PLAST K BORU SEKTÖR RAPORU

Transkript

1 PLAST K BORU SEKTÖR RAPORU DI T CARET ARA TIRMA SERV MELTEM DURAN MART 2005

2 NDEK LER SAYFA NO 1. ÜRÜN TANIMI VE KAPSAMI Ürün Tan ve Çe itleri Gümrük Tarife Numaralar Plastik Borular n Kullan m Alanlar ve Avantajlar 2 2.SEKTÖRÜN GEL VE POTANS YEL Dünyada Plastik Boru Sektörünün Durumu Türkiye de Plastik Boru Sektörünün Durumu 4 3.SEKTÖRÜN GÜNCEL DURUMU Kapasite Durumu Üretim Tüketim stihdam 8 4. DI T CARET Türkiye den Plastik Boru hracat Türkiye ye Plastik Boru thalat 10 5.SEKTÖRÜN SORUNLARI 14 6.ÜRÜN LE LG YASAL DÜZENLEMELER 15 7.TE KLER Yat m Te vik Belgeleri 16 FAYDALI ADRESLER 18 KAYNAKÇA 18

3 TABLOLAR L STES TABLO 1 TABLO 2 TABLO 3 TABLO 4 TABLO 5 TABLO 6 TABLO 7 TABLO 8 TABLO 9 TABLO 10 TABLO 11 TABLO 12 TABLO 13 1 KM UZUNLU UNDAK BORUDA OLU AN HASAR SAYISI TÜRK YE DE SERT BORU VE HORTUMLARIN (ET LEN POL MERLER NDEN OLANLAR) ÜRET M M KTARI VE DE ER TÜRK YE DE SERT BORU VE HORTUMLARIN (PROP LEN POL MERLER NDEN OLANLAR)ÜRET M KTARI VE DE ER TÜRK YE DE SERT BORU VE HORTUMLARIN (V L KLORÜR POL MERLER NDEN OLANLAR)ÜRET M KTARI VE DE ER TÜRK YE DE SERT PLAST K BORULAR VE BA LANTILARININ (PVC) ÜRET M M KTARI VE DE ER TÜRK YE DE BORU (YUMU AK PLAST K) ÜRET M KTARI VE DE ER TÜRK YE DEN PLAST K TÜP, BORU VE HORTUM HRACATI TÜRK YE N N PLAST KTEN TÜP, BORU, HORTUM HRAÇ ETT BA LICA ÜLKELER TÜRK YE YE PLAST KTEN TÜP, BORU VE HORTUM THALATI TÜRK YE N N PLAST KTEN TÜP, BORU, HORTUM THAL ETT BA LICA ÜLKELER AB ÜLKELER N N PLAST K TÜP, BORU VE HORTUM HRACATI AB ÜLKELER N N PLAST K TÜP, BORU VE HORTUM THALATI YILLARINDA LAST K-PLAST K SEKTÖRÜNDEN BORU KONUSUNDA VER LM YATIRIM TE K BELGELER GRAF KLER GRAF K 1 GRAF K 2 TÜRK YE DEN PLAST KTEN TÜP, BORU VE HORTUM HRACATI TÜRK YE N N PLAST KTEN TÜP, BORU, HORTUM THALATI 10 11

4 1. ÜRÜN TANIMI VE KAPSAMI 1.1. Ürün Tan ve Çe itleri Maddenin en küçük yap ta olan atomlar n bir zincirin halkalar gibi birbirine ba lanarak olu turdu u büyük molekül yap sentetik maddelere plastik denilmektedir. Plastik terimi genelde sanayide kullan lan bir terimdir, bilimsel olarak polimer ile ayn anlama gelmektedir. Plastikler temel olarak üç gruba ayr lmaktad r; Termoplastikler Termoset plastikler Polimer ala mlar Termoplastikler, p tekrar so utuldu unda eski eklini alabilen plastiklerdir. Termoset ise p so utuldu unda eski eklini alamamaktad rlar. Kullan m amac na göre kat lan kimyasal maddeler plastiklere de ik özellikler kazand rmaktad r. Plastik boru sektöründe farkl amaçlarla kullan lmak üzere de ik hammaddelerden boru üretilmektedir. Bu hammaddelerden baz lar a da yer almaktad r; - Polietilen - Polibutilen - Polipropilen - Polivinil Klorür - Çapraz ba polietilen - Acrylonitrile-Butadiene-Stiren Kaynak; Plastik Boru Sektör Ara rmas, TO Gümrük Tarife Numaralar Plastikler ve mamulleri 39. fas lda yer almaktad r. Plastik borular, uluslararas ticaretin artlar na uygunluk sa lanmas amac yla dünyaca kabul gören bir sistemle fland lm olup gümrük tarife numaralar a da yer almaktad r; 1

5 39.17 Plastikten hortumlar, borular ve ba lant elemanlar (man on, nipel, dirsek, flan lar vb.) Sert borular ve hortumlar Etilen polimerlerinden olanlar Propilen polimerlerinden olanlar Vinil klorür polimerlerinden olanlar Di er plastiklerden olanlar Di er Borular ve Hortumlar Esnek borular ve hortumlar 1.3. Plastik Borular n Kullan m Alanlar ve Avantajlar Genel olarak plastik borular n en çok kullan ld alanlar unlard r; 1. ebeke Sistemleri - Do algaz ta ma sistemleri - Temiz ve at k su ta ma sistemleri - S cak su ve jeotermal su ta ma sistemleri 2. Tar msal Sulama - Bas nçl sulama sistemleri - Ya murlama sulama sistemleri - Damla sulama sistemleri - Yar aç k su iletim sistemleri - Derin kuyu borular - Sondaj borular - Drenaj borular - Sera tma borular 3. Is tma Sistemleri - Folyolu plastik borular - Kalorifer tesisat sistemleri - Yerden tma sistemleri 2

6 Plastik Boru Kullan n Avantajlar Günümüzde geli mi ülkelerin do algaz, içme suyu ve kanalizasyon sistemlerinde kullan lan borular n yüzde 95'i plastik esasl r. Metal boru sistemlerinin gerek malzeme, gerekse montaj i çili inin yüksek olu u, kullan m s ras nda kar la lan problemlerin çoklu u ve k sa ömürlü olmalar yüzünden metalik borular yerlerini her geçen gün h zl bir biçimde plastik sistemlere b rakmaktad r. 1 km. uzunlu undaki bir hatt n metal ve plastik sistemlerle dö enmesi durumunda boru hatlar nda olu mas olas hasar say metalik boruda plastik borunun iki kat ndan çoktur. TABLO: 1 1 KM UZUNLU UNDAK BORUDA OLU AN HASAR SAYISI Hasar Nedeni Metalik Boru Plastik Boru Paslanma hasar Dö eme esnas nda hasar olu umu Mekanik hasarlar ar dan zorlama sonucu olu an hasarlar Di er hasarlar TOPLAM HASAR Kaynak: Pipelife ( 2.SEKTÖRÜN GEL VE POTANS YEL 2.1. Dünyada Plastik Boru Sektörünün Durumu Dünyada bugün itibariyle tüm boru kullan n y ll k art n %4 civar nda oldu u tahmin edilmektedir. Buna kar k gelecek dönemlerde plastik boru kullan ndaki art n %7 ye kadar ç kmas beklenmektedir. Bu art dünya üzerinde bölgesel ticaret hareketlerine ba olacakt r. Bölgesel olarak at k su, drenaj, do al gaz da m ebekelerinin yenilenmesi veya ilk olarak in as n ba lamas sektöre hareket getirecektir. Avrupa, Nafta ve geli mekte olan Asya ülkelerinde alt yap yat mlar büyük bir plastik boru pazar n olu mas sa layacakt r. Özellikle Avrupa Birli i ne yeni kat lan veya kat lma a amas ndaki ülkelerin AB den alacaklar ve 3

7 altyap modernizasyonu için kullan lacak krediler bu pazar n geli mesinde etken olacakt r. Dünyada su kaynaklar n giderek azalmas ve bu kaynaklar n verimli kullan ve da için yap lacak çal malar, etkin ileti im a lar n kurulmas Avrupa da tedarik ebekelerinin kurulumu plastik boru sektörüne pazar yaratacak ve bu de en ihtiyaçlar sektördeki AR-GE çal malar na yön verecektir. Dünyada plastik boru sektörünün ba ka bir önemli beklentisi de Afrika ve Ortado u bölgelerindeki altyap iyile tirmeleri, do algaz ve petrol üretiminin artmas na ba olarak do acak taleplere ba olacakt r. Ayn ekilde Orta Asya ülkelerinde üretilen petrol ve do algaz n da dünya pazarlar na ula abilmesi için kurulacak boru hatlar bu pazar n i hacmi bekledi i konular aras ndad r. Plastik borular Avrupa k tas n tamam nda ülkelerin co rafi yap lar nda uyumlu hammadde kullan yla, at k su hatlar ndaki yüksek s zd rmazl k ve esneklik özelli i ile piyasay ele geçirmi durumdad r. Fransa da ve spanya da PVC li boru hatlar ; Finlandiya, Almanya, talya ve ngiltere de polietilenli boru hatlar ; Danimarka ve sveç te polipropilenli boru hatlar kullan yayg nd r Türkiye de Plastik Boru Sektörünün Durumu Plastik, bak r, çelik, beton, asbest, alüminyum ve demir gibi malzemelerle imal edilen ürünlerin olu turdu u Türkiye boru pazar nda ya anan rekabet son h yla sürmektedir. Birbirlerinin pazarlar ndan pay kapmaya çal an gruplar, bu rekabeti tetiklemektedir. Pazar kaybeden gruplar ise kendilerine yeni pazarlar bulmak için çal malar ba ka alanlara yönlendirmektedir. Halen bu rekabetten en kârl ç kan alan n ise plastik sektörü oldu u gözlenmektedir. Özellikle geçmi y llarda altyap çal malar nda s kça kullan lan beton borular art k yerlerini plastik borulara rakmaktad r. Plastik borular, do algaz yat mlar nda da paylar giderek artt rmaktad r li y llarda sulama borular nda ba layan dönü üm ve de 1995 ndan bu yana konut tesisatlar nda kullan lan çelik borular n tamamen plastik boruya dönü mesiyle çelik boru üreticileri bu iki alan plastik boru üreticilerine rakmaktad r. Beton borular art k, su ta mac ndaki yerini yava yava plastik boruya terk ederken, içme suyu projelerinde giderek daha geni bir kullan m miktar na kavu an cam takviyeli plastik (CTP) borular ise cazibesini giderek yükseltmektedir. CTP borular su projelerinde ivmesini artt rmaktad r. Korozyon kar nda dayan kl, uzun ömürlü olmas, kolay ve h zl dö enmesi gibi nitelikleriyle CTP borular 4

8 üreticilerin dikkatini çekmeye ba lam r. Ürün içme suyu, sulama, kanalizasyon, ya mur suyu de arj ve at k su projeleri alan nda uygun bir kullan m alan bulmaktad r. Özellikle 2000 li y llarla beraber altyap çal malar nda beton borunun, s hhi tesisatlarda ise galvaniz borunun yerini alarak sektörde di er ürünlere göre büyük bir gösteren plastik borular n, pazar büyüklü ünün 1 milyar dolar oldu u tahmin edilmektedir. Tesisat, tar m ve altyap projelerinin pek çok alan nda kullan lan plastik borular n y ld n yükselmeye ba lad dönem ise 1999 y nda ya anan Marmara depremi olmu tur. Plastik borular n esneklik ve dayan kl k nitelikleri, depremden daha az zarar görmesini beraberinde getirirken, takip eden dönemde kullan m oran nda da önemli bir art sa lanm r. Ayr ca uzun ömürlü olmas, iç içe geçirilip ta nabilmesi ve hijyenik olmas gibi etkenler de plastik boru sektörünün geli mesinde önemli rol oynam r. Özellikle in aat sektöründe kullan m alan artt ran plastik borunun pazar pay art devam edecek gibi görülmektedir. Kullan lar taraf ndan plastik boru sistemlerinin çelik ve beton borulara tercih edilmeye ba lanmas plastik sektörünün de ik alanlar nda faaliyet gösteren firmalar n da plastik boru üretimine girmeleri sonucunu do urmu tur. Çelik boru üretiminde önde gelen firmalar n h zla plastik boru pazar na girdi i görülmektedir. 3. SEKTÖRÜN GÜNCEL DURUMU 3.1. Kapasite Durumu Örgütsüzlük nedeniyle net verilerin ortaya konamad plastik boru sektöründe son 10 y ll k geli im grafi i sürmektedir. Özellikle s hhi tesisatlarda ve ana boru hatlar nda plastik borunun di er boru türlerine göre rekabetten kârl ç kt görülmektedir. Yakla k tonluk üretim kapasitesine sahip olan plastik boru kapasitesinin %75 i kullan labilmektedir. Plastik ile beraber boru sektörü bir bütün olarak de erlendirildi inde kapasite kullan na ili kin veriler sa kl olarak bilinmemektedir. Plastik boru sektöründe kapasite kullan m oranlar n tespitini sa layacak bir uygulama yap lamamaktad r. Bunun sebebi sektörde yer alan kurulu lar n tam bir envanterinin olmamas ve plastik sektörünün de ik gruplar nda çal an pek çok firman n ayn anda plastik boru sektöründe de üretim yapmas r. 5

9 3.2. Üretim 1998 y nda plastik boru üretiminde miktar olarak (ton) bir önceki y la göre %29 art, 1999 y nda % 4 dü ya anm r. A da yer alan tablolarda y istatistikleri yer almakta olup sert borular ve hortumlar içersinde en fazla vinil klorür polimerlerinden olanlar n üretildi i görülmektedir. TABLO: 2 TÜRK YE DE SERT BORU VE HORTUMLARIN (ET LEN POL MERLER NDEN OLANLAR) ÜRET M M KTARI VE DE ER YIL ÜRET M (TON) DE ER (M LYON TL) Kaynak: D E TABLO:3 TÜRK YE DE SERT BORU VE HORTUMLARIN (PROP LEN POL MERLER NDEN OLANLAR) ÜRET M M KTARI VE DE ER YIL ÜRET M (TON) DE ER (M LYON TL) Kaynak: D E 6

10 TABLO: 4 TÜRK YE DE SERT BORU VE HORTUMLARIN (V L KLORÜR POL MERLER NDEN OLANLAR) ÜRET M M KTARI VE DE ER YIL ÜRET M (TON) DE ER (M LYON TL) Kaynak: D E TABLO: 5 TÜRK YE DE SERT PLAST K BORULAR VE BA LANTILARININ (PVC ESASLI) ÜRET M M KTARI VE DE ER YIL ÜRET M (TON) DE ER (M LYON TL) Kaynak: D E TABLO: 6 TÜRK YE DE BORU (YUMU AK PLAST K) ÜRET M M KTARI VE DE ER YIL ÜRET M (TON) DE ER (M LYON TL) Kaynak: D E 7

11 Devlet statistik Enstitüsü verilerine göre 2004 y itibariyle üretim yapan i yeri say ; etilen polimerlerinden olan sert borularda 12, propilen polimerlerinden olan sert borularda 7, vinil klorür polimerlerinden olan sert borularda 11, sert plastik borularda (PVC) 19, yumu ak plastik borularda ise 5 dir Tüketim Plastik boru kullan 1990 l y llarda yükselmeye ba lam r. Özellikle Marmara, Ege, Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinde yap lan in aatlarda plastik borular n korozyona dayan kl çok önemli bir avantajd r. Boru pazar nda plastik boru kullan art göstermektedir. Plastik borunun tüketiminin art nda depremlerin pay büyüktür. Çünkü depremlerde plastik borular esnekliklerini kan tlam lard r. Sektördeki art n bir di er nedeni de plastik borularda uzun boylarda üretim yap lmas ve s zd rma niteli inin maksimize edilmesidir. Türkiye de plastik ürünlerin kullan m bilincinin artmas na ra men henüz geli mi ülkelerin tüketim h zlar na ula lamam r. Yurtiçi talebin net olarak rakamsal verilerine sektörde tam olarak ula lamamakla birlikte plastik borularda en fazla hammadde olarak kullan lan polipropilen ve polivinilklorürün Avrupa da tüketiminin her y l %5 civar nda artt, bu maddelerden Türkiye de üretilen borular n ihracat n her y l %3 civar nda artt göz önüne al nd nda tüketimin artan bir ilim gösterdi i görülmektedir stihdam Plastik boru pazar giderek büyümektedir. Pazar olu turan alt gruplar incelendi inde ise, giderek büyüyen plastik boru pazar nda yakla k firma faaliyet göstermektedir. Di er küçük firmalarla birlikte net olarak bilinmese de 200 e yak n firman n bu alanda faaliyet gösterdi i de söylenmektedir. Birçok sektöre yönelik üretim yapan plastik sektörü, sanayinin her dal nda kullan n artmas çok de ik alt sektörün olu mas sa lam r. Bu alt sektörlerden plastik boru sektöründe ürün imal eden firmalar n yüzlerle ifade edilmesine ra men 10 kadar pazar n yar ndan fazlas elinde tutan büyük ölçekli firmalar olup geri kalan kobilerin olu turdu u gruptur. Sektörde faaliyet gösteren firmalar aras nda stanbul Sanayi Odas 500 büyük sanayi kurulu u içinde yer alan firmalar unlard r; Pilsa Plastik Sanayi A.., F rat Plastik Kauçuk San. Tic. A., Dizayn Teknik Plastik Boru Elemanlar Sanayi ve 8

12 Ticaret A.., Ar Plastik Sanayi A.., Ege Y ld z A.., Egeplast A.., Novaplast Plastik Sanayi ve Ticaret A.., Ça lar Plastik San. A.., Sö üt Plastik ve Kal p Sanayi ve Ticaret A.. gibi büyük üreticiler yer almaktad r. Teknoloji yo un bir sektör olan plastik sektöründe kalifiye eleman ihtiyac fazlas yla ön plana ç kmaktad r. Bu konuda Plastik Ara rma, Geli tirme ve E itim Vakf (PAGEV) sektörün yeti mi eleman ihtiyac kar lamaya yönelik çal malar sürdürmektedir. PAGEV ile Marmara Üniversitesi i birli i sonucu M.Ü. Teknik E itim Fakültesi nin 4 y ll k e itim veren makine bölümü bünyesinde iki y ll k Plastik leme ve Kal p Teknolojisi program uygulanmaktad r. Yina PAGEV in katk lar yla MEB nönü Endüstri Meslek Lisesi nde 3 y ll k e itim veren bir Plastik Bölümü olu turulmu tur. 4. DI T CARET 4.1. Türkiye den Plastik Boru hracat Plastik boru ve ba lant parçalar ihracat n toplam plastik ihracat içindeki pay %10, plastik in aat malzemeleri ihracat içindeki pay da %50 dir. Türkiye nin plastik boru ihracat yapt ba ca ülkeler Rusya Federasyonu, Irak, Suriye, Kazakistan, Türkmenistan, Romanya, Gürcistan gibi Orta Asya Ülkeleridir. TABLO: 7 TÜRK YE DEN PLAST KTEN TÜP, BORU VE HORTUM HRACATI (B N ABD DOLARI) YIL DE ER Kaynak: D E 9

13 GRAF K 1 TÜRK YE DEN PLAST KTEN TÜP, BORU VE HORTUM HRACATI ABD DOLAR TABLO:8 TÜRK YE N N PLAST KTEN TÜP, BORU, HORTUM HRAÇ ETT BA LICA ÜLKELER (2004 YILI) ÜLKE DE ER (ABD DOLARI) Rusya Federasyonu Irak Suriye Romanya Kazakistan Kaynak:D E 4.2. Türkiye ye Plastik Boru thalat Türkiye nin plastik boru ithalat nda Avrupa Ülkeleri önemli yer tutmaktad r. En çok ithalat yap lan ülke Almanya d r. Bu ülkeyi spanya, Fransa, Danimarka, Fransa takip etmektedir y nda ton, 1997 y nda ton, 1998 y nda ton, 1999 y nda ton, 2000 y nda ton, 2001 y nda ton, 2002 nda ton, 2003 y nda ton, 2004 y nda ton ithalat yap lm r. 10

14 TABLO: 9 TÜRK YE YE PLAST KTEN TÜP, BORU VE HORTUM THALATI (B N ABD DOLARI) YIL DE ER Kaynak: D E GRAF K 2 TÜRK YE YE PLAST KTEN TÜP, BORU VE HORTUM THALATI ABD DOLARI TABLO:10 TÜRK YE N N PLAST KTEN TÜP, BORU, HORTUM THAL ETT BA LICA ÜLKELER (2004 YILI) ÜLKE DE ER (ABD DOLARI) Almanya spanya Fransa Danimarka talya Kaynak:D E 11

15 Türkiye en fazla plastikten tüp, boru, hortum ithalat AB Ülkelerinden yapmaktad r. daki tabloda ise AB Ülkelerinin an lan sektörde yapm olduklar ihracat ve ithalat rakamlar yer almaktad r; TABLO: 11 AB ÜLKELER N N PLAST K TÜP, BORU VE HORTUM HRACATI ABD DOLARI ÜLKELER TOPLAM 4,224,841,007 5,207,519,078 Almanya 1,496,065,942 1,804,400, talya 490,881, ,523,937 ngiltere 444,645, ,866, ,214,471 Fransa 239,687, ,683, ,491,872 Çek Cumhuriyeti 185,957, ,153, spanya 233,905, ,015, Hollanda 245,165, ,741, Avusturya 167,153, ,301, Polonya 114,931, ,260, sveç 127,450, ,172, Belçika 141,734, ,124, Danimarka 109,613, ,693,001 Portekiz 47,166,193 61,414, Finlandiya 53,378,503 64,168, rlanda 32,402,621 37,153, Yunanistan 26,342,757 29,165, Macaristan 17,460,594 29,457, Slovakya 12,475,628 18,695, Slovenya 11,491,136 14,173, Lüksemburg 13,576,335 13,006, Litvanya 6,673,515 8,409, Estonya 3,645,082 5,199,762 Letonya 1,393,212 2,898, br s 1,218,546 1,230,038 Malta 425, , Kaynak: Global Trade Atlas, 12

16 TABLO: 12 AB ÜLKELER N N PLAST K TÜP, BORU VE HORTUM THALATI ABD DOLARI ÜLKELER TOPLAM 3,412,397,421 4,329,741,846 Almanya 684,896, ,615, Fransa 401,921, ,455, ,437,687 talya 257,754, ,109,739 ngiltere 230,921, ,004, ,472,791 Belçika 205,873, ,925, spanya 210,353, ,187, Çek Cumhuriyeti 196,632, ,473, Avusturya 167,698, ,542, Hollanda 147,839, ,856, Polonya 161,046, ,993, sveç 118,791, ,434, rlanda 105,691, ,170, Yunanistan 32,314,839 43,430, Danimarka 97,648, ,353,466 Macaristan 100,704, ,436, Slovakya 52,733,236 73,988, Portekiz 69,918,963 77,154, Finlandiya 58,864,794 70,985, Slovenya 27,277,457 34,970, Litvanya 19,686,301 27,876, Letonya 17,528,796 22,821, Estonya 18,518,404 25,288,164 Lüksemburg 14,792,069 20,719, br s 7,272,689 9,638,371 Malta 5,716,548 7,308, Kaynak:Global Trade Atlas, 13

17 5. SEKTÖRÜN SORUNLARI Türkiye de plastik sektörü, faaliyet gösteren firmalar n %95 inin KOB olmas ve en önemlisi de di er sektörlere girdi verdi i için ülkenin içinde bulundu u durumdan en çok etkilenen sektörlerden biridir. Sektörde ya anan problemlerle ilgili bilgiler a da yer almaktad r; Ürün Bilincinin Eksikli i Özellikle plastik boru tüketimi Türkiye de geri kalm ülkeler düzeyindedir. Baz boru hatlar nda hâlâ galvanizli ve asbestli borular kullan lmaktad r. Maliyetleri dü ürmek için kullan lan di er tür borular n ömürlerinin daha k sa oldu u bilinmemektedir. Amerika da tüm boru sektöründe pay %90 lara ula an plastik borular halen Türkiye de ekonomik nedenlerle ikinci plandad r. Özellikle belediyelerin maliyetleri dü ürmek için kullan m ömrü daha k sa olan beton borular kulland klar belirtilmektedir. Plastik boru bilincinin topluma yerle tirilebilmesi için sektördeki firmalar taraf ndan bir birlik kurulmas n gereklili i belirtilmi tir. Yetersiz Kapasite Kullan Sektördeki firmalar, %55-65 aras kapasiteyle çal maktad rlar. Yat m Planlamas Eksikli i Sektöre gereken fizibilite etütleri ve gereken ara rmalar yap lmadan yat mlar yap lmakta böylece niteliksiz ürünler piyasaya sürülmektedir. Küçük Ölçekli Firmalar Plastik sektörü çok say da küçük ölçekli firmadan olu tu u için kredi ve te viklerden sa kl biçimde yararlanamamaktad r. Enerji Maliyeti Özellikle plastik boru sektöründe yo un elektrik tüketimi söz konusudur. Enerji maliyeti, üretilen mal n maliyetinin neredeyse %10 udur. Bu nedenle enerji tüketimi firmalar aç ndan oldukça yüksek bir girdi maliyeti olu turmaktad r. Enerji maliyetlerindeki bu yükseklik her sektörde oldu u gibi plastik boru sektöründe de rekabet artlar zorla rmaktad r. 14

18 Makine yo un üretim yapan sektördeki firmalar zaman zaman ülkedeki elektrik üretiminin ihtiyaca cevap vermemesi nedeniyle ba gösteren elektrik kesintileri ve voltaj dü üklükleri etkilemektedir. Dünya standartlar nda üretim yapmaya çal an firmalar n en son teknoloji ile kullanmakta olduklar makineler elektrik kesintileri ve kalitesiz enerji ile bozulmakta ve verimi dü mektedir. Haks z Rekabet Plastik boruda standart d üretim pazar n a rl kl bölümüne hakimdir. Bu durumda da pazardaki ço u firman n daha fazla kâr elde etmek amac yla üretimde kaliteyi ikinci plana itmesi sektöre dönük önemli yat mlar bulunan ve kaliteye odaklanan firmalar aç ndan haks z rekabet yaratmaktad r. Söz konusu iki grubun ayn pazarda rekabet etmek zorunda kalmas da, kaliteli ürünün fiyat a ya çekmektedir. Bu durumda da kalitesiz üretim yapanlar n kâr artarken, dü ük kârlarla çal mak zorunda kalan büyük firmalar bundan çok fazla zarar görmektedir. Dolar Kurunun Dü mesinden Dolay Sürekli De en Fiyat Listeleri Özellikle dolar n a de er kayb firmalar n sürekli fiyat listesi de tirmesine yol açmaktad r. Bu sorun 2005 y için de irketleri endi elendirirken, iç piyasada hammadde fiyatlar n sürekli yükselmesi, buna kar k dövizin de er kaybetmesi fiyat istikrars zl yaratmaktad r. Bu nedenle firmalar sat yapmakta ve rekabet etmede zorlanmaktad rlar. Hammadde Temini Tüm plastik sektöründe oldu u gibi plastik boru sektöründe faaliyet gösteren firmalara da ülkemizde hammadde temin eden tek kurulu PETK M dir. PETK M u anda ülkemiz plastik sektörünün hammaddesi termoplastiklerin %33 ünü üretmektedir. Sektörde firma say itibariyle hammadde ihtiyac n tek ba na PETK M taraf ndan kar lanamamas nedeniyle firmalar hammadde ihtiyac ithalat yoluyla kar lamak zorunda kalmaktad r. 6. ÜRÜN LE LG YASAL DÜZENLEMELER Plastik borular ve ek parçalar, Türk Standartlar Enstitüsünce mecburi standartlara tabii olup liste a da yer almaktad r; 15

19 TS NO STANDART KONUSU TS 201 Plastik borular sert polivinil klorürden TS 6690 Polipropilen (PP) borular ve ba lant elemanlar TS 6692 Polipropilen borular TS 6693 Polietilen borular ve ba lant elemanlar TS 9937 Plastik borular-polipropilenden genel amaçl TS Plastikler-Termoplastik boru ve ekleme parçalar TS Plastik borular ve ekleme parçalar -polietilenden-büyük çapl Kaynak: Türk Standartlar Enstitüsü ( NOT: Plastiklerle ilgili tüm standartlar listesi an lan web sayfas nda yer almaktad r. 7. TE KLER 7.1. Yat m Te vik Belgeleri Lastik-plastik sektöründen boru konusunda yat m te viki verilmekte olup llar aras nda verilen te viklerle ilgili bilgiler a da yer almaktad r; 16

20 17

21 FAYDALI ADRESLER * Hazine Müste arl Adres : nönü Bulvar No: Emek/ ANKARA Tel : / Faks : Web : * Devlet statistik Enstitüsü Adres : Necatibey Cad. No:114 ANKARA Tel : Faks : Web : *Plastik Sanayicileri Ara rma Geli tirme ve E itim Vakf Adres : Halkal C. Tez- Merkezi No: 132/1 Kat: Sefaköy/ STANBUL Tel : (0212) (3 Hat) Fax : (0212) Web : * PETK M Petrokimya Holding A.. Adres : Alia a, ZM R Tel : Faks : Web : KAYNAKÇA - Plastik Boru Sektör Profil Ara rmas TO Türk Yap Sektörü Raporu, Dünya leti im Ajans Sektör Ekleri, Boru Sanayi, - Dünya leti im Ajans Sektör Ekleri, aat Sanayi, - Plastik Ürünleri Sanayi, DPT, Hazine Müste arl Verileri, - Devlet statistik Enstitüsü Verileri, 18

22 19

23 TABLO: YILLARINDA LAST K-PLAST K SEKTÖRÜNDEN BORU KONUSUNDA VER LM YATIRIM TE K BELGELER Belge Say Toplam Yat m Sabit Yat m Döviz Tahsisi stihdam l Detay Sektör (Adet) (YTL.) (YTL.) (1000 $) (Ki i) 1995 PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Plastik mavi,ye il boru ve fittingleri Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Plastik mavi,ye il boru ve fittingleri Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Plastik mavi,ye il boru ve fittingleri Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Plastik mavi,ye il boru ve fittingleri Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Plastik mavi,ye il boru ve fittingleri Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Toplam Büyük çapl,fiberglass boru üretimi, PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Plastik mavi,ye il boru ve fittingleri Toplam PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Plastik mavi,ye il boru ve fittingleri Toplam (*) PVC Boru,fittings,hortum, s hhi tesisat,profil,levha ve ya mur olu u Toplam (*) tarihi itibar yla Genel Toplam

24