OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ"

Iskender Türkoğlu
10 yıl önce
İzleme sayısı:

1 OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı Eğiticilerin Eğitimi Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt. Zehra Büyüktuncer Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt.

2 Genetik; Etnik köken Tek gen defektleri Gen polimorfizmleri Yaşam tarzı alışkanlıkları; Sağlıksız diyet Sedanter yaşam tarzı vb. Obezite riski Çevresel Koşullar Sağlıklı besine ulaşılabilirlik Reklamlar Zayıf sosyal çevre Aktivite alanları Besin Sanayi

3 Besin Sanayinin Rolü Besin Sanayi şişmanlığın görülme sıklığının artmasında rol oynayan etmenlerden biri midir? Yüksek enerji, düşük besin kalitesine sahip ürünlerin marketlerdeki yeri Bu ürünlerin tüketimlerinin teşviki için ayrılan bütçe Marka adları ile özdeşleştirilmiş oyuncaklar, oyunlar, filmler, hediyeler Okullarda tek seçenek olan fast food restaurantlar, aşırı şekerli, yağlı, tuzlu besinler, otomatik gıda makineleri Bu ürünlere daha kolay ulaşılabilmesi ve daha ucuz olması Besin Sanayi şişmanlığın önlenmesinde kullanılabilir mi?

adları ile özdeşleştirilmiş oyuncaklar, oyunlar, filmler, hediyeler Okullarda tek seçenek olan fast food restaurantlar, aşırı şekerli,

4 Besin Sanayinin Rolü Şişmanlığın önlenmesinde, besin sanayinin etkin bir şekilde katılımı büyük önem taşımaktadır. WHO:Global Strategy on Diet, Physical Activity and Health:WHA 57.7, 2004

5 DSÖ nün Besin Sanayine Önerileri Ulusal rehberler ve uluslararası standartlara uygun olarak, sağlıklı diyet ve fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi Mevcut ürünlerde doymuş yağ, trans yağ asidi, basit şeker ve tuz miktarlarının azaltılması Tüketicilere daha sağlıklı ve besleyici ürün seçeneklerinin sunulması Ürün ve beslenme bilgilerinin yeterli ve anlaşılır şekilde tüketicilere sunulması Daha sağduyulu pazarlama stratejilerinin Basit, net ve tutarlı bilgi içeren besin etiketlerinin ve kanıta dayalı sağlık iddialarının hazırlanması Ulusal otoritelere besin kompozisyonu ile ilgili bilgi verilmesi WHO:Global Strategy on Diet, Physical Activity and Health:WHA 57.7, 2004

bilgilerinin yeterli ve anlaşılır şekilde tüketicilere sunulması Daha sağduyulu pazarlama stratejilerinin Basit, net ve tutarlı bilgi içeren besin etiketlerinin ve

6 Uluslararası Yiyecek İçecek İttifakı, Mayıs 2008 Belirlenen beş global sorumluluk alanı; 1. Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin 2. Besin içeriklerinin yeniden düzenlenmesi 3. Tüketicinin bilgilendirilmesi 4. Sağlıklı yaşam tarzının teşvik edilmesi 5. Kamu Özel sektör işbirliklerinin geliştirilmesi Yach et al. Globalization and Health 2010, 6:10

Besin içeriklerinin yeniden düzenlenmesi 3. Tüketicinin bilgilendirilmesi 4.

7 Kamu Özel sektör işbirliklerinin geliştirilmesi Özel sektör, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Üniversiteler ve Sivil Toplum Kuruluşlarının işbirlikleri Sağlıklı yeni ürünlerin geliştirilmesi Araştırma projelerinin desteklenmesi Sosyal sorumluluk projelerinin oluşturulması Eğitim programlarının düzenlenmesi

işbirlikleri Sağlıklı yeni ürünlerin geliştirilmesi Araştırma projelerinin

8 Sağlıklı yaşamın teşvik edilmesi Besin Firmalarının Beyanlarından Örnekler; Tüketicilerin enerji dengelerini koruyabilecekleri besin tercihlerini yapabilmeleri için bilgilendirilecekleri beyan edildi. Okullarda sağlıklı ürünler önerilerek ve fiziksel aktivitelerini artırmaya yönelik programlar teşvik edilerek, çocuklara yardım edileceği beyan edildi. Çocukların ve ailelerinin sağlıklı besin tercihleri yapmak için teşvik edileceği beyan edildi. Tüketicilerin enerji dengelerini koruyabilecekleri besin tercihleri yapabilmeleri için bilgilendirilecekleri beyan edildi.

Okullarda sağlıklı ürünler önerilerek ve fiziksel aktivitelerini artırmaya yönelik programlar teşvik edilerek, çocuklara yardım edileceği

9 Tüketicinin bilgilendirilmesi Dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite konularında eğitim kampanyalarının düzenlenmesi Örnek 1; Dünya Kalp Federasyonu ile işbirliği, maraton sponsorlukları Örnek 2; Haydi hareket et kampanyası (Michelle Obama önderliğinde) Televizyon, radyo, internet ve yazılı basın için sağlıklı beslenme programlarına sponsorluk Fast food restoranlar başta olmak üzere, toplu beslenme yapılan yerlerde menü içeriklerinin tüketiciye sunulması

kampanyası (Michelle Obama önderliğinde) Televizyon, radyo, internet ve yazılı basın için sağlıklı beslenme

10 Besinlerin; Besin içeriklerinin yeniden düzenlenmesi Enerji, doymuş yağ, trans yağ asidi, basit şeker ve tuz içeriklerini azaltmaya yönelik çalışmalar Porsiyon ölçülerinin küçültülmesine yönelik çalışmalar Örnek 1; Orjinal Mayonez (% 80 yağ), Light Mayonez (% 30 yağ) Extra Light Mayonez (3% yağ) Örnek 2; Fırınlanarak hazırlanmış patates cipsi (%70 daha az yağ) Ay çekirdeği yağı kullanarak üretilen cipsler ve krakerler (%70 80) Küçük porsiyon, doğal gazlı içecek

Mayonez (% 80 yağ), Light Mayonez (% 30 yağ) Extra Light Mayonez (3% yağ) Örnek 2; Fırınlanarak hazırlanmış patates

11 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Sağduyulu reklam kampanyalarının yürütülmesi Besin etiketlerinin etkin bir şekilde kullanımının yaygınlaştırılması

12 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri Ürün içeriğine yönelik kısa, net, kolay anlaşılır bilgi Ürünün besin değeri bilgisi Enerji, protein, karbonhidrat, şeker, yağ, doymuş yağ, posa ve sodyum içerikleri Bir porsiyondaki veya her 100 g/ml deki besin öğesi miktarı Enerji ve besin öğelerinin günlük karşılama oranı (GKO), toplam olarak veya ürünün karşıladığı yüzde olarak verilmesi

posa ve sodyum içerikleri Bir porsiyondaki veya her 100 g/ml deki besin öğesi miktarı Enerji ve

13 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri

14 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri

15 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA MADDELERİNİN GENEL ETİKETLEME VE BESLENME YÖNÜNDEN ETİKETLEME KURALLARI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2010/Taslak)

ETİKETLEME VE BESLENME YÖNÜNDEN ETİKETLEME KURALLARI

16 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri Enerji Düşük Enerjisiz 100 g katı gıdadaki enerji miktarı 40 kcal (170 kj) den fazla olmamalıdır veya, 100 ml sıvı gıdadaki enerji miktarı 20 kcal (80 kj) den fazla olmamalıdır. Tüketiciye doğrudan sunulan tatlandırıcıların, 1 porsiyonundaki enerji miktarı 4 kcal (17 kj) den fazla olmamalı ve tatlılığı sakkaroza (yaklaşık 1 tatlı kaşığı sakkaroz) eşdeğer olmalıdır. 100 ml sıvı gıdadaki enerji miktarı 4 kcal (17 kj) den fazla olmamalıdır. Tüketiciye doğrudan sunulan tatlandırıcıların, 1 porsiyonundaki enerji miktarı 0,4 kcal (1,7 kj) den fazla olmamalı ve tatlılığı sakkaroza (yaklaşık 1 tatlı kaşığı sakkaroz) eşdeğer olmalıdır.

Tüketiciye doğrudan sunulan tatlandırıcıların, 1 porsiyonundaki enerji miktarı 4 kcal (17 kj) den fazla olmamalı ve tatlılığı sakkaroza (yaklaşık 1 tatlı kaşığı sakkaroz)

17 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri Yağ Düşük/Az 100 g katı gıdadaki yağ miktarı 3 g dan fazla olmamalıdır veya, 100 ml sıvı gıdadaki yağ miktarı 1,5 g dan fazla olmamalıdır. Yağsız 100 g katı veya 100 ml sıvı gıdadaki yağ miktarı 0,5 g dan fazla olmamalıdır.

veya, 100 ml sıvı gıdadaki yağ miktarı 1,5 g dan fazla olmamalıdır.

18 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri Doymuş yağ Düşük/Az 100 gkatı gıdadaki doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamı 1,5 g dan fazla olmamalıdır veya, 100 ml sıvı gıdadaki doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamı 0,75 g dan fazla olmamalıdır ve, Doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamının sağladığı enerji, toplam enerjinin %10 undan fazla olmamalıdır. Doymuş yağ içermez./ Doymuş yağ yoktur. 100 g katı veya 100 ml sıvı gıdadaki doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamı 0,1 g dan fazla olmamalıdır.

olmamalıdır ve, Doymuş yağ asitleri ve trans yağ asitleri toplamının sağladığı enerji, toplam enerjinin %10 undan fazla olmamalıdır.

19 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri Trans yağ asidi Trans yağ içermez./trans yağ yoktur. - Bu beyan, sürülebilir yağ/margarin, sürülebilir yağ/margarin içeren gıdalar ve yoğun yağ içeren gıdalar için geçerlidir. - Trans yağ asidi miktarı, toplam yağın 100 gramında 1 gramdan az olmalıdır.

- Bu beyan, sürülebilir yağ/margarin, sürülebilir yağ/margarin içeren gıdalar

20 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri Şekerler Düşük/Az Şekersiz İlave şeker içermez./ Şeker ilavesiz 100 g katı gıdadaki şeker miktarı 5 g dan fazla olmamalıdır veya, 100 ml sıvı gıdadaki şeker miktarı 2,5 g dan fazla olmamalıdır. 100 g katı veya 100 ml sıvı gıdadaki şeker miktarı 0,5 g dan fazla olmamalıdır. Gıdada herhangi bir mono veya disakkarit veya tatlandırma özelliği için kullanılan bir başka gıda maddesi bulunmamalıdır. Eğer gıdada doğal olarak şeker bulunuyorsa, etiketinde DOĞAL OLARAK ŞEKER İÇERİR. ifadesi de yer almalıdır.

olmamalıdır. 100 g katı veya 100 ml sıvı gıdadaki şeker miktarı 0,5 g dan fazla olmamalıdır.

21 Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin Besin etiketleri Paketin ön yüzünde ürünün içeriğine yönelik fikir veren veya beslenme ve sağlık beyanını gösteren logoların kullanımı

22 Engeller Besin içeriklerinin yeniden düzenlenmesi zor ve pahalı bir süreç gerektirebilir. Gıda sanayinin kontrolü dışındaki etmenlerin varlığı süreci yavaşlatmaktadır. Diğer sanayilerle karşılaştırıldığında, gıda sanayinde araştırmageliştirmeye ayrılan pay daha düşüktür. Mevcut besin politikaları ve standartları sürecin hızını yavaşlatabilmektedir. Kamu Özel sektör işbirliğinde sorunlar olabilmektedir. Besin Sanayinin birincil hedefi tüketici sağlığını korumak değildir.

23 Özetle, Besin sanayi şişmanlığın önlenmesi çalışmalarına etkin bir şekilde katılmalıdır. Bu çerçevede temel sorumlulukları şunlardır; 1. Uygun reklam ve pazarlama stratejilerinin 2. Besin içeriklerinin yeniden düzenlenmesi 3. Tüketicinin bilgilendirilmesi 4. Sağlıklı yaşam tarzının teşvik edilmesi 5. Kamu Özel sektör işbirliklerinin geliştirilmesi

24 Dinlediğiniz için teşekkür ederim

Benzer belgeler

Beslenme ve Sağlık Beyanları

Beslenme ve Sağlık Beyanları PROF. DR. SİBEL KARAKAYA E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BESLENME BİLİM DALI 12-14 KASIM 2014 Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28157