİKENSOY 1 1 Gaziantep Üniversitesi Tıp

Detaylı

Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler #

Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler # Akciğer Tüberkülozu Olgularında Balgam Tetkiklerinin Sonuçları ve Bunları Etkileyen Faktörler # Mustafa KOLSUZ*, Muzaffer ERSOY*, Cenk KÜÇÜKKEBAPÇI*, Muzaffer METİNTAŞ**, Sinan ERGİNEL**, İrfan UÇGUN**,

Detaylı

Lenf Bezi Tüberkülozu #

Lenf Bezi Tüberkülozu # Lenf Bezi Tüberkülozu # Dursun TATAR*, Ebru YILMAZ GÜNEŞ*, Rıfat ÖZACAR*, Sülün ERMETE**, Hüseyin HALİLÇOLAR* * İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları ve

Detaylı

AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları

AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları AGHH de 1997 Yılında Tüberküloz İlaç Direnç Oranları Gülnaz ÇOBAN, Behiye AKKALYONCU, Tuğrul ŞİPİT, Bahadır BERKTAŞ, Berna DURSUN, Ayşe GÖZÜ Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Factors that affect the transmission risk during contact with multi drug resistant tuberculosis

Factors that affect the transmission risk during contact with multi drug resistant tuberculosis Klinik ve Deneysel Araştırmalar Dergisi Cilt/Vol, No, 336 JOURNAL OF CLINICAL AND EXPERIMENTAL Abakay INVESTIGATIONS ve ark. ÇİD TB li temaslılarında bulaş riski 3 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Çok

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor?

Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve tedavisi başlanıyor? doi 10.5578/tt.8029 Tuberk Toraks 2015;63(3):185-191 Geliş Tarihi/Received: 15.07.2014 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 19.05.2015 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Tüberküloz hastaları nerede tanı alıyor ve

Detaylı

stanbul Eyüp Verem Sava Dispanserinde Tüberküloz Hastalarının Tedavi Sonuçları ve Bu Sonuçları Etkileyen Faktörler

stanbul Eyüp Verem Sava Dispanserinde Tüberküloz Hastalarının Tedavi Sonuçları ve Bu Sonuçları Etkileyen Faktörler ARAŞTIRMA / Original Article TÜBERKÜLOZ / Tuberculosis Toraks Dergisi 2007; 8(1): 31-36 stanbul Eyüp Verem Sava Dispanserinde Tüberküloz Hastalarının Tedavi Sonuçları ve Bu Sonuçları Etkileyen Faktörler

Detaylı

Diyarbakır ilinde tüberküloz insidansını etkileyen faktörler

Diyarbakır ilinde tüberküloz insidansını etkileyen faktörler Diyarbakır ilinde tüberküloz insidansını etkileyen faktörler Abdullah Çetin TANRIKULU 1, Abdurrahman ABAKAY 2, Özlem ABAKAY 3, Adil ALP 4 1 Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya

1. OLGU. Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 1. OLGU Tüberküloz Kursu 2008 Antalya 49 yaşında kadın hasta, ev hanımı Yakınması: Öksürük, balgam Hikayesi: Yaklaşık 2 aydır şikayetleri olan hasta akciğer grafisinde lezyon görülmesi üzerine merkezimize

Detaylı

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları #

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Mevlüt TÜRE**, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri nde 1995-2000 Yılları Arasında İzlenen Çocukluk Çağı Tüberküloz Olgularının Retrospektif Analizi #

İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri nde 1995-2000 Yılları Arasında İzlenen Çocukluk Çağı Tüberküloz Olgularının Retrospektif Analizi # İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri nde 1995-2000 Yılları Arasında İzlenen Çocukluk Çağı Tüberküloz Olgularının Retrospektif Analizi # Dursun TATAR, Serpil ALPTEKİN, İpek COŞKUNOL, Mert AYDIN, Semih

Detaylı

TEMASLI MUAYENESİ. Yrd. Doç. Dr. Özkan KIZKIN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya

TEMASLI MUAYENESİ. Yrd. Doç. Dr. Özkan KIZKIN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya TEMASLI MUAYENESİ Yrd. Doç. Dr. Özkan KIZKIN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya Tüberkülozlu hasta ile temaslı olmak nedir? Akciğer tüberkülozu etkeni Mycobacterium

Detaylı

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Diyarbakır. Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Diyarbakır

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Diyarbakır. Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Diyarbakır 16 Dicle Tıp Derg / Dicle Med J A. Abakay ve ark. Cilt/Vol 37, No 1, 16-20 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL RESEARCH Tüberküloz hastalarında aile içi temas taraması yeterli midir? Köy taraması sonuçları Is household

Detaylı

442 Mycobacterium tuberculosis Su unda BACTEC Yöntemi ile Kombine laç Direncinin Ara tırılması

442 Mycobacterium tuberculosis Su unda BACTEC Yöntemi ile Kombine laç Direncinin Ara tırılması ARAŞTIRMA / Original Article TÜBERKÜLOZ / Tuberculosis Toraks Dergisi 7; 8(3): 174-178 442 Mycobacterium tuberculosis Su unda BACTEC Yöntemi ile Kombine laç Direncinin Ara tırılması Özlem Bayraktar Saral

Detaylı

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon)

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberküloz bütün yaş gruplarında görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastalıktır. Tüberküloz prevalansının yüksek olduğu toplumlarda genellikle çocuk

Detaylı

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Tüberküloz şüphesi olan çocuklarda kesin veya olası tüberküloz ve latent tüberküloz infeksiyonu tanıları

Tüberküloz şüphesi olan çocuklarda kesin veya olası tüberküloz ve latent tüberküloz infeksiyonu tanıları Tüberküloz şüphesi olan çocuklarda kesin veya olası tüberküloz ve latent tüberküloz infeksiyonu tanıları Gönül TANIR 1, Alper AKIN 2, Cumhur AYDEMİR 2, Çiğdem ÜNER 3, İsmail CEYHAN 3 1 Dr. Sami Ulus Çocuk

Detaylı

HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER)

HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER) HASTANELEREDE TANI KONULAN TÜBERKÜLOZ HASTALARININ BİLDİRİMİ ve İZLENMESİ (ASKER HASTANELER) Yrd.Doç.Dr. Oğuzhan OKUTAN Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Servisi GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, İstanbul

Detaylı

III. TÜBERKÜLOZ SEMPOZYUMU VE III. TÜBERKÜLOZ LABORATUVAR TANI YÖNTEMLERİ UYGULAMALI KURSU. 25-27 Kasım 2004

III. TÜBERKÜLOZ SEMPOZYUMU VE III. TÜBERKÜLOZ LABORATUVAR TANI YÖNTEMLERİ UYGULAMALI KURSU. 25-27 Kasım 2004 III. TÜBERKÜLOZ SEMPOZYUMU VE III. TÜBERKÜLOZ LABORATUVAR TANI YÖNTEMLERİ UYGULAMALI KURSU 25-27 Kasım 2004 Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Konferans Salonu Düzenleyenler KLİMİK DERNEĞİ TÜBERKÜLOZ

Detaylı

Tekirdağ da Tüberkülozun Yıllar İçindeki Değişimi

Tekirdağ da Tüberkülozun Yıllar İçindeki Değişimi Research Article /Araştırma Makalesi Tekirdağ da Tüberkülozun Yıllar İçindeki Değişimi The Trend of Tuberculosis in Tekirdağ Hayati Güneş 1, Remzi Altın 2, Levent Cem Mutlu 2, Mustafa Doğan 3, Mustafa

Detaylı

Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi

Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi Tüberkülozlu 64 Hasta ile Temaslı Kontrollerinden Bulunan 97 Yeni Olgunun Değerlendirilmesi Serpil ALPTEKİN*, İpek COŞKUNOL*, Mert AYDIN*, Dursun TATAR** * İzmir Eşrefpaşa Verem Savaş Dispanseri, ** İzmir

Detaylı

Prof. Dr. Ayşe Yüce. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014

Prof. Dr. Ayşe Yüce. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014 Prof. Dr. Ayşe Yüce Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Nisan-2014 1 Global Tuberculosis Report 2013, World Health Organization 2 Kötü sosyo-ekonomik

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ

EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ EK-7 KORUYUCU HİZMET GÖSTERGELERİ Gösterge Adı Gebe Tespit Oranı (Yüzde) Gebelik sürecindeki riskli durumlarla ilgili oluşabilecek sorunları en aza indirmek için gebe sayısının tespit edilmesidir. İlgili

Detaylı

Tüberkülozlu Asker Hastaların Sekiz Yıllık Tedavi Sonuçları

Tüberkülozlu Asker Hastaların Sekiz Yıllık Tedavi Sonuçları ORİJİNAL ARAŞTIRMA Tüberkülozlu Asker Hastaların Sekiz Yıllık Tedavi Sonuçları Hatice KAYA, a Faruk ÇİFTÇİ, b Erkan BOZKANAT, c Oğuzhan OKUTAN, b Zafer KARTALOĞLU, b Tayfun ÇALIŞKAN, b Ogün SEZER, d Tuncer

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM)

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM) TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM) Ne zaman etkendir? Duyarlılık testleri ne zaman ve nasıl yapılmalıdır? Nasıl tedavi edilmelidir? TDM NE ZAMAN ETKENDİR? Şebeke suyundan, topraktan, doğal sulardan,

Detaylı

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN

KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN KONGRE PROGRAMI 2 NİSAN 2003 ÇARŞAMBA Saat 14:00-17:00 Kayıt 18:00-20:00 Kokteyl 20:00-24:00 Akşam Yemeği 3 NİSAN 2003, PERŞEMBE, BİRİNCİ GÜN SAAT AHMET YESEVİ SALONU EĞİTİM FAKÜLTESİ SALONU 9:00-10:30

Detaylı

SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ SERVİKAL ÖRNEKLERDE HPV DNA ve SİTOLOJİK İNCELEME SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Begüm Nalça Erdin 1, Alev Çetin Duran 1, Ayça Arzu Sayıner 1, Meral Koyuncuoğlu 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi

İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi İstanbul Dispanserleri Çalışmalarının Yeni Akciğer Tüberkülozlu Olguların Tanı-Tedavi ve Takip İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi Turan KARAGÖZ*, Hülya ARDA*, Tülin ERBORAN**, Zeki KILIÇASLAN***, Emel

Detaylı

Akciğer Dışı Tüberküloz Olgularının Yıllara Göre Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tüberküloz Olgularının Yıllara Göre Değerlendirilmesi DOI: 10.5152/ttd.2014.4261 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL INVESTIGATION Akciğer Dışı Tüberküloz Olgularının Yıllara Göre Değerlendirilmesi The Evaluation of Non-Pulmonary Tuberculosis Cases According to Years

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri. Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007

Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri. Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007 Çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisinde cerrahinin yeri Dr. Kemal Tahaoğlu Antalya 2007 Tüberküloz tedavisinin tarihçesi İkinci Yüzyıl İstirahat, Diyet Öksürüğün önlenmesi Onsekizinci Yüzyıl Kır havası

Detaylı

TÜBERKÜLOZ Tüberküloz hastalığı gelişimi için risk faktörleri

TÜBERKÜLOZ Tüberküloz hastalığı gelişimi için risk faktörleri TÜBERKÜLOZ Tüberküloz, Mycobacterium tuberculosis mikrobu ile oluşan bulaşıcı bir hastalıktır. Kişiden kişiye solunum yoluyla bulaşir. Hasta kişilerin öksürmesi, aksırması, hapşurması, konuşması ile havaya

Detaylı

Olgu sunumu. Doç. Dr. Erkan Çakır. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

Olgu sunumu. Doç. Dr. Erkan Çakır. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Olgu sunumu Doç. Dr. Erkan Çakır Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Şikayet ve hikayesi E.K 13 yaş kız hasta Özel bir tekstil atölyesinde

Detaylı

Yaygın İlaç Dirençli Tüberküloz (YİD-TB)

Yaygın İlaç Dirençli Tüberküloz (YİD-TB) Şeref ÖZKARA Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Yaygın ilaç dirençli tüberküloz (YİD-TB), Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Görev Grubu tarafından Ekim 2006

Detaylı

Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler

Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler ARAÞTIRMALAR Tüberkülin Testi Sonuçlarýnýn Yorumlanmasý Ülkemiz Standartlarý ve Yeni Gereksinimler E.S. Uçan 1, C. Sevinç 1, Ö. Abado lu 2, S. Arpaz 3, H. Ellidokuz 4 1 Dokuz Eylül Üniv. Týp Fak. Göðüs

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

Özel durumlarda tüberküloz tedavisi

Özel durumlarda tüberküloz tedavisi Özel durumlarda tüberküloz tedavisi Dr. Serir Aktoğu Özkan aktogu@yahoo.com İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi ÖZEL DURUMLARDA TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ Gebelik Lohusalık, emzirme,

Detaylı

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserinde Yıllarında Belirlenen İlaç Direnç Oranları

İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserinde Yıllarında Belirlenen İlaç Direnç Oranları Talay ve ark. Van Tıp Dergisi: (1):-15, 2003 İstanbul Eyüp Verem Savaş Dispanserinde 1997-2000 Yıllarında Belirlenen İlaç Direnç Oranları Fahrettin Talay*, Sedat Altın**, Levent Karasulu**, Şenol Kümbetli*

Detaylı

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi

Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz. Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Küresel Bir Problem Olarak Tüberküloz Prof. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Tüberküloz: En eski hastalıklardan Tedavisi var Korunabilir En yaygın ve ölümcül

Detaylı

HIV: ALGORİTMALAR VE DİRENÇ: HIV Anti-Retro Viral Direnç: Ülkemizdeki Son Durum

HIV: ALGORİTMALAR VE DİRENÇ: HIV Anti-Retro Viral Direnç: Ülkemizdeki Son Durum HIV: ALGORİTMALAR VE DİRENÇ: HIV Anti-Retro Viral Direnç: Ülkemizdeki Son Durum Prof. Dr. Kenan Midilli İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı DSÖ: HIV in ilaç

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

Sivas İlinde Klinik Örneklerden İzole Edilen Mycobacterium tuberculosis Kompleks Suşlarının Primer Anti-tüberküloz İlaçlara Direnç Oranları

Sivas İlinde Klinik Örneklerden İzole Edilen Mycobacterium tuberculosis Kompleks Suşlarının Primer Anti-tüberküloz İlaçlara Direnç Oranları Türk Mikrobiyol Cem Derg 1(1):371, 2011 doi:10.5222/tmcd.2011.037 Araştırma Sivas İlinde Klinik Örneklerden İzole Edilen Mycobacterium tuberculosis Kompleks Suşlarının Primer Antitüberküloz İlaçlara Direnç

Detaylı

Diyarbakır ilinin yılları arasındaki tüberküloz kontrol durumu

Diyarbakır ilinin yılları arasındaki tüberküloz kontrol durumu Dicle Tıp Dergisi / 2015; 42 (2): 227-234 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2015.02.0562 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Diyarbakır ilinin 2005-2010 yılları arasındaki tüberküloz kontrol

Detaylı

Genç Askerlerde Tüberküloz İnsidansı ve Primer İlaç Direnci Oranları: Ülkemizdeki 14 Asker Hastanesinin Verileri

Genç Askerlerde Tüberküloz İnsidansı ve Primer İlaç Direnci Oranları: Ülkemizdeki 14 Asker Hastanesinin Verileri Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2012; 46(1): 26-32 Genç Askerlerde Tüberküloz İnsidansı ve Primer İlaç Direnci Oranları: Tuberculosis Incidence and Primary Drug Resistance Rates in Young

Detaylı

ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ANKARA'DA BİR TURİZM ŞİRKETİNDE ÇALIŞAN ŞOFÖRLERİN TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Songül A. VAİZOÐLU Dr. Oğuz YILMAZ Dr. Çiğdem ÖZEN Dr. Erguvan Tuğba ÖZEL İnt. Dr. Yusuf KIZIL

Detaylı

VAY BAŞIMA GELEN!!!!!

VAY BAŞIMA GELEN!!!!! VAY BAŞIMA GELEN!!!!! DİYABET YÖNETİMİNDE İNSÜLİN POMPA TEDAVİSİNİN KAN ŞEKERİ REGÜLASYONUNA OLUMLU ETKİSİ HAZIRLAYAN: HEM. ESRA GÜNGÖR KARABULUT Diyabet ve Gebelik Diyabetli kadında gebeliğin diyabete

Detaylı

Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde Yılları Arasında Kayıtlı Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri

Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde Yılları Arasında Kayıtlı Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri Kahramanlar Verem Savaş Dispanseri nde 1-2003 Yılları Arasında Kayıtlı Tüberküloz Olgularının Epidemiyolojik Özellikleri Aygün ÖZTOP*, İpek ÜNSAL*, Türkan GÜNAY**, Ayşe ÖZGÜ*, Rıza ÇAKMAK*, Reyhan UÇKU**

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları #

Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # Birinci Basamak Hekimlerinin Akciğer Tüberkülozu Konusunda Bilgi, Tutum ve Davranışları ile Tedavi Yaklaşımları # S. Erhan DEVECİ*, Teyfik TURGUT**, Yasemin AÇIK*, Figen DEVECİ**, M. Hamdi MUZ** * Fırat

Detaylı

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ

ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ ÇOCUKLULARDA TÜBERKÜLOZ FR-HYE-04-418-04 Tüberküloz (Verem) hastalığı nedir? Tıpta tüberküloz olarak adlandırılan verem hastalığına halk arasında ince hastalık da denmektedir. Tüberküloz, asıl olarak akciğerlerde

Detaylı

TÜBERKÜLOZ EPİDEMİYOLOJİSİ. Dr. Şükran KÖSE

TÜBERKÜLOZ EPİDEMİYOLOJİSİ. Dr. Şükran KÖSE TÜBERKÜLOZ EPİDEMİYOLOJİSİ Dr. Şükran KÖSE Nisan 2015 http://www.pbs.org// Global tuberculosis report 2014 Tüberküloz dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalıklarından biri olmaya devam etmektedir 2013 yılında

Detaylı

Tüberkülin Deri Testi Pozitif Çocukların Ailelerinde Tüberküloz Görülme Sıklığı

Tüberkülin Deri Testi Pozitif Çocukların Ailelerinde Tüberküloz Görülme Sıklığı Tüberkülin Deri Testi Pozitif Çocukların Ailelerinde Tüberküloz Görülme Sıklığı ORİJİNAL ARAŞTIRMA / ORIGINAL RESEARCH. TUBERCULOSIS PREVALENCE AMONG FAMILIES OF CHILDREN WITH POSITIVE TUBERCULIN SKIN

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları

Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları Kliniğimizde yeniden tedavi rejimi uygulanan akciğer tüberkülozlu olguların sonuçları Dilek SAKA 1, Müge AYDOĞDU 2, Haluk Celaleddin ÇALIŞIR 3, Filiz ÇİMEN 1, Mihriban ÖĞRETENSOY 1 1 SB Atatürk Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar

Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar Dr. Nurhan Albayrak Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Ulusal TB Referans Laboratuvarı Tüberküloz Sorun mu? Dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalığı

Detaylı

Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler

Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler Tüberküloz Tedavisinde Temel İlkeler Dr. Tülin Sevim Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları Eğitim Hastanesi Sunum Akışı Tüberküloz tedavisinin tarihçesi Tüberküloz tedavisinin biyolojik temelleri

Detaylı

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI

TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI TÜRKİYE DE HIV/AIDS EPİDEMİYOLOJİSİ VE KONTROL PROGRAMI Dr. M. Bahadır Sucaklı Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Klinik HIV/AIDS Sempozyumu 26-27 Kasım 2011 Antakya HIV/AIDS Kontrol

Detaylı

SAĞLIĞI KORUMANIN VE DAHA ĐYĐYE GÖTÜRMENĐN ĐLKELERĐ. DOÇ.DR. EMEL ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı

SAĞLIĞI KORUMANIN VE DAHA ĐYĐYE GÖTÜRMENĐN ĐLKELERĐ. DOÇ.DR. EMEL ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı SAĞLIĞI KORUMANIN VE DAHA ĐYĐYE GÖTÜRMENĐN ĐLKELERĐ DOÇ.DR. EMEL ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı Çevre Kişi Etken Olumlu Olumsuz Sağlık sürer Hastalık Đyileşir Kronikleşir Sakat bırakır Öldürür Hastalığın

Detaylı

BÖLGE TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARINDAN GÖNDERİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SUŞLARININ MAJOR ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIKLARI

BÖLGE TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARINDAN GÖNDERİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SUŞLARININ MAJOR ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIKLARI PS-1 BÖLGE TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARINDAN GÖNDERİLEN MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SUŞLARININ MAJOR ANTİTÜBERKÜLOZ İLAÇLARA DUYARLILIKLARI M. Bakır SAYĞAN, Fatih OCAK, İsmail CEYHAN, Salih CESUR, Gülnur TARHAN,

Detaylı

YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ

YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun YETİŞKİNLERDE TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ Y. Doç. Dr. Serhat Fındık Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Göğüs

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU

Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Tüberkülozun etkin kontrolü için; Yayma sonuçları Kültür ve identifikasyon Duyarlılık testleri ; 24 saat ; 21 gün ; 30 günde bildirilmeli CDC, 1995

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. KİŞİSEL BİLGİLERİ Adı Soyadı : Bahar (VARDAR) İNKAYA Doğum Yeri ve Tarihi : Salihli/MANİSA, 16.03.1980 Ünvanı : Öğretim Görevlisi Adres : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi

Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Pratisyen Hekimlerin Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Konusunda Bilgi ve Tutumlarýnýn Deðerlendirilmesi Dr. Ahmet Akýcý*, Dr. M. Ümit Uðurlu*, Dr. Narin Gönüllü*, Dr. Þule Oktay*, Sibel Kalaça** Akýlcý olmayan ilaç

Detaylı

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON)

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARLARI VE LABORATUAR AĞI(ORGANİZASYON) ULUSAL TÜBERKÜLOZ KONTROL PROGRAMI KAPSAMINDA ORGANİZASYON VE YÖNETİM BOYUTUYLA MİKOBAKTERİ LABORATUAR AĞI VE LABORATUAR HİZMETLERİNDE MEVCUT DURUMUMUZ Uzm. Dr. Feyzulah Gümüşlü Refik Saydam Hıfzıssıhha

Detaylı

GİRESUN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ UYUM REHBERİ

GİRESUN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ UYUM REHBERİ GİRESUN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ UYUM REHBERİ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN 1 İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı Giresun

Detaylı

İlimizde 1999-2003 yılları arasında saptanan tüberküloz olgularının değerlendirilmesi

İlimizde 1999-2003 yılları arasında saptanan tüberküloz olgularının değerlendirilmesi İlimizde 1999-2003 yılları arasında saptanan tüberküloz olgularının değerlendirilmesi Bülent ÖZBAY 1, Cengizhan SEZGİ 1, Orhan ALTINÖZ 1, Bünyamin SERTOĞULLARINDAN 1, Necla TOKGÖZ 2 1 Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Detaylı

Prof. Dr. Hayati Bilgiç

Prof. Dr. Hayati Bilgiç 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜRKİİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU VE ERADİİKASYON ((KONTROL)) PROGRAMII Prof. Dr. Hayati Bilgiç GATA Göğüs Hastalıkları

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Dr. Şeref ÖZKARA 1. TÜBERKÜLOZ KONTROL (VEREM SAVAŞI) PROGRAMI

TÜBERKÜLOZ. Dr. Şeref ÖZKARA 1. TÜBERKÜLOZ KONTROL (VEREM SAVAŞI) PROGRAMI TÜBERKÜLOZ Dr. Şeref ÖZKARA BAŞLIKLAR 1. TB kontrol (verem savaşı) programı 2. TB tanısı 3. TB bildirimi, temaslı muayenesi, koruyucu tedavi 4. TB tedavisi 5. TB tedavisinin takibi, sonlandırılması 6.

Detaylı

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD 1 Soğuk su içmeyi engelleyerek soğuk algınlığını önleyebilir miyiz? Vitamin C vererek gribi önleyebilir

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Akılcı İlaç Kullanımı, İlaç Tedarik Yönetimi ve Tanıtım Daire Başkanlığı Tüm maddeler zehirdir, ilacı zehirden ayıran dozudur 3 Akılcı İlaç Kullanımı

Detaylı

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Sağlık kuruluşları hizmet, eğitim, araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kompleks yapılardır. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları

Detaylı