değişime açik olun 1

Transkript

1 DENETİMİN TANIMI VE TEMEL KAVRAMLAR DENETİM UNSURLARI Denetim: Bir ekonomik birim veya döneme ait bilgilerin önceden belirlenmiş ölçütlere olan uygunluk derecesini araştırmak ve bu konuda bir rapor düzenlemek amacıyla bağımsız bir uzman tarafından yapılan kanıt toplama ve değerlendirme sürecidir. Yönetim İddiaları: İşletmelerin denetçilere incelenmesi amacıyla sundukları verilere yönetim iddiaları adı verilir Denetim Alanı: Üzerinde görüş oluşturulması gereken hesap birimleridir. Denetimde Kesin Yargı Yoktur. Makul Güvence Vardır. Bağımsız Denetim: İşletmelerin kamuya açıklanacak veya Kurulca istenecek yıllık finansal tablo ve diğer finansal bilgilerinin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence saplayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla bağımsız denetim standartlarında öngörülen gerekli tüm bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak, defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasıdır. Teftiş: Bir şeyin aslını, doğrusunu veya işlerin iyi yürütülüp yürütülmediğini anlamak amacıyla yapılan incelemedir. Denetim teftişe göre daha geniş kapsamlıdır. Denetim genel bir duruma uygulanırken teftiş genelin içinde özel bir duruma uygulanır. 1. İktisadi Faaliyet Ve Olaylara İlişkin İddialar Denetimin Konusunu Oluşturur 2. Denetim, ekonomik bir birim veya döneme ait bilgilere uygulanır. 3. Denetim, konusunda uzman ve bağımsız kişilerce yürütülür. 4. Kanıt Toplama Ve Bunları Değerlendirme: Önceden belirlenmiş ölçütler ile karşılaştırma yapabilmek için yeterli kanıt toplanır. (Denetim çalışmalarının sonucunda makul bir görüş oluşturmak için temel koşul, yeterli ve güvenilir kanıt elde etmektir.) 5. Önceden Belirlenmiş Ölçütler Kullanılır. Bu Ölçütler Şunlardır 1 Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri 2 İşletme içinde ve dışında belirlenmiş politika ve usuller 3 Yasa ve yönetmelik hükümleri 4 Yönetimce saptanmış başarı ölçütleri ve bütçeler gibi 5 Anlaşmalar 6. Denetim bir karşılaştırma sürecidir: Denetimin başlangıcı ve bitişi bir plan dâhilindedir. Denetim birbirini izleyen çeşitli evrelerin başlangıç ve sonucu arasındaki faaliyetlerin belirli bir plan çerçevesinde sürdürülen bir işlevsel süreçtir. 7. Denetimi Tamamlama Ve İlgi Duyanlara Aktarma. 1 Ortaklar 2 Tasarruf sahipleri 3 Yatırımcılar / Kredi kuruluşları 4 Devlet 5 İşletme yönetimi Kontrol: Bir şeyin doğruluğunu, kayıt ve/ veya belgelere aracılığıyla incelemek ve araştırmaktır. Kontrolde, işletme tarafından önceden belirlenmiş çeşitli normlar, standartlar bulunmaktadır. Kontrol bu standart veya normlara uyulup uyulmadığının araştırılmasıdır. Revizyon: Bir kez daha inceleme, tekrar incelemek, gözden geçirmek. Buradaki gözden geçirme eleştirisel bir gözle yapılır.(işletme içi veya Dışı kişiler tarafından yapılır. Teftişin Özellikleri İşletme personeli yapar Bağımlılık söz konusudur Finansal ve finansal olmayan olaylar teftişin kapsamına girer Belirli amaçlarla yapılır Teftiş denetime göre daha dar kapsamlıdır. Kontrolün Özellikleri İşletme personeli tarafından yapılır Sürekli yapılır Kurallara uyulup uyulmadığı hususunda yapılır. değişime açik olun 1 [email protected]

2 1 2 3 AMACINA GÖRE Finansal Tablo Denetimi Uygunluk Denetimi Faaliyet Denetimi 4 İç Denetim 5 DENETİM TÜRLERİ KAPSAMINA GÖRE Sınırlı Denetim Sürekli Denetim Özel Denetim İsteğe Bağlı Zorunlu Denetim 1. AMACINA GÖRE STATÜSÜNE GÖRE Bağımsız Denetim (Bağımsız Denetçi) İç Denetim (İç Denetçi) Kamu Denetimi (Kamu Denetçisi) a) Finansal (Mali)Tablo Denetimi: İşletmelerin mali tablolarının, mali durumu ve faaliyet sonuçlarını doğru ve dürüst, genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ve yasal düzenlemelere uygun olarak yansıtıp yansıtmadığı konusunda bir görüş oluşturulması amacıyla yapılan denetimdir. Doğruluk, incelenen unsurun şekil açısından istenen özellikleri taşıyıp taşımadığının araştırılmasıdır. Dürüstlük ise, doğru olarak kabul edilen unsurun içerik olarak gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmasıdır. Örneğin, bir stok kaleminin muhasebe tekniği açısından istenen biçimde bilançoda yer alması, işlemin doğru olduğunu gösterir. Ancak işlemin doğru olması malın depoda fiilen bulunduğunu göstermez. Malın fiziken depoda bulunması ise işlemin dürüst olduğunu gösterir. SPK tarafından Halka Açık A.Ş. yapılan denetim, Bankalar Yeminli Murakıplarınca Bankalara yapılan denetim b) Uygunluk Denetimi: Bir işletmenin; mali nitelikli işlemlerinin ve faaliyetlerinin işletme yönetimi, yasama organı ya da diğer yetkili kişi ve kuruluşlar tarafından belirlenmiş yöntemlere kurallara ve mevzuata (usulüne) uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan incelemedir. 1. VUK'a göre düzenlenmesi gereken belgelerin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin denetimi 2. S.G.K. ya da İs Müfettişlerinin kamu ve özel sektörde çalışanların ücret bordrolarının vb. usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin denetimi 3. Sayıştay tarafından, kamu kurum ve kuruluşlarında mali nitelikli işlemlerin mevzuata uygun olup olmadığının denetimi 4. Bir banka şube müdürünün kredi verme sınırını aşıp aşmadığının, banka müfettişleri tarafından incelenmesi, 5. Bir işletmede mahsup /işlerinin yetkilendirilmiş kişiler tarafından imzalanıp imzalanmadığının iç denetçi tarafından incelenmesi, 6. Özel sektör işletmesinin vergi levhası asıp asmadığının vergi inceleme elemanı tarafından saptanması gibi. c) Faaliyet Denetimi: Bir işletmenin faaliyetlerinin yerim/iliğini ye etkinliğini değerlemek ve denetlemek amacıyla, bu faaliyetlere ilişkin belirlenen yöntem ve uygulamaların gözden geçirilmesidir. 1. Faaliyet denetimi sonuçları verimlilik standartları ile karşılaştırılarak, işletmenin belirlemiş olduğu faaliyet hedeflerine ya da sektör standartlarına ulaşılıp ulaşılmadığı ölçüldüğünde bu denetime verimlilikperformans denetimi de denir. 2. Vergi inceleme elamanlarının imalat işletmelerinde randıman oranı dikkate alınarak yaptıkları denetim örnek verilebilir. d) İç Denetim: İşletmeye hizmet etmek amacıyla, işletmenin faaliyetlerini incelemek ve değerlemek için işletme içinde bağımsız bir denetleme değerleme fonksiyonudur. Amacı işletme varlıklarının her türlü zarara karşı korunup korunmadığını, faaliyetlerin saptanmış politikalarla uyum içinde yürütülüp yürütülmediğini, iç kontrol sistemlerinin etkinliğini ve verimliliğini araştırmaktır. İç denetimin kapsamına, mali tabloların denetimi, uygunluk denetimi ve faaliyet denetimi de girebilir. 2. KAPSAM YÖNÜNDEN DENETİM TÜRLERİ a) Sınırlı Denetim: Ara mali tabloların denetimidir. SPK'ya tabi şirketler, 3, 6 ve 9. ay sonu itibariyle ara mali tablolarını hazırlayıp Kurula göndermek zorundadırlar. Sınırlı denetimi sürekli denetimden ayıran unsurlardan biri kanıt toplamada sınırlama olmasıdır. Sınırlı denetim sonucu düzenlenecek raporda güvenilirlik düşüktür ve dolaylı bir güvence verilmektedir. Denetçi sınırlı denetimde öncelikle bilgi toplama ve analitik inceleme tekniğine başvurur. b) Sürekli Denetim: Bu denetim özelliği tam denetim olması, yani mali yıl sona ermeden denetim sözleşmesi yapılmış olması nedeniyle denetçinin yeterli ve güvenilir kanıt toplayabilmesi, denetim standartlarının tamamını uygulayabilmesi, denetim alanında herhangi bir sınırlama olmaması bakımından düzenlenen raporun güvenilirliği yüksektir. Denetçi bu denetim sonunda mali tablolar hakkında doğrudan güvence verir. c) Özel Denetim: SPK'ya tabi işletmelerin birleşme, bölünme, devir, tasfiye ve halka arz durumlarında yaptırmak zorunda oldukları denetim türüdür. Bu denetimde en az son 3 yıla ait mali tablolar denetime tabi tutularak rapor hazırlanır. Ancak önceki dönemlere ait mali tabloların güvenilirliği düşüktür. d) Zorunlu Denetim: Kanunen yapılması gereken denetimdir. e) İhtiyari Denetim değişime açik olun 2 [email protected]

3 3. STATÜSÜNE GÖRE DENETİM TÜRLERİ a) Bağımsız Denetçiler: Müşterilerine profesyonel denetim hizmeti veren tek başına veya bir denetim şirketi bünyesinde çalışan uzman kişilerdir. Bağımsız dış denetçi olabilmek için meslekle ilgili sınavı kazanıp yetki ve çalışma belgesini almış olması gerekir sayılı SMMM ve YMM Kanununa göre SMMM'ler ve YMM'ler birer bağımsız dış denetçidir. Bağımsız denetçilerin en başta gelen görevleri mali tabloların denetimidir. Bunun yanında yaptıkları çeşitli hizmetler de aşağıdaki gibidir: a. İşletmelere vergi konularında danışmanlık yapmak, b. Çeşitli konularda yönetim danışmanlığı yapmak, c. Muhasebe sistemleri kurmak veya mevcut durumu incelemek ve önerilerde bulunmak, d. İç kontrol yapısını oluşturmak, e. İşletmede iç denetim işlevinin oluşumuna yardımcı olmak, f. Kamu kurumlarının işletmelerden istediği belge ve bilgilerin onaylanması işlevini yerine getirmek, Bağımsız denetçi türleri: - Yeminli Mali Müşavirler - SPK/KGK kapsamında denetim yapan bağımsız denetçiler - Bankalar bağımsız denetçileri b) İç Denetçiler: Denetim işini işletmenin kadrolu elemanı olarak, organizasyon yapısı içinde yürüten kişilere iç denetçi adı verili. İç denetçilerin çalışmaları sonucu ulaşmış oldukları bulgular, o işletmenin yöneticileri veya ortakları tarafından kullanılır. İç denetçilerin elde etmiş olduğu bulgular, kamu denetçileri veya bağımsız denetçiler tarafından da kullanılabilir. a. İşletme varlıklarının yeterince korunup korunmadığını araştırmak, b. Muhasebe belge ve bilgilerinin güvenilir olup olmadığına belirleme c. İşletme tepe yönetimi tarafından belirlenmiş olan politika ve prosedürlere uyulma derecesini izleme, d. İşletme faaliyetlerinin etken ve etkin olup olmadığı konusunda görüş oluşturma c) Kamu Denetçileri: Kamu kurumlarına bağlı olarak çalışan ve kamu yararına görev yapan kişilere kamu denetçisi adı verilir. a. Devlet Denetleme Kurulu, b. Sayıştay, c. Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu, d. Maliye Bakanlığına bağlı, Maliye Müfettişleri, Hesap Uzmanları, Gelirler Kontrolör/eri ve Vergi Denetmen/eri Kurulları e. Hazine Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıplar Kurulu, f. Sermaye Piyasası Denetleme Kurulu g. SGK Teftiş Kurulu YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN TASDİK HİZMETİ 3568 Sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile YMM'lere tasdik yetkisi verilmiştir. Tam Tasdik Kısmi Tasdik 1 Kurumlar Vergisi KDV iadesi ve mahsuplarının tasdiki 2 Gelir Vergisi Yeniden değerleme işlemleri 3 Katma Değer Vergisi 4 Damga Vergisi Beyannamelerindeki bilgilerin denetlendiği ve doğruluğu konusunda verilen tasdik hizmetidir. Yeniden değerleme fonunun sermayeye ilavesi Kurumlar Vergisi Kanunu'nun istisna ve indirimlerinden yararlanma 6 - Yatırım indirimi SPK Kanununa Tabi Şirketler 1989 Yılında ÜLKEMİZDE BAĞIMSIZ DIŞ DENETİM SPK Kapsamına Giren Şirketler: Ortak sayısı 250 den fazla olduğu için halka açık varsayılan şirketler 1 Ortak sayısı 250 den fazla olmayan ancak menkul kıymetlerini halka arz eden şirketler 2 3 Aracı Kurumlar 4 Yatırım Ortaklıkları 5 Girişim Sermayesi Ortaklıkları 6 Portföy yönetim şirketleri 7 Emeklilik Yatırım Fonları 8 Tedrici şekilde kurulan A.Ş.ler Bu tür şirketlerde denetim yapılabilmesi için Denetim Şirketinin A.Ş. statüsünde kurulmuş olması ve esas sermayesinin en az %51 nin Sorumlu Ortak Baş Denetçiye ait olması gerekir. Bankalar Kanununa Tabi Şirketler 1 Bankalar 2 Özel Finans Kurumları Banka ve Özel Finans Kuruluşları 1987 Yılında Bu tür şirketlerde denetim yapılabilmesi için SPK dan alınan Bağımsız Dış Denetim yetkisi dışında ayrıca BDDK dan da denetim yetkisi almak gereklidir. Sigorta ve Reasürans Şirketleri Sigorta ve Reasürans Şirketlerinde 1996 Yılında Bu şirketlerde yıllık mali tablo denetimi esas alınmakta, sınırlı ve özel denetim yaptırma zorunluluğu bulunmamaktadır. Hazine Müsteşarlığından denetim izni alınarak denetim 1 yetkisi kazanılır. Denetim iznini alabilmek için, SPK yada BDDK dan denetim izninin alınmış olması gerekir. 2 Bağımsız denetim şirketi ortaklarından birinin, denetleyeceği şirketin çalışma alanında 5 yıldan az olmamak üzere 3 bilgi ve deneyim sahibi olduklarını Müsteşarlığa belgelendirmeleri gerekir. değişime açik olun 3 [email protected]

4 DENETİM YETKİSİNİN KULLANILAMAYACAĞI HALLER a) Denetlenecek şirkette pay sahibiyse, b) Denetlenecek şirketin yöneticisi veya çalışanıysa veya denetçi olarak atanmasından önceki üç yıl içinde bu sıfatı taşımışsa, c) Denetlenecek şirketle bağlantısı bulunan bir tüzel kişinin, bir ticaret şirketinin veya bir ticari işletmenin kanuni temsilcisi veya temsilcisi, yönetim kurulu üyesi, yöneticisi veya sahibiyse ya da bunlarda yüzde yirmiden fazla paya sahipse yahut denetlenecek şirketin yönetim kurulu üyesinin veya bir yöneticisinin alt veya üst soyundan biri, eşi veya üçüncü derece dâhil, üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısmıysa, d) Denetlenecek şirketle bağlantı hâlinde bulunan veya böyle bir şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip olan bir işletmede çalışıyorsa veya denetçisi olacağı şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip bir gerçek kişinin yanında herhangi bir şekilde hizmet veriyorsa, e) Denetlenecek şirketin defterlerinin tutulmasında veya finansal tablolarının düzenlenmesinde denetleme dışında faaliyette veya katkıda bulunmuşsa, f) Denetlenecek şirketin defterlerinin tutulmasında veya finansal tablolarının çıkarılmasında denetleme dışında faaliyette veya katkıda bulunduğu için (e) bendine göre denetçi olamayacak gerçek veya tüzel kişinin veya onun ortaklarından birinin kanuni temsilcisi, temsilcisi, çalışanı, yönetim kurulu üyesi, ortağı, sahibi ya da gerçek kişi olarak bizzat kendisi ise, DENETÇİLERİN UNVANLARI Sorumlu Ortak Başdenetçi: Bağımsız denetim kuruluşunda pay sahibi olup başdenetçi ünvanına haiz ve denetim çalışmasına kuruluş adına kendi kişisel sorumluluğu ile yürüten ve kuruluş adına bağımsız denetim raporlarını imzalamaya yetkili gerçek kişidir. Başdenetçi: Bu ünvanının kazanılması için en az fiilen 10 yıl deneyim, Kıdemli Denetçi: Bu ünvan için en az fiilen 6 yıl, Denetçi: Bu ünvanının kazanılması için en az fiilen 3 yıl deneyim şarttır. Denetçi Yardımcıları: Bağımsız denetim kuruluşu tarafından en az fiilen 2 yıl süre İle staja tabi tutulurlar. Stajyer Denetçi g) (a) ilâ (f) bentlerinde yer alan şartları taşıdığı için denetçi olamayan bir denetçinin nezdinde çalışıyorsa, h) Son beş yıl içinde denetçiliğe ilişkin meslekî faaliyetinden kaynaklanan gelirinin tamamının yüzde otuzundan fazlasını denetlenecek şirkete veya ona yüzde yirmiden fazla pay ile iştirak etmiş bulunan şirketlere verilen denetleme ve danışmanlık faaliyetinden elde etmişse ve bunu cari yılda da elde etmesi bekleniyorsa, Denetçi olamaz. DENETİM YETKİSİNİN KISITLANDIĞI HALLER 1. On yıl içinde aynı şirket için toplam yedi yıl denetçi olarak seçilen denetçi üç yıl geçmedikçe denetçi olarak yeniden seçilemez. 2. Denetçi, denetleme yaptığı şirkete, vergi danışmanlığı ve vergi denetimi dışında, danışmanlık veya hizmet veremez, bunu bir yavru şirketi aracılığıyla yapamaz. değişime açik olun 4 [email protected]

5 1. Bir üretim şirketinde 2014 yılında gerçekleşen faaliyetlere yönelik olarak aşağıdaki konularda denetim yapılmıştır: I. Kapasite kullanım oranında, fire oranlarında ve sevkiyat sürelerinde işletme hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığı, II. Üretimin, şirket prosedürlerine ve belirlenen kalite standartlarına uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, III. Hammadde ve malzemelerin, yarı mamullerin ve üretimi tamamlanan ürünlerin muhasebe kayıtlarına doğru yansıtılıp yansıtılmadığı. Yukarıda verilenlere göre, aşağıdakilerden hangisinde gerçekleştirilen denetim türleri sırasıyla doğru verilmiştir? A) Üretim denetimi - finansal tablolar denetimi - hile denetimi B) Uygunluk denetimi - faaliyet denetimi - finansal tablolar denetimi C) Faaliyet denetimi - uygunluk denetimi - finansal tablolar denetimi D) Hile denetimi - finansal tablolar denetimi - uygunluk denetimi E) Özel denetim - kalite denetimi - finansal tablolar denetimi 2. Yeniden yapılanmaya gidilen bir işletmede gerçekleştirilen faaliyetlerin, belirlenen usul ve yöntemlere göre yapılıp yapılmadığı; etkin ve verimli olup olmadığı denetlendiğinde aşağıdaki denetim türlerinden hangisi yapılmış olur? A) İç denetim B) Faaliyet denetimi C) Özel amaçlı denetim D) Finansal denetim E) Uygunluk denetimi 3. Aşağıdaki denetim türlerinden hangisi denetimin ölçütü olarak performans göstergeleri, bütçe rakamları, verimlilik oranları gibi unsurları temel alır? A) Uygunluk Denetimi B) Faaliyet Denetimi C) Bağımsız Denetim D) Muhasebe Denetimi E) Finansal Tablo Denetimi 4. İşletmenin örgütsel yapısını, iç kontrol sistemini, iş akışlarını, yönetimin başarısını ve amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını saptamaya yönelik geniş kapsamlı yürütülen denetim türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Kamu denetimi B) Faaliyet denetimi C) Muhasebe denetimi D) Finansal tablo denetimi E) Bağımsız denetim 5. Vergi inceleme elemanlarının özellikle üretim işletmelerinde uyguladıkları randıman oranları dikkate alınarak yaptıkları denetim aşağıdakilerden hangisinin kapsamındadır? A) Finansal denetim B) Yılsonu denetimi C) Faaliyet denetimi D) Uygunluk denetimi E) Sürekli denetim 6. İşletmenin faaliyetlerinin verimlilik ve etkinliklerinin denetlenmesini sağlayan ve yönetim danışmanlığı olarak da kabul edilen denetim turu aşağıdakilerden hangisidir? A) Uygunluk denetimi B) Kamu denetimi C) Faaliyet denetimi D) İç denetim E) Usul denetimi 7. İşletme personeli tarafından yapılan işlemlerin yetkili organlarca konulmuş olan belli kural ve yöntemlere uygun olarak yapılıp yapılmadığını araştıran denetim türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Vergi denetimi B) Finansal tabloların denetimi C) Uygunluk denetimi D) Özel amaçlı dene E) Faaliyet denetimi 8. Bir işletmenin ekonomik işlemlerinin ya da faaliyetlerinin; önceden belirlenmiş yöntemlere, önceden belirlenmiş kurallara ve ilgili mevzuata uygun olup olmadıklarının belirlenmesi amacıyla yapılan denetime ne ad verilir? A) Uygunluk denetimi B) Mali tabloların denetimi C) Muhasebe denetimi D) İç denetim E) Faaliyet denetimi değişime açik olun 5 [email protected]

6 9. Bir işletmenin mali işlemlerinin ve faaliyetlerinin, işletme yönetimi, yasama organı ya da diğer yetkili kişi ve kuruluşlarca belirlenmiş yöntemlere, kurallara ve mevzuata uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan denetime ne ad verilir? A) Finansal denetim B) Uygunluk denetimi C) Bağımsız denetim D) Performans denetimi E) İç denetim 10. İşlemlerin ilgili mevzuata uygunluğunun Sayıştay denetçileri tarafından araştırılması ne tur denetimdir? A) Genel B) Faaliyet C) Uygunluk D) Tutarlılık E) Maddi 11. Vergi mevzuatına göre yapılan denetim aşağıdaki denetim türlerinden hangisinin kapsamına girmektedir? A) İç denetimin B) Faaliyet denetiminin C) Mali tabloların denetiminin D) Uygunluk denetiminin E) Genel denetimin 12. Üniversitede çalışanların ücret durumunu gösteren bordronun doğru düzenlenip düzenlenmediğine ilişkin olarak SSK Müfettişleri veya İş Müfettişleri tarafından yapılan denetim aşağıdakilerden hangisidir? A) Performans denetimi B) Uygunluk denetimi C) İç denetim D) Bağımsız denetim E) Finansal denetim 14. Finansal denetim, uygunluk denetimi, faaliyet denetimini kapsayan denetim turu aşağıdakilerden hangisidir? A) Kamu denetimi B) Bağımsız denetim C) Vergi denetimi D) YMM' lebin gerçekleştirdiği denetim E) İç denetim 15. SPK mevzuatında, tasfiye, birleşme, devir durumunda bulunan ortaklıklar ile aynı durumdaki sermaye piyasası kurumlarınca düzenlenmiş mali tabloların denetimine ne ad verilir? A) Uygunluk denetimi B) Faaliyet denetimi C) Özel denetim D) Sürekli denetim E) Sınırlı denetim 16. Aşağıdakilerden hangisi "özel denetim çalışması" kapsamında değildir? A) İşletmelerin ara donem finansal tablo hazırlaması B) İşletmelerin tasfiyesi C) İşletme birleşmeleri D) İşletme devirleri E) İşletmenin ilk defa halka açılması 17. Halka açık "A" işletmesi ile "Z" işletmesi 13 Ekim 2009 tarihinde birleşmeye karar vermişlerdir. Bu işletmelerin birleşme kararları nedeniyle, mali tablolarının, bu tarih itibarıyla denetimi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir? A) Performans denetimini B) Vergi denetimini C) Kamu denetimini D) Özel denetimi E) İç denetimi 13. Bağımsız denetçinin esas görevi aşağıdakilerden hangisidir? A) Devletin resmi kurumlarının denetim yükünü hafifletmek B) Denetimi yapılan işletmenin mali tablolarının genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluğunu sağlamak C) Özel sektör kuruluşlarında vergi denetimi yapmak D) Vergi kaçaklarını önlemek E) İç kontrol sisteminin etkinliğini arttırmak 18. İşletmenin işleyiş yapısına hizmet etmek amacıyla örgütün faaliyetlerini incelemek ve değerlendirmek için işletme içinde kurulmuş bağımsız değerleme fonksiyonuna ne ad verilir? A) Uygunluk denetimi B) Vergi denetimi C) İç denetim D) Dış denetim E) Bağımsız denetim değişime açik olun 6 [email protected]

7 19. Aşağıdakilerden hangisi "Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi"nin amacını en iyi şekilde ifade etmektedir? A) İşletmede, işletme personeli tarafından yapılan işlemlerin, yetkili organlar tarafından konulmuş olan belli kural ve yöntemlere uygun olarak yapılıp yapılmadığı konusunda bağımsız denetçinin görüş bildirmesini sağlamak B) Denetlenen işletmeye ait finansal tabloların finansal raporlama standartları doğrultusunda bir işletmenin finansal durumunu ve faaliyet sonuçlarını tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun ve doğru bir biçimde gösterip göstermediği konusunda bağımsız denetçinin görüş bildirmesini sağlamak C) Denetlenen işletmeye ait olan finansal tabloları işletmenin finansal durumunu ve faaliyet sonuçlarını en iyi şekilde hazırlayabilmek için araştırmalar yapmak D) İşletmelerin bölümler temelinde belirlemiş olduğu hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını ve bu hedeflere ulaşmak için kullanılan kaynakların uygun olup olmadığını araştırmak E) Denetlenen işletmeye ait finansal tabloların önemli bir yanlışlık içermediği konusunda makul bir güvence sağlayıp sağlamadığını araştırmak 20. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetim kuruluşunda çalışan bağımsız denetçilerin alabilecekleri unvanlar arasında yer almaz? A) Sorumlu ortak baş denetçi B) Kıdemli denetçi C) Uzman denetçi D) Denetçi yardımcısı E) Baş denetçi 21. Finansal denetim, uygunluk denetimi ve faaliyet denetimini kapsayan denetim türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Vergi denetimi B) Kamu denetimi C) Bağımsız denetim D) İç denetim E) YMM lerin gerçekleştirdiği denetim 23. Aşağıdakilerden hangisi konu ve amacına göre denetim türlerinden biri değildir? A) Mali tabloların denetimi B) Uygunluk denetimi C) Faaliyet denetimi D) Vergi denetimi E) Genel denetim 24. İşletme finansal tablolarının genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluğunun ve bir bütün olarak gerçeği yansıtıp yansıtmadığının denetimi aşağıdakilerden hangisidir? A) Mali tabloların denetimi B) Kasa denetimi C) Uygunluk denetimi D) Alacakların denetimi E) Faaliyet denetimi 25. Aşağıda yer alan durumlardan hangisi bağımsız denetime olan ihtiyacı ortaya çıkarmaz? A) İşletmelerde oluşan hata ve hileler B) İşlem sayısının çokluğu C) Bilgiye erişememe D) Çıkar çatışmaları E) Kamu denetçilerinin başarılı incelemeler yapması 26. Finansal tablo denetiminin bağımsız denetçi tarafından yapılmasının sebepleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? A) Bilgi kullanıcıları ile şirket yönetimi arasındaki çıkar çatışması B) Bilgi kullanıcılarının, denetimi kendilerinin yapmasının zaman ve maliyet açısından akılcı olmaması C) Şirketin muhasebe sorumlularının bilgi birikimi açısından yetersiz olması D) Bilgi kullanıcılarının, denetimi kendilerinin yapmasında çeşitli yasal engeller bulunması E) Şirket yönetimi dışındaki bilgi kullanıcılarının şirket yönetiminden uzak olması 22. SPK tarafından yapılan ara mali tabloların denetimine ne ad verilir? A) Özel denetim B) Sürekli denetim C) Faaliyet denetimi D) Uygunluk denetimi E) Sınırlı denetim değişime açik olun 7 [email protected]

8 27. Aşağıdakilerden hangisi denetçi bağımsızlığına yönelik tehditlerden biri değildir? A) Denetçinin müşteri işletme yöneticisi ile yakın akraba olması B) Denetçi ile müşteri işletme arasında denetim sözleşmesi dışında borç-alacak ilişkisinin olması C) Denetçinin uzun yıllar aynı müşteri işletmeye denetim hizmeti vermesi D) Denetçinin denetim hizmeti verdiği müşteri işletmeye aynı dönemde yönetim danışmanlığı hizmeti de vermesi E) Denetçinin denetim hizmeti verdiği müşteri işletme yöneticisi ile aynı liseden mezun olması 28. Güvence sözleşmesi; bir uygulayıcının sözleşmeyi kullanacakların güven seviyesini artırmaya yönelik olarak bir konunun değerlendirilmesi veya ölçülmesi sonucunda görüşünü açıkladığı sözleşme olarak tanımlanmaktadır. Yukarıdaki tanıma göre, aşağıdakilerden hangisi bir güvence sözleşmesinin konusunu oluşturamaz? A) Bir işletmenin finansal tablolarının, finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı B) Bir işletmenin iç kontrol sisteminin etkinliğinin değerlendirilmesi C) Bir işletmenin yönetim ve vergi danışmanlığının yapılması D) Bir işletmenin bilgi işlem sistemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi E) Bir işletmenin insan kaynakları uygulamalarının etkinliğinin değerlendirilmesi 31. Aşağıdaki yer alan durumlardan hangisi bağımsız denetime olan ihtiyacı ortaya çıkarmaz? A) İşletmelerde oluşan hata ve hileler B) İşlem sayısının çokluğu C) Bilgiye erişememe D) Çıkar çatışmaları E) Kamu denetçilerinin başarılı incelemeler yapması sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, on yıl içinde aynı şirket için toplam yedi yıl denetçi olarak seçilen denetçi, üç yıl geçmedikçe denetçi olarak yeniden seçilemez. Kısaca denetçi rotasyonu adı verilen bu husus aşağıdakilerden hangisini sağlamak için gerçekleştirilmektedir? A) Denetçinin müşteri portföyünü genişletmek B) Denetçinin gelirini artırmak C) Denetçinin bağımsızlığını sağlamak D) Denetçiyi dinlendirmek E) Denetçiler arasında işbirliğini sağlamak sayılı Türk Ticaret Kanunu na göre, aşağıdaki hizmetlerden hangisinin bağımsız denetim hizmetiyle aynı dönemde aynı müşteriye verilmesinde bağımsızlık açısından bir sakınca yoktur? A) Vergi danışmanlığı B) Defter tutma C) İç kontrol sistemi kurma D) Yönetim danışmanlığı E) Finansal tablo hazırlama 29. Aşağıdakilerden hangisi güvence hizmeti değildir? A) Finansal tabloların belirlenmiş finansal raporlama standartlarına uygun olup olmadığı konusunda görüş vermek B) Kurumlar vergisinin vergi mevzuatına uygun hesaplanıp hesaplanmadığı konusunda görüş vermek C) İç kontrol sisteminin belirlenmiş kriterlere göre işleyip işlemediği konusunda görüş vermek D) Bilgi güvenliğini sağlayıcı bir sistem kurulumunun faydalı olup olmayacağı konusunda görüş vermek E) Proforma finansal tabloların geçerli kıstaslara dayanılarak hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda görüş vermek 30. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetimden beklenen faydalardan biri değildir? A) Finansal tabloların güvenilirliği artırmak B) İşletme yönetimi ve işletme çalışanlarının yolsuzluk yapma eğilimlerinin azalmasına yardımcı olmak C) Denetlenmiş finansal tablolarla kredi olanaklarının genişletilmesini sağlamak D) Borçluluk ve iflas hallerinde, vekalet ve ortaklık sözleşmelerinin düzenlenmesinde adli mercilere bağımsız ve güvenilir bilgi sağlamak E) İşletmedeki finansal bilgilerin tamlığını ve doğruluğunu garanti etmek değişime açik olun 8 [email protected]

9 GENEL KABUL GÖRMÜŞ DENETİM STANDARTLARI Genel Kabul Görmüş Denetim Standartları: Denetim faaliyetinin kimler tarafından. nasıl ne şekilde yapılacağını ve sonuçlarının nasıl raporlanacağını belirleyen ilke ve kurallara genel kabul görmüş denetim standartları denir. Genel Kabul Görmüş Denetim Standartları, denetçiye mesleki sorumluluğunu yerine getirmesinde yardımcı olan ve ona denetim faaliyetlerinde ışık tutan genel ilkelerdir. İlk olarak 1947 yılında (AICPA) Amerikan Diplomalı Kamu Muhasebecileri Enst. tarafından geliştirilmiştir. GENEL KABUL GORMUŞ DENETİM STANDARTLARI Genel Standartlar Çalışma Alanı Standartları Raporlama Standartları 2) Çalışma Alanı Standartları: Denetim çalışmasının nasıl ve ne şekilde yürütüleceğini belirleyen standartlardır. 3 grupta toplanır. Sözleşme yapılmadan önceki safhadan başlayarak, denetim raporunun hazırlanmasına kadar olan safhayı kapsar. a) Planlama ve Gözetim: İşgücü planlaması,zaman planlaması ve kaynakların verimliliği planlamasını yapılmaktadır. b) İç Kontrol Sisteminin İncelenmesi: Etkin bir iç kontrol sisteminin olup olmadığının belirlenmesi sürecidir. c) Kanıt Toplama: Denetim görüşüne ulaşabilmek için yeterli ve kaliteli kanıt toplamak zorundadır. 1. Mesleki Eğitim ve Deneyim Standardı 2. Bağımsızlık Standardı 3. Mesleki Özen ve Titizlik Standardı 1. Planlama ve Gözetim Standardı 2. İç Kontrol Sisteminin İncelenmesi Standardı 3. Kanıt Toplama Standardı 1) Genel Standartlar: 3 grupta toplanır. 1. GKGMİ'ne Uyum 2. Tutarlılık Standardı 3. Tam Açıklama Standardı 4. Görüş Bildirme Standardı a) Mesleki Eğitim ve Deneyim: Denetim faaliyeti teknik eğitim ve yeteneğe ( yeterliliğe) sahip uzman kişiler tarafından yapılır. 3) Raporlama Alanı Standartları: a) GKGMİ Uyum(uygunluk) b) Tutarlılık (Değişmezlik): İşletme mali tabloların dönemler itibariyle tutarlı olup olmadığı hususu denetim raporunda belirtilir. Stok değerleme ve amortisman ayırma yöntemleri buna birer örnektir. c) Tam Açıklama: Finansal tablolarda açıklanması gereken önemli bilgilerin, dipnotlarda açıklanıp açıklanmadığının araştırılması. d) Görüş Bildirme: Denetçinin, denetim çalışması sonucu bir denetim görüşü bildirmesidir. b) Bağımsız Davranma: Denetim görevi ile ilgili tüm konularda denetçi ya da denetçiler bağımsız düşünme mantığıyla hareket etmelidirler. Denetçinin tarafsız ve dürüst olmasını öngören standarttır. c) Mesleki özen ve Titizlik: Denetçiden beklenen, uzmanlığını özen ve titizlikle ortaya koymasıdır. Mesleki özen ve titizliğin gösterilmesi, denetçinin tüm Genel Kabul Görmüş Denetim Standartlarına eksiksiz uymasıyla mümkündür. ÖNEMLİ Denetçinin bağımsız denetim standartlarına eksiksiz uyması mesleki özen ve titizlik Standardına uygun davranılıp davranamadığını ortaya koymakta asgari bir kıstas olarak kabul edilebilir. değişime açik olun 9 [email protected]

10 34. Aşağıdakilerden hangisi iyi bir denetçinin taşıması gereken özelliklerinden biri değildir? A) Çok iyi bir yönetici olması B) Uzman bir kişi olması C) Bağımsız davranabilmesi D) Yüksek ahlaki nitelikler taşıması E) Mesleki bilgi ve deneyime sahip olması 35. Tutarlılık standardı aşağıdaki genel nitelikli standartlardan hangisinin kapsamındadır? A) Bağımsızlık standardının B) Çalışma alanı standartlarının C) Görüş bildirme standardının D) Genel standartların E) Raporlama standartlarının 36. Denetçinin ve denetçinin 3. Derece akrabalarının denetlenen şirketle ilişkilerinin olmaması aşağıdaki standartlardan hangisinin gereğidir? 37. A) Görüş bildirme standardının B) Çalışma alanı standartlarının C) Bağımsızlık standardının D) Raporlama standartlarının E) Mesleki özen ve titizlik standardının I. Mesleki eğitim ve deneyim standardı II. Denetimin planlaması ve gözetim standardı III. Yeterli ve güvenilir kanıt toplama standardı IV. Mesleki özen ve titizlik standardı V. Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluk standardı Yukarıdakilerden hangileri çalışma alanı standartlarındandır? A) I ve III B) II ve III C) II ve IV D) III ve IV E) III ve V 38. Mesleki eğitim ve deneyim standardı aşağıdaki genel kabul görmüş denetim standartlarından hangisinin kapsamındadır? A) Raporlama standardının B) Tutarlılık standardının C) Genel standartların D) Görüş bildirme standardının E) Çalışma alanı standartlarının 39. Aşağıdakilerden hangisi bağımsızlığı ortadan kaldıran nedenlerden biri değildir? A) Geçmiş yıllara ilişkin denetim ücretinin geçerli bir nedene dayanmaksızın müşteri tarafından ödenmemesi B) Denetçinin denetim firması ortağı olması C) Denetim ücretinin piyasa rayicinin üstünde olması D) Denetçinin denetlenen şirketle ilişkisinin olması E) Denetçinin 3. dereceden akrabalarının denetlenen şirketle ilişkisinin olması 40. Tam açıklama standardı aşağıdaki denetim standartlarından hangisinin içinde yer alır? A) Raporlama standartlarının B) Genel standartların C) Çalışma alanı standartlarının D) Kalite kontrol standartlarının E) İç kontrol sisteminin incelenmesi standardının 41. Herhangi bir yasada yer almamakla birlikte, denetim faaliyetlerinin kimler tarafından, nasıl ve ne şekilde yapılacağını ve sonuçların nasıl raporlanacağını belirleyen ilke ve kurallara ne ad verilir? A) Faaliyet denetimi B) Genel kabul görmüş denetim standartları C) Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri D) Uygunluk denetimi E) Varlık - kaynak ilkeleri 42. Aşağıdakilerden hangisi denetçinin mesleki eğitim ve yetkinlik standardına uygunluğunu göstermektedir? A) Mesleki yeterlilik sertifikasına sahip olmak B) Tekdüzen muhasebe sistemine uymak C) İşletmeye iç denetçi olarak seçilmiş olmak D) Mesleğin gerektirdiği özeni göstermek E) Mesleki kuruluşlarda görev ve sorumluluk almak 43. Aşağıdakilerden hangisi "Genel Kabul Görmüş Denetim Standartları"ndan olan "Çalışma Alanı Standartları"ndan biridir? A) Planlama ve Gözetim B) Bağımsızlık C) Tutarlılık D) Tam açıklama E) Mesleki özen ve titizlik 44. Denetim Planlama ve Gözetim standardı aşağıdakilerden hangisinin kapsamındadır? A) Mesleki eğitim ve denetim standardının B) Genel standartların C) Çalışma alanına ilişkin standartların D) Tutarlılık standardının E) Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluk standardının değişime açik olun 10 [email protected]

11 45. Aşağıdakilerden hangisi denetim standartlarında yer alan genel standartlardan biridir? A) İç kontrol yapısının incelenmesi B) Planlama ve gözetim C) Mesleki eğitimce deneyim D) Denetim kanıtlarının toplanması E) Raporlama 50. "Denetim yaparken bilgi, deneyim ve becerilerin en iyi şekilde uygulanması" aşağıdaki standartlardan hangisinin gereğidir? A) Görüş bildirme standardının B) Raporlama standartlarının C) Çalışma alanı standartlarının D) Bağımsızlık standardının E) Mesleki dikkat ve özen standardının 46. Aşağıdakilerden hangisi denetçinin bağımsızlığını bozan olaylardan biri değildir? A) Denetçinin denetlediği işletmenin ortakları ile yakın akrabalık ilişkisi içinde olması B) Denetçinin denetlediği işletmeden borç para alması C) Denetçinin denetlediği işletmeye muhasebe hizmeti vermesi D) Denetçinin denetlediği işletmenin ortağı olması E) Denetçinin, denetlenen işletmeyi ikinci defa denetlemesi 47. Muhasebe denetiminde denetim kapsamının ve denetim işlemlerinin belirlenmesinden denetim bulgularının raporlanmasına kadar olan süreçteki uygulamaların ne şekilde olması gerektiğini belirleyen standartlar aşağıdakilerden hangisidir? A) Özel denetim standartları B) İç denetim standartları C) Raporlama standartları D) Çalışma alanı standartları E) Genel standartlar 48. Bağımsız denetim kuruluşları ve denetçilerin, denetim çalışmalarında mesleki faaliyetlerinin dürüst ve tarafsız olarak yürütülmesini sağlayacak davranış ve anlayışlar bütünü aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir? A) Raporlama standartlarıyla B) Çalışma alanı standartlarıyla C) Bağımsızlık standardıyla D) Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluk standardıyla E) Eğitim ve yeterlilik standardıyla 49. Aşağıdakilerden hangisi denetimin genel standartları arasında yer alır? A) İç kontrolün incelenmesi standardı B) Uygunluk standardı C) Tutarlılık standardı D) Planlama ve gözetim standardı E) Bağımsızlık standardı 51. Denetçilerin her denetimde uymak zorunda olduğu temel şart ve kurallar bütününe ne ad verilir? A) Genel kabul görmüş denetim standartları B) Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri C) Uluslararası muhasebe standartları D) Raporlama standartları E) Genel standartlar 52. Aşağıdakilerden hangisi "Genel Kabul Görmüş Denetim Standartları"ndan olan "Raporlama Standartları"ndan biri değildir? A) Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine Uygunluk B) Mesleki özen ve titizlik C) Görüş bildirme D) Açıklama E) Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinde değişmezlik 53. Bağımsız dış denetim standartlarından "mesleki özen ve titizlik Standardı na uygun davranılıp davranılmadığını ortaya koymakta aşağıdakilerden hangisi asgari bir kıstas olarak kabul edilebilir? A) Denetçinin bağımsız denetim standartlarına eksiksiz uyması B) Denetçinin yeterli denetim kanıtı toplaması C) Denetçinin ortaya çıkabilecek çıkar çatışmalarından uzak kalması D) Denetçinin elde edilen bağımsız denetim kanıtların geçerliliğinin sorgulayıcı bir anlayışla değerlendirilmesi E) Hizmet içi eğitim ve refakat çalışmalarının, sorumlu ortak baş denetçinin gözetim ve sorumluluğu altında planlı olarak yürütülmesi 54. Aşağıdakilerden hangisi "genel kabul görmüş denetim Standartları ndan olan "genel standartların" içine girmektedir? A) Planlama ve gözetim B) Mesleki özen ve titizlik C) Açıklama D) Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluk E) Kanıt toplama değişime açik olun 11

12 55. Aşağıdakilerden hangisi denetim ile ilgili bağımsız denetçinin yapmaması gereken işlemlerden biridir? A) Denetim standartlarına uygun davranma B) İşletmenin çalıştığı ortamı iyi tanıma C) İyi bir planlama yapma D) İyi bir organizasyon ve koordinasyon yapma E) Müşteri işletmeyle iyi ilişkiler kurma STAJ BAŞLATMA DENETİM 56. Denetim firmasının, müşteri işletmenin yaşadığı bir muhasebe sorununda ona danışmanlık yapması halinde aşağıdaki denetim standartlarından öncelikle hangisi ihlal edilmiş olur? A) Bağımsızlık B) Planlama ve gözetim C) Mesleki dikkat ve özen D) Kanıt toplama E) Görüş bildirme 57. Bağımsız denetçi, müşteri işletme yönetiminin finansal tabloda önemli tutardaki kefalet borcu bilgisini raporlamadığını saptamış ve finansal tablo hazırlayıcısından bu konuda dipnotlarda açıklama yapmasını istemiştir. Bağımsız denetçi söz konusu talebi ile raporlama standartlarından öncelikle hangisine uygun davranmıştır? A) Görüş bildirme B) Bağımsızlık C) Mesleki özen D) Tam açıklama E) Muhasebe ilkelerinde değişmezlik değişime açik olun 12

13 DENETİM SÜRECİ Denetim Süreci, müşteriden teklifin alması ve değerlendirmesiyle başlayıp, raporun hazırlanıp onaylanması ve kamuoyuna duyurulması ile son bulur. Denetim Süreci Şu Aşamalardan Meydana Gelmektedir; 1 Sözleşme Öncesi Faaliyetler ( Teklifin Alınması ve Değerlendirilmesi - Müşteri Seçimi Ve İşin Kabulü ) 2 Planlama ve Program Geliştirme İçin Hazırlık Çalışmaları 3 Denetim Planının Hazırlanması 4 Denetim Planının Uygulanması 5 Denetim Tamamlanması ve Raporlama 6 Rapor Sonrası Faaliyetler 1. SÖZLEŞME ÖNCESİ FAALİYETLER Denetim firmasının seçiminde SPK kanununa tabi şirketlerde genel kurul, bankalarda yönetim kurulu, karar verir.ilgili kurulların karar alması sonucu tercih edilen denetim firması, işi alıp almayacağına ilişkin bazı araştırmalar ve değerlendirmeler yapar. Teklifi alan denetim firması bazı araştırmalar yapar - Önceki denetim raporunda ne tür bir görüşün belirtildiği - Müşteri işletme için iş yükünün ne olabileceği ve mevcut kapasitesi ile bu işi başarıyla tamamlayıp tamamlayamayacağı. - Müşteri işletmenin iç kontrol ve Muhasebe sisteminin durumu. - Önceki denetim firması ile ilişkilerini kesilmesine neden olan bir durumun varlığı. - Yöneticilerin dürüstlüğü hakkında bilgi edinir. - Özetle müşterinin riski ve gerekli personel gücü belirlenmeye çalışır. Kalite Kontrol Standardı: Bir işin kabulünde veya yürütülen denetim çalışmasının gelecek dönemde de devam edilip edilmeyeceğine karar vermede kullanılan politika ve prosedürlerdir. Denetim Sözleşmesinde Yer Alan Hususlar Denetimde görevlendirilecek denetçiler bunların ve yedekleri. Denetimin amacı, kapsamı varsa özel nedenleri Sözleşme kapsamında sunulacak hizmetler Tarafların mali tablolarla ilgili sorumluluk ve yükümlülükleri Denetim ücreti ve ne şekilde ödeneceği. Ek çalışmalar ve raporlar isteniyorsa bunların içerikleri. Denetimin başlama ve bitiş tarihleri Denetimin raporunun (muhtemel) teslim edileceği tarih NOT: Denetim sözleşmesi taraflar arasında imzalandıktan sonra bir örneği en geç 6 işgünü içerisinde SPK'ya gönderilir. Bankalarda böyle bir zorunluluk yoktur. Denetim sözleşmesinin imzalanmasıyla denetim fiilen başlar. 2. PLANLAMA VE PROGRAM GELİŞTİRME ÇALIŞMALARINA HAZIRLIK 1. İşletmenin iç ve dış çevresini tanıma 2. Önemlilik düzeyini belirleme 3. Denetim riskinin belirlenmesi 4. İşletme yetkilileri ile görüşme ve koordinasyon çalışmalarında bulunmaktadır. Bu çalışmalar sonunda elde ettiği ön bilgiler yapacağı denetim planında hangi denetim alanlarına hangi personelin ne kadar süre ile ne zaman tahsis edileceğine ve hangi denetim tekniklerini uygulayacağına temel teşkil eder. 3. DENETİM PLANININ HAZIRLANMASI Denetim Planı: Denetim çalışmaları sıralarına, denetim alanlarına zaman - personel ve denetim tekniği tahsis işlemidir. Denetim Programı: Denetim alanlarında ne tür çalışmaların yapılacağını daha ayrıntılı işletmeye özgü bir şekilde belirlendiği belgelerdir. Denetim Programının Yararları: 1. Denetim işlemlerinde sorumlulukları belirler 2. Denetçiler arasındaki koordinasyonu sağlar 3. Uygun bir denetim düzenini ve zaman tasarrufu sağlar 4. Her bir denetim için temel denetim işlemi belirler 5. Planlama çerçevesinde önemli konuların unutulmadığı konusunda güvence verir. 6. Denetim çalışmalarının, uzman denetçiler ya da ortakların kontrolünde olduğu konusunda kanıt oluşturur. 7. Denetim standartları ve GKGMl'ne uyum konusunda güvence sağlar. İşgücü Planlaması: Denetimde görevlendirilecek personellerden kimin hangi denetim alanlarında denetim işlemlerini yürüteceğinin, olası durumlarda birbirlerinin yerine ikame edilebilme olanakları ve gerektiğinde dışarıdan yardım alınıp alınamayacağının belirlenmesidir. Zaman Planlaması: Her bir denetim alanında ne kadar süre denetim çalışması yapılacağı ve bu çalışmaların ne zaman yapılacağının belirlenmesidir. NOT: Denetçi, denetim amaçlarını denetimin planlanması aşamasında belirler. Denetim Planlamasında Özel Risk Alanları Şunlardır; 1. Yöneticilerin yolsuzlukları 2. Yasadışı eylemler (mevzuata aykırılıklar) 3. Müşteri işletmenin ilişkide olduğu kişi veya kuruluşlar 4. Müşteri işletmenin faaliyetine son verme olasılığı değişime açik olun 13 [email protected]

14 4. DENETİM PLANIN UYGULANMASI Denetim Programının yürütülmesi aşaması, denetim çalışmasının yapıldığı ve denetim görüşünün dayanağı olan denetim kanıtlarının toplanıp değerlendirildiği asamadır. 1. İşlem Testleri: Yıl içi yapılır, iç kontrol sisteminin yapısı ve amaçlara uygunluğu test edilir 2. Maddi Doğruluk Testleri: Yılsonu yapılır, mali tablolarda yer alan tutar ve açıklamaların doğruluğuna ilişkin uygulanan testlerdir. İÇ KONTROL SİSTEMİ İÇ KONTROL SİSTEMİNİN AMAÇLARİ 1 İşletme varlıklarının korunması 2 Muhasebe kayırlarının tam ve doğru olması 3 Mali tabloların mevzuata uygun ve zamanında düzenlemesi 4 Yasa ve diğer düzenlemelere uygun davranılması 5 Faaliyetlerin işletme politikalarına uygun bir şekilde yerine getirilerek verinn ve etkenliğin artırılması 5. DENETİMİN TAMAMLANMASI VE RAPORLAMA AŞAMASI a. Analitik incelemeler yapılır. b. Raporun yazılması c. İşletme yönetiminden, yönetim teyit mektubu alınır. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN YAPISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER 1 İşletmenin büyüklüğü 2 İşletmenin mülkiyet yapısı, hukuki şekli 3 Faaliyette bulunduğu sektör ve bu sektörün içinde bulunduğu sorunlar 4 Yönetim Bilgi Sistemi'nin yapısı 5 Yasal düzenlemelerden etkilenir. 6. RAPOR SONRASI FAALİYETLER Denetimde yer alan sorumlu ortak baş denetçi veya denetim ekibinde yer alan bir denetçi müşteri Genel Kurulana katılır. Ayrıca; Mali tabloların yayınlanması ve SPK'va yollanmasını da takip eder. BAĞIMSIZ DENETİM VE İNCELEME RAPORUNUN KESİNLEŞMESİ 1 2 İÇ KONTROL SİSTEMİNİN UNSURLARI Kontrol Ortamı: İç kontrol sistemi kapsamında, kontrol ortamı isletme üst yönetiminin işletmeyi kontrol etmede temel anlayışı, sorunlara bakışı, sorun çözmede yaklaşımı ve ahlaki değerlere verdiği önemle kendini gösterir. Risk Değerlemesi ( Risklerin Analizi) : İşletme üst vönetimi isletmevi vakın veva uzak zamanda etkileyecek riskleri tespit ve karşı önlemler almak zorundadır. Bağımsız denetim raporu ve inceleme raporu, sorumlu ortak bas denetçi tarafından imzalandığında kesinleşir. Bağımsız denetim raporunun ve inceleme raporunun bir örneği, bağımsız denetim kuruluşunu temsil ve ilzama yetkili kişinin imzasını taşıyan bir yazı ekinde en geç izleyen ilk iş günü mesai saati bitimine kadar müşterinin yönetim kurulu başkanlığına teslim edilir. RAPORLARIN İLANI Müşteri yönetim kurulu başkanlığına teslim edilen bağımsız denetim raporu ve inceleme raporunun birer örneği, teslim tarihini izleyen en geç ilk is günü mesai bitimine kadar yayımlanmak üzere ilgili borsaya ve Kurul'a gönderilir. Bağımsız denetim raporu, TTK hükümleri çerçevesinde, ilgili bulunduğu yıla ilişkin finansal tablo ve raporların görüşüleceği genel kurul toplantısından en az 15 gün önce pay sahiplerinin emrine hazır bulundurulur ve genel kurulda okunur Kontrol Faaliyetleri: Kontrol faaliyetlerini isletme üst yönetiminin ic kontrol sistemini yapısallaştırma faaliyetleri olarak nitelemek mümkündür. Alınan önlemler aynı zamanda kontrol faaliyeti olarak kendini gösterir. Bilgi ve İletişim: İyi bir iç kontrol sistemin temel unsurlarından birisi de vatav ve dikev düzeyde bilgi alma ve insanlar arasında iletişimin sağlanmasıdır. Yatay ve Dikey bilgi akışı olabilir. İç Denetim ( Sistemi Gözetimi): İç kontrol sisteminin devamlı qözlemlenmesi, iç kontrol sisteminden sapmaların ortaya çıkarılması gerekir. Bu ise işletmelerde teftiş birimi ile sağlanmaya çalışılır. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN TANINMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER Not Alma Yöntemi: En basit yöntemdir. Denetçi denetlenen müşteri işletmede sorular sorarak, yetkililer ile görüşerek bazı bilgiler alır, iş akışlarını gözleyerek işletmeyi tanır. Bunları uygun şekilde not alır. Akış Şemaları Yöntemi: Akış şemaları en iyi yöntem olmasına rağmen düzenlenmesi ayrı bir teknik bilgiyi gerektirdiği için yaygın olarak kullanılabilen bir yöntem değildir. Soru Formu Uygulama Yöntemi (Anket) Yöntemi: En yaygın olan yöntemdir. Bu yöntem not alma yönteminin gelişmiş bir şekli olarak nitelenebilir. Sorulara evet veya hayır şeklinde yanıt aranır. değişime açik olun 14 [email protected]

15 58. Denetim sözleşmesi kim tarafından kaleme alınır? A) Maliye bakanlığı B) Denetim şirketi C) Bankalar birliği D) İşletme yönetimi E) Sermaye piyasası kurulu 59. Aşağıdakilerden hangisi denetim anlaşma mektubunda bulunan unsurlardan biri değildir? A) Denetimin süresi B) Denetim ücretinin ödenme biçimi C) Denetim programı D) Denetimin kapsamı E) Denetim raporunun teslim tarihi 60. Aşağıdakilerden hangisi denetim sürecinin bölümlerinden biri değildir? A) Denetim anlaşması B) Denetim planlaması C) Denetim programının uygulamaya konulması D) Denetim etkilerinin ölçülmesi E) Denetim sonuçlarının raporlanması 61. Aşağıdakilerden hangisi denetimin planlanması aşamasında yapılan işlemlerden biri değildir? A) İşletmeyi ve sektörü tanımak B) Başlangıç analitik inceleme prosedürlerini uygulamak C) Denetim ekibini belirlemek ve dışarıdan uzmana ihtiyaç olup olmadığını değerlendirmek D) İşletme riski ve hile riskini belirlemek E) İşletme yönetiminden bulunan yanlışlıkların düzeltilmesini talep etmek 64. Aşağıdakilerden hangisi denetim planlamasında özel risk alanı değildir? A) Yöneticilerin yolsuzlukları B) Yasadışı eylemler C) Müşteri işletmenin çalışanları D) Müşteri işletmenin faaliyetine son verme olasılığı E) Müşteri işletmenin ilişkide olduğu kişi veya kuruluşlar 65. Aşağıdakilerden hangisiyle birlikte denetim fiilen başlar? A) Denetçinin müşteri işletmeyle görüşmeye başlaması B) Denetimin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanı C) Denetim anlaşma mektubunun imzalanıp bir kopyasının denetçiye gönderilmesi D) Denetim kanıtlarının toplanması E) Denetim tekniklerinin belirlenmesi 66. Denetim ekibinden kimleri, hangi denetim alanlarında, hangi tarihlerde tahsis edeceğini tespitine ne ad verilir? A) Denetim Stratejisi B) Denetim Çalışması C) Denetim Süreci D) İç Kontrol Sisteminin Etkinliğinin Araştırılması E) Denetim Prosedürü 67. Aşağıdakilerden hangisi denetim programının yürütülmesi işlemlerinden biridir? A) Denetim programının hazırlanması B) Kalite kontrolü C) Bulguları raporlama D) Hesap bakiyelerinin doğruluğunu araştırma E) Müşteri işletme hakkında bilgi toplama 62. Denetim amaçlarını belirleme çalışması hangi aşamada yapılır? A) Müşterinin seçimi ve işin kabulü B) İç kontrolün güvenirliği ölçüldüğünde C) Denetimin planlanması D) Kanıt toplama E) Denetimin tamamlanması 68. Denetimde önemlilik düzeyinin belirlenmesi hangi aşamada gerçekleşir? A) Planlama B) Müşteri seçimi C) İşin alınması D) Raporlama E) Kanıt toplama 63. SPK'ya tabi halka açık şirketlerde bağımsız dış denetim şirketinin seçimi hangi organ tarafından yapılmaktadır? A) Denetleme Kurulu B) Disiplin Kurulu C) Genel Kurul D) Yönetim Kurulu E) İzleme Kurulu 69. Aşağıdakilerden hangisinin, denetim sözleşmesi imzalandığı andan itibaren bunu 6 gün içinde Sermaye Piyasası Kurulu'na bildirme zorunluluğu yoktur? A) Reasürans şirketlerinin B) Sigorta şirketlerinin C) Halka açık şirketlerin D) SPK mevzuatına tabi şirketlerin E) Bankaların değişime açik olun 15 [email protected]

16 70. Aşağıdakilerden hangisi denetim ile ilgili bağımsız denetçinin yapmaması gereken işlemlerden biridir? A) Denetim standartlarına uygun davranma B) İşletmenin çalıştığı ortamı iyi tanıma C) İyi bir planlama yapma D) İyi bir organizasyon ve koordinasyon yapma E) Müşteri işletmeyle iyi ilişkiler kurma 71. Aşağıdakilerden hangisi denetim sözleşmesinde yer almaz? A) Denetimin başlama ve bitiş tarihleri B) Denetim sürecinde yapılacak işlemler C) Denetim raporunun muhtemel teslim edileceği tarih D) Ücret E) Tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri 72. Aşağıdakilerden hangisinin denetim planında yazılı olarak tanımlanmasına gerek yoktur? A) Denetim alanlarının B) Hangi denetim tekniklerinin kullanılacağının C) Denetim döneminin hangi zaman aralıklarında olacağının D) Denetimin kimler tarafından yapılacağının E) Düzenlenecek çalışma kağıtlarının 73. Aşağıdakilerden hangisi iyi bir denetim programının sağladığı yararlardan biri değildir? A) Uygun bir denetim düzeni gerçekleştirmesi B) Gelecek yıllar için bir kılavuz görevi görmesi C) Denetim çalışmalarının gözetimine gerek duyulmamasını sağlaması D) Her denetim işlemi ile ilgili sorumluluğu belirlemesi E) Denetçiler arasındaki görev bölüşümünü organize bir biçimde geliştirmesi 74. Denetim sürecinin başlangıcı ve bitişi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak belirtilmiştir? A) Müşteri teklifini değerleme ile başlayıp Rapor verildikten sonra Müşteri Genel Kurulu'na katılmaya ve raporun yayımlanmasına kadar B) Müşteri teklifini değerleme ile başlayıp denetim raporunun hazırlanmasına kadar C) Denetim planlaması ile başlayıp denetim raporunun imzalanmasına kadar D) Müşteri seçimi ile başlayıp denetim raporunun imzalanmasına kadar E) Planlama ile başlayıp denetim programının yürütülmesine kadar 75. Denetçi işletmenin dış ve iç çevresini tanıma ve denetim riski ile önemlilik düzeylerini denetim sürecinin hangi aşamasında tespit eder? A) Sözleşme öncesi faaliyetler B) Planlama ve program geliştirme için hazırlık çalışmaları C) Denetim planının hazırlanması D) Denetim planının uygulanması E) Denetimin tamamlanması 76. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetim sözleşmesinde yer alan unsurlardan biri değildir? A) Tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri B) Bağımsız denetim kuruluşu tarafından anlaşma kapsamında sunulacak hizmetler C) Ücret D) Denetim raporunun kesin teslim edileceği tarih E) Bağımsız denetimin amacı 77. Denetimin planlama aşamasında aşağıdakilerden hangisi ver almaz? A) Denetimin kimler tarafından yapılacağı B) Denetim döneminin hangi zaman aralıklarında yapılacağı C) Denetimde hangi denetim teknikleri uygulanacağı D) Hangi mali tabloların denetleneceği E) Hangi denetim alanlarının yer alacağı 78. Denetçi müşteri işletmeden beyan mektubunu denetim sürecinin hangi aşamasında talep eder? A) Sözleşme öncesi faaliyetler B) Planlama ve program geliştirme için hazırlık çalışmaları C) Denetim planının hazırlanması D) Denetim planının uygulanması E) Denetimin tamamlanması 79. Denetim sözleşmesi taraflar arasında imzalandıktan sonra bir sureti kime, en geç kaç gün içinde bildirilmelidir? A) Maliye Bakanlığına,10 gün içinde B) Maliye Bakanlığı ve TÜRMOB'a, 6 gün içinde C) TÜRMOB ve SPK'ya,5 gün içinde D) BDDK ve SPK'ya,10 gün içinde E) Sermaye Piyasası Kurulu'na, 6 gün içinde 80. Aşağıdakilerden hangisi denetim sürecinin unsurlarından biri değildir? A) Kanıt toplama B) Denetim raporlarının hazırlanması C) Çalışma kâğıtlarının düzenlenmesi D) Denetim sonuçlandırılarak raporlanması E) Denetçilerin mesleki yeterliliklerinin saptanması 81. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetim sözleşmesinde yer alan unsurlardan biri değildir? A) Tarafların sorumluluk ve yükümlülükleri B) Bağımsız denetim kuruluşu tarafından anlaşma kapsamında sunulacak hizmetler C) Ücret D) Denetim raporunda belirtilecek görüş türü E) Bağımsız denetimin amacı değişime açik olun 16 [email protected]

17 82. Aşağıda belirtilenlerden hangisi denetimin planlanması aşaması ile ilişkili değildir? A) Müşteri hakkında bilgi edinilmesi B) Denetim ekibinin görevlendirilmesi C) Müşteri ile sözleşme yapılması D) Denetim riskinin değerlemesi E) Önemlilik düzeyinin değerlemesi 83. Sonuçların gözden geçirilmesi denetimin hangi aşamasında yapılır? A) Hesap kalanlarının test edilmesi B) Denetimin planlanması C) Denetimin tamamlanması D) Çalışma kâğıtlarının değerlendirilmesi E) Müşterinin seçilmesi ve işin kabul edilmesi 84. Denetim sürecinin sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? 85. I. Planlama ve program geliştirme için hazırlık çalışmaları II. Denetim planının hazırlanması III. Teklifin alınması ve değerlendirilmesi IV. Denetimin tamamlanması ve raporlama aşaması V. Denetim planının uygulanması A) I III V II IV B) III - I - II-V-IV C) I II V III IV D) -V-III-I-IV E) V I II III IV I. Denetimin planlanması II. İşlemlerin test edilmesi III. Müşteri seçimi ve işin kabul edilmesi IV. Denetimin tamamlanması ve denetim raporunun yazılması V. Hesap kalanlarının test edilmesi Yukarıdaki ifadeler dikkate alındığında, denetim sürecine ilişkin adımlar, aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır? A) III-II-V-I-IV B) III-I-V-II-IV C) III-V-II-I-IV D) III-I-II-V-IV E) III-II-I-V-IV 86. Denetçi işletmenin iç ve dış çevresini, kontrol ortamını tanıdıktan, yapısal risklerden denetim riski olarak kalanları gördükten ve önemlilik düzeyleri hakkında kararını verdikten sonra ilk olarak aşağıdakilerden hangisini yapar? A) Zaman planını hazırlar B) Denetim anlaşma mektubunu hazırlar C) İşletme yetkilileri ile görüşme ve koordinasyonu sağlar D) Yönetimin teyit mektubunu hazırlar E) Bir denetim görüşüne ulaşarak, denetim raporunu yazılı hale getirir 87. Denetim planında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? A) Denetim döneminin hangi zaman aralıklarından oluştuğu B) Kimler tarafından denetim yapılacağı C) Hangi denetim alanlarının denetleneceği D) Hangi denetim tekniklerinin uygulanacağı E) Bağımsız denetimin amacı, kapsamı varsa özel nedenleri 88. Denetim raporunun ilk taslağı hazırlandığında yazılı bir şekilde ilk olarak kime sunulur? A) Maliye Bakanlığına B) Baş denetçiye C) Sermaye Piyasası Kuruluna D) Müşteri işletmenin yetkili kurullarına E) Muhasebe müdürüne 89. Müşteri işletmenin seçiminde denetim firması hangi faktörü öncelikli olarak göz önünde bulundurmaz? A) Müşteri işletmenin yer aldığı sektör B) Müşteri işletmenin ilişkide olduğu kişi veya kuruluşlar C) İç denetimin etkinliği D) Müşteri işletmenin kâr durumu E) Önceki denetçi ile görüştüğünde edindiği İzlenim 90. Aşağıdakilerden hangisi denetim süreci içinde yer alan işlemlerden biri değildir? A) Mali tabloların analiz teknikleri ile analiz edilmesi B) Denetim planının uygulanması C) Teklifin alınması ve değerlendirilmesi D) Denetim planının hazırlanması E) Denetimin tamamlanması ve raporlanması 91. Aşağıdakilerden hangisi denetimin planlanması aşamasında yapılan işlerden biri değildir? A) Denetlenecek işletme hakkında bilgi edinilmesi B) Müşteri ile sözleşme yapılması C) Denetçi yardımcılarının belirlenmesi D) Kabul edilebilir riskin değerlemesi E) Önemlilik düzeyinin değerlemesi 92. Denetim programının tasarımı hangi aşamada yapılır? A) Denetim raporunun değerlendirme aşamasında B) İç kontrol sisteminin güvenilirliği ölçüldükten sonra C) Anlaşma mektubu imzalandığında D) Denetimin planlaması aşamasında E) Destekleyici kanıtları toplarken değişime açik olun 17 [email protected]

18 93. Aşağıdakilerden hangisi müşteri ile yapılan sözleşmede yer almaz? A) Denetimde görevlendirilecek baş denetçi, kıdemli denetçi ve bunların yedekleri B) Denetimin kapsamı, amacı varsa özel nedenleri C) Denetçinin denetim görüşü sonrası ortaya çıkacak müteselsil sorumlulukları D) Denetimin başlama ve bitiş tarihleri E) Denetim raporunun teslim tarihi 98. Bağımsız denetim sürecinde hangi sıra izlenir? A) Raporlama - Riske karşılık verme - Risk değerlendirme B) Risk değerlendirme - Raporlama - Riske karşılık verme C) Riske karşılık verme - Risk değerlendirme - Raporlama D) Risk değerlendirme - Riske karşılık verme - Raporlama E) Riski saptama - Risk değerlendirme -Raporlama 94. Denetim döneminin hangi zaman aralıklarında, kimler tarafından, hangi denetim teknikleri uygulanarak denetleneceğinin yazılı bir şekilde belirlenmesi, aşağıdaki denetim aşamalarından hangisinde yapılır? A) İç Kontrolün güvenilirliğinin ölçülmesi B) Müşterinin seçimi ve işin kabulü C) Denetimin tamamlanması D) Kanıt toplama E) Denetimin planlanması 99. Analitik inceleme prosedürleri denetim sürecinin hangi aşama / aşamalarında kullanılabilir? A) Risk değerlendirme B) Riske karşılık verme C) Raporlama D) Risk değerlendirme ve raporlama E) Risk değerlendirme, riske karşılık verme ve raporlama 95. Aşağıdakilerden hangisi denetim programının yararlarından biri değildir? A) Her denetim prosedürünün uygulanışı ile ilgili yardımcıların sorumluluklarını belirlemesi B) Gerekli planlamanın yapıldığını ve denetim sırasında yapılan işlerin kaydedildiğini kanıtlaması C) Denetimde iş bölümünün uygulanmasını sağlaması D) Denetim çalışmasının eşgüdümü ve gözlenmesi için bir temel oluşturması E) Muhasebe kayıt sistemini oluşturması 96. Denetimde kanıt toplama aşağıdaki aşamaların hangisinden sonra yapılır? A) Denetim planının yapılmasından B) Denetim programının hazırlanmasından C) Çalışma kağıtlarının düzenlenmesinden D) Denetim işinin üstlenilmesinden E) Denetim riskinin 97. Aşağıdakilerden hangisi denetimde döngü yaklaşımı kapsamında ele alınabilecek döngülerden biri değildir? A) Satış ve tahsilât B) Gelecek yıllara ait giderler ve gelirler C) Satın alma ve ödeme D) Stok ve üretim E) Personel ve ücret 100. Analitik inceleme prosedürleri aşağıdakilerden hangisine yardımcı olur? A) Uygulanacak denetim tekniklerinin belirlenmesine B) Denetim ekibinin kaç kişiden oluşacağının belirlenmesine C) İşletme sahibinin önümüzdeki yıl yapacağı yatırımın belirlenmesine D) Hissedarların genel kurulda alacağı kararların belirlenmesine E) İşletmenin denetim firması ile tekrar sözleşme imzalama kararının belirlenmesine 101. Aşağıdaki denetim faaliyetlerinden hangisi denetimin planlama aşamasında yapılan bir faaliyet olamaz? A) Denetim kanıtlarının toplanması B) Denetim programlarının yazılması C) Müşteri işletme hakkında bilgi toplanması D) Denetim alanlarına göre önemlilik düzeyinin belirlenmesi E) Denetim alanlarına göre denetim risklerinin belirlenmesi 102. Aşağıdaki denetim faaliyetlerinden hangisi planlama aşamasında yürütülen bir faaliyet olamaz? A) Denetim riski düzeyinin belirlenmesi B) Uygulanacak denetim tekniklerinin belirlenmesi C) Müşteri işletmeyle ilgili bilgi toplanması D) Hesap bakiyelerinin test edilmesi E) Önemlilik düzeyinin belirlenmesi değişime açik olun 18 [email protected]

19 103. Denetçinin, tüm satışların kayıt altına alınıp alınmadığının incelenmesi amacı ile satış sisteminde sipariş alınmasından alacak hesaplarına kadar olan muhasebe kayıt sürecine yönelik yaptığı denetim işlemi aşağıdakilerden hangisidir? A) Fonksiyon testleri B) Doğrulama testleri C) Analitik incelemeler D) Ayrıntılı incelemeler E) Sistem testleri sayılı Türk Ticaret Kanunu na göre, gerçekleştirilecek bağımsız denetimlerde denetim şirketinin seçimi aşağıdakilerden hangisinin görevidir? A) Şirket genel kurulu B) Şirket yönetim kurulu C) Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki vergi dairesi D) Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu E) Sermaye Piyasası Kurulu 104. Denetçinin müşteri işletmenin stok hesaplarına ilişkin yapmış olduğu denetim sırasındaki, müşteri işletmenin stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasına ilişkin kayıtlarını incelemesi çalışması, denetim sürecinin aşağıda belirtilen hangi aşamasında gerçekleştirilir? A) Müşteri işletmenin kabulü ve denetim sözleşmesi B) Hesap kalemlerine ilişkin detay testlerinin uygulanması C) Denetim yaklaşımının planlanması D) Kontrol testlerinin uygulanması E) Denetimin tamamlanması ve raporlanması 108. Türkiye Denetim Standartları na göre, denetim ekibi üyeleri tarafından uygulanacak denetim prosedürlerinin niteliği, zamanlaması ve kapsamını açıklayan bir belge geliştirilmesi gerekmektedir. Söz konusu belge, denetim alanları için kanıtlar üretmek amacıyla tasarlanan işlemlerin bir listesidir. Yukarıdaki cümlede tanımlanan belge aşağıdakilerden hangisidir? A) Yönetimin teyit mektubu B) Denetim sözleşmesi C) Denetim teklifi D) Denetim anlaşma mektubu E) Denetim planı 105. Denetçinin, denetimin bütün aşamalarında mesleki şüphecilik tutumu içinde hareket etmesi ve denetimi bu şekilde planlaması gerekir. Aşağıdakilerden hangisi mesleki şüpheciliği doğru biçimde açıklamaktadır? A) Denetçinin, denetim kanıtlarını eleştirel ve sorgulayıcı bir tarzda değerlendirmesi B) Denetçinin, müşteri işletme ile ortaklık ilişkisine girmemesi C) Denetçinin, geçmişten tanıdığı kişilere aşırı güvenmesi D) Denetçinin, sadece tanıdığı kişilerle iş yapması E) Denetim ekibinin yeterli sayıda olması 109. Aşağıdakilerden hangisi denetim planlamasının faydalarından birisi değildir? A) Önemli yanlışlık riski azaltılabilir. B) Denetim işi uygun biçimde organize edilebilir, ekip üyeleri seçilir ve yönetilir. C) Olası sorunlar tanımlanır ve zamanında çözülebilir. D) Önceki dönem denetimlerinden ve diğer görevlerden elde edilen deneyimlerden uygun biçimde yararlanılabilir. E) Ekip içindeki çalışmalar koordine edilebilir Aşağıdakilerden hangisi denetçinin, satış işlemlerine yönelik denetimde, satış faturasında yetkili personelin imzasının olup olmadığını incelerken, aynı zamanda faturadaki parasal hataları da araştırmasına karşılık gelen testtir? A) Çift Amaçlı Test B) Kontrol Testleri C) Uygunluk Testleri D) Maddi Doğruluk Testleri E) Analitik Testler değişime açik olun 19

20 DENETİM RİSKLERİ Denetim Riskleri, denetlenen müşterinin mali tablolarının önemli ölçüde hata ve düzensizlik içermesine rağmen denetçinin bunlar hakkında olumlu görüş verme veya isabetsiz görüş verme olasılığıdır. Denetim riski 3 tür risk sonucu ortaya çıkar: DENETİM RİSKİ YAPISAL RİSK x KONTROL RİSKİ x BULGU RİSKİ 1. Yapısal Risk: İyi bir muhasebe ve iç kontrol sistemi olmadan doğabilecek hataların toplamıdır. 2. Kontrol Riski: İyi bir muhasebe ve iç kontrol sistemi sayesinde önlenenler çıktıktan sonra, hala kalan risklerdir. 3. Bulgu Riski: Mali tablolardaki hata ve hilelerin denetçi tarafından bulunamama riskidir.bulgu riski ise 2 tür riskten kaynaklanır. a. Örnekleme Riski : Denetçinin oluşturduğu örneklemi inceleyerek elde ettiği sonuçların gerçek durumdan farklı olma olasılığına örnekleme riski adı verilir. Örnekleme riski ise dört alt başlıkta toplanır. Alfa riski: İç kontrol yeterince güvenilir olduğu halde, denetçinin örneklemden elde ettiği sonuçlara bakarak iç kontrolün yeterli güveni sağlamadığı kanaatine varması sonucu oluşan risktir. Beta riski: Denetçinin, örneklemden elde ettiği sonuçlara bakarak iç kontrol yeterince güvenilir olmadığı halde, güvenilir olduğu kanısına varması sonucu oluşan risktir. Yanlış ret riski: Örneklem sonuçları hesap kalanlarında maddi bir hata olduğunu desteklemekle birlikte, maddi bir hata olmaması riskine yanlış ret riski adı verilir. Yanlış kabul riski: Örneklem sonuçları hesap kalanlarında bir maddi hata olmadığını desteklemekle birlikte, maddi bir hata olması riskine yanlış kabul riski adı verilir. b. Örnekleme dışı risk: Örnek hacmi ile ilişkili olmayan herhangi bir sebepten dolayı bağımsız denetçinin hatalı bir sonuca ulaşmasına neden olan fakörlerden meydana gelen riski ifade eder. Denetçinin yanlış planlama yapması, örnekleme yöntemini yeterince iyi uygulamaması veya zaman baskısı gibi nedenlerle oluşan risktir. MAKUL GÜVENCE Makul güvence, bir bütün olarak finansal tabloların nitelik ve nicelik bakımından önemli bir yanlışlık içermediğine dair bir sonuca varmada yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtnın toplanmasıdır Bağımsız denetçilerin finansal tablolara ilişkin mutlak bir güvence elde etmesi mümkün olmayabilir. Bu kısıtlamalar şunlardır: a) Örnekleme yönteminin kullanılması b) İşletme yönetiminin kontrol sistemini devre dışı bırakacak şekilde hareket etme ve/veya muvazaalı işlem yapma olasılığı gibi, muhasebe ve iç kontrol sistemlerinin yapısından kaynaklanan doğal kısıtlamalar c) Bağımsız denetim kanıtlarının pek çoğunun sonuca yönelik olmaktan ziyade ikna edici özellikte olması. d) Toplanan kanıtlardan hareketle muhasebe tahminlerinin makul olup olmadığının değerlendirilmesi gibi bir görüşe ulaşılması aşamasında bağımsız denetçinin yaygın olarak kendi kanaatini kullanması e) İlişkili taraflar arasında yapılan işlemler gibi, finansal tablolara ilişkin bir sonuca varmayı sağlayacak kanıtların ikna ediciliği ile ilgili diğer sınırlamalardır. Önemlilik Düzeyi: Önemlilik mali tablolarda açıklanan bilgilerin, mali tablo kullanıcılarının verecekleri kararları etkileme olasılığıdır. Mali tablolardaki bir hata, mali tablo kullanıcılarının kararlarını olumsuz yönde etkiliyorsa, bu durum önemli olarak kabul edilmektedir. Önemlilik Düzeyi; Denetçinin mesleki bilgi, deneyimi ışığı altında belirlenir. Önemlilik hataları Niteliksel veya Niceliksel olabilir. Önemlilik derecesi ile denetim risk oranı arasında ters yönde kuvvetli bir ilişki vardır. Dışsal Riskler Yasal Yükümlülükler Teknolojik Gelişmeler Doğal Afetler Politik Gelişmeler Faaliyet Riskleri Tedarik Üretim Satış Politik Gelişmeler İŞLETME RİSKLERİ Finansal Riskler Pazar Fiyatları Müşteri Kredibiliteleri Likidite Riskleri Kurumsallaşamama Riskleri Örgütlenme Yönetim İletişim Yapısı İletişim Kültürü değişime açik olun 20 [email protected]

21 110. İç kontrol ve muhasebe sistemiyle önlenemeyen veya fark edilemeyen hatalardan kaynaklanan risklere ne ad verilir? A) Finansal risk B) Bulgu riski C) Yapısal risk D) Kontrol riski E) Faaliyet riski 111. Denetim riski, aşağıdaki aşamalardan hangisinde belirlenir? A) Denetimin sonuçlanması B) Anlaşma mektubu C) Denetimin uygulanması D) Denetimin planlanması E) Raporlama 116. Denetim riski hangi aşamada belirlenir? A) Raporlama aşamasında B) Denetimin sonuçlanması aşamasında C) Denetimin uygulanması aşamasında D) Denetimin planlanması aşamasında E) Anlaşma mektubu aşamasında 117. İşletmenin gelecekte mevcut karlılık düzeyini engelleyecek, yaşamını tehlikeye sokacak, amaçlarına ulaşmasını engelleyecek olaylar ve kavramlara ne ad verilir? A) Yapısal riskler B) Önemlilik riski C) İşletme riskleri D) Kontrol riskleri E) Bulgu riski 112. Denetçinin denetim yaptığı şirket ile ilgili sonuçlanmamış bir tazminat davasını, raporunda belirtmemesi ile üstlendiği risk aşağıdakilerden hangisidir? A) Denetim riski B) İşletme riski C) Risk birleştirme D) Unvan riski E) Yargı riski 118. Aşağıdakilerden hangisi işletme risklerinden biri değildir? A) Finansal riskler B) Genel dışsal riskler C) Faaliyet riskleri D) Kurumlaşamama riskleri E) Yapısal riskler 113. Aşağıdakilerden hangisi denetçi için bir risk unsuru değildir? A) Şirketin özel durumuna ilişkin bilgilerin sağlanması B) Örgüt yapısı hakkında bilgi sağlanması C) Personel yapısı hakkında bilgi sağlanması D) Ekonomik çevresi ile ilgili yansımaları E) Denetim planında ve programında değişiklik olması 119. İşletmenin gelecekte mevcut karlılık düzeyini engelleyecek, yaşamını tehlikeye sokacak ve amaçlarına ulaşmasını engelleyecek olaylar ve kavramlar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir? A) Yapısal risklerle B) Standart risklerle C) Kontrol riskleriyle D) İşletme riskleriyle E) Özel risklerle 114. İç kontrol sistemini oluşturan politikaların ve prosedürlerin olmadığı varsayıldığında, belli yapısal ve çevresel özellikleri nedeniyle hesap kalanlarının önemli yanlışlıklara maruz kalması, aşağıdaki risklerden hangisini oluşturur? A) İşletme riskini B) İç kontrol riskini C) Bulgu riskini D) Yapısal riski E) Kontrol riskini 120. İşletmenin gelecekte mevcut karlılık düzeyini engelleyecek, yaşamını tehlikeye sokacak beklenmedik olay ve davranışlara ne ad verilir? A) Kontrol riskleri B) Bulgu riski C) Standart riskler D) Denetim riskleri E) İşletme riskleri 115. Aşağıdakilerden hangisi denetçi için bir risk unsuru değildir? A) Şirket sahiplerinin kişisel bilgilerinin elde edilmesi B) Personel yapısı hakkında bilgi sağlanması C) Hukuki yapı hakkında bilgi sağlanması D) Yatırımlar, teşvikler gibi özel konularda bilgi sağlanması E) Finansal yapı hakkında bilgi sağlanması değişime açik olun 21

22 121. Müşterinin iç kontrol sisteminin işlevsel olmadığı veya çalışmadığı varsayımı altında, bazı işlem türlerinin, belirli yapısal ve çevresel özellikleri nedeniyle yanlış kaydedilmesi veya hiç kaydedilmemesi sonucunda hesap kalanlarının önemli yanlışlıklara maruz kalması aşağıdaki risklerden hangisini oluşturur? A) İç kontrol riski B) Yapısal riski C) Bulgu riski D) İşletme riski E) Kontrol riski 122. Yanıltıcı beyanların işletmenin iç kontrol sistemi tarafından zamanında engellenememesi riskine ne ad verilir? A) Örnekleme dışı risk B) Kontrol riskleri C) İşletme riskleri D) Göreli risk E) Bulgu riski 123. Denetçinin oluşturduğu örneklemi inceleyerek elde ettiği sonuçların gerçek durumdan farklı olma olasılığına ne ad verilir? A) Örnekleme dışı risk B) Beta riski C) Alfa riski D) Bulgu riski E) Örnekleme riski 126. Denetçinin yaptığı denetim sonunda denetlediği finansal tablolar hakkında uygun olmayan görüş verme olasılığına ne ad verilir? A) Yanlış kabul riski B) Yanlış ret riski C) Denetim riski D) İş riski E) Beta riski 127. Denetim riski dışında mali tablolarda karşılaşılabilecek ikinci risk türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Vergi riski B) Muhasebe riski C) Denetçinin unvan riski D) İç kontrol riski E) Hesap riski 128. Bağımsız denetçinin, işletme hakkında edindiği bilgileri, değerlendirilmiş önemli yanlışlık riskini ve test edilen ana kütlenin özellikleri gibi faktörleri dikkate alarak, ana kütleden belirli kalemleri kanaate dayalı olarak seçmesi aşağıdaki risklerden hangisinin doğmasına neden olur? A) Kontrol riskinin B) Etkinlik riskinin C) Örnekleme dışı riskin D) Örneklem riskinin E) İşlem riskinin 124. Mali tablolarda var olan önemli bilgi yanlışlığını denetçinin denetim prosedürleriyle bulamaması riskine ne ad verilir? A) Bulgu riski B) Yapısal risk C) Kontrol riski D) İşletme riski E) İç kontrol riski 129. İşletme yönetimi tarafından sunulan bilgi ve belgelerde bulunabilecek önemli bir yanlışlığın, işletmenin iç kontrol sistemi tarafından zamanında engellenememe veya tespit edilip düzeltilememe olasılığına ne ad verilir? A) Denetim riski B) Maddi doğruluk riski C) Yapısal risk D) İş riski E) Kontrol riski 125. Örneklem sonuçları hesap kalanlarında maddi bir hata olduğunu desteklemekle birlikte, maddi bir hata olmaması riskine ne ad verilir? A) Yanlış ret riski B) Örnekleme riski C) Yanlış kabul riski D) Alfa riski E) Beta riski değişime açik olun 22

23 130. Aşağıdakilerden hangisi denetim riskini tanımlamaktadır? A) Denetçinin denetim işine başlamasından raporu bitirip sunmasına kadar geçen süreçte denetçinin üstlendiği her türlü risktir. B) Görüş bildiremeyecek kadar kısıtlandırılmış olan denetçinin şartlı görüş bildirerek raporunda bu kısıtlandırmadan bahsetmesidir. C) Denetçinin yapacağı yanlış planlamadan ötürü, denetim raporunu yatırımcılara zamanında ulaştıramamasıdır. D) Mali tabloların denetimi ile ilgili olarak, denetçinin veya denetim şirketinin bir davadan veya söylentiden dolayı mesleki uygulamasına zarar gelmesidir. E) Mali tablolarda önemli yanlışlar olduğu halde, denetçinin mali tabloların doğru olarak sunulduğu sonucuna varması ve mali tablolar hakkında olumlu görüş bildirmesi durumudur Önemlilik kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Önemlilik, denetim sürecinin üç aşamasında da kullanılır. B) Bir yanlışlık, bir finansal tablo kullanıcısının vereceği kararı olumsuz yönde etkiliyorsa, o yanlışlık önemli, etkilemiyorsa önemsiz kabul edilir. C) Önemlilik düzeyi, finansal tablo kullanıcılarının kararlarını etkilemeyecek en düşük yanlışlık düzeyi olarak kabul edilir. D) Bağımsız Denetçi, finansal tablo kullanıcılarının kararlarını etkileyebilecek hangi yanlışlıkların önemli, hangilerinin önemsiz olduğunu, mesleki yargıları ile belirlemek zorundadır. E) Bağımsız Denetçiden önemsiz yanlışlıkları bulması beklenmez Denetçinin, denetim kanıtı toplama amacıyla aşağıdaki modellerden hangisini kullanması doğrudur? A) Denetim Riski = Kontrol Riski x Önemli Yanlışlık Riski B) Denetim Riski = Doğal Risk x Kontrol Riski x Ortaya Çıkarma Riski C) Denetim Riski = Doğal Risk + Kontrol Riski + Önemli Yanlışlık Riski D) Denetim Riski = Doğal Risk + Kontrol Riski + Ortaya Çıkarma Riski E) Denetim Riski = Doğal Risk x Kontrol Riski x Önemli Yanlışlık Riski 133. Denetçi, isabetli bir denetim görüşüne ulaşmak için geçmişte yaşanan tüm olgulara ait kanıtları gözden geçirmek yerine aşağıda yer alan hangi yöntemi uygular? A) Uygunluk analizi B) Karşılaştırma C) Gözetim D) Analitik inceleme E) Örnekleme 134. Kontrol Riski hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) Kontrol Riski, bağımsız denetçinin kontrol ve inisiyatifindedir. B) İç kontrol prosedürleri olan işletmelerde Kontrol Riski olmaz. C) Kontrol Riski, denetçi tarafından değerlendirilmeli ve denetçi, değerlendirmenin sonucunda Tespit Edememe Riskini belirlemelidir. D) Kontrol Riski, yönetimin faaliyetlerinden etkilendiğinden denetçi tarafından kontrol edilmemelidir. E) Kontrol Riski, yoğun bir çalışma ile denetçi tarafından ortadan kaldırılabilir Aşağıdaki kanıtlardan hangisi bağımsız denetçinin, müşteri işletme dışından topladığı bir kanıt özelliğine sahip değildir? A) Bankadan alınan hesap özetleri B) Satıcı firmadan gelen doğrulama mektubu yanıtı C) Hizmet alınan avukatların verdiği sözlü ifadeler D) Hizmet alınan danışmanların verdiği sözlü ifadeler E) İşletme personelinin verdiği sözlü ifadeler 136. Denetçi, denetim sırasında işletmenin doğal riskini yüksek, kontrol riskini düşük olarak belirlediyse aşağıdakilerden hangisi bu durumu en iyi şekilde özetler? A) Doğal risk yüksek olmasına rağmen işletme, etkili bir iç kontrol sistemi kurarak önemli yanlışlık riskini azaltmıştır. B) İşletmenin zayıf bir iç kontrol sistemi vardır. C) İşletmenin kurduğu iç kontrol sistemi, doğal riskleri azaltmakta yetersiz kalmıştır ve önemli yanlışlık riski yüksektir. D) Risk çok fazladır, denetçi müşteri işletmeyle sözleşme imzalamamalıdır. E) Denetçi, ortaya çıkartma riskini düşük belirleyerek çok daha fazla kanıt toplamalıdır. değişime açik olun 23 [email protected]

24 137. Aşağıdaki denetim risklerinden hangisi, müşteri işletmeye ait değildir? A) Doğal risk B) Tespit edememe riski C) Kontrol riski D) Önemli yanlışlık riski E) Yapısal risk 138. Aşağıdakilerden hangisi, tespit edememe riskinin kabul edilebilir düzeyinin düşmesi hâlinde, bir denetçinin yapabilecekleri arasında yer alır? A) Müşteri işletmenin iç kontrollerine güvenme düzeyini yükseltmesi B) Yapısal riski azaltacak önlemler alması C) Maddi doğrulama prosedürlerini azaltması D) Kontrol testlerini azaltması E) Dönem içinde yapmayı planladığı maddi doğrulama prosedürlerini dönem sonuna kaydırması 139. Denetçi, müşteri işletme ve sektörü tanırken, müşteri işletmenin hedeflerine ulaşmaması olasılığını yani işletme risklerini değerlendirir. Aşağıdakilerden hangisi işletme risklerine örnek olarak verilemez? A) Artan rekabet B) Hızla gelişen teknoloji C) Bağımsız denetim ekip üyelerinin yetersizliği D) Yanlış yatırım politikası E) Yanlış finansman politikası 141. Kıdem tazminatı gibi bazı finansal tablo kalemleri karmaşık hesaplamalar sonucu oluşturulabilmektedir. Buna göre, bu tür kalemlerin maruz olduğu yanlışlık riski aşağıdakilerden hangisidir? A) Kontrol riski B) Yapısal risk C) İş riski D) Tespit edememe riski E) Karmaşıklık riski 142. Denetçi, denetime devam ederken kontrol riskinin aslında denetimi planlarken belirlediğinden daha yüksek olduğunu fark etmiştir. Buna göre, denetim riskinin başta planladığı seviyede kalabilmesi için denetçi aşağıdakilerden hangisini yapabilir? A) Maddi doğruluk testlerini azaltabilir. B) Kabul edilebilir riski azaltabilir. C) Yapısal riski azaltabilir. D) Kontrol riskini azaltabilir. E) Tespit edememe riskini azaltabilir Türkiye Denetim Standartlarına göre, aşağıdaki kalemlerden hangisi için, aksi denetçi tarafından gerekçelendirilmedikçe, her halükârda hile riski içerdiği varsayımı yapılmaktadır? A) Stoklar B) Hasılat C) Alacaklar D) Borçlar E) Kasa 140. Denetimin planlanması ve yürütülmesinde önemlilikle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) Önemlilik düzeyleri her yıl Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından sektörler itibarıyla belirlenmektedir. B) Önemlilik düzeyi, denetlenen finansal tablolardaki aktif toplamın belli bir oranı olarak belirlenmelidir. C) Bir denetimde, bir bütün olarak finansal tablolar için belirlenmiş önemlilik düzeyinden başka önemlilik düzeyleri belirlenemez. D) Önemliliğin belirlenmesi denetçinin mesleki muhakemesine bağlıdır. E) Önemlilik, kalemlerin büyüklüklerine değil, yapısına bağlıdır. değişime açik olun 24

25 GENEL DENETİM AMAÇLARI / HEDEFLERİ 1 Gerçeklik ( Varolma ) 2 Bütünlük (Tamlık ) 3 4 DENETİM AMAÇLARI / HEDEFLERİ Mülkiyet (Sahiplik ve Yükümlülükler) Geçmişteki Bir Olaydan Kaynaklanma 5 Doğru Değerleme 6 Dönemsellik/ Zamanlılık 7 Standartlara Uygun Sınıflama 8 Kayıtsal Doğruluk 9 Açıklama Bilançoda gösterilen varlıklar veva borçların gerçekten var olup olmadıklarına yönelik tespittir. Fiilen mevcut olmayan varlıklar veya hukuken ödenmeyecek borçlar bilançoda yer almazlar. Denetçi bilançoya veya gelir tablosuna geçmeyen hiçbir hesap kaleminin olmadığını, tüm varlık ve yükümlülüklerle birlikte, tüm gelir ve giderlerin de mali tablolara yansımış olduğunu araştırır. Bunu kanıtlayabilmek için kanıt toplar. Bilanço tarihi itibariyle sadece işletmeye ait varlık unsurları ve bor bilançoda yer alabilir. Mali tablo kalemleri hesap dönemi içindeki olayların veya işlemlerin birer yansımasıdır. Denetçinin hedefi, mali tablolarda yer alan bir varlık veya yükümlülüğün doğru değerlendiğinin ortaya çıkarılmasıdır. SPK Mevzuatı, Vergi Mevzuatı, Uluslar arası Muhasebe Standartları, Bankalar Tekdüzen Muhasebe Sistemi'ne belirlenen değerleme ölçüleridir. Bir işlemin doğru rakamlarla kayda alındığı ve raporlandığı, gelir ve giderlerin ise dönemsellik ilkesine uygun olarak mali tablolara yansıdığının ortaya çıkarılması ile ilgilidir. Hesap kalemlerinin mali tablolarda doğru sınıflandırılıp sınıflan- dırılmadığını, dipnotların standartlara uygun ve yeterli olup olmadığını araştırır. İşlemlerin doğru hesaplara kaydedilmesini, hesapların doğru tarafına ve doğru tutarda kaydedilmesini ifade eder. Mali tablolarda veya dipnotlarda yer alan bilgiler işletmenin fi- nansal durumunu gerektiği şekilde göstermelidir. NOT: Denetçi planlama aşamasında kendine amaçlar belirler ve bu amaçlar doğrultusunda kanıt toplar. DENETİM İŞLEMLERİ Planlama biter bitmez başlar ve denetim raporunun verilmesine kadar sürer. Bu aşamada yapılan her türlü faaliyete geniş anlamda Denetim İşlemleri adı verilir 1) İşlem Testleri: Hata ve hile olasılıklarını ortaya çıkarmaya çalışır. Bu çalışmalar da iki farklı boyutta düşünülebilir.(yıl içi yapılan testlerdir.) a) Sistem Testleri: Herhangi bir denetim alanında kontrol sisteminin yapısının yeterli olup olmadığını araştırmaya yönelik testlerdir. b) FonksiyonTestleri: KuruIu sistemin yeterli oluğu yargısına varılsa dahi sistemin tasarlandığı gibi işleyip işlemediğini test etmeye yönelik çalışmalardır. 2) Maddilik Testleri: Mali tablolarda yer alan tutar ve açıklamaların doğruluğunu test eder.(yıl sonu yapılan testlerdir.) a) Analitik incelemeler: Mali tablolarda yer alan verilerin karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkilerin araştırılarak gözden geçirilmesidir. Analitik incelemelerde, finansal bilgiler ile finansal olmayan bilgiler arasındaki ilişkiler ve cari döneme ait bilgiler ile önceki dönemlere ilişkin bilgiler karşılaştırmalı olarak incelenir. Analitik İncelemeler değişik şekillerde verine getirilebilir a) Karşılaştırmalı Analiz b) Oran Analizi c) Mantıklılık Analizi Analitik İncelemeler şu aşamalarda uygulanır. 1. Denetim planının yapılması aşamasında, 2. Denetimin yürütülmesi aşamasında 3. Rapor yazılmadan önce son inceleme aşamasında uygulanır. b) Ayrıntılı ( Detaylı) İncelemeler: Denetçi gerekli görürse riski yüksek bulduğu denetim alanında geriden ileriye, veya ileriden geriye doğru bütün kayıtları yeniden inceler. ÖNEMLİ Finansal tablolarda yer alan parasal hata ve yanıltmaları ortaya çıkarmak için maddilik testleri yapılır İşlem testleri yıl içi maddilik testleri ise yılsonu yapılan testleridir. değişime açik olun 25 [email protected]

26 DENETİM KANITLARI DENETİM KANITLARI ESAS KANITLAR Muhasebe Kayıt Ortamından Elde Edilen Kanıtlar DESTEKLEYİCİ KANITLAR Kuvvetlendirici Büyük Defter Yevmiye Defteri Yardımcı Defterler Muhasebe El Kitabı Mizan Hesap Planı Muhasebe Yönetmeliği Gider Dağıtım Tablosu Çekler Senetler Faturalar Ekstreler Doğrulamalar Analitik Kanıtlar KANITIN GÜVENİRLİĞİNİ (KALİTESİNİ) ETKİLEYEN UNSURLAR 1. Geçerlilik (ilgililik): Kanıt konuvla ilqili olmalıdır. 2. Zamanlılık (Kanıtların İlgili Oldukları Dönem ): Kanıt zamanında elde edilmelidir. 3. Nesnellik (Objektiflik): Bir kanıt birden çok denetçinin görüşüne aynı etkide bulunmalıdır. 4. Kanıtların Kaynağı: Kanıtın nereden elde edildiğidir. KANITIN SAYISINI ETKİLEYEN UNSURLAR İlgili Kalemin Riski: Risk fazla ise, kanıt savısı artar. Anakütle Büyüklüğü: Anakütleyi oluşturan hesapların işlemsel ve tutarsal büyüklüğü arttıkça kanıt sayısı da artar. İlgili Kalemin Önemi: ilgili kalemin önemi artarsa kanıt sayısı artar. Maliyet:. Denetçinin uygun zamanda ve uygun maliyetle kanıt toplamasıdır.. Nitelik:. Kanıtın niteliği artarsa kanıtın sayısı da azalır. İstisnaları olmakla birlikte, bağımsız denetim kanıtına ilişkin olarak aşağıdaki genellemeler yapılabilir; İşletme dışındaki bağımsız kaynaklardan elde edilen bağımsız denetim kanıtları daha güvenilirdir. İç kontrol sistemi etkin olan işletmelerden sağlanan bağımsız denetim kanıtları daha güvenilirdir. Bağımsız denetçi tarafından kontrol uygulamalarının gözlenmesi suretiyle doğrudan elde edilen bağımsız denetim kanıtları, kontrol uygulamalarının sorgulanması suretiyle dolaylı veya çıkarımlar yoluyla elde edilen bağımsız denetim kanıtlarından daha güvenilirdir. Kayıtlardan temin edilen bağımsız denetim kanıtları, daha güvenilirdir. Bu kapsamda, devamlı olarak tutulan toplantı tutanaklarından elde edilen bağımsız denetim kanıtları, söz ile ifade edilen hususlardan elde edilenlere göre daha güvenilirdir. Gerçek kayıt ve belgelerden elde edilen bağımsız denetim kanıtları, fotokopi veya fakslardan elde edilenlerden daha güvenilirdir. değişime açik olun 26

27 1 Fiziki İnceleme (Sayım ve Envanter) Tek. KANIT TOPLAMA TEKNİKLERİ İşletme kayıtlarında ver alan aktiflerin olup olmadığının tespiti amacıyla yapılır. Örneğin kasanın sayılması gibi NOT: Maddi duran varlıkların mevcudiyeti hakkında güvenilir bir bağımsız denetim kanıtı elde edebilmek için fiziki inceleme tekniği kullanılır. 2 Gözlem Tek. Belirli bir faaliyetin yürütülmesi sırasında denetçinin hazır bulunmasını ifade eder. 3 Doğrulama (Teyit - Mutabakat) Tek. Denetçinin işletmede bulunan bazı bilqileri ücüncü kişilere sorarak kanıt toplaması işlemidir. Örn: Borçlar - Alacaklar - Bankalar - Konsinye mallara başarıyla uygulanır. 3 çeşit doğrulama vardır. 1. Olumlu (Pozitif)Doğrulama 2. Olumsuz( Negatif) Doğrulama 3. Boş Bakiyeli Doğrulama Denetçi tarafından hazırlanır, işletme onaylar ve işletmeye gönderilir. Aracı kurumlardan doğrulama istenmez (Her ay ekstre gönderirler) Doğrulama yapılacak kaleme denetçi karar verir. Cevapların doğrudan denetçiye gelmesi sağlanır. 4 Belge İnceleme Tek. 5 Yeniden Hesaplama Tek. 6 Bilgi Toplama (Soruşturma Tek. Mali tablolara ilişki her türlü belgenin içeriğini ve kayıtlara uygunluğunun ayrıntılı bir şekilde incelenmesi tekniğidir. Yapılan kayıtların denetçi tarafından doğrulanması işlemdir. Örneğin; kredi ve mevzuat faiz reeskontların, amortismanların, karşılıkların yeniden hesaplanması gibi Denetçinin iç denetçileri de kapsayacak şekilde ilgililerden bilgi alması tekniâidir. Özellikle ic kontrol sisteminin incelenmesinde kullanılır. 7 8 İlgili Hesaplar Arasında İlişki Kurma Tek. Derinlemesine Araştırma (Ayrıntılı İnceleme) Tek. Muhasebe sistemindeki ilişkili hesaplar arasında inceleme yapmaktır. İsletmedeki bir kavdın bir hesabın veva bir tablonun derinlemesine araştırılması tekniğidir. ( Bir kaydın, bir hesabın detaylı incelenmesidir). 9 Analitik İnceleme Tek. Mali tablolarda ver alan verilerin karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkilerin araştırılarak gözden geçirilmesidir. İşletmenin kayıtlarında ver alan veriler ile çeşitli finansal veva finansal olmavan veriler arasında anlamlı ilişkiler kurarak beklentilerin gerçekleşme derecesine bakılır. 10 Kayıt Sürecini İzleme Tek. Örneklemeler yoluyla kaynak belgeler seçilmesi ve bu belgelerden hareketle muhasebe kayıtlarının doğruluğunun araştırılması işlemidir. İleriye Doğru İnceleme: Belgeden başlanarak tüm kayıtlar kontrol edilerek mali tablolara doğru bir yol izlenir. Geriye Doğru İnceleme: Mali tablolardan başlayarak belgeye doğru bir yol izlenir. değişime açik olun 27 [email protected]

28 ÇALIŞMA KAĞITLARI Denetçi denetim çalışmaları sırasında, denetim görüşü oluşturmak amacıyla yeterli kanıt topladığını ve denetimi denetim standartlarına uygun bir şekilde gerçekleştirdiğini kanıtlayabilecek her türlü çalışmasını belgelendirmek zorundadır. Denetçinin her denetim sırasında hazırlamış olduğu yazılı materyale çalışma kağıdı denir. ÇALIŞMA KAĞITLARININ TUTULMA AMAÇLARI 1 Temel amaç, Denetim raporunun hazırlanmasına esas teşkil eder 2 Denetim çalışmalarının koordine edilmesi ve toplulaştırılmasını sağlar 3 İç kontrol sisteminin incelenmesine yardımcı olur. 4 Davalı durumlarda savunma aracı olarak kullanmak 5 Gelecek yıllarda yararlanma amaçları ile tutulabilir. DAİMİ (SÜREKLİ-DEVAMLI) DOSYA ÇALIŞMA KAĞITLARININ DOSYALANMASI CARİ DOSYA Her yıl tekrarlanmayan doğrudan denetim alanları ile ilgili olmayan, genel nitelikteki çalışma kağıtları ve bunların ekleri Daimi Dosva'da ver alır. Bunlar; 1. Şirket Ana Sözleşmesi /Statüsü 2. Vekâletnameler 3. İmza Sirküleri 4. İşletmenin faaliyetleri ile ilgili bilgiler ve faaliyet raporları 5. Uzun süreli sözleşmeler, Patentler; Know- How, Toplu sözleşmeler, Franschising sözleşmeleri, Telif sözleşmeleri 6. Fabrika, depo ve büroların listesi 7. İç kontrol sisteminin tanınmasına ve değerlemesine ilişkin, Örgüt şemaları İş belge akış şemaları Soru anket formları Bunları değerleme raporları Her vıl yenilenen ve denetim dönemine ilişkin olarak düzenlenen belaeler ise cari dosya içinde Ver alırlar. Bunlar ise; 1. Hesap analiz cetvelleri 2. Doğrulamalar 3. Yönetim teyit mektubu 4. Ayrıntılı testlere ait çalışma kağıtları 5. Analitik inceleme tutanakları 6. Dönem geçici ve genel mizanları 1. Çalışma kağıtlarının mülkiyeti (Sahipliği) denetim şirketine (Denetçiye) aittir. 2. Çalışma kağıtlarının saklanması gerek SPK mevzuatına göre gerekse 3568 Sayılı Kanuna göre olsun 10 yıldır. 3. Bağımsız denetim raporu tarihinden sonraki 60 gün içerisinde tüm çalışma kağıtlarının bir araya getirilmesi zorunludur. 4. Çalışma kağıtları denetim sırasında, denetim sonunda ve denetim sonra kullanılabilir. değişime açik olun 28 [email protected]

29 DENETİMİ TAMAMLAMA VE RAPORLAMA DENETİMİ TAMAMLAMA ÇALIŞMALARI 1. Bilanço tarihinden sonraki önemli olayların gözden geçirilmesi 2. İşletmenin geleceğiyle ilgili muhtemel belirsizlikleri değerlendirme (Şarta bağlı borç ya da Zaraların değerlendirilmesi) 3. İşletmeyle ilişkili kişi ve kuruluşlarla yapılan işlemleri belirleme ve inceleme 4. Genel analitik testlerin yapılması 5. Denetim programının son kez gözden geçirilmesi 6. Yönetim teyit mektubunun alınması SONUÇLARIN DEĞERLEME ÇALIŞMALARI 1. Kanıtların yeterli olup olmadığını değerleme 2. Denetim riskinin son değerlemesini yapma 3. Önemlilik düzeyinin son değerlemesini yapma 4. Çalışma kağıtlarının gözden geçirilmesi 5. Müşteri işletmeden hataların düzeltilmesini isteme (işletme yönetimi ile görüşme ) OLUMSUZ Mali tablolar GKGMİ'ne uygun değilse Hesaplarda önemli hatalar yapılmışsa. Mali tablolar Tutarlı değilse Mali tablolarda tam açıklama yoksa İşletme aldığı tavır ile kanıt toplamayı engellerse işletme yönetimi işletmeyi olduğundan iyi ya da kötü göstermesi GÖRÜŞ BİLDİRMEKTEN KAÇINMA Yeterli kanıt toplayamama Etkin olmayan bir iç kontrol sistemi Sınırlamalar Ağır belirsizlikler (önemli belirsizlikler) Birleşme, Tasfiye, El değiştirme.özelleştirme durumlarında, Devir durumu söz konusu ise İşletme yönetimi ile denetçi arasında görüş ayrılığı doğması durumunda İşletmenin sürekliliği ilkesini tehlikeye sokacak önemli belirsizliklerin olması ve bu bilersizliklerin ve risklerin yakın zamanda doğması olasılığı. GENEL RAPORLAMA STANDARTLARI 1 Denetimin amacı veya ne tür bir denetim olduğu 2 GKGMİ veya mevzuata uyum. 3 Muhasebe politikalarında değişikliklerin bildirilmesi 4 Tam açıklama kuralına uyulması 5 Önemli aksaklıkların bildirilmesi 6 Görüş bildirme Not: Denetlenen işletmenin mali tabloları genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine, tutarlılık ve tam açıklama ilkesine uygun değilse ve bu uygunsuzluk önemli ise denetçi olumsuz bir görüş bildirilir. Aksi takdirde şartlı görüş bildirilir. GÖRÜŞ BİLDİRME TÜRLERİ OLUMLU Yeterli kanıt toplanınışsa Mali tablolar GKGMİ ne uygun düzenlenmişse Mali tablolar tutarlı ise Mali tablolarda tam açıklama varsa Denetçi bu durumda olumlu görüş bildirir. ŞARTLI Mali tabloların hazırlanmasında GKGMİ nden bazılarına uyulmamasına rağmen bu durumun maliy tabloların bütünlüğünün doğruluğunu bozmaması. Mali tablolarda tam açıklama kavramına yeterince uyulmadığı halde tabloların bütününün doğru bulunması rağmen bu durumun finansal tabloların bütününü bozmaması. değişime açik olun 29 [email protected]

30 DENETİM RAPORUNUN BİÇİMİ Başlık ve Adres Bölümü Kapsam Bölümü Açıklama Bölümü Raporun bu bölümünde denetimi yapan denetçi veya denetim işletmesinin künyesi, rapor kime verilecekse onun ismi yer alır. Rapor, işletmeye, ortaklarına veya yönetim kuruluna hitaben düzenlenebilir. Denetimin genel kabul görmüş denetim standartlarına uygun olarak yürütüldüğü Yönetimin ve denetçinin sorumluluğunun derecesi İncelenen mali tabloların isimleri İncelenen mali tabloların ait olduğu tarih ve dönem Yapılan çalışmalar Denetlenen işletmenin adı. Önemli aksaklıklar Mevzuata aykırılıklar işletmenin sürekliliği ve belirsizlikler Muhasebe politikalarındaki değişiklikler NOT: Olumludan sapma durumunda bu bölüme yer verilir. Görüş Bölümü Denetçi bu bölümde görüsünü açıklar. Bu paragrafta ver alan bilgiler şunlardır: Paragraf "görüşümüze göre" ibaresiyle başlar İşletmenin çalışmalarında genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak çalıştığı İncelenen dönem muhasebe politikalarının önceki yıllara uyum içersinde olduğu Aksi belirtilmedikçe mali tablolarda açıklamanın yeterli olduğu Düzenleme Yeri Ve Tarihi: Denetim Kurulusunun Ünvanı: Sorumlu Ortak Baş Denetçinin Ad-Soyad-İmza değişime açik olun 30

31 144. Aşağıdakilerden hangisi kuvvetlendirici kanıtlar arasında yer alır? A) Yevmiye defteri B) Büyük defter C) Finansal tablo düzeltmeleri D) Çekler E) Muhasebe yönetmelikleri 145. Denetçinin denetim kanıtı elde etmesinin başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Hazırlayacağı rapora ilişkin bir görüşe ulaşmak B) Riskleri değerlemek C) Analitik testleri yapmak D) Mali tablolarda hata riskini belirlemek E) Kontrol testlerini yapmak 145. Aşağıdakilerden hangisi kanıt toplama tekniklerinden biri değildir? A) Soruşturma B) Örnekleme C) Doğrulama D) Yeniden hesaplama E) Fiziksel inceleme 146. Aşağıdakilerden hangisi kanıtların güvenirliğini etkileyen unsurlardan biri değildir? A) Kanıtların ilgili oldukları dönem B) Bölümlere ayırma C) İlgililik D) Kanıtların kaynağı E) Objektiflik 147. Denetçinin işletmenin mali tablolarını, geçmiş yıl verilerini, bütçe rakamlarını sektör verileriyle karşılaştırmasıyla elde ettiği kanıtlara ne ad verilir? A) Fiziki kanıtlar B) Doğrulamalar C) Soruşturma D) Mekanik doğruluk kanıtları E) Analitik kanıtlar 148. Aşağıdakilerden hangisi denetim kanıtının sayısını etkileyen unsurlardan biri değildir? A) Denetlenen kalemin önemlilik derecesi B) Kanıt toplama maliyeti C) İşlemlerin büyüklük derecesi D) Denetlenen kalemin riskli olma derecesi E) Toplanan kanıtın zamanlılığı 149. Aşağıdakilerden hangisi mali tablolarda yer alan veriler arasındaki ilişkilerin incelenmesi, karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkilerin araştırılarak gözden geçirilmesini kapsayan maddi doğruluk testlerine örnek gösterilebilir? A) Yeniden hesaplama B) Analitik testler C) Kontrol testleri D) Hesap kalanlarının kontrolü E) İleriye doğru denetim 150. İşletmede randıman analizi yapan bir denetçi verileri incelerken satılan her bir (1) kilo pasta için 800 gr şeker ve 500 gr çikolata kullanıldığı şeklinde veriler görmüştür. Bu bilgilere göre yapılacak analitik inceleme şekli aşağıdakilerden hangisidir? A) Mantıklılık analizi B) Karşılaştırmalı analiz C) Fiziki inceleme D) Oran analizi E) Belge incelemesi 151. Denetçinin, daha önceki tecrübelerine dayanarak örneklem büyüklüğünü belirlemesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir? A) Niceliklere göre örneklemeyle B) Niteliklerine göre örneklemeyle C) Analitik örneklemeyle D) İradi örneklemeyle E) İstatistikî örneklemeyle 152. Aşağıdakilerden hangisi "iç kontrol Sistemi nin amaçları arasında yer almaz? A) Risk alanlarının ve önemlilik düzeylerinin belirlenmesi B) İşletme varlıklarının korunması C) Muhasebe kayıtlarının tam ve doğru olması D) Mali tabloların mevzuata uygun ve zamanında düzenlenmesi E) Yasa ve düzenlemelere uygun davranılması 153. Denetçinin kendi tecrübeleri ile şirketin müşteri profilini ve iç kontrol sisteminin yapısını birleştirerek hangi müşterilere mutabakat mektubu gönderileceğine karar vermesi durumunda, ne tür bir örneklem yapılmış olur? A) Niteliksel örnekleme B) İstatistikî örnekleme C) İradi örnekleme D) Rassal örnekleme E) Tesadüfî örnekleme değişime açik olun 31

32 154. Aşağıdakilerden hangisi maddi doğruluk testlerinin uygulama amacıdır? A) Analitik testler yapmak B) Doğrulama mektubu yazabilmek için veri toplamak C) Denetimin verimliliğini artırmak D) Mali tablolardaki kalemlerin tutarlarının ve açıklamalarının doğruluğuna ilişkin kanıt toplamak E) Kontrol riskinin değerlemesini yapmak 155. Aşağıdakilerden hangisi iç kontrol sisteminin oluşturulma nedenlerinden biri değildir? A) İşletme varlıklarını korumak B) Muhasebe bilgilerinin doğruluk ve güvenirliğini sağlamak C) İşletme içindeki yanlışlık ve yolsuzlukların bulunması ve önlenmesini sağlamak D) Muhasebe bilgilerinin zamanında hazırlanmasını sağlamak E) Denetim raporunun hazırlanmasına katkıda bulunmak 156. Önemlilik düzeyi aşağıdakilerden hangisi için belirlenir? A) Borçlarda B) Büyük defter kayıtlarında C) Kanıtlarda D) Yevmiye kayıtlarında E) Hesapların finansal tablolara olan etkisinde 157. Aşağıdakilerden hangisi örnekleme büyüklüğünü belirleyen etkenlerden biri değildir? A) İç kontrol sisteminin etkinliği B) Ana kütlenin büyüklüğü C) Denetimin suresi D) Denetim riski E) Kabul edilebilir sapma oranı 158. Örneklerin seçildiği ve bağımsız denetçinin hakkında bir sonuca ulaşmak istediği veri setinin tamamını aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir? A) Örnekleme birimi B) Küme C) Analitik örneklem D) İstatistiksel örneklem E) Ana kütle 159. İşletme mali tablolarında olası hataların, bilgi kullanıcıları ve işletme ile iş ilişkisine gireceklerin kararlarına yapacağı etkinin düzeyi, denetçi açısından aşağıdakilerden hangisini belirler? A) Denetim programını B) Denetime ilişkin kanıtların sayısını C) Önemlilik düzeyini D) Uygulanacak denetim prosedürlerini E) Denetimin sonucunu 160. Her yıl yenilenen ve denetim dönemine ilişkin olarak düzenlenen belgeler hangi dosya içinde saklanır? A) Daimi dosyada B) Sürekli dosyada C) Cari dosyada D) Kanıt türleri dosyasında E) Denetim çalışma kâğıdı dosyasında 161. Aşağıdakilerden hangisi çalışma kâğıtlarının hazırlanma amaçlarından biri değildir? A) İç kontrol sisteminin gözden geçirilmesine yardımcı olmak B) Savunma aracı olarak kullanmak C) Yetki ve sorumluluğun takibini yapabilmek D) Denetim ücretinin hesaplanması ve ödenmesini sağlamak E) Denetim raporunun hazırlanmasına temel oluşturmak 162. Aşağıdakilerden hangisi çalışma kâğıtlarının yararlarından biri değildir? A) Yetki ve sorumluluk takibinin yapılabilmesi B) Denetim çalışmalarına yardımcı olması C) İç kontrol sisteminin on değerlemesine yardımcı olması D) Denetçi için ileride açılabilecek davalarda savunma aracı olması E) Çeşitli konularda bilgi kaynağı olması 163. Aşağıdakilerden hangisi çalışma kâğıtlarının düzenlenme amaçlarından biri değildir? A) Denetçinin görüşünü savunmasına yardımcı olmak B) Denetim çalışmalarını organize etmek C) Müşterinin seçimi ve işin kabul edilmesine yardımcı olmak D) İç kontrol sistemini gözden geçirmek E) Denetim görüşünü belirlerken dayanak oluşturmak 164. Aşağıdakilerden hangisi daimi dosya çalışma kâğıtları arasında yer almaz? A) İmza sirküleri B) Örgüt şemaları C) Döneme ait genel ve geçici mizanlar D) İş ve belge akış şemaları E) Şirketin ana statüsü 165. Denetçinin izlediği denetim tekniklerini, elde ettiği bilgileri ve ulaştığı denetim sonuçlarını kayıt ettiği belgeye ne ad verilir? A) Çalışma kâğıtları B) Doğrulama mektupları C) Denetim programı D) Soruşturma kayıtları E) Anlaşma mektubu değişime açik olun 32

33 166. I. Şirket ana sözleşmesi II. Denetim programı III. Telif sözleşmeleri IV. Ön risk belirleme notları V. Denetim kanıtları Yukarıda belirtilen çalışma kağıtlarından hangileri "cari dosya"da yer almaz? A) I ve III B) I ve V C) II ve III D) III ve IV E) III ve V 167. Bir denetçinin aynı müşteri ile sürekli çalışması durumunda donemler itibarıyla değişmeyen konularla ilgili bilgilerin bulunduğu denetim dosyası aşağıdakilerden hangisidir? A) Muhasebe bilgi sistemi dosyası B) Cari dosya C) Sürekli dosya D) Özel amaçlı dosya E) Dönem dosyası 168. Aşağıdakilerden hangisi sürekli dosyada yer alır? A) Muhasebe yönetmeliği B) Çalışma mizanı C) Denetim programı D) Denetim kanıtları E) Denetim raporu 169. Denetçi tarafından hazırlanan veya denetçinin isteği üzerine müşteri işletme tarafından hazırlanan çalışma kağıtları veya denetim belgelerinin sahipliği aşağıdakilerden hangisine aittir? A) Denetçiye B) Denetim komitesine C) İç denetçiye D) İşletme yönetim kuruluna E) Müşteri işletmeye 170. Aşağıdakilerden hangisi denetim tekniklerinden biri değildir? A) Kayıt sistemini yeniden izleme B) İç kontrol sisteminin etkinliğini araştırma C) Yeniden hesaplama D) Fiziki inceleme E) Doğrulama 171. Mali tablolardan başlayarak defter kayıtlarına ve belgelere kadar devam edilerek yapılan inceleme turu aşağıdakilerden hangisidir? A) Yeniden hesaplama B) İleriye doğru inceleme C) Fiziki inceleme ve sayım D) Geriye doğru inceleme E) Doğrulama 172. Yapılan çalışmaların yeterli olup olmadığı, ek çalışmanın gerekip gerekmediği konusunda bir kalite kontrol çalışması olarak kullanılan teknik aşağıdakilerden hangisidir? A) İşlem testleri B) Analitik çalışmalar C) Maddi doğruluk testleri D) Fonksiyon testleri E) Sistem testleri 173. Aşağıdakilerden hangisi denetçinin işletme hakkında görüşe ulaşmasında, yeterli sayıda ve güvenilir kanıtın elde edilmesi için kullanılan yöntemlerden biri değildir? A) Gözlem B) Soruşturma C) Fiziki inceleme D) Doğrulama E) Planlama 174. Muhasebe belgelerinden başlanıp, mali tablolara doğru bir sıra izlenerek yapılan denetim turu aşağıdakilerden hangisidir? A) Kayıt sistemini geriye doğru izleme B) Yeniden hesaplama C) Doğrulama D) Gozlem ve sayım E) Kayıt sistemini ileriye doğru izleme 175. Denetimin rutin, şekli hesap denetiminden çıkıp risk ağırlıklı denetime kayma sureci aşağıdaki doğrulama testlerinden hangisini daha önemli hale getirmektedir? A) Analitik incelemeleri B) Ayrıntılı incelemeleri C) Fiziki incelemeyi D) Gözlemi E) Belge incelemesini 176. İşletme nakit varlığının sayımında aşağıdaki denetim tekniklerinden hangisini kullanır? A) Analitik İnceleme B) Fiziki inceleme ve sayım C) Doğrulama D) İleriye doğru denetim E) Yeniden hesaplama 177. İşletmede hangi denetim alanlarında hangi denetim teknikleri uygulanarak denetimin veya kanıt toplama çalışmalarının yapılacağını belirleyen yazılı belgeye ne ad verilir? A) Personel planı B) Zaman planı C) Kontrol planı D) Temel plan E) Bütçe planı değişime açik olun 33 [email protected]

34 178. Denetçi işletmenin bankadan aldığı kredilere ilişkin hesapladığı faiz gideri büyüklüğüne ilişkin yapılan kayıtların doğrulanmasında aşağıdaki denetim tekniklerinden hangisini kullanır? A) Ayrıntılı incelemeler B) Bilgi toplama C) Yeniden hesaplama D) Fiziki inceleme E) Kayıt sistemini yeniden izleme 179. İşletmede finansal bilgilerle finansal olmayan bilgiler arasındaki ilişkiler, cari döneme ait bilgilerle önceki dönemlere ait bilgilerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi aşağıdakilerden hangisi ile mümkün olmaktadır? A) Belge incelemesiyle B) Ayrıntılı incelemelerle C) Fiziki incelemeyle D) Analitik incelemelerle E) Gözlemle 180. Denetçi, denetlediği işletmenin alacaklarını incelerken denetlenenin yazılı talebiyle, işletmeye borcu olan taraflardan bilgi istediğinde aşağıdaki denetim tekniklerinden hangisini kullanmış olur? A) Kayıt sistemini yeniden izleme B) Ayrıntılı incelemeler C) Doğrulama D) Fiziki inceleme E) Bilgi toplama 181. Aşağıdakilerden hangisi denetim tekniklerinden biri değildir? A) Fiziki inceleme tekniği B) Güncelleme tekniği C) Doğrulama tekniği D) Kayıt sürecinin izlenmesi tekniği E) Yeniden hesaplama tekniği 182. Denetçinin işletmede çalışanlara çeşitli sorular sorarak iç kontrol yapısının işleyişiyle ilgili bilgiler toplamasına ne ad verilir? A) Araştırma B) Analitik inceleme C) Gözlem D) Soruşturma E) Teftiş 183. Denetçinin işletme personelini izlemesi, aşağıdaki denetim prosedürlerinden hangisinin kapsamına girmektedir? A) Sayım B) Gözlem C) Doğrulama D) Soruşturma E) Fiziki inceleme 184. İşlemlerin test edilmesi, diğer bir ifade ile bir işlemin belgelendirilmesinde ve muhasebe kayıtlarına geçirilmesinde düzenlenen tüm belgelerin ve izlenen tüm muhasebeleştirme işlemlerinin doğru olarak yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesinde kullanılan testlere ne ad verilir? A) İşlem testleri B) Hesap kalanı testleri C) Analitik prosedürler D) Kalem incelemesi testleri E) Örneklem testleri 185. Aşağıdakilerden hangisi doğrulama tekniği uygulanarak elde edilir? A) Yeniden hesaplamalarla bulunan sonuçlar B) İşletme dışındaki kişi ve kuruluşlardan alınan yanıtlar C) İşletme personeli ile yapılan görüşmeler D) Belgelerin esas ve yardımcı defter kayıtlarının karşılaştırılması E) Kayıtlarla, yeniden hesaplamaların karşılaştırılması 186. Belgelerin ve kayıtların aritmetik hatalarını araştırmak amacıyla kullanılan denetim prosedürü aşağıdakilerden hangisidir? A) Doğrulama B) Yeniden hesaplama C) Gözlem D) Analitik yordamlar E) Soruşturma 187. Genellikle hesap bakiyeleri ve bu bakiyelerin bileşenleri için kullanılan ve sunulan bilgilerin veya var olan şartların dolaysız olarak üçüncü kişilerden teyit edilme süreci aşağıdaki denetim tekniklerinden hangisini ifade etmektedir? A) Yeniden uygulama B) Yeniden hesaplama C) Bilgi toplama D) Doğrulama E) Soruşturma 188. "Doğrulama mektubu" ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Denetçi firma tarafından düzenlenir. B) İşletmenin ekonomik ilişki içinde olduğu kurumlara gönderilir. C) Cevap mektupları ilk olarak denetçi tarafından açılır. D) Denetlenen işletmenin aracılığı ile gönderilir. E) Gönderilen her mektuba karşı taraftan bir cevap beklenir. değişime açik olun 34

35 189. Denetçinin işletmede bulunan bazı bilgileri uçuncu kişilere sorarak kanıt toplaması işlemine ne ad verilir? A) Gözlem B) Doğrulamalar C) Fiziki kanıtlar D) Analitik kanıtlar E) Soruşturma 190. İşletme dosyalarında bulunan belgelerin örnekleme yoluyla seçilerek ilgili kayıtların başlangıcından sonuna kadar adım izlenmesi tekniği aşağıdakilerden hangisidir? A) Ayrıntılı inceleme tekniği B) İlgili hesap arasında ilişki kurma tekniği C) Kayıt sürecinin izlenmesi tekniği D) Analitik inceleme tekniği E) Soruşturma tekniği 191. İşletmedeki bir kaydın bir hesabın veya bir tablonun derinlemesine araştırılması tekniği olan ve değerli sonuçlar verebilen teknik aşağıdakilerden hangisidir? A) Yeniden hesaplama tekniği B) Soruşturma tekniği C) Gözlem tekniği D) Ayrıntılı inceleme tekniği E) Doğrulama tekniği 192. Maddi duran varlıkların mevcudiyeti hakkında güvenilir bir bağımsız denetim kanıtı elde edebilmek için aşağıdaki denetim tekniklerinden hangisi kullanılır? A) Doğrulama B) Fiziki inceleme C) Kayıt ve belgelerin incelenmesi D) Soruşturma E) Gözlem 193. Aşağıdaki denetim tekniklerinden hangisinde; işletmenin kayıtlarında yer alan veriler ile çeşitli finansal veya finansal olmayan veriler arasında anlamlı ilişkiler kurarak beklentilerin gerçekleşme derecesine bakılır? A) Analitik inceleme tekniğinde B) Soruşturma tekniğinde C) Gözlem tekniğinde D) Doğrulama tekniğinde E) Yeniden hesaplama tekniğinde 194. Denetçi, yılsonunda maddi doğruluk testlerinin hedefleri doğrultusunda kayıtlarda gösterilen harçların doğru ve tamamını kapsayıp kapsamadığını en iyi aşağıdakilerden hangisiyle belirler? A) Mutabakat mektubuyla B) Yeniden hesaplamayla C) Anket formuyla D) Analitik prosedürlerle E) Yardımcı defterlerin incelenmesiyle 195. Denetçi, aşağıdakilerden hangisine mutabakat mektubu gönderme ihtiyacı duymaz? A) Yurtdışı müşterilere B) Halka acık anonim şirketlere C) Büyük bakiyeli hesapları olanlara D) Aracı kurumlara E) Çok sık çalışan hesapları olanlara 200. Aşağıdakilerden hangisi denetçinin, duran varlıkların denetiminde yılsonunda araştırma konusu olarak kabul edeceği konulardan biri değildir? A) Yeniden değerleme çalışmalarının yeniden hesaplanması B) Yasal sınırı aşan amortisman oranı kullanılıp kullanılmadığı C) Amortisman defteri bakiyeleri ile büyük defter bakiyelerinin birbirlerini teyit edip etmediği D) Amortisman oranlarının değiştirilip, değiştirilmediği E) Amortisman suresini tamamlamış olanlara yeniden değerleme yapılıp yapılmadığı 201. Aşağıdakilerden hangisi "Verilen Sipariş Avansları" hesabının denetiminde önem arz etmez? A) Yabancı para cinsi ile verilen avansların bilanco gününde değerlemesinin yapılıp yapılmadığı B) Verilen avansların takip edildiği hesabın Ticari Alacaklar grubunda yer almaması gerektiği C) Malın teslim alındığı veya hizmetin ifa edildiği dönemde verilen Sipariş Avansları hesabının alacağı karşılığı gider hesaplarının borçlandırılması gerektiği D) Sipariş verişine ilişkin kayıtların, kasa/banka hesabıyla karşılıklı olarak doğru yapılıp yapılmadığı E) Malın teslim alınması yâda hizmetin ifası sonrasında, eğer varsa avans fazlası tutarın borç hesaplarına intikal ettirilip ettirilmediği 202. Denetçi, denetimde; bankalar, alınan/verilen çekler hesaplarıyla ilgili aşağıdaki amaçlardan hangisine ulaşmaya çalışmaz? A) Dönemsellik B) Tamlık C) Mülkiyet D) Gerçeklik E) Özün önceliği değişime açik olun 35

36 203. Bilanco tarihi itibariyle varlıkların ve borçların var olup olmadığının belirlenmesi aşağıdaki denetim amaçlarının hangisinin kapsamına girmektedir? A) Bütünlük B) Zamanlılık C) Gerçeklik D) Nesnellik E) Açıklık 208. Bilancoda gösterilen varlıklar veya borçların, gerçekten var olup olmadıklarının tespiti aşağıdaki denetim amaçlarının hangisinin kapsamına girmektedir? A) Nesnellik B) Zamanlılık C) Açıklık D) Gerçeklik E) Bütünlük 204. Stok hesaplarının denetiminde aşağıdakilerden hangisi amaçlanmaz? A) İşletmenin mülkiyetindeki tüm stokların envantere dâhil edilip edilmediği B) Stok hesaplarında girişlerin ve çıkışların gerçek olup olmadığı C) Maliyet bedellerinin aslına uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği D) Yapılacak değerlemelerin genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluğu E) Stokların nasıl korunduğu 205. Yılsonunda alacakların denetiminde aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılmaz? A) Senetli alacaklara reeskont yapılması B) Şüpheli alacakların hesaplanması C) Tüm alacakların vadelerine göre sıralanması D) Şüpheli alacaklar karşılığının ayrılması E) Senetsiz alacaklar için teyit mektubu gönderilmesi 206. Aşağıdakilerden hangisi "Verilen Sipariş Avansları" hesabının denetiminde önem arz etmez? A) Yabancı para cinsi ile verilen avansların bilanco gününde değerlemesinin yapılıp yapılmadığı B) Malın teslim alınması yâda hizmetin ifası sonrasında, eğer varsa avans fazlası tutarın borç hesaplarına intikal ettirilip ettirilmediği C) Malın teslim alındığı veya hizmetin ifa edildiği donemde verilen Sipariş Avansları hesabının alacağı karşılığı gider hesaplarının borçlandırılması gerektiği D) Verilen avansların takip edildiği hesabın Ticari Alacaklar grubunda yer almaması gerektiği E) Sipariş verişine ilişkin kayıtların, kasa/banka hesabıyla karşılıklı olarak doğru yapılıp yapılmadığı 207. "Bilancoda yer alan varlıklar ve borçlar bilanco tarihinde müşteri işletmede mevcut olmalı ve mali tabloların kapsadığı doneme ilişkin kayıtlar işletmenin tüm işlemlerini kapsamalıdır" ifadesi genel denetim amaçlarından hangisidir? A) Bütünlük B) Gerçeklik C) Zamanlılık D) Sınıflandırma E) Kayıtsal doğruluk 209. Aşağıdakilerden hangisi stok hesaplarının denetlenme nedenlerinden biri değildir? A) İşletmenin mülkiyetindeki tüm stokların envantere dâhil edilip edilmediğinin tespiti B) Yapılacak değerlemelerin genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygunluğunun tespiti C) Stokların nasıl korunduğunun tespiti D) Maliyet bedellerinin aslına uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti E) Stok hesaplarında girişlerin ve çıkışların gerçek olup olmadığının tespiti 210. Aşağıdakilerden hangisi bilanço dipnotlarıyla açıklanmaz? A) İşletme yapılanmasındaki değişiklikler B) Sermaye artırımları C) Birleşme ve ele geçirme olayları D) Vergi oranlarının değişmesi E) Amortisman ayırma yöntemindeki değişiklikler 211. Denetçi, müşterinin stokları doğru sayıp saymadığını belirlemek için, kullanılan toplam stok etiketinden 300 tanesini alıp incelediğinde aşağıdaki işlemlerden hangisini yapmış olur? A) Nitelik örneklemesi B) Denetim prosedürü C) Sistematik secim D) Örnekleme E) Katmanlı secim 212. "Bilanço tarihinde yer alan varlıklar bilanço tarihi itibariyle işletmenin mülkiyetinde olan varlıklar ile alacak haklarından oluşmalıdır" ifadesi genel denetim amaçlarından hangisini ifade etmektedir? A) Sınıflandırma B) Zamanlılık C) Kayıtsal doğruluk D) Sahiplik ve yükümlülükler E) Gerçeklik değişime açik olun 36

37 213. "Mali tablolarda veya dipnotlarda yer alan bilgiler işletmenin finansal durumunu gerektiği şekilde göstermelidir" ifadesi genel denetim amaçlarından hangisini ifade etmektedir? A) Bütünlük B) Açıklama C) Sınıflandırma D) Zamanlılık E) Kayıtsal doğruluk 214. Bilginin açıklanmaması, yanlış veya eksik açıklanması nedeniyle finansal tabloları esas alarak karar veren finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararlarını etkileyebilecek hususlar bağımsız denetimde aşağıdakilerden hangisiyle bağlantılıdır? A) Etkinlik B) Faaliyet derecesi C) Önemlilik D) İç kontrol sisteminin oluşturulması E) Bağımsız denetim riski 215. "Bilançoda yer alan varlıklar ve borçlar bilanço tarihinde müşteri işletmenin tüm varlıklarını ve borçlarını göstermeli ve işletmenin bilançosunda yer alması gereken bazı gerçek varlıklar ve borçlar kayıt dışı bırakılmamalıdır" ifadesi genel denetim amaçlarından hangisini ifade etmektedir? A) Sınıflandırma B) Gerçeklik C) Bütünlük D) Zamanlılık E) Kayıtsal doğruluk 216. Aşağıdakilerden hangisi denetim raporunun kapsam kısmında yer almaz? A) Düzenleme tarihi B) Hangi işletmeye ait olduğu C) Hangi hesap dönemine ait olduğu D) Hangi mali tabloların kullanıldığı E) Hangi denetim tekniklerinin kullanıldığı 217. Yeterli kanıt toplayabilmeyi önleyecek derecede imkânsızlıkların ve sınırlamaların olması ne tur denetim görüşü bildirmeyi gerektirir? A) Olumsuz görüş B) Olumluluk içeren şartlı görüş C) Şartlı görüş D) Görüş bildirmekten kaçınma E) Olumlu görüş 218. Doğal afetler veya sosyal rahatsızlıklar gibi işletmenin elinde olmayan sebepler ortaya çıktığında denetçi ne yapar? A) Olumlu görüş bildirir. B) Müşteri işletmeyle görüşür. C) Denetim raporunda bu durumu bildirir. D) Sermaye Piyasası Kurulu'na bildirir. E) Denetimi yarıda bırakır Aşağıdakilerden hangisi denetim görüşüne bir şart oluşturur? A) Yatırımları tamamlayamamak B) Esas pazarların yitirilmesi C) İşletmenin devamlı zarar etmesi D) Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine aykırılık E) Kredi sağlayamamak 220. İşletme yönetimi teyit mektubu vermeyi reddederse ne tur denetim görüşü verilir? A) Olumsuz görüş B) Olumlu görüş C) Şartlı görüş D) Görüş bildirmekten kaçınma E) Açıklamalı şartlı görüş 221. Aşağıdakilerden hangisi denetim görüşlerinden biri değildir? A) Kararsız görüş B) Görüş bildirmekten kaçınma C) Olumlu görüş D) Şartlı görüş E) Olumsuz görüş 222. Denetçi, denetim kanıtı toplamış, genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uyum tespit edilmiş ama işletmenin sürekliliği ilkesinde belirsizlikler tespit edilmişse ne tur görüş bildirir? A) Olumlu şartlı görüş B) Olumsuz görüş C) Olumlu görüş D) Şartlı görüş E) Görüş bildirmekten kaçınır Bir işletme kullanmış olduğu stok değerleme yöntemlerinden son giren ilk çıkar yöntemini (LIFO) kullanırken ilk giren ilk çıkar yöntemini (FIFO) kullanmaya başlamıştır. İşletme bu durumu bilanco dipnotlarında belirtmediğinde, denetçi nasıl görüş bildirmelidir? A) Olumsuz görüş B) Olumlu görüş C) Şartlı görüş D) Görüş bildirmekten kaçınma E) Şartsız görüş değişime açik olun 37

38 224. Bir işletmenin mali işlemlerinin ve faaliyetlerinin, işletme yönetimi, yasama organı ya da diğer yetkili kişi ve kuruluşlarca belirlenmiş yöntemlere, kurallara ve mevzuata uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan denetime ne ad verilir? A) Finansal denetim B) Uygunluk denetimi C) Bağımsız denetim D) Performans denetimi E) İç denetim 225. Bilanço tarihi itibarıyla işletmenin finansal tabloları genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak hazırlanmıştır. Ancak denetçinin işletmenin kredi sağlayamaması, ürünlerine olan talebin yok olmaya yüz tutması, esas pazarların yitirilmesi nedenleri ile işletmenin geleceği hakkında endişeleri olduğunda denetçi ne tür bir görüş bildirir? A) Şartlı olumsuz görüş bildirir. B) Olumlu görüş bildirir ve denetim görüşünün altında açıklayıcı bilgiye yer verir. C) Görüş bildirmekten kaçınır. D) Şartlı olumlu görüş bildirir. E) Olumsuz görüş bildirir Denetlenen işletmenin mali tabloları genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine, tutarlılık ve tam açıklama ilkelerine uygun değilse denetçi nasıl bir görüş bildirir? A) Kademeli görüş B) Olumsuz görüş C) Görüş bildirmez. D) Olumlu görüş E) Şartlı görüş 227. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetim raporunun bölümlerinden biri değildir? A) Kapsam B) Açıklama C) Görüş bildirimi D) Başlık E) Çalışma kâğıtlarının açıklaması 228. Denetim çalışmalarının sonucunda mali tabloların hazırlanmasında genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden bazılarına uyulmamasına rağmen bu durumun mali tabloların bütününün doğruluğunu bozmadığı kanaati oluşmuşsa denetçi ne tur bir görüş bildirir? A) Görüş bildirmekten kaçınma B) Şartlı görüş C) Olumsuz görüş D) Olumlu görüş E) Şartsız görüş 229. Denetçi, şartlı ya da olumsuz görüş bildirmesi gerekmeyen bir belirsizlik söz konusu olduğunda nasıl hareket etmelidir? A) Raporunun sonuç paragrafını geniş tutmalıdır. B) Raporunu sunuş zamanından önce açıklamalıdır. C) Olumlu görüş bildirmelidir. D) Raporunda açıklama yapmalıdır. E) Olumsuz görüş bildirmelidir Denetçi incelediği işletmenin finansal tablolarını doğru bulmuş ama Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerinden bazılarına uyulmadığını saptamıştır. Bu bilgilere göre denetçi nasıl bir görüş bildirir? A) Olumsuz görüş B) Şartlı olumsuz görüş C) Olumlu görüş D) Görüş bildirmekten kaçınma E) Şartlı görüş 231. Denetçi aşağıdaki durumların hangisinde "olumsuz görüş" bildirir? A) Mali tablolar genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre hazırlanmışsa B) Denetim kapsamında önemli sınırlamalar yoksa C) Mali tablolarda tam açıklama kuralına hiç uyulmamışsa D) Denetim yapılan yılda önceki yıla göre değişiklik olmamışsa E) Gelecekte meydana gelme olasılığı söz konusu olan belirsiz durum önemli olarak kabul ediliyorsa 232. Bağımsız denetçinin kanaatine Gore, işletmenin sürekliliği söz konusu olmadığı halde finansal tablolar işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmışsa, bağımsız denetçi ne tur bir görüş bildirir? A) Olumlu B) Görüş bildirmekten kaçınır. C) Koşullu D) Olumsuz E) Şarta bağlı 233. Denetlenen işletmenin mali tabloları genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine, tutarlılık ve tam açıklama ilkesine uygun değilse ve bu uygunsuzluk önemli değilse denetçi nasıl bir görüş bildirilir? A) Kademeli görüş B) Olumlu görüş C) Görüş bildirmez D) Şartlı görüş E) Olumsuz görüş değişime açik olun 38

39 234. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetim raporunun kapsam paragrafında yer almaz? A) Denetimin görüşüne bir temel oluşturması B) Denetçinin mali tabloların hazırlanmasında sorumlu olması C) Kanıtların örneklem esasına göre incelenmesi D) Denetimin genel kabul görmüş denetim standartlarına uygun yapılması E) Denetlenen dönem 235. Denetçi görüşü, denetim raporunun hangi bölümünde yer alır? A) Kapsam bölümünde B) Başlık bölümünde C) Raporun sonunda D) Görüş bildirme bölümünde E) Giriş bölümünde 236. Aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi sonucu, denetçi olumsuz görüş bildirir? A) Kanıt toplanması sırasında işletme tarafından denetçinin kısıtlanması B) Hesaplarla ilgili önemli hataların yapılması C) İşletme aleyhine henüz sonuçlanmamış bir davanın olması D) Önemli belirsizliklerin olması E) Etkin bir iç kontrol sisteminin bulunmaması 237. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetim raporu ve finansal tablolardan öncelikli olarak yararlanacak bilgi kullanıcılarından biri değildir? A) Ortaklar B) Kamu kurumları C) Ortak olmak isteyenler D) Rakip firmalar E) Kredi verenler 238. Aşağıdakilerden hangisi bağımsız denetim raporunun bölümlerinden biri değildir? A) Görüş bildirimi B) Kapsam C) Açıklama D) Başlık E) Çalışma stratejisi 239. Denetçi aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi halinde görüş bildirmekten kaçınır? A) Denetçinin kasa ve mal sayımında hazır bulunamaması B) Denetçinin yeterli ve güvenilir kanıt toplayamayacak kadar çalışma alanının kısıtlanmış olması C) Denetlenen işletme adına açılmış bir davanın sonuçlanmaması D) Denetlenen işletmenin iç kontrol sisteminin etkinliğinin zayıf olması E) Denetçinin, denetlenen firmanın faaliyet gösterdiği sektör hakkında bilgi sahibi olmaması 240. Aşağıdakilerden hangisi görüş bildirmekten kaçınmaya neden olan olaylardan biri değildir? A) Önemli belirsizliklerin olması B) Yeterli kanıt toplanamaması C) Denetim kapsamının görüş bildirilemeyecek kadar sınırlandırılmış olması D) Gelecekte belirsiz durumun gerçekleşmesinin, işletme için hayati tehlike yaratması E) Denetlenen şirketin küçük ölçekli olması 241. Aşağıdaki raporlardan hangisinde "ilgili mevzuata uygundur" ibaresi kullanılmaz? A) Yeminli Mali Müşavirlerce tasdiki ihtiva eden raporlarda B) Sermaye Piyasası Kurulu raporunda C) Denetim anlaşmasında D) Denetim raporunda E) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce düzenlenen tasdiki ihtiva etmeyen raporlarda 242. Aşağıdakilerden hangisi şarta bağlı borç kapsamına girer? A) KDV hesaplamaları B) Tahsili şüpheli hale gelen senetli alacaklar C) İşletmenin kaybetmiş olduğu tazminat davaları D) Kredi ödemeleri E) İşletme aleyhine açılmış çeşitli tazminat davaları 243. Aşağıdakilerden hangisi denetim sonuçlarının değerlendirilmesi kapsamında yapılan çalışmalardan biri değildir? A) Kanıtların yeterliliğinin ve kalitesinin değerlendirilmesi B) Müşteri faaliyetlerinin sürekliliğinin değerlendirilmesi C) İşletmeden hataların düzeltilmesinin istenmesi D) Çalışma kâğıtlarının gözden geçirilmesi E) Önemlilik düzeyinin ve denetim riskinin son defa ölçülmesi 244. Aşağıdakilerden hangisi bilanço tarihinden sonraki önemli olaylar kapsamına girmektedir? A) Satıcılardan kredili mal alımı B) Alacak senedinin tahsili C) Alacağın tahsilinin imkânsız hale gelmesi D) Personelden alacakların tahsil edilmesi E) Ticari mal satışı 245. Sonuçların gözden geçirilmesi denetimin hangi aşamasında yapılır? A) Denetimin planlanması B) Hesap kalanlarının test edilmesi C) Çalışma kağıtlarının değerlendirilmesi D) Denetimin tamamlanması E) Müşterinin seçilmesi ve işin kabul edilmesi değişime açik olun 39

40 246. Denetçi, bazı kalemlerin doğruluğu konusunda tatmin edici bir inceleme imkânı bulamadığı halde, finansal tabloların bütünü hakkında olumlu bir görüşe sahipse, raporunda nasıl bir görüş açıklar? A) Olumlu görüş B) Olumsuz görüş C) Görüş bildirmekten kaçınma D) Şartlı görüş E) Şartsız görüş 247. Bir işletmenin belirli bir tarihte işletmenin varlıkları ve borçları vardır şeklindeki iddiasına karşılık denetçinin denetim hedefi nedir? A) Var olma B) Tam olma C) Haklar ve yükümlülükler D) Değerleme E) Uygun dağıtım 248. Bilançoda yer alan varlıkların bilanço gününde işletmenin kontrolünde bulunan varlıklar; bilançoda yer alan borçların ise işletmeye ait borçlar olması gereği, aşağıdaki denetim amaçlarından hangisi ile ifade edilir? A) Zamanlılık B) Bütünlük C) Değerleme ve gidere dönüştürme D) Sınıflandırma E) Sahiplik ve yükümlülükler 249. Doğrulama mektubunda yer alan bilgilerin yanlış olması durumunda, karşı taraftan cevap verilmesinin istenmesi aşağıdaki doğrulama türlerinden hangisini ifade etmektedir? A) Olumlu Doğrulama B) Boş Bakiyeli Doğrulama C) Parçalı Doğrulama D) Bütünüyle Doğrulama E) Olumsuz Doğrulama 251. Ticari alacaklar hesap grubunun denetiminde, aşağıdaki denetim tekniklerinin hangisi kullanılmaz? A) Analitik prosedürler B) Belge incelemesi C) Yeniden hesaplama D) Varlıkların fiziki incelemesi E) Doğrulama 252. Bir mobilya imalat işletmesinde satış teslimat yetkilisi, mesai saatleri sonrasında özel iş olarak gerçekleştirdiği elektronik cihaz satışlarının teslimine ilişkin taşıma giderlerini mobilya şirketine mâl etmiştir. Söz konusu hile, tesadüfen ortaya çıkmıştır. Yukarıdaki örnek olay ile ilgili olarak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz? A) Söz konusu olayda varlıkların kötüye kullanılması (zimmet) söz konusudur. B) Söz konusu hile, mobilya şirketinin finansal tablolarını olumsuz etkilemiştir. C) Satış teslimat yetkilisi, mesai saatleri sonrasında yaptığı özel işinden sorumlu tutulamaz. D) Şirketin satış ve teslimata ilişkin iç kontrol önlemleri yetersizdir. E) Mobilya şirketinde iç denetim birimi oluşturulması yararlı olur Bir işletmenin satın alma sürecini tanımaya çalışan denetçi, satın alma müdürü ile yapmış olduğu görüşmede bütün satın alma işlemlerinin yazılı sözleşmeye ve üst yönetim onayına bağlı olduğunu öğrenmiştir. Ancak yapmış olduğu denetim çalışmaları sonucunda çok az satın alma işleminin yazılı sözleşmesinin olduğu ve hiç birinde üst yönetimin onayının olmadığını saptamıştır. Yukarıdaki örnek olayda denetçi, aşağıdaki hangi denetim tekniklerini kullanmıştır? A) Analitik inceleme gözlem B) Soruşturma (görüşme) kayıt ve belgelerin incelenmesi C) Fiziki inceleme doğrulama D) Doğrulama yeniden gözden geçirme E) Kayıt ve belgelerin incelenmesi doğrulama 250. Bağımsız denetçinin, işletmenin deposunda bulunan malların mülkiyetinin gerçekten işletmeye ait olup olmadığını araştırmak için bu malların faturalarını incelemesi, aşağıda verilen hangi denetim hedefine yönelik bir çalışmadır? A) Var olma B) Değerleme C) Haklara sahiplik D) Sınıflandırma E) Bütünlük 254. Bağımsız denetçi, doğrulama tekniğini kullanırken müşteri işletmenin kayıtlarındaki X hesabı bakiyesini bildirerek, bu bakiye bilgisinin sadece yanlış olması hâlinde karşı taraftan mutlaka yanıt verilmesini istemesi durumunda aşağıdaki hangi tür doğrulama mektubunu yazmış olur? A) Boş bakiyeli doğrulama mektubu B) Olumlu doğrulama mektubu C) Olumsuz doğrulama mektubu D) Aktif doğrulama mektubu E) Bakiyesiz doğrulama mektubu değişime açik olun 40 [email protected]

41 255. Aşağıda verilen hangi koşulun gerçekleşmesi hâlinde denetçi görüş bildirmekten kaçınır? A) Denetçinin, denetlenen işletmenin faaliyet gösterdiği sektör hakkında bilgi sahibi olmaması B) İç kontrol sisteminin etkililiğinin zayıf olması C) Denetçinin, yeterli ve güvenilir kanıt toplayamayacak kadar çalışma alanının kısıtlanmış olması D) Denetlenen işletme adına bir davanın açılmış olması E) Denetçinin, kasa ve mal sayımında hazır bulunmamış olması 256. Türkiye Denetim Standartlarına göre, denetçinin, teyit istenilen karşı taraftan, sadece talepte yer alan bilgilerle mutabık olmaması durumunda yanıt beklediği teyit talep türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Olumsuz teyit talebi B) Olumlu teyit talebi C) Doğrudan teyit talebi D) Mutabakat esaslı teyit talebi E) Şarta bağlı teyit talebi 257. Bağımsız denetimlerde hile riski belirlenmesi hâlinde, denetçilerden aşağıdaki adımlardan hangisini atması daha çok beklenir? A) Denetim ekibinin üyeleriyle daha sık bir araya gelmesi B) Denetim prosedürlerini tahmin edilemeyecek zamanlarda uygulaması C) Önemli yanlışlık risklerini düşürmesi D) Uzman çalışmalarından daha fazla faydalanması E) Önemlilik seviyesini yükseltmesi 258. Bağımsız denetçi, müşteri işletmenin finansal tablolarının bir bütün olarak önemli bilgi yanlışlıkları içerdiğini ve bu yanlışlıkların finansal tablolara etkisinin yaygın olduğunu tespit etmesi hâlinde denetim raporunda nasıl görüş bildirmelidir? A) Sınırlı görüş bildirmelidir. B) Görüş bildirmekten kaçınmalıdır. C) Olumsuz görüş bildirmelidir. D) Şartlı görüş bildirmelidir. E) Olumlu görüş bildirmelidir Aşağıdaki denetim prosedürleriyle, bu prosedürlere ilişkin örnek eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? A) Yeniden hesaplama: Denetçinin alacak devir hızını baştan kendisinin hesaplaması B) Sorgulama: Belli bir konu hakkında yönetimden sözlü açıklama alınması C) Gözlem: Müşteri personeli tarafından gerçekleştirilen stok sayımına iştirak edilmesi D) Analitik prosedürler: Planlanan harcamaların gerçekleşen harcamalarla karşılaştırılması E) Tetkik: Alınan siparişlere ait dosyanın incelenmesi 260. Bağımsız denetçinin denetim kanıtı toplamasının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir? A) Finansal tablolardaki hileleri engellemek B) Müşteri şirketin muhasebe sisteminin iyi işleyip işlemediğini belirlemek C) Finansal tablolar hakkında bir görüş oluşturup tablo kullanıcılarına sunmak D) Müşteri şirketin yatırım yapılabilir olduğunu göstermek E) Finansal tablo kalemlerinin yanlış olma risklerini tespit etmek 261. B şirketi, A şirketinin özkaynak yöntemiyle ölçülen çok sayıda iştiraklerinden birisidir. A şirketinin denetimi sırasında, önemlilik kriterini sağlayan B iştirakinin finansal bilgilerine, yönetimine ve denetçilerine erişime izin verilmemesi sebebiyle; B nin defter değeri ile A nın B dönem kârındaki payı hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilememiştir. Bunun dışındaki kalemlerde önemli bir sorunla karşılaşılmamıştır. Buna göre, A şirketinin finansal tablolarının bağımsız denetçisi aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır? A) Olumlu görüş vermelidir. B) Olumsuz görüş vermelidir. C) Sınırlı olumlu görüş vermelidir. D) Görüş bildirmekten kaçınmalıdır. E) Denetimden çekilmelidir Finansal tabloların geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun olarak sunumunda yönetim, alenen veya zımnen, finansal tablolardaki çeşitli unsurların ve ilgili açıklamaların muhasebeleştirilmesine, ölçülmesine, sunulmasına ve açıklanmasına ilişkin beyanlarda bulunur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hesap bakiyelerine yönelik bir yönetim iddiası değildir? A) Hak ve yükümlülükler B) Gerçekleşme C) Tamlık D) Değerleme ve dağıtım E) Var olma değişime açik olun 41 [email protected]

42 263. Denetçi, denetim riskini kabul edilebilir düşük bir seviyeye indirecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmelidir. Buna göre, denetim kanıtıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Denetim kanıtının yeterliliği denetim kanıtının kalitesinin ölçütüdür. B) Denetim kanıtının uygun olması, kanıtın ihtiyaca uygun ve güvenilir olması anlamına gelmektedir. C) Yeterli ve uygun denetim kanıtının elde edilip edilmediği mesleki muhakeme konusudur. D) Bir denetimde elde edilen denetim kanıtı, sonraki tarihteki başka bir denetim için uygun olabilir. E) Daha fazla denetim kanıtı elde edilmesi, denetim kanıtının düşük olan kalitesini telafi etmeyebilir. STAJ BAŞLATMA DENETİM 264. Finansal tablo denetimlerinde denetçinin müşteri iç kontrolünü anlamasının ve kontrol riskini değerlendirmesinin birincil amacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Müşteri yönetiminin şirket amaçları doğrultusunda çalışıp çalışmadığını ölçmek B) Müşterinin iç kontrol sistemindeki aksaklıklarının giderilmesine yardımcı olmak C) Müşterinin iç denetim biriminin etkinliğini belirlemek D) Müteakip denetim prosedürlerini tasarlayabilmek E) Kontrol riskini azaltmak 265. Dönem içindeki satışların tamamının finansal tablolara yansıtılıp yansıtılmadığını tespit etmek için denetçi tarafından örneklem alınabilecek en iyi yer aşağıdakilerden hangisidir? A) Satışlar defteri kebir hesabı dökümü B) Alınan siparişlerin tutulduğu dosya C) Sipariş teslim belgelerinin tutulduğu dosya D) Üretim girdi faturalarının tutulduğu dosya E) Alıcılar defteri kebir hesabı dökümü 266. Maddi duran varlıkların denetiminde, şirket amortisman tablosundaki tutarların yeniden hesaplanması prosedürü, aşağıdaki yönetim iddialarından hangisini teyit etmeye yöneliktir? A) Tamlık B) Var olma C) Gerçekleşme D) Değerleme E) Hak ve yükümlülükler değişime açik olun 42