Berlin e hoşgeldiniz

Transkript

1 Berlin e hoşgeldiniz Aktualisierte Auflage Türkische Fassung des Informationspakets für Zuwanderer Willkommen in Berlin Die Übersetzung ins Türkische erfolgte durch: ABC-Global GmbH Dolmetscher- und Übersetzerbüro Berlin Übersetzer: Frau Belgin Mungan

2 Impressum Herausgeber: Der Beauftragte des Berliner Senats für Integration und Migration Potsdamer Straße Berlin - Mitte Telefon: (030) Telefax: (030) [email protected] Internet: Konzeption und Text: Martina Gembus Übersetzung ins Türkische ABC-Global GmbH Dolmetscher- und Übersetzerbüro Berlin Übersetzerin: Belgin Mungan Druck: MercedesDruck Berlin Berlin, Februar 2008 Copyright 2008 Der Beauftragte des Senats von Berlin für Integration und Migration ISBN:

3 İçindekiler I Berlin e hoşgeldiniz 1. Berlin e Hükümet Eden Belediye Başkanı, Uyum, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı ile Uyum Sorumlusu nun hoşgeldiniz yazıları 2. Berlin Eyaleti ve belediyeleri (İdari yapı), Meclis 3. Berlin e yeni gelenler için 3.1 İlk yapılması gerekenler 3.2 Yeni göçmenler için danışma hizmetleri Göç konusunda ilk danışmanlık ve genç göçmenler için danışma hizmetleri 3.3 Uyum kursu 4. Uyum Sorumlusu 4.1 Berlin Uyum Sorumlusu: Görevler, Danışma hizmetleri, Halkla ilişkiler 4.2 Yerel Uyum Sorumluları 5. Yabancılar Dairesi II Berlin de yaşam: Berlin de ikamet, çalışma, çocuk yetiştirme ve eğitim hizmetleri 6. Berlin de ikamet 6.1 Ev arama 6.2 Kira hesaplaması Kira yan giderleri: Enerji tasarrufu 6.3 Kiracı birlikleri 6.4 Muhtarlık kaydı 7. Berlin de iş hayatı 7.1 İş bulma: İş ajansları, İş merkezi 7.2 Çalışma izni 7.3 Sosyal sigorta ve vergiler 7.4 İşyeri işçi temsilcilikleri 7.5 Serbest çalışma 8. Kadın-Erkek eşitliği 8.1 Kadın-Erkek eşitliği 8.2 Eşit muamele için ve ayrımcılığa karşı eyalet dairesi (Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi) 9. Aileler için tavsiye ve yardımlar 9.1 Çocuk yetiştirme ve aile danışma hizmeti 9.2 Çocuk parası 9.3 Berlin aile karnesi 9.4 Yayınlar 10. Çocuk ve gençlere yönelik tesisler, okul, meslek eğitimi ve üniversite öğrenimi 10.1 Çocuk yuvaları (Kitas) 10.2 Okul: İlkokula hazırlık sınıfından (Vorklasse) liseye giden yol 10.3 Gençlere yönelik hizmetler 10.4 Meslek ve üniversite öğrenim dalı seçiminde danışmanlık hizmeti Meslek eğitimi 10.5 Üniversite öğrenimi 10.6 Diplomaların tanınması 11. Meslek ilerletme 11.1 Yayınlar 11.2 Halk Eğitim Merkezi 3

4 11.3 Siyasi eğitim çalışması eyalet merkezi 12. Sağlık Berlin de sağlık hizmetleri 13. Engelliler 13.1 Engelli insanlara destek 13.2 İş hayatı ve Engelliler 13.3 Berlin Eyaleti Engelliler Sorumlusu 14. Diğerleri 14.1 Tüketiciyi koruma 14.2 Kendi kendine yardım: Halk girişimi 14.3 Borçlular için danışma yerleri (Schuldnerberatungsstellen) III Berlin de ulaşım, kültür, dinler ve boş zamanları değerlendirme imkanları 15. Berlin caddelerinde 15.1 Toplu taşım (BVG ve VBB) 15.2 Bisiklet, Otomobil, Taksi 16. Berlin de dinler 16.1 Hıristiyan kurumlar 16.2 Musevi kuruluşlar 16.3 İslami kuruluşlar 16.4 Budist kuruluşlar Hindu kuruluşlar Sih dini Bağımsız dünya görüşüne sahip kuruluşlar 17. Medya Yazılı basın, Radyo, Televizyon 18. Kültür ve boş zamanları değerlendirme 18.1 Gastronomi 18.2 Alışveriş 18.3 Etkinlikler: Müzeler, Tiyatrolar, Sinema kenti Berlin, Fuarlar ve Kongreler 18.4 Spor 18.5 Civardaki dinlenme yerleri 18.6 Hayvanat bahçeleri, Akvaryum IV. Uzun vadeli uyum 19. Berlin deki ikametinizin devamı için gerekli hukuki bilgiler 19.1 Oturma hakkı 19.2 Alman vatandaşlığına alınma V. Acil durumlarda yardım 20. Kriz hizmetleri 20.1 Aile içi şiddet 20.2 Kadın sığınma evleri ve benzeri kuruluşlar 20.3 Çocuklar ve gençler için kriz merkezleri 20.4 Ne olur ne olmaz- Acil yardım numaraları ve acil yardım hizmetleri 4

5 I Berlin e hoşgeldiniz Hoşgeldiniz: Berlin e Hükümet Eden Belediye Başkanı Sayın yeni hemşehrimiz, Klaus Wowereit Berlin e Hükümet Eden Belediye Başkanı Berlin e hoşgeldiniz! Son derece heyecan veren bir kente geldiğiniz için sizi tebrik ediyorum. Almanya nın başkenti, size sayısız kültürel imkanlar sunmaktadır: Müzeler ve galeriler, tiyatro ve operalar, sinema ve konserler, her kesim için klüp ve barlar. Berlin e yeni gelen herkes, 180 in üzerinde milletten insanın birarada yaşadığı bu şehrin dünyaya açık ve enternasyonal havasından büyülenir. Çok sayıda yeni hemşehri, şehir panoramasında her adımda karşısına çıkan tarihin canlı izlerine hayran kalmaktan kendini alıkoyamaz. Yoğun şehir hayatı ve sayısız boş zamanları değerlendirme imkanları sıkı sıkıya biraradadır. Ancak, Berlin gibi bir şehre yeni gelmiş olmak, her zaman bir macera da içerir ve büyük şehrin telaşesi, birden bunun altından kalkamama hissini verebilir. İşte tam da bu duyguya karşı sizleri korumak istiyoruz. Elinizdeki bu dosyanın, Berlin deki bu ilk adımlarınızda size yol gösterici olmasını umuyoruz. Ayrıca çok sayıda Berlinli, size yardımcı olmaya hazır bulunmaktadır. Biraraya toplanmış bilgiler demetiyle, karşınıza çıkabilecek zorlukların üstesinden gelmenizde size yardımcı olacak makamları bir çırpıda bulmanızda size destek vermek istedik. Şehrin akışına ayak uydurmanızı ve aktif olarak katılmanızı arzuluyoruz. Berlin, köklü bir göç geleneğine sahip bulunmaktadır. Almanya nın diğer bölgelerinden, komşu Avrupa ülkelerinden ya da dünyanın daha uzak bölgelerinden olsun, Berlin e gelen göçmenler, Berlin e tarihte her zaman ve her yönden zenginlik katmışlardır. Berlin de barışçı ve eşit haklarla birarada yaşama geleneğinin güncel yaşamın bir parçası olmasından gurur duymaktayız. Ve gelecekte de, kadın, erkek, çocuk, yaşlı, farklı dinlerden ve kökenlerden tüm Berlinliler in, birbirilerine karşı saygı ve hoşgörü içerisinde birarada yaşamaya devam etmelerini arzuluyoruz. Bu, yaşayan bir demokrasinin temelidir ve Berlin in yerlileri için olduğu kadar, yeni gelenler için de geçerlidir. Bu bağlamda, Berlin e en iyi şekilde uyum sağlamanızı, avantaj ve niteliklerini çabuk tanımanızı ve herşeyden önce de, en yakın zamanda buraya kök salmanızı, burada dostlar edinmenizi ve şehrimizin toplumsal hayatına katılmaktan zevk duymanızı temenni ediyorum. Klaus Wowereit Berlin e Hükümet Eden Belediye Başkanı 5

6

7 Bakan'ın hoşgeldiniz yazısı Dr. Heidi Knake-Werner Eyalet Uyum, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı Yeni gelen tüm göçmenleri selamlıyor ve Berlin e hoşgeldiniz diyorum! Almanya nın başkenti, bir çeşitlilik şehridir. Çünkü Berlin nüfusunun büyük bir bölümü başka ülkelerden gelmektedir ve böylelikle Berlin, farklı kültürlerin yarattığı çeşitlilik ile hiç kopmamacasına bağlıdır. Bu büyük şehirdeki ilk döneminizin üstesinden gelmede size yardımcı olabilmek açısından elinizdeki hoşgeldiniz dosyasını hazırlamış bulunmaktayız. İlk etapta yabancı gelecek bu çevreye hızlıca alışabilmenize ve en kısa zamanda kendinizi evinizde hissetmenize katkıda bulunmasını umuyorum. Berlinlilerin dünya açıklığı ve hoşgörüleri, kökenleri, statüleri ve yaşları ne olursa olsun tüm vatandaşların toplumsal yaşama katılmalarına imkan sağlamaktadır. Sizin de buna aktif katılımınız beni sevindirecektir. Bunun için bir dizi imkan mevcut bulunmaktadır, örneğin komünal semt merkezleri, komşu gruplar ve de göçmenlerin kurdukları örgütler. Bu türden merkez ve örgütleri elinizdeki hoşgeldiniz dosyasında bulabileceksiniz. Bu imkandan yararlanın. Berlin Senatosu katılımınıza destek vermektedir. Buna ne kadar ilgi duyduğumuzu, yeni göçmenlerin uyumuna yönelik politikamızı karakterize eden çeşitliliğe teşvik ve beraberliği güçlendirme şeklindeki sloganımız ile ortaya koymaktayız. Berlin, başka ülkelerden gelen ama burada bizimle yaşayan insanlarla şehrin geleceğini beraberce şekillendirmek istemektedir. Sizin de buna katılımınız bizi sevindirecektir. Almanya nın bu metropolünde yaşama kararınızdan duyduğum sevinci burada ifade ederken, şehrimizde size bol başarılar dilerim. Dr. Heidi Knake-Werner Eyalet Uyum, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı 7

8

9 Hoşgeldiniz: Uyum ve Göç Sorumlusu Günter Piening Uyum ve Göç Sorumlusu Sevgili yeni hemşehriler, Spree ve Havel a hoşgeldiniz! Berlin, Almanya nın bu en büyük şehri, sizi, fikirlerinizi, vereceğiniz dürtüleri ve beraberinizde getirdiğiniz ve umarız şehir yaşamına katacağınız deneyimlerinizi bekliyor. Bu nedenle yeni hemşehriler her zaman memnuniyetle karşılanır ve onlara kucak açılır. Şehrimizi, hangi yaşamsal tasarımlara, hangi kökene, eğer dini inançlara sahip ise hangi dine ve hangi dünya görüşüne sahip olursa olsun her kesimden vatandaşın severek yaşadığı dünyaya açık ve hoşgörülü bir başkent olarak daha da geliştirmemize katkıda bulunacağınızı umuyorum. Herkes için demokrasi ve eşit haklar, bizim ortak yaşamımızın temelini teşkil etmektedir ve gerek bu temel değerler, gerekse karşılıklı saygı, bireysel özgürlüklerin de korunması, enternasyonal metropülümüzün çekiciliğinin nedenleridir. Berlinliler in büyük çoğunluğu, bu kentte doğmuş değillerdir. Kimisi iş, sosyal açıdan yükselme ve başarı ya da kişisel nedenlerle, kimisi ise takibat, savaş ya da ekonomik sıkıntılardan kaçmak için olsun, pek çoğu sonradan Berlin e yerleşmiştir. Bunların pek çoğu için Berlin, yeni vatan olmuştur. Bunun bir nedeni de, kentin, bireysel yaratıcılık ve yeni hayat açılımları için büyük serbesti sunmasıdır. Bu nedenle, yeni göçmenlerin, şehrin hemen her yerine tamamen kendi damgalarını vurmuş olmalarına şaşırmamak gerekir. Sizin de, bu açık toplum yaşamını takdir etmenizi, gerilimsiz ve saygı dolu ortak yaşamın güçlendirilmesinde yardımcı olmanızı arzu ediyorum. Berlin e yeni gelmiş bir kişi olarak, tabii ki, danışma ve yardıma ihtiyaç duyacaksınız. Berlin Senatosu, sizi bu konuda desteklemek istiyor. Bu dosyadaki bilgiler, yeni vatanınızdaki bu ilk döneminizde size yol gösterecek ve eşlik edeceklerdir. Bu kılavuz, Berlin deki sayısız imkanlar demetinin içinden çıkabilmeniz ve bu şehirde kendinizi artık yabancı hissetmemeniz için size yardımcı olabilirse, ne mutlu bana. Günter Piening Berlin Senatosu Uyum ve Göç Sorumlusu 9

10

11 2. Berlin Eyaleti ve Belediyeleri (İdari yapı) Berlin başkenttir ve yaklaşık 3.4 milyon nüfusu ile Almanya nın en büyük şehridir. Berlin, aynı zamanda Federal Almanya Cumhuriyeti nin 16 eyaletinden birisidir. Berlin Eyaleti, Hükümet Eden Belediye Başkanı ve en fazla 8 Senatör ile beraber Senato tarafından yönetilir. Senato, Eyalet Parlamentosu olan Berlin Milletvekilleri Meclisi tarafından seçilir. Milletvekilleri Meclisi nde çeşitli partilerden en az 130 Milletvekili görev yapar. Berlinliler, milletvekillerini en az 5 yılık yasama dönemi süresi için seçerler. Berlin, 1948 yılından 1990 yılına kadar Batı Berlin (488 km 2) ve Doğu Berlin (403 km 2) olmak üzere ikiye bölünmüş durumda idi. Berlin, 12 bölgeden oluşur. Her bölgenin, kadın veya erkek bir Belediye Başkanı ndan ve kendi sorumluluk alanları olan belediye azalarından oluşan bir belediyesi vardır. Bölge belediyeleri de demokratik yollardan işbaşına gelirler. Avrupa Birliği ne üye bir ülkenin vatandaşı iseniz, yaşadığınız bölgenin Belediye Meclisi üyelerini (BVV) seçme hakkına sahipsiniz. Halletmeniz gereken pek çok idari meselede, yaşadığınız bölgenin vatandaşlık dairesi (Bürgeramt), sizin için en önemli adres olacaktır. Resmi dairelerle ilgili bilgi ve danışma hizmeti ile bilgi broşürlerini buradan alabileceksiniz. Vatandaşlık dairesinde ayrıca ikamet kaydı yaptıracak veya sildirecek, pasaport ve nüfus cüzdanı ile ilgili işlemleri yaptıracak, gelir vergisi karnesi çıkartacak ya da değiştirecek, resmi onay gereken işlemleri yaptırabilecek, iyi hal kağıdı alabilecek veya özel danışma hizmeti isteyebileceksiniz. Bunun dışında bir de Hükümet Eden Belediye Başkanlığı vatandaşlık şubesi olmakla birlikte, işlemlerin pek çoğunu kendi bölgenizdeki belediyede halledebileceksiniz. Berlin hakkında daha fazla bilgi edinmek mi istiyorsunuz? O zaman Berlin in internet sayfalarını ziyaret ediniz: Almanca: İngilizce: veya Türkçe Berlin portali: berlin-turkish.com.ekcon-it.de/index.php Bölge belediyelerindeki vatandaşlık dairelerinin çalışma saatleri şöyledir: Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Ve randevu alarak 11

12 Liste der Bezirksämter von Berlin Bezirksamt Charlottenburg-Wilmersdorf Otto-Suhr-Allee 100, Berlin Tel Mail: Internet: Bezirksamt Friedrichshain-Kreuzberg von Berlin Frankfurter Allee 35/37, Berlin Telefonzentrale BA Friedrichshain-Kreuzberg Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Lichtenberg von Berlin Möllendorffstraße 6, Berlin Telefon , Fax Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Marzahn-Hellersdorf von Berlin Alice-Salomon-Platz 3, Berlin Telefon: (030) Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Mitte von Berlin Karl-Marx-Allee 31, Berlin Tel.: , Fax: Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Neukölln von Berlin Karl-Marx-Str. 83, Berlin, Telefon: Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Pankow von Berlin Breite Str. 24A-26, Berlin Telefon: , Telefax: Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Reinickendorf von Berlin Eichborndamm , Berlin Tel: , Fax: Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Spandau von Berlin Carl-Schurz-Str. 2 6, Berlin Tel , Fax: Mail: [email protected] Internet: 12

13 Bezirksamt Steglitz-Zehlendorf von Berlin Schloßstr. 80, Berlin Tel.: (030) Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Tempelhof-Schöneberg von Berlin John-F.-Kennedy-Platz 1, Berlin Tel: (030) Mail: [email protected] Internet: Bezirksamt Treptow-Köpenick von Berlin Alt-Köpenick 21, Berlin Tel.: , Fax: Mail: [email protected] Internet: Bürgerreferat beim Regierenden Bürgermeister Berliner Rathaus Rathausstraße Berlin Postanschrift: Berliner Rathaus Berlin Telefon: Telefax:

14 Berlin Milletvekilleri Meclisi Berlin Eyalet Parlamentosu olan Berlin Milletvekilleri Meclisi, 1993 ten bu yana, eski Prusya Eyalet Meclisi nin binasında faaliyet göstermektedir. Berlin de ikamet eden ve oy hakkı olan Almanlar, Berlin Milletvekilleri Meclisi ni seçerler. Siyasi partiler, seçime katılırlar ve onlar için yüzde 5 oy barajı geçerlidir. Bir yasama dönemi, 5 yıl sürer ancak, milletvekillerinin üçte iki çoğunluğunun kararı ya da referandum ile zamanından önce sona erdirilebilir. Berlin Milletvekilleri Meclisi, yasama organıdır. Kuvvetler dağılımı ilkesi uyarınca kuvvet icrası hükümetin, Senato nun ve ona bağlı idari yapının (yürütme gücü) elindedir. Buna karşın hukuksal güç ise (Yargı), bağımsız mahkemelerin elindedir. Berlin Milletvekilleri Meclisi, Anayasa uyarınca, yüzde 60 ı doğrudan seçim bölgelerinden, yüzde 40 ı ise, dolaylı olarak bölge ve eyalet listeleri üzerinden seçilen en az 130 üyeden oluşur. Aynı partinin milletvekilleri, Parlamento da bir grup oluştururlar. Parlamento halihazırda 15. yasama döneminde toplam 149 milletvekilinden oluşmaktadır. Partilere göre dağılımı ise şu şekildedir: CDU (37), SPD (53), Sol Parti (23), Bündnis 90/Die Grünen (23), FDP (13). Aynı partinin milletvekilleri, Parlamento da bir grup oluştururlar. Parlamento daki gruplara ile aşağıdaki adreslerden ulaşabilirsiniz: [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] Berlin Milletvekilleri Meclisi, Hükümet Eden Belediye Başkanı nı seçer (Berlin Eyalet Hükümeti nin başındaki kişiye bu isim verilir Senato nun internet adresi: Parlamento nun yasama görevinin yanısıra bir diğer önemli görevi de, Eyalet Hükümeti nin ve ona bağlı görev yapan idari yapının kontrolüdür. Burada en önemli ve en yüksek görev, devlet bütçesinin onaylanması ve kontrolüdür. Berlin Parlamentosu nun geleneksel oturum günü Perşembe günüdür. Bu gelenek, daha 1809 yılında dönemin Şehir Temsilcileri Kurulu tarafından konulmuştur. O tarihten bu yana, tüm milletvekillerinin toplandığı genel meclis toplantısı, tatiller dışında, her ayın ikinci Perşembe günü yapılır. Oturumlar kamuya açıktır. Kartlar, ziyaretçi servisi üzerinden temin edilebilir. Berlin Parlamentosu, Berlinliler için bir Şikayet Kutusu oluşturmuştur. Milliyetinden bağımsız olarak, Berlin eyaletinin herhangi bir uygulamasından şikayetçi olmak isteyen veya idari işlemlerde haklarının çiğnendiğini düşünen herkes, yazılı olarak Parlamento ya başvurabilir. Ancak dilekçede, dilekçe sahibinin kimlik bilgilerinin yer alması zorunludur. Dilekçeler hakkında, Milletvekilleri Meclisi nin üyelerinden oluşan Dilekçe Komisyonu karar verir. Komisyonda ele alınan konular hakkında gizlilik yükümlülüğü vardır. Berlin Parlamentosu nu Potsdam Meydanı nın hemen yakınında göreceksiniz. Milletvekilleri Meclisi nin girişinde ücretsiz olarak edinilebilecek bilgi broşürleri yer almaktadır. Yine aynı yerde, Milletvekilleri nin biyografilerini içeren kitapçığı da edinmeniz mümkün. Berlin Milletvekilleri Meclisi Niederkirchnerstrasse 5, Berlin, Telefon: 030/ (Santral) Metro (U-Bahn) durağı: Potsdamer Platz, Kochstraße, Banliyö treni (S-Bahn) durağı : Anhalter Bahnhof, Potsdamer Platz Otobüs: M 41, M 29, 123, 148,

15 3. Berlin e yeni gelenler için 3.1 İlk yapılması gerekenler Muhtarlık kaydı Almanya nın her yerinde olduğu gibi Berlin de de muhtarlığa ikamet kaydı zorunluluğu mevcuttur. Berlin de bir evde oturan herkesin, muhtarlığa ikamet kaydını yaptırması zorunludur. Bildirim Yasası nın Berlin de bildirimleri içeren 11. maddesi gereğince, ikamet kaydının bir hafta içerisinde yapılması gereklidir. Bu kayıt, semtlerdeki muhtarlıklarda yaptırılır (Belediyelerin adresleri için Berlin Eyaleti ve Belediyeleri alt başlıklı I.3. nolu bölüme bakınız). Okul mecburiyeti Almanya da 10 yıl süreli temel eğitim zorunluluğu ve meslek eğitimi süresince meslek okuluna devam zorunluluğu vardır. Her yıl 1 Ağustos tarihinde başlayan yeni öğretim yılı ile o tarihte 6 yaşını doldurmuş olan veya bunu takibeden 31 Aralık tarihine kadar dolduracak olan her çocuk, okula gitmek zorundadır. Bir sonraki yıl 1 Ocak-31 Mart tarihleri arasında 6 yaşını dolduracak olan çocuklar ise, velilerinin dilekçe vermesi halinde, o öğretim yılının başlangıcında okula alınabilirler. Çocuğun okula alınması ile temel eğitim mecburiyeti de başlamış olur. Danışma Uyum ve Göç Sorumlusu nun bürosu da, uyum, yabancılar politikası, hukuki ve sosyal meselelerde danışmak isteyenler için, her zaman doğrudan danışma merkezi görevini görür. Danışma hizmeti, belirsizliklerin vakit geçirilmeden aydınlatılmasında olduğu gibi, sorunlu ya da acil durumlarda yardım sağlanmasına hizmet eder. Der Beauftragte des Senats für Integration und Migration Günter Piening Potsdamer Straße 65, Berlin Tel.: (0 30) Fax: (0 30) [email protected] Internet: Çocuk parası (Kindergeld) Ebeveynler, çocukların sayısına göre düzenlenmiş çocuk parası alma hakkına sahiptirler. Bir iş sahibi olmayan ebeveynler de çocuk parası alma hakkına sahiptirler. Çocuk parası müracaatlarının iş ajansı bünyesindeki aile kasasına (Familienkasse) veya işverene yapılması gerekmektedir. İş ajanslarının adreslerini 7.1 nolu bölümde bulabilirsiniz. Toplu taşım Toplu taşım araçlarını kullanmaya özen gösteriniz! Çünkü şehir içindeki hemen her noktaya hiç zahmet çekmeden toplu taşım araçları ile ulaşmanız mümkündür. 15

16 3.2 Yeni göçmenler için danışmanlık hizmetleri Tabii ki, Berlinli vatandaşların yararlandığı tüm danışmanlık hizmetlerinden siz de aynı şekilde yararlanabilirsiniz. Örneğin yaşadığınız bölgedeki belediyelerin bünyesindeki vatandaşlık daireleri (Bürgerämter). Yeni göçmenler için bunun dışında özel danışmanlık hizmetleri de var: - Yetişkinler için göç danışmanlığı ve - 27 yaşına kadar olan genç göçmenlere danışma ve rehberlik hizmeti veren gençlik göç hizmetleri Danışmanlık hizmetini sosyal yardım ve mülteci kuruluşları vermektedirler. Göç Danışmanlığı (Migrationserstberatung) MEB Bu hizmet, 27 yaşını geçmiş ve Almanya ya temelli yerleşecek olan yetişkin yeni göçmenler içindir. Örneğin: - Eşleri ve çocuklarıyla birlikte göçen Alman kökenliler için, gelişlerinden itibaren 3 yıl süreyle danışma hizmeti - Almanya ya temelli yerleşmek üzere gelen yabancılar için, gelişlerinden ve oturma izni almalarından itibaren 3 yıl süreyle danışma hizmeti - Uzun süredir Almanya da yaşayan ve zor duruma düşen yabancılar ile Alman kökenli göçmenler için, danışmanlık kapasitesi elverdiği ölçüde danışma hizmeti Bu hizmet çerçevesinde, uyumu teşvik amacıyla, ihtiyacınıza cevap verecek bireysel danışma hizmeti ve destek görürsünüz. Danışmanlık hizmeti çerçevesinde, sizin de görüşlerinizin alındığı bir bireysel teşvik planı hazırlanır. Bu yapılırken, diğer kurumlardan da destek olanakları hakkında bilgilendirilirsiniz. MEB, uyum kursları esnasında da danışma ve rehberlik hizmetlerine yetkili bulunmaktadır ve gerekli olması halinde size uyum kurslarına yönelik çocuk baktırma imkanları hakkında da yardımcı olur. Uyumunuzu ilgilendiren tüm soru ve meselelerde bu danışmanlık hizmetlerine başvurabilirsiniz. Genç Göçmenler Hizmeti (Jugendmigrationsdienste) JMD Bu hizmet, tam gün okula gitme zorunluluğuna tabi yaşı geçmiş olan yeni göç etmiş gençler ile 27 yaşını geçmemiş genç yetişkinler içindir (okul mecburiyeti için 10.2 bölümüne bakınız). Bu danışma hizmeti, temelli Almanya da kalacak olan gençler ile genç yetişkinler için düşünülmüştür ve bu ülkeye gelişlerini takiben hemen gerçekleşmesi gerekmektedir. Bunun yanısıra, uzun süredir Almanya da yerleşik yaş grubundaki göçmen çocuk, genç ve genç yetişkinler de, özel bir uyum ihtiyacı hissedilmesi halinde, bu hizmetten yararlanabilirler. Yeni gelmiş genç bir göçmen olarak, şu hizmetlerden yararlanabilirsiniz: - Uyum sürecinizin her aşamasında bireysel ihtiyaca cevap veren danışma ve rehberlik hizmeti. Bireysel uyum planınız, sizinle birlikte hazırlanır. - Diğer hizmetlerden ve kurumlardan yararlanmanız için aracılık. Örneğin, çocuk ve gençlere yardım dernekleri, gençlere meslek yardımı dernekleri, gençlik ve uyuşturucu danışmanlık merkezleri, sağlık ve hamilelik danışmanlık merkezleri. - Dil kursları, mesleğe hazırlık imkanları, meslek eğitimi, boş zamanları değerlendirme ve koruyucu tedbirler, staj gibi bireysel uyum sürecinize katkıda bulunacak uygun hizmetler ve bunun yanısıra dil kurslarına yönelik danışmanlık ve destek - Eğitim ve meslek eğitimi sisteminde yönlendirme, meslek seçimi planlaması, enformasyon teknolojilerine ısındırma gibi gruplar halinde hizmetlerin yanısıra boş zamanları değerlendirmeye yönelik pedagojik hizmetler - Zorda kalınması halinde gereken yardımlar Bu imkanlardan yararlanın ve uyum sürecinizin şekillenmesine aktif katkı verin! 16

17 Yeni göçmenler için danışma merkezlerinin (Göç danışmanlığı MEB, Gençlik göç hizmetleri JMD) listesini Berlin deki hayır kurumlarının broşüründe bulabilirsiniz. Bu broşürü ise, örneğin yabancılar dairesindeki bilgilendirme merkezinden edinebilirsiniz. Danışmanlığı ve Genç Göçmenler Hizmeti verilen yerlerin listesi: lan yerlere toplu bakış (Serbest sosyal bakım ve yardım dernekleri ile mülteci derneklerinin yeni gelen göçmenlere verdikleri bireysel uyuma yönelik danışma hizmetleri ) Hizmet türleri: Uyumu teşvike yönelik ve bireysel ihtiyaca göre ayarlanan ilk danışma hizmeti, sosyal ve yetkisel analiz, teşvik planı, ağ çalışması, uyum kurslarında danışmanlık ve rehberlik Hedef gruplar: Yerleşme amacıyla gelen 27 yaşın üzerindeki yetişkin göçmenler ve uzun süredir burada yaşayan göçmenler (* İhtiyaç duyulması halinde, belirtilen dillerin dışında da tercüman görevlendirilmesi mümkündür.) 17

18 3.3 Uyum Kursu (Integrationskurs) Yeni gelmiş bir göçmen olarak, duruma göre bir uyum kursuna katılabilirsiniz. Gerektiğinde bu fırsattan yararlanın! Uyum kursları, okul çağını geçmiş göçmenlere yöneliktir. Kursun bir amacı, Almanca öğretmektir, çünkü iyi bir Almanca bilgisi, uyumun anahtarıdır. Ama aynı zamanda, gelinen bu yeni çevrede başarılı olabilmek için, toplumsal, kültürel ve ekonomik yaşam hakkında bilgi sahibi olmak da vazgeçilmez koşuldur. İşte bu nedenlerle uyum kursu, bir dil kursundan, bir de Almanya daki yaşam ile toplumumuzda geçerli norm ve değerlerin göçmenlere aktarılmasını hedefleyen yönlendirme kursundan oluşmaktadır Bir uyum kursuna katılabileceğiniz ve/veya hatta katılmak zorunda olduğunuza dair bilgiyi size, Yabancılar Dairesi (Ausländerbehörde) verecektir. Kursları veren kurumların güncel bir listesini, elinizdeki Welcome-Package da bulacaksınız. Bu listeden, kendi isteğinize göre kurs seçimi yapabilirsiniz. Daha ayrıntılı bilgiyi, lütfen, yine, elinizdeki Welcome- Package da yer alan Göç ve Mülteciler Federal Dairesi nin broşüründen alınız. Daha fazla bilgi edinmek için müracaat yeri: Bundesamt für Migration und Flüchtlinge Regionalstelle Integration Berlin Streitstr. 86, Berlin, Tel: Yasal koşullar Uyum kursuna kimler katılabilir? Aşağıda kişiler, bir kereye mahsus olmak üzere uyum kurslarına katılma hakkına sahiptirler: Almanya da sürekli ikamet eden ve ilk olarak - Çalışma amaçlı oturma izni, - Aile birleşimi yoluyla oturma izni - Uzun süreli ikamet hakkına sahip olarak veya Federal Almanya nın özel menfaatine olması nedeniyle yerleşme hakkı alan yabancılar. Bir yıldan fazla süreli oturma iznine (Aufenthaltserlaubnis) sahip yabancılar, sürekli ikamet edenler statüsüne girmektedirler. Uyum kursları (Integrationskurs), aşağıda kişiler için bir hak olarak görülmez: - Okula başlayan ya da kendi ülkelerinde okula başlayarak Almanya da devam edecek olan çocuk, genç ve genç yetişkinler - Uyum ihtiyacının çok düşük olduğunun açıkça saptandığı durumdakiler Uyum kurslarına katılım için, verim gözönünde bulundurularak, uygun bir ücret alınır. Alman kökenli göçmenler (Spätaussiedler) ile eşleri ve çocukları, uyum kurslarına ücretsiz katılma hakkına sahip bulunmaktadırlar ( Alman Kökenli Mülteciler Federal Yasası nın yeni şeklinin 9. maddesi ve 1. fıkrası uyarınca). 18

19 Okula başlayan ya da kendi ülkelerinde okula başlayarak Almanya da devam edecek olan çocuk, genç ve genç yetişkinler, bunun dışındadır. Gerekli görüldüğü takdirde, uyum kursları, sosyal pedagojik rehberlik hizmeti ve çocuk bakım hizmeti ile desteklenir. - Uyum kursuna katılma hakları bulunan ve sözlü olarak dertlerini anlatabilecek az da olsa bir Almanca bilgisine sahip olmayan, - Yabancılar dairesi tarafından mevcut kurs kapasitesi gözönüne alınarak, uyum kursuna katılmaya mecbur tutulan ya da sosyal yardım alan ve sosyal yardımı veren makam tarafından kursa katılmaya mecbur tutulan, - Özellikle uyuma ihtiyaçları olduğu saptanan yabancılar, uyum kursuna katılmaya mecbur tutulabilirler. - Almanya da mesleki ya da herhangi bir başka eğitim gören, - Almanya da bunlara benzer bir eğitim programına katıldıklarını belgeleyebilenler, - Kurslara düzenli devam etmeleri imkansız olan ya da beklenemeyen yabancılar, uyum kurslarına katılma yükümlülüğünün dışında tutulurlar. Uyum kurslarına katılma hakkına haiz olmayan yabancılar, Göç ve Mülteciler Federal Dairesi ne verecekleri bir dilekçe ile, kurs kapasitesi elverdiği takdirde, kurslara katılabilirler. Bu, Almanya ya yeni göç etmiş Avrupa Birliği vatandaşları ve aile fertleri için de geçerlidir. 19

20 4. Uyum Sorumlusu Berlin Senatosu Uyum ve Göç Sorumlusu Berlin Senatosu Uyum ve Göç Sorumlusu, birimlerüstü olarak kadın ve erkek göçmenlerin uyumu için çalışır yılında ilk kurulduğunda, Almanya da bu alanda kurulmuş ilk makam olma özelliğini taşımakta idi yılından bu yana Günter Piening, bu görevi yürütüyor. Birimlerüstü görevler Berlin Senatosu Uyum Sorumlusu nun ana görevi, Berlin Senatosu nun yabancılar ve uyum politikasına yön vermektir ve bu alandaki faaliyetleri, Berlin eyaletinin diğer idari birimleri ile koordine halinde yürütmektir. Bir diğer görevi ise, hukuki, uygulamaya yönelik ve sosyal alanda farklı kökenlerden, milliyetlerden ve dinlerden insanların birarada yaşamalarını sürekli tehdit eden mevcut uyum engellerinin ortadan kaldırılmasına yönelik önlemlerin konseptini geliştirmek ve analiz etmektir. Bunun ağırlık noktalarını, idarenin kültürlerarası açılımının sağlanması ve ayrımcı tavırların ortadan kaldırılması oluşturur. Burada Uyum Sorumlusu, eşit muamele için ve ayrımcılığa karşı eyalet dairesi (Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi) ile sıkı bir işbirliği içerisinde çalışmaktadır ( bkz. 8.2) Uyum Sorumlusu nun görev yeri, 2003 yılında kurulan Eyalet Uyum ve Göç Sorunları Kurulu nun hizmet bürosudur. Bu kurulda, göçmen kuruluşlarının kadın ve erkek temsilcileri, eyalet bakanlıklarının, ekonominin ve sosyal yardım hizmeti veren kuruluşların temsilcileriyle beraber, Senato nun göç politikasına eleştirel bir gözle destek vermektedirler. Eyalet Kurulu ayrıca, her yıl Uyum Ödülü vermektedir. Birimlerüstü diğer öncelikli görevler arasında, göçmenlerin durumuna yönelik olarak Uyum Sorumlusu tarafından hazırlanan ve Senato tarafından kararlaştırılan raporlar yer almaktadır. Uyum Sorumlusu, tüm bu görev alanlarında, yerel göçmen sorumluları ve temsilcilikleri, dernekler, kuruluşlar, girişimler ve diplomatik temsilciliklerle sıkı bir işbirliği içerisinde faaliyet gösterir. Kadın ve erkek göçmenler için sosyal altyapı Berlin Senatosu, uyuma yönelik çok sayıda önlem ile, farklı eyalet bakanlıklarınca hizmet verilen göçmen gruplarının hukuki ve sosyal eşitliğini teşvik eder. Uyum Sorumlusu, kadın ve erkek göçmenlerin toplumsal katılımını güçlendirmek amacıyla, öncelikle etki alanı tüm Berlin olan göçmen teşkilatlarını teşvik etmektedir. Bu çerçevede, eyalet çapında göçmen sorunları ile ilgilenen kuruluş ve dernekler, mali yardım da dahil olmak üzere teşvik edilir. Danışma Uyum ve Göç Sorumlusu nun bürosu, uyum, yabancılar politikası, hukuki ve sosyal meselelerde danışmak isteyenler için, her zaman doğrudan danışma merkezi görevini de görür. Danışma hizmeti, belirsizliklerin vakit geçirilmeden aydınlatılmasında olduğu gibi, sorunlu ya da acil durumlarda yardım sağlanmasına hizmet eder. Özellikle zorlu ve sorunlu bireysel vakalar, Uyum Sorumlusu nun da içerisinde görev aldığı Berlin Zaruri Vakalar Komisyonu na havale edilebilir. Ayrımcılıkla Mücadele Çalışması Senato nun etnik, dinsel ve dünya görüşü nedeniyle ayrımcılığa karşı faaliyet gösteranışma hizmeti de vermekteda uğradığınız takdirde, Uyum Sorumlusu na başvurabilirsiniz. 20

21 Alman kökenli göçmenler Uyum ve Göç Sorumlusu bürosunun görev alanı, 2002 yılı Temmuz ayında, Alman kökenli göçmenlerin sosyal ve toplumsal uyumu temel sorunları yetkisini de içine alarak genişletildi. Bu göçmen grubu da, bugün, uyum açısından önemli sorunlarla mücadele veriyor. Halkla ilişkiler Uyum ve Göç Sorumlusu, toplumda uyum, açıklık ve anlaşmaya gönüllülük yolunda çaba harcarken, Alman ve Alman olmayan Berlinliler e önemli bilgiler de verir. Halkla ilişkiler çalışmasının bir amacı da, göç politikasına yönelik ilkeleri ve kararları ortaya koymak ve bunun hukuki temelleri hakkında bilgilendirmektir. Çeşitli etkinlikler ve halkla ilişkiler kampanyaları yoluyla, Alman ve Alman olmayan Berlinliler e birarada yaşamanın doğallığının anlatılmasına, güncel konuların ve sorunlu vakaların saptanmasına ve uyum konularında bir tartışma platformu yaratılmasına gayret gösterilmektedir. İslam ve okul, yeni cami inşaatları ya da göçmen kökenli genç kızların perspektifleri gibi konuları ele alan Under construction Göçmen Kenti Berlin adı altında düzenlenen etkinlikler dizisi de, bu amaca hizmet etmektedir. Ziyaretçi gruplar, göç politikasındaki güncel sorunlar ve Berlinli göçmen grupların durumu hakkında Uyum ve Göç Sorumlusu bürosunda bilgilenmek imkanına sahiptirler. Uyum Sorumlusu nun adresindeki internet sayfası, etkinlikler hakkında güncel bilgi edinme imkanı tanımaktadır. Ücretsiz aylık Newsletter Top Berlin international, ilgilenenlere yoluyla gönderilmektedir. Kayıt olmak isteyenler, [email protected] internet adresinden başvuru sayfasına ulaşabilirler. Der Beauftragte des Senats für Integration und Migration Günter Piening Potsdamer Straße 65, Berlin Tel.: (0 30) Fax: (0 30) [email protected] Internet: Danışma: Danışma hizmeti saatleri: Pzt, Sa, Prş Prş Çrş, Cu Kapalı Danışma telefonu: Halkla ilişkiler: Tel.: veya Newsletter: Tel.: , [email protected] Görevliler, Türkçe, Arapça, İngilizce, Fransızca, Yunanca, İtalyanca, Hırvatça, Polonyaca, Romence, Rusça, İspanyolca ve Vietnamca konuşmaktadırlar. 21

22 Berlin Uyum ve Göç Sorumlusu nun yayınları Birleşmiş Milletler e 191 devlet üye bulunuyor. Berlin de de bu ülkelerin hemen hepsinin vatandaşları yaşıyor. Kimisi, üniversite öğrenimi görmek için kısa süreli geliyor, kimisi ise, Berlinli olup çıkmış bile. Bu azınlık gruplarının pek çoğunun, uzun bir tarihi oluşmuş durumda. Berlin Uyum ve Göç Sorumlusu, göç etmiş azınlıkların tarihini ve bugününü işleyen bir yayın dizisi çıkarıyor. Bu dizide, göç, kültürlerarası yaşam veya din gibi genel konuların yanısıra burada varolan çok çeşitli milliyetler de tanıtılıyor. Doğal olarak, göç etmiş azınlıkların her biri için ayrı bir yayına yer verilemiyor, ama bu diziye sürekli eklemeler yapılıyor. Bu kitapçıkların belli bir hedefi var; onlar, çok farklı köken, milliyet ve dinden gelen insanların, bu şehirde nasıl kök saldıklarını anlatmayı hedefliyorlar. Göç, yeni bir konu değil tabii ki. Berlin, tarihi boyunca, göçmenler tarafından belirlendi, şekillendirildi ve onların katkıları ile bugünkü haline geldi. Kentin bu multikültürel yapısının neredeyse kaybolmuş izlerinin peşine düşüyor bu yayın dizisi. Berlin tarihi demek, kendine özgü bir tarzda, Amerikan, Arap, Bulgar, İngiliz, Fransız, Polonyalı, Rus ve Türk tarihi de demek aynı zamanda, bunlar verilebilecek örneklerden sadece bazıları. İşte bu gerçeği kamuoyunun bilincine daha derin yerleştirebilmek, yayın dizisinin amacı. Burada yaşayan azınlıklar için bu kitapçıklar, Berlin deki tarihlerinin kapısını aralayan bir anahtar ve onların şehirlerine bağlılığını güçlendirme işlevi var. Bunun da ötesinde kitapçıklar, içerdikleri adresler sayesinde, burada yaşayan azınlık grupları ile bağ kurma imkanı tanıyor. Dizideki kitapçıkların sayısı, halen 40 ı aşmış durumda. Çok cüz i bir ücret karşılığında Uyum ve Göç Sorumlusu bürosundan elde edilebilir. Uyum ve Göç Sorumlusu nun adresindeki internet sayfasından da, yeni yayınlar hakkında güncel bilgi almak mümkün. 22

23 4.1 Yerel Uyum Sorumluları Berlin in her bölgesinde bir Uyum Sorumlusu görev yapmaktadır. Aşağıda semtlere göre sıralanan yerel belediyelerin (BA) Uyum Sorumluları, sorunlarınızda her an size yardımcı olmaya hazır bulunmaktadırlar. BA Friedrichshain-Kreuzberg Frau Regina Reinke Frankfurter Allee Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) BA Lichtenberg-Hohenschönhausen Frau Heike Marquardt Möllendorffstraße Berlin Tel.:+49 (030) Fax: +49 (030) [email protected] BA Marzahn-Hellersdorf Frau Elena Marburg Alice-Salomon-Platz Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) [email protected] BA Mitte Herrn Mustafa Turgut Cakmakoglu Mathilde-Jacob-Platz Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) [email protected] BA Neukölln Frau Karin Korte Karl-Marx-Straße Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) [email protected] BA Pankow Frau Karin Wüsten Breite Straße 24A Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) [email protected] 23

24 BA Reinickendorf Frau Regine Bouédibéla-Barro Eichborndamm Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) BA Spandau Frau Doris Ducke Carl-Schurz-Str. 2/6, Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) BA Tempelhof-Schöneberg Frau Gün Tank John-F.-Kennedy-Platz Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) BA Treptow-Köpenick Frau Violetta Tobias Alt-Köpenick Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030) BA Charlottenburg-Wilmersdorf Frau Azize Tank Otto-Suhr-Allee Berlin Tel.: +49 (030) Fax: +49 (030)

25 5. Yabancılar dairesi Vatandaş ve Asayiş İşleri Eyalet Dairesi Bölüm IV Yabancılar dairesi / Göç birimi, ikamete hakkınıza ilişkin her türlü sorunuzdan yetkili makamdır. Vatandaş ve Asayiş İşleri Eyalet Dairesi Yabancılar dairesi / Göç birimi Friedrich- Krause- Ufer Berlin Mesai saatleri: Pazartesi, Salı :00 Perşembe :00 Telefonla bilgi alma: Çarşamba ve Cuma 09: Beklememek için telefonla bilgi alma saatlerinde arayarak randevu alma imkanından yararlanınız. Genel bilgi için servis telefonu: " 25

26 II Berlin de yaşam: Berlin de ikamet, çalışma, çocuk yetiştirme, eğitim ve eğitim hizmetleri 6. Berlin de ikamet Berlin de kiralık evler Berlin de tüm semtlerde her fiyatta kiralık ev bulmanız mümkün. Almanya daki pek çok büyük şehire oranla ve özellikle de Avrupa daki diğer metropollerle kıyaslandığında, burada ev kiraları oldukça uygun. 6.1 Ev arama Uygun bir kiralık ev bulmak için, Berlin de yayınlanan büyük günlük gazetelerin ev ilanları sayfalarına bakmak son derece uygun bir yoldur. İlanların çoğu gazetelerin hafta sonu nüshalarında yayınlanmaktadır. Bunun dışında sadece ev ilanları yayınlayan gazete ve dergiler de mevcuttur. Ayrıca internette de ev piyasası hakkında fikir edinmeniz ve ilan bulmanız mümkün. Günlük gazetelerin pek çoğu da, özel ilavelerden bağımsız olarak, internet sayfalarında ev arama veya ev ilanı verme imkanı sunmaktalar. Buna ilaveten emlak komisyoncuları yoluyla da boş kiralık ev bulma imkanı var. Emlak komisyoncuları, ev bulunmasına aracılık eden özel şirketlerdir. Adresleri Sarı sayfalar (Gelbe Seiten) telefon rehberinde Emlak komisyoncuları (Makler ya da Immobilienmakler) altında bulabilirsiniz. Bu firmalar, genellikle, aracılık ettikleri ev için provizyon almaktadırlar. Ev ararken, bölgelerdeki konut dairelerine başvurularak, bilgi alınabilir (Adresler için I.3. maddesinde yer alan bölge daireleri listesine bakınız). Burada, kentteki ev kiralayan konut şirketleri hakkında bilgi almak mümkün. 6.2 Kira hesaplaması Kira, kiracı olarak her ay ev sahibine ev için ödemek zorunda olduğunuz miktardır. Buna, örneğin çöp toplama, cadde ve bina temizliği, yakıt ve sıcak su için ödenmesi gereken yan giderler ilave olur. Yakıt masrafları gibi bazı masraflar, kişisel tüketime göre hesaplanır, diğerleri, evin metrekare büyüklüğüne bakılarak, kiracılar arasında paylaştırılır. Elektrik, telefon ve genelde gaz masrafları, ev sahibi üzerinden değil, doğrudan bu hizmetleri sunan şirketler tarafından kesilir. Bunun için söz konusu şirketlerle sözleşme imzalanır. Kira yan giderleri ile elektrik ve gaz giderleri için her ay ortalama bir miktar hesaplanır. Kiracıya her yıl bir kez tam giderin belirlendiği yıllık fatura gelir. Kira yan giderleri: Enerji tasarrufu Yakıt masrafı, elektrik ve gaz gibi tüketime bağlı yan giderlerde, idareli kullanarak para tasarrufu yapılabilir. Elektrik ve gazın idareli kullanımına yönelik bilgileri Vattenfall ( ve GASAG gibi enerji şirketlerinden edinebilirsiniz. Ayrıca Rasyonel Enerji Kullanımı Derneği nin ( Gesellschaft für Rationelle Energieverwendung e.v. ) uzman mühendislerinden ısınma, sıcak su, ısı yalıtımı, güneş enerjisi tekniği, enerji tasarrufu ve benzeri konularda tarafsız ve ücretsiz bilgi almanız da mümkün nolu telefonu arayarak özel randevu isteyebilirsiniz. Berlin de kira oranları listesi (Berliner Mietspiegel) Kira oranları listesi, çeşitli semtlerdeki benzer yapıda, büyüklükte, hemen hemen eş değer donanım ve niteliklere haiz evler için alınan yaygın kira oranları hakkında kıyaslamalı bilgi verir. Kira oranları listesi, sadece, 30 Eylül 1999 a kadar inşa edilmiş çok daireli binalardaki fiyat belirlemesine tabi olmayan konutlar için geçerlidir. 26

27 Kira bedeli, aylık /m² üzerinden yan giderler hariç net kira bedeli (Netto-Kaltmiete) olarak belirlenir: Merkezi ısınma sistemi ve sıcak su masrafları hariç Bina genel giderleri hariç Möble ya da evin bir başka kiracıyla paylaşılmasından ya da üçüncü kişilere devrinden doğan ilave masraflar hariç Kiralık evin başka amaçlarla kullanılmasından doğan ilave masraflar hariç Kira oranları listesini aşağıdaki adresten elde edebilirsiniz: Senatsverwaltung für Stadtentwicklung Herr Berke Württembergische Straße Berlin Tel.: , Fax: [email protected], Internet: Kiracı birlikleri Kiracı-ev sahibi sorunlarına yönelik danışma hizmeti veren kiracı birlikleri: Berliner MieterGemeinschaft e.v. Möckernstraße Berlin Tel: 030 / Fax: 030 / Berliner Mieterverein e.v. Landesverband Berlin im Deutschen Mieterbund e.v. Hauptgeschäftsstelle: Wilhelmstraße 74 (nahe Brandenburger Tor) Eingang Behrenstrasse Berlin Tel: 030 / Fax: 030 / Mieterschutzbund Berlin e.v. Konstanzer Straße Berlin Tel: 030 / Fax: 030 / Filiale Torstraße 25 Filiale Sonnenallee Berlin Berlin Tel: 030 / Tel: 030 / Fax: 030 / Fax: 030 / Muhtarlık kaydı Almanya nın her yerinde olduğu gibi Berlin de de muhtarlık kaydı mecburiyeti bulunmaktadır. Berlin de bir evde oturan herkesin, muhtarlığa ikamet kaydını yaptırması zorunludur. Bildirim Yasası nın Berlin de bildirimleri içeren 11. maddesi gereğince, ikamet kaydının bir hafta içerisinde yapılması gereklidir. Bu kayıt, semtlerdeki muhtarlıklarda yaptırılır (Belediyelerin adresleri için I.3. nolu bölüme bakınız) 27

28 7. Berlin de iş hayatı 7.1 İş bulma: İş ajansları (Arbeitsagenturen) Bir iş mi arıyorsunuz ya da mesleki açıdan kendinize yeni bir yön mü vermek istiyorsunuz? İş ajansları, iş ve meslek eğitimi yerleri bulur, işverenler ile iş arayanlara danışmanlık yapar ve mesleki eğitimin teşviki ile meslek değiştirme kursları sayesinde iş imkanlarının iyileştirilmesi için yardım sağlarlar. Böylece iş ajansları, mesleki eğitimi ve meslek ilerletme yerleri bulunmasında da aracılık yaparlar. Eleman arayanlar ile iş arayanların ilanları, ülke genelinde geniş bir bilgi ağı içerisine alınmıştır. Böylelikle, iş bulması halinde ikamet bölgesinden taşınmaya hazır olan işsizler, iş piyasası hakkında ülke genelinde bilgi alma şansına sahiplerdir. Kendiniz için doğru meslek ya da üniversite eğitimi seçme konusunda danışmanlığa ve desteğe mi ihtiyaç duyuyorsunuz? Mesleki danışmanlık ve yönlendirme amaçlı olarak iş ajanslarında meslek enformasyon merkezleri yer almaktadır. Daha önce işsizlik sigortası aidatı ödeyip ödemediğine bakılmaksızın, mesleki danışmanlık ve iş bulma hizmetinden isteyen herkes yararlanabilir.iş ajansları, meslek eğitimi sırasında size para yardımında da bulunabilirler. Bu konudaki sorularınıza ilişkin en kapsamlı bilgiyi iş ajanslarında bulacaksınız. İş ajansları, bunların yanısıra, örneğin işinizi kaybetmeniz, işvereninizin iflasa gitmesi ya da sizi tüm gün çalıştırmaya devam edemeyecek olması gibi durumlarda, size sosyal güvence verirler. Bu gibi durumlarda iş ajansından işsizlik parası, iflasta ödeme güçlüğü parası ya da kısa mesai parası (Arbeitslosengeld, Insolvenzausfall- oder Kurzarbeitergeld) alırsınız. İnşaat sektörü için özel düzenlemeler mevcuttur (Kış inşaatlarının teşviki). İş ajansları ayrıca, özürlülerin çalışma ve meslek teşviki ile yeni işyerleri yaratılması ve mevcut olanların korunmasına yönelik işlerden de de sorumlu bulunmaktadırlar. Bunların da ötesinde, iş ajansları bünyesindeki aile kasalarına çocuk parası için dilekçe verebilirsiniz. Aşağıda Berlin deki yerel iş ajanslarının adreslerini ve çalışma saatlerini bulacaksınız: Agentur für Arbeit Berlin Mitte Şube Friedrichshain-Kreuzberg Charlottenstraße 97-90, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveen, Fax: (030) : [email protected] Şube Müllerstraße Müllerstraße 16, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren, Fax: (030) , E- Mail: Muellerstraß[email protected] Şube Lichtenberg Gotlindestraße 93, Haus 2, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: 030 / , : [email protected] Şube Marzahn-Hellersdorf Janusz-Korcak-Straße 32, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: 030 / , [email protected] Mesai saatleri: Pzt, Salı,

29 Prş Çrş, Cuma İşten çıkarılma süresi zarfında iş arayanlar için ilave danışma saatleri: Pzt ve Salıi veya randevu alarak Agentur für Arbeit Berlin Nord Şube Charlottenburg Wilmersdorf Königin-Elisabeth-Str. 49, Berlin, Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Şube Pankow Storkower Str. 118/120, Berlin, Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Şube Reinickendorf An der Mühle 5-9; Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Şube Spandau Brunsbütteler Damm 75-77, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Mesai saatleri: Pazartesi-Salı, Çarşamba Perşembe Cuma Agentur für Arbeit Berlin Süd Şube Neukölln Sonnenallee 282, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Şube Treptow-Köpenick Hans-Schmidt-Straße 12, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Şube Tempelhof-Schöneberg Gottlieb-Dunkel-Straße 43-44, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Şube Steglitz-Zehlendorf Händelplatz 1, Berlin Telefon: / İşçi, / İşveren Fax: (030) , [email protected] Mesai saatleri: Pazartesi 08:00-16:00 Salı 08:00-16:00, Çarşamba 08:00-12:00 Perşembe 08:00-18:00 Cuma 08:00-12:00 irken Friedrichshain- Kreuzberg und Mitte 29

30 İş merkezi İş Merkezleri belediye daireleri ile İş Ajansı nın ortak kurumlarıdır. Sosyal Kanun a (SGB II) uygun olarak ortak bakım çerçevesinde ödemeler gerçekleştirilir.. Jobcenter Charlottenburg-Wilmersdorf Bundesallee 206, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 030/ JobcenterFriedrichshain-Kreuzberg Kochstraße 30-31, Berlin Tel.: 0180/ * Jobcenter Lichtenberg Gotlindestraße 93, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 030/ Jobcenter Marzahn-Hellersdorf Allee der Kosmonauten 29, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 030/ Jobcentern Berlin Mitte Sickingenstraße 70, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 030/ Jobcenter Neukölln Lahnstraße 56, Berlin Tel.: 01801/ *, Fax: 030/ Jobcenter Pankow Storkower Straße 133, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 01801/ * Jobcenter Reinickendorf Miraustraße 54, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 01801/ * Jobcenter Spandau Brunsbütteler Damm 75-77, Berlin Tel.: 0180/ * Jobcenter Steglitz-Zehlendorf Birkbuschstraße 10, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 01801/ * Jobcenter Tempelhof-Schöneberg Wolframstraße 89-92, Berlin Tel.: 0180/ *, 01801/ Jobcenter Treptow-Köpenick Groß-Berliner-Damm 73a-e, Berlin Tel.: 0180/ *, Fax: 01801/ * *Lütfen telefon şirketinizin tarifesini dikkate alınız. 30

31 7.2 Çalışma izni AB ülkelerinden olmayan göçmenlerin, çalışmak için bir işe başlamalarına hak kazandıran oturma iznine (Aufenthaltserlaubnis) veya yerleşim iznine (Niederlassungserlaubnis) ihtiyaçları vardır. Oturma izninde açıkça öngörülmüş olması halinde, çalışılabilir (bir işverene bağlı ya da serbest olarak). Esas olarak aşağıdaki prosedür uygulanır: Pek çok göçmen için İkamet Yasası ndaki hükümler gereği oturma izninin verilmesiyle beraber iş ajansları tarafından ayrıca çalışma izni verilmesine gerek kalmaksızın hemen çalışmaya başlamak mümkün olmaktadır; buna karşın bazı göçmenlere ise, yabancılar hukukuna ilişkin genel koşullar gözden geçirildikten sonra gerçi oturma izni verilmekte, ancak hemen çalışmaya başlama izni verilmemektedir. Bu durumda yabancılar dairesi, yabancının bir işe başlayabilmesi için Federal İş Ajansı nın onayını alır. Genel olarak bu onay, eğer öngörülen işyerine bir Alman vatandaşının, bir AB vatandaşının ya da daha öncelikli bir işçinin (uzun süredir Almanya da yaşayan üçüncü ülkelerin vatandaşları) alınamayacağı durumlarda verilir. Avrupa Birliği vatandaşları, Almanya ya iş aramak için gelebilirler. Bunlara ve yine Avrupa Birliği ne üye ülke vatandaşı olan aile fertlerine oturma hakkı içeren resen bir belge verilir. Avrupa Birliği vatandaşları, çalışma hakkına sahiptirler. Federal İş Ajansı ndan ayrıca izin almaları gerekli değildir. Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinden Avrupa Birliği vatandaşları için bir takım sınırlamalar mevcuttur (Bkz. Bölüm IV. Madde 19.1). 31

32 7.3 Sosyal sigorta ve vergiler Her çalışanın bir vergi karnesine bir de sosyal sigorta kartına (Sozialversicherungsausweis) sahip olması gerekmektedir. Gelir vergisi karneleri, ikamet kaydının bulunduğu vatandaşlık daireleri tarafından düzenlenir. Sosyal sigorta kartları ise, emekli sandıkları tarafından hazırlanır. İlk kez işe başlayanın kaydını, kural olarak, işveren yaptırır ve çalışan, sosyal sigorta numarası ile sosyal sigorta kartını alır. İş sözleşmelerinde genelde brüt maaş yazılır. Bu brüt maaştan, işverenin doğrudan ilgili mercilere ödediği vergi ve sosyal sigorta kesintileri yapılır. Bundan geriye kalan net maaş, çalışana ödenir. Maaş bordrosunda brüt ve net maaşlar belirtilir Hastalık, kaza, işsizlik, yaşlılık, bakıma muhtaç olmak ve sakat kalmak gibi durumlar için geçerli sosyal sigorta güvencesi, çalışan ile işverenin ödediği sosyal sigorta primleri üzerine kuruludur. Her ay hastalık, işsizlik, emeklilik ve bakım sigortası için ödenen primlere sosyal sigorta kesintileri denir. Sosyal sigorta kesintilerinin miktarı tamamen maaş miktarına bağlıdır. Bu primler, işçi ve işveren tarafından yarı yarıya ödenir. İşçinin payına düşen prim miktarı otomatik olarak maaşından kesilir, işveren ise bu primleri sigortalara havale etmek zorundadır. Vergi hesaplaması, brüt maaş üzerinden yapılır. Vergi matrahı, maaşın miktarına göre ayarlanır. Bunun dışında çalışan, medeni haline göre, 6 vergi diliminden birine sınıflandırılır (I-VI). Vergi dilimi, çalışanın bekar, evli veya çocuklu olup olmadığı ya da parttime işten para kazanıp kazanmadığı gibi unsurlara bakılarak belirlenir. Özellikle, eğer bir ailede eşlerden ikisi de vergiye tabi gelire sahiplerse, vergi dilimlerinin çeşitli kombinasyon imkanlarından faydalanmaları mantıklı olur. Vergi dilimi ve çocuklar hakkındaki bilgiler, yerel vatandaşlık dairesinden alınacak olan gelir vergisi karnesine işlenir. Gelir vergisi karnesi, maaşınızı ve diğer bilgileri işlemesi için işverene teslim edilir. Vergiler, otomatik olarak her ay brüt maaştan kesilir. Ödenen vergilerden iade talebinde bulunmak mümkündür. Bu konuda bilgi almak için gelir vergisi derneklerine ya da bir vergi danışmanına başvurmanız gerekir. Vergi daireleri de bilgi vermekle yükümlüdürler. Daha ayrıntılı bilgiyi yerel vergi dairelerinden, bir vergi danışmanından veya internette dresinden elde edebilirsiniz. Federal Maliye Bakanlığı da, internet adresinde A dan Z ye vergi adı altında bir broşür yayınlamaktadır. 32

33 7.4 İşyeri işçi temsilcilikleri Özel şirketler hukukuna göre kurulmuş ve en az 5 kişi çalıştıran tüm işletmelerde (örneğin Ltd. Şti., A.Ş), İşyeri Yönetmelikleri Yasası uyarınca işyeri işçi konseyi (Betriebsrat) seçilebilir. İşyeri işçi konseyi, işveren karşısında işletmede çalışan işçilerin haklarını korur. İşyeri işçi konseyi ve işveren, genelde, işletme içinde temsil edilen sendika ve işveren kuruluşları yetkilileri ile işbirliği içerisinde çalışırlar. İşyeri işçi konseyi, milliyetlerinden bağımsız olarak, işletmede görev yapan tüm işçiler tarafından seçilir. İşyeri işçi konseyi, örneğin işçi lehine yasaların, kazalara karşı önlemlerin, toplu iş sözleşmeleri kurallarının ve işletme içi anlaşmaların uygulanıp uygulanmadığını denetler ve işçilerin, nesepleri, dinleri, milliyetleri, kökenleri, siyasi ya da sendikal eylem ya da görüşleri, cinsiyetleri veya cinsel kimlikleri nedeniyle farklı muameleye tabi tutulmalarının önüne geçer. İşyeri işçi konseyinin bir diğer önemli yasal görevi de, yabancı işçilerin uyumunu ve onlar ile Alman işciler arasındaki ilişkilerin ahengini teşvik etmektir. İşyeri işçi konseyi, işletme içerisinde ırkçılığa ve yabancı düşmanlığına karşı önlemler alınması için girişimde de bulunma yetkisine sahiptir. İşyeri işçi konseyi ayrıca, ırkçı veya yabancı düşmanı harekette bulunduğu belirlenen bir işçinin işten uzaklaştırılmasını talep etme ve bu tür nedenlerle bir işçinin işe alınmasına onay vermeme hakkına da sahiptir. İşyeri işçi konseyinin, sosyal, personeli ilgilendiren ve ekonomik meselelerde katılım hakkı vardır. Örneğin fazla mesai konulması ya da tam tersine iş saatlerinin azaltılması konusunda söz hakkına sahiptir ve yeni işçi alımlarında, işten çıkartmalarda, işletmenin kapatılmasının planlanması halinde sosyal plan hazırlanmasında veya işletme içi diğer değişikliklerde söz hakkına sahiptir. Bazı işletmelerde işveren ile işyeri işçi konseyi arasında işçilere eşit muamelenin desteklenmesi ve ayrımcılığın önlenmesi konusunda işletme içi anlaşmalar yapılmış bulunmaktadır. 33

34 7.5 Serbest çalışma Oturma iznine sahip olan göçmenler, oturma izinlerinde çalışmasına izin verilmiştir ibaresinin yeralması halinde veya belirli bir serbest mesleğin icrasına açıkça izin verilmiş olması durumunda serbest çalışma imkanına sahiplerdir. Serbest çalışma yolunu kapayan ibare, dilekçe verilmesi halinde Yabancılar dairesi tarafından değiştirilebilir ya da tamamen kaldırılabilir. Alman ekonomisine fayda getireceği kanaatine varılması halinde serbest çalışma amaçlı oturma izni verilebilir. Bu koşul, kural olarak, en az Euro yatırım miktarı ve 5 kişiye iş imkanı sağlanması halinde, yerine getirilmiş sayılır. Yatırım miktarının ya da istihdam edilecek eleman sayısının bundan düşük olması halinde ise, kurulacak işin ayakları üzerinde durup duramayacağı, konulan sermaye miktarı ve işi kuracak olan yabancının o zaman kadar elde ettiği mesleki deneyim hakkında, işletme ruhsatı veren daireler ile meslek odalarının da görüşleri alınarak, inceleme yapılır. 45 yaşını geçmiş yabancılara oturma izni ise, ancak yaşlılıklarını uygun bir biçimde güvence altına almış iseler verilir. Yurtdışından yatırımcılar için danışma merkezleri: Wirtschaftsförderung Berlin International GmbH Fasanenstr. 85, Berlin, Tel: Zentrale Anlauf- und Koordinationsstelle für Unternehmen (ZAK) Martin-Luther-Str. 105, Berlin, Tel: Meslek odalarının danışma merkezleri: Industrie- und Handelskammer (IHK) Fasanenstraße 85, Berlin Tel.: , Fax: Handwerkskammer zu Berlin (HWK) Blücherstraße 68, Berlin Tel.: , Fax: Diğer danışma merkezleri: Beratungs- und Ausbildungszentrum für zugewanderte Gewerbetreibende Schliemannstraße 23, Berlin, Tel.: Fax: [email protected] İş kurmak isteyenler için ülke genelinde hizmet veren ajans Merkezi bir Hotline (Pazartesi den Perşembe ye kadar saatleri arasında ve cuma günleri saat arasında) gereken ilk bilgiler ve ilgili uzmanlardan bilgi alınabilecek bölgesel danışma hizmetleri hakkında enformasyon vermektedir. Ayrıntılı bilgi için müracaat: bga@gründerinnenagentur.de ve Innovation und Bildung Hohenheim GmbH (IBH) Projektleitung: Ingrid Katz. M.A. Wollgrasweg 49, Stuttgart Tel: 0711/ / Fax: 0711/

35 8. Ayrımcılıkla mücadele ve eşit haklar 8.1 Kadın-Erkek eşitliği Federal Almanya Cumhuriyeti nde eşitlik ilkesi, Anayasa nın 3. maddesi ile garanti altına alınmıştır: "Erkekler ve kadınlar eşit haklara sahiplerdir. Hiç kimse, cinsiyetinden (...) dolayı ayrımcı ya da öncelikli muameleye tabi tutulamaz". Eşitlik ilkesinin hayata geçirilmesi, tarihinde yürürlüğe giren Eşit Haklar Yasası sayesinde daha da önem kazanmıştır. Anayasa ile sabit bu temel hakkın pek çok ayrıntısı üzerinde, örneğin 1957 deki Eşit Haklar Yasası (evlilik, karı-koca mal idaresi ve velayet hakları), 1980 de işyerinde eşit muamele ve 1994 te çalışanların korunması ve kadınların teşviki uygulamaları ile ancak ileriki tarihlerde düzenleme yapılmıştır. Alınan tüm bu önlemlere rağmen kadınlar, bugün bile pek çok meslek dalında eşit işe erkekler ile eşit maaş alamamakta, tersine, bunun ortalama yüzde 25 daha altında ücret ile çalışmak zorunda kalmaktadırlar. Bunun dışında ailesel yükümlülükler de genelde sadece kadınların omuzlarındadır (Yalnız çocuk yetiştirenler). Ayrımcılıkla Mücadele Yasaları ya da eleman alımlarında kota uygulaması yani kadın işçi kotası yolundaki talepler, daha 1980 li ve 90 lı yıllarda, gündelik yaşamdaki alışılagelmiş rol dağılımının yapısını çok yavaş değiştirilebileceğini göstermiştir. Şu sıralar bir değişim göze çarpmakta. Meslek hayatında ve fahri görevlerde başarılı kadınların oranı, gün geçtikçe artıyor. Bu süreci hızlandırmak için, kadınları, önlerine koydukları hedeflerde destekleyen çok sayıda girişim mevcut. Federal Aile, Yaşlılar, Kadın ve Gençlik Bakanlığı, internet sayfasında ( kadınların teşvikine yönelik sayısız girişim ve proje hakkında bilgi vermektedir. Mesela Federal Hükümet, ülke genelinde kadın girişimciler için faaliyet gösteren bir ajans kurmuştur. Bu yolla, kadınların mesleki bağımsızlıklarının teşviki yolunda olumlu bir sinyal verilmektedir. Federal Aile, Yaşlılar, Kadın ve Gençlik Bakanlığı (BMFSFJ), Federal Eğitim ve Araştırma Bakanlığı (BMBF) ve Federal Ekonomi ve Çalışma Bakanlığı (BMWA) tarafından yürütülen bu ortak proje ile, kendi işini kuran kadınların sayısının arttırılması ve yine kadınların iş kurma ortamının iyileştirilmesi amaçlanmaktadır (Bkz. Bölüm 7.5). "Kadınlar başa" adlı proje ise, spor derneklerinde ve eyalet spor birliklerinde kadınların yetenek ve deneyimlerinden faydalanılarak, yönetici kademelerindeki kadınların oranını arttırmayı hedeflemektedir. Bu proje hakkında ayrıntılı bilgiyi, internette adresinde bulabilirsiniz yılı Mart ayından bu yana mevcut internet portali kadınların çalışma hayatı hakkında kapsamlı bilgilere en hızlı ve kolay biçimde erişim sağlamaktadır. İş hayatına atılma, kariyer yapma, kendi işini kurma ve ara verdikten sonra yeniden iş hayatına dönme gibi konularda temalara göre ayrılmış servis vermektedir ve her konuya ilişkin daha ayrıntılı bilgilere ulaşmak mümkündür. Gerek ülke genelinde gerekse eyaletler bazında güncel sektörel bilgiler de yer almaktadır. Berlin eyaleti de kadınları ve erkekleri eşit birer partner olarak görmekte ve kadınlara, kendi ayakları üzerinde bir yaşam sürebilmelerinin yanısıra eğitim ve meslek olanaklarından eşit biçimde yararlanmalarında destek vermektedir. Berlin de kadınların teşviki, büyük öneme sahip bulunmaktadır ve bu nedenle teşvik kapsamında danışmanlık, eğitim ve kriz durumlarında destek türünden çok çeşitli hizmetler verilmektedir. Berlin de kadın teşviki alanındaki mevcut hizmetler konusunda danışmanlık ve geniş bilgiyi, Berlin bölge belediyeleri bünyesindeki kadın sorumlularından alabilirsiniz. Adresleri aşağıdaki sayfalarda bulacaksınız. 35

36 Frauen- und Gleichstellungsbeauftragte der Bezirke Bezirksamt Charlottenburg- Wilmersdorf Büro der Frauenbeauftragten Otto-Suhr-Allee 100, Berlin, Zimmer 241 d [email protected]. De, Tel , Fax /12055 Sprachkenntnisse: Englisch Bezirksamt Friedrichshain- Kreuzberg Gleichstellungsbeauftragte Frankfurter Allee 35-37, Berlin, Zimmer 2915/16 [email protected], Tel /11, Fax Sprachkenntnisse: Englisch Bezirksamt Lichtenberg Gleichstellungsbeauftragte Möllendorffstr. 6, Berlin Berlin (Postanschrift), Zimmer 10/11 Tel /3321, Fax Bezirksamt Marzahn- Hellersdorf Gleichstellungsbeauftragte Alice-Salomon-Platz 3, Berlin, Zimmer 452 [email protected], Tel /1, Fax Bezirksamt Mitte Amt für Gleichstellung, Frauenbeauftragte Mathilde-Jacob-Platz 1, Berlin, Zimmer 212 [email protected], Tel /32168, Fax Zimmer 126 Sprachkenntnisse: Englisch Bezirksamt Neukölln Frauenbeauftragte Karl-Marx-Str Berlin, Zimmer KU 62 [email protected], Tel /3554, Fax Members.AOL.COM/Frauenamt Bezirksamt Pankow Gleichstellungsbeauftragte Breite Str. 24 A - 26, Berlin, Zimmer 137 [email protected], Tel , Fax Zimmer 106 Sprachkenntnisse: Russisch, Englisch Bezirksamt Reinickendorf Frauenbeauftragte Eichborndamm , Berlin, Zimmer 124 Tel /2011, Fax Bezirksamt Spandau Frauenbeauftragte Carl-Schurz-Str. 2-6, Berlin, Zimmer 1201 a-c Tel /3602, Fax Sprachkenntnisse: Englisch 36

37 Bezirksamt Steglitz- Zehlendorf Frauenbeauftragte Schloßstr. 80 (Kreisel), Berlin, Zimmer 301 Tel /3354, Fax Sprachkenntnisse: Englisch Bezirksamt Tempelhof- Schöneberg Frauenbeauftragtenbüro Rathaus Schöneberg, John-F.-Kennedy-Platz, Berlin, Zimmer Tel /3642/8941, Fax (Frauenbeauftragtenbüro) Sprachkenntnisse: Regelung nach Einzelfallabsprache Bezirksamt Treptow-Köpenick Gleichstellungsbeauftragte Rathaus Köpenick Alt Köpenick 21, Berlin Tel , Fax Sprachkenntnisse: Englisch 37

38 8.2 Eşit muamele için ve ayrımcılığa karşı eyalet dairesi (Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi) Ayrımcılağa karşı çok çeşitlilik için Berlin, kültürlerin ve yaşam tarzlarının çeşitliliği ile tanınan bir şehirdir. Bunları korumak ve karşılıklı hoşgörü ve değerlere saygı duymaya dayanan bulunduğu ortak bir yaşam sağlayabilmek senatonun politikasının temelini teşkil etmektedir. Buna aktif ve kararlı bir biçimde ayrımcılığa karşı durmak da dahildir. Bu amaçla ve bir süre önce yürürlüğe giren Genel Eşit Muamele Yasası (AGG) temelinde şimdi - Avrupa Şans Eşitliği Yılı nda Merkezi Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi kurulmuş bulunmaktadır. Bu eyalet dairesinin en önde gelen görevleri arasında kamuoyunu ayrımcılıkla karşı karşıya kalındığında ne tür hakları olduğu konusunda daha iyi aydınlatmak ve insanları buna karşı koymaya cesaretlendirmek gelmektedir. Ayrıca şunlar: Eşit muamele hakkı ve ayrımcılığa maruz kalmaam hakkı konularında toplumun, ekonomi dünyasının, idari kadroların ve politikacıların duyarlı hale getirilmeleri AGG ye ilişkin basın ve halkla ilişkiler çalışmaları Koruyucu tedbirler geliştirilmesi ve teşvik edilmesi (örn. ileri eğitim, bilgilendirme malzemesi) Ağ bağlantılı ve ihtiyaca cevap veren bir kendi kendine yardım ve danışmanlık alt yapısının genişletilmesi ve kontrolü AGG nin hayata geçirilmesinde idari birimlere destek verilmesi Yasa girişimlerinde etkin olmak yoluyla yapısal ayrımcılığın ortadan kaldırılması Berlin eyaletindeki ayrımcı vakalara ilişkin bilgi bankasının iyileştirilmesi Çok çeşitliliğe değer veren bir kültürün teşvik edilmesi Eyalet Uyum, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı Ayrımcılıkla Mücadele Dairesi Oranienstr Berlin Telefon (030) , , , , , [email protected] Internet:

39 9. Aileler için tavsiye ve yardımlar 9.1 Çocuk yetiştirme ve aile danışma merkezleri Çocuk yetiştirme ve aile danışma merkezlerinde aşağıdaki konularda bilgi ve yardım alabilirsiniz: Çocuk yetiştirme veya ilişkiniz hakkında sorularınız varsa Aile içi anlaşmazlıklar mevcutsa Partneriniz sizden ya da siz partnerinizden ayrılmak istiyorsanız Kendiniz ya da çocuklarınız için endişe duyuyorsanız Çocuklarınızın okulda problemleri varsa Çocuk yetiştirme ve aile danışma merkezleri, size, psikolojik, pedagojik ve tedavi amaçlı hizmet verirler. Hizmet yelpazesi, sorunun büyüklüğüne ve durumuna göre, normal bir bilgilendirme görüşmesinden, yoğun danışma görüşmesine, teşhise ve psikoterapiye kadar uzanır. Berlin deki çocuk yetiştirme ve aile danışma merkezleri, bürokrasiye kaçmadan yardım ederler, size hiç bir maliyeti yoktur, kesinlikle sır saklama yükümlülükleri vardır ve eğer isterseniz isim vermeden de danışma hizmeti alabilirsiniz. Milliyetiniz ve inancınızdan bağımsız bir danışma hizmeti alırsınız. Bağlantıya geçme yolları ve ayrıntılı bilgiyi, çocuk yetiştirme ve aile danışma merkezlerinin internet adresinde bulabilirsiniz. Bunun ötesinde, belediyelerin vatandaşlık dairelerinden de ayrıntılı bilgi ve danışma merkezlerinin adreslerini alabilirsiniz. Bölge belediyelerinin adreslerini bölüm I.3. de bulabilirsiniz. 9.2 Çocuk parası (Kindergeld) Belirli oturma izni statüsüne sahip olan ebeveynler, çocukların sayısına göre düzenlenmiş çocuk parası alırlar. Bir iş sahibi olmayan ebeveynler de çocuk parası alma hakkına sahiptirler. Çocuk parası müracaatlarının iş ajansı bünyesindeki aile kasasına veya işverene yapılması gerekmektedir. İş ajanslarının adreslerini 7.1 nolu bölümde bulabilirsiniz. 9.3 Berlin aile karnesi Berlin aile karnesi ile aileler, tüm bir yıl boyunca yüzme havuzlarında, buz pateni sahalarında, tiyatrolarda, gemi gezintilerinde, konserlerde, müzelerde ve Berlin ve çevresindeki daha pek çok kuruluşta cazip fiyat indirimleri elde etmektedirler. Gençlik Kültür Servisi tarafından verilen bu karne, Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı tarafından maddi destek görmektedir. Bu konuda ayrıntı için: Familien/Politik veya Yayınlar Berlin deki aileler için kılavuz Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı tarafından Berlin deki aileler için çıkartılan kılavuz, yardım arayan tüm aileler için iyi bir yol gösterici. Aileler için maddi yardımlar, vergi indirimleri, çocuk bakım hizmetleri ve kentteki danışmanlık ve boş zamanları değerlendirme hizmetleri hakkında bilgi sunmaktadır. Halihazırda bu kılavuzun güncelleştirilmesi çalışmaları devam etmektedir. Bu çalışmalar tamamlandıktan sonra adresinden okunmaya hazır hale gelecektir - indirilmesi de mümkündür -. Ayrıca bu adreste aileler için daha başka bilgiler de bulmanız mümkündür.broşürün temin edilebileceği yer: 39

40 10. Çocuk ve gençlere yönelik tesisler, okul, meslek eğitimi ve üniversite öğrenimi 10.1 Çocuk yuvaları (Kindertagesstätten - Kitas) Ebeveynler olarak, Berlin in her bölgesinde son derece çeşitlilik arzeden çocuk yuvası hizmeti bulma imkanına sahipsiniz. Çocuk yuvalarının görevi, çocuğunuzun gelişimini en iyi şekilde teşvik etmek ve ebeveynler olarak sizlerin, işinizle aile yaşantınızı uyum içerisinde sürdürebilmenizi sağlamaktır. Çocuk yuvaları, bebeklikten ilkokul çağına kadar çocukların bakımını üstlenmekte ve onlara hizmet götürmektedirler. Şimdiye kadar bir başka ülkede yetişmiş olan ve bundan böyle Almanya da yetişecek ve okula gidecek olan çocukların, mümkün olduğu kadar erken yaşta bir çocuk yuvasına gitmelerinde fayda vardır. Çünkü burada Almanca öğrenme imkanına sahip olacaklar, çok çeşitli teşvik ve öneriler alacaklar, başka çocuklar ile oynayarak kaynaşacaklar ve yeni arkadaşlar edinme imkanına sahip olacaklardır. Özellikle de Almanca yı öğrenmeleri, ileriki okul yaşantılarında başarılı olmalarının temel koşulu durumundadır. Hangi çocuk yuvaları bulunmaktadır? Özellikle serbest sosyal bakım ve yardım dernekleri ile bölgesel işletmeler olmak üzere çok sayıda kurum ve kuruluşun çocuk yuvası hizmeti bulunmaktadır. Çocuk yuvalarının sundukları hizmetlerin içeriği, farklı tasarımlara dayanmaktadır. Çocuk yuvaları, sundukları hizmette, kısmi olarak hareket ya da müzik eğitimi gibi özel eğitimlere ağırlık vermektedirler. Çok sayıda çocuk yuvası ise, iki dilli olarak hizmet vermektedir. Bu tür çocuk yuvalarında çocuklar, hem Almanca olarak hem de kendi dillerinde teşvik edilmektedirler. Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı, Berlin deki tüm çocuk yuvalarını içeren bir bilgi bankasına sahip bulunmaktadır. Bakanlığın internet sayfalarından ( bu konudaki hizmet yelpazesine ulaşmanız mümkündür. Özellikle üç yaşın altındaki çocuklar için günlük çocuk bakım yerleri de sunulmaktadır. Günlük çocuk bakım hizmetinde, çocuklara tek tek ya da küçük gruplar halinde, evinde çocuk bakan bir bakıcı tarafından hizmet sunulmaktadır. Günlük çocuk bakım hizmetinde bakım saatleri son derece esnektir. Böylelikle çocuğunuzun örneğin hafta sonlarında da bu bakıcılar tarafından bakılmasını sağlayabilirsiniz. Çocuğum ne zaman çocuk yuvası ya da günlük bakım hizmetinden yararlanabilir? Berlin deki her çocuğun tamamen kişisel ihtiyaçları çerçevesinde bakılması ve okul öncesi teşvikinden yararlanması gerekmektedir. Bu yapılırken teşvik süresinin de anne ve babanın çalışabilecekleri, eğitim görebilecekleri veya iş arayabilecekleri şekilde ayarlanması gerekmektedir. Üçüncü doğum gününden itibaren her çocuğun anaokulunda yarım günlük bakım hakkı mevcut bulunmakta olup, bunda anne ve babanın çocuğa evde bakıp bakamayacaklarına bakılmamaktadır. Örneğin anne ve babaların, çalışmaları, eğitim görmeleri veya iş aramaları nedeniyle çocukları için daha uzun süreli bir bakıma ihtiyaç duymaları halinde çocuğun bu süre zarfında bakıma kavuşturulması gerekmektedir. Üç yaşın altındaki çocuklar da yine aynı şekilde, anne-babaların ihtiyaç duydukları süre kadar bakım kapsamına alınma hakkına sahiplerdir. Örn. anne ve babaların çalışmaları veya iş aramaları gerekmesi halinde. Ancak üç yaşın altındaki çocuklar da, pedagojik, sosyal veya ailevi nedenlerle bu türden bir teşvike ihtiyaç duymaları halinde de bakım kapsamına alınırlar. Bu özel koşullar çocuk esirgeme kurumu (gençlik dairesi) tarafından kontrol edilir. Bunun dışında anadilleri Almanca olmayan çocuklar için (ya da göçmen çocukları için) aşağıdakiler geçerlidir: 40

41 - Anne ve babaları Göç Yasası kapsamında bir uyum kursuna ya da benzeri bir dil kursuna katılan çocuklar, sadece bu nedenden dolayı en azından kursa katılım süresince bakıma ihtiyaç duymaktadırlar (yani çocuk yuvasında alınma hakkı) ve - Ailelerinde Almanca konuşulmayan 2 yaşındaki çocuklar ( anadilleri Almanca olmayan çocuklar ) sadece bu nedenden dolayı ve başka nedenler aranmaksızın (anne ve babalarının çalışıyor olması gibi) bakım hakkına sahiplerdir. Anne ve baba çalışmıyor ve aslında çocuğa evde bakabilecek durumda olsalar bile, bu çocuklara zamanında Alman dilini öğrenme imkanının sunulması gerekmektedir. 3 yaşından itibaren çocukların zaten en az yarım günlük bakım hakları bulunmaktadır ve bu süre, örneğin bir kursa katılım söz konusu ise arttırılmaktadır. Böylelikle kursa katılan herkesin çocuğunun ve lisan açısından entegre edilmeleri gereken çocukların anne ve babanın istemesi ve bu yolda dilekçe vermeleri halinde günlük bakım yerlerinde bakıma alınmaları sağlanmış olmaktadır. Çoçuğunuza yuvada ne kadar süre ile bakılmaktadır? Berlin çocuk yuvaları, genelde saat 6.00 ile arasında açıktır. Bu zaman diliminde tek tek kurumlar, farklı çalışma saatleri uygulayabilmektedirler. Çocukların günlük bakım süresi, ebeveynlerin iş ya da eğitim saatine göre ayarlanmaktadır. Çocuk yuvaları, yarım gün (4-5 saat), kısmi süreli (7-9 saat) veya tüm gün (7-9 saatten başlayarak 12 saate kadar) hizmet verirler. Çocuğunuzu yuvaya nasıl vereceksiniz? Çocuğunuzu yuvaya ya da günlük bakım hizmetine verebilmek için, oturduğunuz ve muhtarlık kaydınızın bulunduğu semtteki yerel gençlik dairelerine müracaat etmeniz gerekmektedir. Gençlik dairelerinin adreslerini Berlin deki çocuk yuvalarında öğretim, eğitim ve bakım adlı ebeveynleri bilgilendirme broşüründen edinebilirsiniz. Bu broşürü Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın internet sayfasından şu adresten edinebilirsiniz: Orada çocuğunuzun çocuk yuvasına alınması için dilekçe vermeniz gereklidir. Gençlik Dairesi, çocuğun ihtiyacına bakarak, uygun bir çocuk yuvası için size bir belge verecektir. Bu belge ile, sizin seçeceğinz bir çocuk yuvasına çocuğunuzun kaydını yaptırabilirsiniz. Çocuk yuvasının oturduğunuz semtte olması gerekmemekte olup, çocuk yuvasına dair bu belge, Berlin deki tüm çocuk yuvalarında geçerlidir. İstemeniz halinde, Gençlik Dairesi, size uygun bir çocuk yuvası da gösterebilir. Çocuk yuvası ücreti nedir? Çocuk yuvası için ebeveynlerin ödeyeceği miktar, Berlin deki tüm çocuk yuvalarında ve günlük çocuk bakım hizmetinde aynı olarak düzenlenmiştir. Ücret, bakım ve yemek katkı payından meydana gelmektedir. Sıcak öğle yemeği için katkı payı, ayda 23 Euro dur. Bakım ücreti, aylık gelirinize, bakım süresine ve kanunlarca belirlenmiş bir takım indirimlere, örneğin ailenizde 18 yaşın altındaki çocuk sayısına bakılarak, ayarlanır. (Örnek: Euro ya kadar aylık gelir ve hanede 18 yaşın altında 3 çocuk bulunması halinde, yarım günlük yuva için öğle yemeği dahil katkı payı, 32 Euro dur. ) Önemli: Okula başlamadan önceki son çocuk yuvası yılı için masraf katkı payı ödenmez; sadece beslenme için ayda 23 Euro götürü ücret tahsil edilir. (Çocuk yuvasına ödenecek katkı payı için ayrıntılı bilgi adresi: 41

42 Semtlerdeki gençlik daireleri Günlük çocuk bakımı için irtibat yerleri Semt Mitte Friedrichshain - Kreuzberg Pankow Charlottenburg - Wilmersdorf Spandau Steglitz - Zehlendorf Tempelhof - Schöneberg Neukölln Treptow - Köpenick Marzahn - Hellerdorf Lichtenberg Reinickendorf Günlük bakım Karl-Marx-Allee 31, Berlin Oda: 601 / 606 Tel: Fax: Rathaus, Frankfurter Allee 35/37, 10247Berlin Oda: 3713 Tel: , Fax: Fröbelstr. 17 (Kita-Gutschein Haus 5), Berlin Tel: , -5457, -5461, -6806, -5352, -5460, -5689, -5859, -5463, , -5459, -5462, -5589, Fax: Rathaus Wilmersdorf, Fehrbelliner Platz 4, Berlin Oda: 2146 a Tel: , , , , , , , , , , Fax: Klosterstr. 36, Berlin Oda: 811 Tel: : A, L, P, V; -3798: B, J, T; -2795: M, S, St, -3778: D, E, F; -Grutze: G, N, R, Sch, Y; -3990: C, H, R, Q, X; -3833: I, K, O; -6505: U, W, Z Yuva yardım hattı: : genel sorular v.b. Schloßstr. 80, Berlin Oda: 1613 Tel: / -4582/ Fax: Strelitzstr. 15, Berlin Oda: 1-19 Tel: / Fax: Rathaus Neukölln, Karl-Marx-Str. 83, Berlin Oda: A A 260 (bkz. bilgi camekanı) Telefon: / -4187, Fax: Dienstgebäude: Zum großen Windkanal 4, Haus 9, Berlin-Adlershof Oda: 07 Postanschrift: Postfach , Berlin Tel: / Fax: Riesaer Str. 94, Berlin Oda: A214 / A217 Tel: / Fax: Große-Leege-Str. 103, Berlin Oda: 200 bis 211 Tel: / 6029/ 6033/ 6078/ 6719/ 6720 Fax: Nimrodstraße 4-14, Berlin, Oda: 233 Korr. A, 2. kat, büro Tel: Fax:

43 10.2 Okul: İlkokula hazırlık sınıfından (Vorklasse) liseye giden yol Almanya da 10 yıl süreli temel eğitim zorunluluğu ve meslek eğitimi süresince meslek okuluna devam zorunluluğu vardır. Her yıl 1 Ağustos tarihinde başlayan yeni öğretim yılı ile o tarihte 6 yaşını doldurmuş olan veya bunu takibeden 31 Aralık tarihine kadar dolduracak olan her çocuk, okula gitmek zorundadır. Bir sonraki yıl 1 Ocak-31 Mart tarihleri arasında 6 yaşını dolduracak olan çocuklar ise, velilerinin dilekçe vermesi halinde, o öğretim yılının başlangıcında okula alınabilirler. Çocuğun okula alınması ile temel eğitim mecburiyeti de başlamış olur. İlkokuldan, şirketlerdeki ve meslek okullarındaki (Bkz. Meslek okulları) meslek eğitiminde uygulanan dual sisteme kadar bir bütün olarak Alman eğitim sisteminin kalitesi, uluslararası düzeydeki araştırmalar ile ilgi odağı haline gelmiş bulunmaktadır. Okul gelişiminde yeni adımlar atılmaktadır. Çeşitlilik, açıklık ve çokkültürlülük, okulların ve kurumların verdikleri hizmetlerde yansımasını bulmaktadır. İlkokulda ve onu izleyen okullarda özellikle göçmen kökenli öğrencilerin dil öğrenimi teşvikine özel bir çerçeve plan temelinde ve yaklaşık 700 ek öğretmen kadrosu ile destek verilmektedir. Okuldaki başarı için günlük dil Almanca nın bilinmesi belirleyicidir. Bu nedenle, çocukların ilkokula kayıt ettirilmeleri sırasında, Almanca bilgileri ölçülmektedir. Almanca bilgisinde teşvik ihtiyacı tesbit edilmesi halinde, bu çocukların, ilkokula başlamadan önce, Ağustos 2008 den itibaren 1 yıl süreli dil kursuna katılmaları mecburidir. Bu yolla, tüm çocukların başarılı bir öğrenim hayatı için iyi bir başlangıç şansına sahip olmaları amaçlamaktadır. Berlin okul sistemi, esaslı bir temel eğitim sunmaktadır ve çok çeşitli ve ileri eğitim imkanlarına sahiptir. Aynı şekilde, öğrenciler, yeteneklerine göre dil, doğa bilimleri ve sanat alanlarındaki gelişimlerinde daha erken yaşlarda teşvik görmektedirler. Berlin de, pedagojik profil açısından geniş bir yelpazeye sahip yaklaşık 850 devlet okulu ve özel okul bulunmaktadır. Örneğin iki dilli eğitim veren devlet Avrupa okulları ve Almanca-Türkçe okuma yazma öğretimi yapılan ilkokullar gibi özel imkanlar, rağbet görmektedirler. Okul sistemi, çeşitli eğitim basamaklarından oluşmaktadır. Berlinli öğrenciler, önce ilkokula, bunu takiben de genel eğitim veren üst okullara gitmektedirler. Aşağıdaki broşürlerden daha ayrıntılı bilgi edinilmesi mümkündür: İlkokuldan sonra nereye? Zorunlu eğitim üstü okullar hakkında yol gösterici Berlin Okulu nda yabancı diller Berlin de mesleki eğitim Tüm bu broşürlerin okul hizmetleri bilgilendirme dairesinden edinilmesi mümkündür. İlkokullar (Grundschulen) İlkokullar, genel olarak 1 den 6 ya kadar olan sınıfları kapsarlar. Bağlı olmayan tüm gün ilkokulları, saatleri arasında açıktırlar. Bunun ötesinde, tüm ilkokullar, açık tam gün ilkokulları olarak, ihtiyaç duyan çocuklar için sabah erkenden, öğleden sonra, akşam ve tatillerde de bakım imkanı da sunmaktadırlar. 64 ilkokul (devlete bağlı 18 Avrupa okulu da dahil olmak üzere), bağlı tüm gün ilkokullarıdır ve 8-16 saatleri arasındaki mecburi öğrenimin yanısıra aynı zamanda dersten önce, dersten sonra ve tatillerde de ihtiyaç duyan çocuklara bakım imkanı sunarlar. Sayısız ilkokulda, özürlü ve özürlü olmayan çocukların birarada eğitim gördükleri uyum sınıfları bulunmaktadır. Pek çok okul ise 43

44 spor, müzik, tiyatro, sanat, Montessori yöntemi, yabancı diller ve yeni medya gibi özel profillere sahiptir. Orta öğretim ve lise İlkokullarda tüm öğrenciler birlikte eğitim görürlerken, ebeveynler ilkokuldan sonraki okullara geçişte çocuklarının beraberce ve hizmetlerinden bağımsız olarak karma entegre ortaokula (Gesamtschule) veya parçalı sistemde Hauptschule veya Realschule adı verilen orta dereceli okullara ya da liseye mi gideceği hakkında seçim yapabilmektedirler. Ortaokul türü olarak Hauptschule (Hauptschulen) sınıfları kapsayan ve bir ortaokul türü olan Hauptschule, öğrencilerine temel genel eğitim verir ve becerilerine göre ortaokul diploması kazanmalarına imkan tanır. Mesleğe yönlendirme ve pratik yapma imkanı, meslek eğitimine başlamak için gereken yeteneklerin kazandırılması amacıyla, merkezi hedefi teşkil eder. Ortaokul türü olarak Realschule (Realschulen) Ortaokul türü olan Realschule de, sınıfları kapsar. Amaçları, kaliteli bir meslek eğitimi ile yüksek öğrenime geçişi mümkün öğrenim dalları için gerekli temel bilgi donanımını vermektir. Öğrenciler, mecburi dersler arasında seçim yapıp, bir derse ağırlık verebilirler. Realschule deki 4 yıllık öğrenim, ortaokul diploması ile sona erer. Bu diploma, merkezi bir sınavdan geçerek kazanılır. Ortaokul diplomasının alınması ile tamamlayıcı bir takım koşulların (Lise Yönetmeliği nin 7. maddesi uyarınca belirlenmiş) yerine getirilmesi halinde, lise üst sınıfına geçiş yapmak mümkündür. Bağlı ortaokullar Hauptschule ve Realschule Bağlı ortaokullar Hauptschule ve Realschule de bu okulların müfredatı pedagojik açıdan ve organizasyon açısından birleştirilir. Ders kural olarak müfredata göre ayrılmış biçimde verilir. Liseler (Gymnasien) Liseler kural olarak 7. sınıfla, özel profilli bazıları ise 5. sınıfla başlar. 11. sınıfa kadar dersler sınıf olarak görülür. 10. sınıfın sonunda öğrenciler ortaokul bitirme sınavına girerler ve bu sınavı kazanmaları halinde mezuniyet derecelerine bakılarak lisenin son üst sınıfına geçerler. Öğrenciler, üst sınıfta, daha önceden belirlenmiş dersler arasında (temel dersler ve beceri dersleri) seçim yaparlar. 13.sınıfta Abitur adı verilen lise bitirme sınavını vererek temel, orta ve lise öğrenimini bitirmiş olurlar, yani 3 yazılı ve en az 1 sözlü sınav ya da sunum sınavı veya özel bir beceri sınavına girerler. Öğrenciler, lise bitirme sınavını vermekle, yüksekokul olgunluğuna erişip, üniversiteye gitme hakkını da kazanmış olurlar yılından itibaren 11 sınıf kaldırılacak olup (geçiş dönemi), böylelikle lise bitirme sınavına 12 yıllık öğrenimden sonra girilebilecektir. Bazı müfredatlarda ise geçiş dönemi kalacaktır. 44

45 Karma entegre ortaokul (Gesamtschulen), Lise üst sınıflı karma entegre ortaokullar Karma entegre ortaokul Gesamtschule kural olarak 7 den 10. sınıfa kadardır. Gesamtschule de Hauptschule, Realschule ortaokulları ile lisede verilen derslerden bir karma yapılır. Bu okul, öğrencilerin kapasitesine göre temel, genişletilmiş ve ileri eğitim sunar ve onlara mesleki ya da yüksek öğrenim dallarında öğrenimlerini devam ettirme imkanını sunar. Amaç, öğrenme düzeylerine bakılmaksızın tüm öğrencilerin birarada ders görmeleri, hedefleri önceden belirlenmiş önlemler sayesinde rehberlik ve bireysel teşviktir. Ders kısmen sınıf olarak görülür ve branşların bir bölümünde de verime göre veya seçmeli ders ve seçmeli gruplarda eğilime göre verilir. Gösterilen verime göre öğrenciler 10. sınıf sonunda Hauptschule (ortaokul) diploması, genişletilmiş Hauptschule (ortaokul) diploması, ortaokul (mittlerer Abschluss) diploması veya karne alırlar ve böylece lise üst sınıflarına geçme imkanına kavuşurlar. Bu okulların pek çoğunda lise dengi bir üst kademe bazılarında da temel kademe vardır. Tüm Gesamtschule ler (ortaokullar), ev ödevlerinde yardım da olmak üzere ders dışı bir takım ilave hizmetler de verilen tüm gün okullardır. Gesamtschule ler herkes için okul idealini sürdürmektedirler. Özel pedagojik teşvik Berlin okullarının ders ve eğitim görevi, özel pedagojik teşviğe ihtiyaç duyan öğrenciler içinde geçerlidir. Velinin ya da okulun talebi üzerine özel pedagoglar tarafından çocuğunuzun özel bir pedagojik eğitime ihtiyaç duyup duymadığının saptanmasından sonra, veli olarak, çocuğunuzun karma derslere mi katılacağı yoksa özel pedagojik eğitim veren bir okula mı gönderileceği hususunda karar verme hakkına sahipsiniz. Berlin okulları, karma derslerde uzun yıllara dayanan tecrübeye sahip olup, ülke genelinde önde gelmektedirler. Berlin de özel pedagojik teşvik veren engelliler okulları / özel pedagojik teşvik merkezleri, şu şekildedir: Görme üzerine özel pedagojik eğitim veren okullar İşitme üzerine özel pedagojik eğitim veren okullar Bedensel ve motorik gelişim üzerine özel pedagojik eğitim veren okullar Dil üzerine özel pedagojik eğitim veren okullar Öğrenme üzerine özel pedagojik eğitim veren okullar Zihinsel gelişim üzerine özel pedagojik eğitim veren okullar Otistik engel üzerine özel pedagojik eğitim veren okullar Görme, duyma, dil, bedensel ve motorik gelişim, emosyonal ve sosyal gelişim ve gerekirse otistik engel gibi özel pedagojik teşvik ihtiyacı duyan öğrencilere kapasiteye göre Berlin okullarında yürürlükteki çerçeve müfredat temelinde ders verilir ve böylelikle okul bitirme imkanı sağlanır. Okul imkanları enformasyon merkezi İlgi duyan vatandaşlar, InfoPunkt ta, Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın konuyla ilgili tüm broşürlerini ve yayınlarını bulabilirler. Bizzat giderek, yoluyla ya da telefon ederek danışabilir ve bakanlığın görev alanları hakkında tek elden önemli bilgiler edinebilirsiniz. Gerekli olması halinde, bakanlığın ilgili memuruna hemen havale edilirsiniz. Oturduğunuz yere yakın hizmetler hakkında bilgi edinmek için o bölgenin ilgili belediye dairesine veya Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın yerel şubesine başvurabilirsiniz. 45

46 Infopunkt der Senatsverwaltung für Bildung, Wissenschaft und Forschung Beuthstraße 6-8 (Giriş Beuthstraße 8, ana giriş kapısının sağında) D Berlin Tel.: / 5668 /5000 Fax: [email protected] Ansprechpartner: Barbara Bühring [email protected] Sonja Roth [email protected] Mesai saatleri: Pazartesi: 9:00 12:00 ve 13:00-16:30 Salı: 9:00 12:00 ve 13:00-16:30 Perşembe: 10:30-12:00 ve 13:00-18:00 Cuma: 9:00-12:00 46

47 10.3 Berlin de gençlere yönelik hizmetler İlgi duyanlar, Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın internet sayfalarında, Berlin kentinin örneğin gençler için boş zamanları değerlendirme merkezlerinin adresleri ve programları türünden gençlere yönelik hizmetlerine ilişkin ilk bilgileri bulabilirler. Nerede ne var? broşürü Berlin, çocuk ve gençler için boş zamanları değerlendirme yönünden birbirinden farklı ve çeşitli aktiviteler sunmaktadır. Berlin Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Nerede ne var? broşürünü çıkarmaktadır. Bu broşürde, yaklaşık 700 projenin tanıtımına yer verilmektedir. Söz konusu broşür, ebeveynler, öğretmenler, büyükanne-büyükbabalar, eğitimciler ve kısacası çocuklarla ilgilenen herkes için, kentin tarihi bölgelerinde ve tüm Berlin de boş zamanların nasıl güzel ve/veya yararlı değerlendirilebileceğine ilişkin bilgiler veren bir kılavuz niteliğindedir. Genç ve çocuklar için boş zamanları değerlendirme merkezleri, müzik okulları, gençlik sanat okulları, gençlik eğitim merkezleri, gençlik dernekleri ve gençlik danışma merkezleri hakkında bilgi alma şansına sahipsiniz. Bağlantı: Landesjugendring Berlin e.v. Gottschedtstr. 4, Berlin, Telefon , Fax , Mail Broşür: Applaus, Applaus (Alkış, Alkış) Anne ve babalar, öğretmenler, çocuklar ve gençlere yönelik dans, tiyatro, oyun ve sirk alanlarında 500 den fazla sunum içeren bir kılavuzdur. Kültürel Gençlik Eğitimi Eyalet Birliği bu broşürü Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı ile işbirliği içerisinde yayınlamıştır. Broşür şu adresten edinilebilir: genç ve aileler için konserler Gençlik Kültür Servisi, Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın ve çeşitli merkezlerin desteğiyle uzun yıllardır, çocuk ve gençlerin Berlin orkestra ve korolarının bütçeye uygun fiyatlarla ve genelde iyi mekanlarda düzenlenen çok çeşitli konserlerinden yararlanabilmeleri için Berlin deki kültürel etkinler hakkında bilgi veren bu kitapçığı çıkarmaktadır. Süper tatil karnesi Süper tatil karnesi öğrencilere okul tatilinde kültür, spor ve boş zamanları değerlendirme alanlarında çok sayıda hizmetten ücretsiz veya ucuza yararlanma imkanını sağlamaktadır. Bu karne, Gençlik Kültür Servisi tarafından, Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın maddi desteğiyle yayınlanmaktadır. Gençlik Kültür Servisi ayrıca çocuklara, gençlere ve ailelere kültür, spor ve daima hareketli Berlin şehir yaşamının daha başka alanlarında geniş kapsamlı hizmet sunmaktadır. Gençlik Kültür Servisi ile ya da onun sayesinde yılın 365 günü yapacak bir şeyler bulmak mümkündür. Bağlantı: JugendKulturService eine gemeinnützige Gesellschaft des Berliner Jugendclub e. V. Obentrautstraße 55, Berlin-Kreuzberg Info-Telefon: , Fax: , Mail: Internet: Fahrverbindung: U 1/15 und U 7 (Möckernbrücke), U 6 und U 7 (Mehringdamm) Öffnungszeiten: Mo, Di, Mi von 9 bis 16 Uhr, Do von 9 bis 18 Uhr, Fr von 9 bis 14 Uhr 47

48 Suç işleyen gençler için yardım Başıma geldi, şimdi ne olacak? broşürü Kendi çocuklarınızın ya da tanıdık çevrenizden başka gençlerin yasalara karşı gelmeleri halinde, Gençlik Adli Yardım Servisi, danışma hizmeti vermektedir. Bu danışma hizmeti, vakaların çoğunda, bu gençlerin zorlu gelişme evrelerini aşmalarına ve bir daha suç işlememelerine yol açmaktadır. Adı geçen broşür, pek çok gencin mahkeme öncesinde aklına gelen sorulara cevaplar vermeyi denemektedir. Gençlik Adli Yardım Servisi, bu broşür ile, suç işleyen gençlere ve onların ailelerine, yola devam edebilmek için kendilerine yeniden yön verme çabasında bir kılavuz sunma hedefini gütmektedir. Başka neler önemli? Berlin bölge belediyelerinin gençleri teşvik daireleri, gençlik birlikleri ve Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı, örneğin seyahat ya da kentin sakin bölgelerindeki dinlenme tesisleri hakkında bilgi vermektedirler. İnternette Çocuk ve Gençlik Çalışmaları hakkında aşağıdaki adreslerde pek çok kuruluşa ve projeye ait linkler ile birlikte ayrıntı bilgi verilmektedir: Gençlik ağı portali: Gençlik portali Örümcek Fabrikası : Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı: Sanal çocuk şehir planı: Infofon: Her semtte gençlik kütüphaneleri vardır. Bunların adresleri ve çalışma saatleri, Amerika- Gedenkbibliothek, Blücherplatz 1, Berlin, Telefon (0 30) adres ve telefonundan sorulabilir. Adı geçen broşürler, Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma nın InfoPunkt merkezinden (Adres için bkz. Bölüm 9.3) ve Berlin bölge belediyelerinin gençlik dairelerinden edinilebilir (Adresler için bkz. Bölüm I.2). 48

49 10.4 Meslek eğitimi Meslek ve üniversite öğrenim dalı seçiminde danışmanlık En doğru meslek ya da üniversite öğrenim dalı seçiminde yardım ve desteğe mi ihtiyacınız var? Berlin deki iş ajanslarında bu konuda sorularınızın pek çoğuna ilişkin geniş kapsamlı bilgi bulma imkanınız var. İş ajansları, doğru eğitim seçiminde size yardımcı olabilecek meslek enformasyon merkezleri kurmuş bulunmaktadırlar. Ayrıca buralarda meslek eğitim yeri için aracılık da yapılmaktadır. İş ajanslarının adreslerini bölüm 7.1 de bulabilirsiniz. Öğrenim ve eğitim imkanları hakkında bilgileri ayrıca Beuthstr. 6-8, Berlin adresindeki Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı ndan edinmek mümkündür. İşletmelerde ve meslek okullarında meslek eğitimi (dual meslek eğitimi) Meslek eğitiminde uygulanan dual sistem ile, meslek eğitimi gören gençler, pratik eğitimlerini şirketlerde görmekte ve daha eğitim sırasında buralarda çalışmaya başlamaktadırlar. Teorik eğitim için ise, haftanın 1 ya da 2 günü meslek okuluna gitmektedirler. Meslek okulları, ağırlıkla dallarında uzmandırlar, yani bunlar, meslek eğitimi yapan gençlere belirli meslek gruplarına eğitim veren okullardır, örneğin ticari meslekler, metal sektöründeki meslekler, elektronik sektöründeki meslekler, inşaat sektöründeki meslekler, ziraat sektöründeki meslekler. Meslek okulları, meslek eğitimiyle bağlantılı olarak belirli şartlar altında okul bitirme imkanını kaçırmış olanlara yeniden bu fırsatı da sunmaktalardır, örneğin Hauptschulabschluss ve Mittlerer Schulabschluss denilen ortaokul diplomasını almayı. 10 yıllık temel eğitimi tamamlamış ve ardından meslek eğitimi yeri ya da iş bulamamış olan gençler, meslek eğitimi görme (stajlı) hakkına sahiplerdir. Burada da ortaokul (Hauptschule) diplomasını sonradan almak mümkündür. Meslek ihtisas okullarında (Berufsfachschulen) mesleğe hazırlık ve meslek eğitimi Mesleki eğitim görmek isteyen ama bir işletmede meslek eğitim yeri bulamamış olan gençler, lise dengi meslek ihtisas okullarında (Berufsfachschule) eğitim görme imkanına sahip bulunmaktalardır. Meslek ihtisas okulları, tüm gün eğitim veren okullardır ve hem mesleğe hazırlık hem de meslek eğitimini tamamen ya da kısmen üstlenirler. Pek çok meslek dalında gerekli pratik ve teorik bilgiler verirler. Aynı zamanda da öğrencilerin genel kültür bilgilerinin arttırılmasını sağlarlar. Bu okullara girebilmenin şartı, seçilen meslek eğitimi alanına bağlıdır. 3 yıllık meslek ihtisas okulu meslek eğitimini bitirme sınavı (oda sınavı) ile bitirilir. 2 yıllık meslek ihtisas okullarında asistanlık mesleğine hazırlanılır (örn. devlet sınavından geçmiş yabancı diller asistanı). 1 yıllık meslek ihtisas okulu, meslek eğitimine hazırlar. Meslek ihtisas okullarında da normal okul diplomalarını örneğn ortaokul diplomasını (mittlerer Abschluss) sonradan alma imkanı vardır. Lise dengi ihtisas okulları (Fachoberschule) ve üst derece meslek okulları (Berufsoberschule) ile yüksek öğrenime hazırlık Meslek eğitimini tamamlamış olan ve/veya yeterli mesleki deneyime sahip olanlar, lise dengi ihtisas okullarına giderek (Fachoberschule) meslek yüksek okullarında (Fachhochschule) okuma hakkını elde edebilirler. Ortaokul mezunu olanlar (uygunluk duruunda) lise dengi üst derece meslek okullarına (Berufsoberschule) giderek üniversitede okuma hakkını elde edebilirler. 49

50 Meslek liselerinde yüksek öğrenime hazırlık Ortaokul mezunu (mittlerer Schulabschluss) olan öğrenciler, yüksek öğrenime hazırlayan bir öğrenim dalında okumaya uygunluk ve verim sahibi olmaları halinde meslek lisesine alınabilirler. Bu okul türü, mesleki ve genel eğitimi birbirine bağlamaktadır. 1 yıllık geçiş döneminde müfredatta meslek dersleri ağırlıktadır. Onu izleyen 2 yıllık kurs döneminde ise her iki ana branştan biri mesleki branştadır. Meslek lisesi, genel yüksek öğrenim olgunluk sınavıyla (Abitur) bitirilir. OSZ de (lise dengi üst derece eğitim merkezleri) bünyesinde bir meslek okuluna gidilmesi aşağıdaki meslek dallarından birine karar verilmesi şartına bağlıdır: - Ekonomi ve İdari Bilimler - Metal tekniği - Elektro tekniği - İnşaat tekniği - Ağaç işleme tekniği - Tekstil tekniği ve giyim - Kimya, Fizik ve Biyoloji - Baskı tekniği - Sağlık, Beslenme ve Ev Ekonomisi - Tarım endüstrisi - Sosyal Pedagoji / Sosyal Bilimler İhtisas okullarında (Fachschulen) öğrenime devam Mesleki deneyime sahip olanlar, ihtisas okullarında (Fachschulen) ileri eğitim alma imkanına sahip bulunmaktadırlar. Genelde bunlar 2 yıl sürer ve bir sınavla bitirilir. Bu sınavın verilmesiyle yönetici kademesindeki görevler üstlenilebilir ve serbest çalışma vasıfları teşvik edilir. Bununla beraber meslek yüksek okuluna olgunluk türünden diğer haklar da elde edilir. Berlin de tanınmış ihtisas okulları arasında Teknisyen Okulu, Otel İhtisas Okulu, Avrupa İktisat İhtisas okulu ve Devlet Sosyal Pedagoji İhtisas Okulu gelmektedir. Lise dengi üst derece eğitim merkezleri (OSZ) Eğitim, İleri eğitim ve yüksek öğrenime hazırlıkta yetkinlik merkezleri Lise dengi devlet üst derece eğitim merkezleri (OSZ), bu bölümde anlatılan meslek okullarını (meslek okulu, meslek ihtisas okulu, lise dengi ihtisas okulu, lise dengi üst derece meslek okulu, meslek lisesi, ihtisas okulu) organize ve meslek dallarına ayrılmış biçimde bünyesinde toplamaktadır. OSZ den eğitime hazırlık, mesleki eğitim, yüksek öğrenime hazırlık ve ileri eğitim konularında bilgi edinebilir ve burada yukarıda anlatılan meslek eğitimlerinden birini tamamlayabilirsiniz. OSZ ve diğer meslek okullarının adresleri Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın internet sayfasında bulunabilmektedir (örneğin 50

51 10.5 Berlin de üniversite öğrenimi Bilim ve araştırma kurumları, Berlin deki kadar Avrupa nın başka hiç bir bölgesinde bu derece yoğun biçimde faaliyet göstermez. Berlin, yılda yaklaşık 1.8 milyar Euro bilim ve araştırmaya yatırım yapmaktadır. 3 Üniversite, Sanat Üniversitesi ve diğer 3 sanat yüksek okulu, 7 yüksek ihtisas okulu, devletçe tanınan 10 özel yüksek okul ve 70 in üzerinde üniversite harici kamusal finansmanlı araştırma kurumunda, 50 binden fazla kişi ders vermekte, araştırma yapmakta ve çalışmaktadır. Berlin Hür Üniversitesi ve Humboldt Üniversitesi tarafından desteklenen "Berlin Charité Üniversite Tıp Kliniği", Avrupa nın en büyük tıp fakültesidir. Adlershof ve Berlin-Buch taki iki teknoloji parkında araştırma ve ekonomi, birbirleriyle sıkı bir işbirliği içinde yürümektedir. Berlin de milli araştırma kuruluşları, çok sayıda enstitüye sahipken, çeşitli bakanlıkların da 8 araştırma enstitüsü mevcuttur. Üniversiteler Berlin, Almanya nın en cazip üniversite şehirlerinden bir tanesidir. Berlin yüksek okullarında üniversite öğrencisi kayıtlı bulunmaktadır. Bunların yüzde 14 ü, yurtdışından gelmektedir. Berlin deki üniversiteler Almanya da en büyük bütçeye sahip olma açısından 3. sırada yer almaktadırlar. Sanat yüksek okulları Sanat üniversitesi ve 3 sanat yüksek okulu, Hanns Eisler Müzik Yüksek Okulu, Weißensee Sanat Yüksek Okulu/Tasarım Yüksek Okulu ile Ernst Busch Sinema Sanatları Yüksek Okulu, son derece vasıflı sanatçı yetiştirmektelerdir. Bu okullar, yaklaşık öğrenciye, hemen her sanat dalında öğretim vermektedirler. Yüksek ihtisas okullları Berlin deki 7 yüksek ihtisas okulunun eğitim yelpazesi, teknik, ekonomi ve idari bilimlerden, sosyal bilimler ile insan bilimlerine kadar uzanır. Yüksek ihtisas okulları, uygulamalı araştırmayı bilgi ve teknoloji transferi ile birleştirirler. Araştırma ve geliştirmelerinin merkezinde, öncelikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin güncel pratik sorunları yer almaktadır. Bu kombinasyon, Avrupa nın pek çok ülkesi tarafından örnek alınmaktadır. Yurtiçinden ve yurtdışından çok sayıda meslek sahibi, yüksek ihtisas okullarının kapsamlı meslek ilerletme kurslarından yararlanmaktadır. Berlin deki 7 yüksek ihtisas okulunda, yaklaşık üniversite öğrencisi kayıtlı bulunmaktadır. Ayrıntılı bilgi için: 51

52 10.6 Diplomaların tanınması Bir okul bitirdiniz ya da meslek eğitiminizi aldınız veya tamamladınız ve şimdi bu diplomayı Berlin eyaletinde tanıtmak mı istiyorsunuz? O takdirde lütfen Berlin Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın Diploma Tanıma Şubesi ne başvurunuz. Diploma Tanıma Şubesi nin görevleri: Yurtiçi ve yurtdışından alınmış diplomaların Berlin eyaletindeki orta öğretim (Sekundarstufe I) diplomaları ile (Hauptschule (ortaokul) diploması, genişletilmiş Hauptschule (ortaokul) diploması, ortaokul (mittlerer Abschluss) diploması) eşdeğer olup olmadıkları yolunda değerlendirilmesi, Yurtiçi ve yurtdışından alınmış ve yüksek öğrenim hakkı sağlayan diplomaların Berlin eyaletindeki üniversiteler ile yüksek okullara girmek için yeterli olup olmadıkları yolunda değerlendirilmesi,* * (Yurtiçi ve yurtdışından alınmış ve yüksek öğrenim hakkı sağlayan diplomaların üniversiteler ile yüksek okullara girmek için yeterli olup olmadıkları yolundaki değerlendirme için, ayrıca doğrudan Berlin eyaletindeki üniversiteler ile yüksek okullara veya Helmholtzstr. 2 9, Berlin adresindeki uni-assist derneğine de başvurulabilir. Almanya çapında kayıt kotası (Numerus clausus) bulunan bir yüksek öğrenim dalında öğrenim görmek istemeniz halinde lütfen, Dortmund daki Yüksek Öğrenime Yerleştirme Merkezi ne (ZVS) başvurunuz. Yurtiçi ve yurtdışından alınmış meslek okulu diplomalarının Berlin eyaletindeki meslek ihtisas okulları ve ihtisas okullarında verilen diplomalarla eşdeğer olup olmadıkları yolunda değerlendirilmesi. Adres: Zeugnisanerkennungsstelle der Senatsverwaltung für Bildung, Wissenschaft und Forschung Beuthstraße 6-8 D Berlin-Mitte Bekleme odası 1042, 1. Kat Tel.: /-5231 /-5232 /-5219 Fax: [email protected] Internet: Mesai saatleri: Pazartesi ve Salı: Perşembe:

53 11. Berlin de meslek ilerletme imkanları Neden mesleki ilerleme? Günümüzde tüm branşlarda meslek ilerletme programlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Nitelikli tüm alanlarda yaşanan baş döndürücü değişim, bunu kaçınılmaz kılmakta ve beşikten mezara kadar öğren felsefesini getirmektedir. Ama iş piyasası da değişti.gittikçe daha az kişi, bir ömür boyu aynı meslekte ya da tek bir firmada kalıyor. Meslek ilerletme programları, buna göre, çalışanlarını ve elemanlarını daha nitelikli hale getirmek isteyen şirketlerin yanısıra, giderek daha çok işsizlere ve işsiz kalma tehlikesi ile karşı karşıya olanlara yönelik düzenleniyor Yayınlar Bana uygun kursu nasıl bulabilirim? Lise dengi üst derece eğitim merkezleri (OSZ) Eğitim, İleri eğitim ve yüksek öğrenime hazırlıkta yetkinlik merkezleri İleri mesleki eğitim alanındaki imkanlar hakkında lise dengi üst derece eğitim merkezleri veya devlet ihtisas okulları (bkz. Madde 10.4) bilgi vermektedirler. Adresleri Eyalet Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın internet sayfasında bulunabilmektedir (örneğin Meslek ilerletme bilgi bankası: Berlin meslek ilerletme bilgi bankası, bu alandaki programlar hakkında kapsamlı bilgi içermekte, planlanan ileri meslek eğitimi seminer ve kurslarına ilişkin enformasyon vermektedir. Servis: Bilgi bankasında, çoğunluğu Berlin de olmak üzere yaklaşık 400 kuruluşun civarında meslek ilerletme kurslarını bulmak mümkün. Bildungsangebote (Eğitim kursları) bölümünün arama hanesine aradığınız kursa ilişkin anahtar sözcük veriyor ve konuyla ilgili kursların listesini görebiliyorsunuz. Online kurs listeleri, bu kursları düzenleyen kuruluşlar tarafından sürekli güncelleştirilmektedir. Ayrıca, wdb-berlin görevlileri de, kurs bilgilerinin güncel olup olmadığını gözden geçirmektedirler. Bilgi bankası, Eyalet Ekonomi, Teknoloji ve Kadın Bakanlığı nın talebiyle, EUROPUBLIC Werbeagentur GmbH adlı reklam ajansı tarafından 1997 yılından bu yana yürütülmektedir. Bu sitede yapılan aramalar ile kursu verenlerin siteye kayıtları ücretsizdir. Meslek ilerletme kılavuzu Eyalet Gençlik ve Spor Bakanlığı nın kılavuzunda yer alan bilgiler, siyasi eğitimi ilerletmek gibi genel kurslardan, mesleki eğitimde uzmanlaşma kurslarına kadar çeşitlilik arzetmektedir. Kılavuzda, eğitim izni, danışma ve dışarıdan okul bitirme gibi konularda da enformasyon bulacaksınız. Kılavuzu, Eğitim, Bilim ve Araştırma Bakanlığı nın Infopunkt merkezinden edinebilirsiniz (Adres için bkz. Bölüm 9.3). Ayrıntılı bilgiye aşağıdaki internet adresinden de ulaşmak mümkün: seminus seminus, 1995 yılından bu yana yayında olan ve meslek ilerletme üzerine kurs görmek isteyenler, şirketler, eğitimciler ve eğitim kuruluşları için güncel bilgiler içeren internet platformudur. seminus, seminer tarihlerinin yanısıra her gün güncel haberler de yayınlamaktadır. seminus un amacı, seminer arayanları, seminer programı sunanları ve seminer öğretmenlerini buluşturmaktır. seminus, in üzerinde seminer tarihi ve yaklaşık seminer organizatörü ile meslek ilerletme imkanları açısından branşlarüstü merkezi bir portal olma özelliğini korumaktadır. seminus, bir bakışta görülebilecek ve kullanıcının işini kolaylaştıran sayfa düzeninde kategori, bölge ve sürelere göre ayrılmış arama hizmeti sunmaktadır. 53

54 11.2 Halk Eğitim Merkezleri (Volkshochschulen) Tüm semtlerde masrafları kamu bütçesinden ve kursiyerlerin ödedikleri ücretlerden karşılanan halk eğitim merkezleri vardır. Bunlar yerel bazda hizmet sunan kendini geliştirme merkezleridir. Berlin deki halk eğitim merkezlerinin ve yetişkinler için eğitim kurumlarının kurs programları, ilgi duyan herkese eğitim ve kalifiyeleşme imkanı sunmaktadır. İlerleme kurslarında her semtin sosyokültürel yapısına uygun olarak hazırlanan geniş bir kurs yelpazesi mevcuttur. Kurslar, sanat, yaratıcı tasarım, kültür ve sağlık gelişiminden, spora ve fitnesse olduğu kadar, yabancı diller, işletmecilik veya elektronik bilgi işlem gibi mesleki eğitim kurslarına kadar da uzanmaktadır. Göçmenlerin entegrasyonunda halk eğitim merkezleri önemli rol oynamaktadır. Halk eğitim merkezleri, bu hedef kitleye yönelik kapsamlı hizmetler sunmaktadırlar. Dil entegrasyonu programı, okuma-yazma kursları da dahil olmak üzere her aşamada Almanca kurslarını içermektedir. Tüm halk eğitim merkezleri, Göç Yasası kapsamında uyum kursları vermeye ehil olarak kabul edilmiş kurumlardır. Kadınların okul çağındaki çocukları ile birlikte onların okullarında dil ve uyum kurslarına ücretsiz olarak katılmalarına imkan sağlayan ve anne kursları adı verilen hedef kitle programı da, özel bir önem arzetmektedir. Halk eğitim merkezlerinin cazibesinin önemli bir nedeni, vatandaşa yakın durmalarıdır. Kursların büyük bölümü, çalışanların mesai saatleri düşünülerek, akşam saatlerinde veya hafta sonları verilir. Çalışmayanlar için gündüz kursları mevcuttur. Kurs katılım ücretleri ekonomik koşullar gözönüne alınarak, düşük tutulmuştur ve belirli hedef gruplara da indirim uygulanır. Ayrıntılı bilgi için: Volkshochschule Mitte City VHS, Antonstraße 37, Berlin Telefon , Fax City VHS, Linienstraße 162, Berlin Telefon , Fax Volkshochschule Friedrichshain-Kreuzberg Frankfurter Allee 37, Berlin Telefon /01/02/03, Fax Wassertorstraße 4, Berlin Telefon , -5517, Fax Volkshochschule Pankow Schulstraße 29, Berlin Telefon /2823, Fax Prenzlauer Allee 227/228, Berlin Telefon , Fax Bizetstraße 64, Berlin Telefon , Fax Volkshochschule City West Pestalozzistraße 40/41, Berlin Telefon , Fax Trautenaustraße 5, Berlin Telefon , Fax Volkshochschule Spandau Reformationsplatz 2, Berlin Telefon /5007, Fax

55 Volkshochschule Steglitz-Zehlendorf Markgrafenstraße 3, Berlin Telefon Fax Goethestraße 9-11, Berlin Telefon , Fax Volkshochschule Tempelhof-Schöneberg Barbarossaplatz 5, Berlin Telefon , -6397, Fax Volkshochschule Neukölln Boddinstraße 34, Berlin Telefon , Fax Volkshochschule Treptow-Köpenick Plönzeile 7, Berlin Telefon /5414, Fax Baumschulenstraße 81, Berlin Telefon , Fax Volkshochschule Marzahn-Hellersdorf Tangermünder Straße 30, Berlin Telefon , Fax Buckower Ring 54/56, Berlin, Telefon , Fax Volkshochschule Lichtenberg Paul-Junius-Straße 71, Berlin Telefon , Fax Volkshochschule Reinickendorf Buddestraße 21, Berlin Telefon , Fax Berlin deki halk eğitim merkezleri hakkında bilgi edinmek için: Senatsverwaltung für Bildung, Wissenschaft und Forschung Referat Weiterbildung - II F Beuthstraße 6-8, Berlin Telefon , Fax [email protected] Internet: Siyasi eğitim çalışması eyalet merkezi Federal Almanya Cumhuriyeti, demokratik bir toplumdur. Ancak demokrasi bir tabiilik değildir. Bu, her nesil tarafından yeniden onaylanması ve yeniden şekillendirilmnesi gereken bir kazanımdır. Siyasi eğitim çalışması eyalet merkezi, partilerüstü bir kuruluş olup, belirli bir siyasi eğilimi desteklemeksizin demokratik angajman için çaba harcar. Çeşitli konularda yayınları ve etkinlikleri ile toplumun geniş kesimleri, gençler ve yetişkinler için bir hizmet sunar. Bunun şartı ise Almanca bilmektir. Siyasi eğitim çalışması eyalet merkezi An der Urania 4-10 (Ecke Kurfürstenstr.) Berlin Tel.: (030) / -52 Fax: (030) Internet: 55

56

57 12. Sağlık - Berlin de sağlık hizmetleri Berlin, hastaneler, klinikler, doktor muayenehaneleri, acil servisler ve bir dizi özel kuruluş ağı olmak üzere mükemmel inşa edilmiş bir altyapıya sahiptir. Bu kentte, geniş bir sağlık hizmet ağı bulacaksınız. Bilimin en güncel verilerine dayanan modern terapiler, her gün hayat kurtarıyor ve yaşamı kolaylaştırıyorlar. Almanya da yasal sağlık sigortalarında kayıtlı sigortalılar, tedavi olmak istedikleri doktoru özgürce seçme hakkına sahiplerdir. Tıbbi bakım üniteleri Berlin de uygun bir tıbbi bakım hizmeti bulmakta, örneğin uzman doktor bulmakta, Sağlık Enformasyon Servisi Ltd. Şti. nin (Gesundheits-Informations-Service GmbH) Berlin internet sağlık rehberi yardımcı olmaktadır. internet adresinde sağlık konusunda adreslerden oluşan geniş kapsamlı bir bilgi bankası bulacaksınız: Eczaneler, doktorlar, diş doktorları, hastaneler ve ambulans hizmetleri ile gözlük, işitme cihazları, ortopedi tekniği, doğum klinikleri,ebeler gibi sağlık hizmetleri. Ayrıca bakım ve özürlüler hizmetleri alanında da bilgi bulmak imkanı bulunmakta. gesundheit-berlin.de portalinde, "hemen buluverin" sloganı ile, Berlin de sağlık alanındaki adreslerin yanısıra, güncel içerikler, haberler, öneriler ve etkinlikler takvimi de sunuluyor. Bu servise her an ücretsiz ulaşmak mümkün. Branşlara göre adres ve telefon numaralarını veren telefon rehberi Sarı Sayfalara da (Gelben Seiten) bir göz atmakta fayda var. Sarı Sayfalara internet üzerinden de adresinden ulaşabilirsiniz. Yabancı doktorların adreslerini Berlin Tabipler Odası ndan sorabilirsiniz. Adres: Ärztekammer Berlin, Friedrichstr. 16, Berlin, Tel. 030/ Fax Çalışma saatleri: Pazartesi den Perşembe ye kadar saat arasında, Cuma günleri saat arasında. Telefonla talep edilmesi halinde Saat 7 den 20 ye kadar diğer bir saatte de danışma randevusu almak mümkündür. Berlin Tabipler Odası nın adresindeki internet sayfasında da yabancı doktorların listesini bulabilirsiniz. Berlin de hastane ve klinikler Berlin-Brandenburg bölgesi, Almanya nın tıp tekniği merkezlerinden biridir. Berlin hastaneleri ile özel ve üniversite kliniklerinde tedaviler, her zaman bilimin en son verilerine dayanarak yapılır. Berlin deki 69 hastanede yaak kapasitesi mevcuttur (2004 itibariyle). Ayakta tıbbi tedavi hemen hemen tüm semtlerde mümkündür. Berlin hastaneleri ile kliniklerin adreslerini yine sarı sayfalarda veya internet adresinde bulabilirsiniz. Ayrıca tedavinizi yapan doktorunuz da sizin için doğru kliniğin hangisi olduğu hakkında bilgi verecektir. 57

58 Sağlık alanında kamu kuruluşları Sağlık kontrolleri ve koruyucu önlemler, Federal Sağlık Bakanlığı nın ve Eyalet Sağlık ve Sosyal İşler Dairesi nin görev alanına dahildir. Berlin de yerleşik resmi daireler, kendilerini bir hizmet mercii olarak görürler ve özel sorunlarda yönlendirir ve aydınlatırlar. Bundesministerium für Gesundheit Dienstsitz Berlin Mohrenstraße 62 D Berlin Tel.: Fax: Internet: Landesamt für Gesundheit und Soziales Postfach D Berlin Tel.: E- Mail:[email protected] Internet: Abteilung III Einrichtungen des Gesundheits- u. Sozialwesens Oranienstraße 106 D Berlin (Kreuzberg) Leitung: Herr Kitzerow Tel.: Fax: Abt. V - Aufgaben des Gesundheitswesens Storkower Straße 97 D Berlin (Prenzlauer Berg) Leitung: Herr Lockwood Tel.: Fax: Sprechzeiten: Montag, Dienstag, Freitag: Uhr Donnerstag: Uhr und nach Vereinbarung Acil numaralar Bölüm 20.4 de Ne olur ne olmaz başlığı altında bulabilirsiniz. 58

59 13. Engelliler 13.1 Engelli insanlara destek Engelliler, günlük yaşama eşit biçimde katılabilmeleri için destek görürler. Eğer özürlü iseniz, söz konusu desteklerden yararlanabilmeniz için, ileri derecede özürlüler kimliğine müracaat etmeniz gerekmektedir. Bunun için Eyalet Sağlık ve Sosyal İşler Dairesi bünyesindeki Bakım Dairesi ne başvurunuz. Burada size diğer konularda da danışmanlık yapılır ve pek çok konuda yardım verilir. Bakım Dairesi, özürün derecesini belirler. Matbu dilekçeleri, Eyalet Sağlık ve Sosyal İşler Dairesi nin Enformasyon ve Servis Merkezi nde, hastanelerdeki sosyal hizmetler bölümlerinde, engelliler danışma merkezlerinde ve semtlerdeki vatandaşlık dairelerinde de bulmak mümkündür. İleri derecede özürlüler kimliği, Almanya nın her yerinde geçerlidir. Konuya ilişkin daha ayrıntılı bilgiyi internet adresinden ya da Berlin Bakım Dairesi nin Enformasyon ve Servis Merkezi nden alabilirsiniz. Adres: Landesamt für Gesundheit und Soziales Versorgungsamt, Info & Service Center Albrecht-Achilles-Str Berlin Tel.: Ulaşım: U7 ile Adenauerplatz durağına, 109, 110, M19, X10 numaralı otobüslerle Adenauer Platz a kadar, M 29 numaralı otobüsle Olivaer Platz a kadar, 104 numaralı otobüsle Hochmeisterplatz a kadar. Asansör mevcuttur. Özürlüler için özel taşıma hizmeti İleri derecede özürlü olan ve toplu taşım araçlarından yararlanamayan engelliler için, Berlin de kapıdan kapıya götüren ve Özürlüler için özel taşıma hizmeti adı verilen bir ulaşım sistemi kurulmuştur. Özel taşıma hizmetinden yararlanma hakkı olanlar, otobüs ve taksi hesap sisteminden yararlanma imkanına sahiplerdir. Özel taşıma hizmetinden yararlanabilmek için ön şart, ileri derecede özürlü olduğunuzun saptanmış olması ve T işaretinin tanınmış olmasıdır. Bu amaçla önce ileri derecede özürlülüğün tanınması için dilekçe vermek gerekmektedir. Tekerlekli sandalye kullananlar için evler Tekerlekli sandalyeye uygun evler, mutfak ve banyo tertibatı ile basamaksız düz giriş açısından özel olarak tasarımı yapılmış evlerdir. Sunulan mevcut ev kapasitesi, tekerlekli sandalyeye uygun sosyal konutları ve özürlülere uygun evleri içerir. Eğer böyle bir eve taşınmak istiyorsanız, aşağıdaki adrese başvurunuz: Landesamt für Gesundheit und Soziales Abteilung II Integrationsamt und Hauptfürsorgestelle Sächsische Straße Berlin Telefon: Ev arayan engellilerin kaydı burada yapılır. Bu amaçla bir ihtiyaç dilekçesi doldurmak gereklidir. Kira sözleşmesi imzalanırken, genellikle, tekerlekli sandalye kullanan gruba dahil olduğunuzun tasdik edildiği ikamet hakkı belgesi ibraz etmek gereklidir. Dilekçe formları, kırtasiyecilerden ve Konut Dairesi nden alınabilir. Dilekçenin, bölgenizdeki Konut Dairesi ne verilmesi gerekir. 59

60 13.2 İş hayatı ve Engelliler Engellilerin toplumsal ve özel yaşamlarında eşit haklara sahip olmalarını sağlamak ve bunu hayata geçirmek gereklidir. Buna, engellilerin iş yaşamına aktif katılımları da dahildir. İleri derecede özürlülerin bir işe sahip olmalarına ve bunu ellerinde tutmalarına yardım etmek için, bu insanlara ve işverenlere kişisel yardımlar ve maddi katkılar sağlanabilmektedir. İş hayatı ve Engelliler bölümünün internet sayfalarında, işten çıkarılmalara karşı yasal koruma, özel hizmetler, iş yaşamında imtiyazlar ya da yardımlar, özürlüler atölyeleri ve daha pek çok konuda bilgilenebilirsiniz. Bu sayfalarda, iş ve meslek konusunda gerek özürlüler ve gerekse işverenler için hazırlanmış çok sayıda broşürü de indirmeniz ya da sipariş etmeniz mümkün. Internet adresi: Adres: Landesamt für Gesundheit und Soziales Hauptfürsorgestelle und Integrationsamt Sächsische Str Berlin Tel.: Ulaşım: U3/ U7 ile Fehrbelliner Platz a kadar, 101 ve 104 numaralı otobüsler ile Fehrbelliner Platz durağına kadar, 115 numaralı otobüs ile Emser Platz veya Fehrbelliner Platz duraklarına kadar. Württembergische Str. 6 girişinde asansör mevcuttur Berlin Eyaleti Engelliler Sorumlusu Engelliler Eyalet Sorumlusu, bariyersiz bir Berlin kenti için uğraşır. Burada kastedilen, sadece inşaat ya da trafik bariyerleri değil, tüm bariyerlerdir. Özellikle de, okulda, meslek eğitiminde, iş piyasasında, bakımda, kültürel yaşamda ya da boş zamanlarda olmak üzere tüm toplumsal alanlarda engellileri dışlayan yapı ve tedbirlerde yansımasını bulan kafalardaki bariyerlerdir. Eyalet Eşit Haklar Yasası (LGBG), özürlü insanlara ayrımcılık yapılmasını yasaklar. Yasa, özürlülerin dışlandığına şahit olan her vatandaşın buraya başvurabilmesini açık ve seçik bir biçimde öngörür. Senatsverwaltung für Integration, Arbeit und Soziales Büro des Landesbeauftragten für Behinderte Berlin Oranienstraße 106, Berlin, (Räume E 009 bis E 011), Tel Bunun da ötesinde Berlin deki tüm bölge belediyelerinde engellilerin sorunlarıyla ilgilenen ve onların muhatabı olan özürlüler sorumluları vardır. Bölge belediyelerinin adreslerini Bölüm I.3 de bulabilirsiniz. 60

61 14. Diğer bilgiler 14.1 Tüketiciyi koruma 1. Tüketiciyi koruma merkezi (Verbraucherzentrale) Tüketiciyi koruma merkezi, tüketime ilişkin konularda en önemli muhataptır. Tüketici çıkarlarının korunması ve gerek karşılıklı görüşme yoluyla, gerekse telefon ya da mektupla bireysel danışmanlık hizmeti, bu merkezin faaliyetlerinin ana noktasını oluşturur. Başlıca görev alanları şu şekildedir: Tüketiciyi koruma: Tüketiciyi koruma merkezi bu alanda, her tür reklamasyonu iletmek, mahkeme dışı hukuki danışmanlık, kredi hukuku danışmanlığı, borç ve iflas danışmanlığı, hasta danışmanlığı, tasarruf ve yatırımcıları koruma hukuku, inşaat finansmanı, aldatma ve hileye karşı önlemler ile yasa ve kararnameler hakkında bilgilendirme konularında hizmet verir. Özel danışma hizmetleri: Tasarruf ve yatırım danışmanlığı, enerji, yakıt faturası, kiracı danışmanlığı, seyahat reklamasyonları, hasta danışmanlığı, kredi hukuku borç ve iflas danışmanlığı,sigorta meseleleri, inşaat finansmanı. Randevu için telefon numarası: Danışmanlık hizmetleri hakkında daha ayrıntılı bilgiyi doğrudan aşağıdaki adres ve telefonlardan alabilirsiniz: Verbraucherzentrale Berlin e.v. Bayreuther Str Berlin Tel.: (030) , Fax: (030) Internet: Özel danışma randevusu almak için telefon numarası: Danışma hizmetleri, ücret karşılığı verilir. Kredi hukuku ve iflas danışmanlığı ise, ücretsizdir. Telefon ile danışma hizmeti, dakikası 1.86 Euro ücret karşılığında mümkündür. 2. Kalite Standartları Vakfı (Stiftung Warentest) STIFTUNG WARENTEST, 1964 yılında Federal Hükümet tarafından birbirine benzeyen ürün ve hizmetler üzerinde karşılaştırmalı araştırma yapmak amacıyla enstitü olarak kuruldu. Bağımsız bir kurumdur. Bu nedenle de hiç kimse, neyin ve nasıl test edilmesi gerektiği konusunda talimat veremez. Vakfın görevi, piyasada şeffaflık yaratmaktır. Ayrıca tüketicileri, optimal bir bütçe idaresi, gelirin en rasyonel biçimde kullanımı ve sağlık ile çevreyi gözeten bir davranış biçimi geliştirme imkanları üzerine bilgilendirir. Ürün ve hizmetler, bilimsel yöntemlere göre incelemeye alınır. Vakıf, kendi yayınları ile, incelemelerin neticeleri hakkında kamuoyuna bilgi verir. Vakfın çalışmaları ve görevleri hakkında daha ayrıntılı bilgiyi aşağıdaki adres ve telefonlardan alabilirsiniz: Stiftung Warentest Stiftung Bürgerlichen Rechts Lützowplatz 11/ Berlin Telefon: , Telefax: Kontaktformular auf der Internetseite, Internet: 61

62 14.2 Kendi kendine yardım: Halk girişimi Berlin, binlerce inisiyatif grubu ile kendi kendine yardım alanında başkent olarak görülmektedir. Kendi kendine yardım kurumları, kamu idareleri tarafından yeterince yerine getirilmediğini düşündükleri meselelere el atarlar. Bu türden grupların pek çoğu, uzman bilgiye sahiptirler ve bu nedenle de, sosyal ve sağlık hizmetlerinin vazgeçilmez parçası haline gelmiş bulunmaktadırlar. Sağlık alanındaki kendi kendine yardım grupları, hastalıktan kaynaklanan ya da hastalığa yol açan vakalar ile başa çıkılmasının yanısıra, sağlıkta koruyucu tedbirlere kendilerini adamışlardır. Bu kuruluşlar, vatandaşların hastalıklardan korunmanın ön koşulu olan daha güçlü sorumluk bilinciyle hareket etmelerine yardımcı olurlar. Halk girişimi, toplumumuzun şekillenmesine aktif biçimde katılım ve hep birlikte sorumluluk almak anlamına gelir. Vatandaşlar, bu kentte ahenk içinde birarada yaşamanın gerekleri üzerinde kafa yorarak, bunun için sorumluluk üstlenirler. Bu durumda, şehir idaresi vatandaşlar adına karar alan tek aktör olmaktan çıkar ve angaje olmuş tüm vatandaşlar karar mekanizmalarına katılırlar. Halk girişimi, halihazırda son derece yaygın. Hemen hemen her 4 Berlinli den birisi, kendi isteğiyle fahri görevler üstlenmiş durumdadır. Güncel temsili kamuoyu araştırmaları, gönüllü olarak angaje olma oranının gittikçe daha da yükseldiğine işaret etmekteler. Canlı ve dayanışma ruhu taşıyan bir toplumun da zaten, angaje olmuş vatandaşlara ihtiyacı vardır. Gönüllü ve fahri etkinliklerin yelpazesi, komşuluk yardım ve desteğinden başlayarak, sosyal ve sağlık alanındaki görevlere ve kültürel kuruluşlarda, şehir gelişimi ve çevre korumada, sporda, sivil korumada ve afet önlemlerinde etkinliklere kadar uzanır. Kendi kendine yardım gruplarının çalışmaları ve danışma hizmetleri hakkında daha ayrıntılı bilgiyi SEKIS den alabilirsiniz. Adres SEKIS Albrecht-Achilles-Str Berlin Tel: [email protected], Internet: Halk girişimleri hakkında daha ayrıntılı bilgiye, internette adresinde eyalet web sayfasındaki BeePort da ve adresinde Berlin de Aktif Vatandaşlar portalinde ulaşabilirsiniz. 62

63 14.3 Borçlular için danışma yerleri (Schuldnerberatungsstellen) Mali darboğaza girmeniz halinde, bir borçlu danışma merkezine başvurarak, destek isteyebilirsiniz. Almanya da yaklaşık 2.8 milyon hanenin aşırı borcu bulunmaktadır. Hatta kimileri o derece borç batağına saplanıyorlar ki, bir daha borçsuz bir yaşam sürebilmenin imkansız olduğunu düşünüyorlar. Borçlular için danışma merkezleri, borca saplanmış olanlara yardım etmekte ve borçlarından kurtulma çabalarında destek vermektedirler. Almanya çapında yaklaşık 1100 borçlu danışma merkezi, mali ve kişisel açıdan dara düşen insanlara ve ailelere ücretsiz hizmet vermektedir. Bu hizmeti sağlayanlar, Alman Katolik Kilisesi (der Caritasverband), Protestan Kilisesi Diyakoz Kurumu, Alman Kızıl Haç Teşkilatı, işçi sosyal yardım dernekleri, Alman Paritet Sosyal Yardım Birliği, tüketici danışma merkezleri ve sosyal yardım daireleridir. Borçlular için danışma merkezlerinde çeşitli dallarda (sosyal hizmet, hukuk bilimi v.b.) uzman olanlar ile banka ile ilgili meselelerde Insider (içeriden öğrenen) deneyimine ama aynı zamanda da ev ekonomisi bilgisine sahip uzman personel görev yapmaktadır. Söz konusu uzman personel, hem aşırı borçlanmanın getirdiği zorlukları bilmekte hem de bunun yolaçabileceği sorunları yakından tanımaktadır. Örneğin borçlulara evsiz kalma tehlikesinde de yardım eli uzatmaktalar. Ama öncelikle yardıma muhtaç bu insanları, mali durumlarını yeniden yoluna koyabilecek duruma getirmektedirler. Bu amaçla kredi enstitüleri ve tahsilat şirketleri ile de görüşürler. Borçlular için danışma merkezlerinin adreslerini nolu hotline telefondan ve internette adresinden öğrenebilirsiniz. Federal Aile, Yaşlılar, Kadın ve Gençlik Bakanlığı (Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend), Borçlarımı ne yapacağım? adlı bir broşür çıkarmış bulunmaktadır. Söz konusu broşür, borç yapmaya başlamaktan tamamen borca saplanmaya kadar giden süreci ele alarak, bu durumda ne yapılması gerektiği, borçların nasıl kontrol altına alınabileceği ve danışma hizmetinden nasıl yaarlanılabileceği hakkında bilgiler vermektedir. Broşürde, hukuki aydınlatmalar da yapılmaktadır. Broşür, Federal Aile, Yaşlılar, Kadın ve Gençlik Bakanlığı ndan (Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend) nolu telefonu arayarak (Arama başına 0,12 EUR) veya [email protected] adresine bir göndermek suretiyle temin edilebilir. Broşür, aşağıdaki internet adresinden de indirilebilir: 63

64

65 III. Berlin de ulaşım, kültür, dinler ve boş zamanları değerlendirme imkanları 15. Berlin caddelerinde 15.1 Toplu taşım Toplu taşım araçlarını kullanmaya özen gösteriniz! Çünkü şehir içindeki hemen her noktaya hiç zahmet çekmeden toplu taşım araçları ile ulaşmanız mümkündür. Başkentin batı bölgesinde kamu taşımacılığının büyük bölümü metro (U-Bahn) ve otobüsler ile gerçekleştirilirken, kentin doğu bölgesinde taşımacılık, çoğunlukla banliyö trenleri (S-Bahn), tramvaylar (Straßenbahn / Tram) ve otobüsler tarafından yerine getirilmektedir yılında Berlin Duvarı nın yıkılmasından sonra, o tarihten önce doğu ve batı arasında kesilmiş olan ulaşım bağlantılarının pek çoğu yeniden inşa edilmiştir. Bunlar arasında U6 ve U8 hattında daha önce kapalı bulunan istasyonlar ile banliyö treni hatları yeniden açılmıştır. Berlin-Brandenburg Ulaşım Birliği (VBB) BVG, Alman Demiryolları, banliyö trenleri, Potsdam ulaşım işletmeleri ve diğer bazı büyük kuruluşlar biraraya gelerek, Berlin-Brandenburg Ulaşım Birliği ni (VBB) kurmuşlardır. Böylelikle, hiç problemsiz Berlin in civar bölgelerini de keşfetme imkanına sahipsiniz. Sefer tarifesi enformasyon: Tel.: 030/ Berliner Verkehrsbetriebe (BVG) Potsdamer Straße Berlin Tel: Fax: S-Bahn Berlin GmbH Invalidenstraße Berlin Tel: Fax: VBB Verkehrsverbund Berlin-Brandenburg GmbH Hardenbergplatz Berlin Tel: Fax:

66 15. 2 Bisiklet, Otomobil, Taksi Bisiklet kullanımı Berlin de bisiklet kullanmaya çalışın! Kentte gezinti yapmak için bisiklet son derece uygundur. Pek çok noktaya bisikletle gidilebilir ve çevreyi yeterince inceleme imkanı vardır. Çok sayıda bisiklet kiralama yerinden bisiklet kiralanabilir. Gerek kent içerisinde gerekse çevresinde pek çok bölgede bisiklet yolları vardır. Bisiklet yollarını gösteren haritaları, Alman Bisiklet Klübü (ADFC) ile kitapçılardan edinmek mümkündür. ADFC, bisiklet sürücülerinin çıkarlarını korur ve belirli servis bilgileri sunar. Bisiklet kullanırken de tüm trafik kurallarına uymak mecburidir. Tıpkı otomobilde olduğu gibi bisikletin de teknik açıdan arızasız olması gerekmektedir (farlar, frenler v.b). Çocuklar, bisiklet kullanma kurallarını okulda ya da poliste öğrenebilirler. Konuya ilişkin bilgi için: Berlin Şehir Planlama Bakanlığı (Senatsverwaltung für Stadtentwicklung) kentteki bisiklet yollarına ilişkin bir harita hazırlamıştır. Bu haritayı, internette adresinde bulabilirsiniz. Bisiklet kullan ama dikkatlice Berlin bisiklet yolu ağının genişletilmesi, 2004 adlı kitapçığı ücretsiz olarak aşağıdaki adresten de edinebilirsiniz: Senatsverwaltung für Stadtentwicklung, Info-Center Behrenstr , Berlin Tel.: (030) , Fax: (030) , SenStadt Info-Center Kitapçığın adresinize postalanması halinde posta masrafı alınır. Posta masrafının miktarını bakanlıktan öğreniniz ve kitapçığı sipariş ederken bu miktar karşılığında posta pulunu siparişınize ekleyiniz. Bisiklet rehberleri Berlin on Bike bisiklet rehberleri, metropolün en ilginç köşelerini tanıtırlar. Konforlu kiralık bisikletler ile genelde ara sokaklardan ve bisiklet yollarından giderek, bu tür bir Sightseeing, şehri alışılmışın dışında yollardan tanıma imkanı sağlar. Eski Berlin Duvarı nda düzenli turlar, Berlin e genel bakış, Nightseeing, Fun- & Club Turu... Gruplar, personel gezisine çıkanlar ve aileler için özel turlar mevcuttur. Kiralık bisikletler Alman Demiryolları, kiralık bisiklet hizmeti de vermektedir. Call a Bike servisinden, (07000) nolu telefona kredi kartı numarası ile kayıt yaptırılarak yararlanılabilir. Ardından hemen bisikletle yola düşülebilir. Başlangıç için 5 Euro ödemek gereklidir. Bisiklet taksiler Berlin in tadını bisikletten çıkarabilmek için bisiklet taksiler çok özel ve rahat bir imkan sunarlar. Bisikletler tarafından çekilen iki tekerlekli arabalar, şehrin 4 bölgesine tur yaparlar: Kurfürstendamm, Tiergarten, Potsdamer Platz ve Unter den Linden. Bireysel turlar da mümkündür. Tur fiyatları: Kişi başına 2.50 Euro dan itibaren (küçük tur), büyük turlarda kişi başına 7.50 Euro (30 dak. tek başına gezinti); Önceden rezervasyon yapmak için her gün saat :00 arasında 0172/ nolu telefona müracaat. 66

67 Otomobil kullanımı Ehliyet Almanya ya geldiğiniz tarihten itibaren 6 ay süreyle yabancı ehliyetiniz ile motorlu araç kullanabilirsiniz. Bu sürenin bitiminde, Alman ehliyeti almanız gerekmektedir. Bu nedenle, giriş yaptığınız tarihten itibaren 6 ay içerisinde ehliyet dairesine başvuruda bulunmanız gerekir. Müracaat sırasında size elinizdeki ehliyetin Alman ehliyetine çevrilip çevrilemeyeceği, bir sınava girmek zorunda olup olmadığınız veya yabancı ehliyetinizin tercümesini ibraz etmeniz gerekip gerekmediği hakkında bilgi verilecektir. Alman ehliyetine başvuru tarihinde, elinizdeki yabancı ehliyetin daha geçerliliğini koruyor olması gerekmektedir. Şayet ehliyetinizi Avrupa Birliği ülkelerinden birinde ya da İzlanda, Norveç veya Liechtenstein da almış iseniz, bu durumda, kural olarak, yeniden sınava girmenize gerek duyulmadan ehliyetiniz Alman ehliyetine çevrilir. Eğer hemen otomobil kullanmak gibi bir niyetiniz yoksa, o takdirde, ehliyet çevirme başvurusunu 3 yıl içerisinde yapmanız gerekmektedir. Şayet ehliyetinizi bir başka ülkeden almış iseniz (üçüncü ülkeler), motorlu araçlar teknik imtihan merciinde teorik ve direksiyon sınavına girmek zorundasınız. Bu, ancak bir sürücü kursu kanalıyla yapılmak zorundadır. Ehliyete ilk kez kez müracaat edenler için öngörülen sürücü kursunda teorik ve direksiyon dersi görme zorunluluğu ise bu durumda gerekli değildir. Yabancı ehliyetin Alman ehliyetine çevrilmesi için müracaat yeri: Führerscheinbüro (Fahrerlaubnisbehörde / Personenbeförderung) Landesamt für Bürger- und Ordnungsangelegenheiten Referat Fahrerlaubnisse, Personenbeförderung und Güterbeförderung, III C Puttkamerstr.16 18, Berlin Telefon: (030) Verkehrsverbindungen : U6 (Kochstr.), Bus 129 Alman ehliyetine müracaat dilekçesini bölgenizdeki muhtarlıklara da verebilirsiniz. Bölge belediyelerinin adreslerini Bölüm I.3. de bulabilirsiniz. Otomobil klüpleri ve teşkilatları Farklı hizmetler veren çok sayıda trafik teşkilatı bulunmaktadır. Bazıları, yolda otomobili arızalanan üyelerine yardım hizmeti verip, özel seyahat sigortaları yaparken, ADAC (Alman Otomobil Klübü) ve ACE (Avrupa Otomobil Klübü ), en büyük trafik teşkilatlarıdır. VCD (Alman Trafik Klübü), tren yolcuları ile bisiklet sürücülerinin de çıkarlarını koruyarak, bu hedef kitleye hizmetler sunar. Trafik klüplerinin internet adresleri şu şekilde: Otomobilin ya da motorsikletin trafiğe açtırılması ya da kapatılması türünden motorlu araç işlemleri, Berlin deki 2 ayrı ruhsat dairesinde yapılır. 67

68 Adresleri: 1. Kraftfahrzeugzulassungsbehörde Standort Hohenschönhausen Landesamt für Bürger- und Ordnungsangelegenheiten Referat Kraftfahrzeugzulassung Ferdinand-Schultze-Str. 55, Berlin Telefon: (030) , FAX: (030) Ulaşım: Otobüs 294, Tramvay M6, M 17, 16, 27 Ücretsiz park yerleri mevcuttur. 2. Kraftfahrzeugzulassungsbehörde Standort Berlin Friedrichshain-Kreuzberg Landesamt für Bürger- und Ordnungsangelegenheiten Referat Kraftfahrzeugzulassung Jüterboger Str Berlin Telefon: Santral: (030) , FAX: (030) Ulaşım:: Otobüs 104, 341 Motorlu araç ruhsat dairelerinin çalışma saatleri Pazartesi: Salı: Çarşamba: Perşembe: Cuma: saatleri arasında Bilgi almak için aşağıdaki gün ve saatlerde servis telefonunu arayabilirsiniz: Pazartesi Çarşamba Perşembe Cuma Berlin-Lichtenberg motorlu araç ruhsat daire için önceden randevu da alabilirsiniz. Taksi seferleri Berlin de sizi yaklaşık taksi bekliyor. Taksi durakları genelde, büyük otellerin yakınlarında veya görülmeye değer turistik yerlerin civarında bulunurlar. İstediğiniz taksi durağını telefon kulübelerinden doğrudan arayabileceğiniz gibi, bir taksi çağırma santraline de telefon edebilirsiniz. Telefon numaralarını sarı sayfalarda bulabilirsiniz. Berlin de taksi tarifeleri Taksi tarifesi, tüm taksi şirketleri için bağlayıcıdır. Taksimetrenin hareket eder etmez açılması mecburidir, aksi takdirde bir kaza halinde sigorta sorumluluk üstlenmez. Sabit miktar: 3.00 Euro Normal tarife: 0-7 km arasında: km başına 1.58, 7 km den itibaren kilometre başına 1.20 Taksiyi yoldan çevirirseniz, kısa mesafelerde (2 kilometrenin altında ve 10 dakikadan daha kısa süren mesafelerde) sadece 3.50 ödenir. Berlin şehir sınırları dışına ve Schönefeld e yapılacak seferlerde fiyat, müşteri ile taksi şoförü arasında pazarlıkla belirlenebilir. 68

69 16. Berlin de dinler Toplumun büyük bölümü, dini açıdan bağlı olmasa da, Berlin, dinler açısından büyük çeşitlilik arzetmektedir. Berlinliler in yüzde 23.4 ü Protestan Kilisesi ne, yüzde 9.1 i ise Roma Katolik Kilisesi ne aittir. Yaklaşık kişi İslam a inanırken, bu sayı, nüfusun yüzde 5,9 unu oluşturur. Musevi toplumu, son 10 yılda özellikle eski Sovyetler Birliği nden göç edenler sayesinde ikiye katlanmış durumdadır. Halen Berlin Musevi Cemaati nin üyesi bulunmaktadır. Hindu ve Budist dini toplulukları da kentte temsil edilmektedirler Hıristiyan kurumlar Internationaler Konvent Christlicher Gemeinden in Berlin und Brandenburg e.v. Bu internet portalinde Berlin ve Brandenburg daki hıristiyan kiliseleri, yabancı dildeki ve ortodoks cemaatleri hakkında kapsamlı bir dizin bulacaksınız Protestan Kilisesi Evangelische Kirche Berlin-Brandenburg-schlesische Oberlausitz Kirchlicher Beauftragter für Ausländerarbeit Georgenkirchstraße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Katolik Kilisesi Erzbistum Berlin Erzbischöfliches Ordinariat Berlin Niederwallstr Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: - Berlin Başpiskoposluğu Katolik Piskoposluk Konseyi Yabancılar Göç Kültürlerin Ortak Yaşamı Komisyonu Französische Str Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Yunan-Ortodoks Kilisesi Kirchengemeinde Himmelfahrt des Herrn Mittelstr

70 12167 Berlin Telefon: Rus-Ortodoks Kilisesi Christi-Auferstehungs-Kathedrale Hohenzollerndamm Berlin Telefon: Musevi kuruluşlar Jüdische Gemeinde zu Berlin Fasanenstr Gemeindezentrum Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Sosyal işler servisi Özellikle oturma izni meselelerinde sosyal ve hukuki danışmanlık ile tazminat talepleri de dahil olmak üzere dilekçe yazımında destek Joachimstaler Straße Berlin Telefon: Telefax: Integrationsbüro Fasanenstraße Berlin Telefon: Telefax: Jüdische Volkshochschule Berlin Fasanenstraße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Jüdischer Kulturverein Berlin e.v Oranienburger Straße 28/ Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Israelitische Synagogen-Gemeinde - Adass Jisroel - zu Berlin Körperschaft des öffentlichen Rechts, gegr Tucholskystraße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] 70

71 Women s International Zionist Organization for an Improved Israeli Society, WIZO Gruppe Berlin e. V Fasanenstr Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Zentralrat der Juden in Deutschland Leo-Baeck-Haus Postfach Berlin Telefon: Telefax: Internet: [email protected] Zentralwohlfahrtsstelle der Juden in Deutschland Treffpunkt Hatikva Oranienburger Str Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: İslami kuruluşlar Der Deutschsprachige Muslimkreis Berlin e. V - DMK Drontheimer Straße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: IBMUS - Initiative Berliner Muslime c/o Inssan e. V. Gitschiner Str Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Inssan für kulturelle Interaktion e. V Gitschiner Str Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: 71

72 Interkulturelles Zentrum für Dialog und Bildung e. V Drontheimer Straße 32 a Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Islamische Föderation in Berlin e. V Boppstraße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] oder [email protected] Internet: oder Islamische Gemeinschaft deutschsprachiger Muslime Berlin und Freunde des Islam e. V. Gesslerstr Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Islamisches Kulturzentrum der Bosniaken in Berlin e. V Adalbertstr Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Landesverband der Islamischen Kulturzentren Berlin e. V Lindower Straße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Muslimische Akademie in Deutschland Kaiserdamm Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Türkisch-Islamische Union der Anstalt für Religion - DITIB Wiener Straße Berlin Telefon: Telefax: İnternet sayfasında iletişim formu Internet: 72

73 Kulturzentrum Anatolischer Aleviten e. V Waldemarstraße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Die Muslimische Mission Ahmadiyya Anjuman Isha'at Islam Lahore Brienner Str Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Ahmadiyya - Muslim Gemeinde Berlin Bait-ul-Malik (Name der Moschee) Meteorstraße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Budist kuruluşlar Buddhistische Gesellschaft Berlin e. V Wulffstr Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Buddhistisches Zentrum Berlin der Karma Kagyü Linie Grunewaldstr. 18 Fabrika binası Berlin Telefon: Telefax: Bilgi hattı: [email protected] Internet: Buddhistisches Zentrum Berlin-Mitte der Karma Kagyü Linie Milastr. 4, im Turm 3. und 4. OG Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Das Buddhistische Haus-Frohnau Edelhofdamm Berlin Telefon: Telefax:

74 Internet: Tibetisch Buddhistisches Zentrum Berlin e.v Habsburger Straße Berlin Telefon: Telefax: Internet: Hindu kuruluşlar Sri Ganesha Hindu Tempel e. V Rollbergstraße Berlin Telefon: , , , [email protected] Internet: Sih dini Sikh Gemeinde Berlin Gurdwara Sri Guru Singh Sabha Berlin e.v Kögelstraße Berlin Telefon: [email protected] Internet: Bağımsız dünya görüşüne sahip kuruluşlar Deutscher Freidenker-Verband e. V. Landesverband Berlin Postfach Berlin [email protected] Internet: Humanistischer Verband Deutschlands Landesverband Berlin e.v. Wallstraße Berlin Telefon: Telefax: [email protected] Internet: Internationaler Bund der Konfessionslosen und Atheisten e. V Landesverband Berlin-Brandenburg Postfach Berlin [email protected] Internet: Berlin deki inanç grupları hakkında daha ayrıntılı bilgiyi aşağıdaki internet adresinde bulabilirsiniz: 74

75 17. Medya Yazılı basın Almanya da aralarında ihtisas dergilerinin de yer aldığı yaklaşık yazılı basın organı bulunmaktadır. Alman ve uluslararası basın organlarını, en kapsamlı biçimde tren garlarındaki gazetecilerde ve kentin turistik merkezlerinde bulmak mümkündür. Belli başlı yayınlar ve yerel baskıları, hemen hemen tüm gazete bayilerinden ve süpermarketlerden satın alınabilir. Radyo / Televizyon Bir radyo ya da televizyona sahip olmak durumunda, Ücret Kesim Merkezi ne (kısaca GEZ) radyo televizyon vergisi ödenmek zorundadır. GEZ için kayıt formlarını, pek çok tasarruf sandığından (Sparkasse) veya bankalardan edinebilirsiniz. Radyodan olduğu gibi televizyondan da yabancı dilde yayınları takip edebilirsiniz. Burada sadece RBB nin ve Berlin Açık Kanalı nın yayınlarını sıraladık: RBB Radio multikulti Masurenallee Berlin Telefon: , Telefax: [email protected], Internet: Alıcı frekansı: Anten ile 96,3 MHz, Berlin kablo şebekesi üzerinden 91,6 MHz Radio multikulti, bizde ve diğer yerlerde kültürlerin birarada yaşamına ilişkin bilgiler veren kültürel çeşitlilik radyosudur. Almanca ve diğer 19 dilde yapılan yayın sayesinde, sadece Berlin de değil yerkürenin her köşesine bir seyahata çıkılır. Senegal den Rap, Finlandiya dan karelce müzik, flamenko, Klezmer müziği ya da Merengue, kısacası tüm stillere burada yer vardır. Offener Kanal Berlin Voltastraße Berlin Telefon: , Telefax: [email protected], Internet: Alıcı frekansı: Anten ile 97,2 MHz, Berlin kablo şebekesi üzerinden 96,2 MHz Medienanstalt Berlin-Brandenburg Kleine Präsidentenstr Berlin Telefon: , Telefax: [email protected], Internet: Berlin-Brandenburg Yayın Kurumu, Berlin ve Brandenburg eyaletlerinin ortak eyalet yayın kurumudur. Berlin-Brandenburg Yayın Kurumu, Berlin ve Brandenburg da özel radyo ve televizyon programlarının izni ve kontrolünün yanısıra, radyo-televizyon hizmetlerinin genişletilmesi için çaba harcar. 75

76 18. Kültür ve boş zamanları değerlendirme 18.1 Gastronomi: Berlin de yeme-içme Berlin, uluslararası gastronomi alanında yüksek standarda sahip bulunmaktadır. Kentte yerleşik bir dizi birinci sınıf restoran, müşterilerini leziz mutfakları ile cezbetmektedirler. Gastronomi alanında faaliyet gösteren farklı uluslardan yaklaşık lokanta, restoran, cafe, bar, meyhane, İtalyan lokantaları ve publar, damak tadıyla yemeğe davetiye çıkartmaktalar. Hamburger, Döner ve Berlin in ünlü Curry sosisi gibi Fast-Food un çeşitli türlerini de, tüm şehire yayılmış ayaküstü restoranlarda bulmak mümkün Berlin de alışveriş Berlin in alışveriş dükkanları ile dolu caddeleri, Shopping-Center ve pazarları, Shoppingarzusunu cezbeden her şeyi sunmaktalar. Kurfürstendamm, kentin yeni hareketli bölgelerinden Potsdamer Platz (Potsdam Meydanı) ve Spandau banliyösüne kadar uzanan artık gelenekselleşmiş Friedrichstraße (Friedrich Caddesi),en sevilen ve tanınan merkezlerdir. Sıradışı dizayner ürünlere veya trenddeki Secondhand giysilere düşkün olanlar, Prenzlauer Berg veya kentin orta bölgesine düşen Hackescher Markt taki butiklerde aradıklarını bulabilmektedirler. Berlin in haftada bir kurulan pazarlarında ya da bitpazarları ile sanat pazarlarında dolaşmak her zaman başlı başına bir olaydır. Berlin pazarları ve sokak ve halk şenlikleri hakkında ayrıntılı bilgilere, internet adresinden ulaşılabilir. Pazarların listeleri, Eyalet Ekonomi, Çalışma ve Kadın Bakanlığı (Martin-Luther-Straße 105, Berlin, Tel: , Faks: ) tarafından, bölge belediyelerinin ekonomiden sorumlu şubeleri ile işbirliği içerisinde yayınlanmaktadır. Bu listelerin posta yoluyla gönderilmesi de talep edilebilir. Listelerin posta yoluyla gönderilmeleri ancak siparişe 0.56 posta pulu (matbu posta olarak) eklenmesi ile mümkündür. Berlin alışveriş rehberi Berlin Tourismus Marketing GmbH şirketi ile Berlin Sanayi ve Ticaret Odası nın (IHK ) güncel alışveriş rehberi, başkentin sayısız alışveriş merkezini içermektedir. Rehber, Berlin ziyaretçilerine, mağazaların çalışma saatleri, Tax Free alışverişleri ve daha pek çok önemli nokta hakkında sürekli güncellenen bilgileri ile kentte iyi bir alışveriş için yol göstermektedir. Rehber in sloganı ise şöyle: Moda olanlar, moda olmaktan çıkanlar, kitaplar, sanat eserleri ve antikalar, takı ve aksesuarlar, el sanatları ve tüm dünyadan enfes mezeler: Berlin de yok, yok. Güncel alışveriş rehberi, Almanca ve İngilizce olarak BTM postalama servisi DVG üzerinden edinilebiliyor: Tel.: Faks:

77 18.3 Etkinlikler: Müzeler, Tiyatrolar, Sinema kenti Berlin Berlin de etkinlikler Berlin de, yılın her gününde yaşanacak bir olay var. Konserler, partiler, balolar, uluslararası film ve tiyatro şenlikleri, ünlü kültür ve bilim geceleri kadar programda yer almaktalar. Dünya çapında eşi görülmemiş bir imkanlar dünyası bu. Berlin de müze ve galeriler Berlin deki 174 müzede, Nofretete büstünden tedilere, tarih öncesi çağların taş keskilerinden günümüz sanatına kadar, tüm insanlığın kültürü biraraya toplanmış durumdadır. Bu geniş birikim, düzenlenen büyük sergilerle her seferinde yeniden görücüye çıkmaktadır. Müzeler Gecesi Müzeler Gecesi, 2007 yılında Berlin de 11. yılına basıyor. Müzeler Gecesi, ziyaretçilere, yeni müzeler keşfetme imkanı veriyor. Ne de olsa kentte 170 in üzerinde müze bulunmakta ve Berlin, daha pek çok kenti aynı şekilde Müzeler Gecesi düzenlemeye özendirmiş kent olma özelliğini taşıyor. Kış ve yaz için farklı ağırlık noktaları gözönüne alınarak yılda iki kez saat arasında BVG nin yaklaşık 60 müze otobüsü ile çeşitli müzelere seferler yapılır. İlk Müzeler Gecesi nde sadece 12 müze yer alırken, 17. si düzenlenen Müzeler Gecesi nin programında tam 80 müze, sergi ve geçici sanat projeleri yer aldılar. Müzelerde ziyaretçiler, sadece sergilere ilişkin tanıtım programına katılmakla kalmayıp, her tür kültürel etkinliği birarada yaşama imkanına sahip olmaktalar. Konserler, performans gösterileri, okumalar, konferanslar, boyamalar, filmler ve daha pek çok etkinlik, her zevke uygun heyecan verici bir program yelpazesi sunuyor. Fantezi dolu Catering hizmetleri ise, misafirlerin damak tadına hitap etmekte. Kişi başına normali 12 Euro, indirimlisi ise 8 Euro olan kombi biletin içerisinde, toplu taşım araçlarından bedava yararlanma, gece boyunca tüm tesis ve etkinliklere giriş ücreti ve enformasyon kitapçığını içermektedir. Shuttle-Services otobüslerine, uzman personel eşlik etmektedir. Programa ilişkin ayrıntılı bilgiyi web sayfasında, özel hazırlanmış program kitapçığında ve müze önerileri newsletter ında sergilerde bulabilirsiniz: Berlin de tiyatro ve konserler Almanya`nın en büyük tiyatro ve orkestra kenti, eğlence ve kültür tadı açısından her gün müthiş zengin örnekler sunuyor. Berlin in kültür manzarası, her zevke uygun imkanlarla dolu: Tiyatro metropolü Berlin, devlet tiyatro sahnelerinden profesyonel Off tiyatrolara, 12 çocuk ve gençlik tiyatrosuna, Potsdamer Platz daki yeni müzikal tiyatroya ve amatör ansambleye kadar 300 ün üzerinde tiyatroya sahip bulunuyor. Halkı en çok çekenler arasında, Friedrichstadt Palası (Friedrichstadtpalast), Batı Tiyatrosu (Theater des Westens), unter den Linden Devlet Operası (Staatsoper unter den Linden), Alman Operası ( Deutsche Oper), Kış Bahçesi Varyetesi (Wintergarten Varieté) ve Kurfürstendamm Tiyatrosu (Theater am Kurfürstendamm) yer almaktadır. Sahneler, en zengin örnekleriyle yılda 3.5 milyon tiyatro seyircisini ağırlamaktadırlar. Yabancı dildeki tiyatrolar Yabancı dilde tiyatro yapan tiyatro grupları da mevcut olup, bu gruplardan bazılarının kendine ait sahnesi bulunmamaktadır ve seyyar tiyatro yapmaktadırlar. Bilgi almak için ilgili büroya başvurmak yeterlidir. Tiyatrom (Kendi sahnesi var) Türkçe eserler - Alte Jakobstr Berlin Tel.:

78 Friends of Italian Opera (Kendi sahnesi var) İngilizce eserler - Fidicinstr Berlin Tel.: Russisches Theater Berlin (Kendi sahnesi var) Rusça eserler - Knaackstr Berlin Tel.: Platypus Theater (Kendi sahnesi yok) Gençler için İngilizce eserler - Büro: Markgrafenstr. 87, Berlin, Tel.: Out to lunch (Kendi sahnesi yok) Simon Newby Potsdamer Str Berlin Tel.: Müziksel Highlight Üç opera, Berlin Flarmoni Orkestrası başta olmak üzere 8 senfoni orkestrası, 10 oda orkestrası, yaklaşık 880 koro, 4 hür opera ansamblesi ve her tür ve stilde çok sayıda müzik grubu. Eşsiz kültür manzarası UNESCO tarafından dünya kültür mirası ilan edilen orta bölgedeki müze adası ile Daniel Libeskind tarafından tasarımı yapılan Musevi Müzesi, tüm dünyadan ziyaretçileri çekmektedir. Sanat galerileri Her gün biraz daha gelişen galeriler, sanat hizmetlerini bütünlerken, 200 özel galeri ve günlük 260 sergi, sonsuz ilham ve keyif veriyor. Sinema ve film kenti Berlin Berlin, 97 sinema ile, ülke genelinde, nüfusa oranla en çok sinemaya sahip olan kent özelliğini taşımakta. Her yıl 12 milyon sinema izleyicisi, şehirdeki film sektörünün çekiciliğini belgelemeye yetiyor. Berlin, toplam 13 sinema kompleksi ile yeni bir neslin film ihtiyacına ayak uyduruyor koltuk kapasitesi ile yaklaşık 128 beyaz perde, günde binlerce sinema izleyicisine modern bir sinema tadı yaşatıyor. Berlin de uluslararası film festivalleri Uluslararası Berlin Film Festivali Berlinale, her yıl tüm dünyadan film sektörüne emek verenleri ve sinemaseverleri Berlin e çekiyor. Berlinale, Potsdamer Platz a taşındığında, konuklar, bu son derece modern yapıya hemen hayran kaldılar. Potsdamer Platz da tüm dünyanın gözlerinin üzerine çevrildiğı klasik ikili stilde yer kapasiteli Renzo Piano imzasını taşıyan müzikal tiyatro, Berlinale Palası idi. Fuar ve kongreler Şehir, mükemmel fuarları, uluslararası etkinlikleri ve forumlarıyla Global Business, Consumer ve tüm dünyadan ziyaretçilere ev sahipliği yapmaktadır. Berlin Fuarı nın en önemli etkinlikleri, Uluslararası Telsiz Sergisi IFA, Berlin Uluslararası Turizm Fuarı ITB, Berlin Uluslararası Yeşil Hafta Fuarı Grüne Woche, Berlin Uluslararası İnşaat Fuarı bautec, Berlin-Brandenburg Uluslararası Havacılık ve Uzay Sergisi ILA ve HomeTech Berlin dir. Bunun dışında Uluslararası Ulaşım Teknolojisi Fuarı InnoTrans ve Uluslararası Meyve ve Sebze Pazarlama Fuarı FRUIT LOGISTICA, bilgilendirici iletişim ve bağlantı kurma imkanları sağlamaktadırlar. Berlin, uluslararası kongre merkezi (ICC Berlin) ile de, çok fonksiyonlu konferans ve seminer yerleri sunmaktadır. Daha ayrıntılı bilgiyi, internette şu adreslerde bulabilirsiniz: Yerel ve günlük gazetelerden de güncel etkinliklere ilişkin bilgi alma imkanı vardır. 78

79 18.4 Spor Sporun, Berlin gibi çokkültürlü bir şehirde, uyum aracı olarak önemli bir işlevi bulunmaktadır. Farklı milliyetlerden insanların beraberce antrenman yapmaları, Berlin in gündelik yaşamının bir parçasıdır. Berlinliler, spora oldukça düşkündür. Yaklaşık üyeye sahip tam dernek bulunmaktadır Berlinli ise, dernekler dışında düzenli biçimde spor yapmaktadır. Gerek şehir, gerekse çevresi, örneğin su sporları, binicilik, paraşütle atlama, golf, yelken ve motorlu uçuş sporları gibi boş zamanlarda yapılabilecek çok çeşitli spor imkanları sunarlar in üzerinde spor tesisi hizmete açıktır. Berlin her yıl önde gelen spor müsabakalarına ev sahipliği de yapmaktadır, örneğin Alman Futbol Birliği DFB'nin futbol kupa finalleri, Uluslararası Hafif Atletizm Spor Şenliği (ISTAF), Berlin Maratonu, Yüzme dalında FINA dünya kupası ve bisiklet yarışları pistinde Berlin 6 gün maratonu yılında Berlin de hız pateni şampiyonası yapılacak ve 2009 yılında da Berlin ilk kez olmak üzere Hafif Atletizm Dünya Şampiyonası na sahne olacaktır. Olimpiyat Stadyumu Berlin Olimpiyat Stadyumu, IAAF 2009 Hafif Atletizm Dünya Şampiyonası yanısıra, Hertha BSC nin kendi sahasında federal lig maçları, DFB kupa finalleri ve Uluslararası Hafif Atletizm Spor Şenliği nin (ISTAF) müsabaka yeridir. Burada ayrıca üst düzey kilise ve kültür etkinlikleri de düzenlenir. Velodrom Velodrom, Berlin in en büyük etkinlik salonlarından biridir. Burada, spor, konser ve şov alanlarında önde gelen etkinlikler düzenlenir. Velodrom da 250 metre uzunluğunda bir bisiklet yarış pisti kuruludur ve dünyanın en hızlı bisiklet yarış pistlerinden biri olarak bilinir. Max Schmeling Salonu Max Schmeling Salonu, basketbol federal lig klübü Alba Berlin in ve federal hentbol liginden Reinickendorfer Füchse nin kendi sahasındaki maçları, Eyalet Dans Sporu Birliği Turnuvaları, boks müsabakaları ve büyük konserler için kullanılır. Berlin deki yüzme havuzları Berlin, su sporlarına düşkün olanlar ve boş zamanlarını sporla geçirmeyi sevenler için ideal koşullar sunar. 39 açık ve 62 kapalı yüzme havuzu ile bu alanda yeterli imkan mevcuttur. Berlin ve çevresinde golf ve pist sporları sahaları Berlin gibi bir metropolde yeşil spor meraklıları, memnun edilebiliyor. Golf, spor dalı olarak, civarda yer alan çok sayıda tesis ve şehir içindeki küçük tesislerle, Berlin de tamamen etable olmuş durumdadır. Berlin deki buz sporları tesisleri Başkent, kış hava koşullarından bağımsız çok sayıda buz pateni imkanı sunar. Berlin Buz Hokeyi profesyonelerinin antrenmanları da kısmen halka açık yapılarak, meraklılarına seyretme imkanı verir. Berlin deki buz pistleri, her saat hizmet verirler. At yarışları sporu Trabrennbahn Mariendorf Adresse: Berliner Trabrenn-Verein e.v., Mariendorfer Damm , Berlin Tel.: +49 (030) Fax.: +49 (030) , [email protected], Internet: 79

80 Galopprennbahn Hoppegarten Adresse: Union Klub von 1867, Goetheallee 1, Dahlwitz-Hoppegarten, Tel.: , Fax: , Jogging ve Walking Berlin, hafif koşu ve tempolu yürüyüş için de güzel alanlar sunar. Eyalet Şehir Planlama Bakanlığı, bu konuda Berlin hareket halinde: Berlin in içinde en güzel Jogging ve Walking alanları, 2004 adlı ücretsiz bir broşür yayınlamış bulunmaktadır. Broşürü aşağıdaki adresten edinebilirsiniz: Senatsverwaltung für Stadtentwicklung Info-Center, Behrenstr , Berlin Tel.: (030) , Fax: (030) Çalışma saatleri: Pazartesi Perşembe saat10.00 dan ya kadar Cuma saat dan e kadar Berlin deki spor merkezleri, spor dernekleri ve spor müsabakalarına ilişkin daha ayrıntılı bilgi ve broşürleri aşağıdaki adresten edinebilirsiniz: Infopunkt der Senatsverwaltung für Inneres und Sport Klosterstraße 47 D Berlin Tel.: Fax: [email protected] Landes Sportbund Berlin und der Sportjugend Berlin Jesse-Owens-Allee Berlin Tel.: Fax: Internet: 80

81 18.5 Civardaki dinlenme yerleri Berlin in park, orman ve göllerinin sayısına şaşırıp kalacaksınız. Berlin den başka hiç bir büyük şehirde bu kadar fazla yeşil alan yoktur. Farklı büyüklükte ve biçimde düzenlenmiş ve farklı çağlardan gelen park ve bahçeler, meydanlar ve yeşil alanlar, kentin çehresini belirlemektedir. Farklı büyüklükte ve biçimde düzenlenmiş ün üzerinde yeşil alan ve meydan, şehirde çok çeşitli dinlenme imkanları sunmaktadır. Ormanlar, parklar, küçük bahçeler ve yol kenarlarındaki sayıları in üzerindeki ağaçlar, Berlin i yemyeşil bir kent haline getirmektedirler. Ilık yaz akşamlarında Grunewald de, Charlottenburg Sarayı nın bahçesinde gezintiye çıkanlar veya Domäne Dahlem açık hava tarım müzesinde sarkık karınlı domuzları okşayanlar, yaklaşık 3.4 milyon nüfuslu koca bir metropolde yaşadıklarını bazen neredeyse unuturlar. Berlin in merkezinde büyük kent parkı Tiergarten (Hayvanat bahçesi) yer almaktadır. Gerçi burada artık bugün pek hayvana rastlamak mümkün değil ama bunun yerine, hiç değilse sıcak günlerde, çok çeşitli milletlerden piknik yapan büyük aileleri, romantik bir gölü ve Neuer See gölü kenarında büyük bira bahçesine sahip cafeyi bulmak mümkün. Semtlerdeki çok sayıda park da vakit geçirmek için ideal. Örneğin, Friedrichshain Halk Parkı (Volkspark Friedrichshain), Marzahn da Japon ve Çin bahçelerine de sahip Dünya Bahçeleri (Gärten der Welt) ve Britz Bahçesi (Britzer Garten) ( gibi. Berlin den Havel ve Spree akmaktadır. En önemli kanallar Teltow ve Landwehr kanallarıdır. Kentin yüzde 6.6 sı sudan, yaklaşık yüzde 18 i ormandan ve yüzde 11.5 u dinlenme sahalarından oluşurken, yüzde 5 ten fazlası da tarım alanı olarak kullanılmaktadır. Berlin, her mevsimde yürüyerek, bisikletle ya da tekne ile gezinti ve dinlenme imkanı sunar. Örneğin Müggel gölü ve küçük Müggel dağları, Pfauen Adası ve Schwanenwerder, Havelchaussee boyunca uzanan koylar veya Grunewald avcı sarayı, görülmeye değer yerlerden bazıları. Ve buz gibi soğuk kış günlerinde Schlachten veya Krumme Lanke gölü üzerinde insanlar buz pateni kayarlarken, karlarla kaplı Berlin ormanlarında ve yeşil sahalarında sadece kızak kaymak değil, aynı zamanda kayak yapmak bile mümkündür. Glienick Köprüsü nün diğer tarafında Potsdam yer almaktadır ve oradan Sanssouci Sarayı ile parkı bir adımlık mesafededir. Fontane nin izini sürerek, Spree ormanı ya da Rheinsberg Sarayı gibi Berlin in çevresinde daha pek çok gezinti mekanı bulmak mümkündür. Eyalet Şehir Planlama Bakanlığı, internet sayfasında yeşil alanlar ve dinlenme sahaları hakkında ayrıntılı bilgi vermektedir. Bazı yeşil alanlar, özellikle boş zamanları değerlendirme imkanları ve ulaşılabilirlik durumları açısından hem yazı hem de resimlerle tanıtılmaktadır. Bunun yanısıra tarihi koruma altına alınmış yeşil alanlar ile botanik bahçesi, hayvanat bahçesi veya Friedrichsfelde hayvanat bahçesi gibi özel yeşil alanlara ilişkin bilgi de edinebilirsiniz. Eyalet Şehir Planlama Bakanlığı ayrıca, pek çoğu ücretsiz olan broşürler de yayınlamaktadır. Bazı yayınları sadece kitapçılardan veya yayınevleri üzerinden edinmek mümkündür. Bu yayınlara ilişkin bilgileri internet adresinden veya aşağıdaki adresten edinebilirsiniz: Senatsverwaltung für Stadtentwicklung Info-Center, Behrenstr , Berlin Tel.: (030) , Fax: (030) [email protected] Çalışma saatleri: Pazartesi Perşembe saat10.00 dan ya kadar Cuma saat dan e kadar 81

82 18.6 Hayvanat bahçeleri, Akvaryum Bir şehir İki hayvanat bahçesi İki Almanya nın birleşmesinden sonra Berlin, iki hayvanat bahçesine sahip oldu. Politikacıların hepsi, bunların korunması ve birbirlerini bütünlemeleri konusunda hemfikirdiler. Bu yolda bugüne kadar süren sıkı bir işbirliğinin temelini oluşturan bir işbirliği anlaşması imzalandı. Bu anlaşmayla, her iki hayvanat bahçesinin de karakteristik özelliklerini korumaları ve genişletmeleri öngörülmektedir: Bir yandan çok sayıda hayvan barınağı ve büyük bir akvaryuma sahip şehir içindeki hayvanat bahçesi, diğer yandan büyük ağıllara sahip ve geniş bir alana yayılan park. Bu iki hayvanat bahçesinin, halihazırda barındırdıkları mevcut hayvanlarla, çeşitlilik ve az rastlanırlık açısından dünyanın başka hiçbir şehrinde eşi yoktur. Berlin-Friedrichsfelde hayvanat bahçesi (Tierpark) Avrupa nın en büyük ve en güzel hayvanat bahçesi Berlin-Friedrichsfelde hayvanat bahçesi, noel ve yılbaşı da dahil olmak üzere, yılın 365 günü yakından ve uzaktan gelen ziyaretçilere açıktır. 150 hektar alan üzerine kurulu eşi benzeri görülmemiş bir açık hayvanat bahçesini görme imkanına sahipsiniz. Toynaklılar için geniş sahalar, kaz, ördek ve flamingolar için geniş sulu alanlar ile birbirinden ilginç heybetli barınaklar sizi bekliyor (Kedigiller familyasından vahşi hayvanlar ve tropik kanatlılar için Alfred Brehm barınağı, filler, gergedanlar ve deniz perileri için Dickhäuter barınağı, kolibri-timsah barınağı ile Afrika primatları barınağı). Yılanların yer aldığı bölümü ziyaret etmeniz halinde, Avrupa nın en kapsamlı zehirli yılan koleksiyonunu göreceksiniz. Yenilikler ise, Asya ve Avrupalı dağ hayvanları ile Japon makaklar için bölümler. Hayvanat bahçesini tarihi açıdan en ilginç kılan ise, şimdi müze olarak ziyarete açılan kuzey ve güney girişleri tarihi olarak restore edilmiş Friedrichsfelde Sarayı dır. Adres: Tierpark Berlin-Friedrichsfelde Am Tierpark 125, Berlin Toplu taşım araçları ile ulaşım yolu: U5 metrosu, 26, 27, 28 nolu tramvaylar, 296, 396 numaralı otobüsler ile doğrudan "Tierpark" durağına ulaşabilirsiniz. Günlük bilet fiyatları: Yetişkinler: 11,- İndirimli gruplar: Üniversite öğrencileri (Geçerli sömestr kimliği ile) Meslek okulu öğrencileri (Resimli ve geçerli öğrenci kimliği ile) 8,00 İşsizler (İlgili kimlik ibrazı/onay belgesi ile) Sivil askerlik hizmeti yapanlar ve askerlik yükümlüleri (İlgili kimlik ibrazı ile) Çocuklar: 3-15 yaş arası Öğrenciler: 16 yaşından itibaren (Geçerli öğrenci kimliği ile) Sosyal yardım alanlar (İlgili kimlik ibrazı ile) Kör ve ileri derece özürlüler (% 100) ile onların refakatçıları 5,50 82

83 Açılış-Kapanış saatleri: Gişe açılışı: her gün 9.00 dan itibaren Gişe kapanışı: Ocak Şubat Mart Nisan Eylül Ekim Kasım Aralık Aralık Ziyaret süresi: Gişe kapandıktan 1 saat sonrasına kadar Zoologischer Garten Berlin Dünyanın en fazla tür içeren hayvanat bahçesi Berlin hayvanat bahçesi, şehrin batısında yeşil bir cennet gibidir. Günümüzde dünyanın türler açısından en zengin hayvanat bahçesidir yılında Prusya Kralı Friedrich Wilhelm IV. tarafından açılan bu hayvanat bahçesi, Almanya nın bu türden ilk hayvanat bahçesi olma özelliğini taşıyordu. Yıllanmış ağaçları ve resimsi akarsuları ile 35 hektar alan üzerine kurulu hayvanat bahçesinde, egzotik stilde inşa edilmiş tarihi hayvan barınakları, sualtı pencereli su aygırı barınağı ve fok-penguen tesisi gibi en modern tesislerle yanyana yer almaktadır. Berlin hayvanat bahçesinde yerin altında bile görülecek bir yer var ki, o da, Avrupa nın en nadir gece hayvanları barınakları. Adres: Hardenbergplatz 8, Berlin, Tel Açılış-Kapanış saatleri: Pazartesi Pazar İlkbahar dönemi: , Yaz dönemi: , Kış dönemi: , Aquarium Berlin Akvaryum, başlı başına bir dünya. 3 kata yayılmış bu akvaryumda sadece balıklar değil, sürüngenler, kurbağagiller, böcekler ve omurgasızlar da yaşamaktadır. Burada, dünyada ilk kez olmak üzere içine girebilen bir timsah barınağı da bulunmaktadır. Budapester Straße Berlin Açılış-Kapanış saatleri: Pazartesi den Pazar a kadar, tüm yıl boyunca Giriş ücretleri: Hayvanat bahçesi için günlük bilet Yetişkinler Üniversite öğrencileri, Meslek okulu öğrencileri, İşsizler, Sivil askerlik hizmeti yapanlar ve askerlik yükümlüleri Çocuklar: 3-15 yaş arası 16 yaşından büyük öğrenciler, (Öğrenci kimliği), Sosyal yardım alanlar Akvaryum günlük bileti Yetişkinler Üniversite öğrencileri, Meslek okulu öğrencileri, İşsizler, Sivil askerlik hizmeti yapanlar ve askerlik yükümlüleri Çocuklar: 3-15 yaş arası 16 yaşından büyük öğrenciler, (Öğrenci kimliği), 12,00 EUR 9,00 EUR 6,00 EUR 12,00 EUR 9,00 EUR 83

84 Sosyal yardım alanlar 6,00 EUR Hayvanat bahçesi /Akvaryum için kombi bilet Yetişkinler Üniversite öğrencileri, Meslek okulu öğrencileri, İşsizler, Sivil askerlik hizmeti yapanlar ve askerlik yükümlüleri Çocuklar: 3-15 yaş arası 16 yaşından büyük öğrenciler, (Öğrenci kimliği), Sosyal yardım alanlar 18,00 EUR 14,00 EUR 9,00 EUR Hayvanat bahçesi için küçük aile bileti Hayvanat bahçesi/akvaryum için kombine küçük aile bileti (1 yetişkin ve 15 yaşın altında 3 çocuk) Hayvanat bahçesi için büyük aile bileti Hayvanat bahçesi/akvaryum için kombine büyük aile bileti (2 yetişkin ve 15 yaşın altında 3 çocuk) 20,00 EUR 30,00 EUR 32,00 EUR 45,00 EUR 84

85 IV. Uzun vadeli uyum 19. Berlin deki ikametinizin devamı için gerekli hukuki bilgiler 19.1 Oturma hakkı Size burada sadece temel bilgileri verebiliriz. Uyum ve Göç Sorumlusu, oturma hakkına ilişkin en güncel bilgileri adresindeki internet sayfasında sunmaktadır. Bunun dışında Federal İçişleri Bakanlığı da, adresindeki internet sayfasında özellikle de adresindeki sıkça sorulan sorular (FAQ) bölümünde oturma hakkı konusunda ayrıntılı bilgi vermektedir. Diğer önemli bilgileri Yabancılar Dairesi nin adresindeki internet sayfasında bulmanız mümkündür. Oturma izni konusunda Avrupa Birliği vatandaşları, Avrupa Ekonomik Bölgesi vatandaşları, İsviçre vatandaşları ve onların aile fertleri için diğer yabancılardan farklı kurallar geçerlidir. 1 a) İmtiyazlı olmayanlara oturma hakkı İkamet amacı Farklı nedenlerle oturma izni alabilirsiniz: a) Eğitim amacıyla Örneğin yüksek öğrenim veya dil kursu b) Çalışma amacıyla Serbest ya da bir işyerine bağımlı olarak c) Devletler hukukundan doğan, insani ya da siyasi nedenlerle - Örneğin mülteci olarak d) Aile birleşimi kapsamında - Örneğin eş ve çocukların getirilmesi veya e) Yasalarca öngörülen özel oturma hakları kapsamında - Örneğin reşit olmadan önce Almanya da yaşamış olan yabancıların geri dönüş hakkı Oturma izni türü Oturma izni (Aufenthaltserlaubnis) sürelidir ve belirli ikamet amaçları için verilir. Oturma izninin süresi de bu amaca göre belirlenir. Her oturma izninde, bu iznin sahibinin çalışıp çalışamayacağı yazar. Yerleşim izni (Niederlassungserlaubnis ) ve AB sürekli oturma izni süresizdir ve çalışma hakkını da kapsar. Süre ve mekan olarak sınırı yoktur ve belirli koşullar altında siyasi faaliyetlerin yasaklanması veya ikamet halinin sınırlandırılması dışında başka ek şerhler konamaz. Oturma izni için temel koşullar Bir oturma izni alabilmek için öncelikle kural olarak aşağıda sıralanan temel koşulları yerine getirmiş olmanız gereklidir: a) Geçerli bir pasaport ya da yerine geçebilecek bir kimliğe sahip olmanız gerekir. b) Geçiminiz temin edilmiş olmalıdır. Yani, devlet yardımına ihtiyaç duymaksızın, geçim masraflarınızı ve hastalık sigortanızı kendiniz karşılayabilmelisiniz. c) Kimliğiniz ve uyruğunuz belli olmalıdır. d) Sınırdışını gerektirecek bir neden bulunmamalıdır. e) İkametiniz, Federal Almanya Cumhuriyeti nin çıkarlarını olumsuz etkileyemez ve tehlikeye düşüremez. f) Gerekli vize ile giriş yapmış olmanız ve oturma izni için ölçü alınan bilgileri daha vize başvurusunda vermiş olmanız mecburidir. 85

86 g) Şahsınıza yönelik giriş ya da ikamet yasağı mevcut olamaz. h) Oturma izni almaya hakkınızın olması dışındaki durumlarda, bir engel teşkil edebilecek, henüz yürümekte olan iltica davanız olamaz. 1 b) Avrupa Birliği vatandaşları ile diğer imtiyaz sahiplerinin ikameti Avrupa Birliği vatandaşları, her zaman istediği bir AB ülkesine giriş yapmak, orada istediği yerde kalmak (Serbest dolaşım hakkı/ Freizügigkeitsrecht) ve kendi koyduğu amaçlar doğrultusunda oraya yerleşmek (Yerleşim özgürlüğü/ Niederlassungsfreiheit) hakkına sahiplerdir. AB vatandaşı olmayan Avrupa Ekonomik Bölgesi vatandaşlarına, serbest dolaşım hakları açısından AB vatandaşları ile aynı haklar tanınmıştır. AB serbest dolaşım kuralları, pek çok noktada İsviçre vatandaşları için de geçerlidir. AB Serbest Dolaşım Yasası, serbest dolaşım hakkı olan AB vatandaşlarını belirler. Bu, serbest çalışanlar veya bir işyerine bağımlı olanlar, hizmet götüren ya da hizmet görenler, üniversite öğrencileri, bir işte çalışmayanlar için geçerlidir. Ancak, tarihinde Avrupa Birliği ne girmiş olan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin vatandaşları için, burada çalışmak istedikleri takdirde, serbest dolaşım ve yerleşim hakkı açısından sınırlamalar mevcuttur. İşçilerin, serbest dolaşım hakları için bir AB çalışma iznine sahip olmaları gereklidir ve bu çalışma izninin kararı yetkili iş ajansı tarafından verilir. İş aramak veya mesleki eğitim amacıyla Almanya da 3 ay kalmak isteyen birlik vatandaşlarının da serbest dolaşım hakkı vardır. İşi olmayan birlik vatandaşları, emekliler ve üniversite öğrencileri, giriş yapmak ve burada ikamet etmek hakkına, ancak yeterli bir hastalık sigortasına sahiplerse ve kendi başlarına geçimlerini temin edebileceklerse sahip olabilirler. Yukarıda sıralanan AB ülkeleri vatandaşlarının aile fertleri, aynı şekilde AB Serbest Dolaşım Yasası kapsamındadır. Serbest dolaşım hakkına sahip olanlar ve onların bir AB ülkesinin vatandaşı olan aile fertleri, resen hemen ücretsiz olarak süresiz oturma izni belgesi alırlar. Bu belge, temel olarak ikamet sırasında vatandaşlık dairesi tarafından düzenlenir. Bir AB ülkesinin vatandaşı olmayan serbest dolaşım hakkına sahip aile fertleri için, resen 6 ay içerisinde AB ülkeleri vatandaşlarının aile fertleri için düzenlenen oturma kartı verilir Alman vatandaşlığına geçiş Alman vatandaşlığını talep etme hakkına, serbest dolaşım hakkına haiz birlik vatandaşları, bir Avrupa Ekonomik Bölgesi ülkesinin vatandaşları, yerleşim iznine ve belirli bir amaç için verilmiş oturma iznine haiz olanlar, sahiptir. Alman vatandaşlığına geçme imkanından, eğitim amaçlı ya da bir takım insani nedenlerden dolayı oturma izni almış olanlar, yararlanamazlar. Talep üzerine vatandaşlık (Anspruchseinbürgerung) için koşul, 8 yıllık yasal ve mutat ikamettir. Ancak, eğer başarılı bir şekilde bir uyum kursuna katılmış iseniz, 7 yıllık yasal ve mutat ikamet de, talep üzerine vatandaşlık için yeterlidir. Özel uyum performansı gösterilmesi halinde (iyi lisan bilgisi) bu süre, 6 yıla indirilebilir. 86

87 V. Acil durumlarda yardım 20. Kriz hizmetleri 20.1 Aile içi şiddet Ailede ve hayat arkadaşlıklarında şiddet, toplumun her katmanında ve her kültürde var olan bir olgudur. Yaşı, eğitim düzeyi, dini ve milliyeti ne olursa olsun, kadınlar ve çocuklar, bu şiddete maruz kalmaktadırlar. Kadınları tehdit edenler, dövenler, cinsel açıdan kötü muamele edenler, onlara arkadaşları ve tanıdıkları ile görüşmeyi yasaklayanlar ve onları maddi açıdan kendilerine bağımlı tutanlar, son derece normal aile babaları, kocalar ve hayat arkadaşlarıdır. Utanma duygusu ya da büyük korku, bu durumdaki kadınları, yardım ve destek istemekten alıkoyar. Yabancı kadınlar için kötü muameleden kurtulma imkanı, genellikle, hala evliliğe bağlı ve bu nedenle de tam anlamıyla sağlam olmayan oturma izni, çalışma izninin olmaması ve maddi zorluklar nedeniyle bir kat daha zordur. Kadınların, kendileri ve çocukları için kendi ayakları üzerinde durabilen bir yaşam perspektifi geliştirebilmek endişesi, çok büyüktür. Bu nedenle, göçmen kadınlar için uygun psikososyal ve adli yardımlar, özel önem taşır. Tam da böyle bir kriz döneminde kendi ana dilinde güven duyarak anlaşabilmek, önemlidir. Hotline ve sığınılabilecek yerler BIG-Hotline her gün saat arasında aranabilir: Tel BIG-Hotline (Berlin Aile İçi Şiddete Karşı Müdahale Projesi), fiziki ya da ruhsal şiddete maruz kalan kadınlar için telefonla danışma hizmeti verir. İstenirse, anonim de kalınabilir ve isim vermek gerekmez. Bu servisin elemanları, gerekli bilgiler verirler ve sığınılabilecek yerler için aracılık ederler. İhtiyaç halinde, bireysel görüşmeler için tercüman da görevlendirilir. Hotline, bu servisi, kadınların özel ya da sosyal çevresinden olan kişilerin yanısıra resmi makamlara, sosyal kuruluşlara ve kurumlara da verir Kadın sığınma evleri (Frauenhäuser) ve benzeri kuruluşlar Berlin deki 6 kadın sığınma evinin kapıları, kendisinin ve çocuklarının korunmasına ihtiyaç duyan kadınlar için gece ve gündüz açıktır. Kadın sığınma evlerine sığınmak, kadınlara, şiddetten kurtulmak, içinde bulunduğu durumu sükunetle gözden geçirmek ve yeni perspektifler yaratmak imkanını verir. Sığınma evlerinde çalışan personel, her kadına şahsi durumunun açıklığa kavuşması yolunda bireysel danışma hizmeti ve destek verir. Kadın sığınma evlerinde farklı milliyetlerden ve farklı dilleri konuşan kadınlar, görev yaparlar. Bunun da ötesinde görevliler, sığınmak zorunda kalan her kadının kendi ana dilinde derdini anlatma imkanına sahip olması amacıyla, tercümanlarla sürekli işbirliği içinde çalışmaya özen gösterirler. Kadın sığınma evlerinde anonim ve ücretsiz olarak barınılır. 2.Otonom kadın sığınma evi Tel Otonom kadın sığınma evi Tel Otonom kadın sığınma evi Tel Bora kadın sığınma evi Tel Caritas kadın sığınma evi Tel Interkültürel kadın sığınma evi Tel Aile içi şiddete maruz kalan göçmen kadınlar için kılavuz Berlin Ekonomi, Çalışma ve Kadın Bakanlığı ile işbirliği içerisinde, BIG (Berlin Aile İçi Şiddete Karşı Müdahale Projesi) bünyesinde oluşturulan göçmen kadınlar çalışma grubu tarafından, aile içi şiddete maruz kalan göçmen kadınlar için bir kılavuz hazırlandı. Kılavuzun seçilen bölümlerinin tercümesi, Arapça, İngilizce, Fransızca, Polonyaca, Rusça, Sırp-Hırvatça, İspanyolca, Taylandca, Türkçe ve Vietnamca olarak edinilebilir. 87

88 Kılavuzu, Berlin Senatosu Uyum ve Göç Sorumlusu, Potsdamer Straße 65, Berlin adresinden (çalışma saatleri için Bölüm 4 e bakınız), nolu telefonu arayarak ya da internette adresinden PDF olarak indirmek suretiyle edinebilirsiniz Çocuklar ve gençler için kriz merkezleri Zor durumdaki çocuk ve gençler için çocuk, genç kız ve genç erkeklere acil yardım merkezi 24 saat boyunca uğrak yeri olarak hizmet vermektedir. Danışma hizmeti ve barındırma gönüllülük bazında yapılmaktadır. Kriz merkezlerinde barınma imkanları, süreyle kısıtlıdır. Bu nedenle, zor durumda olan çocuk ve gençler için hangi perspektiflerin mümkün olabileceğinin, vakit kaybetmeksizin açıklığa kavuşturulması gerekir. Çocuklar için acil yardım: Çocuklar için acil yardım merkezinde 14 yaşına kadar olan çocuklara, her türlü bürokrasiden uzak bir biçimde, hemen barınma yeri verilir. Çocuğun ailesi, görevliler tarafından durumdan haberdar edilir. Sosyal danışmanlar, ebeveynler ile de kriz toplantısı yapar, danışma hizmeti verirler. Çocuklar, kendi başlarına da acil hizmet merkezine başvurabilirler. Adres: Gitschiner Str. 48/49, Berlin, Tel.: Genç kızlar için acil yardım: Genç kızlar için acil yardım merkezi, cinsel şiddete maruz kalan yaş arasındaki genç kız ve kadınlara danışma ve geçici barınma imkanı verir. Adres: Mindener Straße 14, Berlin, Telefon: Gençler için acil yardım (Jugendnotdienst): Gençler için acil yardım merkezi, zor ya da acil durumda olan yaş arasındaki genç kız ve erkeklere yöneliktir. Yerinde danışma ve kısa süreli barınma hizmeti verir. Adres: Mindener Straße 14, Berlin, Telefon Çocukları koruma yardım hattı numaralı çocukları koruma yardım hattı, çocukların ihmal edildikleri ya da onlara şiddet uygulandığı şüphesine düşen her vatandaşın arayabileceği bir numaradır. Yardım hattına 24 saat ulaşılabilmektedir. Gelen her ihbarda yetkili danışman, bir tehlike tahmini yapar ve buna göre gerekli koruma önlemlerini uygulamaya koyar. 88

89 20.4 Ne olur ne olmaz- Acil yardım numaraları ve acil yardım hizmetleri Genel imdat telefonları Polis 110 İtfaiye 112 Ambulans 112 üzerinden Kriminal polis, Danışma Trafik imdat telefonları ACE Arıza yardımı ADAC Arıza yardımı , Mobil: ADAC Seyahat Telefonu ADAC Kurtarma helikopteri 110 oder 112 Doktor imdat telefonları Zehirlenme durumlarında danışma merkezleri Zehirlenme acil servisi Zehirlenme imdat telefonu (sadece yetişkinler için) Sigorta doktorları yardım servisi Sigorta diş doktorları acil servisi Diş doktorları gece acil servisi Kamu hizmeti müşteri servisleri Gaz: GASAG Arıza giderme servisi Su: Arıza giderme servisi Telefon: Telekom arıza bildirim Radyo/Telsiz arızaları Ulaşım müşteri servisleri BVG Müşteri servisi (saat 6-23 arası) Alman Demiryolları otomotik sefer tarifesi bilgileri Funkturm otobüs garı Kredi kartları imdat telefonu (Kaybolma halinde) Çek kartları imdat telefonu (Kaybolma halinde) , Sosyal imdat telefonları merkezleri Tehlikeye düşen izinciler için Hotline Berlin kriz hizmeti Kadınlar için kriz merkezi telefonu: Pzt. + Prş. saat 10-12, Sa, Çrş, Cu saat arası Cmt, Pzr saat arası LARA Kriz ve danışma merkezi Tecavüze uğraya kadınlar için Hotline (BIG) Saldırıya uğrayan eşcinseller için telefon (Mann-O-Meter Derneği) Çocuk acil yardım Gençlik acil yardım Genç kızlar için acil yardım Çocukları koruma yardım hattı BerlinÇocuk Esirgeme Kurumu Kilise telefon danışma Suç eylemlerine maruz kalanlar için danışma merkezi Weißer Ring Derneği Mağdurlar için imdat telefonu Kayıp eşya / Bulunan eşya BVG Kayıp eşya bürosu Potsdamer Str Alman Demiryolları kayıp eşya bürosu Merkezi kayıp eşya bürosu Platz der Luftbrücke

90 Willkommen in Berlin Berlin e hoşgeldiniz Herausgeber: Der Beauftragte des Berliner Senats für Integration und Migration Übersetzung ins Türkische: ABC-Global GmbH Belgin Mungan Copyright 2008 Der Beauftragte des Senats von Berlin für Integration und Migration ISBN: