ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM

Transkript

1 ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM

2 Zihinsel engelli çocukların cinsel gelişim aşamaları normal çocukların cinsel gelişim aşamaları ile aynıdır. Cinsel eğitimin en büyük amacı,çocukluktan yaşamın sonuna kadar cinsellikte zarar görmemeyi ve zarar vermemeyi sağlamaktır.

3 CİNSEL GELİŞİM DÖNEMLERİ A. BEBEKLİK DÖNEMİ CİNSEL GELİŞİM(0-24 AY) Daha anne karnındayken parmak emme ile zevk duygusunu keşfeden bebekler için yiyecek ve ağızla ilgili hazlarının karşılanması çok önemlidir. Beslenme çok büyük bir haz kaynağıdır. Bebekler, ilk karşılaştıkları haz ortamı anne memesidir. Üç aydan sonra ise başparmağı emmektir. Ardından dokunulmaktan ve kucaklanmaktan hoşlanırlar. dönemi başlar. Daha yaşamlarının ilk yılında, yıkanma veya alt değiştirme sırasında tesadüfen keşfettikleri zevk duygusunu tekrarlayabilmek için cinsel organlarıyla oynayabilirler. Bu dönemde henüz kız erkek farklılığının tam anlamıyla bilincinde olunmaz. Cinsel organlarıyla oynama, gösterme gibi davranışlar henüz ayıp değildir. Dil gelişimindeki ilerlemelerle cinsel organların ve diğer vücut kısımlarının adları öğrenilir. Çocuk, bedenini tanımasıyla mastürbasyona başlayabilir. Ancak, mastürbasyon için bilinen yaşlar genellikle üç yaş civarıdır.

4 B.İLK ÇOCUKLUK DÖNEMİ(24-72 ay) Doğal ve Beklendik Davranışlar Erkekler ve kadınlar, kızlar ve oğlanlar arasındaki farkları araştırmak, Yakın yetişkinlerin ve çocukların cinsel organlarına ve göğüslerine ellemek merak duymak, Çıplak insanlara bakma fırsatını değerlendirmek, Cinsel organlar, göğüsler, cin-sel ilişki ve bebekler konusun-da soru sormak, Çıplak olmaktan hoşlanmak. Başkalarına kendi organlarını göstermek, Banyodaki insanları izlemeyi istemek, Banyo ve cinsel işlevler hakkında 'ayıp' laflar söylemek, Kendi kakasıyla ilgilenmek, Başkalarının bedenini inceleyerek doktorculuk oynamak, Evcilik oynamak, anne baba rollerine girmek

5 Profesyonel Yardım Gerektiren Davranışlar Erkek ve kadın rollerini; kızgın, üzgün ya da saldırgan bir tarzda oynamak. Kendi cinsiyetinden ya da karşı cinsten nefret etmek, Sessizce yetişkinlere dokunmak. Başkalarını ellemek için izin istemek, kendini ellemelerini istemek, Başkalarının soyunmalarını istemek, insanları soyunmaya zorlamak, Anne-baba yanıtladıktan sonra aynı soruları yabancılara sormak. Giyinmeyi reddetmek, pek çok ikazdan sonra kendini gizlice başkalarına göstermek, Banyoda insanları yalnız bırakmayı reddetmek, zorla banyoya girmek, Pek çok ikazdan sonra başkalarının yanında ve evde ayıp laflar söylemek, İkazdan sonra sürekli kaka ile oynamak, Başkalarını doktorculuk oynamaya, giysilerini çıkarmaya zorlamak, Giysiler olmaksızın cinsel ilişki taklidi yapmak ya da ilişkiye girmek. Bu davranışlarda profesyonel bir yardım gerekli olabilir. Çocuk dikkatlice gözlenmeli ve gereken yardım alınmalıdır.

6 C.Son Çocukluk Dönemi(7-12 yaş) Bu dönemde, cinsel dürtüler durgunluk kazanmaktadır. Okul öncesi dönemin tersine, bu dönemde kız ve erkek çocuklar, hemcinslerine yakınlık göstermeye başlarlar. Oyuna oldukça fazla önem verilir. Öğrenme, merak, araştırma, insanlarla iyi ilişkiler kurma önem kazanır görülür. Ayrıca bu dönemde, kız çocuğun annesine ya da bir başka kadın yetişkine, erkek çocuğun babasına ya da bir başka erkek yetişkine benzemeyi istemesi (özdeşleşme) de önem kazanır. Ancak, özdeşleşme süreci tam anlamıyla işlemeyebilir. Yani, kız çocuk anneyi, erkek çocuk babayı kıskanmayabilir. Ya da kız çocuk babayı, erkek çocuk anneyi çekici bulmayabilir.

7 D.Ergenlik Dönemi Cinsel Gelişim Ergenlik yetişkinliğe ilk adım evresidir. Kızlarda yaşanan vücut gelişim ve değişim süreci: Göğüslerde büyümenin başlaması Genital bölgede kıllanma Vücut ölçülerinde hızlı artış Koltuk altında kıllanma Reglin başlaması (Adet görme) Kalçaların genişlemesi

8 Erkeklerde yaşanan vücut gelişim ve değişim süreci: Erkeklerde ergenliğin ilk belirtisi testislerin büyümesidir. Bu değişiklik genellikle 11,5-12 yaşlarında başlar. Bundan yaklaşık 1 yıl sonra cinsel bölgede kıllanma, peniste büyüme farkedilir. Yine 13-13,5 yaşlarında sesi kalınlaşır, gırtlağındaki kıkırdak dokuda bir çıkıntı oluşur. Yine aynı yaşlarda dudakların üzerinde, daha sonra yüzde, vücutta kıllanma başlar. Ayaklar büyür, bacaklar ve kollar uzar, yaş arasında boy hızla uzar. Deri ve saçlar yağlanır, yüzünde sivilceler ve siyah noktalar oluşabilir. Kasları gelişir.

9 Zihinsel engelli çocuklar vücutlarında meydana gelen değişiklikleri anlamlandıramadıkları için bu değişiklikler onlara tek tek ve basit bir şekilde anlatılmalıdır.

10 CİNSEL İSTİSMAR Zihinsel özürlülerde görülen istismar türlerinden biri ve en önemlisi, cinsel istismardır. Zihinsel özürlüler, kendilerine sunulan ilgi ve sevgiye olumlu cevaplar verirler. Ancak, yargılama ve değerlendirme yetersizliği nedeniyle, cinsel ilişki için yapılacak bir teklifi ya da bir cinsel yakınlaşmayı, cinsel olarak sömürülebileceklerini bilmeden, sessizce kabul edebilirler ve yakın çevrelerine bu durumu ifade etmekte güçlük çekebilirler.

11 Çocuklarda ve ergenlerde cinsel istismarı önlemek için ailelerin çocuklara öğretmesi gereken bilgiler: Cinsel organları yaralandığı yada hastalandığında yalnız doktorların yada anne babanın dokunabileceği öğretilmelidir. Çocuğun /ergenin isteği dışında bedenine sarılan,dokunan kişilere tepki göstermeleri öğretilmelidir. Yabancılardan yiyecek ve hediye kabul etmemeleri öğretilmelidir. Kendilerini cinsel açıdan kötüye kullanmak isteyen kişilere hayır demeleri ve oradan hemen uzaklaşmaları öğretilmelidir.