TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ"

Transkript

1 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler Dr. Cemil ERTEM Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomi Programı Koordinatörlüğü RAPOR Kasım, 2014

2 RAPOR ANALİZ DANIŞMA KURULU Alfabet k Sıra Ahmet Şahin, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Aslı Kaya, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Aydın Uz, Türkiye İstatistik Kurumu Cüneyt Tat, Konya Çimento A.Ş. Dr. Sencer Peker, Gazi Üniversitesi Ebru Şen, Türkiye İstatistik Kurumu Göktuğ Şahin, Gazi Üniversitesi Okhan Şentürk, KONUTDER - Konut Geliştiricileri ve Yatırımcılar Derneği Yelda Ayaz, Türkiye İstatistik Kurumu 2

3 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler İÇİNDEKİLER SUNUŞ...4 ÖNSÖZ...5 GİRİŞ TÜRKİYE DE KONUT SEKTÖRÜNÜN ÖNEMİ TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜNÜN MEVCUT DURUMU KONUT SEKTÖRÜNDEKİ BALON TARTIŞMALARI ÇALIŞTAY SONUÇLARI VE ÖNERİLER KULLANILAN KAYNAKLAR...29 TABLO VE GRAFİKLER Grafik 1. İnşaat Sektörünün GSYİH İçindeki Payı (%)...7 Grafik 2. İnşaat Sektörünün İstihdam İçindeki Payı (%)...8 Grafik Dönemine İlişkin Nüfus Projeksiyonları...9 Grafik 4. GSYH ve İnşaat Sektörünün Büyüme Hızları (%) Grafik 5. Türkiye Yapı Ruhsatı Verilen Daire Sayısı, Yapı Kullanım İzin Belgesi Verilen Daire Sayısı ve Konut Satış Verileri ( *) Grafik Dönemi Üretilen Konutların Üretici Dağılımı Grafik 7. Türkiye Konut Fiyatları Endeksi ve Yıllık Yüzde Değişim Grafik 8. Türkiye Yeni Konut Fiyatları Endeksi ve Yıllık Yüzde Değişim Grafik 9. Mevsim Etkilerinden Arındırılmış İnşaat Sektörü Güven Endeksi ( ) Grafik 10. Konut Kredisi Faiz Oranlarının Seyri (Aylık Ortalama) Grafik 11. Bir Önceki Çeyreğe Göre BİME ve TKFE Gelişmeleri (%) Grafik 12. Takvim ve Mevsim Etkilerinden Arındırılmış İnşaat Ciro ve Üretim Endeksleri (Çeyreklik%) Grafik 13. Gelecek 12 Aylık Dönemde Konut Tamiratına Para Harcama İhtimali ve Gelecek 12 Aylık Dönemde Konut Satın Alma veya İnşa Ettirme İhtimali Tablo 1. Türkiye İçin Seçilmiş Sektörlerin Büyüme Hızları ( ) Tablo 2. Yabancılara Yapılan Konut Satışları ( , Adet) Tablo 3. Gelir Grupları (TL) - Aylık Tablo 4. Konut Kredisi Kullanan Bireylerin Gelir Gruplarına Göre Dağılımı (%) Tablo 5. Gelir Gruplarının Toplam Konut Kredisi İçindeki Payları (%) Tablo 6. Türkiye Konut Sektörü SWOT Analizi

4 RAPOR SUNUŞ Türkiye nin ekonomisinin içerisinde bulundu u de i im ve dönü üm sürecinin bir sonucu olarak kar m za ç kan ekonomik büyüme trendi yakla k 20 çeyrektir h z kesmeden devam ediyor Küresel Finansal Krizi nin ard ndan de i en ekonomik dengelerin ard ndan, ABD nin henüz krizin etkilerinden tam olarak kurtuldu unu ifade etmek u a amada pek mümkün görünmüyor. Bununla birlikte AB nin ya ad borç krizinin de bir müddet daha devam edece i öngörülüyor. Ortado u daki I D tehlikesi ile beraber ya anan ticari durgunlu a Asya ekonomilerinden gelen kötü sinyalleri de eklersek, Türkiye nin büyümede yakalad trendin önemi bir kez daha ortaya ç k yor. te bu ba ar l büyüme trendinin belki de en önemli unsurlar ndan biri olarak kar m za ç kan n aat Sektörü ve onun en önemli bile eni olan konut sektörü, izlenmesi ve analiz edilmesi gereken en önemli sektörlerden birisi olarak kar m z ç k yor. Zira konut sektörü art k yaln zca yerli firmalar n hakim oldu u bir yat r m alan olmaktan ç km ; Bat l irketlerin, yat r m fonlar n n ve körfez sermayesinin de ilgi gösterdi i çok aktörlü ve daha rekabetçi bir ekonomik faaliyete dönü mü tür. Türkiye deki konut sektörüne ili kin olarak uzunca bir süredir artan fiyatlar n etkisi ile bir balon olu up olu mad tart mas biraz da sektörün bu yeni yap s ndan kaynaklanmaktad r. Bu nedenledir ki Türkiye deki konut sektörüne ili kin tart malar art k yaln zca içeride de il, ayn zaman yabanc ekonomi bas n na da yans maktad r. Dolay s yla böyle bir de i im döneminde, konut sektörünün analiz edilmesi daha da önem kazan yor. Elinizdeki rapor kendi alan ndaki ilklerden olup, Türkiye nin konut sektörünü etrafl ca ele almakta ve neticesinde bir SWOT analizine yer vermektedir. Türkiye nin konut sektörüne ili kin yap lan çal taylarda konunun uzmanlar bir araya gelmi ve konu pek çok aç dan ele al nm t r. Sektöre ili kin f rsatlar ve olas riskler masaya yat r lm ve sonuçta elinizdeki rapor ortaya ç km t r. En güncel verilerle ve uzmanlar n objektif yakla mlar ile ele al nan sektöre ili kin analizimizin haz rlanmas nda eme i geçen SDE Ekonomi Koordinatörlü ü uzmanlar na te ekkür eder; konuyla ilgili her kesime faydal olmas n dilerim. Sayg lar mla. Prof. Birol AKGÜN Director SDE Başkanı of SDE 4

5 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler ÖNSÖZ Türkiye ekonomisinin 2001 yılında yaşadığı krizin ardından yakaladığı yüksek oranlı büyüme her ne kadar 2008 Küresel Finansal Krizi ile beraber kısa bir süre kesintiye uğrasa da, krizin etkilerinin atılmasının ardından hala devam ediyor. Özellikle 2013 yılının tamamında beklentilerin üzerinde yakalanan büyüme hızı ile beraber Türkiye ekonomisinin dinamikleri üzerindeki ilgi her geçen gün artıyor. Şüphesiz bu dinamiklerden en önemlilerinden bir tanesini inşaat sektörü oluşturuyor. Zira dışa bağımlı olmadığımız nadir sektörlerden birisi olan inşaat sektörü, Türkiye ekonomisinin büyümesinin önemli aktörlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Yerli kaynak kullanımı, istihdama yaptığı katkı ve Türkiye dışında da elde edilen başarılar sektörün önemini giderek arttıyor. İnşaat sektörünün alt dallarından biri olan konut sektöründe de gelişim devam ediyor. Konut sektöründe yakalanan ivme sektör üzerindeki ilginin yoğunlaşmasına neden oluyor. Özellikle ABD de yaşanan ve tüm dünyayı kısa sürede etkisi altına alan mortgage krizi, söz konusu sektör üzerindeki hassasiyetleri de beraberinde getiriyor. Konut sektörü ve oluşturduğu dışsallığın önemi her geçen gün artarken, sektörün sürdürülebilirliği konusu da sık sık gündemi işgal ediyor. Bu bakımdan sektörün genel durumunu bilmek ve geleceğe ilişkin bir perspektif çıkarmak amacıyla Stratejik Düşünce Enstitüsü, konuya taraf olan sektör temsilcileri, TOKİ yetkilileri, TÜİK uzmanları, TCMB uzmanları, sektör tedarikçileri ve akademisyenlerden oluşan bir grupla çalıştaylar düzenledi. Bu çalıştaylar neticesinde elde edilen bilgi ve veriler ile şu anda elinizde bulunan bu analiz ortaya çıktı. Detaylarını ilerleyen sayfalarda bulabileceğiniz analizimizin, sektör, sektör temsilcileri ve konuya taraf herkese faydalı olması dileğiyle 5

6 RAPOR GİRİŞ Dünya ekonomisi 2008 yılında sonuçlarını önceden tahmin edemeyeceği büyüklükteki bir ekonomik krizle karşı karşıya kaldı. Ekonomistlerin hemen hemen hepsi krizin çıkışına ABD deki mortgage sisteminde meydana gelen sıkıntının neden olduğu üzerinde fikir birliğine vardı. Mortgage sisteminin çıkmaza girmesinin ardından yaşanan süreçte ABD konut sektöründe oldukça ciddi sıkıntılar yaşandı. Konut kredilerinin geri ödenmemesi ile başlayan süreçte konut fiyatlarında ciddi düşüşler oldu ve buna bağlı olarak da yüksek miktarda bir arz fazlası meydana geldi yılında başlayan bu sürecin ardından ABD konut sektörünün hali hazırda toparlandığını söylemek halen güç. Özellikle yeni ve ikinci el konut satış verilerinde istenilen ivmenin henüz yakalanmadığı açıklanan verilerden görülüyor. Bununla birlikte sektördeki sıkıntının neden olduğu krizin etkilerinin de bittiğini iddia etmek de oldukça zor. Krizin etkileri ABD de hissedildiği gibi Avrupa Birliği ni de önemli ölçüde etkisi altında tutuyor. Örneğin halen devam eden ve sürekli gündemde olan Londra daki konut fiyatları bunun en belirgin örneğini oluşturuyor. Bununla birlikte AB nin toparlanmak adına attığı adımların başında gelen tahvil alım programı da krizin etkilerinin uzunca bir süre daha devam edeceğinin sinyalini veriyor Küresel Finansal Krizi ni en az hasarla atlatan ve en kısa sürede krizin etkilerinden kurtulan ülkelerden birisi olan Türkiye nin son dönem büyümesinin önemli sektörlerinden birini de inşaat sektörü oluşturuyor. Özellikle sağladığı önemli istihdam ve yarattığı çarpan etkisi ile sektörün sürdürülebilirliği son derece önemlidir. Dünya ekonomisi için büyüme tahminleri ve dünya ticaret hacminin büyümesi önümüzdeki dönem için aşağı yönlü revize edildi. Bu bakımdan Türkiye ekonomisi büyüme rakamlarının önümüzdeki dönemdeki seyrine ilişkin olarak temel dinamiklerden bir tanesi olan inşaat sektörünün durumu daha da önem kazanıyor. Türkiye deki inşaat sektörünün yüzde 80 e yakını konut inşaatlarından oluştuğu için inşaat sektörü ile konut sektörü iç içe geçmiş durumdadır. Son 10 yıldır Türkiye deki inşaat sektörü oldukça güçlü bir gelişim göstermiştir. Söz konusu dönemde konut satışları rekorlar kırmış ve bununla birlikte konut fiyatlarında da artışlar yaşanmıştır. Yeni yapılan konut projeleri ve projelere kolay kredi temin ederek katılabilme şansı, sektörün önünü açmıştır. Artan nüfus ve artan gelire bağlı olarak bireylerin hem ihtiyaç hem de yatırım amaçlı rağbet gösterdiği sektörün son dönemde yarattığı katma değer de giderek artmaktadır. Yaşadığı 2001 krizinin ardından Türkiye ekonomisinde alınan önlemler ve yapılan reformlara ek olarak, dünyadaki likiditenin de artması önceleri oldukça durgun olan sektörün canlanmasını sağlamıştır. Kendisi ile beraber 250 ye yakın alt sektörü de canlı tutan konut sektörü ve sektörün son dönemde gösterdiği yavaşlama sinyalleri, sektörü izlenmesi gereken önemli sektörlerden biri haline getirmiştir. Bu bakımdan sektördeki gelişmelerin objektif bir 6

7 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler şekilde ele alınması ve olası sorunların önüne geçilebilmesi için proaktif önlemler almak son derece zaruri hale gelmektedir. Zira sektörün yapısı itibariyle, olumlu ya da olumsuz tüm gelişmelerin etkileri eş zamanlı değil gecikmeli olarak sektöre yansımaktadır. Dolayısıyla alınan önlemlerin etkileri de gecikmeli olacağından mevcut durumu önceden analiz etmek son derece faydalı olacaktır. Sektörün Türkiye ekonomisindeki yeri bir sonraki bölümde detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. 1. TÜRKİYE DE KONUT SEKTÖRÜNÜN ÖNEMİ Türkiye nin son dönemdeki ekonomik büyümesine en çok katkı sağlayan sektörlerden bir tanesi hiç şüphesiz inşaat sektörüdür. İnşaat sektörünün 2012 yılı için GSYİH içindeki payı yüzde 5,7 iken bu rakam 2013 yılının tamamı için yüzde 5,9 olarak gerçekleşmiştir yılında sadece yüzde 0,6 büyüyen sektör 2013 yılında büyüme hızını yüzde 7,1 e çıkartmayı başarmıştır. Sektörün önemli katkılarından bir diğeri de istihdam üzerinde yarattığı etkidir. İnşaat sektörü 2013 yılında toplam istihdamın yüzde 7 sini sağlamıştır. Özellikle yaz aylarında bu rakamın arttığını ve önemli bir pozitif dışsallık yarattığını da unutmamak gerekir. Sektörün 2001 yılından bu yana GSYİH ya yaptığı katkıyı aşağıdaki grafikte görmek mümkündür. Graf k 1. İnşaat Sektörünün GSYİH İç ndek Payı (%) ,0 5,4 5,5 6,4 6,5 5,8 5,8 5,9 5,9 6 5,7 5,8 5,7 5, Kaynak: TÜİK verileri, 2014 İlk 6 Ay Verisi 7

8 RAPOR Sektörün Türkiye GSYİH sındaki payı 2013 yılsonu itibariyle yüzde 5,9 olarak gerçekleşmiş ve 2014 yılının ilk 6 ayında ortalama yüzde 6 olmuştur. Genel olarak sektörün GSYİH içerisindeki yapısı incelendiğinde 2001 yılında yüzde 5 iken takip eden yıllarda bir artış ivmesi kazandığı ve bu ivmenin de 2008 krizinin etkilerinin hissedildiği 2009 yılına kadar devam ettiği görülmektedir. Yaşanan küresel krizin etkisi ile sektörün payı yüzde 5,2 ye kadar düşmüştür. Ancak bu rakam Türkiye nin yaşadığı 2001 krizinin olduğu dönemden bile yüksektir. Takip eden yılda sektör toparlanmayı başarmış ve 2013 yılına kadar ortalama 5,7 nin üzerinde katkı sağlamayı başarmıştır. Şüphesiz ki bu katkı istihdam rakamlarına da yansımaktadır. Graf k 2. İnşaat Sektörünün İst hdam İç ndek Payı (%) Yüzde 8, , , , , , * 5,0 *2014 Haziran Ayı Rakamları, Kaynak; TÜİK Verileri İnşaat sektöründeki büyümeye bağlı olarak sektörde istihdam edilenlerin sayısı ve toplam istihdam içerisindeki oranı da artmaktadır. Bu bakımdan sektörün oluşturduğu en önemli dışsallıklardan bir tanesinin istihdam olduğu söylenebilir. AB ülkelerinin halen çok yüksek işsizlik rakamları ile baş başa olduğu bu süreçte konu Türkiye açısından ele alınırsa, sektörün sağladığı istihdamın önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. KONUT-DER tahminlerine göre, sektördeki yüzde 1 lik büyüme inşaat sektöründe 13 bin kişilik bir istihdam sağlarken, tekstil, mobilya, beyaz eşya vb. sektörler düşünüldüğünde toplamda 25 bin kişilik bir istihdam kaynağı oluşturduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte sektöre olan hali hazırdaki ihtiyaç önümüzdeki yıllarda da artacaktır. Zira Türkiye nin nüfus artış hızı 2013 yılı itibariyle yüzde 1,37 dir. Projeksiyonlar göre Türkiye nin 2023 yılındaki nüfusunun yaklaşık 84,3 milyon olması beklenmektedir. 8

9 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler Aşağıdaki grafikte yılları için Türkiye nüfus projeksiyonu görülmektedir. 50,0 Graf k Dönem ne İl şk n Nüfus Projeks yonları 1 47,0 47,1 44,0 41,0 38,0 35,0 43,1 38,8 37,7 37,5 37, Kaynak: Türkiye İş Bankası, Türkiye Konut Piyasasındaki Gelişmeler, Aralık, 2013, s,2. Genç ve dinamik bir nüfus profiline sahip olan Türkiye de orta ve uzun vadede çalışabilir nüfusun artmasının, hanehalkının gelirlerini destekleyerek konut talebini olumlu yönde etkilemesi beklenmektedir. Yapılan değerlendirmede, konut edinimlerinin daha çok 30 yaş ve üzerindeki nüfus grubu tarafından gerçekleştirileceği ve konut sahiplik oranının mevcut seviyelerini koruyacağı öngörülmüştür. Nitekim 2011 yılında TÜİK tarafından gerçekleştirilen Nüfus ve Konut Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye de hanehalkının konut sahiplik oranı %67,3 seviyesindedir. Bu çerçevede, 2013 yılında 38,8 milyon kişi düzeyinde olan 30 yaş ve üzerindeki nüfusun önümüzdeki 10 yıllık süreçte 47,1 milyona ulaşacağı, böylece toplam 20 milyon civarındaki mevcut konut stokunun yaklaşık 4,5 milyon adet yeni giriş ile 25 milyona yaklaşacağı öngörülmektedir. 2 Bu rakamlar nüfus artışının ve mevcut demografik yapının önümüzdeki dönemde yıllık ortalama 450 bin konut talebi oluşturacağı anlamına gelmektedir, ancak bu beklentilerin istatistiklere yansıması için piyasa koşullarının uygun olması gerektiği de unutulmamalıdır. 1 Önümüzdeki 10 yıllık dönemde demografik yapıdaki değişimin konut talebini ne ölçüde etkileyeceğine yönelik yapılan değerlendirmede TÜİK tarafından hazırlanmış olan nüfus projeksiyonları kullanılmıştır. 2 Türkiye İş Bankası, Türkiye Konut Piyasasındaki Gelişmeler, Aralık, 2013, s,2-3. 9

10 RAPOR İnşaat sektörünün sürdürülebilirliğinin bir diğer önemi de sektörün şoklar karşısında gösterdiği tepkidir. Zira 2008 yılında ABD kaynaklı başlayan küresel krizde Türkiye de en çok etkilenen sektör olarak karşımıza inşaat sektörü çıkmaktadır. Aşağıdaki tabloda yıllara göre sektörlerin büyüme hızları gösterilmiştir. Yıl Tablo 1. Türk ye İç n Seç lm ş Sektörler n Büyüme Hızları, ( ) Tarım, Avcılık ve Ormancılık İmalat Sanayi İnşaat Toptan ve Perakende Ticaret ,4 6,9 4,9 7, ,1-7,6-17,4-16, ,3 2,9 13,9 6, ,2 8,4 7,8 11, ,7 11,9 14,1 13, ,6 8,2 9,3 9, ,3 8,4 18,5 6, ,0 5,6 5,7 5, ,6-0,1-8,1-1, ,7-7,2-16,1-10, ,4 13,6 18,3 13, ,2 10,0 11,5 11, ,1 1,7 0,6 0, ,1 3,8 7,1 4,9 2014* 0,2 3,6 3,8 1,8 Kaynak: TÜİK verileri, 2014 Yılı İlk 6 Ay Görüldüğü üzere 2001 yılı başında yaşanan kriz ile 2008 yılsonu itibariyle başlayan küresel krizin ardından Türkiye de en çok küçülen sektör, inşaat sektörü olmuştur (Tablo 1). Ancak bununla birlikte krizin sonrasında en hızlı büyüme oranını yakalayan sektör de inşaat sektörüdür. Bu bakımdan sektörün sürdürülebilirliği konusu, hem kriz dönemleri hem de krizden çıkış dönemleri açısından son derece büyük önem arz etmektedir. 10

11 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler Grafik 4 te inşaat sektörü ve GSYİH büyüme hızları gösterilmektedir. Graf k 4. GSYH ve İnşaat Sektörünün Büyüme Hızları (%) 25,0 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0-5,0-10,0-15,0-20, * Kaynak: TÜİK verileri, 2014 İlk 6 Aylık veriler GSYİH ile inşaat sektörü büyüme hızları incelendiğinde, inşaat sektörü büyüme hızının hemen hemen her dönem GSYİH büyüme hızı ile aynı yönde fakat daha yüksek seviyelerde hareket ettiği gözlemlenmektedir. Ancak kriz dönemlerinde sektörün son derece olumsuz etkilendiği ve çok hızlı bir şekilde küçüldüğü görülmektedir. Sektörün sadece istihdam vb. için değil aynı zamanda cari açık açısından da büyük önemi bulunmaktadır. Türkiye deki inşaat sektörünün ihtiyaç duyduğu hammaddenin tamamına yakın kısmı yerli mallarla sağlanmaktadır. Bu bakımdan sektörün cari açığa olumsuz etki eden bir yapısı bulunmamaktadır. Hatta özellikle yurtdışında devam eden projelerden elde edilen gelirlerin de yurtiçine aktarıldığı düşünülürse sektörün sadece istihdam vb. için değil aynı zamanda cari açık açısından da önemi görülecektir. Görüldüğü üzere konut sektörü ve bağlı bulunduğu inşaat sektörü Türkiye ekonomisi için son derece büyük önem arz eden ve yakından takip edilmesi gereken bir konumdadır. Bu maksatla takip eden dönemlerde olası bir kırılganlık yaşamamak için sektörün mevcut durumu ele alınmalı ve sorun çıkarabilecek unsurlar tespit edilerek proaktif önlem mekanizmaları hazır tutulmalıdır. 11

12 RAPOR 2. TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜNÜN MEVCUT DURUMU Türkiye, inşaat sektörü ve buna bağlı olarak da konut sektörü son 10 yıldır büyük bir atılım göstermektedir. Şehirlerde özel teşebbüslerin projelerine ilave olarak kamunun inşaat sektöründeki büyük yatırımları da devam etmektedir. Önümüzdeki yıllarda toplam değeri 70 milyar doların üzerinde olan; Türkiye nin en pahalı projesi olan 3. Havaalanı, Kanal İstanbul, Kanal İstanbul etrafındaki yapılar, 3. Köprü, İstanbul Finans Merkezi, Boğaz ın altından tüp geçit, Galataport gibi pek çok proje hayata geçecektir. Türkiye konut sektörünün küresel kriz dahil son yıllardaki seyrini detaylı inceleyebilmek için öncelikle değerlendirilmesi gereken verilerin başında; yapı ruhsatları, yapı kullanım izinleri ve konut satış bilgileri gelmektedir. Süreçteki gelişimi takip etmek açısından bu üç veri aşağıdaki grafikte eş anlı olarak gösterilmiştir. Graf k 5. Türk ye Yapı Ruhsatı Ver len Da re Sayısı, Yapı Kullanım İz n Belges Ver len Da re Sayısı ve Konut Satış Ver ler ( *) * Kaynak: TÜİK Verileri, *2014 İkinci Çeyrek Verileri 12

13 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler Veriler incelendiğinde 2010 yılında küresel krizden çıkışın etkisi ile sektörün ciddi bir üretim hamlesine girdiği görülmüştür yılında yapı ruhsatı alınan daire sayısı toplamda adet iken, konut satışı adet olarak gerçekleşmiştir. Sektörün bu farkı 2013 yılı içerisinde düzelttiği görülmektedir. Zaten bir konutun tapuda el değiştirmesi işlemi de inşaat süresine bağlı olarak gecikmeli olmaktadır. Ancak yine de konut satış sayılarının takip edilmesi olası bir riskin önüne geçilmesi açısından önem taşımaktadır. Son dönemde konut satış hızında yaşanan azalma dikkate alındığında sektöre ilişkin bazı proaktif önlemlerin gündeme alınması gerekebilir. Bu bakımdan sektör tecrübelerine göre bir konutun tamamlanmasının ortalama 2,5-3 yıl olduğu varsayımı altında eldeki yapı ruhsatı verilerine göre Türkiye konut sektörü için 2016 yılının büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Bu bakımdan hali hazırda arza yönelik bir sıkıntı olmadığı düşünülebilir ancak 2013 yılında önceki yıllara oranla artan yapı ruhsatı sayılarının, yapı kullanım iznine dönüşeceğinin düşünüldüğü 2016 ve 2017 yıllarına yönelik olarak konut satış rakamlarının dikkatle takip edilmesi gerekmektedir. Türkiye konut sektöründe şu aşamada esasen fiyat mekanizması değil arz-talep dengesi daha büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla konut sektöründeki üretim planlaması konusu gündeme alınmalı ve sektöre girişlerde belirli bir standardizasyon sistemi düşünülmelidir. Başka sektörlerdeki yatırım imkanlarının zorluğu ve yatırımın geri dönüş süreleri düşünüldüğünde konut sektörü giderek daha cazip hale gelmektedir. Ancak bu durum hem arz yönlü bir risk oluşturmakta hem toplam tasarruflara olumsuz etki etmekte hem de sektör bilgisi olmayanların yaptıkları yatırımları oldukça riskli hale getirmektedir. Diğer sektörlerde faaliyet gösteren firmaların, konut sektörüne girmeleri firmaların tecrübeli oldukları sektörlerindeki konumlarına da zarar verebilmektedir. O halde özellikle belediyelerin, konut miktar planlamasında daha dikkatli olmaları gerekmektedir. Türkiye konut sektöründeki pazar yapısı aşağıdaki grafikte gösterilmektedir. 13

14 RAPOR Graf k Dönem Üret len Konutların Üret c Dağılımı 9,1% 1,5% 89,4% Kaynak: KONUT-DER verileri Görüldüğü üzere Türkiye de konut üretiminin yaklaşık yüzde 10 u TOKİ ve Emlak Konut GYO tarafından gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte markalı konut üreticilerinin toplam payının yüzde 3 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Geriye kalan konutların ise çoğunluğunun 5-10 dairelik apartmanlar inşa eden küçük ölçekli firmalar tarafından üretildiği görülmektedir. Bu durum sektörde önemli bir kayıtdışı sorunu olduğuna işaret etmektedir. Zira sektörün yüzde 90 ına yakınının küçük ölçekli firmalar tarafından domine edilmesi bu konudaki şüpheleri artırmaktadır. Bununla birlikte markalı olmayan konut üretimi ve sektöre girişte belirli bir standardizasyon olmaması sektörün kırılganlığı adına bazı riskleri de içinde barındırmaktadır. Bu risklerin başında; Sektör tecrübesi olmayan firmaların sektöre olumsuz etki yapması, Başka sektörlerden elde edilen karların konut sektörüne aktarılması, Toplam tasarrufların negatif etkilenmesi, Görece olarak yüksek fiyatlara mal olan konutların fiyatları yukarı yönlü etkilemesi gibi unsurlar gelmektedir. Türkiye deki konut sektörüne ilişkin yöneltilen en önemli eleştirilerden bir diğerini de konut fiyatları oluşturmaktadır. Türkiye konut fiyatlarına ilişkin seyir aşağıdaki grafikte gösterilmektedir. 14

15 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler Graf k 7. Türk ye Konut F yatları Endeks ve Yıllık Yüzde Değ ş m Ocak 2010 Eylül 2010 Ocak 2011 Eylül 2011 Ocak 2012 Eylül 2012 Ocak 2013 Eylül 2013 Ocak Kaynak: TCMB, EVDS, Haziran 2014 İtibariyle Grafik 7 detaylı olarak incelendiğinde Türkiye deki konut fiyatlarının sürekli olarak yukarı yönlü bir hareket içerisinde olduğu görülmektedir. Ayrıca, TCMB tarafından aylık olarak hesaplanan Konut Fiyat Endeksi nin bir önceki yıl aynı döneme göre oluşan yüzde değişimi incelendiğinde fiyat artış oranlarının yüzde 11 ile 14 arasında değiştiği görülmektedir. Bu artışların bir balon olup olmadığı tartışması analizin 3. bölümünde etraflıca ele alınmaktadır. Bununla birlikte yine TCMB tarafından yayınlanan Yeni Konut Fiyatları Endeksi ni ele almak gerekir. 15

16 RAPOR Graf k 8. Türk ye Yen Konut F yatları Endeks ve Yıllık Yüzde Değ ş m Ocak 2010 Eylül 2010 Ocak 2011 Eylül 2011 Ocak 2012 Eylül 2012 Ocak 2013 Eylül 2013 Ocak Kaynak: TCMB, EVDS, Haziran 2014 İtibariyle Veriler incelendiğinde Türkiye deki yeni konutların fiyatlarının da bir artış trendi içerisinde olduğu görülmektedir. Yeni konut fiyatlarının bir önceki yılın aynı dönemine göre artışı da yüzde 11 ile 14 arasında değişmektedir. Sektöre olan yabancı yatırımcı ilgisi de artarak devam etmektedir. En son 2012 yılında yapılan yasal düzenleme ile yabancıların Türkiye deki gayrimenkul edinimlerinin önündeki sınırlamaların azaltılmasının ardından önemli ölçüde konut satışı gerçekleşmiştir. 16

17 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler Tablo 2. Yabancılara Yapılan Konut Satışları ( , Adet) Yıl Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Toplam Kaynak: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) 2013 yılında yabancılara toplam 12 bin 181 adet konut satılırken, 2014 yılının ilk 5 ayında, geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 61,5 artışla konut satışı gerçekleştirilmiştir. Hali hazırda devam eden pek çok konut projesine ilişkin olarak yabancıların talebinin de devam ettiği sektör temsilcileri tarafından ifade edilmektedir. Mevcut durumun kısaca yukarıda analiz edildiği sektöre olan güvenin ne olduğunu görebilmek için TÜİK tarafından hesaplanan İnşaat Sektörü Güven Endeksini incelemek gerekir. Mevsim etkilerinden arındırılmış endeks verileri Grafik 9 da gösterilmiştir. 17

18 RAPOR Graf k 9. Mevs m Etk ler nden Arındırılmış İnşaat Sektörü Güven Endeks ( ) 92,0 90,0 88,0 86,0 84,0 82,0 80,0 78,0 Ocak 2012 Eylül 2012 Ocak 2013 Eylül 2012 Ocak 2014 Eylül 2014 Kaynak: TÜİK Verileri Sektöre olan güven piyasa koşulları ile yakından ilgilidir. Grafikte de görüleceği üzere Merkez Bankası nın 29 Ocak 2014 tarihinde aldığı faiz artırım kararının ardından güven endeksinde belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. Bu düşüşün nedeni artan faizlerin konut kredi faizlerine de yansıyacağının bilinmesidir. Zira Türkiye deki konut satışlarında banka kredilerinin önemli bir yeri vardır. Bununla birlikte son dönemde sektöre olan güvenin yeniden artış trendine girdiği gözlemlenmektedir. Bu noktada en önemli etkenlerden birisinin TCMB nin faizleri aşağı yönlü kademeli olarak indirmesi ve atlatılan yerel seçimler ile cumhurbaşkanlığı seçimleri olduğu düşünülebilir. Türkiye de son dönemde yaşanan gelişmelerin konut kredisi faiz oranlarına etkilerini aşağıdaki grafikte özetlemek mümkündür. 18

19 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler Graf k 10. Konut Kred s Fa z Oranlarının Seyr (Aylık Ortalama) Ocak 2011 Eylül 2011 Ekim 2011 Ocak 2012 Eylül 2012 Ekim 2012 Ocak 2013 Eylül 2013 Ekim 2013 Ocak 2014 Eylül 2014 Kaynak: TCMB, EVDS verileri ile hazırlanmıştır Haziran ayına kadar düşüş trendi içerisinde olan konut kredisi faiz oranları Gezi Olayları nın başlamasının ardından yükselmeye başlamış ve ardından gelen 17 Aralık süreci ve Merkez Bankası nın faiz artırım kararı ile yükselişini artırmıştır. Son dönemde ise konut faiz oranlarının aşağı yönlü hareket ettiği görülmektedir. Bu sektör adına olumlu bir sinyal olarak değerlendirilebilir. 3. KONUT SEKTÖRÜNDEKİ BALON TARTIŞMALARI Türkiye konut sektörünün son dönemdeki gelişim seyri ve bu gelişime bağlı olarak stok ve fiyat hareketleri konuya ilgili her kesim tarafından yakından takip edilmektedir. Sektöre ilişkin zaman zaman yapılan bazı değerlendirmelerde, fiyatlardaki ve stoklardaki yukarı yönlü hareketlerin balon olabileceği yönünde görüşler belirtilmektedir. Hatta kimi zaman bu değerlendirmelerde balonun patlaması için tarihler de verilmektedir. Özellikle konunun yabancı bazı yayın kuruluşlarında periyodik olarak gündeme getirilmesi de gözlerden kaçmamaktadır. Peki konut fiyatlarındaki bu yukarı yönlü hareket gerçekte bir balona dönüşmüş müdür? 19

20 RAPOR Bu soruya tatmin edici bir cevap alabilmek için, fiyatlardaki yukarı yönlü hareketlerin yapısal nedenlerini incelemek gerekir. Bu bakımdan maliyetler ile fiyatlar arasındaki korelasyonu incelemek yerinde olacaktır. Grafik 11, TÜİK tarafından hesaplanan Bina İnşaat Maliyetleri Endeksi (BİME) ile TCMB tarafından hesaplanan Türkiye Konut Fiyat Endeksinin (TKFE) karşılaştırılmasını göstermektedir. Graf k 11. B r Öncek Çeyreğe Göre BİME ve TKFE Gel şmeler (%) 7,00% 6,00% 5,00% 4,00% 3,00% 2,00% 1,00% TKFE % 0,00% 2010Q1 2010Q2 2010Q3 2010Q4 2011Q1 2011Q2 2011Q3 2011Q4 2012Q1 2012Q2 2012Q3 2012Q4 2013Q1 2013Q2 2013Q3 2013Q4 2014Q1 2014Q2 Kaynak: TÜİK ve TCMB verileri kullanılarak hazırlanmıştır. Grafik 11 de görülebileceği üzere konut fiyat hareketleri ile inşaat maliyetleri arasında belirgin bir ilişki vardır. Aralarındaki korelasyon özellikle 2011 yılının son çeyreği itibariyle çok daha net bir hale gelmiştir. Maliyetler yükseldikçe, konut fiyatları da yükselmekte, maliyetlerde düşüş oldukça konut fiyat artış hızında düşüş olmaktadır. Bu noktada belirtilmesi gereken en önemli husus Bina İnşaat Maliyetleri Endeksi hesaplanırken kullanılan yöntemdir. TÜİK, Bina İnşaatı Maliyet Endeksi (BİME), inşaatta kullanılan girdi maddelerinin dönemlere göre maliyet değişimlerini ölçen fiyat endeksidir. Yani sadece yapım aşamasında kullanılan girdiler hesaplamada kullanılmakta, arsa payı vb. diğer maliyetler ele alınmamaktadır. Bu bakımdan Grafik 11 de gösterilen iki endeks arasındaki yüzdelik hareket farkları arsa fiyatlarındaki veya paylarındaki artıştan kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu noktada gözden kaçmaması gereken bir diğer husus da, maliyetlerin fiyatlara gecikmeli olarak yansımakta olduğudur. Ancak bununla birlikte 2014 yılı ilk çeyrekte artan faizler ve kurun etkisi ile finansman maliyetlerindeki yükselmenin etkisi görül- 20

21 TÜRKİYE KONUT SEKTÖRÜ Gelişmeler Beklentiler mektedir. Bu durum piyasa koşullarının sektör açısından ne denli önemli olduğunun en önemli göstergelerinden birisidir. Buna ilave olarak son dönemde Türkiye deki arsa fiyatlarında artışlar olduğu gözlemlenmektedir yılı Mayıs ayı itibariyle tüm Türkiye nin kadastro bilgileri çıkarılmış ve elektronik ortamda listelenmiştir. Bu bakımdan daha önceden yaşanan sahiplik ve devir sorunları çözülmüştür. Hatta ilk kez Türkiye deki arazilerin GPS sistemi ile tanımlanması yapılmış ve sonradan karşılaşabilinecek olan ölçüm riskleri en aza indirilmiştir. Tüm bu gelişmeler arsa fiyatlarındaki artışı da hızlandırmıştır. Konu ile ilgili en çok tartışılan konulardan bir diğeri de konut stoklarında bir arz fazlasının olup olmadığıdır. Bu çalışmanın 12. sayfasındaki Grafik 5 detaylı olarak incelendiğinde Türkiye için henüz tehlike yaratacak bir arz fazlasının oluştuğunu söylemek pek mümkün görünmemektedir. Özellikle 2013 yılında yapılan konut satışlarının ardından daha önceki yıllarda üretimi tamamlanan konutların tamamına yakınının da satıldığı görülmektedir. İnşaat sektörünü incelerken ele alınması gereken bir diğer önemli veri de TÜİK tarafından açıklanan İnşaat Ciro ve Üretim Endeksleri dir. Grafik 12 de 2010 yılından itibaren inşaat ciro ve üretim endekslerindeki mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış çeyreklik değişimler görülmektedir. Graf k 12. Takv m ve Mevs m Etk ler nden Arındırılmış İnşaat C ro ve Üret m Endeksler (Çeyrekl k%) Q Kaynak: TÜİK ve TCMB verileri kullanılarak hazırlanmıştır Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q2 21

2015 Aralık SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 25 Aralık 2015

2015 Aralık SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 25 Aralık 2015 2015 Aralık SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 25 Aralık 2015 Aralık ayı inşaat ve hizmet sektörü güven endeksleri TÜİK tarafından 25 Aralık 2015 tarihinde yayımlandı. İnşaat sektörü güven endeksi 2015 yılı Kasım

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

KONUT PİYASASINDA TÜRKİYE DEKİ SON DURUM BİLGİ RAPORU Emre YILMAZ

KONUT PİYASASINDA TÜRKİYE DEKİ SON DURUM BİLGİ RAPORU Emre YILMAZ 1. TÜRKİYE DE KONUT PİYASASINA GENEL BİR BAKIŞ Türkiye de son yılların en hızlı büyüyen sektörlerinden bir tanesi inşaat sektörü olmuştur. Bu büyümenin temel nedeni de Türkiye ekonomisinin her geçen yıl

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek 31.03.2014 YATIRIMSIZ BÜYÜME Seyfettin Gürsel*, Zümrüt İmamoğlu, ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti TÜİK'in bugün açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi 2013

Detaylı

FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU (OCAK 2014) 2014 OCAK Tüketici ve Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksleri Değişimleri Tablosu (%)

FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU (OCAK 2014) 2014 OCAK Tüketici ve Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksleri Değişimleri Tablosu (%) Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr RAPOR 2014/1 FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU (OCAK 2014) Göktuğ Şahin SDE Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) Ekonomi Koordinatörlüğü

Detaylı

2015 Temmuz SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 27 Temmuz 2015

2015 Temmuz SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 27 Temmuz 2015 2015 Temmuz SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 27 Temmuz 2015 Temmuz ayı inşaat ve hizmet sektörü güven endeksleri TÜİK tarafından 27 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. İnşaat sektörü güven endeksi 2015 yılı Haziran

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 28.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun ( SPK ) 22.06.2013

Detaylı

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU 2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 05.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Murat BİRDAL - İktisat Fakültesi İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ

Detaylı

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi

Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi On5yirmi5.com Rakamlarla 2011'de Türkiye Ekonomisi Avro bölgesindeki ülkelerde derinleşmekte olan kamu borç krizine rağmen 2011, Türkiye ekonomisinin yüksek büyüme hızı yakaladığı bir yıl oldu. Yayın Tarihi

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Kasım 2010 - Ekim 2011) Kasım 2011 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin ziyaretçilerinin

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Konut Sektörü Değerlendirme Sunumu Şubat 2013

Konut Sektörü Değerlendirme Sunumu Şubat 2013 Konut Sektörü Değerlendirme Sunumu Şubat 2013 İnşaat Sektörünün Ekonomiye Katkısı GSYH Payı 5,7% İstihdam Payı 7,0% 94,3% 93,0% Diğer Sektörler İnşat Diğer Sektörler İnşat İnşaat sektörü istihdamın yaklaşık

Detaylı

2015 Eylül SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 28 Eylül 2015

2015 Eylül SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 28 Eylül 2015 2015 Eylül SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ 28 Eylül 2015 Eylül ayı inşaat ve hizmet sektörü güven endeksleri TÜİK tarafından 28 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. İnşaat sektörü güven endeksi 2015 yılı Ağustos

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz Konut Satışları Temmuz Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Ağustos 2014 1 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Konut Satış İstatistikleri ne göre 2014 yılının Temmuz ayında konut satışları

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 17 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

MONİTÖR MONİTOR 05/02/2015

MONİTÖR MONİTOR 05/02/2015 FX BİST MONİTÖR MONİTOR 05/02/2015 21/10/2015 Halk Yatırım Yurtiçi Satış Destek Bölümü tarafından hazırlanmıştır. Halk Yatırım Satış ve Pazarlama Birimi tarafından hazırlanmıştır FOREX GÖRÜNÜM TÜRKİYE

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 27 Ekim 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 27 Ekim 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 27 Ekim 20 1 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde düşen petrol fiyatlarının makro dengelere olumlu etkisi ve global hisse piyasalarında olumlu seyir paralelinde tepki yükselişi

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Haziran 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Haziran 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Haziran 2015) Tüketici Güven Endeksi (Mayıs 2015) Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre sınırlı bir azalış göstermiştir. 2015 Nisan ayında 65.35 olan

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

Haftalık Piyasa Beklentileri. 10 Kasım 2014

Haftalık Piyasa Beklentileri. 10 Kasım 2014 Haftalık Piyasa Beklentileri 10 Kasım 2014 1 Kas 13 Ara 13 Oca 14 Şub 14 Mar 14 Nis 14 May 14 Haz 14 Tem 14 Ağu 14 Eyl 14 Eki 14 BIST Hisse Senetleri BIST 100 Endeksinde geçtiğimiz hafta 81,000 seviyesine

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 24 Ağustos 2015, Sayı: 24. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 24 Ağustos 2015, Sayı: 24. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 24 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2012

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2012 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2012 DÖRDÜNCÜ ÇEYREKTE CANLANMA Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen 12.12.2012 Yönetici Özeti Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 2,6

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

HAFTALIK BÜLTEN 03 AĞUSTOS 2015 07 AĞUSTOS 2015

HAFTALIK BÜLTEN 03 AĞUSTOS 2015 07 AĞUSTOS 2015 03 AĞUSTOS 2015 07 AĞUSTOS 2015 HAFTANIN ÖZETİ Geçtiğimiz hafta piyasaların yönünde yurtdışında ve Amerika da açıklanan şirket bilançoları etkiliydi. Beklentilerden kötü gelen bilançolar borsalarda düşüşe

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Fitch, Türkiye nin kredi notu ve görünümünü korudu Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BBB- olarak korurken, kredi notunun Durağan olan görünümü de değiştirmedi.

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md.

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. 8 Ekim 2013 Ajanda 1- Finansal Aktörler: Güncel Durum A- Güncel Durum: Birincil Konut

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Haziran 2011 - Mayıs 2012) Temmuz 2012 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Ağustos 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (02.09.2015) TEPE, Ağustos ayında bir önceki aya göre artarken, geçen yılın aynı dönemine göre azaldı. Önümüzdeki

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014

İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 İDARE MERKEZİ ANKARA, 28 Ocak 2014 Cevaplarda şu işaretlerin tekrarını dileriz: B.02.2.TCM.0.00.00.00- Sayın Ali BABACAN BAŞBAKAN YARDIMCISI ANKARA Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (Merkez Bankası) Kanunu

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

Amerikan Vadeli Kontratları Temel/Teknik Görünüm

Amerikan Vadeli Kontratları Temel/Teknik Görünüm 29 ARALIK 2014 Amerikan Vadeli Kontratları Temel/Teknik Görünüm 17 Aralık ta yapılan FED toplantısının ardından yükselişe geçen Amerikan hisse senedi piyasası geçtiğimiz hafta FED Toplantı sonucunun etkilerini

Detaylı

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi AYLIK RAPOR İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi Ocak ayında başlıca pazarlara ihracat geriledi, enflasyonda gerileme beklentisi ile Merkez Bankası politika faizini indirdi. EKONOMİK VE SEKTÖREL

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr

01.01.2012. www.konutkredisi.com.tr Türkiye'nin ilk konut çöpçatanı Tüketici ile bankaların arasını bulan bir çöpçatan gibi çalışıyor. Türkiye de büyüme potansiyelinin en yüksek olduğu piyasalardan biri de şüphesiz konut. Dünyada 2008 de

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Temmuz 2012 - Haziran 2013) 2013 2. Çeyrek Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 23 Mayıs 2016, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 23 Mayıs 2016, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

İş Yatırım Menkul Değerler ULUSOY ELEKTRİK. 2. Değerlendirme Raporu

İş Yatırım Menkul Değerler ULUSOY ELEKTRİK. 2. Değerlendirme Raporu İş Yatırım Menkul Değerler ULUSOY ELEKTRİK 2. Değerlendirme Raporu 21 Eylül 2015 ULUSOY ELEKTRİK 2. DEĞERLENDİRME RAPORU EYLÜL 2015 1 Raporun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK, Kurul ) tarafından yayınlanan

Detaylı

Petrol Piyasası Temel/Teknik Görünüm

Petrol Piyasası Temel/Teknik Görünüm 13 Ekim 2014 Petrol Piyasası Temel/Teknik Görünüm Küresel çapta düşük büyüme beklentileri petrol talebinde düşüklüğü beraberinde getiriyorken üretimin ise hem OPEC ülkelerinde hem de Amerika da yüksek

Detaylı

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi Başta MERCOSUR Bloğunda yer alan ülkeler olmak üzere, Latin da 1990 lı yılların sonunda ve 2000 li yılların başında oldukça ağır bir şekilde hissedilen ekonomik

Detaylı

TÜİK tarafında açıklanan verileri göre, Nisan 2012 döneminde sanayi üretim endeksi yıllık bazda % 1,8

TÜİK tarafında açıklanan verileri göre, Nisan 2012 döneminde sanayi üretim endeksi yıllık bazda % 1,8 01-15 Haziran 2012 SAYI: 38 MÜSİAD Araştırmalar ve Yayın Komisyonu Sanayi Çarkları İşlemeye Devam Ediyor TÜİK tarafında açıklanan verileri göre, Nisan 2012 döneminde sanayi üretim endeksi yıllık bazda

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Sayı: 2009 43 28 Ağustos 2009 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 18 Ağustos 2009 Enflasyon Gelişmeleri 1. Temmuz ayında tüketici fiyat endeksi yüzde 0,25 oranında artmış ve yıllık enflasyon

Detaylı

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ HAZIRLAYAN 21.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Araş.Gör. Sinan ATAER 1. KAMU FİNANSMANI Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi, 2013 yılı sonunda 18.849 milyon TL açık

Detaylı

HAFTALIK BÜLTEN 31 AĞUSTOS 2015 4 EYLÜL 2015

HAFTALIK BÜLTEN 31 AĞUSTOS 2015 4 EYLÜL 2015 31 AĞUSTOS 2015 4 EYLÜL 2015 HAFTANIN ÖZETİ Piyasalar yoğun bir haftayı geride bırakırken haftanın öne çıkan konuları; Avrupa Merkez Bankası nın (AMB) toplantısı, hafta sonu Ankara da toplanan G-20 Maliye

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

STRATEJİK DÜŞÜNCE ENSTİTÜSÜ HAZİRAN 2013 FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU

STRATEJİK DÜŞÜNCE ENSTİTÜSÜ HAZİRAN 2013 FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU STRATEJİK DÜŞÜNCE ENSTİTÜSÜ HAZİRAN 2013 FİYAT GELİŞMELERİ RAPORU Hazırlayan: Göktuğ ŞAHİN, Gazi Üniversitesi - Öğretim Görevlisi TÜİK tarafından 3 Temmuz 2013 saat 10:00 da açıklanan enflasyon ve fiyat

Detaylı

Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor

Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor AYLIK RAPOR Enflasyon arttı, ihracat yavaşlıyor İlk dört ayda enflasyon MB nin sene sonu hedefine yaklaştı. İhracatta düşüş sürüyor. EKONOMİK VE SEKTÖREL GELİŞMELER Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine

Detaylı

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 26 Ekim Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU İsviçre Merkez Bankası negatif faize devam edecek İsviçre Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Fritz Zurbruegg, "Faiz oranlarını para politikası bunu gerektirdiği

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar,

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar, AĞUSTOS 2015 DÜNYA EKONOMİSİ 2015 yılının Ağustos ayında; küresel ekonomiye olan güvensizlik ortamının sürdüğü ve buna bağlı olarak riskten kaçınma eğiliminin artış gösterdiği görülmektedir. 2008 krizi

Detaylı

Günlük Bülten 10 Nisan 2012

Günlük Bülten 10 Nisan 2012 Bülten 10 an 20 Hazine Yönetimi /Aktif Pasif Yönetimi ve Ekonomik ştırmalar PİYASALAR Döviz Piyasası USD/TL kuru Pazartesi gününe 1,7950 seviyesinden başladı. Gün içinde yatay bir seyir izleyen kur günü

Detaylı

HAFTALIK BÜLTEN 7 EYLÜL 2015 11 EYLÜL 2015

HAFTALIK BÜLTEN 7 EYLÜL 2015 11 EYLÜL 2015 7 EYLÜL 2015 11 EYLÜL 2015 HAFTANIN ÖZETİ Geçtiğimiz hafta piyasalarda açıklanacak önemli bir veri olmamasına rağmen piyasalar 17 Eylül de FED in yapacağı toplantıda faiz oranlarında değişiklik beklentisi

Detaylı

Ekonomik Ajanda Zaman Ülke Önem Açıklanacak Beklenti Önceki

Ekonomik Ajanda Zaman Ülke Önem Açıklanacak Beklenti Önceki Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Açılış 1,10598 1,56122 123,55 2,75923 1094,79 Yüksek 1,10839 1,56896 124,02 2,77479 1102,03 Düşük 1,09669 1,55877 123,33 2,75323 1090,5 Kapanış 1,09831 1,56032

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Nisan 2012 - Mart 2013) 2013 1. Çeyrek Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

Araştırma Notu 13/156

Araştırma Notu 13/156 Araştırma Notu 13/156 01 Kasım 2013 ALTIN HARİÇ CARi AÇIK DÜŞÜYOR Zümrüt İmamoglu, Barış Soybilgen ** Yönetici Özeti 2011-2013 yılları arasında altın ithalat ve ihracatında görülen yüksek iniş-çıkışlar

Detaylı

Cari açıktan fazla döviz geldi, on yılda 68 milyar Merkez Bankası rezervine eklendi (Milyon $)

Cari açıktan fazla döviz geldi, on yılda 68 milyar Merkez Bankası rezervine eklendi (Milyon $) Alaattin AKTAŞ ala.aktas@gmail.com GÖSTERGELER PROJEKSİYON CARİ AÇIK: TÜİK geçen ay 2003-2012 dönemini kapsayan son on yılın turizm gelirlerini revize etti, Merkez Bankası da turizmdeki bu revizyondan

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLÜĞÜ Ağustos 2008 ANKARA TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ DÜNYA EKONOMİSİ

TÜRKİYE EKONOMİSİ DÜNYA EKONOMİSİ EKİM 2015 gelişmekte olan ülkeler adına birer risk unsuru oluşturduğunu dile getirdi. Buna ek olarak; IMF nin küresel ekonomiye dair büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize ederek 2015 yılı için %3,1 e,

Detaylı

Çin in Büyümesi ve Emtialarda Görünüm

Çin in Büyümesi ve Emtialarda Görünüm 19 Kasım 2014 Çin in Büyümesi ve Emtialarda Görünüm Çin deki %7.5 lik Büyüme hedefi ve Çin in bu hedefleri tutturabilme olasılığı bir süredir ihracat görünümündeki toparlanmaya rağmen sene başından beri

Detaylı

Plaspak Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 1.Değerlendirme Raporu

Plaspak Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 1.Değerlendirme Raporu Plaspak Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 1.Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 12.08.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu

Detaylı