PAZARLAMA YATIRIMLARININ FİNANSAL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE BORSA İSTANBUL KOBİ SANAYİ ENDEKSİ FİRMALARININ ETKİNLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PAZARLAMA YATIRIMLARININ FİNANSAL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE BORSA İSTANBUL KOBİ SANAYİ ENDEKSİ FİRMALARININ ETKİNLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 PAZARLAMA YATIRIMLARININ FİNANSAL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE BORSA İSTANBUL KOBİ SANAYİ ENDEKSİ FİRMALARININ ETKİNLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Levent ÇITAK Bu çalışmada Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nde (XKOBI) yer alan firmaların pazarlama yatırımlarının etkinlikleri analiz edilmektedir. KOBİ lerin pazarlama yatırımları bakımından birbirleri ile göreli etkinlikleri yıllarına ait veriler kullanılarak üç etkinlik türü üzerinden analiz edilmektedir. Pazarlama yoğunluğunun tek girdi, vergi öncesi kar marjı ve piyasa değerinin çıktılar olduğu CCR ve BCC veri zarflama modelleri kullanılmıştır. Toplam aktifler tutarı bakımından iki gruba ayrılan KOBİ lerin etkinlik puanları arasında farklılık olup olmadığı da parametrik veya parametrik olmayan ortalama testleri ile araştırılmıştır. KOBİ lerin pazarlama yatırımlarının etkinliklerinin genel olarak düşük olduğu ve çoğunun ölçeğe göre artan getiride faaliyet gösterdiği çalışmanın temel bulgusudur. Ayrıca, aktif büyüklüğü daha düşük olan firmalara kıyasla aktif büyüklüğü daha yüksek olan firmaların ölçek etkinliğinin daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Firmaların pazarlama yatırımlarını artırarak optimal ölçek büyüklüğüne yaklaşıp faaliyet etkinliklerini (toplam teknik etkinlik) de artırabilecekleri söylenebilir. Anahtar Kavramlar: KOBİ ler, Pazarlama Yatırımları, Finansal Performans, Aktif Büyüklüğü, Veri Zarflama Analizi,. THE EFFECT OF MARKETING INVESTMENTS ON FINANCIAL PERFORMANCE AND EVALUATION OF THE EFFICIENCIES OF FIRMS INCLUDED IN BORSA ISTANBUL SME INDUSTRIAL INDEX ABSTRACT This paper analyzes efficiencies of marketing investments of firms included in Borsa İstanbul SME Industrial Index. Based on data, the relative efficiencies of SMEs, in terms of their marketing investments, are analyzed on the basis of three efficiency types. CCR, as well as BCC data envelopment models are used, where marketing intensity is the only input and pre-tax margin and market capitalization are the two outputs. SMEs are broken down into two groups with respect to their asset size, and whether or not their efficiency scores are different is investigated through parametric or non-parametric tests. The major finding of the paper is that in general SMEs have low efficiency scores and most of them operate at increasing returns to scale. SMEs that have higher asset size are found to have higher scale efficiency scores than SMEs that have lower asset size. SMEs may be expected to increase their operating efficiency (total technical efficiency) by approaching optimal scale size through increased level of marketing investments. Keywords: SMEs, Marketing Investments, Financial Performance, Asset Size, Data Envelopment Analysis, Efficiency. ÖZ Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü. Makalenin kabul tarihi: Mart 2015.

2 50 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss GİRİŞ Pazarlama yatırımlarının genel olarak firmanın satışlarını artırarak satışlara bağlı performansı iyileştirmek amacıyla yapıldığı söylenebilir. Pazarlama harcamalarının satış artışı, müşteri bağlılığı, marka bilinirliğini arttırma gibi etkiler yaratması beklenirken bu etkilerin kısa veya uzun dönemde doğrudan veya dolaylı olarak finansal performansa yansımaları olmaktadır. Başka bir ifadeyle, bütün pazarlama faaliyetleri müşteriler için bir değer oluşturmak suretiyle gelir sağlama hedefi taşımaktadır. Ayrıca, pazarlama harcamalarının marka değeri üzerinde olumlu etki oluşturarak firmanın gelecekteki beklenen getirilerini artırması ve yatırımcıların hisse senedine olan artan talebiyle firma değerini olumlu etkilemesi beklenmektedir (Simon, Sullivan, 1993: 32). Firma maliyetleri içinde 1940 larda % 20 paya sahip olan pazarlama maliyetlerinin 2000 li yıllardaki payının % 50 ye kadar çıkabildiği ifade edilmektedir (Sheth, Sharma, 2001: 341). Diğer taraftan, örgütsel hedefler açısından bakıldığında KOBİ lerin pazarlama kavramını büyük işletmeler kadar fazla benimsemedikleri ve pazarlama harcamalarına yeteri kadar önem vermedikleri söylenebilir. Oysaki pazarlama harcamalarının etkili ve etkin kullanımı KOBİ lerin performansını da önemli ölçüde artırabilir. Pazarlama harcamalarının ne kadar etkili sonuçlar ortaya çıkardığı (etkililik), yani hangi pazarlama yatırımlarının seçilmesi sonucunda pazarlama hedeflerine hangi düzeyde ulaşıldığı elbette önemlidir. Ancak bunun yanında pazarlama faaliyetlerinin en uygun girdi-çıktı oranı ile doğru bir şekilde yapılması olan pazarlama etkinliği de firmanın finansal performansı ile yakından ilişkilidir. Belirli pazarlama girdilerinin satışlar ve kar gibi çıktılara ne ölçüde dönüştürülebildiği pazarlama etkinliği olarak tanımlanmaktadır. Genel çerçeveden bakıldığında pazarlama girdisi olarak pazarlama giderleri ile pazarlama çıktıları arasındaki ilişkileri belirlemek ve pazarlama giderlerinin etkinliğini değerlendirmek elzem olmaktadır. Böylece firmaların etkinlik artışı sağlamak için pazarlama yatırımlarında hangi değişiklikleri yapmaları gerektiği ortaya koyulabilecektir. Bu çalışmada Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nde (XKOBI) yer alan firmaların pazarlama yatırımlarının etkinlikleri analiz edilmektedir. Çalışmanın amacı küçük ve orta büyüklükteki sanayi firmalarının pazarlama yatırımları bakımından etkinliklerinin birbirleri ile göreli olarak analiz edilmesi ve toplam aktifler tutarının finansal performans üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmada her bir firmanın pazarlama yatırımları bakımından etkinliğinin en iyi firma referans alınarak göreli olarak analiz edilebildiği veri zarflama analizi kullanılmaktadır. Ayrıca, toplam aktifler tutarı yüksek ve düşük olan firmaların finansal performansları arasında farklılık olup olmadığını belirlemek için de parametrik ve parametrik olmayan ortalama testleri kullanılmaktadır. Bahsi geçen KOBİ lerin etkinliklerinin değerlendirilmesi için veri zarflama modeli olarak hem CCR hem de

3 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 51 BCC modelleri kullanılmıştır. Böylece bütün etkinlik türleri hesaplanmak suretiyle KOBİ lerin pazarlama yatırımları bağlamında ölçeğe göre sabit, ölçeğe göre azalan veya ölçeğe göre artan getiride faaliyet gösterdikleri tespit edilebilmiştir. I. SATIŞ VE PAZARLAMA GİDERLERİNİN FİRMA PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ TEMEL LİTERATÜR İNCELEMESİ Pazarlama faaliyetlerinin firma performansı üzerindeki etkileri; pazarlama etkililiği, pazarlama etkinliği, pazarlama yatırımlarının getirisi ve pazarlama verimliliği olmak üzere dört temel başlık altında incelenmektedir (Tolo, 2014: 11). Pazarlama etkililiği, pazarlama hedeflerinin belirlendiği, hedeflere ulaşma sürecinin izlendiği, yorumlandığı ve düzenleyici faaliyetlerin gerçekleştirildiği bir süreç olup hedeflere ne ölçüde ulaşıldığı ile ilgilidir (Kahn, 2005: 465). Pazarlama etkinliği ise girdi-çıktı ilişkisi açısından bakıldığında reklam harcamaları gibi anahtar pazarlama yatırımlarının satış/kar/nakit akımı gibi performans ölçütlerine dönüşümü ile ilgilidir. Pazarlama yatırımlarının getirisi üzerine yapılan çalışmalar belirli düzeyde pazarlama girdisinin satış ve kar gibi çıktılara parasal olarak hangi düzeyde dönüştürüldüğü üzerinde yoğunlaşmaktadır (Tolo, 2014: 5, 19-21). Pazarlama yatırımlarının getirisi ile pazarlama verimliliği kavramlarını birbiri yerine kullanan, hatta bunlara pazarlama etkinliği kavramını da ilave edip üç kavramı birbiri yerine kullanan çalışmalardan bahsedilmektedir (Tolo, 2014: 23-24). Bu çalışmada literatür incelemesi; pazarlama etkililiği dışında kalan ve pazarlama girdileri ile çıktılar arasındaki etkinlik ilişkisi üzerine yoğunlaşan söz konusu üç kavram üzerinden gerçekleştirilecektir. Zira, bu çalışmada veri zarflama analizi aracılığıyla KOBİ lerin pazarlama giderlerinin etkinlikleri araştırılmaktadır. Literatürdeki çalışmaların önemli bir kısmında pazarlama yatırımlarının firma performansını olumlu etkilediği yönünde bulgular yer almaktadır. Çalışmalarda, pazarlama yatırımlarının etkisinin araştırıldığı performans ölçütleri olarak; piyasa değeri, hisse senedi getiri oranı, hissedar değeri, aktif karlılık oranı, satışların karlılığı, Tobin Q oranı, sermayenin getiri oranı gibi çeşitli değişkenler kullanıldığı görülmektedir. Pazarlamanın hissedar değerine yaptığı katkıyı açıkça ortaya koyan kavramsal bir çerçeve oluşturmayı hedefleyen bir çalışmada pazarlama ile hissedar değeri arasında bağ kurmak için pazar-temelli varlıklar kavramı kullanılmaktadır. Marka bağlılığı, müşteri tabanı, dağıtım kanalı gibi pazar temelli varlıkların firmaya kazandırılması için pazarlama harcamalarının yapılması gerekmektedir. Çalışmaya göre pazar-temelli varlıklar, hissedar değerinin artmasına yol açan faktörlere dört şekilde katkıda bulunabilmektedir (Srivastava vd., 1998: 5, 9) : 1)

4 52 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss nakit akımlarının daha erken elde edilmesini sağlayabilir, 2) beklenen nakit akımlarının tutarını artırabilir veya aksi durumda elde edilmesi söz konusu olmayacak olan nakit akımlarının elde edilmesini sağlayabilir, 3) nakit akımlarının kırılganlık ve volatilitesini azaltarak sermaye maliyetini düşürüp hissedar değerini artırabilir, 4) firmanın makul bir tahmin ufkunun ötesine uzanan nakit akımlarının bugünkü değerini (residual value) etkileyebilir. Bu bağlamda bir başka çalışmada pazarlama harcamalarının nakit akımlarına ve Tobin Q üzerinden hissedar değerine etkisi ele alınmıştır. Halka açık 72 Amerikan şirketi üzerinden gerçekleştirilen çalışmada marka portföy stratejisinin çeşitli pazarlama ve finansal değişkenleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada, pazarlama harcamalarıyla firmaların nakit akımı düzeyleri arasında pozitif ilişki, nakit akımı değişkenliği arasında ise negatif ilişki bulunmuştur. Pazarlama harcamaları ile Tobin Q arasında ise ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır (Morgan, Rego, 2009: 59, 70). İmalat ve imalat-dışı firmaların araştırma geliştirme ve reklam yatırımlarının firma değeri yaratmaya katkılarının incelendiği bir çalışmada A.B.D firmaları için dönemini kapsayan 40 yıllık veri kullanılmıştır. Örneklemdeki firmaların hem tamamı için, hem de imalat firmaları ve imalat-dışı firmalar için ayrı ayrı regresyon modellerinin kurulduğu çalışmada reklam giderlerinin net satışlara oranı olarak hesaplanan reklam yoğunluğu ve ar-ge giderlerinin net satışlara oranı olarak hesaplanan ar-ge yoğunluğu değişkenlerinin bir yıllık ve üç yıllık elde tutma dönemi hisse senedi getirileri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmada reklama yapılan yoğun yatırımın imalat-dışı firmaların 1 yıl sonraki hisse senedi performansları üzerinde olumlu etki yaptığı ortaya çıkarken, imalat firmalarının performansları üzerinde önemli etkisi olmadığı ortaya çıkmıştır (Ho vd., 2005). Pazarlama giderlerinin, araştırma-geliştirme giderlerinin ve bazı makro-ekonomik değişkenlerin firma performansı üzerindeki etkilerinin finansal kriz dönemleri için araştırıldığı, Türkiye üzerine yapılan bir çalışmada gıda sektörü incelenmiştir ve 2008 kriz dönemleri için Borsa İstanbul gıda sektörü firmalarının incelendiği çalışmada net satışlar bağımlı değişken olarak ele alınırken, araştırma-geliştirme giderleri, pazarlama giderleri, enflasyon oranı, dolar kuru ve ekonomik büyüme oranı bağımsız değişkenler olarak yer almıştır. Panel veri regresyonları sonucunda pazarlama giderleri ile net satışlar arasında pozitif anlamlı ilişkiler bulunmuş ve kiriz dönemlerinde pazarlama giderlerini artırmanın olumlu etkileri olduğu ortaya çıkmıştır (Candemir, Zalluhoğlu, 2011: ). Firmaların pazarlama ve operasyonel yeteneklerinin ve çeşitlendirme stratejilerinin finansal performans üzerindeki etkisini inceleme amacı taşıyan bir çalışmada pazar yönelimli bir firmanın, sadece operasyonel yetenekler üzerine yoğunlaşan bir firmaya göre daha iyi performans gösterdiği ortaya çıkmıştır. Birleşik Krallık ta (UK) faaliyet gösteren ve yılları için gerekli bilgilerin tamamına sahip olan 102 lojistik şirketinin nihai örneklemde yer aldığı çalışmada

5 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 53 firmaların etkinliklerini değerlendirmek için veri zarflama analizi kullanılmıştır. Kaynak temelli bakış açısı (resource based view) na göre; firma belirli kaynak (girdi) kısıtları ile finansal performansını maksimize edebiliyorsa etkin bir firma olarak kabul edilmektedir. Firmaların genel etkinliğini değerlendirmek için ilk etapta oluşturulan veri zarflama analizinde girdi olarak toplam aktifler ve işletme sermayesi kullanılırken, analizdeki iki çıktı ise aktif karlılık oranı ve kullanılan sermayenin getiri oranı olmuştur. İlk etaptaki veri zarflama analizi sonuçlarına göre firmalar etkin ve etkin olmayan firmalar olarak sınıflandırıldıktan sonra, etkin olan ve olmayan firmaların pazarlama ve operasyonel yeteneklerinin ve çeşitlendirme stratejilerinin etkinliklerini değerlendirmek için yeni ver zarflama analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada pazarlama yeteneklerinin etkinliği için gerçekleştirilen veri zarflama analizinde pazarlama harcamaları girdilerden biri olarak yer almıştır. Sonuç olarak, pazarlama yeteneklerinin yüksek olmasının finansal performansı olumlu etkilediği ortaya çıkmıştır. Başka bir ifadeyle, çalışma sonuçlarına göre pazarlama yeteneklerinin bir unsuru olan pazarlama harcaması stoğunun firmanın finansal performansına olumlu katkı yaptığı söylenebilir (Nath vd., 2010: ). Türkiye deki imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren firmaların küçük, orta ve büyük olmak üzere üç gruba ayrılarak dönemi yıllık verileri üzerinden gerçekleştirilen bir çalışmada araştırma geliştirme giderleri, reklam-pazarlama-dağıtım giderleri ve genel yönetim giderlerinin brüt kar marjı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın reklam-pazarlama-dağıtım giderleriyle ilgili bulguları, söz konusu gider türünün brüt kar marjı üzerinde, küçük firmalar için % 10, orta ve büyük firmalar için ise % 1 anlam düzeyinde pozitif etkiye sahip olduğunu göstermektedir (Çiftçi, 2014: 229, ). Uluslararasılaşma düzeyinin, araştırma-geliştirme harcamalarının ve reklam harcamalarının firma performansı üzerindeki etkilerinin araştırıldığı bir çalışmada Tayvan daki KOBİ ler esas alınmıştır. Net kar/toplam satışlar ın bağımlı değişken olarak seçildiği çalışmada bağımsız değişkenlerden olan reklam yoğunluğu değişkeni reklam harcamaları/toplam satışlar olarak hesaplanmıştır. Çalışmanın bulguları, reklam yoğunluğu ile performans arasında, reklama yapılan yatırımın ilk aşamalarında negatif ilişki, daha sonraki dönemde ise pozitif ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Başka bir ifadeyle çalışmada, reklam yatırımları ile karlılık arasında U biçimli bir ilişki tespit edilmiş olup, bu durum KOBİ lerde reklam yatırımlarının belirli bir düzeyi aşana kadar performansı olumsuz etkilediğini, belirli bir düzeyi aştıktan sonra ise olumlu etkilediğini göstermektedir (Chiao vd., 2006: 475, ). Çokuluslu firma olmanın, ar-ge yoğunluğu nun ve pazarlama yoğunluğu nun performans üzerindeki birleşik etkisinin araştırıldığı ve 49 Amerikan firmasının 7 yıllık verilerini kullanan bir çalışmada performans değişkeni olarak

6 54 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss aktif karlılık oranı ve satışlar/faaliyet giderleri oranı kullanılmıştır. Çokulusluluğun firma performansı üzerindeki etkisini yöneten iki anahtar faktör olarak ar-ge yoğunluğu ve pazarlama yoğunluğunun hem aktif karlılık oranını, hem de operasyonel performansı gösteren satışlar/faaliyet giderleri oranını olumlu etkilediği ortaya çıkmıştır (Kotabe vd., 2002: 84, 87, 89-91). Benzer bir çalışmada nihai örneklem olarak ABD deki 18 temel sektörde yer alan 201 firma esas alınarak arge ve pazarlama yatırımları ilgili sektördeki medyan yatırım tutarına kıyasla daha fazla olan firmaların performanslarının daha yüksek olup olmadığı araştırılmıştır. Performans değişkeni olarak aktif karlılık oranı nın, bağımsız değişkenler olarak da ar-ge yoğunluğu ve pazarlama yoğunluğu nun regresyon analizine dahil edildiği çalışmada, tek başına ar-ge yatırımları performansı olumlu etkilemezken pazarlama yatırımlarının etkilediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, asıl vurgu yapılan bulgu ar-ge ve pazarlama yatırımlarının eş zamanlı olarak artırılmasının üstün performansa yol açtığı yönündedir (Krishnan vd., 2009: ). Çalışmalar genel olarak değerlendirildiğinde bulgular, reklam ve pazarlama yatırımlarının kimi zaman diğer değişken ya da yatırımlarla birlikte, kimi zamanda tek başına olmak üzere çeşitli performans ölçütleri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğunu göstermektedir. II. ARAŞTIRMA YÖNTEMİ Çalışmada Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nde (XKOBI) yer alan firmaların pazarlama yatırımlarının etkinliği analiz edilmektedir. Pazarlama yatırımlarının finansal çıktılara ne ölçüde dönüştüğü, endekste yer alan her bir firmanın etkinliğinin en iyi birim referans alınarak göreli olarak değerlendirilmesini mümkün kılan veri zarflama analizi ile analiz edilmiştir. Ayrıca, firmalar toplam aktifler tutarı bakımından iki gruba ayrılarak iki KOBİ grubunun finansal performanslarının birbirinden faklı olup olmadığı uygun olan parametrik veya parametrik olmayan istatistiksel testlerle analiz edilmiştir. A. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ Veri zarflama analizi, çok sayıda girdi ve çok sayıda çıktı arasındaki ilişkiyi tanımlayan doğrusal programlamaya dayalı bir analiz yöntemidir (Murthi vd., 1997: 410). Veri zarflama analizi ile geleneksel etkinlik ölçüm yöntemlerinin gerektirdiği bazı varsayım ve kısıtlamalar olmaksızın etkinlik analizi yapılabilmektedir. İstatistiksel yöntemler, merkezi eğilim yaklaşımı ile karar birimlerini ortalama bir karar birimine göre değerlendirmektedir. Ancak veri zarflama analizi ile her bir üreticinin etkinliği, en iyi üretici referans alınarak göreli olarak değerlendirilmektedir (Bakırcı, 2006: 121). Çok sayıda girdi ve çıktının var olduğu bir sistemden, gözlemlenen en iyi uygulamayı ön plana çıkararak homojen yapıdaki her karar birimi için tek bir genel karşılaştırma ölçütü sağlamak veri zarflama analizi yönteminin esasını oluşturmaktadır (Nguyen-Thi-Thanh, 2006: 3). Aynı

7 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 55 girdileri kullanarak aynı çıktıları üreten homojen karar birimlerinin göreli etkinliklerinin belirlenmesinde kullanılabilen veri zarflama analizinde bir karar biriminin göreli etkinliği; toplam ağırlıklı çıktıların toplam ağırlıklı girdilere oranı olarak tanımlanmaktadır (Tarım, 2001: 175). Veri zarflama analizi yönteminde, karar birimlerinin göreli etkinlikleri, oluşturulan bir etkinlik (üretim) sınırı referans alınarak belirlenmektedir. Belirli bir girdi miktarı ile en fazla çıktının elde edilebildiği veya belirli bir miktar çıktının minimum girdi ile elde edilebildiği karar birimleri vektöründen elde edilen düzlem ile bir karar birimi arasındaki uzaklık o karar biriminin etkinsizlik ölçütü olarak değerlendirilmektedir (Alexander, 2007: 98; Anderson vd., 2002: 599). Veri zarflama modelleri CCR (Charnes, Cooper ve Rhodes) ve BCC (Banker, Charnes ve Cooper) olmak üzere iki türlüdür. Charnes vd. (1978) ölçeğe göre sabit getiri varsayımı altında, karar birimlerinin göreli (toplam) teknik etkinliklerini belirlemek üzere doğrusal programlama esaslı CCR veri zarflama analizi modelini geliştirmişlerdir. Ölçeğe göre sabit getiri varsayımına dayanan CCR modelinden sonra ölçeğe göre değişken getiri varsayımına dayanan BCC modeli ortaya çıkmıştır. Banker vd. (1984: 1078), CCR modeline yeni bir değişken ekleyerek geliştirdikleri BCC modelinde, karar birimlerinin faaliyetlerinin; ölçeğe göre artan, sabit veya azalan getiri bölgelerinde olup olmadığını belirleme olanağını sunmuşlardır. Hem CCR, hem de BBC modelleri girdi veya çıktı yönelimli olarak belirlenebilmektedir. Belirli bir çıktı miktarının en az girdi miktarı ile elde edilebilmesi girdi yönelimini ifade ederken, belirli bir girdi miktarı ile en fazla çıktının elde edilebilmesi çıktı yönelimini ifade etmektedir. Firmaların büyüklüğe bağlı olarak ölçek ekonomileri elde etmeleri söz konusu olabileceği gibi küçük firmaların da bazı avantajları söz konusu olabilir. KOBİ ler de küçük ölçekli olmaktan kaynaklanan avantajlara sahip olabilir ve ölçeğe göre artan getiride faaliyet gösterebilir. Bu nedenle, çalışmamızda KOBİ lerin etkinliklerini analiz etmek için ölçeğe göre sabit getiri varsayımına dayanan CCR veri zarflama analizi modeli ile birlikte, ölçeğe göre değişen getiri varsayımına dayanan BCC veri zarflama analizi modeli de kullanılmıştır. Böylece; ölçeğe göre sabit, ölçeğe göre artan ve ölçeğe göre azalan getiri özelliği gösteren KOBİ ler tespit edilebilmiştir. Toplam (teknik) etkinlik, ölçeğe göre sabit getiri varsayımı altında, girdi veya çıktı yöneliminden bağımsız olarak hesaplanırken, (saf) teknik etkinlik ise girdi veya çıktı yönelimi belirleyici olmak kaydı ile ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında hesaplanmaktadır (Tarım, 2001: 35). Ölçeğe göre sabit getirinin söz konusu olmadığı durumlarda, yani ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında, toplam teknik etkinlik (TTE); 1) saf teknik etkinlik (pure technical efficiency), 2) ölçek etkinliği (scale efficiency) olmak üzere iki unsurdan oluşmaktadır. Saf teknik etkinlik (STE), ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında girdilerin

8 56 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss etkin kullanımını ifade ederken, ölçek etkinliği (ÖE) ise optimal ölçek büyüklüğünde veya ölçeğe göre sabit getiride faaliyet gösterilmesini ifade etmektedir (Anderson v.d., 2002: 600). Ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında, üretim sınırı üzerinde olan karar birimleri saf teknik etkinliğe sahiptirler (Tarım, 2001: 14). değerleri arasında şu ilişki mevcuttur: TTE = STE x ÖE (Tarım, 2001: 34-36). B. İKİ ANA KİTLE ORTALAMASININ FARKLI OLUP OLMADIĞINA İLİŞKİN İSTATİSTİKSEL TESTLER Birbirinden bağımsız ya da birbirine bağımlı iki veri grubunun ortalamalarının farklı olup olmadığını test etmek için kullanılabilen hipotez testleri parametrik ve parametrik olmayan testler olarak ikiye ayrılmaktadır. Parametrik testler ortalamaları karşılaştırılacak olan veri grupları ve bunların örnekleme dağılımlarıyla ilgili varsayımların sağlanmasını gerektirirken, parametrik olmayan testler ise, verilerin normal dağılması veya varyansların homojenliği gibi varsayımlar gerektirmeyen testlerdir. İki veri grubunun ortalamalarının birbirinden farklı olup olmadığını araştırmak için kullanılan parametrik test, t-testi dir. Bu testte grupların aritmetik ortalamaları üzerinden karşılaştırma yapılmaktadır. Birbirinden bağımsız grupların karşılaştırılması için bağımsız örneklem t-testi, birbirine bağlı durumların karşılaştırılması için ise bağımlı örneklem t-testi kullanılmaktadır. Bağımlı örneklem t-testi, aynı örneklem grubunun bir etkiye maruz kalmadan önceki ve sonraki durumlarını karşılaştırmak için uygundur (Field, 2009: ). Mann-Whitney Testi, Wilcoxon Sıralar Toplamı Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıra Testi ise yaygın olarak kullanılan parametrik olmayan testlerdir. Birbirinden bağımsız iki durum ya da grubun ortalamalarının karşılaştırılmasındaki alternatifler Mann-Whitney Testi ve Wilcoxon Sıralar Toplamı Testi dir. Birbirine bağlı iki durum ya da grubun ortalamalarının karşılaştırılması için ise, Wilcoxon İşaretli Sıra Testi yaygın olarak kullanılmaktadır. Parametrik olmayan testlerin çoğunda karşılaştırma, grup verilerinin sıraya dizilmesi prensibiyle gerçekleştirilmektedir (Field, 2009: ). Hem bağımlı örneklem t-testi, hem de bağımsız örneklem t-testinin uygulanabilmesi için sağlanması gerekli iki temel varsayım: 1) grupların örnekleme dağılımlarının normal dağılıma uygun olması ve 2) grupların ana kitle varyanslarının homojen olmasıdır (kabaca eşit olması). Bunlar dışında verilerin eşit aralıklı bir ölçekte ölçülmüş olması ve verilerin bağımsız olması varsayımları da vardır (Field, 2009: 326). Ancak bu varsayımlar daha ziyade anket yoluyla veya başka tekniklerle deneklerin tutumlarının ölçüldüğü durumlarda anlam kazanmaktadır. Bu çalışmada firmaların finansal performans ölçütleri kullanıldığı için denekler-

9 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 57 den alınan cevapların ölçeklendirilmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Dolayısıyla çalışmada toplam aktifler tutarı üzerinden oluşturulan iki farklı firma grubunun finansal performans ölçütlerinin iki temel varsayımı sağlayıp sağlamadığı test edilmiştir. Bu iki varsayımın sağlanıp sağlanmadığına bağlı olarak verilere bağımsız örneklem t-testi veya Mann Whitney Testi uygulanmıştır. T-testinin uygulanması için gerekli olan temel varsayımlardan normal dağılım varsayımının sağlanıp sağlanmadığını test etmek için Shapiro Wilk Testi gerçekleştirilmiştir. Shapiro-Wilk testi Kolmogorov-Smirnov Testi ne göre daha güçlü bir testtir (Field, 2009: 148). Varyansların homojenliği varsayımının sağlanıp sağlanmadığını belirlemek için ise Levene s Testi kullanılmıştır (Field, 2009: 144, 150). Söz konusu iki varsayımın sağlandığı durumlarda verilere bağımsız örneklem t-testi, sağlanmadığı durumlarda ise Mann Whitney Testi uygulanmıştır. III. VERİ SETİ Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nde (XKOBI) yer alan firmaların pazarlama yatırımlarının etkinliğinin veri zarflama analizi ile değerlendirilebilmesi ve aktif büyüklükleri açısından iki gruba ayrılan firmaların etkinlik skorları arasında fark olup olmadığını test edebilmek için gereken değişkenler Kamuoyunu Aydınlatma Platformu nun web sayfasında (www.kap.gov.tr) yer alan finansal tablolardan, Borsa İstanbul un web sayfasında (www.borsaistanbul.com) yer alan değerleme oranlarından ve data-stream veritabanından elde edilmiş veya hesaplanmıştır. Araştırma dönemi olarak yakın dönem olması itibariyle 2012 ve 2013 yılları seçilmiştir. Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nin 2013 ten itibaren hesaplanmaya başlaması ve bu endekste yer alan firmaların önemli bir kısmının son 2-3 yıl içinde borsaya kote olmuş olmaları da bu seçimde rol oynamıştır. Çalışmada veri zarflama analizinde kullanılan girdi ve çıktılar ile büyüklük açsından iki gruba ayrılan firmaların etkinlik skorları arasında fark olup olmadığını test edebilmek için gereken toplam aktifler değişkeni aşağıda yer almaktadır: GİRDİ: 1) Pazarlama Yoğunluğu = Satış Pazarlama ve Dağıtım Giderleri Satış Gelirleri ÇIKTILAR: 1) Vergi Öncesi Kar Marjı, 2) Piyasa Değeri Toplam Aktifler Yukarıdaki değişkenlerden pazarlama yoğunluğu veri zarflama analizindeki girdi değişkeni olup, çıktı değişkenleri vergi öncesi kar marjı ve piyasa değeri dir. Toplam aktifler değişkeni, aktif büyüklükleri açısından iki gruba ayrılan firmaların etkinlik skorları arasında fark olup olmadığını test edebilmek için kullanılmıştır. Pazarlama yoğunluğu değişkeni Kamuoyunu Aydınlatma Platformu nun web sayfasında yer alan şirket finansal tablolarından kapsamlı gelir

10 58 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss tabloları kullanılarak hesaplanmış ve toplam aktifler değişkeni de aynı web sayfasındaki bilançolardan alınmıştır. Vergi öncesi kar marjı değişkeni data-stream veri tabanından, piyasa değeri değişkeni ise Borsa İstanbul un web sayfasında yer alan değerleme oranları arasından alınmıştır. Analizlerde kullanılan değişkenler yıllık finansal tablolarda yer alan değerlerdir ve 2013 yılları için gerçekleştirilen tek girdili ve iki çıktılı veri zarflama analizlerinde pazarlama yoğunluğu girdi olarak, vergi öncesi kar marjı ve piyasa değeri çıktı olarak kullanılmıştır. Pazarlama yatırımlarının performans üzerindeki etkisinin ortaya çıkmasının zaman alması nedeniyle veri zarflama analizlerinde pazarlama yoğunluğu değişkeni bir önceki yıl sonu değerleriyle hesaplanmıştır. Başka bir ifadeyle pazarlama yoğunluğu değişkeni 2012 veri zarflama analizinde 2011 değeriyle, 2013 veri zarflama analizinde de 2012 değeriyle yer almıştır. Diğer üç değişken ise analizlere ilgili analiz yılının değerleriyle dahil edilmiştir analizlerine dahil olan firma sayısı 20 olup, bu sayı 2013 analizleri için 19 dur. Analizlerde yer alan firma sayısı ilgili yıllarda Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nde (XKOBI) yer alan firma sayısından daha az olmuştur. Bunun nedeni yararlanılan veri kaynaklarında ilgili yıllarda bazı firmaların verilerinin olmaması veya hesaplanamamasıdır. Ayrıca pazarlama, satış ve dağıtım giderleri sıfır olarak görünen firmalar da veri zarflama analizine dahil edilememiştir. IV. ANALİZ SONUÇLARI VE BULGULAR 2012 ve 2013 yılları için sırasıyla 20 ve 19 adet KOBİ ile oluşturulan girdi yönelimli, arşimedgil olmayan veri zarflama modelleri hem CCR modeli, hem de BCC modeli temelinde çözülerek toplam teknik etkinlik ve saf teknik etkinlik puanları elde edilmiştir. Modellerin çözümü için EMS (Efficiency Measurement System) yazılımının 1.3 versiyonu kullanılmıştır. Tablo 1 de 2012 yılı için veri zarflama modellerinin sonuçları görülmektedir. Toplam teknik etkinlik puanlarına bakıldığında genel olarak firmaların etkinlik düzeylerinin oldukça düşük olduğu görülmektedir. CCR modeli ile elde edilen toplam teknik etkinlik puanlarına göre, sadece bir adet KOBİ toplam teknik etkinliğe sahiptir. Kalın punto ile gösterilmiş olan % 100 etkinlik, Bilici Yatırım Tic. in çıktıları azaltma fedakarlığı göstermeden girdilerini azaltamayacak duruma geldiğini göstermektedir. Toplam teknik etkinlik puanını saf teknik etkinlik puanına bölmek suretiyle elde edilen ölçek etkinliği puanlarına bakıldığında söz konusu KOBİ nin ölçek etkinliği puanı da % 100 dür. Bu durum firmanın ölçeğe göre sabit getiride olduğunu, yani pazarlama yatırımları açısından optimal ölçek büyüklüğüne sahip olduğunu göstermektedir. BCC modeli ile elde edilen saf teknik etkinlik puanlarına bakıldığında saf teknik etkinliğe sahip 5 adet firma olduğu

11 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 59 görülmektedir. Bu KOBİ ler girdilerini etkin olarak kullanmaktadırlar. Ölçek etkinliği sütununa bakıldığında Bilici Yatırım Tic. dışında hiçbir firmanın ölçek etkinliğine sahip olmadığı görülmektedir. Ancak üç etkinlik türü içerisinde firmaların ölçek etkinliği puanlarının en yüksek olduğu dikkat çekmektedir. 14 adet firma ölçeğe göre artan getiride faaliyet gösterirken, 5 adet firma ölçeğe göre azalan getiride faaliyet göstermektedir. Ölçeğe göre artan getiride faaliyet gösteren KOBİ ler ölçeklerini büyüterek daha etkin hale gelebileceklerdir. Başka bir ifadeyle pazarlama yatırımlarını artırarak pazarlama yatırımlarındaki artış oranına kıyasla daha yüksek çıktı artış oranı elde edebileceklerdir. Yani söz konusu 14 KOBİ, optimal ölçek büyüklüğüne ulaşana kadar pazarlama yoğunluğunu artırırlarsa, piyasa değeri ve kar marjı artışları pazarlama yoğunluğundaki artıştan daha yüksek oranlı olacaktır. Ölçeğe göre azalan getiride bulunan 5 KOBİ kullandıkları girdi miktarındaki artışa göre daha az çıktı artışı sağlamaktadır. Dolayısıyla bu firmaların pazarlama yatırımlarını artırırken dikkatli olmaları gerekmektedir. Tablo 1: 2012 Yılına Ait Veri Zarflama Modellerinin Sonuçları Karar Birimi Toplam Teknik (CCR) Saf Teknik (BCC) Ölçek Etkinliği Ölçeğe Göre Getiri 1 ACIELSAN ACIPAYAM SELÜLOZ 0,45% 1,36% 33,09% Artan 2 ATLANTİK PETROL 1,38% 3,68% 37,50% Artan 3 AVOD KURUTULMUŞ GIDA 2,82% 4,29% 65,73% Artan 4 BERKOSAN YALITIM VE TECRİT 1,12% 1,21% 92,56% Artan 5 BİLİCİ YATIRIM SAN. TİC. 100,00% 100,00% 100,00% Sabit 6 BİRLİK MENSUCAT 0,13% 0,52% 25,00% Artan 7 BISAŞ TEKSTİL SAN. TİC. 40,06% 100,00% 40,06% Artan 8 BURÇELİK VANA 0,19% 0,60% 31,67% Artan 9 BURÇELİK DÖKÜM SAN. 1,25% 1,57% 79,62% Artan 10 DOĞUSAN BORU SAN. TİC. 10,59% 18,79% 56,36% Artan 11 ERSU MEYVE ve GIDA SAN. 0,77% 1,84% 41,85% Artan 12 FEDERAL MOGUL PİSTON PİM 27,84% 100,00% 27,84% Azalan 13 İHLAS MADENCİLİK 15,31% 100,00% 15,31% Azalan 14 LÜKS KADİFE 3,77% 12,61% 29,90% Azalan 15 MAKİNA TAKIM 1,04% 1,28% 81,25% Artan 16 NİĞBAŞ NİĞDE BETON 2,75% 3,77% 72,94% Artan 17 OYLUM SINAİ YATIRIMLAR 0,27% 0,89% 30,34% Artan 18 PRİZMA PRES MATBACILIK 7,27% 7,88% 92,26% Artan 19 SÖNMEZ PAMUKLU 21,71% 74,67% 29,07% Azalan 20 TARAF GAZETECİLİK 12,18% 100,00% 12,18% Azalan

12 60 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss Tablo 2: 2013 Yılına Ait Veri Zarflama Modellerinin Sonuçları Karar Birimi Toplam Teknik (CCR) Saf Teknik (BCC) Ölçek Etkinliği Ölçeğe Göre Getiri 1 ACIELSAN ACIPAYAM SELÜLOZ 0,42% 1,18% 35,59% Artan 2 ATLANTİK PETROL 0,62% 1,91% 32,46% Artan 3 AVOD KURUTULMUŞ GIDA 2,09% 3,27% 63,91% Artan 4 BERKOSAN YALITIM VE TECRİT 0,38% 0,71% 53,52% Artan 5 BİLİCİ YATIRIM SAN. TİC. 100,00% 100,00% 100,00% Sabit 6 BİRLİK MENSUCAT 0,08% 0,37% 21,62% Artan 7 BURÇELİK VANA 0,16% 0,91% 17,58% Artan 8 BURÇELİK DÖKÜM SAN. 0,59% 1,16% 50,86% Artan 9 DOĞUSAN BORU SAN. TİC. 4,52% 11,68% 38,70% Artan 10 ERSU MEYVE ve GIDA SAN. 0,88% 2,16% 40,74% Artan 11 FEDERAL MOGUL PİSTON PİM 21,58% 100,00% 21,58% Azalan 12 İHLAS MADENCİLİK 11,92% 100,00% 11,92% Azalan 13 LÜKS KADİFE 0,61% 1,42% 42,96% Artan 14 MAKİNA TAKIM 1,63% 5,71% 28,55% Azalan 15 NİĞBAŞ NİĞDE BETON 1,09% 3,02% 36,09% Artan 16 OYLUM SINAİ YATIRIMLAR 0,11% 0,89% 12,36% Artan 17 PRİZMA PRES MATBACILIK 6,55% 14,89% 43,99% Azalan 18 SÖNMEZ PAMUKLU 10,32% 100,00% 10,32% Azalan 19 TARAF GAZETECİLİK 5,30% 9,77% 54,25% Azalan Tablo 2 de 2013 yılı için veri zarflama modellerinin sonuçları görülmektedir yılında veri zarflama analizi gerçekleştirilen Bisaş Tekstil San. Tic. in veri eksikliği nedeniyle 2013 yılı için veri zarflama analizi gerçekleştirilememiştir. Toplam teknik etkinlik puanlarına bakıldığında 2012 yılına benzer biçimde genel olarak firmaların etkinlik düzeylerinin oldukça düşük olduğu görülmektedir. Hatta 2013 teki etkinlik düzeylerinden daha düşük toplam teknik etkinliğe sahip olan firmalar çoğunluktadır. CCR modeli ile elde edilen toplam teknik etkinlik puanlarına göre, yine sadece Bilici Yatırım Tic. % 100 toplam teknik etkinliğe sahiptir. Kalın punto ile gösterilmiş olan % 100 etkinlik, Bilici Yatırım Tic. in çıktıları azaltma fedakarlığı göstermeden girdilerini azaltamayacak durumda olmaya devam ettiğini göstermektedir. Söz konusu KOBİ nin ölçek etkinliği puanı da % 100 dür. Bu durum firmanın ölçeğe göre sabit getiride olduğunu, yani pazarlama yatırımları açısından optimal ölçek büyüklüğüne sahip olduğunu göstermektedir. BCC modeli ile elde edilen saf teknik etkinlik puanlarına bakıldığında 2013 te saf teknik etkinliğe sahip 4 adet firma olduğu görülmektedir. Bu

13 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 61 KOBİ ler, 2012 de %100 etkinliğe sahip olan beş firmadan dördüne tekabül etmektedir deki beşinci firma ise veri kısıtı nedeniyle 2013 te zaten analizi gerçekleştirilemeyen Bisaş Tekstil San. Tic. tir te % 100 saf teknik etkinliğe sahip 4 firma, girdilerini etkin olarak kullanmaktadırlar. Ölçek etkinliği sütununa bakıldığında 2013 yılında Bilici Yatırım Tic. dışında yine hiçbir firmanın ölçek etkinliğine sahip olmadığı görülmektedir. Ancak bazı firmaların 2012 ye kıyasla ölçek etkinliklerini 2013 te arttırdıkları görülmektedir. Firmaların genel olarak toplam teknik etkinliklerini artırmaları için, bir taraftan saf teknik etkinliklerini artırmaları diğer taraftan da ölçek etkinliklerini artırmaları gerektiği söylenebilir. Tablo 3: Yıllar İtibariyle Ölçeğe Göre Getiri Türü için Firma Sayıları ve Yüzdeleri Ölçeğe Göre Getiriye Bakımından KOBİ Sayıları ve Yüzdeleri Yıl Ölçeğe Göre Sabit Getiri Ölçeğe Göre Artan Getiri Ölçeğe Göre Azalan Getiri Sayı Yüzde Sayı Yüzde Sayı Yüzde KOBİ Sayısı % 5 14 % 70 5 % % 5,3 12 % 63,2 1 % 31,5 19 Tablo 3 te yıllarında Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nde (XKOBI) yer alan firmaların genel etkinlik durumu ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Tabloda, farklı ölçeğe göre getiri türünde faaliyet gösteren firma sayıları ve bunların o yıl için veri zarflama analizi gerçekleştirilebilmiş firma sayısı içerisindeki yüzdeleri yer almaktadır. Hem 2012 de hem de 2013 te ölçeğe göre sabit getiride faaliyet gösteren, yani optimal ölçek büyüklüğüne ulaşmış tek firmanın pazarlama yatırımları ile performans arasında bir denge kurduğu söylenebilir yıllarında firmaların %63-70 i ölçeğe göre artan getiride faaliyet göstermektedir. Bu durum, KOBİ lerin önemli bir çoğunluğunun pazarlama yatırımlarını artırdıkları takdirde bundaki arışa kıyasla daha fazla performans artışı sağlayabildiklerini göstermektedir. Firmaların % inin ölçeğe göre azalan getiride faaliyet göstermesi, bu firmaların da pazarlama yatırımlarını artırdıkları takdirde performans artışı sağlayabildiklerini, ancak bu artışın pazarlama yatırımı artış oranından daha düşük olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla ölçeğe göre azalan getiride bulunan firmaların da optimal ölçek büyüklüğüne ulaşana kadar pazarlama yatırımlarını artırabilecekleri, ancak bu konuda daha dikkatli olmaları gerektiği söylenebilir. Bahsi geçen sonuçlar, pazarlama yeteneklerinin etkinliği için gerçekleştirilen veri zarflama analizinde pazarlama harcamaları nın girdilerden biri olarak yer aldığı ve pazarlama yeteneklerinin yüksek olmasının finan-

14 62 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss sal performansı olumlu etkilediği ortaya çıkan (Nath vd., 2010) çalışmasıyla örtüşmektedir. Veri zarflama analizinde çıktı değişkenlerinden biri olarak brüt kar marjının kullanıldığı çalışmamızın sonuçları reklam-pazarlama-dağıtım giderlerinin brüt kar marjı üzerinde pozitif etkiye sahip olduğunu gösteren (Çiftçi, 2014) ile de uyumludur. Sonuçlar ayrıca, pazarlama giderleri ile net satışlar arasında pozitif anlamlı ilişkiler bulan (Candemir and Zalluhoğlu, 2011) ile benzerlik taşımaktadır. Çalışmamızda veri zarflama analizi dışında aktif büyüklüğü farklı olan 2 KOBİ grubunun etkinliklerini karşılaştırmak için ortalama testleri de gerçekleştirilmiştir. Aktif büyüklüğü farklı olan KOBİ lerin etkinlik puanları arasında farklılık olup olmadığını araştırmak amacıyla, incelenen firmaların toplam aktif büyüklükleri küçükten büyüğe doğru sıralanmış ve firmalar hem 2012 hem de 2013 yılları için iki eşit guruba ayrılmıştır. Farklı aktif büyüklüğüne sahip iki KOBİ grubunun etkinlik ortalamalarına t-testinin uygulanabilmesi için sağlanması gerekli iki temel varsayım: 1) grupların örnekleme dağılımlarının normal dağılıma uygun olması ve 2) grupların ana kitle varyanslarının homojen olmasıdır. Tablo 4 te toplam aktifler tutarı üzerinden oluşturulan iki farklı firma grubunun etkinlik puanlarının iki temel varsayımı sağlayıp sağlamadığı ile ilgili Shapiro Wilk ve Levene s Testi sonuçları yer almaktadır. Shapiro Wilk testi için aşağıdaki hipotezler test edilmiştir: (H 0) : Firmaların etkinlik puanları normal dağılım göstermektedir. (H 1) : Firmaların etkinlik puanları normal dağılım göstermemektedir. Levene s Testi için ise aşağıdaki hipotezler söz konusudur: (H 0) : Aktif Büyüklüğü fazla olan KOBİ ler ile aktif büyüklüğü daha düşük olan firmaların varyansları homojendir. (H 1) : Aktif Büyüklüğü fazla olan KOBİ ler ile aktif büyüklüğü daha düşük olan firmaların varyansları homojen değildir. Tablo 4 incelendiğinde 2012 yılı için kalın punto ile gösterilmiş 0,408 anlam düzeyi, yalnızca toplam aktifler tutarı daha yüksek olan firmaların ölçek etkinliği puanlarının normal dağılıma uyduğunu göstermektedir. Veri seti gruplara ayrılarak t-testi ile grupların ortalamaları karşılaştırılacaksa, grupların her ikisinin de normal dağılım göstermesi gerekmektedir ve 0,05 ten (p < 0,05) küçük bir anlam düzeyi normal dağılımdan sapmayı ifade etmektedir (Field, 2009: ). Dolayısıyla her iki firma grubunun toplam teknik etkinlik ve saf teknik etkinlik puanlarının da normal dağılım göstermediği, ölçek etkinliği için ise sadece toplam aktif tutarı düşük olan firmaların normal dağılıma uyduğu ortaya çıkmıştır. Bu durumda ölçek etkinliği puanı da dahil olmak üzere iki grubun puanları normal dağılım varsayımını sağlayamamaktadır. Levene s Testi sonuçlarına bakıldığında ise 2012 yılı için her üç etkinlik türü için de anlam düzeylerinin 0,05 ten büyük

15 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 63 (p > 0,05) olması toplam aktifler tutarı düşük ve daha büyük olan iki firma grubunun varyanslarının homojen olduğunu göstermektedir (Field, 2009: 150). Varyansların homojenliği varsayımı sağlanmış olmasına rağmen normal dağılım varsayımı sağlanamamış olduğundan 2012 yılı için her bir etkinlik türünde iki firma grubunun puanlarının farklı olup olmadığını test etmek üzere parametrik olmayan Mann Whitney Testi uygulanmıştır. Tablo 4: Toplam Aktifler Tutarına Göre Oluşturulan İki KOBİ Grubunun Puanları İçin Normal Dağılım ve Varyansların Homojenliği Test Sonuçları 2012 YILI Toplam Aktifler Tutarı Düşük Firmalar Toplam Aktifler Tutarı Daha Yüksek Firmalar 2012 YILI 2013 YILI Toplam Aktifler Tutarı Düşük Firmalar Toplam Aktifler Tutarı Daha Yüksek Firmalar 2013 YILI Normal Dağılım Testi (Shapiro Wilk) Sonuçları Toplam Teknik Saf Teknik Ölçek Etkinliği 0,002 0,000 0,027 0,000 0,001 0,408 Varyansların Homojenliği (Levene s) Testi Sonuçları Toplam Teknik Saf Teknik Ölçek Etkinliği 0,360 0,649 0,107 Normal Dağılım Testi (Shapiro Wilk) Sonuçları Toplam Teknik Saf Teknik Ölçek Etkinliği 0,001 0,000 0,641 0,000 0,000 0,311 Varyansların Homojenliği (Levene s) Testi Sonuçları Toplam Teknik Saf Teknik Ölçek Etkinliği 0,145 0,042 0, yılı için Shapiro-Wilk Testi sonuçlarındaki kalın punto ile gösterilmiş 0,641 ve 0,311 anlam düzeyleri, her iki grupta yer alan ölçek etkinliği puanlarının normal dağılıma uyduğunu göstermektedir. Ancak, her iki firma grubunun toplam teknik etkinlik ve saf teknik etkinlik puanlarının ise normal dağılım göstermediği ortaya çıkmıştır. Bu durumda 2013 yılında sadece ölçek etkinliği puanları için normal dağılım varsayımı sağlanmaktadır. Levene s testi sonuçlarına bakıldığında ise 2013 yılında toplam teknik etkinlik ve ölçek etkinliği puanları anlam düzeylerinin 0,05 ten büyük (p > 0,05) olması toplam aktifler tutarı düşük ve daha

16 64 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss büyük olan iki firma grubunun varyanslarının homojen olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, hem normal dağılım varsayımı hem de varyansların homojenliği varsayımını sağlamış olan ölçek etkinliği puanı için t-testi gerçekleştirilmiş, diğer iki etkinlik türü için iki firma grubunun puanlarının karşılaştırılması parametrik olmayan Mann Whitney Testi ile yapılmıştır. Toplam aktifler tutarı küçük olan ve toplam aktifler tutarı daha büyük olan KOBİ gruplarının etkinlik ortalamaları arasında farklılık olup olmadığını belirlemek için de aşağıdaki hipotezler test edilmiştir. (H 0) : Aktif büyüklüğü fazla olan KOBİ lerin etkinlikleri ile aktif büyüklüğü daha düşük olan firmaların etkinlik ortalamaları eşittir. H 0 : E büyük = E küçük (H 1) : Aktif büyüklüğü fazla olan KOBİ lerin etkinlikleri aktif büyüklüğü daha düşük olan firmaların etkinlik ortalamalarından yüksektir. H 1 : E büyük > E küçük Tablo 5 in 2012 yılı ile ilgili ilk bölümündeki Mann Whitney Testi tek kuyruklu anlam düzeyleri incelendiğinde ölçek etkinliği için H 1 hipotezinin %10 anlam (p = 0,072) düzeyinde reddedilemediği görülmektedir. Başka bir ifadeyle, toplam aktifler tutarı fazla olan KOBİ lerin ölçek etkinliği puanı toplam aktifler tutarı daha düşük olan KOBİ lere kıyasla %10 anlam düzeyinde daha yüksektir. Bu durum, aktif büyüklüğü fazla olan KOBi lerin ölçek etkinliğinin istatistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksek olduğunu göstermektedir. Toplam teknik etkinlik ve saf teknik etkinlik puanları için ise H 0 hipotezi reddedilememiştir. Başka bir ifadeyle toplam aktifler tutarı fazla olan KOBİ lerle toplam aktifler tutarı daha düşük olan KOBİ lerin toplam teknik etkinlik puanları arasında ve saf teknik etkinlik puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar yoktur. Arada istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmamakla birlikte toplam aktifler tutarı daha yüksek olan firmaların toplam teknik etkinlik ve saf teknik etkinlik ortalama sıraları (mean rank) toplam aktifler tutarı daha düşük olan firmalara kıyasla daha yüksektir (11,80 > 9,20 ve 11,70 > 9,30). Tablo 5 in 2013 yılı ile ilgili ikinci bölümündeki Mann Whitney Testi ve t-testi tek kuyruklu anlam düzeyleri incelendiğinde tüm etkinlik türleri için H 0 hipotezinin reddedilemediği görülmektedir. Zira bütün anlam düzeyleri yüksek çıkmıştır (0,274 > 0,10, 0,280 > 0,10 ve 0,27 2> 0,10). Her üç etkinlik türü için de toplam aktifler tutarı fazla olan KOBİ lerle toplam aktifler tutarı daha düşük olan KOBİ lerin etkinlik puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar olmamakla birlikte, toplam aktifler tutarı daha yüksek olan firmalar lehine etkinlik

17 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 65 ortalama sıraları (10,80 > 9,11 ve 10,75 > 9,17) ve ortalama etkinlik yüzdesi (%40,70 > %34,45) fazladır. Tablo 5: Toplam Aktifler Tutarına Göre Oluşturulan İki KOBİ Grubunun Puanları Arasında Farklılık Olup Olmadığına Dair t-testi ve Mann Whitney Testi Sonuçları 2012 YILI Toplam Aktifler Tutarı Düşük Firmalar Toplam Aktifler Tutarı Daha Yüksek Firmalar 2012 YILI 2013 YILI Toplam Aktifler Tutarı Düşük Firmalar Toplam Aktifler Tutarı Daha Yüksek Firmalar 2013 YILI Mann Whitney Testi Sonuçları (Ortalama Sıra) Toplam Teknik Saf Teknik Ölçek Etkinliği 9,20 9,30 8,50 11,80 11,70 12,50 Mann Whitney Testi Tek Kuyruklu Anlam Düzeyl. Toplam Teknik Saf Teknik Ölçek Etkinliği 0,176 0,194 0,072 Mann Whitn. T. (Ortalama Sıra) Toplam Teknik Saf Teknik t-testi Ar. Ort. Ölçek Etkinliği 9,11 9,17 34,45% 10,80 10,75 40,70% Mann W. T. Tek Kuyr. Anlam D. t-testi Anl. D. Toplam Teknik Saf Teknik Ölçek Etkinliği 0,274 0,28 0,272 SONUÇ Bu çalışmada, döneminde Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi nde (XKOBI) yer alan firmaların pazarlama yatırımlarının etkinlikleri veri zarflama analizi ile değerlendirilmiş ve aktif büyüklükleri açsından iki gruba ayrılan firmaların etkinlik puanları arasında fark olup olmadığı parametrik veya parametrik olmayan istatistiksel ortalama testleri ile test edilmiştir. Her iki yıl için de pazarlama yoğunluğu değişkeninin girdi, vergi öncesi kar marjı ve piyasa değeri değişkenlerinin iki çıktı olarak yer aldığı veri zarflama modelleri kullanılmıştır. Çalışmada yer alan KOBİ lerin etkinlikleri, toplam teknik etkinlik, saf teknik etkinlik ve ölçek etkinliği temelinde değerlendirilmiştir. Veri zarflama analizinin sonuçları KOBİ lerden sadece birinin % 100 toplam teknik etkinliğe sahip oldu-

18 66 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss ğunu ortaya koymuştur. Genel olarak bakıldığında KOBİ lerin toplam teknik etkinlik puanlarının oldukça düşük olduğu görülmektedir de dört, 2013 de beş adet KOBİ nin saf teknik etkinlik puanı % 100 olmasına rağmen diğer firmaların saf teknik etkinlik puanlarının çok düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmada genel olarak üç etkinlik türü arasında en yüksek puanlar %100 etkinlik puanına yakın olmasa da ölçek etkinliğinde oluşmuştur. Ayrıca, KOBİ lerin önemli bir kısmının ölçeğe göre artan getiride bulunması söz konusudur. Dolayısıyla KOBİ ler genel olarak pazarlama yatırımlarını artırmak suretiyle bu artışa kıyasla daha fazla çıktı artışı sağlayabilmektedirler. Bu firmaların pazarlama yatırımlarını artırmak suretiyle optimal ölçek büyüklüğüne ulaşmaları (% 100 ölçek etkinliği) ve böylece toplam teknik etkinliklerini yükseltmeleri mümkün olabilecektir. Ölçeğe göre azalan getiride faaliyet gösteren KOBİ ler ise pazarlama yatırımlarını dikkatli ve sınırlı bir biçimde artırarak mütevazı çıktı artışları sağlayabileceklerdir. Çalışmanın bir diğer önemli sonucu da toplam aktifler tutarı daha büyük olan KOBİ lerin, daha küçük KOBİ lere göre ölçek etkinliklerinin daha yüksek olmasıdır. Bu bulgu 2012 yılı için istatistiksel olarak teyit edilirken 2013 yılı için istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır. Aktif büyüklüğü yüksek olan KOBİ lerin optimal ölçek büyüklüğüne yaklaşmış olması tutarlı bir bulgu olarak görünmektedir. Aktif büyüklüğü yüksek olan KOBİ lerin pazarlama yatırımları açısından ölçek ekonomilerinden faydalandıklarını ifade etmek mümkündür. Çalışmaya konu olan KOBİ ler bir bütün olarak değerlendirildiğinde toplam teknik etkinlikler oldukça düşük olmakla birlikte büyüme hedeflerini gerçekleştirme yolunda pazarlama yatırımlarına daha fazla önem verildiği takdirde optimal ölçek büyüklüğü arttırılarak faaliyet etkinliklerinin (toplam teknik etkinlik) artırılabileceği söylenebilir.

19 Pazarlama Yatırımlarının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi ve Borsa İstanbul KOBİ Sanayi Endeksi 67 KAYNAKÇA ALEXANDER, Michael; (2007), Complex Decision Making using Non-Parametric Data Envelopment Analysis (Chapter 6), in Hassan QUDRAT- ULLAH; J. Michael SPECTOR and Paal I. DAVIDSEN (Ed.), Complex Decision Making, Berlin: Springer, pp ANDERSON, Randy I.; Robert FOK; Thomas SPRINGER and James WEBB; (2002), Technical Efficiency and Economies Of Scale: A Non-Parametric Analysis Of REIT Operating Efficiency, European Journal of Operational Research, 139, pp BAKIRCI, Fehim; (2006), Üretimde ve Verimlilik Ölçümü Veri Zarflama Analizi: Teori ve Uygulama, Birinci Baskı, Ankara: Atlas Yayınları. BANKER, Rajiv. D.; Abraham CHARNES and William W. COOPER; (1984), Some Models for Estimating Technical and Scale Inefficiencies in Data Envelopment Analysis, Management Science, 30(9), pp CANDEMİR, Aykan and Ali Erhan ZALLUHOĞLU; (2011), The Effect of Marketing Expenditures During Financial Crisis: The Case of Turkey, Procedia Social and Behavioral Sciences, 24(2011), pp CHARNES, Abraham; William W. COOPER and Eduardo RHODES; (1978), Measuring the Efficiency of Decisison Making Units, European Journal of Operational Research, 2, pp CHIAO, Yu-Ching; Kuo-Pin YANG and Chwo-Ming JOSEPH YU; (2006), Performance, Internationalization, and Firm-specific Advantages of SMEs in a Newly-Industrialized Economy, Small Business Economics, 26, pp ÇİFTÇİ, Cemil; (2014), Türkiye İmalat Sanayinde Ölçek Bazında Karlılık ve Temel Giderler İlişkisi: Dönemi, Sosyo-Ekonomi, 2, ss FIELD, Andy; (2009), Discovering Statistics Using SPSS, Third Edition, London: SAGE Publications. HO, Yew Kee; Hean Tat KEH and Jin Mei ONG; (2005), The Effects of R&D and Advertising on Firm Value: An Examination of Manufacturing and Nonmanufacturing Firms, IEEE Transactions on Engineering Management, 52(1), pp KAHN, Kenneth B. and Matthew B. MYERS; (2005), Framing Marketing Effectiveness as a Process and Outcome, Marketing Theory, 5(4), pp

20 68 Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 45, Ocak-Haziran 2015 ss KOTABE, Masaaki; Srini S. SRINIVASAN and Preet S. AULAKH; (2002), The Moderating Role of R&D and Marketing Capabilities, Journal of International Business Studies, 33(1), pp KRISHNAN, Hema A.; Raghu TADEPALLI and Daewoo PARK; (2009), R&D Intensity, Marketing Intensity, and Organizational Performance, Journal of Managerial Issues, 21(2), pp MORGAN, Neil A. and Lopo L. REGO; (2009), Brand Portfolio Strategy and Firm Performance, Journal of Marketing, 73 (1), pp MURTHI, B.P.S; Yoon K. CHOI and Preyas DESAI; (1997), Efficiency Of Mutual Funds and Portfolio Performance Measurement: A Non-Parametric Approach, European Journal of Operational Research, 98, pp NATH, Prithwiraj; Sunramanian NACHIAPPAN and Ramakrishnan RAMANATHAN; (2010), The Impact of Marketing Capability, Operations Capability and Diversification Strategy on Performance: A Resource-Based View, Industrial Marketing Management, 39, pp NGUYEN, Huyen and Thi THANH; (2006), On the Use Data Development Analysis in Hedge Fund Performance Appraisal, pp , Internet Address: https://halshs.archivesouvertes.fr/file/index/docid/120292/filename/nguyen_hedgefundperformance_dea_ pdf, Date of Access: SHETH, Jagdish N. and Arun SHARMA: (2001), Efficacy of Financial Measures of Marketing: It Depends on Markets and Marketing Strategies, Journal of Targeting, Measurement and Analysis for Marketing, 9(4), pp SIMON, Carol J. and Mary W. SULLIVAN; (1993), The Measurement and Determination of Brand Equity: A Financial Approach, Marketing Science, 12(1), pp SRIVASTAVA, Rajendra K.; Tasadduq A. SHERVANI and Liam FAHEY; (1998), Market-Based Assets and Shareholder Value: A Framework for Analysis, Journal of Marketing, 62(1), pp TARIM, Armağan; (2001), Veri Zarflama Analizi: Matematiksel Programlama Tabanlı Göreli Ölçüm Yaklaşımı, İnceleme, Araştırma, İnceleme, Çeviri Dizisi, Ankara: Sayıştay Yayın İşleri Müdürlüğü. TOLO, Mitch; (2014), Marketing Investment Selection and Effectiveness in Growyh-Oriented Private Firms: Source of Capital and Market-Based Assets as Contingencies, Unpublished PhD Thesis, Helsinki: Aalto University.

GOSOS Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi/GOSOS Gaziosmanpasa University Social Sciences Researches Journal

GOSOS Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi/GOSOS Gaziosmanpasa University Social Sciences Researches Journal GOSOS Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi/GOSOS Gaziosmanpasa University Social Sciences Researches Journal (Yaz 2015) 10/1: 100-120 /(Summer 2015) 10/1: 100-120 İmalat Firmalarının

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 9, No 4, 437-442, 2004 Vol 9, No 4, 437-442, 2004 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI M. Emin BAYSAL,

Detaylı

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 KİTABIN İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 BÖLÜM-2.BİLİMSEL ARAŞTIRMA Belgesel Araştırmalar...7 Görgül Araştırmalar Tarama Tipi Araştırma...8

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları III (3 Mayıs 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları III (3 Mayıs 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) Parametrik Olmayan Testler Binom Testi SPSS Ders Notları III (3 Mayıs 2012) Soru 1: Öğrencilerin okul

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı ARAŞTIRMA MODELLİLERİNDE KULLANILACAK İSTATİSTİKLERİ BELİRLEME ÖLÇÜTLERİ Parametrik mi Parametrik Olmayan mı? Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri Değişken Sayısı Tek değişkenli (X) İki değişkenli

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIKLARININ ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE DEKİ MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIKLARININ ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ 70 TÜRKİYE DEKİ MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIKLARININ ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZ Levent ÇITAK * Bu çalışmada parametr olmayan bir etkinl ölçüm yöntemi olan Veri Zarflama

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2012 Cilt/Volume: 9 Sayı/Issue: 19, s. 445-449 FİNANSMAN SORUNLARINA

Detaylı

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis Keziban KOÇAK İstatistik Anabilim Dalı Deniz ÜNAL İstatistik Anabilim Dalı ÖZET Son yıllarda

Detaylı

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Karşılaştırma istatistiği Temel kavramlar: Örneklem ve evren:

Detaylı

BORSA ĐSTANBUL DA ĐŞLEM GÖREN ÇĐMENTO ĐŞLETMELERĐNĐN ETKĐNLĐKLERĐNĐN VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ KULLANILARAK ÖLÇÜLMESĐ

BORSA ĐSTANBUL DA ĐŞLEM GÖREN ÇĐMENTO ĐŞLETMELERĐNĐN ETKĐNLĐKLERĐNĐN VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ KULLANILARAK ÖLÇÜLMESĐ Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi Electronic Journal of Social Sciences Bahar-206 Cilt:5 Sayı:57 (429-439) www.esosder.org ISSN:304-0278 Spring-206 Volume:5 Issue:57 BORSA ĐSTANBUL DA ĐŞLEM GÖREN ÇĐMENTO

Detaylı

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ İçerik Değer Kavramı Nominal değer Defter değeri Tasfiye değeri İşleyen teşebbüs değeri Piyasa (borsa) değeri ve Teorik ya da İçsel

Detaylı

Öğrenim Bilgisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik

Öğrenim Bilgisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik Sema BEHDİOĞLU E-posta : sema.behdioglu@dpu.edu.tr Telefon : 0 (274) 265 20 31-2116 Öğrenim Bilgisi Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik Yüksek Anadolu

Detaylı

Destek ve sevgilerini eksik etmeyen Ailem ve sevgili yeğenlerim Emre ve Bengisu ya. iii

Destek ve sevgilerini eksik etmeyen Ailem ve sevgili yeğenlerim Emre ve Bengisu ya. iii Destek ve sevgilerini eksik etmeyen Ailem ve sevgili yeğenlerim Emre ve Bengisu ya. iii iv v İçindekiler Sunuş... vii Önsöz... ix 1. Giriş...1 1.1 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası...2 2. Testler ve Test

Detaylı

Araştırma Notu 16/190

Araştırma Notu 16/190 Araştırma Notu 16/190 ASGARİ ÜCRET ETKİSİ GENÇLERDE VE KADINLARDA YOĞUNLAŞIYOR Seyfettin Gürsel * Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl Yönetici Özeti Bu araştırma notunda Ocak 2016'dan itibaren geçerli olan

Detaylı

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ 1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ Örneklem verileri kullanılan her çalışmada bir örneklem hatası çıkma riski her zaman söz konusudur. Dolayısıyla istatistikte bu örneklem hatasının meydana

Detaylı

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE FİNANSAL ORANLAR ARACILIĞIYLA PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: HASTANELERDE BİR UYGULAMA*

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE FİNANSAL ORANLAR ARACILIĞIYLA PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: HASTANELERDE BİR UYGULAMA* SAĞLIK İŞLETMELERİNDE FİNANSAL ORANLAR ARACILIĞIYLA PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: HASTANELERDE BİR UYGULAMA* Makale Sunum Tarihi : 05.02.2015 Yayına Kabul Tarihi : 06.03.2015 Muammer ERDOĞAN Prof. Dr., Bingöl Üniversitesi,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. İngilizce ÜDS 65 İYİ 2002 Bahar PROGRAM ADI ÜLKE ÜNİVERSİTE ALAN DİĞER ALAN BAŞ.

ÖZGEÇMİŞ DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM. İngilizce ÜDS 65 İYİ 2002 Bahar PROGRAM ADI ÜLKE ÜNİVERSİTE ALAN DİĞER ALAN BAŞ. ÖZGEÇMİŞ TC KİMLİK NO: PERSONEL AD: SOYAD: DOĞUM TARİHİ: ERDİNÇ KARADENİZ 1/4/78 12:00 AM SİCİL NO: UYRUK: EHLİYET: B DİL ADI SINAV ADI PUAN SEVİYE YIL DÖNEM İngilizce ÜDS 65 İYİ 2002 Bahar PROGRAM ADI

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

Tekrarlı Ölçümler ANOVA

Tekrarlı Ölçümler ANOVA Tekrarlı Ölçümler ANOVA Repeated Measures ANOVA Aynı veya ilişkili örneklemlerin tekrarlı ölçümlerinin ortalamalarının aynı olup olmadığını test eder. Farklı zamanlardaki ölçümlerde aynı (ilişkili) kişiler

Detaylı

Verusaturk Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A. Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu

Verusaturk Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A. Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Verusaturk Girişim si Yatırım Ortaklığı A. Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Bu değerlendirme raporu Piyasası Kurulu nun 22/06/2013 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanan Seri: VII 128.1 numaralı

Detaylı

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar Sunum Planı:

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

LOGO BUSINESS SOLUTIONS

LOGO BUSINESS SOLUTIONS LOGO BUSINESS SOLUTIONS 2014 Yılı Değerlendirmesi 16 Şubat, 2015 12 1 Uyarı Bu sunum, LOGO Yazılım Sanayi ve Ticaret A.Ş ( LOGO veya Şirket ) hakkında bilgi ve finansal tabloların analizinin yanı sıra,

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

İnovasyon Odaklı Faaliyetlerin Firma Performansına Etkisinin Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi; İMKB Üzerine Bir Araştırma

İnovasyon Odaklı Faaliyetlerin Firma Performansına Etkisinin Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi; İMKB Üzerine Bir Araştırma İnovasyon Odaklı Faaliyetlerin Firma Performansına Etkisinin Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi; İMKB Üzerine Bir Araştırma Determination of Innovation Based Activities on Firm Performance Via Data

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS DERS NOTLARI I 5 Nisan 2012

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS DERS NOTLARI I 5 Nisan 2012 H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS DERS NOTLARI I 5 Nisan 2012 Aşağıdaki analizlerde http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/courses/spring2010/bby208/bby208

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

İZMİR FIRÇA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

İZMİR FIRÇA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU İZMİR FIRÇA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 01 Temmuz 2015 İzmir Fırça Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Değerlendirme

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR 1 ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM

Detaylı

Varyans Analizi (ANOVA) Kruskal-Wallis H Testi. Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı

Varyans Analizi (ANOVA) Kruskal-Wallis H Testi. Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Varyans Analizi (ANOVA) Kruskal-Wallis H Testi Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Konu Başlıkları Tek Yönlü Varyans Analizi SPSS de Tek

Detaylı

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ Halka Arz Tarihi 31 Aralık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Kürşat YALÇİNER 2. Doğum Tarihi : 23 Temmuz 1966 3. Unvanı : Profesör 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. Çalıştığı Kurum : Gazi Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Atatürk

Detaylı

DÖKÜM SEKTÖRÜDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA

DÖKÜM SEKTÖRÜDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA DÖKÜM SEKTÖRÜDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA Ali SEVİNÇ KOSGEB Kırıkkale Hizmet Merkezi Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı teren@kku.edu.tr Tamer

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Emin AVCI Doğum Tarihi: 20.07.1976 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İngilizce İşletme Bölümü Marmara Üniversitesi 1994-1998 Yüksek

Detaylı

HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİST RAPORU TUĞÇELİK ALÜMİNYUM ve METAL MAMÜLLERİ A.Ş.

HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİST RAPORU TUĞÇELİK ALÜMİNYUM ve METAL MAMÜLLERİ A.Ş. HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİST RAPORU TUĞÇELİK ALÜMİNYUM ve METAL MAMÜLLERİ A.Ş. Serdar Ceylan serdarceylan@metroyatirim.com.tr 10.05.2014 Önemli Not: İşbu analist raporu, Metro Yatırım

Detaylı

Mann-Whitney U ve Wilcoxon T Testleri

Mann-Whitney U ve Wilcoxon T Testleri Mann-Whitney U ve Wilcoxon T Testleri Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Konu Başlıkları Parametrik olmayan yöntem Mann-Whitney U testinin

Detaylı

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 28.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun ( SPK ) 22.06.2013

Detaylı

Reyting Metodolojisi. Fonmetre Metodoloji Dokümanı Temmuz, 2012. 2012 Milenyum Teknoloji Bilişim Ar-Ge San. Tic. Ltd. Şti.

Reyting Metodolojisi. Fonmetre Metodoloji Dokümanı Temmuz, 2012. 2012 Milenyum Teknoloji Bilişim Ar-Ge San. Tic. Ltd. Şti. Reyting Metodolojisi Fonmetre Metodoloji Dokümanı Temmuz, 2012 İçerik Giriş Tarihçe Kategori Bazında Gruplama Yatırımcı İçin Anlamı Nasıl Çalışır? Teori Beklenen Fayda Teorisi Portföy Performans Ölçümü

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Yusuf Volkan Topuz - Nazlı Akşit. Keywords: Marketing Expenses, Firm Value, Panel Data Analysis

Yrd. Doç. Dr. Yusuf Volkan Topuz - Nazlı Akşit. Keywords: Marketing Expenses, Firm Value, Panel Data Analysis Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences İşletmelerin Pazarlama Giderlerinin Hisse Senetleri Getirileri Üzerindeki Etkisi: İMKB Gıda Sektörü Örneği The

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 30 Nisan

Detaylı

Firmaların BIST Sürdürülebilirlik Endeksine Alınmasına Yatırımcı Tepkisi: Olay Çalışması Ve Ortalama Testleri İle Bir Analiz

Firmaların BIST Sürdürülebilirlik Endeksine Alınmasına Yatırımcı Tepkisi: Olay Çalışması Ve Ortalama Testleri İle Bir Analiz Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:, C:, S:, s.43-57 Year:, Vol:, No:, s. 43-57 Firmaların BIST Sürdürülebilirlik Endeksine Alınmasına

Detaylı

Sıralı Verilerle Yapılan Testler Mann-Whitney U Testi

Sıralı Verilerle Yapılan Testler Mann-Whitney U Testi Sıralı Verilerle Yapılan Testler Mann-Whitney U Testi Parametrik testlerin, normal dağılım varsayımına dayandığını, normal dağılıma sahip olmayan veriler üzerinde kullanıldığında, elde edilen sonuçların

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

LİKİDİTE VE KARLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ İMKB 100 İMALAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ÇALIŞMA

LİKİDİTE VE KARLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ İMKB 100 İMALAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ÇALIŞMA Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü DergisiYıl: 2012/2, Sayı:16 Journal of Süleyman Demirel University Institute of Social SciencesYear: 2012/2, Number:16 LİKİDİTE VE KARLILIK ARASINDAKİ

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

SAY REKLAMCILIK YAPI DEKORASYON PROJE TAAHHÜT A.Ş HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

SAY REKLAMCILIK YAPI DEKORASYON PROJE TAAHHÜT A.Ş HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU SAY REKLAMCILIK YAPI DEKORASYON PROJE TAAHHÜT A.Ş HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 26 Aralık 2013 Raporun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK, Kurul ) tarafından yayınlanan

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I 3. HAFTA ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I Yrd. Doç. Dr. Muhammet Belen mbelen@karabuk.edu.tr BÖLÜM 3 Finansal Tabloların Analizi FİNANSAL TABLOLARIN ANALİZİ ORAN ANALİZİ KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZİ DİKEY

Detaylı

DYO BOYA FABRİKALARI A.Ş. 2015 1. Yarıyıl Finansal Sunumu

DYO BOYA FABRİKALARI A.Ş. 2015 1. Yarıyıl Finansal Sunumu DYO BOYA FABRİKALARI A.Ş. 2015 1. Yarıyıl Finansal Sunumu 2015-1Y Başlıca Gelişmeler 1 2015 yılının ilk yarısında, Türkiye Boya Pazarı %2-3 aralığında büyüdü. Sektörde seçim ortamının getirdiği, siyasal

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 0 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar Saati - Dersin Verildiği Yıl Dersin Verildiği

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

ÇEYREK SONUÇLARI 5 Mayıs 2016

ÇEYREK SONUÇLARI 5 Mayıs 2016 2016 1. ÇEYREK SONUÇLARI 5 Mayıs 2016 Uyarı Bu sunum, Logo Yazılım Sanayi ve Ticaret A.Ş ( Logo veya Şirket ) hakkında bilgi ve finansal tabloların analizinin yanı sıra, Şirket yönetiminin gelecekte gerçekleşmesini

Detaylı

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara

Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No:216 06836 İncek Ankara UĞUR BAÇ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ugur.bac@atilim.edu.tr Telefon (İş) : 3125868759- Telefon (Cep) : Faks : 3125868091 Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE KIYASLAMA YÖNTEMİ OLARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ÖRNEĞİ

PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE KIYASLAMA YÖNTEMİ OLARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ÖRNEĞİ PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE KIYASLAMA YÖNTEMİ OLARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ÖRNEĞİ Şebnem ASLAN (*) Özet: Bu çalışma, Türkiye deki kamu sektöründe faaliyet gösteren şeker

Detaylı

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HĐSSE SENEDĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HĐSSE SENEDĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU . BÜYÜME AMAÇLI HĐSSE SENEDĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 EYLÜL 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BĐLGĐLERE ĐLĐŞKĐN RAPOR 1 Ergoisviçre

Detaylı

F12 Piyasa Riskine Karşı Özel Risk Daha önceden belirtildiği gibi çok küçük bir çeşitlendirme bile değişkenlikte önemli oranda azalma sağlamaktadır. F13 Piyasa Riskine Karşı Özel Risk Doğru aynı zamanda,

Detaylı

Asya Emeklilik ve Hayat A.Ş. Büyüme Amaçlı Katılım Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu (AGH)

Asya Emeklilik ve Hayat A.Ş. Büyüme Amaçlı Katılım Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu (AGH) Asya Emeklilik ve Hayat A.Ş. Büyüme Amaçlı Katılım Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu (AGH) 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle performans sunuş raporu ve yatırım performansı konusunda kamuya açıklanan bilgilere

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar

Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar InvestCo M & A Halka Arz Değerleme Şirket Birleşmeleri ve Satın Almalar Halka Açılma Öncesi Danışmanlık Özel Amaçlı Şirket Değerlemeleri Özel Amaçlı Şirket ve Sektör

Detaylı

HEDEF GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

HEDEF GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU HEDEF GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 3 Şubat 2016 Hedef Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 39 Ocak 2014

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 39 Ocak 2014 ŞİRKET ETKİNLİKLERİ: İMKB 100 İMALAT SANAYİ ŞİRKETLERİ UYGULAMASI Çağatay ORÇUN, Araş. Gör., Dokuz Eylül Üni. İ.İ.B.F. İşletme Bölümü, cagatay.orcun@deu.edu.tr Ayşegül ÇİMEN, Araş. Gör., Dokuz Eylül Üni.

Detaylı

Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414

Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414 Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Risk ve Getiri İstatistik Tekrarı Hisse senedi davranışlarına giriş Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 7, sayfalar 153-165 Yol haritası 1. Bölüm: Değerleme

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 77 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri. BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014

Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri. BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014 Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri BBY606 Araştırma Yöntemleri 2013-2014 Bahar Dönemi 13 Mart 2014 1 Konum ölçüleri Merkezi eğilim ölçüleri Verilerin ortalamaya göre olan gruplanması nasıl?

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü Dersin Adı Dersin Kodu DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 HAZĐRAN 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE

ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 HAZĐRAN 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE ERGOĐSVĐÇRE EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 HAZĐRAN 2009 HESAP DÖNEMĐNE AĐT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BĐLGĐLERE

Detaylı

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2 Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 5, Sayı:2, 2003 YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY

Detaylı

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 19 Aralık 2013 30 Haziran 2015tarihi itibarıyla

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

VAKIF PORTFÖY BIST30 ENDEKSİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON)

VAKIF PORTFÖY BIST30 ENDEKSİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ YOĞUN FON) VAKIF PORTFÖY BIST30 ENDEKSİ HİSSE SENEDİ FONU (HİSSE SENEDİ VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER Vakıf Portföy BIST30 Endeksi Hisse Senedi Fonu

Detaylı

Volkan HASKILIÇ. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Volkan HASKILIÇ. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü MARKOWITZ PORTFÖY SEÇİM MODELİNİN FARKLI RİSK ÖLÇÜTLERİYLE İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA UYGULANMASI VE ÇOK DÖNEMLİ PORTFÖY OPTİMİZASYONU ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Volkan HASKILIÇ Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Türkiye de Emeklilik Yatırım Fonlarının Performans Değerlendirmesi

Türkiye de Emeklilik Yatırım Fonlarının Performans Değerlendirmesi ** Ahmet Kurtaran * Özet: Uluslararası sermaye piyasalarında önemli bir paya sahip olan emeklilik yatırım fonları Türkiye de henüz gelişme aşamasındadır. Bu aşamadaki fonların gösterdikleri performans

Detaylı

SVFM. Ders 11 Finansal Yönetim 15.414

SVFM. Ders 11 Finansal Yönetim 15.414 SVFM Ders 11 Finansal Yönetim 15.414 SVFM Riski ölçmek Sistematik risk, dağıtılabilir risk Risk ve getiri arasındaki denge Bugün Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 8.2-8.5 Tekrar Çeşitlendirme Çeşitlendirme,

Detaylı

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü

İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (1999) Ekonometri Bölümü Mahmut ZORTUK E-posta : mahmut.zortuk@dpu.edu.tr Telefon : 0274 265 2031-2020 Öğrenim Bilgisi Doktora İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler (2007) Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı Yüksek -Tezli Dumlupınar

Detaylı

Fiyat Tespit Raporu'na İlişkin Analist Raporu

Fiyat Tespit Raporu'na İlişkin Analist Raporu Bu değerlendirme raporu Sermaye Piyasası Kurulu nun 22/06/2013 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanan Seri VII 128.1 numaralı Pay Tebliği nin 29. maddesinin 2 fıkrası kapsamında Vakıf Yatırım Menkul Değerler

Detaylı

FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİST RAPORU 11 Kasım 2013

FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİST RAPORU 11 Kasım 2013 Verusa Holding A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Hakkında Değerlendirme ve Analiz Raporu 1 Amaç A1 Capital Menkul Değerler A.Ş. tarafından hazırlanmış olan bu rapor, Verusa Holding A.Ş. ( Verusa Holding veya Şirket

Detaylı

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Bu değerlendirme raporu Sermaye Piyasası Kurulu nun 22/06/2013 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanan Seri: VII 128.1

Detaylı

TÜYİD - YATIRIMCI İLİŞKİLERİ DERNEĞİ & MKK - MERKEZİ KAYIT KURULUŞU İŞBİRLİĞİYLE BORSA TRENDLERİ RAPORU

TÜYİD - YATIRIMCI İLİŞKİLERİ DERNEĞİ & MKK - MERKEZİ KAYIT KURULUŞU İŞBİRLİĞİYLE BORSA TRENDLERİ RAPORU TÜYİD - YATIRIMCI İLİŞKİLERİ DERNEĞİ & MKK - MERKEZİ KAYIT KURULUŞU İŞBİRLİĞİYLE BORSA TRENDLERİ RAPORU 1 Haziran 2012 1 Haziran 2012 Değerli Okuyucular, Borsa trendleri raporu, halka açılan şirketleri,

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2002-2008 Mart. Mayıs 2008

Bankacılık sektörü. 2002-2008 Mart. Mayıs 2008 Bankacılık sektörü 2002-2008 Mart Mayıs 2008 Sunumun içeriği I- Finansal sektörün büyüklüğü ve kamu ile ilişkisi II- Bankacılık sistemine ilişkin bilgiler III- Büyüme IV- Bilanço yapısında değişme V-Risk

Detaylı

2015 9 AYLIK SONUÇLAR. Gülnur ANLAŞ CHIEF FINANCIAL OFFICER 3 Kasım 2015

2015 9 AYLIK SONUÇLAR. Gülnur ANLAŞ CHIEF FINANCIAL OFFICER 3 Kasım 2015 2015 9 AYLIK SONUÇLAR Gülnur ANLAŞ CHIEF FINANCIAL OFFICER 3 Kasım 2015 Uyarı Bu sunum, LOGO Yazılım Sanayi ve Ticaret A.Ş ( LOGO veya Şirket ) hakkında bilgi ve finansal tabloların analizinin yanı sıra,

Detaylı

Te-mapol Polimer Plastik ve İnş. San. Tic. A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 1. Değerlendirme Raporu

Te-mapol Polimer Plastik ve İnş. San. Tic. A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 1. Değerlendirme Raporu Te-mapol Polimer Plastik ve İnş. San. Tic. A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 1. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 07.08.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2014 Borsa İstanbul Gıda, İçecek Endeksine Kote İşletmelerin Finansal Performanslarının Veri Zarflama Analizi ile Ölçümü ve Malmquist Endeksine Göre Karşılaştırılması

Detaylı

TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİC. A.Ş. FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN GÖRÜŞ

TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİC. A.Ş. FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN GÖRÜŞ TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİC. A.Ş. FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN GÖRÜŞ 9 Haziran 2014 1 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER I. Halka Arza İlişkin Özet Bilgiler... 3 II. Şirket Bilgileri... 4

Detaylı