Mühendislik çiziminin tanımı

Transkript

1 Mühendislik Çizimi

2 Mühendislik çiziminin tanımı Günümüzde resim; duygu, düşünce, şekil ve tasarımları serbest elle veya özel araç ve gereçlerle çizip anlatma sanatıdır. Mühendislik çizimi (teknik resim) ise mühendisler arasındaki iletişimi en kolay ve en doğru şekilde sağlaması açısından büyük öneme sahip teknik bir alfabedir. Temelde doğrular ve eğrilerin çeşitli şekillerde bir araya gelmesiyle oluşan mühendislik çizimi, yapılması istenen konstrüksiyon ve tasarım kâğıt üzerinde tanımlanması sanatıdır. Teknik resim, tasarımdan üretime, pazarlamadan kullanıma kadar bir ürünün başından geçen her aşamada ilgili kişilere yol gösterir. Mühendislik çizimi, ürünün malzemesini, nasıl imal edileceğini, boyutlarını, toleranslarını, yüzey kalitesini, sertlik değerlerini, ısıl işlemini vb. tüm imalat yöntemlerini daha sonrasında ürünün montajını, taşınmasını ve hatta kullanımını belirli kurallar ve standartlar çerçevesinde anlatır. 2

3 Mühendislik çizimi grafiksel bir anlatım şeklidir. Resim kağıdı üzerindeki bilgilerin doğru, kullanılan çizgi ve yazıların standart özelliklerde olması gerekir. Mühendislik çizimindeki çizgi ve yazıların istenilen standartlarda olması için çeşitli araç ve gereçlerden faydalanılır. Bu araç ve gereçler günümüze kadar değişik şekillerde karşımıza çıkmakta olup genel olarak Aydınger kağıdı, iletki(minkale), gönyeler, kurşun kalemler, silgiler, resim kâğıtları, çini mürekkebi, resim masası, resim tahtası, cetvel, daire şablonu, pistole'ler (yay cetvelleri), yazı şablonları, rapido takımı, T cetveli (85 veya 100 cm), pergel takımı şeklindedir. El ile çizilen teknik resimler, gelişen teknolojiye ayak uydurmuş ve günümüzde büyük bir oranda bilgisayarlarda CAD (Computer-Aided Design) programları yardımıyla çizilmektedir. 3

4 İletkiler : İletkiler (açıölçerler) yarım daire şeklindeki yapıları ve açı bölmeleri ile derece arasında herhangi bir açının belirlenmesinde kullanılırlar. 4

5 Gönyeler: Belirli açılarda, çeşitli yönlerdeki çizgilerin çizilmesinde ve istenilen açıların işaretlenmesinde kullanılan üçgen şekilli cetvellerdir. Standart gönyeler, 45 o ve 30 o /60 o olmak üzere iki çeşittir. T cetveli veya birbiri üzerinde kaydırılarak düşey ve çeşitli eğik çizgilerin çizilmesinde kullanılırlar. Bu gönyelerin birlikte kullanılmasıyla 15 o ve katları açılardaki eğik çizgileri çizmek mümkündür. 5

6 Kurşun Kalemler: Kurşun kalemler ( resim kalemleri ), ahşap içerisine yerleştirilmiş grafit uçlardan yapılır. Geleneksel şekilleriyle ( yuvarlak, altı köşe ) hala kullanılmaktadır. Bu kalemler, her türlü kağıt üzerine yazı yazmak veya çizmek amacıyla çeşitli sertlik derecelerinde yapılırlar. SERT ORTA YUMUŞAK Madeni levha ve taş gibi sert cisimler üzerinde resimler çizilirken. Grafik ve diyagramlar çizilirken. 2H, 3H ince sürekli,kesik çizgilerin ve ince noktalı kesik çizgilerin çizilmesinde çiniye çekilecek resimlerin çizilmesinde F, H orta kalınlıktaki çizgilerin çizilmesinde. Serbest elle araştırma resimlerinin çizilmesinde Pürüzsüz ve parlak yüzlü kağıtlara resimlerin çizilmesinde. Artistik resimlerde Resimler kopya edilirken HB, B kalın dolu çizgilerin çizilmesinde. Gölgelendirmede kullanılır. Yazı ve rakamların yazılmasında. Serbest elle resimlerin çizilmesinde kullanılır. SERT KALEM SERİSİ 9H, 8H, 7H, 6H, 5H, 4H ORTA KALEM SERİSİ 3H, 2H, H, F, HB, B YUMUŞAK KALEM SERİSİ 2B, 3B, 4B, 5B, 6B, 7B 6

7 Silgiler: Çizimlerde, yapılan hataların veya fazla çizgilerin temizlenmesi için silgiler kullanılır. Kurşun kalemle yapılan çizimlerin temizlenmesinde yumuşak silgiler tercih edilir. Aydınger, resim kâğıdı veya çizim folyeleri üzerindeki mürekkeple yapılan çizimlerin temizlenmesinde sert plastik silgiler kullanılır. 7

8 Resim Tahtaları ve Masaları: Resim tahtaları ve masaları, üzerine resim kâğıtlarının bağlanmasına (yapıştırılmasına) yarayan çok düzgün yüzeylerden meydana gelen, ağaç, ağaç kaplanmış sunta veya yapay malzemelerden yapılmış plakalardır. 8

9 T Cetveli Baş ve cetvel kısmından meydana gelen T şeklindeki cetveldir.yatay çizgilerin çizilmesinde ve üzerine yerleştirilen gönyeler yardımıyla dikey ve çeşitli açıların çizilmesinde kullanılır. T cetveli ahşap (sert ağaç) veya plastik malzemelerden yapılır. T cetvelinin baş kısmı sabit veya ayarlanabilir özelliğindedir. T cetvelinin boyu kullanılacak masaya ve resim kâğıdının büyüklüğüne uygun olmalıdır. Baş kısmı ve cetvel arasında tam 90 o açı olmalı ve cetvelin çizim kenarı çok düzgün olmalıdır. Ölçek Cetveli Ölçek cetveli, ölçekli yapılan çizimlerde, büyüklük veya küçüklük miktarını hesaplamadan kullanılan cetvellerdir. Üçgen profilli yapılmak suretiyle çok sayıdaki ölçeği üzerinde bulundurur. Yassı cetvel Verilen ölçüye göre çizgi çizmek, ölçüyü işaretlemek veya çizilen resimlerden ölçü almak üzere kullanılan cetvele yassı (ölçü) cetvel denir. Bir veya iki tarafında milimetrik bölüntüler bulunur. 9

10 Şablonlar : Teknik resimde, çizim ve şekillerin temiz, tam ve doğru olarak çizilmesine yardımcı olan, ayrıca zaman kazandıran çizim araçlarıdır. Şablonlar, saydam ve yarı saydam malzemeden çeşitli renklerde ve iç kısımları veya dış kısımlarına çizilecek biçimlerin boşluğunun olduğu şekilde yapılır. 10

11 Pistole takımı: Pistole takımı adı verilen eğri cetveller ise değişik merkezli yay ve eğri çizimlerine yarayan özel şekilli cetvellerdir. 9/21/2016 9:16 AM Yrd. Doç.Dr. Tayfun DEDE 11

12 Pergel takımı: Dairesel çizimlerin ve yay çizimlerinin yapıldığı, duyarlı ölçü alma ve taşıma işlemlerinin yapıldığı mafsallı, mafsalları hareket edebilen araçlardır. Kurşun kalem ile veya mürekkepli çizimler yapılabilir. Bazı eklentilerle çizilen daire veya yay çapı arttırılabilir. 12

13 Rapido takımları: Rapido takımları mürekkepli çizim yapmak amacıyla geliştirilmiş resim kalemleridir. Uçları, mm kalınlığında olup genellikle Aydınger kağıdına çizim yapmakta kullanılırlar. 13

14 Eskiz Kâğıdı : Nebati yağlara batırıldıktan sonra havada kurutularak elde edilen bir kâğıt cinsidir. Ucuz ve ışık geçirme özelliğine sahip olduğundan çizilen resimlerin ozalit makinesinde çoğaltılması mümkündür. Çini mürekkebi ile çizim yapılabilir. (kopyalama amaçlı olabilir) Aydınger Kâğıdı: Gri renkte, şeffaflık özelliği olan, çini mürekkebiyle çizim yapmaya uygun olan ve silmeye, kazımaya karşı dayanıklı olan resim kâğıdıdır. Işığı çok iyi geçirdiği için ozalit makinelerinde çoğaltma ve orijinal kâğıt olarak kullanılır. Rutubetli ortamlarda dalgalanması ve kabarması, sıcak ortamlarda ise sertleşip kırılganlığının artmasıyla özelliğini kaybeder. Muhafaza edilirken bu durumlara dikkat edilmesi gerekir. Piyasada genellikle 60 cm ve 90 cm. genişliğinde ve 50 metre uzunluğunda rulolar halinde bulunur. Katlandığında kat yerinden kırılır. Ozalit kâğıdı: Aydınger kâğıdına çizilmiş detay resimlerini çoğaltmak amacı ile kullanılan özel resim kâğıtlarıdır. Işıktan bozulan bir yapıya sahiptir. Bu sebeple ışıktan koruyucu yalıtkan kâğıtlarla sarılarak korunur. 14

15 Düz beyaz resim kağıdı: Resimlerin çizildiği, beyaz renk, birinci hamur selülozdan yapılmış kağıtlardır. Değişik boyutları vardır. A2 A1 A4 A3 A5 A6 A6 A0 Kâğıt Forması (Adı) A0 A1 A2 A3 A4 A5 A6 Net ölçüleri (mm.) 841x x x x x x x148 15

16 Resim kâğıtlarının katlanması: A0, A1, A2 ve A3 formalarına çizilen resimlerin dosyalanarak saklanabilmesi için ebatlarının dosya büyüklüğüne düşürülmesi gerekmektedir. Bu nedenle bu formalar A4 forması (210x297) esas alınarak katlanır. Katlama esnasında resmin sağ alt köşesinde bulunan başlığın (Antet) dosya açıldığında görülecek şekilde üste gelmesine dikkat edilmelidir. 16

17 Proje katlaması 17