T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü KARADENİZ BÖLGESİNDE MERSİN BALIĞI ÜRETİM İMKANLARININ ARAŞTIRILMASI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü KARADENİZ BÖLGESİNDE MERSİN BALIĞI ÜRETİM İMKANLARININ ARAŞTIRILMASI"

Transkript

1 T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü KARADENİZ BÖLGESİNDE MERSİN BALIĞI ÜRETİM İMKANLARININ ARAŞTIRILMASI PROJE NO: TAGEM/HAYSÜD Dr. Bilal AKBULUT (Proje Lideri) Dr. İlker Zeki KURTOĞLU Eyüp ÇAKMAK Yahya ÇAVDAR Hacı SAVAŞ Nilgün AKSUNGUR Hasan ERGUN Danışmanlar Prof. Dr. İbrahim OKUMUŞ Yrd. Doç. Dr. Serap USTAOĞLU Doç. Dr. Devrim MEMİŞ ARALIK 2005 TRABZON

2 ÖNSÖZ Karadeniz de deniz kafeslerinde balık yetiştiriciliği önem kazanan bir sektördür. Bu sektörün ülke ekonomisine katkısı her geçen gün biraz daha artmaktadır. Başlangıçta çok sayıda girişimci Karadeniz de kafeslerde gökkuşağı alabalığı üretimine başlamış, ancak yaz aylarında su sıcaklığının 20ºC yi geçmesi başlıca sınırlayıcı faktör olmuştur. Sonuçta çoğu girişimci faaliyetlerini durdurmuş, diğerleri ise alternatif yaklaşım ve türler aramaya başlamıştır. Son dönemde, bu amaçla Enstitümüzün de öncülüğü ile levrek ve çipura gibi türlerin ağ kafeslerde yetiştiriciliği başlatılmıştır. Özellikle yıl boyunca üretimi yapılabilecek ilk alternatif tür olarak levrek balığının ekonomik ölçekte üretimine başlanmıştır. Fakat yetiştiricilerin yeni türlere ilişkin arayışı sürmektedir Yumurtalarından dünyaca meşhur siyah havyar üretilen mersin balıkları büyük ekonomik önemi olan türlerdir. Ülkemizde başta Kızılırmak, Yeşilırmak ve Sakarya nehirlerine üremek için giren mersin balıklarının avcılığı 1971 yılında yasal olarak sınırlandırılmış ve 1997 yılında da tamamen yasaklanmıştır. Bütün mersin balığı türleri 1998 yılından itibaren CİTES sözleşmesi kapsamında nesli tehlikede olan balık türleri listesine alınmış ve tüm dünyada yetiştiricilik dışında avcılığı ve havyar ticaretinde kota uygulanmasına geçilmiştir. Ülkemizde mersin balığı yetiştiricilik çalışmaları 1989 yılında başlatılmış olup, 2000 yılında kuluçkahanede yumurtadan yavru üretimi gerçekleştirilmiş ve 2004 yılında Sakarya nehrinde bir balıklandırma çalışması yapılmıştır. Enstitümüzde 2001 yılında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğünün desteğiyle Karadeniz Bölgesi nde Mersin Balığı Üretim İmkânlarının Araştırılması projesi başlatılmıştır. Bu projeyle, mersin balıklarının yapay üretimi için uygun yer seçimi, yavru üretme tekniği, tank ve kafeslerde yetiştirme, anaç stoğu oluşturma ve doğal stokların iyileştirilmesi gibi ihtiyaç duyulan konularda, gerekli parametrelerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Yürütmüş olduğumuz bu proje çalışmasıyla, Karadeniz Bölgesi nde mersin balıklarının yetiştiriciliği ve doğal stoklarının geliştirilmesi konusunda tecrübe, bilgi birikimi yanında bir anaç stoğu oluşturulmuştur. Soyu tükenme noktasına gelmiş olan mersin balıklarının kültüre alınması ve ülkemiz su ürünleri yetiştiricilik faaliyetlerine katkı sağlaması konusunda, bu sonuç raporunda yer alan bulguların önemli katkısı olacaktır. Proje verilerinin değerlendirilmesi sonucunda; ülkemiz sularında bulunan mersin balıkları hakkında bilinmeyen soruların birçoğuna cevap verildiği düşüncesindeyim. Bu konuda yapılacak yeni çalışmalara ışık tutması dileğiyle, projede çalışan ve emeği geçenlere, özellikle destek ve bilgilerini esirgemeyen Prof. Dr. İbrahim OKUMUŞ,Yrd. Doç. Dr. Serap USTAOĞLU ve Doç. Dr. Devrim MEMİŞ e teşekkür eder, Ülkemize faydalı olmasını dilerim. Dr. Atilla ÖZDEMİR Enstitü Müdürü

3 İçindekiler ÖNSÖZ...I Kısaltma Tanımları... III Tablo ve Şekiller Listesi...IV Öz... V Abstract... V Giriş... 1 Literatür Özeti... 5 Genel Bilgiler... 5 Kültürü... 7 Besin Değeri... 9 Türkiye de Yapılan Çalışmalar Materyal ve Metot Araştırma Sahası Araştırma Üniteleri Materyal Karaca Mersini (Acipenser gueldenstaedtii) Sivri Burun (Acipenser stellatus) Mersin Morinası (Huso huso) Metot..14 Bulgular ve Tartışma Karaca Mersiniyle İlgili Çalışmalar Doğadan Yakalanan Türlerle İlgili Çalışmalar Mersin Morinası Türüyle İlgili Çalışmalar Yumurta Alım Çalışmaları Diğer Çalışmalar Özet Literatür Listesi... 26

4 Kısaltma Tanımları AB : Avrupa Birliği. ABD : Amerika Birleşik Devletleri. CITES : Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora- Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmesi. CORDIS: Community Research&Development Information Service, Avrupa Birliği Araştırma ve Geliştirme Bilgi Servisi FAO : Food and Agriculture Organization of the United Nations, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü. DSI : Devlet Su İşleri KKGM : Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü. MERKODER : Mersin Balıklarını Koruma ve Yaşatma Derneği MS-222 : Tricaine Methane Sulphonate ORT.: Ortalama. ppm : part per million, milyonda bir birim SUMAE : Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü. SSCB : Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği. TAGEM : Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü. TKB : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. TRT : Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu TÜGEM: Tarımsal Üretim Genel Müdürlüğü TÜDAV : Türk Deniz Araştırmaları Vakfı USD : United State Dolar, Amerikan Doları III

5 Tablo ve Şekiller Listesi Tablo Listesi Tablo 1. Ülkeniz sularında bulunan mersin balığı türleri bazı ayırt edici özellikleri.. 5 Tablo 2. Türkiye sularında bulunan mersin balıklarının etinin besin değeri...9 Tablo 3. Doğadan gelen mersin balıklarının tür dağılımları..17 Tablo 4. Proje kapsamında bilgi alınan ve işbirliği yapılan kişi ve kurumlar...21 Şekil Listesi Şekil 1. Dünya toplam mersin balığı üretim miktarları.. 3 Şekil 2.Türkiye mersin balığı üretim miktarları Şekil 3. Acipenseridae familyasının morfolojik özellikleri. 6 Şekil 4. Dünya mersin balığı yetiştiriciliğinden sağlanan üretim miktarları...8 Şekil 5. Giresun daki bir balıkçının evinin önünde mersin balıklarını büyüttüğü havuz Şekil 6. Coşandere Alabalık Çiftliği..11 Şekil 7. Alabalık Üretim ve Eğitim Tesisi. 11 Şekil 8. Biyo-Deney Ünitesi Şekil 9. Deniz Kafes Araştırma Ünitesi.12 Şekil 10. Karaca Mersini (Acipenser gueldenstaedtii) 13 Şekil 11. Sivri burun (Acipenser stellatus) 13 Şekil 12. Mersin morinası (Huso huso). 14 Şekil 13. İçsu havuzları ve deniz kafeslerinde su sıcaklıkları değişimi Şekil 14. Projede kullanılan mersin balığı büyütme kafesleri Şekil 15. Kafes ve tanklarda mersin balıklarının bakımı...18 Şekil 16. Muayene edilecek mersin balığının bayıltılması 19 Şekil 17. Mersin balıklarında gonadların incelenmesi...20 IV

6 Öz Bu proje ile Karadeniz Bölgesi nde mersin balıklarının yavru üretim imkanları belirlenmeye çalışılmıştır. Karaca mersini (A. gueldenstaedtii) yavruları (6-14 gram) tatlı su ortamında ve akabinde deniz kafeslerinde büyütülmüşlerdir. Alabalık yemiyle beslenen balıklar 4 yıllık bir bakım ve besleme sonunda yaklaşık 3-5 kg ağırlığa kadar ulaşmıştır. Doğadan yakalanan mersin morinası (Huso huso) türünün tank ve kafes şartlarına adapte olduğu, karaca mersini (A. gueldenstaedtii) ve sivri burun (A. stellatus) türlerinin ise kültür şartlarına adaptasyon zorluğu yaşadıkları tespit edilmiştir. Diğer mersin balığı türlerine proje çalışma süresi içinde rastlanmamıştır. Morina ve karaca mersinlerde gonad gelişimi ve yumurta olgunluğunu belirlemek için birer balık cerrahi operasyona tabi tutularak gonadları incelenmiş, balıklarda gonad oluştuğu (I-II safha), ancak yumurta olgunlaştırmadığı (VI safha) belirlenmiştir. Mersin balığı üretimi için Amasya-Yedikırlar Baraj Gölü kenarına DSİ in sazan balığı üretimi için kurduğu tesisin uygun olabileceği belirlenmiştir. Eğitim ve tanıtım çalışmaları yapılarak ulusal ve uluslararası kurum ve kişilerle irtibat kurulmuş ve yayınlar yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mersin balığı, Yavru üretimi, Karadeniz, Adaptasyon, Tank, Kafes. Abstract This study was carried out about possibilities sturgeon's reproduction at the Black Sea Region. Servuga sturgeon fry (A. gueldenstaedtii) were about 6-14 gram (n=600) were feed by trout food in fresh water tanks and sea cages for 4 years until they reach approximately 3-5 kg. Beluga (Huso huso), karaca (A. gueldenstaedtii) and stellata (A. stellatus) species were obtained from wild population of Black Sea. Beluga (Huso huso) were adapted to tank and cage condition, but karaca (A. gueldenstaedtii) and stellata (A. stellatus) species could not adapted and other species that should be found in the Black Sea had not been encountered. To determinate situation of gonad, maturation and stages of egg of two species a surgical examination had been applied to beluga and karaca species and their gonad and maturation were investigated and it has been seen that they were on stage (I-II) and not to ready to spawn (stage IV). A carp farm has been found by State Hydraulic Works near Amasya-Yedikır Dam-lake will be use due to sturgeon hatchery with our works aims to find a suitable site for sturgeon propagation. A seminar, field observations and contacts with national and international authorities were done as education and presentation activities and also two articles have been published. Keywords: Sturgeon, Propagation, Black Sea, Adaptation, Tank, Cage. V

7 Giriş Mersin balıkları, Avrupa, Asya ve Amerika kıtalarının kuzey yarımküredeki sularında iki familya ve 27 türle temsil edilirler. Kıkırdak iskelete sahip olmalarına rağmen, vücut üzerindeki kemik plakalar ve zırh şeklindeki baş yapısı dolayısıyla kemikli balıklar sınıfına (Osteichthyes) dahil olan mersin balıkları, evrimsel, biyolojik, morfolojik ve fizyolojik açıdan diğer kemikli balıklardan farklıdır (Ustaoğlu, 2005). Karadeniz in Türkiye sularında iki familyaya ait 6 (7) tür bulunmaktadır (Ustaoğlu ve Okumuş, 2005). Türkiye de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı(TKB) nca aşırı avcılığı, üreme sezonunda ve küçük balıkların avlanmasını engellemek maksadıyla mersin balığı avcılığını düzenleyen yasal kararlar 1971 yılında alınmıştır. Bu düzenlemeler ile mersin balıklarının avcılığı Kızılırmak, Yeşilırmak ve Sakarya nehirlerinde tamamen yasaklanmış ve diğer ırmaklarda ise boy yasağı getirilmiştir yılında 140 cm den büyük mersin morinasının (H. huso) dışında avcılığı yasaklanmıştır 1997 yılında ise bütün mersin balıklarının avcılığı yasal olarak durdurulmuştur. Mersin balığı populasyonlarında dünya çapındaki gerileme, bu balıkların Washington Anlaşması kapsamında koruma altına alınmasını gerektirecek boyutlara ulaştığı belirtilmiştir. 164 ülkenin imzaladığı CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora- Nesli Tehlikede Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme) kapsamında, 1 Nisan 1998 tarihinden itibaren bütün mersin balığı türleri CİTES kapsamına alınmış, balık ve yumurtasından elde edilen ürünlerin (havyar, et, canlı balık ve balık yumurtası) dünya çapındaki ticareti kontrol edilmeye başlanmıştır. A. sturio ve A. brevirostrum, koruma statüsünde en üst seviyede (EK I), diğer türler ikinci seviyede (EK II) yer almaktadır (CITES, 2004; Ustaoğlu ve Okumuş, 2005) Mersin balıklarının Türkiye deki doğal yumurtlama alanları başlıca Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya ve Çoruh nehirleridir (Çelikkale, 1994; Çelikkale ve ark., 2004). Mersin balıklarının yumurta bırakmak için girdiği Samsun ilinden Karadeniz e dökülen Kızılırmak ve Yeşilırmak üzerinde Altınkaya ve Derbent barajları (Kızılırmak) ile Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajları bulunmaktadır. Dünyadaki mersin balıkçılığının durumuna baktığımızda; Mersin balığı stoklarının büyük kısmına sahip olan Hazar Denizi, geçmişte olduğu gibi günümüzde de mersin balığı avcılığının ve havyar üretiminin odak noktasıdır. Dünya mersin balığı avcılığının % 90 ının

8 gerçekleştiği Hazar Denizi nde doğal stoklar, Rusya ve İran tarafından 1940 lı yıllardan itibaren kurulmuş olan üretim istasyonlarında yapay yöntemle üretilen yavruların doğaya salınması ile desteklenmiştir. Bu yöntem, nehirlere kurulan barajlar ve su kirliliğinin doğal üreme üzerindeki olumsuz baskısından dolayı uygulanmıştır. Üreme göçü sırasında özellikle Volga Nehri civarında yakalanan anaç balıklardan, kuluçkahanelerde yapay şartlarda yumurta elde edilmekte ve yavrular birkaç gram ağırlığa ulaştıktan sonra denize salınan bireyler stokların desteklenmesi amacıyla kullanıldığı bildirilmektedir (Ivanov ve ark. 2001). Stok takviyesi çalışmalarının sonucunda mersin balığı av miktarı, 1970 li yıllarda yaklaşık ton/yıl ile en yüksek seviyesine ulaşmıştır li yılların sonuna kadar stok takviyesi çalışmaları devam etmiş ve av miktarı yıllara göre ton/yıl arasında gerçekleşmiştir da Sovyetler Birliği nin dağılmasıyla birlikte, hem yılda milyonlarca yavruyla doğal stokları destekleme programı ve hem de avcılık üzerindeki sıkı kontrol zayıflamış ve 2000 li yıllarda Hazar Denizi nde avlanan mersin balığı miktarı yaklaşık tona gerilemiştir (şekil 1) (CITES, 2004; Ustaoğlu ve Okumuş, 2005) a kadar Sovyetler Birliği ve İran ın kontrolündeki balıkçılık aktiviteleri ve havyar ticareti, 1991 de Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan ın da katılımıyla beş ülkenin kontrolüne geçmiştir. Başlangıçta, ekonomik durumu yetersiz olan bu devletler avcılıkta kota uygulamamış, bu durum stokların sömürülmesine ve mersin balığı populasyonlarının gerilemesine neden olmuştur. Av miktarında azalma olmasına rağmen, uluslararası piyasada havyara olan talebin artması kaçak avcılığı artırmıştır. Öyle ki dünya piyasalarında lüks tüketim maddesi olan işlenmiş havyarın fiyatı 3000 USD/kg ı bulmaktadır. Oysa Hazar Denizi nde kaçak yolla elde edilen havyarın satış fiyatı yalnızca ortalama 40 USD/kg civarındadır li yıllarda Hazar Denizi nde yılda yaklaşık ton mersin balığı (Huso huso, A. gueldenstaedtii ve A. stellatus) avlanırken günümüzde bu miktar birkaç bin tona düşmüş ve bütün türlerin nesilleri tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Bunların yanı sıra, Hazar Denizi nde giderek artan bilhassa petrol çıkarma aktiviteleri sonucu oluşan kirlilik tehlikesi diğer bir olumsuz faktördür. Ancak Hazar Denizi nde halen devam etmekte olan en büyük tehdit, üreme zamanından önce havyar elde etmek amacıyla yapılan kaçak ve usulsüz avcılıktır(chebanov 1998; CITES, 2004; Ustaoğlu ve Okumuş, 2005). 2

9 Üretim (ton) Mersin Avcılığı (Dünya) Toplam Rusya İran bin bin 25 bin bin 18 bin bin Yıllar Şekil 1. Dünya toplam mersin balığı üretim miktarları Anaç mersin balıklarının yaklaşık %90 ı yumurtlamadan önce avlanmaktadır. Av miktarındaki azalışa karşın akuakültürden elde edilen mersin balığı miktarında dünya çapında artış gerçekleşmiş ve üretim miktarı yaklaşık tona ulaşmıştır. Mersin balığı stoklarındaki gerilemeye paralel olarak uluslararası alanda yetiştiriciliğe olan ilgi artmış ve 1990 lı yılların başından itibaren Fransa, Almanya, İtalya, Macaristan ve İspanya da kültür şartlarında et ve havyar üretimine yönelik faaliyetler yoğunluk kazanmıştır. Mersin balıklarının kültürü, hem nesli tükenmekte olan türlerin korunmasına katkı sağlamak, hem de legal yoldan havyar elde etmek açısından önem taşımaktadır. Havyar mersin balıklarının yumurtalarının işlenmesiyle elde edilmektedir. Günümüzde havyar üretimi iki yöntemle yapılmaktadır; bunlardan biri Karadeniz ve Hazar Denizi nde eskiden beri uygulanan geleneksel yöntemdir. Bu yöntemde denizde büyüyüp gelişen mersin balıkları ilkbahar aylarında üremek için nehirlere girerken nehir ağızlarında veya nehirde üreme gerçekleşmeden yakalanarak yumurtalarının alınması ve işlenmesi esasına dayanır. İkinci yöntem ise havuz veya kafeslerde bakılıp büyütülen balıklardan havyar üretilmesidir. Ülkemizde havyar üretimi ve mersin balıklarının mevcut durumlarını değerlendirebilecek bilimsel kayıtlar yetersizdir. Bununla birlikte, Şekil 2 de görüldüğü üzere, 1974 yılına kadar artan bir üretim yapılmış, mersin balığı avcılığına yönelik yapılan yasal düzenlemeler neticesinde üretim belirgin bir düşüş göstermiş ve daha sonra mersin balıkları koruma altına alınmasıyla üretim yapılmamış veya kaydedilmemiştir. 3

10 Mersin Balığı Üretimi (Türkiye) 317 Üretim (ton) Yıllar Şekil 2. Türkiye mersin balığı üretim miktarları Mersin balıklarının doğal üreme alanları olarak kabul edilen başta Kızılırmak ve Yeşilırmak olmak üzere Karadeniz e dökülen Sakarya, Melet Irmağı, Çoruh nehirleri ve hatta daha küçük akarsulardaki üreme durumları belirgin değildir. Mersin balıklarının avcılığı yasak olduğundan, bazen diğer balık türlerinin avcılığı esnasında yakalanan mersin balıklarının orijinleri de belirgin değildir. Bu balıklar ülkemiz nehirlerinde üreyen balıklar mı? yoksa Karadeniz e sınırdaş diğer ülkelere ait kuluçkahanelerde üretilip Karadeniz e bırakılan balıklar mı? olduğu belirgin değildir. Çünkü Ukrayna veya Rusya Federasyonu nda kuluçkahanelerde üretilen mersin balıkları doğal stoklarının gelişmesi için Karadeniz e bırakıldığı bildirilmektedir. Türkiye de, İstanbul (Su Ürünleri F.), Ankara (Ziraat F.), KTU (Sürmene Deniz Bil. F., Rize Su Ürünleri F. ), Ondokuz Mayıs (Sinop Su Ürünleri F.) Üniversiteleri ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) ve Mersin Balıklarını Koruma ve Yaşatma Derneği (MERKODER) mersin balıklarıyla ilgili çeşitli çalışmalar yürütmektedirler. Balıkçılık sektöründe başta alabalık olmak üzere levrek ve çipura türlerinin havuz ve deniz kafeslerinde yetiştiriciliğinde önemli gelişmeler kaydedilip, bu türlerin ihracatı yapılırken, ülkemizde henüz mersin balıkları üreten bir çiftlik kurulamamıştır. 4

11 Literatür Özeti Genel Bilgiler Mersin balıkları kıkırdak iskeletli olup, Acipenseridae familyasına mensupturlar. Acipenseridae familyası Acipenser ve Scaphirhynchi olmak üzere iki alt familyaya ayrılmakta ve bazı araştırmacılarca Scaphirhynchi nin (Slastenenko, 1956; Kohneshahri, M. ve Takami, M. 1974) sadece Kuzey Amerika ve Aral Denizinde bulunan familyaya ait 5 türün olduğunu belirtmiştir. Diğer 21 tür ise Acipenser alt familyasına aittir. Ülkemiz sularında Acipenseridae familyalarına ait 6 tür bulunmaktadır. Bunların özelikleri Tablo 1 de verilmiştir. Mersin balıkları anadrom balıklar grubundandır. Az tuzlu denizler, tuzlu okyanus sularından milli nehirlere, serin göllere ve ırmaklara kadar, çok değişik su koşullarına girebilmekte ve adapte olabilmektedirler. Tablo 1. Ülkeniz sularında bulunan mersin balığı türleri bazı ayırt edici özellikleri Familya: Acipenseridae Altfamilya: Acipenserinae Genus: Huso Genus: Acipencer Acipenser sturio Linnaeus, 1758 (Kolan Balığı) Huso huso Linnaeus, 1758 Acipenser stellatus Pallas, 1770 (Sivruşka Balığı) Acipenser gueldenstaedtii Brandt, 1833 (Rus Mersin Balığı) (Mersin Morinası) Acipenser nudiventris Lovetsky, 1828 (Şip Balığı) Acipenser ruthenus Linnaeus, 1758 (Çuka, Çiga Balığı) Huso: Ağız büyük ve hilal şeklinde, solungaçları boğazda birleşmiş. Acipenser : Ağız enine yarık şeklinde ve fazla büyük değil, solungaçları boğaz bölgesinde birleşmez 5

12 Mersin balıklarında yüzgeçler kıkırdak ışınlarla desteklenmekte ve kuyruk yüzgecinin üst lobu uzamıştır. Burun uzamış, ağız yuvarlak, dişsiz ve aşağı bakışlıdır. Bıyıklar bazı türlerde düz, yuvarlak, bazı türlerde üzerinde küçük püsküller bulunur. Baş kemiksi bir deriyle zırh şeklinde kaplanmıştır. Sırtta bir, yanlarda birer ve karında iki sıra olmak üzere beş sıra kemik plaka bulunur (şekil 3). Modern mersin balıkları Acipenseridae ve Polydontidae olmak üzere iki altfamilya altında sınıflandırılmaktadırlar. Acipenseridae familyası bireyleri, Kuzey Yarım Kürenin anadrom ve tatlı su türlerini kapsamaktadır. Bu bireylerin vücutlarında 5 sıra kemik plaka ve ağızlarının ön tarafında 4 bıyık bulunur. Bu familya 4 alt familyaya ayrılır. Bunlar; 1) Morina (Huso) Mersinleri, 2) Mersinler (Acipenser), 3) Shovelnose Mersinleri (Scaphirhynchus), 4) Pseudoshovelnose Mersinleridir (Pseudoscaphirhynchus). Kıkırdak iskelet Uzun vücut İlkel vücut formu Basit ve büyük hava keseleri Omur sınırları belirgin değil Baş zırh şeklinde, uzanmış Acipenseridae 5 sıra ganoid plakalar Dorsal yüzgeç geride Kaudal yüzgeç heteroserk 4 adet bıyık Ağız ventral, dişsiz ve uzayabilir Pektoral yüzgeç aşağıda Pelvik yüzgeç geride Şekil 3 Acipenseridae familyasının morfolojik özellikleri Paddlefishes Familyasının, Polydontidae bireylerinde kemiksi plakalar bulunmaz. Burunları kürek şeklinde uzamış ve iki bıyıkları bulunur. Bu familyada iki tür bulunmaktadır. Bunlardan biri Mississippi de (ABD) diğeri ise Yangtzetyan Nehrinde (Çin) dir. 6

13 Mersin balıkları, hayatlarının büyük bir kısmını denizlerde geçirirler. Denizde cinsi olgunluğa eren balıklar ilkbahar başlarında şubat-mart aylarından itibaren nehirlere girerler ve mayıs ayı içerisinde yumurta bırakarak tekrar denize geri dönerler. Yumurtlama, nehirlerin 2-10 m derinliklerinde hızlı akıntılı, tabanı çakıllı olan yerlerde, C de olur. Türlere göre çapı 2-4 mm, rengi koyu-griden siyaha kadar değişen yapışkan yumurtalar tabandaki çakıl ve taşlara tutunurlar. Kuluçka süresi su sıcaklığı ve türlere göre değişmek üzere 3-10 gündür, kuluçka sonunda yumurtadan ortalama 9 mm boyunda larvalar çıkar. Su sıcaklığına bağlı olarak, 5-15 günde besin keselerini absorbe eden yavrular, zooplanktonlarla beslenmeye başlarlar. Temmuz ayı ortalarına doğru cm boya ulaşır, denize göç etmeye başlarlar ve cinsi olgunluğa erene kadar denizlerde kalırlar. Bu süre, türlere göre değişmektedir. Örneğin; Mersin morinaları yılda cinsi olgunluğa gelirken, karaca mersinleri 7-9 yılda cinsi olgunluğa gelmektedirler. Ancak, mersin türlerinin bir çoğu her yıl yumurta vermemektedir. Buna rağmen denizlere gitmeyen, akarsu ve göllerde yaşayan, çok az miktarı denizlerin az tuzlu bölgelerine inebilen ve tatlısu mersini olarak bilinen Çoka mersini (A. ruthenus) ve Amerikan mersini (Polyodon spathula).gibi türler mevcuttur. Mersin balıkları genellikle beslenmelerinde sinek larvaları, kurtçuklar, çeşitli yumuşakçalar ve kabuklularla beslenirler. Bu yiyecekleri genellikle uzun burunları ile yumuşak zeminleri karıştırarak ortaya çıkarır ve hortum şeklinde ağzıyla emerek yutarlar. Spiral bağırsak sistemine sahip olmaları karakteristik bir özellikleridir. Kromozom yapılarına baktığımızda mersin balıkları omurgalı canlılar içerisinde kromozom yapıları en karmaşık olandır. Kromozom sayısı oldukça çoktur ve kromozomların yaklaşık yarısı ise mikrokromozomdur (Vasil ev et al. 1980). Kromozom sayılarına (2n) göre; mersin balıkları iki gruba ayrılırlar; bunlardan 2n=120 olanlar Huso huso, H. dauricus, Acipenser ruthenus, A. stellatus, A. sturio ve A. nudiventris türleri ve diğer ikinci grupta, 2n=240 ise Acipenser gueldenstaedtii, A. baeri, A. naccarii, ve A. schrencki türleri yer almaktadır. Birkaç türün kromozom yapısı hala incelenmemiştir. Kültür Çalışmaları Mersin balıklarının yapay üretimine 1868 yılında başlanmış olmasına rağmen, ticari anlamda mersin balığı yetiştiriciliği 1970 li yıllarda SSCB de gerçekleştirilmiştir. Bu yıllarda yıllık üretim 300 ton iken 2002 lerde ton a çıkmıştır (Şekil 4). Mersin balıklarının yetiştiriciliğine olan ilginin artmasıyla önce Bulgaristan, Macaristan ve Almanya da başlatılan kültür çalışmaları, daha sonra ise Japonya, ABD, İtalya, Fransa, Polonya, Belçika, 7

14 Danimarka, Avusturya, İspanya, Çin, Norveç, Yunanistan, İsrail ve diğer bazı ülkelere yayılarak halen devam etmektedir. Yetiştiriciliği yapılan mersin türleri sterlet (çoka) (Acipenser ruthenus), Paddlefish (Polyodon spathula), Atlantik mersini (A. sturio), mersin morinası (Huso huso) ve daha çok hibrit türlerdir. Bu ülkelerde anaçlardan yapay yolla elde edilen yavruların bir kısmı havuzlarda yemeklik balık olarak büyütülürken, büyük bir kısmı ise av bölgelerini zenginleştirmek ve doğal stokları takviye etmek için doğaya salıverilmektedirler. Günümüzde ise anaç balıklara hormon enjeksiyonu yapılarak yumurta alınmaktadır. Buna rağmen yetiştiricilikte, yeterli sayıda üretime uygun ergin dişi birey bulma zorluğunun yanında, yumurtalarının yapışkan özelliği nedeniyle döllenmeleri güç olmakta ve yavrularının büyütülmesinde zorluklar yaşanmaktadır. Üretim (ton) Mersin Yetiştiriciliği (Dünya) Yıllar 3746 Şekil 4. Dünya mersin balığı yetiştiriciliğinden sağlanan üretim miktarları Yumurtalarının yapışkanlık sorunu 1914 yılında çözümlenmiş olmasına rağmen bu türlerin yetiştiriciliğinde; yeterli sayıda üretime uygun ergin dişi bulmakta ve yumurtadan çıkan yavruların stok takviyesi yapılabilecek seviyeye ulaştırılıncaya kadar bakımı ve beslenmesinde zorluklar yaşanmaktadır. Yetiştiricilikte, mersin türleri arasında önemli farklılıklar bulunmamakla birlikte, yetiştiricilik tekniği üç aşamada yapılır; a) Anaç balıklarının yakalanması, olgunlaştırılması, sağım ve yapay dölleme, b) Kuluçka dönemi, c) Yumurtadan çıkan yavruların belli bir süre bakım ve beslenmesi. Yukarıda belirtilen bu işlemlerin yapılabilmesi için bütün mersin yetiştiricilik işletmelerinde; 8

15 a) Yuvarlak beton veya büyük kanal şeklindeki havuzlar (anaç balıkların bakımve beslenmesi için), b) Kuluçkahane (yumurtaların alınması ve yapay döllemenin yapılması için), c) Yuvarlak beton veya dikdörtgen şeklinde büyük havuzlar (yumurtadan çıkan yavruların bakımı ve beslenmesi için) bulunması gerekir. Kültür ortamında yumurtadan çıkan yavrular önce Daphnia, Artemia ve Tubifeks ve benzeri canlı yemler ile, daha sonra ise %50 oranında protein içeren granül ve pelet yemlerle beslenirler. Doğaya bırakılacak mersin balığı yavruları 4-6 haftalık bakım ve beslemeden sonra nehirlere veya denizle nehrin karıştığı sığ kısımlara bırakılırlar. Havuzlarda büyütülen balıklar ise türlerine bağlı olarak değişmekle beraber 1 yılda gram arasında ağırlıklara ulaşabilmektedirler. Mersin balıklarının pazarlama ağırlığı 1 kg dan başlamakta ve havyar üretimi için ise yumurta olgunlaştıracakları yaşa kadar büyütülmeleri gerekmektedir (Çelikkale ve Bayrak, 1982). Kültür koşullarında üretilen mersin balıkları daha hızlı büyümekte ve daha erken cinsi olgunluğa gelmektedirler. Besin Değeri Mersin balıkları Tablo 2 de görüldüğü gibi besin değerinin yüksek, etinin yağlı ve lezzetli olması nedeniyle Avrupa ülkelerinde oldukça ilgi görmektedir. Genel olarak mersin balıkları taze, dondurulmuş, kurutulmuş ve özellikle tütsülenmiş olarak pazarlanmaktadır. Eti kaliteli olup ve yumurtalarından dünyaca meşhur olan siyah havyar üretilmekte, hava keselerinden tutkal yapımında kullanılan İhtiyokol adlı madde çıkarılmaktadır. Sperm keselerinden ise yanık tedavisinde kullanılan ilaçlar yapılmaktadır. Tablo 2. Türkiye sularında bulunan mersin balığı türlerinin et değerleri Tür Mersin Morinası (Huso huso) Karaca Mersini (A. gueldenstaedtii) Şip Balığı (A. nudiventris) Sivri Burun (A. stellatus) Et Verimi (%) Su (%) Protein (%) Yağ (%) Enerji (kcal/100 g) , _ _

16 Türkiye de Yapılan Çalışmalar Ülkemizde mersin balıklarının kültür ortamında üretilmesi çalışmaları henüz yenidir. Ancak, son yıllarda mersin balıkları üzerine çeşitli araştırmalar başlatılmıştır. İstanbul Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, Sapanca Su Ürünleri Üretim Biriminde yumurtadan elde edilen den fazla karaca mersini (A. gueldenstaedtii) yavruları Sakarya nehrine bırakılmıştır. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Su Ürünleri Bölümü Araştırma Biriminde Sibirya mersininin (A. baeri) yetiştiricilik çalışmaları devam ederken, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sinop Su Ürünleri Fakültesi ile KTÜ., Sürmene Deniz Bilimleri ve Rize Su Ürünleri Fakültelerinde mersin morinası ve karaca mersini türlerinin tanklarda yetiştiriciliği üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Son yıllarda mersin balıklarının yetiştiriciliği özel sektörün ilgisini çekmiştir. Giresun da kıyı balıkçılığı yapan bir balıkçı evinin önüne yaptığı bir havuzda denizden yakaladığı balıkları büyütmektedir (Şekil 5). İstanbul ve Samsun da iki firma mersin balığı çiftliği kurmak için uygun yer aramaktadırlar. Ordu-Ünye de bir alabalık tesisinde mersin balıkları büyütülmeye başlanmıştır. Trabzon un Sürmene ilçesinde bir müteşebbis kendi arazisi üzerinde mersin balığı üretim tesisi kurma aşamasındadır. Türkiye de FAO uzmanları Edwards ve Doroshov (1989 yılında) yaptıkları araştırma sonunda hazırladıkları Appraisal of the Sturgeon and Seatrout Fisheries and Proposals for a Rehabilitation Program adlı raporlarında mersin türlerinden Morina (Huso huso), Rus mersini (Acipenser gueldenstaedtii), Atlantik mersini (A. sturio), Sivrişka (A. stellatus) ve Şip (A. nudiventris) türlerinin nisan ayında İstanbul, Samsun ve Trabzon balık pazarlarında satıldığını bildirmişlerdir. Aynı raporda, balıkçıların görüşüne dayanarak Morina türünün sahil sularımızda bulunduğunu ancak bu balıkların üremek için ülkemiz nehirlerne girmediklerini, ancak diğer türlerin ise bölgenin doğal balıkları olabileceklerini belirtmişlerdir. Bazı araştırmacılar Karadeniz de yaptıkları araştırmalarda Geldiay ve Balık (1988), Pourkazemi et. al. (1999), Billard ve Lecointre (2001), Karadeniz ve Azov havzasında 7 mersin türünün; morina (Huso huso), Rus mersini (Acipenser gueldenstaedtii), Atlantik mersini (A. sturio), Sivrişka (A. stellatus), Şip (A. nudiventris), Sterlet (A. ruthenus) ve Pers mersini (A. persicus) olduğunu bildirmişlerdir. Son yıllarda Çelikkale, Okumuş ve Memiş (2004) yaptıkları Contemporary Status of Turkish Sturgeon (Acipenseridae) Stocks, Conservation Measures and Recent Studies ve Historical and current status of sturgeon stocks in Turkish waters adlı çalışmalarda Acipenseriformes (Huso huso, Acipenser sturio, Acipenser stellatus, Acipenser 10

17 gueldenstaedtii, Acipenser nudiventris) ailesine ait 5 türün Karadeniz in Türk sularında ve Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Çoruh nehirleri ve bunların ağızlarında doğal olarak bulunduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca Karadeniz in Türkiye sularında bulunan mersin stokları hakkında bir fikir yürütebilmek için güvenilir verilerin çok az olduğunu belirtmişlerdir. Şekil 5. Giresun daki bir balıkçının evinin önünde mersin balıklarını büyüttüğü havuz. Ustaoğlu ve Okumuş (2005) yaptıkları The Sturgeons: Fragile Species Need Conservation adlı derlemede mersin morinası (Huso huso) ve Rus mersini (Acipenser gueldenstadti) türlerinin Samsun yöresinde hala tesadüfen trol ve gırgır ağlarına takıldığını bildirmişlerdir. Aynı çalışmada Karadeniz deki tür çeşitliliği açısından ve hem de ülke ekonomisi bakımından kaybedilmesi kabul edilemez olan bu değerli balıkların korunması ve nesillerinin devamının sağlanması bakımından gerekli tedbirlerin alınması ve uygulamaya geçirilmesi gerektiği belirtilmişlerdir. Bu proje ile, mersin balıklarının yapay üretimi için uygun yer seçimi, yavru üretme tekniği, tank ve kafeslerde yetiştirme, anaç stoğu oluşturma ve doğal stokların iyileştirilmesi gibi ihtiyaç duyulan konularda, gerekli parametrelerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Projeyle, mersin balığını tanımak, yapılan çalışmaların sonuçlarını toplamak ve daha ileri çalışmalar için faaliyetler planlamak mümkün olmuştur. Bunun yanında hedefdışı av olarak yakalanan bireyler satın alınarak bir anaç stoğu oluşturmaya çalışılmıştır. Proje çalışma süresince türün kültürüne ilişkin olarak proje çalışanı araştırmacıların deneyim ve bilgi birikimilerinin geliştirilmesi sağlanmış, üretim ve yumurta elde etmek maksadıyla çeşitli operasyonlar ve yetiştiricilik denemeleri yapılmıştır. 11

18 Materyal ve Metot Araştırma Sahası Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi araştırma ve örnekleme sahası olarak kullanılmıştır. Bölge genelinde; Enstitü teknesi ile çekilen trollerde ve kıyı balıkçıları tarafından hedef dışı av olarak yakalanan bireyler canlı olarak muhafaza edilmeye çalışılmıştır. Araştırma Üniteleri Araştırmada Trabzon ili, Maçka ilçesinde Altındere deresi üzerinde bulunan Coşandere Alabalık Çiftliği (Şekil 6), İl Özel idaresinden kiralanan Alabalık Üretim ve Eğitim Tesisi (Şekil 7), Enstitüye ait Biyo-Deney Ünitesi (Şekil 8) ve Yomra Balıkçı Barınağında bulunan Deniz Kafesleri Araştırma Ünitesi (Şekil 9) kullanılmıştır. Şekil 6. Coşandere Alabalık Çiftliği Şekil 7. Alabalık Üretim ve Eğitim Tesisi Şekil 8. Biyo-Deney Ünitesi Şekil 9. Deniz Kafes Araştırma Ünitesi 12

19 Materyal Projede İstanbul Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi nden temin edilen Karaca mersini (Acipenser gueldenstaedtii), doğadan yakalanan türler (Acipenser stellatus, Huso huso) ve özel işletmeden temin edilen Mersin Morinaları kullanılmıştır. Karaca Mersini (Acipenser gueldenstaedtii): Bu tür St.Petersburg Bilim Akademi sinden Johan Anton Güldenstädt ( ) den sonra Brandt (1833) tarafından isimlendirilmiştir. Kromozum sayısı 2n=250±8 dir, bunların 92±4 ü metacentric veya submetacentric dir. Diğer kromozomlar subtelocentric veya acrocentric tir. Karadeniz de bulunan bu tür, azami kg ağırlığa ve 2 metrenin üzerinde boya ulaşmaktadır (Şekil 10). Sırtı grimsi siyah, kirli yeşil veya koyu yeşil, yanlar genellikle grimsi kahve ve karın limon sarısı rengindedir. Alt dudağı biraz oyuk olup, burun kısa ve yuvarlaktır. Bıyıklar kısa ve düz, ağızdan çok buruna yakındırlar. Sırtta 10-14, yanlarda ve karında adet arasında değişen plakalar bulunur. Doğal ortamda çoğunlukla yaşında yumurtlar, ender olarak da 7-9 yaşında cinsi olgunluğa erişirler. Mart sonu ile haziran ortası arasında C su sıcaklığında yumurtlarlar. Yumurtlama çoğunlukla sabahın erken saatlerinde gerçekleşir. Çapları mm olan adet yumurta verirler. Spermleri çubuk şeklinde olup büyüklükleri yaklaşık 60µm dir. 1 cm 3 sperm sıvısında yaklaşık 1.0x10 10 adet spermatozoa bulunur. Yumurtadan, larvalar 90 Gün-Derecede çıkarlar. 13 mm olarak yumurtadan çıkan larvalar, 7-9 gün içinde 18 mm boyda dış beslenmeye başlarlar günlerde zooplanktonla aktif beslenmeye başlarlar. Şekil 10. Karaca mersini (Acipenser gueldenstaedtii) 13

20 Sivri Burun (Acipenser stellatus): Latince bir kelime olan stellatus yıldızlarla kaplı anlamındadır. Balığın vücudunu kaplayan plakalar yıldız şeklinde olduğundan bu isimle adlandırılmıştır. Çoğunlukla kg ağırlık ve cm boya kadar büyüyebilmektedirler. Bu türün karakteristik özelliği burnudur; burnu çok uzun, ince ve yassı olup, baş uzunluğunun 6/10 u kadardır (Şekil 11). Karadeniz ve Marmara da bulunur. Kromozom sayıları 2n=118±2 dir. Bunların 70±4 ü metacentric veya submetacentric ve diğerleri ise acrocentric tir. Cinsi olgunluk 4 yaşlarında başlamakla beraber, çoğunlukla 5-6 yaşlarında üremeye başlarlar. Döllenmemiş yumurtalarının çapı mm olup, adet yumurta verirler. Genellikle nisan- temmuz ayları arasında, diğer türlere nazaran nispeten durgun sularda yumurta bırakırlar. Yumurtlama C arasında gerçekleşir ve larva çıkışı için 2-7 gün gerekir. 5-9 mm boyunda yumurtadan çıkan larvalar, mm boya geldiğinde aktif yem almaya başlarlar. Şekil 11. Sivri burun (Acipenser stellatus) Mersin Morinası (Huso huso): Huso kelimesi Latincede domuz anlamına gelmektedir. Beluga ve büyük mersin balığı olarak da isimlendirilmektedir. Karakteristik özelliği başın alt kısmından bakıldığında ağzının yarım ay şeklinde görünmesidir (Şekil 12). Sekiz metre boy ve kg ağırlığa kadar ulaşabilmektedirler yaşlarında cinsi olgunluğa erişirler. Kromozom sayıları 2n=118±3 dür. Kromozomların 60±2 si metacentric veya submetacentric ve diğerleri acrocentric tir. Yaşadığı bölgeye göre H. huso ponticus, orientalis, caspicus, maeoticus ve curensis gibi alt türlere ayrılmaktadır. 14

21 Şekil 12. Mersin morinası (Huso huso) Üreme sezonu ilkbahardır ve çoğunlukla mayıs ve haziran aylarında yumurta bırakırlar. Optimum yumurtlama sıcaklığı 9-17 C dir. Yumurta çapları mm ve yumurta ağırlığı ortalama 30 mg dır. Yumurta sayısı balık büyüklüğüne bağlı olarak değişmekle beraber 1 kg canlı ağırlığa karşılık adet yumurta verirler mm boyunda yumurtadan çıkan larvalar, bir ay içinde mm boya ulaşırlar. Metot Anaç Stoğu Oluşturma Bölge genelinde gerek Enstitü teknesi ile yapılan diğer proje çalışmalarından, gerekse de kıyı balıkçıları tarafından elde edilen canlı bireylerden ve kuluçkahanede yumurtadan çıkan karaca mersini yavrularının tatlı suda beton havuzlarda veya tanklarda ve deniz kafeslerinde büyütülerek anaç stoğu oluşturulmuştur. Adaptasyon Canlı temin edilen balıklar tatlı suda, beton havuz ve tanklarda, deniz suyunda ise kafes şartlarında adaptasyon çalışmaları yapılmıştır. Besleme Balıkların beslenmesinde, ticari alabalık yemi ve yaş yemler (mezgit ve hamsi) kullanılmıştır. Cinsi Olgunluğun Belirlenmesi Anaç balıkların cinsi olgunluk durumlarını belirlemek için cerrahi operasyon yapılarak, gonadları incelenmiştir. 15

22 Bulgular ve Tartışma Karaca Mersiniyle İlgili Çalışmalar: 07 Mayıs 2001 tarihinde İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Sapanca Su Ürünleri Üretim Birimi'nden alınan ortalama 6-14 gram ağırlığındaki (yaklaşık 600 adet) Karaca (A. gueldenstaedtii) yavruları Coşandere Alabalık Çiftliğine yerleştirilmiştir. Kasım 2001 tarihine kadar burada bakım beslemesi yapılan balıklar iki gruba ayrılarak bu tarihten itibaren Enstitüye ait Biyo-Deney ve Deniz Kafesleri Araştırma Ünitesine taşınmıştır. Biyo-Deney Ünitesi; Enstitü idari binasının bulunduğu alanda olup, C sıcaklığa sahip ve 45 metre derinden alınan deniz suyunun akıtıldığı tankların bulunduğu ünitedir. Yomra balıkçı barınağında bulunan, Deniz Kafesleri Araştırma Ünitesindeki kafes ağlarının tabanı tül ağ ile örülerek balıkların atılan suni yemlerden azami istifade etmesi sağlanmıştır. Ayrıca ağın taban kısmının gergin durması için alt kenarına yarım parmak galvanizli borudan çerçeve yapılmıştır. 4.0x4.0x3.5 m ebadındaki kafeslerin kenarları 16 mm göz açıklığındaki ağdan yapılmıştır. 1x1x1m ve 1.5x1.5x1 m ebatlarındaki ağlar ise tamamen tül ağdan yapılmıştır. Biyo-Deney Ünitesi su alım sisteminde yaşanan çeşitli problemler sonucunda tank grubunu oluşturan mersin yavruları Şubat 2002 tarihinde Yomra Balıkçı Barınağındaki deniz kafeslerine taşınmıştır. Araştırma kafeslerinde yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının 25 C nin üzerine çıkması (Şekil 13) nedeniyle çok zor şartlarda temin edilen balık materyalini kaybetmemek için Deniz Kafesleri Araştırma Ünitesi ndeki balıkların bir kısmı (35 adet) Mayıs 2002 tarihinde Enstitümüzce kiralanan Altındere Alabalık Üretim ve Eğitim Tesisine nakledilmiştir. Balıkların diğer kısmı (78 adet) ise deniz suyu sıcaklığının bu tür üzerindeki etkisini gözlemlemek, stok yoğunluğu, büyüme, yem değerlendirme ve yaşama oranı bilgilerini elde etmek için deniz kafeslerinde bırakılmıştır. Bu denemede balıklar 1 m 2 ye 8 adet (ort. 321 g ve 328 g) ve 12 adet (ort. 312 g ve 328 g) olmak üzere iki farklı stok grubu olarak 1x1x1m ebatlarındaki 4 adet kafese yerleştirilmiştir. Yaz ayları boyunca deniz kafeslerinde kalan balıklarda ölüm gerçekleşmediği ve balıklarda yem alımının devam ettiği görülmüştür.

23 Su sıcaklıkları ( C) Aralık Kasım Ekim Eylül Ağustos Temmuz Mayıs Nisan Mart Aylar Şubat Ocak 0 Haziran Kasım Eylül Temmuz Haziran Nisan Şubat 10 Ocak Sıcaklık ( C) İÇSU Şekil 13. İçsu havuzları ve deniz kafeslerinde su sıcaklıkları değişimi Altındere Alabalık Üretim ve Eğitim tesisinde kış aylarında dere suyunun sıcaklığının (Şekil 13) aşırı düşmesi ve tesisteki beton havuzlarda suyun donmasıyla balıklar kış başlangıcında (18 Aralık 2002) Deniz Kafesleri Araştırma Ünitesine getirilmiştir. Balıklar Ocak 2003 tarihinde gram ağırlığa ulaşmışlardır. Deniz ve tatlı su tanklarındaki balıkların beslenmesi alabalık yemi ile yapılmış olup deniz kafeslerinde ise taze balık ve ticari alabalık yemi birlikte kullanılmıştır. Deniz kafesleri, balıkların rahat hareket edebilecekleri ve verilen yemin kafesten çıkmayacağı şekilde dizayn edilmiştir (Şekil 14). Gölgelik Kör Ağ Demir Çerçeve Şekil 14. Projede kullanılan mersin balığı büyütme kafesleri 17

24 Kafes ağları midye birikimi, alg oluşumu gibi sebeplerle kirlendiğinde, balıklar bir başka kafese aktarılmıştır. Bu türe ait bireyler tatlı ve deniz suyunda tank ve deniz kafeslerinde geçen 4 yıllık bakım ve beslemelerinin sonunda 3-5 kg ağırlığa ulaşmışlardır. Yapılan literatür incelemesinde; karaca mersininin deniz kafeslerinde büyütülmesinin yaygın olmadığı, daha çok karada inşa edilen beton veya toprak havuz ve tanklarda yapıldığı görülmüştür (Doroshov, S. İ Kozlov, V. I., 1993). Doğadan Yakalanan Türlerle İlgili Çalışmalar: Proje süresince gerek Enstitünün deniz çalışmaları gerekse balıkçıların diğer balıkların avcılığı esnasında yakalanan yavru mersin balığı bireylerinin Deniz Kafesleri Araştırma Ünitesine alınarak kafes şartlarına ve yeme alıştırma çalışmaları yapılmıştır. Bu balıkların türleri morfolojik ve meristik özelliklerine göre belirlenmiştir. Bu yöntemlerle temin edilen balıkların yakalandığı yer ve tür bilgileri Tablo 3 de verilmiştir. Deniz kafesi veya tatlı su tanklarına yerleştirilen balıkları ortam şartlarına alıştırmak için havuz ve kafeslerin üzeri kısmen örtülerek gölgelik yapılmıştır. Yeme alıştırmak için balıklara yaş yem (mezgit, hamsi) veya ticari alabalık yemleri verilmiştir. Doğadan toplanan balıklardan mersin morinaları ortam şartlarına ve yeme adapte edilmiş olup, karaca ve sivri burun türlerinin adaptasyonunda başarı sağlanamamıştır. Tablo 3. Doğadan gelen mersin balıklarının tür dağılımları Tarih Adet Türü Büyüklüğü Alındığı yer A. gueldenstaedtii 300 gram Yıldızlı/Trabzon A. gueldenstaedtii 250 gram Çarşıbaşı/Trabzon A. gueldenstaedtii 200 gram Yorma/Trabzon Huso huso 1000 gram Merkez/Rize A. gueldenstaedtii 250 gram Yoroz/Trabzon A. stellatus 4000 gram Yıldızlı /Trabzon A. gueldenstaedtii 300 gram Havaalanı/Trabzon A. stellatus 300 gram Havaalanı/Trabzon A. gueldenstaedtii 120 gram Faroz/Trabzon A. gueldenstaedtii 1500 gram Havaalanı/Trabzon A. stellatus 1500 gram Havaalanı/Trabzon A. stellatus 302 gram Havaalanı/Trabzon Huso huso 640 gram Ardeşen/Rize 18

25 Sivri burun türünde sıvı hale getirilen yaş yem enjektör yardımıyla balığın midesine direkt verilmiş, bu yöntemle balık en fazla 3 ay yaşatılmıştır, ancak bu türe ait balıklar kendi haline bırakıldığında yem almadıkları görülmüştür. Mersin Morinası Türüyle İlgili Çalışmalar: Giresun ili Bulancak ilçesinde küçük bir balıkçının 10 yılı aşkın bir süre içinde balık ağlarına takılan yavru morina balıklarını evinin bahçesindeki bir havuzda besleyip büyüttüğü duyumu alınmış, bunun üzerine 23 Eylül 2002 tarihinde balıklardan ağırlıkları kg arasında değişen anaç olabilecek özellikte 6 adet balık satın alınmıştır. Bu balıklar Maçka daki tesisimize taşınarak bakım ve beslemeleri yapılmıştır. İlk birkaç gün yem almayan balıklara beslenmesi için derin dondurucuda muhafaza edilen mezgit balıkları verilmiş ancak balıkların çok az yem aldığı gözlenmiştir. Havuzlarda doğala özdeş bir ortam oluşturmak ve stresi azaltmak için havuzun üzerine siyah bez ile gölgeleme yapılmıştır. Gölgelemeye müteakiben balıkların yem almaya başladığı görülmüştür. Maçka daki büyük morinalara hamsi av sezonun başlamasıyla birlikte taze hamsi verilmeye başlanmıştır. Taze hamsiyi daha fazla tercih ettikleri gözlenmiştir. Ancak, 18 Aralık 2002, tarihinde Maçka'daki tatlı su kullanılan suyun sıcaklığının iyice düşmesi balıkların beslenmesini olumsuz etkilemiştir. Daha iyi şartlar sağlamak amacıyla, mersin morinaları önce Enstitü kampüsünde, deniz suyu akıtılan beton bir havuza daha sonra ise deniz kafeslerine yerleştirilmişlerdir (Şekil 15). Şekil 15. Kafes ve tanklarda mersin balıklarının bakımı 19

26 Yumurta Alım Çalışmaları: Mersin balıklarının üreme özelliklerini incelemek ve mevcut balıklardaki gonad gelişimini tespit etmek için, karaca mersini ve mersin morinası türlerinden birer balıkta cerrahi inceleme yapılmıştır. Mersin balığı türlerinde cinsiyet ve cinsi olgunluk balığın morfolojik karakterlerinden belirlenemediğinden, genel uygulama balığa cerrahi operasyon uygulanmasıdır. Karın kısmında cm lik kesi yapılarak balığın gonadlarının göz veya otoskopla incelenmesi, doku örnekleri alınarak laboratuarda incelenmesi ve çeşitli testlerin yapılması esasına dayanmaktadır. Bu amaçla, 08 Nisan 2004 tarihinde, elimizdeki 4 yaşlı ortalama 83 cm total boy ve 2860 gram ağırlığındaki Karaca mersinlerinin cinsiyet ve cinsi olgunluk durumlarını belirlemek için cerrahi operasyon yapılmıştır. Yapılan inceleme ve doku çalışmalarından bu balıkların cinsi olgunluğa ulaşmadıkları görülmüştür. Operasyon sırasında; muayene edilecek balığın sığabileceği büyüklükte bir tanka su doldurularak 100 ppm oranında bayıltma solusyonu (MS-222) ilave edilmiş ve tank suyuna sürekli oksijen verilmiştir. Muayene edilecek balık kafesten alınarak bayıltıcı solusyonlu tanka yerleştirilmiştir. Bir birkaç dakika içinde bayıltıcı etkisini göstermiş ve balığın yüzme pozisyonu değiştirildiğinde normal konumuna dönemediği görülünce bayılmış olarak kabul edilmiştir. Bayılmış olan balık daha önceden hazırlanmış olan ameliyat sedyesine karnı yukarı gelecek şekilde yatırılmış, bu arada bayıltma tankındaki suya yeni su ilave edilerek MS-222 oranı 50 ppm e düşürülmüştür. Operasyon süresince dalgıç pompayla bayıltıcılı ve oksijenlendirilmiş su balığın ağzına akıtılmış ve solungaçlarından su geçişi sağlanmıştır. (Şekil 16). Şekil 16. Muayene edilecek mersin balığının bayıltılması 20

27 Balığın karın kısmında gonadların bulunduğu bölge önce 1.5 cm lik daha sonra 5 cm lik kesi yapılarak incelenmiş ve laboratuar çalışması için gonadlardan örnek alınmıştır. Daha sonra dikiş yapılmak suretiyle kesi yeri kapatılmıştır (Şekil 17). Ameliyat sehpasından alınan balık markalanarak ayıltma ve gözleme kafesine yerleştirilmiştir. Operasyon uygulanan dakika sonra normal yüzme davranışı gösterince diğer balıkların yanına taşınmış, daha sonraki gözlemler ve incelemelerde balığın yem aldığı ancak kesi yerinde dokuların kaynamasının uzun zaman aldığı görülmüştür. Gerek operasyon, gerekse laboratuarda yapılan gözlem ve incelemelerden, balığın cinsi olgunluğa gelmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle diğer balıklar da aynı yaşta olduklarından bu gruptaki başka bireylere operasyon yapılmamıştır. Aynı prosedürle, 17 Mayıs 2004 tarihinde, deniz kafeslerindeki 9 adet mersin morinalarının en büyük bireyi (1.72 cm total boy) muayene edilerek gonadları incelenmiş ve cinsi olgunluğa gelmediği görülmüştür. İncelenen balıkların sağlık durumlarının iyi olduğu, normal beslenme ve yüzme davranışları gösterdikleri, ancak kesi yerinin kısa sürede iyileşmediği gözlenmiştir. Yapılan bu incelemeler sonucunda bir Mersin Balığı Cerrahi İnceleme Protokolu hazırlanmıştır. A B C D Şekil 17. Mersin balıklarında gonadların incelenmesi. A-kesi yapılması; B- doku incelemesi; C- Dikiş ve kesim bölgesine dezenfektan uygulamsı; D- Tedavi dönemi enfeksiyon oluşumunu engellemek üzere antibiyotik uygulanması. 21

28 Diğer Çalışmalar Doğadan mersin balığı temin etmek için balıkçılarla irtibat ve diyaloğu sağlamak için balıkçı kooperatif ve birlikleriyle görüşülmüş ve hazırlanan afişler balıkçıların görebileceği yerlere asılmıştır. Sinop Su Ürünleri Fakültesinde mersin balıkları üzerine çalışmalar yapan öğretim elamanı Yrd.Doç.Dr. Serap USTAOĞLU Enstitümüze davet edilerek, mersin balığı yetiştiriciliğinde yapılabilecek ortak çalışmalar ve söz konusu üniversite ile yapılabilecek işbirliği imkanları ve koordinasyon konuları incelenmiş bu amaçla bir çalışma toplantısı düzenlenerek enstitü araştırmacılarının katılımı ile konu tartışılmıştır Temmuz 2003 tarihleri arasında Ukrayna nın Kherson şehrinde bulunan Mersin Balığı Üretme İstasyonunda incelemelerde bulunmak amacıyla teknik gezi yapılmıştır. Proje lideri ve enstitü müdürünün katıldığı teknik gezide mevcut uygulamalar hakkında detaylı bilgi alınmış, konuya ilişkin çeşitli dökümanlar temin edilmiştir tarihinde enstitümüzü ziyaret eden Bulgaristan Balıkçılık Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Kamen Prodanov ve mersin balıkları konusunda uzman olan Dr. A. Georgiev Tsekov a mersin konusunda yaptığımız çalışmalar anlatılarak, kendileri ile mersin balıkçılığı hakkında karşılıklı bilgi alış verişinde bulunulmuştur. Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünce hazırlanmakta olan mersin balığı projesi kapsamında konuyla ilgili bir FAO uzmanı ile birlikte 12 Eylül 2004 tarihinde Amasya İli, Suluova İlçesindeki DSİ VII. Bölge Müdürlüğüne bağlı Yedikırlar Balık Üretme İstasyonunda incelemelerde bulunulmuştur. Mersin balıkları üzerine araştırmalarımızı genişletmek, uluslararası bir boyut kazandırmak ve Avrupa Birliğinden destek ve ortak almak için Protection and Imrovment of Black Sea Sturgeon Species adıyla bir partner profili hazırlanarak AB 6. Çerçeve Programının Web sayfası olan CORDIS te yayınlanmıştır. Bu ortak ve işbirliği arama çağrımıza Ukrayna nın YUKNIRO Araştırma Enstitüsünden (Dr. Sergey Krasnoktsky) ve İsrail den cevap gelmiş olup her iki ülkede uluslararası proje yapılırsa ortak olabileceklerini belirtmişlerdir. İran daki Mersin Balığı Araştırma Enstitüsünden Dr. Mohammad Pourkazemi ve Dr. Mahmoud Bahmani ile yaptıkları çalışmalar hakkında ile bilgi alınmıştır. 22

29 Mersin balıkları hakkında daha detaylı bilgi edinmek için Üniversitelerin bilgi ve deneyiminden yararlanmak amacıyla Şubat 2005 tarihinde Enstitümüzde Mersin Balığı Yetiştiriciliği konulu hizmetiçi eğitim semineri yapılmıştır. Projenin tanıtımı için projenin içeriğini anlatan bir web sayfası ( hazırlanarak İnternet te yayınlanmış, TRT radyosunda konuşmalar yapılmış, projeyi tanıtan broşür ve posterler balıkçılara dağıtılmış ve Balıkçılık kooperatif ve dernek panolarına asılmıştır. Tanıtım faaliyetleri sonucunda gelen telefon, mail ve ziyaretçilere detaylı bilgi verilmiştir. Proje süresince Balıkçılıkta Yükselen Değerler, Mersin ve Sturgeon Culture adlı makaleler Enstitümüzce yayınlanan Yunus Araştırma Bülteninde ve Türkiye de Mersin Balığı Yetiştiricilik Çalışmaları adlı makale Türk Tarım dergisinde yayınlanmıştır. Proje süresince işbirliği yapılan, belge ve bilgi alınan kurum ve kişilerin listesi Tablo 4 de verilmiştir. Tablo 4 Proje kapsamında bilgi alınan ve işbirliği yapılan kişi ve kurumlar. Kişi Kurum İlişkisi Prof. Dr. İbrahim OKUMUŞ Rize Su Ürünleri Fakültesi Bilgi İşbirliği-Belge Prof. Dr. M. Salih ÇELİKKALE İstanbul Üniversitesi İşbirliği Belge - Materyal Prof. Dr. Ertuğ DÜZGÜNEŞ Sürmene Deniz Bilimleri Fak. Bilgi-Belge Doç. Serap USTAOĞLU Sinop Su Ürünleri Fakültesi Bilgi İşbirliği-Belge Doç. Dr. Devrim MEMİŞ İstanbul Üniversitesi Bilgi-Belge Prof. Dr. Kamen Prodanov Fisheries Institute / BULGARİSTAN Bilgi Doç. Dr. A. Georgiev Tsekov Fisheries Institute / BULGARİSTAN Bilgi Dr. Sergey Krasnoktskiy YUKNIRO / UKRAYNA Bilgi Prof. M.S. Chebanov Kuban/RUSYA Bilgi Dr. Mahmoud Bahmani Sturgeon Institute/İRAN Bilgi Dr. Pourkazemi Mohammad Sturgeon Institute/İRAN Bilgi Prof. Berta SİVAN Hebrew University / İSRAİL Bilgi Dr. Fatma TELLİKARAKOÇ MAM/TUBİTAK Bilgi Şafak BULUT Tarım İl Müdürlüğü / Rize Bilgi - Materyal Dr. Frank CHAPMAN California Üniversitesi/ABD Bilgi Kasım ŞAHİN Coşandere Alabalık /Trabzon Mekan Reşat AYDIN Küçük Balıkçı/Trabzon Materyal Recep YILMAZ Küçük Balıkçı/Giresun Materyal Selim KAYA Cankardeşler Balıkçılık/Trabzon. Materyal Salih ÖZ Öz Balıkçılık/ Rize Materyal Ali Hikmet. HALICI Yetiştirici Ünye/Ordu Bilgi-Materyal İsmail UZUNTAŞ Yetiştirici Sürmene/Trabzon Bilgi - Materyal 23

ÇALIŞTAY V. OTURUM Oturum başkanı: Prof. Dr. Recep BİRCAN - Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi

ÇALIŞTAY V. OTURUM Oturum başkanı: Prof. Dr. Recep BİRCAN - Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi ÇALIŞTAY V. OTURUM Oturum başkanı: Prof. Dr. Recep BİRCAN - Sinop Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi SİBİRYA MERSİN BALIĞI (Acipenser baeri) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULUÇKA VE YAVRU ÜRETİM TEKNİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Detaylı

Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi

Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi PROJE Türkiye de Kalkan Balığı Yetiştiriciliğinin Gelişimi Cennet ÜSTÜNDAĞ -SUMAE Birinci Dönem Ülkemiz, 6. beş yıllık kalkınma planında (1990-1994) balık üretiminin geliştirilmesi yolu ile iç tüketim

Detaylı

KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ

KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ KARADENİZ ALABALIĞININ BİYO EKOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜRE ALINABİLİRLİĞİ Muharrem AKSUNGUR SÜMAE, Mühendis Bu proje çalışması; Karadeniz alabalığı (Salmo trutta labrax PALLAS, 1811) nın biyoekolojik

Detaylı

BALIKÇILIK ve SU ÜRÜNLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BALIKÇILIK ve SU ÜRÜNLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BALIKÇILIK ve SU ÜRÜNLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ III. SU ÜRÜNLERİ ÇALIŞTAYI 25.02.2015 ANTALYA 1 POTANSİYEL 2 SU ÜRÜNLERİ POTANSİYELİ Kaynak Sayı Alan (ha) Deniz 4 24 607 200 Doğal Göl 200 906 118 Baraj Gölü

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI

SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI SU ÜRÜNLERİ VE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI Türkiye kültür balıkçılığı için uygun iç sulara, tatlı sulara ve denizlere sahiptir. Kültür balıkçılığının geleceği tahminlerin ötesinde bir önem arz etmektedir. Dünyanın

Detaylı

Türkiye Balıkları ve Temel Morfolojisi

Türkiye Balıkları ve Temel Morfolojisi Türkiye Balıkları ve Temel Morfolojisi Balıkların Sistematiği Regnum Animalia (Hayvanlar alemi) Subregnum Metazoa (Çok hücreliler alt alemi) Filum Subfilum Chordata (Omurgalılar şubesi) Vertebrata (Gelişmiş

Detaylı

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ PROJE MAVRUŞGİL (Sciaena umbra) VE KÖTEK (Umbrina cirrosa) BALIKLARININ BİYOEKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Adnan ERTEKEN, SUMAE Projenin temel amacı Scanidae familyasına ait balıklardan mavruşgil

Detaylı

EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ. Yabancı Dil/Derecesi KPDS ÜDS TOFL IELTS. GÖREV YERLERİ (Tarih/Unvan/Kurum) YAYINLARI MAKALELER/BİLDİRİLER

EĞİTİM BİLGİLERİ YABANCI DİL BİLGİSİ. Yabancı Dil/Derecesi KPDS ÜDS TOFL IELTS. GÖREV YERLERİ (Tarih/Unvan/Kurum) YAYINLARI MAKALELER/BİLDİRİLER KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Nilgün AKSUNGUR Ünvan Mühendis Telefon 0312 3157623/1351 E-mail Doğum Yeri- Tarihi naksungur@tagem.gov.tr Afşin Yüksek Lisans Üniversite Adı EĞİTİM BİLGİLERİ Akademik Birim/

Detaylı

Farklı Su Sıcaklığı ve Işık Ortamında

Farklı Su Sıcaklığı ve Işık Ortamında Karadeniz Alabalıklarının (Salmo coruhensis) Farklı Su Sıcaklığı ve Işık Ortamında Sperm Kalite Parametreleri Gökhan TUNÇELLİ, Devrim MEMİŞ İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Yetiştiricilik Anabilim

Detaylı

EGE SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ EGE İHRACATÇI BİRLİKLERİ

EGE SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACATÇILARI BİRLİĞİ EGE İHRACATÇI BİRLİKLERİ EGE SU ÜRÜNLERİ VE HAYVANSAL MAMULLER İHRACATÇILARI BİRLB RLİĞİ EGE İHRACATÇI I BİRLB RLİKLERİ Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, i, Ege İhracatçı Birlikleri bünyesinde yer alan

Detaylı

TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş Tunceli Üniversitesi Su Ürünleri Uygulama ve Araştırma Merkezi 03 Aralık 2009 tarih ve 27421 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi

Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) Yavrularının İlk Dönemlerde Büyüme Performansı ve Ölüm Oranı Üzerine Tuzluluğun Etkisi Halim İbrahim ERBAŞ Nadir BAŞÇINAR Mehmet KOCABAŞ Şebnem ATASARAL

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ Halkalı solucanlar çift cinsiyetli olmalarına rağmen döllenme kendi kendine değil, iki ayrı

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE MERSİN BALIKLARINI KORUMA STRATEJİLERİNE BAKIŞ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE MERSİN BALIKLARINI KORUMA STRATEJİLERİNE BAKIŞ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE MERSİN BALIKLARINI KORUMA STRATEJİLERİNE BAKIŞ Yrd.Doç.Dr. Serap USTAOĞLU TIRIL-Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, 57000 SİNOP Giriş İlk bakışta Mersin ilini çağrıştıran mersin

Detaylı

MERSİN BALIĞINDA DÖL ALIM ÇALIŞMALARI. Konuşmacı: Dr. İlker Zeki KURTOĞLU-Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Trabzon

MERSİN BALIĞINDA DÖL ALIM ÇALIŞMALARI. Konuşmacı: Dr. İlker Zeki KURTOĞLU-Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Trabzon MERSİN BALIĞINDA DÖL ALIM ÇALIŞMALARI İ.Z. Kurtoğlu 2, D. Memiş 1, B. Akbulut 2, E.Çakmak 2, İ. Aydın 2, H. Savaş 2, Y. Çavdar 2,. N. Aksungur 2, E. Ercan 1 1 İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi

Detaylı

Journal of FisheriesSciences.com E-ISSN X

Journal of FisheriesSciences.com E-ISSN X 4(2): 184-189 (2010) DOI: 10.3153/jfscom.2010019 Journal of FisheriesSciences.com E-ISSN 1307-234X 2010 www.fisheriessciences.com RESEARCH ARTICLE ARAŞTIRMA MAKALESİ KARADENİZ DEN YAKALANAN VE TANKLARDA

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Su Ürünlerinin Dünyada ve Türkiye deki Durumu. Özet. The Situation of Fishery at Turkiye and The World

Su Ürünlerinin Dünyada ve Türkiye deki Durumu. Özet. The Situation of Fishery at Turkiye and The World Su Ürünlerinin Dünyada ve Türkiye deki Durumu Mevlüt Murat ÇELİK Erzincan Üniversitesi, Tercan Meslek Yüksekokulu Su Ürünleri Programı, 24800, Erzincan, Türkiye e-mail: birkirim@hotmail.com Özet Bu çalışmada

Detaylı

TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi

TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi AKDENİZ GENEL BALIKÇILIK KOMİSYONU TOPLANTISI HOŞ GELDİNİZ TÜRKİYE Su Ürünleri Üretimi Yıllar Avcılık Yetiştiricilik Toplam (Ton) Miktar Oran Miktar Oran Ton % Ton % 2002 566.682 90,3 61.195 9,7 627.847

Detaylı

Su Ürünleri Avcılığı. Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü Avcılık ve Kontrol Daire Başkanı Dr. M. Altuğ ATALAY

Su Ürünleri Avcılığı. Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü Avcılık ve Kontrol Daire Başkanı Dr. M. Altuğ ATALAY Su Ürünleri Avcılığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü Avcılık ve Kontrol Daire Başkanı Dr. M. Altuğ ATALAY 23.12.2015 Aralık 2015 1 Su Ürünleri Potansiyeli Kaynak Sayı Alan (ha) Deniz 4 24 607

Detaylı

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Fındık Üretimi Dünya fındık üretimine ilişkin veriler incelendiğinde, son 15 yıllık süreçte dünya üretimi ortalama 800 bin ton civarında gerçekleştiği

Detaylı

Kılıç Genel Bakış. Türkiye ve Avrupanın Lider Aquakültür firması 2. Tam entegre üretim yapısı. Sektörün uluslararası en önemli oyuncusu 3

Kılıç Genel Bakış. Türkiye ve Avrupanın Lider Aquakültür firması 2. Tam entegre üretim yapısı. Sektörün uluslararası en önemli oyuncusu 3 Kılıç Sunum Bodrum Kılıç Genel Bakış 1 Türkiye ve Avrupanın Lider Aquakültür firması 2 Tam entegre üretim yapısı 8 Sektörün uluslararası en önemli oyuncusu 3 Geniş ürün yelpazesi 7 Sürekli ve uygulanabilir

Detaylı

ÇALIŞTAY III. OTURUM Oturum Başkanı: Prof.Dr.Ertuğ DÜZGÜNEŞ-KTÜ, Sürmene Deniz Bilimleri Fak., Trabzon.

ÇALIŞTAY III. OTURUM Oturum Başkanı: Prof.Dr.Ertuğ DÜZGÜNEŞ-KTÜ, Sürmene Deniz Bilimleri Fak., Trabzon. Doğal Alabalık Çalıştayı 22-23 Ekim 2009 ÇALIŞTAY III. OTURUM Oturum Başkanı: Prof.Dr.Ertuğ DÜZGÜNEŞ-KTÜ, Sürmene Deniz Bilimleri Fak., Trabzon. KARADENİZ ALABALIĞI (Salmo trutta labrax) NIN KÜLTÜRE ALMA

Detaylı

Nesli Tükenme Tehlikesindeki Mersin Balıklarını (Acipenseridae) Koruma Stratejilerinin Değerlendirilmesi

Nesli Tükenme Tehlikesindeki Mersin Balıklarını (Acipenseridae) Koruma Stratejilerinin Değerlendirilmesi E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2006 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2006 Cilt/Volume 23, Ek/Suppl. (1/3): 509-514 Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi / Fishing & Processing Technology Ege University

Detaylı

Hangi balık ne zaman yenir? Çipura: Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olan çipura ya seyrek de olsa Marmara da da rastlanır. Ege de Kasım, Akdeniz de

Hangi balık ne zaman yenir? Çipura: Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olan çipura ya seyrek de olsa Marmara da da rastlanır. Ege de Kasım, Akdeniz de Hangi balık ne zaman yenir? Çipura: Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olan çipura ya seyrek de olsa Marmara da da rastlanır. Ege de Kasım, Akdeniz de ise Ekim ve Aralık ayları arasında üreme mevsimine

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOÇENT 17.12.2014 : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ 57000 SİNOP

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOÇENT 17.12.2014 : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ 57000 SİNOP SERAP USTAOĞLU TIRIL ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOÇENT 17.12.2014 Adres : SİNOP ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ 57000 SİNOP Telefon : 3682876265-3116 E-posta : serapt@sinop.edu.tr Doğum Tarihi :

Detaylı

GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI VE ALABALIKGİLLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ARAZİ ÇALIŞMALARI. Prof. Dr. Telat YANIK 1

GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI VE ALABALIKGİLLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ARAZİ ÇALIŞMALARI. Prof. Dr. Telat YANIK 1 GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI VE ALABALIKGİLLERİN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ARAZİ ÇALIŞMALARI Prof. Dr. Telat YANIK 1 1 Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Mühendisliği Bölümü 25240-Erzurum. Atlantik

Detaylı

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Fındık Üretimi Dünya kabuklu fındık üretimine ilişkin veriler incelendiğinde, son 10 yıllık süreçte dünya üretiminin ortalama 875 bin ton civarında

Detaylı

KARADENİZ BÖLGESİ NDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ ve GELECEK PROJEKSİYONU

KARADENİZ BÖLGESİ NDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ ve GELECEK PROJEKSİYONU 3(2): 76-85 (2009) DOI: 10.3153/jfscom.2009011 Journal of FisheriesSciences.com ISSN 1307-234X 2009 www.fisheriessciences.com REVIEW ARTICLE DERLEME MAKALESİ KARADENİZ BÖLGESİ NDE BALIK YETİŞTİRİCİLİĞİNİN

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 46

ÖĞRENME FAALİYETİ 46 ÖĞRENME FAALİYETİ 46 SU ÜRÜNLERİ ALANI AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile su ürünleri alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Alan içerisinde; ekonomik değeri olan tüm

Detaylı

KEMER BARAJ GÖLÜ'NDEKİ Cypr nus carpio L., 1758'NUN BAZI BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ

KEMER BARAJ GÖLÜ'NDEKİ Cypr nus carpio L., 1758'NUN BAZI BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ KEMER BARAJ GÖLÜ'NDEKİ Cypr nus carpio L., 1758'NUN BAZI BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ ÖZET Gülnaz ÖZCAN*, Süleyman BALIK EGE ÜNİVERSİTESİ SU ÜRÜNLERİ FAKÜLTESİ TEMEL BİLİMLER BÖLÜMÜ *gulnazozcan@yahoo.com Bu

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

SALI İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

SALI İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü 19.02.2013 SALI İZMİR GÜNDEMİ -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü Su Ürünleri Fakültesinden Sektöre Artemia Desteği İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Su

Detaylı

Büyük baş hayvancılık

Büyük baş hayvancılık Büyük baş hayvancılık hayvancılık faaliyetleri özellikle dağlık bir araziye sahip kırsal kesimlerde ön plana geçerek, birinci derecede etkili ekonomik Yakın yıllara kadar bir tarım ülkesi olarak kabul

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ AVCILIK TEBLİĞİ VE CITES SÖZLEŞMESİNDE MERSİN BALIKLARININ YERİ. Konuşmacı: Ali Osman Karakaş-TKB- Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü

SU ÜRÜNLERİ AVCILIK TEBLİĞİ VE CITES SÖZLEŞMESİNDE MERSİN BALIKLARININ YERİ. Konuşmacı: Ali Osman Karakaş-TKB- Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Mersin Balığı Koruma Stratejisi ve Üretim Çalıştayı 3-31 Ekim 28 SU ÜRÜNLERİ AVCILIK TEBLİĞİ VE CITES SÖZLEŞMESİNDE MERSİN BALIKLARININ YERİ Konuşmacı: Ali Osman Karakaş-TKB- Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü

Detaylı

KARADENİZ İN TÜRKİYE KIYILARINDA DAĞILIM GÖSTEREN MERSİN BALIĞI TÜRLERİNİN MİTOKONDRİAL DNA SEKANS ANALİZİ YÖNTEMİYLE TANIMLANMASI

KARADENİZ İN TÜRKİYE KIYILARINDA DAĞILIM GÖSTEREN MERSİN BALIĞI TÜRLERİNİN MİTOKONDRİAL DNA SEKANS ANALİZİ YÖNTEMİYLE TANIMLANMASI MAKALE KARADENİZ İN TÜRKİYE KIYILARINDA DAĞILIM GÖSTEREN MERSİN BALIĞI TÜRLERİNİN MİTOKONDRİAL DNA SEKANS ANALİZİ YÖNTEMİYLE TANIMLANMASI Oğuzhan EROĞLU, SUMAE Mersin balıklarının Tethis Denizi kökenli

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ DERS KODU SM6002 SM6003 SM6006 SM6007 SM6008 SM6010 SM6011 SM6012 SM6013 SM6014 SM6015 SM6016 SM6017 SM6018 SM6019 SM6021 SM6023 SM6024 SM6025 SM6026

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

MERSİN BALIĞI ANAÇLARININ GONAD GELİŞİMİ VE YUMURTA ALIMI

MERSİN BALIĞI ANAÇLARININ GONAD GELİŞİMİ VE YUMURTA ALIMI Mersin Balığı Koruma Stratejisi ve Üretim Çalıştayı 30-31 Ekim 2008 MERSİN BALIĞI ANAÇLARININ GONAD GELİŞİMİ VE YUMURTA ALIMI D. Memiş 1, E. Ercan 1, İ.Z. Kurtoğlu 2, B. Akbulut 2 İ.Aydın 2, E. Çakmak

Detaylı

HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI. Vahdettin KÜRÜM

HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI. Vahdettin KÜRÜM HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI Vahdettin KÜRÜM Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Ankara. Su Ürünleri Hizmetleri Dairesi Başkanı Giriş Karadeniz de avlanan balıklar

Detaylı

Turkuaz Ege de Yemden Balığa

Turkuaz Ege de Yemden Balığa Turkuaz Ege de Yemden Balığa UZANAN yolculuk... Denİz dostu olduğumuzu DÜNYA BİLİYOR! Türkiye nin en güçlü ve büyük topluluklarından biri olan Yaşar Grubu nun tam entegrasyon felsefesi ile 1983 yılında

Detaylı

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi. Avlama teknolojisi Anabilim Dalı Ordu Cad. No:200 34470 Laleli / İstanbul

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi. Avlama teknolojisi Anabilim Dalı Ordu Cad. No:200 34470 Laleli / İstanbul ÖZGEÇMİŞ 1. GENEL Adı Soyadı: UĞUR UZER Doğum Tarihi/Yeri: 26.02.1981 / İstanbul Yazışma Adresi: Su Ürünleri Fakültesi Avlama teknolojisi Anabilim Dalı Ordu Cad. No:200 34470 Laleli / İstanbul Telefon:

Detaylı

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem / Sınıf Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem / Sınıf Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem / Sınıf Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlilikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler Eğitim Öğretim

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

ATATÜRK BARAJ GÖLÜNDE ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL VE EKONOMİK ANALİZİ. Doç. Dr. Bahri KARLI 1

ATATÜRK BARAJ GÖLÜNDE ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL VE EKONOMİK ANALİZİ. Doç. Dr. Bahri KARLI 1 ATATÜRK BARAJ GÖLÜNDE ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL VE EKONOMİK ANALİZİ Doç. Dr. Bahri KARLI 1 1. GİRİŞ Su ürünlerinin proteince zengin bir besin kaynağı olması, insan sağlığı için

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK İNŞAAT MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Ay PAGEV

TÜRKİYE PLASTİK İNŞAAT MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İNŞAAT MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 6 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ Plastiklerin tüm uygulama alanları arasında, % 20 25 bir hacme sahip olan yapı ve inşaat, ambalaj uygulamalarından sonra

Detaylı

Doğu Karadeniz de Av Sezonunda Avlanılan Hamsi

Doğu Karadeniz de Av Sezonunda Avlanılan Hamsi DOĞU KARADENİZ DE 2009-2010 AV SEZONUNDA AVLANILAN HAMSİ BALIĞI NIN (Engraulis encrasicolus (L., 1758)), POPULASYON PARAMETRELERİ VE HEDEF DIŞI AV ORANLARI Yaşar GENÇ 1,*, Orhan AK 1, N. Selda BAŞÇINAR

Detaylı

TÜRKİYE DE SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ VE ÜRETİCİ ÖRGÜTLERİ

TÜRKİYE DE SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ VE ÜRETİCİ ÖRGÜTLERİ TÜRKİYE DE SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ VE ÜRETİCİ ÖRGÜTLERİ Nadir USLU Deniz Balıkları Grup Sorumlusu BSGM - Yetiştiricilik Daire Başkanlığı GFCM Paydaş Platformu İzmir, 10-14 Aralık 2013 1 TÜRKİYE DE SU ÜRÜNLERİ

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. İkinci

Detaylı

NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRALLERİNİN SUCUL EKOSİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ

NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRALLERİNİN SUCUL EKOSİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ MAKALE NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRALLERİNİN SUCUL EKOSİSTEM ÜZERİNE ETKİLERİ Dr. Orhan AK, SUMAE Giriş Hidroelektrik enerji kaynakları temiz ve yenilenebilir olmaları, yerli doğal kaynak kullanılması,

Detaylı

BuNLarI BiLiYOr muyuz?

BuNLarI BiLiYOr muyuz? BuNLarI BiLiYOr muyuz? D B Turmepa Kimdir? eniztemiz Derneği/ TURMEPA, ülkemiz kıyı ve denizlerinin korunmasını ulusal bir öncelik haline getirmek ve gelecek nesillere temiz denizlerin kucakladığı yaşanabilir

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

Elazığ ve Çevre İllerde Su Ürünlerinin Mevcut Durumu ve Geleceği

Elazığ ve Çevre İllerde Su Ürünlerinin Mevcut Durumu ve Geleceği E.Ü. Su Ürünleri Dergisi 2006 E.U. Journal of Fisheries & Aquatic Sciences 2006 Cilt/Volume 23, Sayı/Issue (1-2): 239 244 Ege University Press ISSN 1300-1590 http://jfas.ege.edu.tr/ Derleme / Review Elazığ

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ Selin ŞEN Eylül 2012 SUNUM PLANI I. SÜT ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE YATIRIM II. ET ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

RAPOR KAZ DAĞLARI KOÇERO DERESİ ALABALIK ÖLÜMLERİ İLE İLGİLİ ALAN ÇALIŞMASI. Prof. Dr. Mustafa SARI.

RAPOR KAZ DAĞLARI KOÇERO DERESİ ALABALIK ÖLÜMLERİ İLE İLGİLİ ALAN ÇALIŞMASI. Prof. Dr. Mustafa SARI. RAPOR KAZ DAĞLARI KOÇERO DERESİ ALABALIK ÖLÜMLERİ İLE İLGİLİ ALAN ÇALIŞMASI Prof. Dr. Mustafa SARI msari@bandirma.edu.tr Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi KOÇERO DERESİ Koçero Deresi,

Detaylı

Tilapia Yetiştiriciliğine Giriş

Tilapia Yetiştiriciliğine Giriş Tilapia Yetiştiriciliği Giriş Tilapia nın Tanıtımı Taksonomik sınıflandırma Tilapia nın Biyolojisi Anatomik özellikleri Genetik özellikleri Tilapia Yetiştiriciliğine Giriş Yetiştiriciliğinin Yayılışı-Gelişimi

Detaylı

PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İNŞAAT MAMÜLLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Ay

PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İNŞAAT MAMÜLLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Ay TÜRKİYE PAGEV PLASTİK İNŞAAT MAMÜLLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 201-9 Ay 1 2 YÖNETİCİ ÖZETİ Plastiklerin tüm uygulama alanları arasında, % 20 2 bir hacme sahip olan yapı ve inşaat; ambalaj uygulamalarından

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Ünvanı : Yard. Doç. Dr. Adı Soyadı : Cenkmen R. BEĞBURS Doğum Tarihi : 1967 Doğum Yeri : Yabancı Dil : İngilizce Uzmanlık alanı : Avlama Teknolojisi E-posta : begburs@akdeniz.edu.tr

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

BATMAN TİCARET BORSASI

BATMAN TİCARET BORSASI BATMAN TİCARET BORSASI 10-14 KASIM 2014 EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI & HANNOVER/ALMANYA İŞ SEYAHATİ RAPORU 1.EURO TIER 2014 TARIM VE HAYVANCILIK FUARI 1.1. FUAR İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Euro

Detaylı

Tablo : 2013 Yılı Dünya Su Ürünleri Üretimi (Milyon ton)

Tablo : 2013 Yılı Dünya Su Ürünleri Üretimi (Milyon ton) Tablo : 2013 Yılı Dünya Su Ürünleri Üretimi (Milyon ton) FAALİYET İÇSU DENİZ TOPLAM Avcılık 11.7 80.9 92.6 Yetiştiricilik 44.7 25.5 70.2 Toplam 56.4 106.4 162.8 Kaynak: FAO, TheState of World FisheriesandAquaculture

Detaylı

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTP Portakal Suyu (Dondurulmuş) 2009.11 Diğer Portakal Suları 2009.12, 2009.19 Greyfurt Suyu 2009.21, 2009.29 Diğer

Detaylı

KARADENİZ ALABALIĞINDA (Salmo trutta labrax) SMOLTİFİKASYONUN BELİRLENMESİ İÇİN KAN PARAMETRELERİNİN ANALİZİ

KARADENİZ ALABALIĞINDA (Salmo trutta labrax) SMOLTİFİKASYONUN BELİRLENMESİ İÇİN KAN PARAMETRELERİNİN ANALİZİ ÇALIŞTAY V. OTURUM Oturum Başkanı :Yrd.Doç.Dr. Erdoğan GÜVEN İstanbul Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi KARADENİZ ALABALIĞINDA (Salmo trutta labrax) SMOLTİFİKASYONUN BELİRLENMESİ İÇİN KAN PARAMETRELERİNİN

Detaylı

OLTA BALIKÇILIĞI, İLLEGAL AVCILIK VE KORUMA STATÜSÜ Burak KALAÇ 1, *

OLTA BALIKÇILIĞI, İLLEGAL AVCILIK VE KORUMA STATÜSÜ Burak KALAÇ 1, * OLTA BALIKÇILIĞI, İLLEGAL AVCILIK VE KORUMA STATÜSÜ Burak KALAÇ 1, * 1 Rastgele Balıkçı, Amatör Olta Balıkçıları Derneği, Ankara. * Dernek Genel Sekreteri Giriş Alabalık dünyada balık avcılarının en fazla

Detaylı

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş.

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş. SONUÇ RAPORU Bitki sektörünün dev buluşması bu yılda 28 Kasım - 01 Aralık 2013 tarihleri arasında, İstanbul Fuar Merkezi nde gerçekleşti. Kıtaların buluşma noktası İstanbul da 21 farklı ülkeden gelen 286

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana gruba

Detaylı

DOÇ. DR. MEHMET BOZOĞLU DOÇ.DR. KÜRŞAT DEMİRYÜREK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 18 EYLÜL 2012 MERZİFON

DOÇ. DR. MEHMET BOZOĞLU DOÇ.DR. KÜRŞAT DEMİRYÜREK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 18 EYLÜL 2012 MERZİFON DOÇ. DR. MEHMET BOZOĞLU DOÇ.DR. KÜRŞAT DEMİRYÜREK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ 18 EYLÜL 2012 MERZİFON Türkiye de Tarımsal Yayım Kamu Yayımı Özel Yayım Tarımsal Yayım Sistemi Tarımsal yayım ve diğer hizmetlerin

Detaylı

Kalkan Balığı Üretim Tesisi Fizibilite Raporu

Kalkan Balığı Üretim Tesisi Fizibilite Raporu Kalkan Balığı Üretim Tesisi Fizibilite Raporu Kapasite: 100 Ton / Yıl Hazırlayanlar: Cennet ÜSTÜNDAĞ (Su Ürünleri Yüksek Mühendisi) Dr. Haydar KÜÇÜK (Makine Mühendisi) 2006 Su Ürünleri Merkez Araştırma

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE Su Ürünleri Mühendisleri Derneği Yayın Organı SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ TÜRK EKONOMİSİNİN NERESİNDE Kadir DOĞAN İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Laleli /İST. ÖZET Ülkemizde sahip olan geniş doğal

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

KAFES BALIKÇILIĞI Doç.DR.Suat DİKEL 2005 Ç.Ü.Su Ürünleri Fakültesi Yayınları No:18 Lotus Yayıncılık Adana

KAFES BALIKÇILIĞI Doç.DR.Suat DİKEL 2005 Ç.Ü.Su Ürünleri Fakültesi Yayınları No:18 Lotus Yayıncılık Adana Doç.DR.Suat DİKEL 2005 Ç.Ü.Su Ürünleri Fakültesi Yayınları No:18 Lotus Yayıncılık Adana 1 2 Doç.DR.Suat DİKEL 2005 Ç.Ü.Su Ürünleri Fakültesi Yayınları No:18 Lotus Yayıncılık Adana 3 4 Doç.DR.Suat DİKEL

Detaylı

KARADENIZ BOLGESI KULTUR BALIKÇILIGI: ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ

KARADENIZ BOLGESI KULTUR BALIKÇILIGI: ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ MAKALE KARADENIZ BOLGESI KULTUR BALIKÇILIGI: ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ Dr. İlker Zeki KURTOĞLU, Eyüp ÇAKMAK - SUMAE Giriş Su kaynaklarının kullanımı amacıyla önemli bir istihdam alanı oluşturan su ürünleri

Detaylı

TÜRKİYE DE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI POTANSİYELİ VE AKUAKÜLTÜR SEKTÖRÜNÜN EKONOMİYE KATKISI. Doç. Dr. Hamdi Aydın

TÜRKİYE DE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI POTANSİYELİ VE AKUAKÜLTÜR SEKTÖRÜNÜN EKONOMİYE KATKISI. Doç. Dr. Hamdi Aydın ICOMEP 2016 International Congress of Management Economy and Policy Proceedings Book TÜRKİYE DE KÜLTÜR BALIKÇILIĞI POTANSİYELİ VE AKUAKÜLTÜR SEKTÖRÜNÜN EKONOMİYE KATKISI Doç. Dr. Hamdi Aydın Kocaeli Üniversitesi

Detaylı

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO BUĞDAY PİYASALARI ve TMO 01.04.2016 1 DÜNYA BUĞDAY DENGE TABLOSU Dünya buğday üretimi üç yıl üst üste rekor seviyelerde gerçekleşti, stoklar yükseliyor (Milyon Ton) 800 700 600 500 400 300 200 100 0 699

Detaylı

2 Ders Kodu: VET Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans

2 Ders Kodu: VET Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ ve BİYOTEKNOLOJİSİ 1 Ders Adi: SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ ve BİYOTEKNOLOJİSİ 2 Ders Kodu: VET3512 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 3 6 Dersin Verildiği Yarıyıl

Detaylı

Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 KARADENİZ ALABALIĞI ÜRETİMİ, SAĞIM, YUMURTA VERİMLİLİĞİ ÇALIŞMALARI

Doğal Alabalık Çalıştayı Ekim 2009 KARADENİZ ALABALIĞI ÜRETİMİ, SAĞIM, YUMURTA VERİMLİLİĞİ ÇALIŞMALARI Doğal Alabalık Çalıştayı 22-23 Ekim 2009 KARADENİZ ALABALIĞI ÜRETİMİ, SAĞIM, YUMURTA VERİMLİLİĞİ ÇALIŞMALARI Şirin FİRİDİN 1,*, Eyüp ÇAKMAK 1, İlker Zeki KURTOĞLU 1, Yahya ÇAVDAR 1, Nilgün AKSUNGUR 1,

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE DESTEKLEMELER. Fatma Tuğba ÇÖTELİ Ziraat Yük.Mühendisi Elazığ Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE DESTEKLEMELER. Fatma Tuğba ÇÖTELİ Ziraat Yük.Mühendisi Elazığ Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü SU ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE DESTEKLEMELER Fatma Tuğba ÇÖTELİ Ziraat Yük.Mühendisi Elazığ Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Dünyada En Hızlı Büyüyen Gıda Sektörü SU ÜRÜNLERİ Sektörüdür Su Ürünleri Sektöründe;

Detaylı

2 KTÜ Su Ürünleri Fakültesi-Rize. *e-mail: birolbaki@hotmail.com. Geliş Tarihi: 11.01.2008 Kabul Tarihi: 19.11.2008

2 KTÜ Su Ürünleri Fakültesi-Rize. *e-mail: birolbaki@hotmail.com. Geliş Tarihi: 11.01.2008 Kabul Tarihi: 19.11.2008 Andolu Tarım Bilim. Derg., 2009,24(1):8-12 Anadolu J. Agric. Sci., 2009,24(1):8-12 Araştırma Research ORDU ĐLĐ PERŞEMBE ĐLÇESĐ DE LEVREK (Dicentrarchus labrax L., 1758) YETĐŞTĐRĐCĐLĐĞĐ YAPA ĐŞLETMELERĐ

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 Ankara Ülke Ekonomisinde Etkili Olan Faktörler Tarih Doğal Kaynaklar Coğrafi yer Büyüklük Arazi şekilleri

Detaylı

Kültür Şartlarında Yetiştirilen Karadeniz Alabalığının (Salmo trutta labrax PALLAS, 1811) Yaş ve Cinsiyete Bağlı Bazı Vücut İndekslerinin Belirlenmesi

Kültür Şartlarında Yetiştirilen Karadeniz Alabalığının (Salmo trutta labrax PALLAS, 1811) Yaş ve Cinsiyete Bağlı Bazı Vücut İndekslerinin Belirlenmesi Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültes Dergisi Cilt: 4 Sayı: 1-2 (2008) Kültür Şartlarında Yetiştirilen Eyüp ÇAKMAK 1, Nadir BAŞÇINAR 2, Yahya ÇAVDAR 1, Nilgün AKSUNGUR 1, Şirin FİRİDİN

Detaylı

BALIK HASTALIKLARININ KONTROLÜ

BALIK HASTALIKLARININ KONTROLÜ BALIK HASTALIKLARININ KONTROLÜ Hastalığın Çıkışını Engelleyici Önlemler Hastalıklardan korunma ile ilgili öncelikli emniyet tedbirleri, sağlıklı canlılarla, sağlıklı yumurtalarla uygun oranlarda stoklama

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

Dünya Bakliyat Pazarı ve Son Gelişmeler

Dünya Bakliyat Pazarı ve Son Gelişmeler Dünya Bakliyat Pazarı ve Son Gelişmeler Bakliyat üretiminde artış trendi sonraki yıllarda da devam etmiş, 2013 yılında 77,2 milyon tona, 2014 yılında da 77,6 milyon tona çıkmıştır. Bu artışta hem ekim

Detaylı

İlgi Grupları ve Yerel Organizasyon. Samsun İli Doğa Turizmi Değerleri

İlgi Grupları ve Yerel Organizasyon. Samsun İli Doğa Turizmi Değerleri 1 Sürdürülebilir Doğa Turizmi İlgi Grupları ve Yerel Organizasyon Samsun İli Genel Özellikleri Samsun İli Doğa Turizmi Değerleri Doğa Turizmi Stratejileri Sonuç ve Öneriler 2 Nispeten bozulmamış, dokunulmamış

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Uluslararası Sert Kabuklu ve Kuru Meyve Konseyi nin verilerine göre; 2016 yılı itibariyle dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke ABD dir. ABD son zamanlarda

Detaylı

FLORA, FAUNA TÜRLERİ VE YABAN KUŞLARININ KORUNMASI TÜZÜĞÜ

FLORA, FAUNA TÜRLERİ VE YABAN KUŞLARININ KORUNMASI TÜZÜĞÜ FLORA, FAUNA TÜRLERİ VE YABAN KUŞLARININ KORUNMASI TÜZÜĞÜ (13.2.2014 R.G. 33 EK III A.E. 99 Sayılı Tüzük) ÇEVRE YASASI (18/2012 ve 30/2014 Sayılı Yasalar) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu,

Detaylı

KARADENİZ BÖLGESİ NDE SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL ANALİZİ ve VERİMLİLİĞİNİN BELİRLENMESİ

KARADENİZ BÖLGESİ NDE SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL ANALİZİ ve VERİMLİLİĞİNİN BELİRLENMESİ T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KARADENİZ BÖLGESİ NDE SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPAN İŞLETMELERİN YAPISAL ANALİZİ ve VERİMLİLİĞİNİN BELİRLENMESİ SONUÇ RAPORU

Detaylı

İÇ SU BALIKLARI YETİŞTİRİCİLİĞİNDE SU KALİTESİ

İÇ SU BALIKLARI YETİŞTİRİCİLİĞİNDE SU KALİTESİ İÇ SU BALIKLARI YETİŞTİRİCİLİĞİNDE SU KALİTESİ Karada bir su ürünleri işletmesi kurulacaksa, su kaynağı olarak kaynak suyu, dere, ırmak, akarsu, göl, baraj suları veya yeraltı suları kullanılabilir. Yetiştiriciliğin

Detaylı

Mutlu Yaşam Bölgesi Batı Akdeniz SU ÜRÜNLERİ SEKTÖR RAPORU

Mutlu Yaşam Bölgesi Batı Akdeniz SU ÜRÜNLERİ SEKTÖR RAPORU Mutlu Yaşam Bölgesi Batı Akdeniz SU ÜRÜNLERİ SEKTÖR RAPORU Aralık, 2012 ÖNSÖZ Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) Antalya, Isparta ve Burdur illerinin ekonomik kalkınmasını sağlamak amacıyla kurulmuş bir

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

C.B.Ü. Fen Bilimleri Dergisi ISSN C.B.U. Journal of Science 5.1 (2009) (2009) 19 26

C.B.Ü. Fen Bilimleri Dergisi ISSN C.B.U. Journal of Science 5.1 (2009) (2009) 19 26 Dip Trolü ile Farklı Av Sahalarından Avlanan Karagöz İstavrit (Trachurus trachurus, L.) ve Lüfer (Pomatomus saltatrix, L.) Balıklarının Av Verimi ve Boy Kompozisyonlarının Karşılaştırılması C.B.Ü. Fen

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ 1. Kişisel bilgiler Adı Soyadı :Yalçın Töre Doğum Tarihi, Yeri :13 Haziran 1977, İskenderun Unvanı :Yrd. Doç. Dr. Gsm :0543 761 8181 e-mail :yalcintore@hotmail.com 2.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2017 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan itibaren ekimi yapılarak üretilen besin grubudur.

Detaylı

ELAZIĞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ

ELAZIĞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ELAZIĞ İL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ ELAZIĞ İLİNDEKİ ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİNİN MEVCUT DURUMU VE 2023 VİZYONU Cevat YILMAZ Su. Ürn. Müh. ELAZIĞ İL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DE SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ Su

Detaylı

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü

Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Deri ve Deri Ürünleri Sektörü 2015 Mayıs Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 06/2015 DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI AYI İHRACAT PERFORMANSI 2015 yılı

Detaylı