Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var

Transkript

1

2

3 24 Kasım 2009

4 Tasarım : Ziya Turgut Basım Yeri : Sistem Ofset - Ankara ISBN NO:

5 İçindekiler Önsöz Niyetine Mesleki Eğitime Değer Veriyoruz - Mehmet Tosunoğlu İstihdam, Her Şeyden Önemli - Müjdat Keçeci Denizli Sanayi Odası ve Avrupa Birliği: Kadınlarımızın Meslek Sahibi Olması için Birlikte Çalışıyoruz - Dr. Bülent Uygun Doğru Zamanda, Güzel Bir Başlangıç Denizli de Tekstil Var Ama Mevcut Durum Ne Yapmalı? Eğitimli Kadınlar Ayakta Kalır - Mehmet Tosunoğlu Sorumluluğumuz Var - Müjdat Keçeci Fikrim Geldi!.. - Dr. Bülent Uygun Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var Projenin Adı Amaç Açık Kimler Olmalıydı? Hazırlıklar Başlıyor İlk Girişimler Ortaklarımız Sanayiciler Devrede Ümitli Değildim Ama - Ömer Faruk İlgeri Sinerji ve Değer Zincirinin Başlangıç Noktası: Proje Ekibi Yazışmalar Yazışmalar...ve Proje Kabul Edildi Proje, Beni Heyecanlandırdı - İsmail Yılmaz İkiz Projeleri Yürütmenin Mutluluğu Satırbaşlarıyla Proje Neden Heyet? Bize Takım Ruhu Lazım Seçim Kriterleri Belirleniyor Suya Atılan Bir Taş Gibi - Yrd. Doç. Dr. Handan Kumaş Proje Açılış Toplantısı Logolarımız Hazır Duyduk Duymadık Demeyin Web Sitemiz Yayında

6 İçindekiler İstihdamda Özne Oldular Elemeler Yapılıyor Birinci Gün İkinci Gün Mazaretim Var, Asabiyim Ben Kadınlar Bizim Kadınlarımız Ne Olacak? Nasıl Olacak? Meslek Öğreniyoruz Mesleki eğitimlerde yer alan eğitmenler ve konuları şöyleydi: Kişisel Gelişim Başlıyor Gelişim-Oryantasyon Eğitimi Otuz Kadınla Otuz Gün Dile Kolay, Üç Ay Bir Arada Öğrenmeyi Öğrenmek Ekibin Can ı Hepimiz Arkadaşız Fuar Gezisi Müthişti Zevkli Bir Doksan Gün Törenimiz Var, Davetlisiniz. Sertifika Töreni Öncülük Ettik Kadınımıza Güveniyoruz Söz ve Kürsü Kadınların Manken Gibiyiz Gazeteler Haberi Nasıl Verdi? İşbaşı Eğitimi Heyecanı Geleceği Biçimlendirecek Kadınlar İş Başında - Cemal Gürsel Özdemir Proje Model Teşkil Etmiştir - M. Zeki Beyazıt İş Yaşamı, Ne Zormuş!.. Proje Ekibi Almanya da Yalnız Değilsiniz Geminin Seyrini Değiştirdiler - Petek Üzülmez Bir NLP Klasiği Çare-Sizsiniz İşe Yaradı Kadın Kadına Bir Tanışma - Seval Uysal Artık Gelecekten Umutları Var

7 İçindekiler Nihai Faydalanıcılarımızın Gözünden Projemiz Yeni Hedefler Edindik - Sümeyra Abay Korkularım Kalmadı - Serap Akdağ Proje Bitse de, Güzellikler Sürüyor - Havva Akdemir Hayatımın Dönüm Noktası Oldu - Ayşe Akşan Bana Özgüven Kazandırdı - Münevver Aslan Ayaklarımız Üzerinde Durmayı Öğrendik - Ebru Avcı Her Şeyin Üstesinden Geldik - Beyhan Aydın Hayatla İlgili Çok Şey Öğrendim - Rabia Aydın Başardım - Keziban Çelik Çok Faydalandık - Evrim Dalan Çok İsabet Etmişim - Nilgün Demirci Kendimi Daha Güçlü Hissediyorum - Suzan Demirel Proje Sayesinde İstanbul a İlk Kez Gittim - Fatma Ekinci Bana Güven Duygusu Kazandırdı - Fatma Erhan Endişelerim Ortadan Kalktı - Raziye Gümüş Bu Proje Bize Pencere Açtı - Fatma Güzelkabakçı Bu Proje Bana Çok Şey Kazandırdı - Seher Halcı Çok Mutluyum - Azime Hozer Hayal Edemediklerim Oldu - Emine İççelik Kendime Güvenim Geldi - Havane Sezin İritaş Proje Sayesinde 29 Kişiyi Tanıdım - Ayşe Koşar Sabretmeyi Öğrendim - İpek Köseli Her Şey Güzel Olacak - Şerife Ölmez Hayata Olumlu Bakmama Neden Oldu - Aslı Özırmak Kişiliğimize Katkısı Oldu - Birsen Özsak Kendime Güveniyorum - Halime Sert Yeni Arkadaşlarım Oldu - Ulviye Tozlu İyi İşler Çıkardık - Sevgi Yazır Artık Sesim Titremeden Konuşabiliyorum - Fatma Yıldırım Benim için Şanstı - Burcu Zeybekoğlu

8 Seval Uysal a, bu kitapçığın yazımındaki değerli çalışma ve katkılarından ötürü teşekkür ederiz.

9 Bu proje, otuz kadının istihdam edilme çabasından fazlasını içeriyor. Bu kitap da, bunun öyküsünü anlatıyor 57

10

11 Önsöz Niyetine 9

12 Mesleki Eğitime Değer Veriyoruz Denizli tekstil ve konfeksiyon sektörü, yaklaşık dört yıldır istihdam kaybı yaşıyor. Bir zamanlar her iki çalışandan biri bu sektörde istihdam edilirken, günümüzde bu oran neredeyse dörtte bire gerilemiş durumda. İstidamdaki trend bu olmasına karşın, paradoksal bir biçimde yetişmiş işgücüne her zamankinden daha çok ihtiyaç duyuyoruz. Denizli rekabetçiliği yüksek bir dünya kentidir. Dünyanın en zor beğenen tüketicilerine yıllardır birinci sınıf havlumuzu, bornozumuzu, çarşaf ve nevresimimizi satma becerisi sergiliyoruz. Bugün olduğu gibi gelecekte de global düzeyde rekabetçi kalabilmek için insanımıza ara vermeden yatırım yapmalıyız. Mesleki eğitime hiç olmadığı kadar çok eğilmeliyiz. Piyasa ihtiyaçlarına göre yeniden tasarlanmış mesleki eğitim sistemi ile Türkiye nin önünü açılacaktır. İşte tam adı Denizli Tekstil ve Konfeksiyon Sektöründe Genç Kadın İşsizler için İstihdam Fırsatları olan pilot projemizle biz de bunu yapmaya çalışıyoruz. Projemizde, tasarım ve kalite kontrol modüllerinden oluşan iki ayrı mesleki eğitim programı uygulamaya koyduk. Bunlara ek olarak nihai faydalanıcılarımızın, kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimi de almalarını sağladık. Üç ay süren bu teknik eğitim in sonrasında otuz genç kızımız, dört aylık işbaşı eğitimi ile dershane ortamında öğrendikleri bilgileri, gerçek fabrika ortamlarında hayata geçirme imkanı elde ettiler. Artık onların önünde yeni bir hayat uzanıyor. Projemiz sayesinde elde ettikleri kuramsal ve uygulamalı bilgilerin yanı sıra geliştirdikleri becerilerle yarınlara umutla bakabilirler. Şunu vurgulamaktan büyük bir mutluluk duyuyorum: Odamız rüşdünü ispatladı. Artık biz de, mesleki eğitim verebilen kurumlar arasına adımızı yazdırdık. Herkes emin olmalıdır ki, bundan sonra yeni projeleri hayata geçirerek, bu birikimimizi çok daha ileri taşımak için azami gayreti sarf edeceğiz. Mehmet Tosunoğlu Meclis Başkanı Denizli Sanayi Odası 10

13 İstihdam, Her Şeyden Önemli Denizli de kadın istihdamı denince, şöyle bir durmalıyız. Kentimiz kadının işgücüne katılımında ve kadın istihdamında sıradışı özellikler gösteriyor. Türkiye ortalamasının üzerinde bir grafik sergiliyor. Ama özellikle ilimiz sanayisinin belkemiğini oluşturan tekstil ve konfeksiyon sektörü söz konusu olduğunda, çizgi ötesi bir görünüme bürünüyor: İstihdam dostu bu sektörde çalışanların yarısı kadın. Aslında tekstili yalnızca istihdam dostu bir sektör olarak adlandırmak da çok doğru değil. O çok daha doğru bir tanımlamayla, kadın istihdamı dostu bir sektör. Vurgulamakta sayısız yarar var: Türkiye de tekstil ve konfeksiyon sektörünün bittiğini, doğuya gitmesi gerektiğini söyleyenler büyük bir hata yapıyor. Sırf kadınlarımızı işgücü piyasasına kazandırdığı için bile tekstil konfeksiyon sektörü ülkemiz için hala çok önemli. Bu özellikli sektör yalnızca istihdam yaratmıyor; sosyal gerilimleri azaltıyor ve kadının konumunu güçlendirip kadın erkek eşitliğine ciddi katkılarda bulunuyor. Denizli Sanayi Odası olarak bizler, bütün bu gerçeklerin ışığında yoğun ve kapsamlı bir istihdam projesi ne imza attık. Otuz genç kadın işsizimizin, tekstil ve konfeksiyon sektöründe istihdam edilebilmesi amacıyla mesleki eğitime dayalı bir AB Hibe projesini 12 ay boyunca başarıyla yürüttük. Ciddi bir elemeyi aşarak projemize dahil olan bu cesur evlatlarımız, yalnızca mesleki eğitim görmediler. Aynı zamanda kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimi de alarak, iş yaşamının zorlu koşullarıyla birlikte hayata da hazırlandılar. Üç aylık teknik ve dört aylık işbaşı eğitimleri sonucunda geliştirdikleri özgüven, belki de bu projenin en büyük başarısıdır. Denizli Sanayi Odası, yalnız bugün değil gelecekte de kadınlarımızın yanında olacaktır. Müjdat Keçeci Yönetim Kurulu Başkanı Denizli Sanayi Odası 11

14 Denizli Sanayi Odası ve Avrupa Birliği: Kadınlarımızın Meslek Sahibi Olması için Birlikte Çalışıyoruz Avrupa Birliği (AB) hibe projeleri önümüze sıradışı fırsatlar sunuyor. Biz her zaman sosyal sorumluluğu yüksek bir oda olduk. Kendi imkanlarımız hep sınırlıydı. Bu bizi hiç yıldırmadı. Asla yolumuzdan alıkoymadı. Esas olan içinde bulunduğumuz toplum için bir şeyler yapma istediğimizdi. Yönetimimiz destekledi, odamızda eşine az rastlanır bir proje yazma ve uygulama kapasitesi kısa sürede inşa ettik. AB den aldığımız kaynaklarla birbiri peşi sıra birçok projeye adımızı yazdırdık. Gerçekleştirdiğimiz projelerde, sosyal sorumluluk daima önceliğimiz oldu. Toplumumuzun dezavantajlılarını kendimize hep mesele edindik. Onlara yardımcı olmak için elimizden gelenin en iyisini yapma çabası içinde olduk. Sanırım bu konuda başarılı da olduk. Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var adını taşıyan bu pilot projemiz, bunun en güzel örneklerinden biri. Daha şimdiden yaşamında fark yarattığımız insanlarımızı, kadınlarımızı gördükçe, ben ve ekibimin göğsü kabarıyor desek yeridir. Kadınlarımız gerçekten çok önemli. Annelik, eş olma gibi üstlendikleri birbirinden değerli toplumsal roller dolayısıyla değil, eşit birer insan, yurttaş olmaları gerektiği için önemliler. Biliyorum toplumumuzun onlara yüklediği stereotipiler ve biçtiği geleneksel roller, sahip oldukları muhteşem potansiyeli yaşama geçirmelerinin önündeki en büyük engeli oluşturuyor. Ama biz buradayız. Bunun için varız: Engellere meydan okurken onların yanında olmak; el ele verip beraberce değiştirmek için Başta projemizin Koordinatör Yardımcısı Cansun Özdülger olmak üzere gerçek bir takım gibi hareket eden tüm çalışma arkadaşlarıma müteşekkirim. Birlikte başardık, çok güzel bir işe imza attık. Bir kez daha ortaya koyduk ki, beraberce altından kalkamayacağımız proje, üstesinden gelemeyeceğimiz zorluk yok. Başarılarımızla ne kadar övünsek az Dr. Bülent Uygun Proje Koordinatörü ve Denizli Sanayi Odası Genel Sekreteri 12

15 Doğru Zamanda, Güzel Bir Başlangıç 13

16 Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var Denizli de Tekstil Var Ama Denizli de tekstil işkolunun geçmişi tarihin derinliklerine kadar uzanıyor. Antik kent Laodikya daki kazılar, birkaç bin yıllık geçmişe işaret ediyor. Parlak günlerinde dokumanın başkenti sayılan antik kent, aynı zamanda bir moda merkezi de olmuş. Dünyaya yünlü, ipekli giysilerini ihraç etmiş. Günümüzde ise evlerdeki el tezgahlarında, kadınların öncülüğünde başlayan dokumacılık, zaman içinde yerini modern tezgahlara ve konfeksiyon sektörüne bırakmış li yılların ikinci yarısından itibaren hızla yükselişe geçen tekstil ve konfeksiyon sektörü, Denizli yi Türkiye de parlayan yıldız konumuna yükseltirken, başta kadınlar olmak üzere binlerce kişi bu sektör sayesinde istihdam edilmiş. Çok değil kısa bir süre önce 50 binin üzerinde işçinin çalıştığı tekstil sektörü, son birkaç yıldır zorluklarla başa çıkmak için mücadele veriyor. Yaşanan sıkıntılarla birlikte fabrikalar, işçi sayısını azaltma yoluna gidiyor. İşini yitirenler arasında kadınlar, özellikle dikkat çekiyor. Bunun anlamı şu: Denizli tekstilinde kadının adı eskisi kadar gür duyulmuyor. Mevcut Durum Eldeki verilere göre, tekstil ve konfeksiyon sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, ekonomik güçlükler nedeniyle işçi çıkarmaya hız vermişler. Aralık 2006 da 53 bin 557 kişi sektörde istihdam edilirken, bu sayı Aralık 2007 de 50 bin 10 a gerilemiş. 3 bin 457 kişilik bu net istihdam kaybının yüzde 38,17 sini erkekler oluştururken, kadınlardaki gerileme oranı yüzde 61,83 ü bulmuş yılında sektörde çalışanların yüzde 50,05 i kadın iken, 2007 de bu oran yüzde 49,21 e inmiş. Aynı dönemde işini kaybeden kadınlar arasında, yaştakilerin sayısı 510. Oysa aynı sayılar, erkekler bakımından tam tersi bir görüntü ortaya koyuyor. Aynı dönemde yaş arası erkek istihdamında 225 kişilik bir artış yaşanmış. Benzer eğilimler, günümüzde de devam ediyor. Denizli tekstil ve konfeksiyon sektöründe istihdam edilenler, Temmuz 2009 itibarıyla 37 binin de altına gerilemiş durumda de her 2 çalışandan biri tekstil ve konfeksiyon sektöründe istihdam edilirken, günümüzde bu rakam neredeyse her 4 çalışandan bire kadar düşmüş. Bütün bunlar, istihdam azalışının en çok kadınları, özellikle de genç kadınları etkilediğini gösteriyor. Ne Yapmalı? Fikirler insana bazen bir şimşek çakımında, bazen de göz göre göre olgunlaşarak gelir. Kadın istihdamı projesi fikrini, ikinci kategoride değerlendirebiliriz. Projeyi kaleme almaya karar verdiğimizde yararlandığımız araştırmalar ve sayısal veriler, Denizli de, tekstilde tehlike çanlarının özellikle kadınlar için çalmaya başladığını gösteriyordu. Yaşanan her türlü sıkıntı, öncelikle kadını vuruyordu. Evde olduğu gibi işte de ikinci planda kalan kadın, istihdam daralmasından etkilenenler listesinde başı çekiyordu. Bunda, kadın işgücünün görece niteliksiz oluşunun ve kadına yüklenen geleneksel rollerin payı oldukça büyüktü. Stratejik planlamasında kadın konusuna özel bir önem veren, her alanda kadın - erkek eşitliğini savunan Denizli Sanayi Odası (DSO), tekstil ve konfeksiyon sektöründeki kadın istihdamının azalışı karşısında bir şeyler yapmalı, bu konuda örnek ve öncü olmalıydı. 14

17 Eğitimli Kadınlar Ayakta Kalır Tekstilde kadının ön plana çıktığına vurgu yapan Denizli Sanayi Odası Meclis Başkanı Mehmet Tosunoğlu, şunları belirtiyordu: Ama kriz nedeniyle işten çıkarılanlar da, yine kadınlarımızdır. Burada önemli olan, vasıfsız olanların işsiz kaldığı gerçeğidir. Eğitimli insanlar mevcut pozisyonlarını korumuşlardır. Biz bu projede kadınlarımızı tasarım ve kalite kontrol konusunda eğittik ve onlara yeni nitelikler kazandırdık. Tekstilimizin böyle kalifiye ve yetişmiş işgücüne ihtiyacı vardır. Bu proje istihdam edilmenin yolunu açacaktır. Tekstil sektörü eğitimli kadınlar ile ayakta kalacaktır. Bir amaç uğruna yola çıktık ve biz bu eğitimlere devam edeceğiz. Bugün tekstilde üretimi de yapan, tüketimi de yapan kadınlardır. Denizli de tekstilin var olması için kadınlarımızın yüzde yüz bu işin içerisinde yer alması gerekiyor. Bu proje ile 30 kadınımızı hem mesleki anlamda hem de kişisel gelişim anlamında eğittik. Tekstilimizin sorunu vasıfsız eleman ve tabii ki eğitim eksikliğidir. Bu tür projeler ile söz konusu sorunlar ortadan kalkmış olacaktır. Projede emeği geçen herkesi kutluyor ve bu tür projelerin artarak devam etmesini canı gönülden diliyorum. Sorumluluğumuz Var Denizli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Müjdat Keçeci nin sözleriyle mevcut durum, oda olarak kendilerine sorumluluk yüklüyordu: Denizli ekonomisinin belkemiği olan tekstil ve konfeksiyon sektörü, 2 yıldan beri yeni istihdam yaratmak bir yana var olan kapasitesini bile koruyamamaktadır. Bu olumsuzluktan kadınlar, erkeklere göre daha fazla etkilenmektedir. İstihdam, üretim, ihracat ve ekonomik büyüme başta Denizi Sanayi Odası olmak üzere bütün odaların en önemli gündem maddeleridir. Denizli gerçeklerini temel alan odamız, kadın istihdamına özel bir önem vermekte ve kadınların iş ve toplumsal yaşamda daha çok rol almalarını ve etkili görevler üstlenmelerini desteklemektedir. Denizli tekstil ve konfeksiyon sektöründe işgücü kaybı ve özellikle kadın istihdamının azalması, DSO nun ilgi alanına giren önemli bir sorundur. Çünkü Denizli tekstilinde neredeyse her iki çalışandan birinin kadın olması, oda olarak bize ayrı bir sorumluluk yüklüyor diye düşünüyoruz. En başta iş yaşamında kadın - erkek eşitliğinin sağlanması, nitelikli kadın işgücü için eğitim programlarıyla sektördeki kadın istihdamının artırılması için teşvik ve örnek olmamız gerekiyor. Bunun için kadınlar yararına projeler üretmek ve kadın konusuna özel bir önem vermek zorundayız. Son yıllarda sektördeki kadın istihdamındaki azalma, ciddi kaygılar doğuruyor. Ekonomik krizde en çok etkilenen kadınlarımız oldu. Kadın istihdamı için ileride tehlike oluşturabilecek mevcut durum, bize bir ışık yaktı ve kadınlarımızın tekstilde hak ettikleri yeri alması için kendimize sorular sormaya başladık. Yetişmiş, dalında uzmanlaşmış elemanlara sanayide her daim ihtiyaç duyulmaktadır. Bunu sağlayacak mesleki eğitim, sanayi ve sanayici için olmazsa olmazdır. Yalnızca tekstilde değil bütün iş kollarında nitelikli işgücüne ihtiyaç var. İstihdamı yukarı çekecek bu tür meslek edindirme programlarına, her kurumun daha fazla ağırlık ve destek vermesi gerekiyor. 15

18 Fikrim Geldi!.. Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesi işte böyle ortaya çıktı. Denizli Sanayi Odası stratejik planının önceliklerine uygun olarak, tekstilde kadın istihdamındaki azalışın önüne geçmek, eğitimsizlikle mücadele etmek ve dikkati bu alana çekmek için araştırmalara başladı. Merkezi Finans ve İhale Birimi (MFİB) tarafından yapılan kadın ve genç istihdamının desteklenmesi ile ilgili proje çağrısı, tam bu zamanda, var olan soruna çözüm yaratabilmek için iyi fırsat olarak ortaya çıktı. DSO Genel Sekteri Dr. Bülent Uygun bu konuda çalışmalara başlamış, projenin adını koymuştu bile: Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var. Projemiz toplumumuzun dezavantajlı kesimlerinden birini oluşturan kadınlarımızı, iş yaşamına kazandırmayı amaçlıyor diye açıklıyordu Dr. Uygun: Yapacağımız bu pilot proje, yalnızca Denizli için değil Türkiye için de örnek bir çalışma ve bir iyi uygulama olmalıydı. Projede öncelikli hedefimiz, genç kadın işsizleri eğiterek, onlara Denizli işgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu nitelikleri kazandırmak, iş piyasasının değişen taleplerine yeni beceriler geliştirerek karşılık vermelerini sağlamak olmalıydı. Nitekim projemizin hedef grubunu, işsizlikten en olumsuz etkilenen genç kadınlar oluşturacaktı. Hedef grup içinde son bir yılda işini kaybetmiş olanlara ve bunlar arasında ilk iş deneyimlerinde işinden olanlara özel bir önem vermeliydik. Projenin nihai faydalanıcıları da, işte bu hedef kitlenin içinden seçilecek otuz genç kadın işsiz olacaktı. Bu otuz genç kadın, teknik ve işbaşı eğitimlerinin ardından işgücü piyasasının taleplerine uygun beceriler elde edecek, istihdam edilme fırsatı yakalayacaktı. Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesi ile başaracağımız şey, tam da bu olacaktı: Genç kadın işsizlerimize, yetenek ve becerilerini yeniden yapılandırabilecekleri eğitim imkân ve fırsatını tanımak. Onların özgüvenlerini yükseltmeliydik. Hayata karşı takınacakları olumlu tutum ile geleceğe yönelik umut ve beklentilerini boşa çıkarmamalıydık. Biz sorunun değil, çözümün bir parçası olmak için bu projeyi kaleme almıştık. Bizim projemiz pek çok bakımdan özgündü. Ama hiç kuşkusuz onu farklı kılan en önemli unsur, sahip olduğu benzersiz insani yaklaşım dı. Kadınlık durumu diye bir meseleyi, daha başında kavramış ve kendimize dert edinmiştik. Onların geleneksel rollere mahkum olmamaları için elimizden geleni yapacağımızı, kafaya koymuştuk bir kere. Ne yapıp edip, kadının konumunu güçlendirmeli, kadın erkek eşitliğine katkıda bulunmalıydık. Kadınlarımızın eğitilerek istihdam edilme imkanlarının çoğaltılması, bunun en başta gelen yollarından biriydi. Deneyimlerimiz gösteriyor ki, eğitimli kadınlarımızın özgüveni de yüksek oluyordu. Aslında mesleki eğitim, kadınlarımızın kendi ayakları üzerinde durmalarının önünü açan bir araçtan başka bir şey değildi. Esas olan kadınımızın ekonomik ve toplumsal yaşama, en az erkeklerimiz kadar katılmasıydı. Bizim için önemli olan buydu. Öyle de yaptık. Ben ve ekibim, ruhu olan bir proje ye imza attık. Tam bir profesyonellik sergileyerek, odamızda kalıcı bir kapasite inşa ettik. Otuz genç kadınımızın ortaya koyduğu büyük gayret, eğitmenlerimiz ve proje ekibimizin gösterdiği çizgi ötesi performansla birleşince, gerçek bir başarı öyküsü yazdık. Hiç mütevazı olmayacağız: Gururluyuz. Elbette haklı olarak. 16

19 Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var 17

20 Projenin Adı Projeye Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var isminin verilmesi bir tesadüf değildi elbet. İşin aslı, kadın tekstilde binlerce yıldır vardı. Dahası, geçmişte olduğu gibi gelecekte de var olmaya devam edecekti. Geçmişte kadın emeği üzerinde yükselen ve halen kadının dokunuşunun yoğun olarak hissedildiği bu sektörde, kadın istihdamı önündeki engellerin kaldırılması, kadın işgücünün yeniden yapılandırılması ve eğitilmiş işgücü olarak sektörde kendine güçlü bir yer edinmesi gerekiyordu. Bunun için projenin adı Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var oldu. Bu ad aynı zamanda, DSO ya gelecekle ilgili bir misyon yüklüyordu. Amaç Açık Amaç açıktı: Genç kadın işsizleri eğiterek, onlara Denizli işgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu nitelikleri kazandırmak. İş piyasasının değişen taleplerine yeni beceriler geliştirerek karşılık vermelerini sağlamaktı. Bunu yaparken de son bir yıl içinde işini kaybetmiş olanlara özel bir önem vererek, nihai faydalanıcıların çoğunun projenin tamamlanmasının ardından kısa vadede istihdam edilmesini başarmaktı. Kimler Olmalıydı? Projenin hedef grubu, işsizlikten en olumsuz şekilde etkilenen genç kadınlar olmalıydı. Özellikle son bir yılda işini kaybetmiş olanlara özel bir önem verilmeliydi. Ama ilk iş deneyimlerinin daha birinci yılında işini kaybeden kadınlar, belki de hedef grubun en umutsuzlar ı idi. Yaşadıkları bu travmatik deneyim, kayda değer bölümünün işgücü piyasasından bir daha dönmemek üzere çekilmesine de yol açabiliyordu. İşte bu son kesim, üzerine titrememiz gerekenleri oluşturuyordu. Hazırlıklar Başlıyor MFİB Aktif İstihdam Tedbirleri 2008 kapsamında proje çağrısına çıkar çıkmaz, DSO da düğmeye basıldı. Oda nın deneyimli mühendisleri ve AB Bilgi Bürosu temsilcileri kolları sıvadı. Denizli istihdam verileri bir bir masaya yatırıldı ve özellikle tekstil ve konfeksiyon sektöründeki azalışın nedenleri araştırıldı. Söz konusu istihdam alanı ile ilgili tüm veri tabanları taranarak, Denizli deki kadın istihdamı ile ilgili sorunu ortaya koyan bütün veriler de elden geçirildi. Böylece genç kadın işsizlere istihdam fırsatı yaratmak ve örnek bir proje oluşturmak için ön hazırlıklar kısa sürede tamamlandı. 18

21 İlk Girişimler Bu arada Denizli de kadın istihdamı ile ilgili tüm taraflardan randevu alınarak tek tek görüşüldü. Proje ortakları olarak Denizli Soroptimist Kulübü Derneği ve Denizli Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu ile yola çıkmaya karar verildi. Sonradan Denizli Vali Vefki Ertür Kız Meslek ve Anadolu Kız Meslek Lisesi de projeye dahil oldu. Ortaklarımız Denizli Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Projenin bir mesleki eğitim projesi olması nedeniyle Halk Eğitim Merkezi uygun bir ortaktı. Müfredatın hazırlanması ve mesleki eğitimin yürütülmesinde projeye katkı sağlayacaktı. Denizli Vali Vefki Ertür Kız Meslek ve Anadolu Kız Meslek Lisesi Projemizin ortakları arasında yer almayan, ancak bu projeye sonradan dahil olan Kız Meslek Lisesi projeye derslikleri, öğretmen kadrosu ve atölyeleriyle destek verecekti. Nitekim Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi Müdür Yardımcısı Nihal Güngör Kılınç, bu projede seve seve yer aldıklarını anlatıyordu: Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesine bir eğitim kurumu olarak dahil olmaktan dolayı son derece mutluyuz. Mesleki eğitimin içeriğini öğrenince, bu eğitimi, okulumuzun kapasite ve tecrübesi göz önünde bulundurulduğunda en doğru bizim vereceğimiz sonucuna vardık. Eğitmenlerimiz, kadınlarımız ile son derece iyi diyalog kurdular ve sektöre hazırlanmalarında her zaman yardımcı olmaya çalıştılar. Haftanın dört günü okulumuzda sıkı bir tempoda geçen üç aylık eğitim boyunca biz, kadınlarımızın son derece istekli ve öğrenmeye açık olduklarını gözlemledik. Biz Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi olarak genç kadınlarımızın iş hayatına kazandırılmalarını destekleyen böyle bir projede, eğitim konusunda katkı sağlamış olmaktan son derece mutluyuz. Denizli Soroptimist Kulübü Derneği Soroptimist Kulübü, iş ve meslek kadınlarının oluşturduğu dünya çapında bir kadın kuruluşuydu. Mevcut ilişkiler ağı ile genç kadın adaylara ulaşılmasını sağlayacak, gelişim ve oryantasyon eğitiminin yürütülmesine de katkı verecekti Denizli Soroptimist Kulübü Dönem Başkanı Bilge Başöz ün sözleriyle, derneğin amaçlarından biri de zaten buydu: 1984 yılında kurulan, amacı, kadınlar ve kız çocukları için farkındalık yaratarak, onların haklarını savunmak ve bu alanlarda etkinlikler göstererek, kadınlar için daha iyi bir dünya oluşturmak olan Denizli Soroptimist Kulübü, bugüne kadar pek çok yararlı projeye imza attı. Kadın konusunda çok olumlu bir projeyle gelen Denizli Sanayi Odası nın yaptığı başvuru, yönetim kurulu tarafından bu nedenle kabul gördü. Bu projenin derneğimizin amaç ve ilkeleriyle bu kadar güzel örtüşmesi nedeniyle böyle yararlı, anlamlı bir projede ortak olarak yer aldık. Bu proje ayrıca beni, dönem başkanı olarak çok heyecanlandırdı. Projede üstleneceğimizi rolü, bir işveren olarak toplumumuzda eksikliğini tespit ettiğim, kişisel gelişim eğitimleri olarak belirledik ve yönetim kuru- 19

22 Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var lumuzca onaylayarak hayata geçirdik. Eğitim konularını Proje Koordinatörü, danışmanlar, ortaklar ve iştirakçilerle yaptığımız toplantılarda tartışarak belirledik. Denizli Soroptimist Kulübü, farklı meslek kadınlarından oluşan, içeriği zengin ve donanımlı bir dernek olarak bu görevi üstlendi. Psikolog üyemiz Şebnem Dal Üzülmez başkanlığında kurduğumuz komisyon, kişisel gelişim ve oryantasyon konularında bir düzine dolayında ders başlığı oluşturdu. Derneğimiz üyesi doktor, avukat, öğretim üyesi arkadaşlarımız ve derneğimizin dışarıdan tedarik ettiği uzmanlar, proje süresince verdikleri bu eğitimlerle kadınlarımızın nitelik ve niceliğini geliştirerek, çalışma hayatındaki şansını artırmıştır. Projede kişisel gelişim başlığı adı altında verilen bu önemli eğitimler, kendini geliştirmek isteyen veya çalışanının bu eksiğini hisseden işverenler tarafından dışarıdan satın alınan eğitimlerdir. Aslında toplumumuzdaki herkesin bilmesi gereken konularda, özellikle genç kadınlarımızın eğitim alması, eğitimin çarpan etkisi göstermesi açısından önemlidir. Bu da bu projenin önemini bir kez daha vurgulamaktadır. Sanayiciler Devrede Projenin bir mesleki eğitim projesi olması nedeniyle eğitim bir yandan planlanırken, diğer yandan da sektöre yön veren tekstil firmalarıyla işbirliği arayışına girildi. Asil Nakış San. ve Tic. AŞ, Ender Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., Troya Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., Turkuaz Tekstil San. ve Tic. AŞ, Tümteks Tekstil San. ve Tic. AŞ ile bire bir görüşmeler yapıldı. İleride projenin iştirakçileri olacak bu firmalar, projenin şekillendirilmesine katkı sağladı. Projenin iştirakçisi şirketler mesleki eğitimlerini tamamlamış nihai faydalanıcıları, fabrikalarında işbaşı eğitimi yapma imkanı tanıyacak ve onların kısa vadede istihdam edilmelerine yardımcı olacaktı. İştirakçilerden Ömer Faruk İlgeri onlardan biri. Katkısını küçük bulsa da, duyduğu kıvanç çok büyük olmuş: Ümitli Değildim Ama Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var... Bu proje ismini ve ayrıntılarını ilk duyduğumda açıkçası pek fazla ümitli değildim. Özellikle son bir yılda yaşanan global ekonomik krizin etkileri ilimizde fazlasıyla hissedilirken, böyle bir projenin amacına ulaşabileceğini zannetmiyordum. Ama bu düşüncelerimde yanılmış olduğumu anlamam çok uzun sürmedi. Başta Bülent Bey ve Cansun Hanım ın insanüstü çabaları olmak üzere, ortaklar ve iştirakçiler heyetinin verdiği mesailerin, bu projenin başarısında çok büyük bir rol oynadığını düşünüyorum. Türkiye de daha önce örneği bulunmayan bu çalışma inanıyorum ki, bundan sonra bu konuda yapılacak her türlü çalışmaya kılavuz olacak. Benim de bu başarılı çalışmada küçük bir katkım olduğu için kıvanç duyuyorum. Denizli Sanayi Odası nı ve çalışanlarını, böyle güzel bir projeyi hazırladığı için kutluyorum. Firmamızı da bu projede iştirakçi olarak tercih ettiği ve Denizli sanayisine sağladığı bütün katkılardan ötürü kendilerine teşekkürlerimi sunmayı bir borç kabul ediyorum. 20

23 Sinerji ve Değer Zincirinin Başlangıç Noktası: Proje Ekibi Proje Koordinatörü Dr. Bülent Uygun DSO Genel Sekreteri Projenin yönetimi, ödemelerin onayı ve kritik kararların verilmesinden sorumlu. Dr. Uygun, aynı zamanda proje sahibi olan Denizli Sanayi Odası nın projedeki en üst düzey temsilcisi. Proje Muhasebe Elemanı Ömer Kırboz DSO Muhasebe Sorumlusu Proje ile ilgili mali işlemler, banka transferleri ile bütçelemeye destek vermekten sorumlu. Proje Koordinatör Yardımcısı Cansun Özdülger DSO AB Bilgi Bürosu Koordinatörü Projenin yürütülmesi, nihai faydalanıcıların eğitimlere devamlılığının sağlanması, proje ile ilgili yazışmaların gerçekleştirilmesi, eğitmenlerin organizasyonu, ortaklar arası iletişim ve bütçenin izlenmesi ile kontrolünden sorumlu. Proje Sekreteri İlknur Koç DSO Sekreteri Projenin sekretaryası. Yazışmaların ve duyuruların yapılması ile eğitim notlarının hazır olmasından sorumlu. Seçme ve Değerlendirme Uzman Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Handan Kumaş PAÜ Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Öğretim Üyesi Nihai faydalanıcıların seçimine yardımcı olmanın yanında onların memnuniyetlerini ölçülmesi ile eğitmenler ve işverenlerin değerlendirmelerinin alınmasından sorumlu. Yazışmalar Yazışmalar Aktif İstihdam Tedbirleri 2008 başlığı altında kadın ve gençlerin istihdamının desteklenmesi proje teklif çağrısına başvuru yapma kararıyla birlikte, bir dizi yazışma başladı. Tabii öncelikle proje metninin kaleme alınması gerekiyordu. Daha sonraki süreç, bütçenin oluşturulması, ortaklar ve iştirakçilerden beyannamelerin alınması gibi işlemleri kapsayacaktı. Belki birkaç saniyede söylenen bu hazırlıklar, günlerce, haftalarca sürdü, saatler boyunca çalışıldı. Her bir yazışmaya titizlik gösterildi. Ciddi emek harcandı. Hazırlık sırasında bir takım gibi çalışıldı. Proje başvurusunu DSO Genel Sekreteri Dr. Bülent Uygun yazarken, Odanın AB Bilgi Bürosu çalışanları Ayda Yücel Koçak ve Cansun Özdülger de dosyanın hazırlanmasına, mühendisler İsmail Tillem ve Cihan Deligöz ise istatistiki çalışmaları yaparak gerekli veri setinin oluşturulmasına katkıda bulundular. Yorucu, ama bir o kadar keyifli bir çalışma gerçekleşti. Yoğun bir çaba sonucu hazırlanan proje dosyası, 25 Nisan 2008 tarihinde, DSO görevlisi Sali Ayhan tarafından MFİB ye Ankara da elden teslim edildi. 21

24 ...ve Proje Kabul Edildi İyi bir iş çıkarılmıştı. Ekip mutlu ve heyecanlıydı. Yedi ayı aşan bekleme süresi, yıllar gibi gelse de, sonunda tüm yorgunluklara değmişti in Kasım ayında MFİB, toplam başvuru arasından yaptığı değerlendirmede Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesini başarılı bulmuştu. Projemiz Türkiye çapında hibe almaya hak kazanan 101 projeden biriydi. Ege Bölgesinden yalnızca 20 proje elemeyi geçebilmişti. Denizli den ise, DSO nunki dışında hibe almaya hak kazanan başka bir proje yoktu. Sıra hibe sözleşmesinin imzalanmasına gelmişti. Gerekli evrakların tamamlanmasının ardından Genel Sekreter Dr. Bülent Uygun ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı İsmail Yılmaz Ankara ya, MFİB ye giderek sözleşmeyi imzaladılar. İsmail Yılmaz, bulunduğu konum gereği ta başlangıcından beri projenin içinde yer almıştı. Duyduğu ilk günden itibaren projeden etkilenmiş, özellikle hedefin çok iyi seçildiğine inanmıştı: Proje, Beni Heyecanlandırdı Ben tekstilciyim. Tekstil sektörünün içinde bulunduğu konum, bugün pek parlak değil. Sektör sıkıntılı. Bu durumdan olumsuz olarak hem işveren, hem de işçiler etkileniyor. diyordu Yılmaz, Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesi bu anlamda önemli bir yere parmak basıyor. Sektörde kadının içinde bulunduğu durumu görüyor ve çözüm öneriyor. Projenin mimarı Genel Sekreterimiz Dr. Bülent Uygun dur. Ben yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olmam sıfatıyla içerden biriydim. Gerek projenin içeriği, gerek hedefi beni çok heyecanlandırdı. Özellikle genç kadınların istihdam meselesine yaklaşımı ve onlarda yeni beceriler geliştirmeyi hedeflemesi, projeyi benim açımdan çok önemli kılıyordu. Projenin içinde bulunmaktan ve fiili olarak çalışmaktan memnuniyet duydum. Ankara ya Bülent Uygun la birlikte gittik. Projemiz, daha doğrusu projelerimiz kabul edilmişti. İkiz Projeleri Yürütmenin Mutluluğu Denizli Sanayi Odası nda çifte mutluluk yaşanıyordu. Çünkü bir değil, iki proje birden kabul görmüştü. AB - Türkiye Odaları Ortaklık Hibe Programı kapsamında başvurulan Kadın Girişimciliğini Geliştirmek için Denizli ve Stockholm Odaları İşbirliği projesi de, hibeye hak kazanmıştı. Aynı anda iki kadın temalı projesi kabul gören DSO, bu alandaki başarısının tadını çıkarıyor, haklı olarak gururlanıyordu. 22

25 Satırbaşlarıyla Proje Projenin Sahibi Denizli Sanayi Odası Projenin Ortakları Denizli Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Denizli Soroptimist Kulübü Derneği Proje İştirakçileri Asil Nakış San. ve Tic. AŞ Ender Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti Troya Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti Turkuaz Tekstil San. ve Tic. AŞ Tümteks Tekstil San. ve Tic. AŞ Proje Bütçesi ,61 Avro Proje Hibe Tutarı ,25 Avro Projenin Toplam Süresi 12 ay 23

26 Neden Heyet? Sıra projenin Ortaklar ve İştirakçiler Heyeti ni oluşturmaya gelmişti. Neden Heyet sorusuna gelince: Demokratik, paylaşımcı ve katılımcı olabilmek; paydaşları olabildiğince kavramak; birlikte öğrenmek ve üretmek için elbette. Bu sayede geleceğe dönük sağlam bir işbirliği ve birlikte çalışma deneyimi yaratılacak, farklı ve yenilikçi fikirlerle uzlaşma sağlayacaktı. Projenin izleme ve yönlendirme organı olan Heyet, proje ortakları ve iştirakçilerden birer temsilcinin katılımıyla, 26 Aralık taki ilk proje toplantısında kuruldu. Proje iştirakçilerinden Asil Nakış San. ve Tic. AŞ den Ömer Faruk İlgeri; Ender Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. den Ömer Gök; Troya Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. den Faruk Akyürek; Tümteks Tekstil San. ve Tic. AŞ den Cüneyt Öner; Turkuaz Tekstil San. ve Tic. AŞ den İlhan Yaşar; proje ortaklarından Denizli Soroptimist Kulübü Başkanı Şebnem Dal Üzülmez; Halk Eğitim Merkezi Müdür Yardımcısı Şule Yüksel Bal; PAÜ Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Handan Kumaş; ve Sanayi Odası Genel Sekteri Dr. Bülent Uygun heyetin üyeleri arasında yerini aldı. 24

27 Bize Takım Ruhu Lazım Heyet üyelerinin belirlenmesinden sonra sıra, heyete bir takım ruhu aşılanmasına gelmişti. Bunun için de takım çalışması eğitimine ihtiyaç vardı. Takım geliştirme uzmanı olarak Prof. Dr. Tanıl Kılınç, katkıda bulunmayı kabul etti. Tanıl Hoca heyettekilere, 9-11 Ocak tarihleri arasında 3 günlük bir eğitim programı hazırladı. DSO da gerçekleşen bu program, öğretici olduğu kadar keyifli geçti. Heyettekiler hem eğlendi, hem de öğrendi. Yürüttüğü takım çalışması eğitimiyle daha başlangıçta projenin ruhuna ciddi katkılar yapan Prof. Dr. Tanıl Kılınç, izlenimlerini şöyle aktarıyordu: Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesinin ekonomik kriz nedeni ile tekstil sektöründe istihdamın büyük ölçüde azalmış olduğu bir dönemde, sektöre nitelikli kadın çalışanlar kazandırmaya yönelik içeriği ile gurur verici bir proje olduğunu düşünüyorum. Projenin gerek eğitim içeriği, gerek uygulamaya yönelik öğrenmeye odaklanması ve gerekse programı bitiren adayların istihdamını amaçlaması bakımlarından hem Denizli sanayisi hem de katılımcılar açısından son derece yararlı bir proje olduğunu düşünüyorum. Özellikle proje katılımcılarının proje çerçevesinde almış oldukları eğitimin sadece iş yaşamlarında değil, tüm yaşamları boyunca kendilerine önemli bir katkı sağlayacağına inanıyorum. Dolayısıyla projeyi Denizli kentine kazandıran ve hayata geçiren tüm yetkililere, tebriklerimi ve teşekkürlerimi sunuyorum. 25

28 Seçim Kriterleri Belirleniyor Projenin hayata geçmesi için başvuruda bulunacak onlarca kadın arasından bir seçim yapmak gerekiyordu. Bunun için bazı nitelikler belirlenmeliydi. Heyet, seçme ve değerlendirme uzmanı yardımıyla genç kadın işsizler arasından seçilecek otuz kadın için çeşitli kriterler belirledi. Projenin seçme ve değerlendirme uzmanı Yrd. Doç. Dr. Handan Kumaş a göre proje, suya atılan bir taş gibiydi ve çok çabuk yayılacaktı. Hedef grubu seçmek için belirlenen kriterler ise sektör temsilcileriyle görüştükten sonra netleştirildi. Suya Atılan Bir Taş Gibi Proje yaşama geçirilmeden önce, Denizli de hedef grubun hangi meslekten olması halinde talep olacağına ilişkin araştırma yapıldı. Bu saptama, çalışma yaşamının aktörleri ile birlikte kararlaştırıldı. Görüşmeler sonunda, otuz kişiden oluşan hedef gurubun, tekstil sektöründe nitelik veya meslek kazanacakları alanların tasarım ve kalite kontrol olmasına karar verildi. Hedef grubun, öncelikli özellikleri yaş arası, bir yıl ve daha uzun süreli genç kadın işsizlerdi. Diğer özellikler tekstil ve konfeksiyonla ilgili alanlardan mezun ve Denizli de ikamet ediyor olmak olarak belirlendi. Projenin temel amacı genç, kadın ve uzun süreli işsizlere nitelik kazandırma yolu ile istihdam fırsatı sağlamaktı. Denizli Sanayi Odası, Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesi ile sorunun değil, çözümün bir tarafı olmak istediğini aktif olarak gösterdi. Aslında bu proje suya atılan bir taş gibi tüm olumlu çıktıları ile etkisi genişleyecek ve çözümün bir parçası olmak isteyenleri de cesaretlendirecek bir başlangıç. Proje Açılış Toplantısı Proje Heyetinin çatısı kurulmuş, seçim kriterleri saptanmıştı. Neredeyse her şey tamamlanmıştı. Şimdi sıra, projenin kamuoyuna tanıtılmasına gelmişti. Bunun için 5 Şubat ta Denizli Sanayi Odası nda Proje Açılış Toplantısı yapıldı. Proje ekibi ve Heyet üyelerinden Ömer Faruk İlgeri, Ömer Gök, Faruk Akyürek, Cüneyt Öner, İlhan Yaşar, Psikolog Şebnem Dal Üzülmez, Şule Yüksel Bal, Proje Uzman Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Handan Kumaş ve Denizli Sanayi Odası Genel Sekteri Dr. Bülent Uygun basının karşısına çıktı. Gazeteciler o gün Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesiyle ilk kez tanıştı. Dr. Uygun projeyi tanıtıcı bir sunum yaptı. Toplantı başarılı geçmişti. Proje henüz başlıyordu ve gazete ve televizyon muhabirlerinin yoğun ilgi gösterdiği toplantıların arkası gelecekti. 26

29 Logolarımız Hazır Tüm bu çalışmalar sürdürülürken, projenin kurumsal kimliği ile ilgili özel bir adım atıldı: Projenin pembe logosu tasarlanarak, kullanılmaya başlandı. Bununla birlikte kadın istihdamı konusunda farkındalık yaratmak için Kadın İstihdamı Dostu logosu da, projenin görsellikleri arasındaki yerini aldı. Duyduk Duymadık Demeyin Projede yer alacak otuz kadını seçmek için en geniş kitleye erişmek, çok sayıda kadına ulaşmak, duymadım, görmedim diyen hiç kimse bırakmamak için televizyonlara, gazetelere ilanlar verildi. Yazılı afişler, duyuru ilanları hazırlanarak, şehrin en önemli noktalarına asıldı. 27

30 Web Sitemiz Yayında İnternet üzerinden kamuoyunun proje hakkında dinamik bir biçimde bilgilendirilmesi amacıyla projenin web sitesi olan mart ayının ilk günlerinde faaliyete geçti. Sitede Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesiyle ilgili ayrıntılı bilgiler yer alıyordu: Proje sahibi ve ortağı, faaliyetler, duyuruların yanı sıra basında çıkan haberler, projeye ilişkin çok sayıda görüntü sitenin içeriğinden birkaçıydı. İzleyen dönemde proje için bir facebook sayfası da açılacaktı. Sosyal ağ portalı Facebook ta, projemiz için Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var adlı bir grup oluşturuldu. Grubun içinde yer alan tartışma panosu, etkinlik duyuruları, fotoğraf ve video paylaşma bölümleri grup üyeleri için işlevsel ve yararlıydı. Gerçek bir networking faaliyetiydi. Grupta projenin ortaklarından nihai faydalanıcılara, proje ekibinden eğitmenlere kadar pek çok üye bulunuyordu. Belli başlı etkinliklerin duyurulması, nihai faydalanıcılar ile proje ekibi arasındaki bağlantının sürdürülmesinde projenin Facebook sayfası, önemli rol oynuyor. 28

31 İstihdamda Özne Oldular İlanlar, afişler ve basına yapılan duyurular sonuç vermeye başlamıştı. Dokuz günlük sürede kadınlar İşkur a bizzat giderek, bir kısmı da internet üzerinden başvurdu. Yapılan ön elemede kriterlere uygun olan toplam 78 genç kadının başvurusu kabul edildi. Elemeler için adaylar DSO ya çağrıldı. Heyet üyesi Yrd. Doç. Dr. Handan Kumaş, bu 78 kadını istihdamda özne olarak tanımlayacaktı: İşkur a 78 genç kadın başvurdu. Evet, istihdamda özne olmaya aday bu kadınları kutlamak gerekiyordu. Çünkü onlar işsizlikten kurtulmak için aktif olarak iş arıyorlardı. İş için bir fırsat doğmuştu ve onlar bu fırsatı değerlendirmişlerdi. İstek ve cesaretlerinden dolayı proje ekibinden ilk olumlu puanı da almışlardı. Paralel süreçte projenin diğer bir çarpan etkisi, proje ekibinin hafta içi veya sonu gözetmeksizin, saatlerce süren toplantıları sonunda ortaya çıkmıştı. Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına uygun ama güncellenmiş ve işverenlerin talebine uyumlu hale getirilmiş bir eğitim içeriği oluşturulmuştu. Eğer eğitim içeriği ve çalışma yaşamının talepleri arasında uyumlu eşleşme sağlanırsa, proje eğitim içeriği, bundan sonraki resmi eğitim ve tüm projeler için bir model olabilecekti. Nasıl Bir Seçim Yöntemi İzlendi? Seçim sürecinde Proje Heyeti mülakat türü hakkında tartıştı ve iki yöntemin uygulanması konusunda görüş birliğine vardı. Bu amaçla bir form oluşturuldu. Tüm seçme kurulu üyeleri, her bir aday için belirli bir puan verecek ve görüşmelerin sonunda, belirlenen taban puanın altında kalanlar elenecekti. Öte yandan kalite kontrol kursu adaylarına kurul görüşmesi uygulanmasına ve görüşme sırasında adayların işe yatkınlıklarının gözlenebilmesi amacıyla tekstil sektöründen örnek ürünler ile kalite kontrolü yaptırılmasına karar verildi. Tasarım grubu için iki ayrı seçme ölçütü belirlendi. Birincisi yetenek testi. Adaylar kendilerine verilecek objeyi çizeceklerdi. Kız Meslek Lisesi öğretmenleri, iştirakçiler ve tasarımcılar, adayların çizimlerini değerlendirme formuna puanlayacaktı. Tasarım grubu için ikinci seçme ölçütü, kalite kontrol grubu gibi kurul görüşmesi olarak belirlendi. Başvuruların tamamlanmasının ardından, her başvuru sahibi tek tek aranarak, kendilerine seçmelere katılma gün ve saati bildirildi. Elemeler Yapılıyor Birinci Gün Heyet üyeleri, proje ekibi ve seçme ve değerlendirme uzman danışmanından oluşan seçim jürisi hazırdı. Elemeler 20 ve 21 Şubat günleri arasında, ikişer seans halinde yapıldı. İlk gün Sabah 9.00 ile akşam 21.00, ikinci gün ise 9.00 ile arasındaki zaman diliminde 78 kadın ile görüşülecekti. Jüri, ilk gün tasarım grubu kursiyerlerine çizim yaptırdı, kalite kontrol grubuna ise teknik soruların olduğu bir sınav uyguladı. 29

32 İkinci Gün İkinci gün ön elemeden geçenler mülakata alındı. Adaylar tek tek seçme kurulu karşısına çıktı. Mülakatlar yoğundu ve kurul üyeleri için yorucuydu. Ancak asıl zor olan, genç kadınların içinde bulundukları imkansızlıklar ve çaresizlikleri bire bir hissetmekti. Duygusal anlar hiç eksik değildi. Kurul için belki de en dokunaklı olanı bu anlardı. Adaylar kurulun soruları karşısında genelde bunalıyorlar, yanıt vermekte zorlanıyorlardı. Projede yer almayı çok istiyorlardı. Doğal olarak hepsinin çalışmak, ücretli bir iş bulmak, ekonomik olarak ferahlamak, kendi ayakları üzerinde durmak gibi istekleri vardı. Şartları tutmayan, seçilme kriterlerine sahip olmadığı için kabul edilmeyen adaylar çok üzgündü. Kuruldakilerin gözlemleriyle söylemek gerekirse, İki gün boyunca mülakatlarda zaman zaman ağlatan, zaman zaman da güldüren anlar yaşandı. İki zorlu günün sonunda kurul, kalite kontrol grubu için 15 ve tasarım grubu için 15 olmak üzere 30 nihai faydalanıcı belirledi. Mazaretim Var, Asabiyim Ben 18 ile 29 yaş arasındaki bu kadınlara, Psikolog Şebnem Dal Üzülmez tarafından kişilik testi uygulandı. Kadınların çoğunun gelecekten endişeli olduğu görüldü. Bu testler bir veri olarak dosyalarına yerleştirildi. Uzun süren işsizlik, ekonomik sıkıntı, gelecek endişesi kadınların ruhsal durumlarına yansımıştı. Oldukça tedirgin ve gergindiler. Bu durumu en iyi kadın Psikolog Üzülmez anlıyordu: Karşımızda birbirinden farklı otuz genç hanım vardı. Yaşları farklı, kendileri farklıydı. Kimi evli çocuklu, kimi bekardı. Eğitimleri lise ile lisans arasında değişiyordu. Ortak bir yanları vardı ki, hepsinin gözleri kaygıyla bakıyordu. Mutsuzlardı. Hatta içlerinde depresyonda olanlar bile vardı. Oysa hepsi çok genç, pırıl pırıldı. Onları bir araya getiren şey işsizlikti. Bu proje onlar için adeta son umuttu. O kadar güvenlerini yitirmiş durumdalardı ki, projeye seçildiklerine inanamıyorlardı. Son derece savunmacı bir iletişim içindeydiler. Kendilerini hiçbir şekilde ifade edemiyorlardı. Kendilerine, beklentilerine, projeye ait bir şeyler söylemeleri gerektiğinde ya öfkeyle başlıyorlar konuşmaya ya gözleri doluyor ve gözyaşları içinde konuşuyorlardı. Zaten tamamına yakını kalabalıkta konuşmaktan rahatsızdı. Bir kısmı konuşmayı hiç denemiyordu bile. Onlara projeyi anlatıyoruz. Ne yapacağımızı, nasıl yapacağımızı ve neden yapmak istediğimizi. Onları sadece bir işe yerleşme fikri ve bunun için de işi öğrenme gereği ilgilendiriyordu. Hepsi birbirini kendinden daha şanslı rakip olarak algılıyordu. Bu daha öfkeli bir tutum içine girmelerine neden oluyordu. Kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimleri verecek olmamızla ilgilenmiş değiller aslında. Ama bunu söyleyecek cesaret ve güvenleri yoktu. Çaresiz girecekler eğitimlere, çünkü sonu iş ve istihdam demekti. Otuz genç hanımla Tekstilde Kadının Adı Var projesine işte böyle başladık. 30

33 Kadınlar Bizim Kadınlarımız Yetmiş sekiz kadın aday arasından projeye seçilen otuz kadının önünde bir umut kapısı aralanmıştı. İçinde bulundukları duruma karşı öfkelerini dizginlenmek, çok çalışmak ve önlerine çıkan bu şansı iyi kullanmak istiyorlardı. Proje sahibi, ortaklar, iştirakçiler ve otuz kadının yolları bu dönemeçte kesişmişti ve bundan böyle yola uzun süre birlikte devam edeceklerdi. Birbirinden farklı bu otuz kadın, üç ay sürecek eğitim maratonunda ilk adımı atmaya hazırlanıyordu. Ne Olacak? Nasıl Olacak? 2 Mart 2009 tarihi, uzun süren hazırlık aşamasının bittiğini ve artık projenin sahaya indiğini haber veriyordu. Proje heyeti eğitim programını fazlasıyla önemsemişti. Çünkü sadece bir işi yapıyor olmak yeterli değildi. İş yaşamında başarılı olmak için kişisel özellikler de çok şey ifade ediyordu. Teknik eğitimin ikinci bölümünü oluşturan kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimi kadınlarımıza kendi gelişimini önemsemek, kendini ifade etmek gibi özellikler kazandıracaktı. Bununla birlikte mesleki eğitim ise işlerini daha becerikli ve nitelikli yapmalarını sağlayacaktı. Kadınlar sabırsızdı. Heyecanlıydı. Vali Vefki Ertürk Kız Meslek Lisesi nin kapısından içeriye atılan ilk adımla hayatlarına yeni bir başlangıç yaptıklarını onlar da biliyordu. Gelecek günlerin getireceklerini merak ederken, tedirginliklerini de yenemiyorlardı. Ne olacaktı? Nasıl olacaktı? İşte bu sorularla başladı o birinci gün. Öğrenmek, kendini yetiştirmek, iş dünyasının sert rekabet koşullarıyla mücadele etmek ve gelecekleri üzerinde söz sahibi olmak isteyen kadınların bu heyecan ve kaygıları anlaşılır bir durumdu. Çok geçmeden tüm bu kaygılarını atacaklardı. Ama bunun için henüz erkendi. İlk gün uygulanan beklenti anketi de bunu gösteriyordu zaten. Projeye dahil olan kadınların yarıya yakını öncelikle kendi ayakları üzerinde durma, özgüven kazanma, toplumla iyi ilişkiler kurma gibi psikolojik beklentiler içindeydi. Ayrıca kariyer sahibi olmayı ve meslekleri konusunda teknik bilgiye sahip olmayı da istiyorlardı. 31

34 Meslek Öğreniyoruz Üç ay sürecek eğitim programı, kalite kontrol ve tasarım olarak iki ayrı modüle dayanıyordu. 30 kadının 15 i tasarım, 15 i kalite kontrol konusunda yetiştirilmek üzere mesleki eğitime başladı. Tasarım grubu, Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi öğretmenlerinden Cevriye Keçe ve H. Bahtiyar Paköz ün derslerine girmeye başladı. Nihai faydalanıcılar, bilgisayarda kalıp çıkarmadan kesim makinelerinin tanınmasına; Denizli de üretilen tekstil ürünlerinin tanınmasından atlet ve şort pastal çizimlerine; temel beden modellerinin çizilmesine; kesilen parçaların kontrolüne; penssiz bluz ve yaka kalıplarına; tişört, pantolon, bornoz, kapüşon kalıp ve yaka çizimlerine; yöresel giysilerden, ev tekstil ürünlerine; spor giysileri, insan bedeni ölçümü, gecelik ve sabahlık tasarımlarına; günlük giysi çizimlerine kadar birçok konuda eğitim gördüler. Kalite kontrol grubu ise, Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi öğretmenlerinden Hülya Hakan ve Ülkü Tıpırdamaz ın derslerine devam etti. Bu grup Denizli tekstilinde kullanılan malzemelerden iş şeması tanımı hazırlama ve iş talimatlarına; konfeksiyon ve ev tekstilinden nihai ürün kontrolüne; satış standartlarına uygunluktan; iplik dokuma, boya ve terbiyeden konfeksiyon standardına; son kontrol raporlamaya kadar çok sayıda ders aldılar. Mesleki eğitim hafta içi 4 gün ve 5 saat olmak üzere toplam 255 saat sürdü. 32

35 Mesleki eğitimlerde yer alan eğitmenler ve konuları şöyleydi: Kalite Kontrol Eğitimi C. Hülya Hakan Malzeme Tanıma C. Hülya Hakan Ürün Tanıma C. Hülya Hakan Standartların Ürüne Uygulanması Ülkü Tıpırdamaz Kalite Standartları / Kalite Talimatları C. Hülya Hakan İş Planı ve Akışı C. Hülya Hakan Ürün Kontrolü Ülkü Tıpırdamaz Raporlama Tasarım Eğitimi Cevriye Keçe Cevriye Keçe Cevriye Keçe Cevriye Keçe Cevriye Keçe Cevriye Keçe Cevriye Keçe Malzeme ve Ürün Tanıma Temel İnsan Bedeni ve Model Çizimleri Temel Kalıp Temel Kalıp Üzerinde Model Uygulama Bilgisayarda Kalıp Çıkarma ve Serilendirme Pastal Çizimi Kesim ve Kesilmiş Ürünlerin Kontrolü H. Bahtiyar Paköz Moda Resmi Eğitimi H. Bahtiyar Paköz Kreasyon ve Numune Hazırlama Murat Durmaz Photoshop Eğitimi 33

36 Kişisel Gelişim Başlıyor Teknik eğitim iki sütun üzerinde yükseldi. Birinci sütun kadınların mesleki olarak eğitilmeleri, ikinci sütun kişisel gelişimleri ve oryantasyonlarıydı. Bunun için iki eğitim eş zamanlı olarak yürütüldü. Mesleki eğitimin başlamasından hemen sonra 4 Mart ta kadınlar, DSO da Denizli Soroptimist Kulübü tarafından organize edilen kişisel gelişim ve oryantasyon derslerine başladı. Bu dersler onların mesleki gelişimin yanında kişisel gelişimlerini de sağlayacak, önlerine yeni ufuklar açacak, hayatı farklı açılardan görmelerine yardımcı olacaktı. Aralarında Avukat M. Bedia Karababa, Yaşam Koçu Uğur Timurçin, Eğitim Yönetim Danışmanı Petek Üzülmez, Psikolog Şebnem Dal Üzülmez, Öğretim Görevlisi Huriye Demirhan, Tasarımcı Aliye Türköz Fırat, Dr. Filiz Özhan, Dr. Meltem Akşit, Öğretim Üyesi Yrd. Doç Dr. Firdevs Savi Çakar ın olduğu eğitim kadrosu, haftada bir gün düzenli olarak kişisel gelişim derslerine girdiler. Nihai faydalanıcılar kadın ve insan hakları, dikkat geliştirme, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, insan davranışı ve hiyerarşi, ilk yardım, kent yaşamına uyum, örgütsel davranış ve tutum geliştirme, iş güvenliği, stres yönetimi, takımdaşlık, kendini tanıma, ikili ilişkiler, kadın sağlığı, öfke kontrolü gibi konularda toplam 64 saat kişisel gelişim ve oryantasyon dersi aldılar. 34

37 Gelişim-Oryantasyon Eğitimi Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var Av. M. Bedia Karababa Uğur Timurçin Huriye Demirhan Uğur Timurçin Şebnem Dal Üzülmez Huriye Demirhan Aliye Türköz Fırat Şebnem Dal Üzülmez Huriye Demirhan Dr. Meltem Akşit Dr. Filiz Özhan Şebnem Dal Üzülmez Yrd. Doç. Dr. Firdevs Savi Çakar Yrd. Doç. Dr. Firdevs Savi Çakar Petek Üzülmez Prof. Dr. Tanıl Kılınç İnsan Hakları ve Kadın Hakları İşletmede İnsan Davranışı ve Hiyerarşi Kent Yaşamına Uyum Örgütsel Davranış ve Tutum Geliştirme Stres Yönetimi Kadın Üreme Sağlığı Yaratıcılık ve Dikkat Geliştirme Dikkat Geliştirme Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar İlk Yardım İş Güvenliği ve Uyarı Levhaları Takımdaşlık Kendini Tanıma ve İkili İlişkiler Öfke Kontrolü CV Hazırlama ve Mülakat Teknikleri Takım Çalışması 35

38 Otuz Kadınla Otuz Gün Eğitimin başında birbirlerine, eğitim mekânına, eğitmenlere ve proje ekibine uyum süreci yaşayan kadınlar, gelişim ve oryantasyon eğitimlerine başladıktan sonra değişim göstermeye başladılar. Aralarında çok sıcak bir ortam oluştu. Her gün bir araya gelip, 5 saatlerini birlikte geçirmekten dolayı değişik bir hava yakaladılar. Yakın ilişkilerin kurulduğu, birebir görüşmelerin sıkça yaşandığı dolu dolu bir eğitim programı aldılar. İlk 30 günden sonra, yavaş yavaş eğitimlerden edindikleri bilgileri konuşmaya başladılar. Birbirlerini hiç tanımıyorlardı ama artık rekabet duygusu yerini, arkadaşlığa bırakmıştı. İlk günlerdeki tepkisel davranışların yerini de ağırbaşlılık almıştı. Projeye ve ekibine güven gelişiyordu. Yaşadıkları sorunları ve problemleri, ekiple paylaşmaya başladılar. Proje ekibiyle tüm kursiyerler arasında çok yakın ilişki gelişti. Proje Koordinatörü Dr. Bülent Uygun ve Koordinatör Yardımcısı Cansun Özdülger bu gelişmeyi dikkatle izliyordu. Bu programdan çok yararlandıkları ortaydı. Öyle ki kısa süre sonra kendi tepkilerine şaşırmaya başlayacaklar, Psikolog Şebnem Dal Üzülmez in sözleriyle kendilerini tanıyamaz hale geleceklerdi. Dile Kolay, Üç Ay Bir Arada İlk başta birbirini hiç tanımayan bu otuz kadın, artık haftanın her günü görüşür olmuştu. Yaşları, karakterleri, yaşama bakışları farklıydı ama hedefleri tekti: Kendini geliştirmek ve birlikte paylaşmak. Ve elbette meslek sahibi olup, bir işe yerleşmek. İlk ayda beliriveren değişimler, ondan sonraki günlerde de artarak devam etti. Ders dışındaki zamanı da birlikte paylaşıyorlar, üstelik bundan keyif alıyorlardı. Farklı yaşlarda olmaları, onların ilişkisini çok etkilemiyordu. En küçüğünden en büyüğüne kadar bir sevgi çemberi oluşturmuşlardı. Aralarında deneyimli deneyimsiz, yüksek okul eğitimi olan olmayan pek bir fark kalmamıştı. Önceleri sadece iş yaşamına ilişkin sohbet ederken, artık özel konularını da paylaşır olmuşlardı. Bu iyi ilişkiler sadece kendi aralarında sınırlı kalmamıştı, öğretmenler ve proje ekibiyle de yakın diyalog kurmuşlardı. Önceleri tutuk, konuşmakta zorlanan, istediğini anlatmakta güçlük çeken bir görünüm sergileyen kadınlar, artık ne istediklerini biliyor ve daha fazlasını talep eder olmuşlardı. Öğrenmeye çok istekli görünüyorlardı. Örneğin teknik eğitim derslerine photoshop kursu, onların isteği üzerine sonradan eklenmişti. Prof. Dr. Tanıl Kılınç ın verdiği takım çalışması eğitimi de çok işe yaradı. Bir takım olmanın ne demek olduğunun farkına varan kadınlar, birlikte çalışmanın, dayanışmanın önemini kısa sürede kavradılar. 36

39 Öğrenmeyi Öğrenmek Hemen hemen her gününü birlikte geçiren proje ekibiyle, nihai faydalanıcılar arasındaki kaynaşma dikkat çekiyordu. Bu da onların eğitim programına güven duymalarını ve daha fazlasını istemelerine yol açmıştı. Merakla, ilgiyle derslere devam ediyorlardı. Deyim yerindeyse öğrenmeyi öğreniyorlardı. Hepsi okula giden öğrenci kimliğine bürünmüştü. Yaşları ne olursa olsun, o sıralara oturmak, öğretmeni dinlemek, ders arasında laflamak, sonra yine sınıflara dönmek, derslere konsantre olmak çok keyifliydi. Sanki yeniden okullu olmuşlardı. Ve bundan çok mutlu oldukları hem yüzlerinden, hem de davranışlarından belliydi. Öğrenme dereceleri hepsinin aynı değildi. Kiminin eli çok yatkın, kiminin ise çok çaba harcaması gerekiyordu. Ama ne olursa olsun öğrenci olmak, hepsine çok iyi gelmişti. Eğitim programı ilerledikçe, farklı ürünler tanımak ve tekstil fabrikalarını görmek istediler. Fabrikalara eğitmen eşliğinde gruplar halinde ziyaretler yapıldı. Yöneticilerin işletme hakkında verdiği bilgileri ve teknik detayları dikkatle dinlediler. Ürünleri ve üretim tekniklerini titizlikle gözlediler. Her işletmeyi ayrı bir merakla gezdiler. Hiçbir ayrıntıyı kaçırmadan, anlatılanları can kulağıyla dinlediler. Her seferinde farklı ve yeni şeyler öğrendiler. 37

40 Üç aylık mesleki eğitim sonunda yapılan memnuniyet anketi nin sonuçları bunu doğruluyordu. Mesleki eğitimden memnuniyet oranı yüzde 75 civarındaydı. Kişisel gelişim ve oryantasyon eğitiminden memnuniyet oranı ise, neredeyse yüzde 100 e varıyordu. Yüzde 78 i psiko-sosyal beklentilerinin karşılandığını ifade etmişti. Bu sonuçlarda Cevriye Keçe, H. Bahtiyar Paköz, C. Hülya Hakan ve Ülkü Tıpırdamaz, Uğur Timurçin, Psikolog Şebnem Dal Üzülmez, Petek Üzülmez, Huriye Demirhan, Aliye Türköz Fırat, Filiz Özhan, Meltem Akşit, Firdevs Savi Çakar başta olmak üzere tüm eğitmenlerin büyük payı vardı. Çünkü her bir eğitimci, sabırla ve istekle bilgi ve deneyimlerini onlarla paylaşmıştı. Denizli Sanayi Odası nda ayda bir yapılan akşam toplantılarında proje ekibiyle bir araya gelen kadınlar, başta eğitimleri, iş hayatının durumu olmak üzere yaşamın her alanından görüşlerini paylaşıp sohbet ettiler. Şen ve renkli geçen toplantılar, gerçekten de görülmeye değerdi. 38

41 Ekibin Can ı Proje Koordinatör Yardımcısı Cansun Özdülger in kadın olması, ona ve projedeki kadınlara avantaj sağlamıştı. Bu sayede birbirlerini iyi anlama ve birlikte hareket etme becerisini geliştirmişlerdi. Kadınları en iyi kadınlar anlar denir ya, bir kez daha öyle olmuştu. Genç kızdan evli kadına, çocuklu anneye kadar farklı toplumsal kimlikler içinde yer alan otuz kadının ortak yanı kadınlık durumu ydu. Kadın olmalarından kaynaklanan sorunları, geleneksel rolleri ve karşı karşıya kaldıkları zorluklar vardı. Bunu da en iyi bir kadın anlıyordu. Proje Koordinatör Yardımcısı Özdülger, onların içinde bulundukları koşulları, yaşadıkları sıkıntıları, isteklerini ve hayallerini yakından gözlüyor ve giderek onları daha iyi tanıyordu. Her birinin sorunlarıyla bire bir ilgileniyordu. Onlarla tek tek konuşuyordu. Günlük hayatta başlarına gelen olayları, karşılaştıkları sorunları çözmelerinde yardımcı olmaya çalışıyordu. Aralarındaki ilişki abla - kardeş ilişkisi gibiydi. Kızlar dertlerini onunla paylaşıyorlar, en mahrem sırlarını aktarıyorlar, başlarına gelen en kötü olayda onu yanı başlarında buluyorlardı. Düğüne de bayrama da, derde de tasaya da Cansun koşuyordu. Bu projenin onları ne kadar değiştirdiğinin de en yakın tanığı oydu: Onları ilk gördüğümde başvuru telaşındaydılar. Başvuru yapabildim mi, beni kayıt altına aldınız değil mi diyerek emin olmak istiyorlardı. Elemeler ne zaman olacak, nasıl olacak, kaç kişi seçilecek diye sorarken, yüzlerindeki çaresizliği görmemek imkansızdı. Bir kursiyer adayı hamile ve yaklaşık 2 ay sonra doğuracak durumdayken, ısrarlıydı bu projeye dahil olmaya. Kuruldakilerin Devam zorunluluğu var. Çocuğunuz olunca bırakamazsınınız. Her gün gelmeniz gerekecek. Üzgünüz ifadelerinin karşısında tamamen yıkıldığını gördüm. Ben bu projede de doğururdum diyerek gözyaşlarına hakim olamadı. O zaman anladım ki bu proje, bazıları için umut ışığı olmuştu. Elemeden geçen adayları aradığımda, sevinçten telefonda çığlık atanlar bile oldu. Ertesi gün gelen adaylar, jürinin karşısına oturduklarında son derece tedirgin görünüyorlardı. Hem iş bulabilmek için iyi bir fırsat olan projeye katılıp katılamamanın endişesi, hem de kalabalık jüri karşısındaki korkuları yüzlerinden okunuyordu. Bir adayımız jüriyi karşısında görünce, birden ağlamaya başladı. Neden ağladığını sorduk. Bu kadar kalabalık bir grubu görünce, korktuğunu dile getirdi. 39

42 Otuz genç kadın 2 Mart günü, bambaşka bir serüveni yaşamaya başladı. Böylelikle 3 ay, her gün birlikte olacakları bambaşka bir ortama dahil oldular. En çok eğlendikleri ve mutlu oldukları zaman dilimi, odamızda verilen gelişim ve oryantasyon eğitimleriydi. Çünkü daha önce belki de kadın haklarını bir avukatın ağzından, anne - çocuk sağlığını bir doktordan ve stres yönetimini bir psikologdan dinlememişlerdi. Yani bunlar aslında onlar için bir dersten çok terapi gibiydi. Hayata dair eksik kalan yönlerini tamamlamaya çalıştılar. Yeri geldi kimseye söyleyemedikleri ya da soramadıkları şeyleri, kendilerine arkadaşça yaklaşan uzmanlarla paylaştılar. Klasik mesleki eğitimin aksaklıkları ile mücadele etmeyi hedefleyen projemizde, kadınlarımız teorik eğitim alırken öğrendikleri bilgileri pratikte görebilmeleri için işletmelere gözlem ziyaretleri düzenledik. Aralarından bazıları, belki de ilk defa fabrikaların her bölümünü görme fırsatı buldu. İşletme yetkilileri, merak ettikleri her şeyi tek tek anlattı. Bu gezileri öyle çok sevdiler ki, her hafta başka bir firmaya gitmek istediler. Biz de eğitim bitene dek birçok firmaya ziyaret düzenledik. Hatta gittiğimiz bir firma fuar hazırlığındaydı. Firma yetkilisi fuardan biraz bahsedince, orada olabilmeyi istediler. Biz de, aslında projede böyle bir faaliyet yer almamasına rağmen bir bütçe kalemi yarattık. MFİB nin de onayıyla geziyi organize ettik. 15. İstanbul Ev Tekstili Fuarı na gidiyoruz haberini verdiğimde, çocuk gibi sevindiler. Çünkü aralarından birçoğu İstanbul u ilk defa görecekti. 14 Temmuz günü ailelerinin de katılımıyla Anemon Otel de düzenlenen sertifika töreninde kadınlarımız, duygularını birkaç cümle ile anlattılar. Kadınlarımızdan biri Ne olursa olsun başaracağım dedi. Bu söz gösteriyordu ki, artık kendilerini umutlu, azimli ve özgüvenli hissediyorlardı. Aileleri de onlarla gurur duyuyordu, bazılarının anne ve babası sevinçten ağlıyordu. Teorik eğitimin ardından aldıkları işbaşı eğitiminde zorlandılar. Tabii teorik eğitim sırasında her gün beraberdik ve her anı paylaşıyorduk. Onların hem işle hem de özel hayatları ile ilgili sorunlarını dinlemeye ve elimden geldiğince onlara yardımcı olmaya çalışıyordum. Birbirleri ile de kurdukları güçlü dostluk sayesinde sorunlarını paylaşıp, kendilerini daha rahat hissediyorlardı. İş yaşamının zorlukları ile tanışınca ve bizim gösterdiğimiz ilgiyi göremeyince, ilk zamanlar biraz zorlandılar. Beni arayıp, sürekli insanların onları dinlemediklerinden ve önemsemediklerinden şikayet ediyorlardı. İşyerlerine zamanla alıştılar ve şikayetleri azaldı. Onları yalnız bırakmadık ve Bülent Bey ile sık ziyaretlerine gittik. Onlarla çok özel anlarım oldu. Dertlerimizi paylaştık, güldük, eğlendik zaman zaman hüzünlendik. Her şeyden önce bir kadın olarak, kadınların kendilerini geliştirmek için gösterdikleri çabadan dolayı onlarla gurur duydum. Projeye dahil olmadan önceki ve sonraki duruşları arasında ciddi bir fark oluştu ve bu sonucu görmek benim için en büyük mutluluktu. 40

43 Hepimiz Arkadaşız Nihai faydalanıcılar, proje ekibi, Heyettekiler hepsi arkadaş olmuştu. Kızların fuara gidelim teklifi, hiç tereddütsüz kabul edildi. Üstelik zevkli bir gezi olacağından, hiç kuşku yoktu. Nitekim öyle de oldu. Bir otobüs tutuldu ve içi kadın dolu otobüs, Denizli den İstanbul a gitmek üzere yola çıktı saatlik yolculuk o kadar çabuk geçmişti ki, kimse yolun uzunluğunu anlamadı bile. Kimileri şarkılar söylemiş, kimileri fıkra anlatmış, kimileri de uyumayı tercih etmişti. İçlerinde koyu sohbete dalanlar, çocuklarını yanında getiren, bebeklerini emzirenler vardı. Daha da ilginci, İstanbul u hiç görmeyenler, Boğaz Köprüsü nün üstünden geçmeyenler vardı. Denizli de yaşadığı halde, şehir dışına hiç çıkmayanlar vardı. Bu gezi onların İstanbul u görmelerine vesile olmuştu. Pek çok ilkin yaşandığı, güzel bir seyahatti. Boğaz köprüsü üstünde, feribotta, fuarda, yolda, molalarda, kısaca her yerde fotoğraf makinelerine sarıldılar. Her biri objektif aracılığı ile donduruldu ve ölümsüzleştirildi. Ne derler bilirsiniz, Yolculuklar, insanların birbirini tanımalarına fırsat verir. Bu da öyleydi. Fuar Gezisi Müthişti 23 Mayıs sabahı, CNR Expo Center da düzenlenen 15. İstanbul Ev Tekstili Fuarı ndaydılar. Moda, hazır giyim, tekstil, kumaş, ev tekstili sektöründe üretim yapan firmaların stantlarını ziyaret ettiler. Bol bol hatıra fotoğrafı çektirdiler. Firma temsilcileriyle görüştüler. Tekstil sektöründeki yenilikleri yerinde görme fırsatı buldular. Projenin iştirakçi firmalarının stantlarını da ziyaret ederek, hatıra fotoğrafı çektirdiler. 41

44 Fuarda sadece firma temsilcileriyle değil, tekstil sektöründe çalışan sivil toplum örgütleri ile tanışma fırsatı buldular. Tekstil Tasarımcıları Derneği temsilcileri ile görüşen kadınlar, onlardan dernek ve çalışmalarına ilişkin bilgi aldılar. Dernek ve kursiyerler arasındaki ilk işbirliği adımları da, bu fuarda atılmış oldu. Fuarın en renkli anısı, elbette ünlü sanatçı Orhan Gencebay la karşılaşmalarıydı. Hiç akla gelmeyecek bu rastlantı, hepsini çok şaşırtmıştı. Orhan Gencebay fuara tasarımcı eşi Sevim Emre ile birlikte gelmişti. Sevim Emre, eşinin tüm sahne ve günlük giysilerini tasarladığı gibi evinin eşyalarını da kendisi dekore ediyordu. Yenilikleri görmek için fuarları hiç kaçırmazdı. Kızlar Orhan Gencebay la bir süre sohbet ettikten sonra, birlikte hatıra fotoğrafı çektirdiler. Yıllar sonra bakıp bakıp gülümseyecekleri fotoğraf kareleriyle fuardan ayrılıp, Denizli ye döndüler. 42

45 Zevkli Bir Doksan Gün Otuz kadının kader arkadaşlığının üzerinden 3 ay geçmişti. Eğitimlerin sürdüğü bu 3 ay boyunca çok zevkli günler geçti. Sürecin bu şekilde gelişmesi tüm ekibe moral verdi. Uyumlu bir çalışma ve hızlı öğrenme ile birlikte başarmanın onları motive ettiği görülüyordu. Kadınların kendine güvenleri gelmiş, kişisel yaratımın ışıltıları kendini göstermiş ve anlamlı bir şeyler ortaya çıkmaya başlamıştı. Eğitim önlerinde bir kapı aralamıştı. Artık yaptıkları işi savunur olmuş, projenin öneminin farkına iyiden iyiye varmışlardı. Topluluk önünde rahatça konuşabiliyorlardı. Daha önce mevcut koşulları kişisel tepkilerle geçiştiren kadınlar, şimdilerde içinde bulundukları duruma soğukkanlı yaklaşabiliyorlardı. Sorunu görebildikleri gibi çareler de üretiyorlardı. Akşam toplantılarındaki konuşmaların havası, eskisi gibi karamsar değildi. Kısaca mesleki eğitim ve kişisel gelişim derslerinin meyveleri alınıyordu. 90 gün boyunca kader arkadaşlığı yapmışlardı. Kendilerine sunulan bilgileri almışlardı. Gezmişler görmüşler, yaşayarak öğrenmişlerdi. Bundan sonrası artık onlara kalmıştı. Önlerinde uzanan yolda kendi başlarına yürümeyi öğreneceklerdi. İlk testi Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi öğretmenleri yaptı. Kalite kontrolcüler yazılı bir sınavdan geçti. Tasarım grubu da bir ürünle eğitmenlerinin karşısına geçti. Buldan işi kumaştan yaptıkları tasarımların süslemesini de kendileri yapan kadınlar, öğretmenlerden tam not aldı. Sınavı başarıyla geçenlere sertifikaları törenle verilecekti. Bunun için de hazırlıklara başlandı. Törenimiz Var, Davetlisiniz. Anemon Otel de yapılacak tören, işin bitmiş haliydi. Törene gelinceye kadar yapılması gereken birçok şey vardı ve en önemlisi herkes çok heyecanlıydı. Çünkü ilk kez protokolün karşısına çıkılacaklardı. Basın da davetli olacaktı. Önce davetiyeler hazırlandı. Bunlar protokol üyelerine ve çeşitli sivil toplum örgütü temsilcilerine gönderildi. Salonun düzenlenmesi, sertifikaların kimler tarafından ve nasıl verileceği incelikle ayarlandı. Oturma düzeni ve konuşma düzeni de planlandıktan sonra, kadınların ürünlerinin sergilenmesi için bir stant açılmasına karar verildi. Projenin ilk ürünleri, böylece sergilenecekti. Ama ne olduysa sonradan kızlar gazetecilerin ısrarlı tekliflerini geri çevirmeyecek, tasarladıkları Buldan işi yöresel elbiseleri giyerek objektiflerin karşısına geçeceklerdi. Kendi tasarladıkları ürünleri, yarattıkları tasarımları anlatırken oldukça heyecanlanacaklardı. 43

46 Sertifika Töreni 12 Temmuz sabahı salondaki tüm hazırlıklar tamamlandı. Tören vakti gelmişti. Anemon Otel e davetliler dolmuş, gazeteciler yoğun ilgi göstermişti. Otuz genç kadın ev sahibi sıfatıyla salondaki yerlerini almış, yüzlerine de heyecan dalgaları yayılmıştı. Törene Vali Yardımcısı Mehmet Çapraz, Denizli Belediye Başkan Yardımcısı Osman Zolan, Pamukkale Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Halil Kumsar, İşkur İl Müdürü Mevlüt Akman, Denizli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Müjdat Keçeci, DSO Meclis Üyeleri, Denizli Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Tefenlili, Milli Eğitim Müdür Vekili Mustafa Özevcimen, Milli Eğitim Şube Müdürü İbrahim Ertan Aktaş, Halk Eğitim Müdürü Yılmaz Gürses ile proje ortakları ve iştirakçileri, Heyet üyeleri, nihai faydalanıcılar ve aileleri katıldı. 44

47 Öncülük Ettik Denizli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Müjdat Keçeci, törende yaptığı konuşmada, projeyi örnek olarak nitelendirdi ve kadın istihdamı konusunda çalışmaktan mutluluk duyduklarını söyledi: Ekonomik kriz göstermiştir ki, tekstil kendini yenilemek, rekabet etmek için markalaşmak zorundadır. Denizli tekstili teknolojisini geliştirirken, bu sektörde çalışanların da kendini yenilemesi, geliştirmesi ve teknolojiye uyum sağlaması zorunludur. Bugün mevcut kriz nedeniyle sektör, bırakın istihdamı artırmayı mevcut istihdamı bile koruyamaz olmuştur. İşçi çıkarmaya başlanmıştır. Ekonomik krizde ilk işten çıkarılanlar, kadınlarımız oldu. Bu durum, bize bir ışık yaktı ve kadınlarımızın tekstilde yeniden yerini alması için ilk etapta otuz işsiz kadınımızı iş yaşamına kazandırmak için kolları sıvadık. Denizli deki birçok kurumla işbirliği yaparak, otuz kadınımıza eğitim vererek, iş yaşamına girmelerine öncülük etmeye gayret ettik. Yaşanan ekonomik kriz nedeniyle işsiz kalan kadın işçileri yeniden iş yaşamına kazandırmak için örnek bir proje başlattık. Yetişmiş elemanlara sanayinin her zaman ihtiyacı olmuştur, olacaktır. Tekstil sektöründe nitelikli iş gücüne ihtiyaç bulunmaktadır. Bunu sağlayacak meslek edindirme kursları tekstil ve diğer iş kollarında nitelikli işgücüne duyulan ihtiyacı karşılayacaktır. İstihdamı yukarı çekecek bu tür mesleki eğitim faaliyetlerine, her kurumun daha fazla ağırlık ve destek vermesi gerekiyor. Ben bu projeye katılarak başarı gösteren ve sertifikalarını almaya hak kazanan genç kadınlarımıza başarılar diliyorum. Kadınımıza Güveniyoruz Proje Koordinatörü Dr. Bülent Uygun da törendeki konuşmasında proje süreci hakkında bilgi verdi: Denizli Sanayi Odası olarak yaptığımız incelemeler, İlimizde tekstil sektöründen istihdamın giderek azaldığını gösteriyor. Bu olumsuz gelişmeden, kadınların daha fazla etkilendiği anlaşılıyor. Bunun altında, kadın işgücünün görece iyi yetişmemiş olmaması yatıyor. İşsizliğin boyutları ortada, istihdam sorununda geldiğimiz nokta da. Kadınlarımızın istihdam edilmeleri, tekstil ve konfeksiyon sektöründe daha fazla iş bulmaları, onların iyi eğitilmiş ve nitelikli birer çalışan olmasıyla doğru orantılı. Bir sivil toplum örgütü gibi hareket eden, kadın erkek eşitliğini kendine mesele edinen DSO, bu projeye imza atarken kadınlarımıza yeni iş imkan ve fırsatları yaratmayı hedefliyor. Bu proje ile kadınlarımızı eğitmenin yanı sıra onların özgüvenlerini artırmayı hedefledik. Ayakları üzerinde durmaları, ekonomik bağımsızlıklarını kazanmaları, mutlu ve nitelikli birer insan haline gelmeleri konularında yardımcı olmayı kendimize ilke edindik. Biz oda olarak ne yaptığımızı çok iyi biliyoruz. Başkanımız, Yönetim Kurulumuz ve Meclisimizin çizdiği vizyonda kararlılıkla ilerliyoruz. Kadınımıza yapılan her yatırım, ülkemizin geleceğine yapılmış sayılır. Türkiye de yaklaşık olarak aktif nüfustaki her dört erkekten üçü işgücü piyasasına katılırken, bu oran kadınlar için yalnızca birdir. 45

48 Ülkemizin nüfusunun yarısını oluşturan bu insan kaynağını heba etmemiz, ne acı bir kayıp. Yürüttüğümüz bu pilot proje ile kadınlarımızı, işgücü piyasasına katılmaya cesaretlendiriyoruz. Onların istihdam edilmelerinin önünü açmaya çalışıyoruz. Ve bu yolla ülkemizin kanayan yarası mesleki eğitim meselesine özgün bir yaklaşım geliştirip, gerçekçi bir çözüm öneriyoruz. İddia ediyoruz: Bu proje ile ülkemizde mesleki eğitimde karşılaşılan sorunların kayda değer bölümü için alternatifler ürettik, üretmeye de devam ediyoruz. DSO, Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesi ile sorunun değil, çözümün tarafı olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Bugün burada, projemizin teknik eğitim ayağını tamamladığımızı duyuruyoruz. Kadınlarımız, üç ay boyunca mesleki eğitimlerinin yanında kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimlerini aldılar. Artık bu cesur insanlar, bambaşka bir noktadalar. Bunu yüzlerindeki gururda, gözlerindeki parıltıda görebiliyoruz. Onlar bir takım aslında. Proje ekibi olarak biz de bunun bir parçasıyız. Bundan sonra amacımız daha ileriye gitmek. Kadınımız, Denizlimiz ve ülkemiz için. Bir şeyden emin olmalısınız: Siz desteklerinizi esirgemedikçe, biz çok daha fazlasını başarırız. Vali Yardımcısı Mehmet Çapraz da projenin örnek olacağını belirtti ve şunları söyledi: Denizli de şu anda mevcut kayıtlı yaklaşık 27 bin iş arayan var. Bunların birçoğu kadınlarımızdan oluşuyor. Denizli Sanayi Odası nın başlattığı bu proje, kadınlarımızın iş hayatındaki yerini yeniden alması için güzel bir örnek olacaktır. 46

49 Söz ve Kürsü Kadınların Sertifika töreninin bir başka yararı vardı ki, o da kadınların toplum önünde konuşmalarıydı. Konuştular da nitekim. O tekleyenler, kekeleyenler yerlerini duygularını ve düşüncelerini en içten şekilde dile getiren kadınlara bırakmıştı. Değil topluluk önünde konuşma, ilk kez karşılaştıkları birine hitap ederken bile programın başlangıcında güçlük çeken kadınlar, kürsüde kendinden emin, ne istediğini bilerek duygu ve düşüncelerini aktarıyorlardı. Konuşmaların ardından, sertifika törenine geçildi. Vali Yardımcısı Mehmet Çapraz, Denizli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Müjdat Keçeci, Belediye Başkan Yardımcısı Osman Zolan, Pamukkale Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Halil Kumsar, İşkur İl Müdürü Mevlüt Akman, Denizli Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Tefenlili tarafından sertifikaları verildi. Sertifikaların dağıtılmasının ardından toplu olarak fotoğraf çekildi. Gazetecilerin ısrarları üzerine, programda olmayan podyumsuz mini defile yapıldı. Manken Gibiyiz Giymek için başta bir tereddüt vardı elbet. Tasarlanmış ürünler gerçekten göz alıcıydı ve gazeteciler de haberlerini birinci sayfaya koymak, haberin geniş yer alması için bu fırsatı kaçırmak istemiyordu. Çok ısrar ettiler. Genç kadınlar da ısrarlı teklifleri geri çevirmediler. On beş tasarımcı kendi tasarladıkları Buldan işi yöresel kıyafetleri giydiler. Tören sonrası defile gibi olmuştu. Bir poydum eksikti. Kadınlar kendi yarattıkları ürünlerle övünüyorlardı. Üzerlerindeki kıyafetlerle objektiflerin karşısına geçip, poz veriyorlardı. Buldan işi dokumalardan yapılmış yöresel gömlekler ve ince işlemeler, çok güzel görünüyordu. Flaşlar, kızların gurur dolu gülümseyen yüzlerinde patlıyordu 47

50 Gazeteler Haberi Nasıl Verdi? Sertifika töreni gazetelerde ve televizyonlarda geniş yer aldı. Yerel ve ulusal düzeyde yayın yapan gazeteler haberi oldukça büyük gördüler. Birinci sayfalara taşınan haberlerde, kadınlar kendi tasarladıkları yöresel giysiler içinde oldukça mutlu görünüyordu. Kadınların protokol üyelerinden sertifika alırken çekilmiş fotoğrafları da kullanılmıştı. Kadının adı var başlığı daha çok tercih edilmiş, kadın istihdamını sağlayacak projenin dikkat çekeceği bilgelerine yer verilmişti. Protokolün konuşmaları da alıntılanmıştı. 48

51 İşbaşı Eğitimi Heyecanı Üç aylık mesleki eğitim sonunda, işbaşı eğitimi başlarken, kadınlara beklenti anketi uygulandı. Anket sonuçları gösteriyordu ki, beklentiler daha da artmıştı. Tamamına yakını mesleki eğitimde kazandıkları tüm nitelikleri işbaşında kullanmak, işleri ile ilgili tüm üretim aşamasını görmek, aldıkları bilgileri uygulamak istiyordu. 1 Haziran 2009 da nihai faydalanıcılar, aralarında iştirakçi firmaların da bulunduğu Turkuaz Tekstil San. ve Tic. AŞ, Akova Tekstil San. ve Tic. AŞ, Egem Tekstil San. ve Tic. AŞ, Tümteks San. ve Tic. AŞ, Nesa Tekstil San. ve Tic. AŞ, ABC Tekstil Giyim San. ve Tic. Ltd. Şti., Natur Tekstil Boya San. ve Tic. AŞ, Troya Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti., Boyasan Tekstil San. ve Tic. AŞ, Asil Nakış San. ve Tic. AŞ, Ender Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., Nakosan Nakış Konfeksiyon Tekstil AŞ, Başarı Tekstil San. ve Tic. AŞ, Altınbaşak Tekstil San. ve Tic. AŞ, Kutsal Tekstil AŞ, Evliyaoğlu Tekstil San. ve Tic. AŞ, Erteks Kadife Tekstil San. ve Ltd. Şti. nde 4 ay sürecek işbaşı eğitimine başladılar. Asıl zorluklar yeni başlamıştı. İş hayatının güçlükleriyle karşı karşıya kalmışlardı. Bu süreç onların iş hayatına uyum göstermeleri, sıkıntıları göğüslemeleri, kendi farkındalıklarını hissetmeleri ve niteliklerini anlamalarını sağlayacaktı. Geleceği Biçimlendirecek Kadınlar İş Başında Projeye, nihai faydalanıcılara kapılarını açarak destek olan ABC Tekstil Giyim San. ve Tic. Ltd. Şti. nin Yönetim Kurulu Başkanı ve DSO Yönetim Kurulu Üyesi Cemal Gürsel Özdemir, işbaşı eğitimin öneminin altını çizerek şunları söylüyordu: Bizde işbaşı eğitimi alan genç kadınlarımıza kendi tecrübelerimizi aktararak, onların da taze bilgilerinden yararlanmaya çalıştık. Geleceğimizi biçimlendirecek olan kadınlarımızın eğitimlerinin ve istihdamlarının sağlanarak, onlara ekonomik özgürlük verecek olan bu tür çalışmaların artarak devam etmesini temenni ediyor ve buna önayak olan tüm çabaları destekliyoruz. Proje Model Teşkil Etmiştir Denizli İşkur Şube Müdürü M. Zeki Beyazıt ise proje ile ilgili fikirlerini şöyle özetliyordu: Aktif İstihdam Tedbirleri Hibe planı kapsamında çıkılan teklif çağrısı sonucu hibe alma başarısı gösteren Denizli Sanayi Odası nın gerçekleştirdiği, kısa adıyla Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesi genel olarak değerlendirildiğinde, kadınların işgücüne katılımı ve istihdam edebilirliklerini arttırmayı hedeflediği görülmektedir. Bu bağlamda yerel işgücü piyasasının talep ve beklentisi doğrultusunda geliştirdiği eğitim programı ile hedef gruba nitelik kazandırarak, mesleki gereksinimlerini karşılamıştır. Kursiyer seçimi, eğitim müfredatının oluşturulması, mesleki eğitimlerin yanı sıra kişisel gelişim eğitimlerine yer verilmiş olması, eğitimler sonucunda katılımcılar için kişisel istihdam planı nın oluşturulması, yerel paydaşlarla işbirliğine gidilerek ortak çalışma kültürüne önemli katkı sunması ile gerçekleştirilen bu proje, mesleki eğitim alanında model teşkil etmiştir. Proje kendi başarısını ortaya koyarken elde edilen sonuçların benzer projelerin üretilmesine ve aynı döngünün sürdürülmesine yön verecek olması açısında da, çok önemli bir kaynak oluşturmuştur. dedi. 49

52 İş Yaşamı, Ne Zormuş!.. Okul dönemi, öğrencilik bitmiş, otuz kadın kendi ayakları üzerinde, kendi başlarına kalmıştı. Ama bir farkla, eski bir atasözünün dediği gibi ellerinde altın bilezikleri vardı. Kimi tasarımcı olmuş, hayal gücünün yettiği, yeteneğinin elverdiği kadar çizecek, yaratabilecekti. Kimi de kalite kontrolcü olarak yetişmişti. Öğrendikleri doğrultusunda iyiyi ve güzeli anlayabilecek, kaliteli ürünleri ayırt edebilecek, kontrol edebilecekti. İş yaşamı okul sıralarına benzemiyordu. Ama üretimin içinde olmak da çok güzeldi. Mesleki kariyer basamaklarında yükselmek için çalışmak, hem zordu hem de güzeldi. Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var Bundan sonra iş yaşamındaki rekabet, gelecek kaygısı, uyumsuzluk gibi çeşitli faktörler devreye girdi. İşbaşı eğitimi yapılan her işletmenin kendi zorlukları ve çalışma koşullarına ayak uydurmaları gerekiyordu. Bunun için de iş yaşamına alışmaları ve yeni edindikleri becerilerden azami derecede yararlanmaları şarttı. Projenin bu aşamasında tekstil firmalarının ihtiyaçları, eğitmenlerin görüşleri ve kursiyerlerin talepleri dikkate alınarak eşleştirmeler gerçekleştirildi. Teknik eğitimde alınan bilgiler, işbaşında pratiğe dönüşecekti. En azından ekip böyle umuyordu. Projenin uzman danışmanı Yrd. Doç. Dr. Handan Kumaş artık hedefin büyüdüğünü söylerken bunu anlatıyordu: Projenin nihai hedeflerinden biri olan kursiyerlerin yarısına istihdam sağlamak hedefi, artık daha da büyüdü. Genç kadınlarımızı tanıdıkça, tamamına istihdam sağlamak için proje ekibi seferber oldu. Çünkü genç kadın işsizler istihdam edilen, ülke ekonomisinde tüketen değil, üreten ve katkı yapan grupta özne olmak için gün sayıyorlar ve bunu tüm samimiyetleri ile diliyorlar. Şimdi, artık özgüvenli, bilgili ve heyecanla işbaşı yapmayı isteyen yürekli genç kadınlarımızın istihdam zamanı. Genç kadınlarımızı istek ve azimle istihdam sürecine dahil etmek isteyen proje ortakları, iştirakçileri ve tüm katılımcıları da, aslında cesaret ve inançlarından dolayı teşekkürden daha fazlasını hak ediyorlar. 50

53 Proje Ekibi Almanya da Proje Koordinatörü Dr. Bülent Uygun, Proje Koordinatör Yardımcısı Cansun Özdülger, Proje Ortağı Denizli Soroptimist Kulübü Başkanı Şebnem Dal Üzülmez, DSO AB Bilgi Bürosu Koordinatör Yardımcıları Ayşegül Kiraz ve Özge Yılmaz dan oluşan ekip, Almanya daki mesleki ve teknik eğitim sistemini incelemek üzere 28 Eylül - 2 Ekim arasında Düsseldorf a gitti. Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var Çalışma gezisi mesleki eğitim ve işbaşı eğitiminin tamamlanmasının ardından gelmişti. Programın yoğunluklu kısmı bitmiş, ekip kısa bir soluk almıştı. Dört günlük gezi ideal bir zamandı. Ekip önce Düsseldorf Gençler Mesleki Eğitim Derneği ni ziyaret etti ve mesleki eğitim atölyelerini gezdi. İkinci gün Kuzey-Ren Vestfalya Eyaleti nin en tanınmış tekstil üniversitesi olan HS Neirdehein e gittiler. Üniversite Dekanı Prof. Rudolf Haug ve Girişimcilik Merkezi Başkanı Metin Cenk Kaplangi den bilgi aldılar. Üçüncü gün mesleki eğitim veren bir okul ziyaret edildi ve Düsseldorf Esnaf Sanatkârlar Odası na gidilerek kapsamlı bir toplantı gerçekleştirildi. Bu gezi ekibe, yeni projeler için ufuklar açtı. Meslek odalarının Alman sisteminde oynadığı asli rolü bir kez daha, yerinde inceleme imkanını yakalamış oldular. Türkiye deki sistem ile Almanya dakini karşılaştırma fırsatı elde ettiler. Düsseldorf Esnaf Sanatkârlar Odası ile ilişkilerini pekiştirdiler. Aslında Denizli Sanayi Odası nın bu pilot projede hayata geçirdiği mesleki eğitim, Alman sisteminden derin izler taşıyordu. 51

54 Yalnız Değilsiniz İşbaşı eğitimi sırasında proje ekibi, genç kadınlarımızı hiç yalnız bırakmadı. Ziyaretlerine gitti, işbaşında yanlarında oldu. Sorunlarını dinleyip, gerekirse müdahale edip, çözülmesi için yardımcı oldu. Proje Koordinatörü Dr. Bülent Uygun ve Proje Koordinatör Yardımcısı Cansun Özdülger, on yedi firmada eğitim gören otuz kadına tek tek ulaşarak çalışma koşullarını yerinde gördü. Yöneticileriyle görüştü. Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var Nihai faydalanıcılar, işbaşı eğitiminde de yalnız kalmadıklarını, DSO nun desteğinin hep arkalarında olduğunu hissettiler. Proje ekibi genç kadınlarımızla tek tek görüşerek, onların morallerini yüksek tutmaya çalıştı. İşyerlerinde başlarına gelebilecek güçlükler karşısında nasıl davranmaları gerektiğinin üzerinde durdular. Aylık akşam toplantıları, burada da çok işe yaradı. Bu toplantılarda işyerindeki durum, karşılaşılan davranışlar ve takınılan tutumlar ile gelecekte neler olabileceği en sık ele alınan konulardı. Toplantılara proje ekibinin yanı sıra psikolog ve kişisel gelişim uzmanı da eşlik ediyordu. Projenin ilerleyen döneminde kendilerine olan güvenleri daha da artan kursiyerlerin kaydettiği ilerleme dikkat çekiyordu. Toplantılarda açıkça gözlenen bu gelişmede, kuşkusuz kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimlerinin payı büyüktü. 52

55 Geminin Seyrini Değiştirdiler Rüzgarın yönünü tayin edemeyiz. Ama geminin seyrini değiştirebiliriz. Kişisel gelişim eğitmenlerinden Petek Üzülmez oryantasyon eğitiminin ilk dersini bu sözlerle açmıştı ve sözlerini şöyle sürdürmüştü: Aylar önce bu anlayışla başladı Denizli Tekstilinde Kadının Adı Var projesi. Denizli yi bugünkü Denizli yapan tekstil sektörü için çok sözler söylendi. Ve daha bir o kadar da söylenecek söz var. Denizli Sanayi Odası, bu kez hızla kan kaybeden sektörün nitelikli çalışan ihtiyacını karşılamak ve kadının sosyal statüsünü güçlendirmek, işsiz kadınları desteklemek amacıyla kolları sıvadı. Hem de işten çıkarmaların yaşandığı bir dönemde. Sektörde geçirdiğim yaklaşık 10 yılın ardından rahatça söyleyebilirim ki, keşke birlikte çalıştığım bütün arkadaşlarım böyle bir eğitimden geçebilselerdi. Takım ruhu ve biz bilinci ile resmin bütününe bakmayı öğrenen, verimlilik kavramının altını doldurabilen ve bunu da başarıyla uygulayabilen kursiyerler toplam kalite kavramının hakkını vererek çalışmayı ilke edindiler. Bütün kişisel gelişim öğretilerinin altında tek şey yatar: YAP. Yapmayı da öğrendiler. Lise, ön lisans ve lisans mezunu otuz genç ve işsiz kadın, aylar süren kişisel gelişim, mesleki teorik eğitim ve işbaşı pratik eğitimlerinden sonra tekstil sektörü için hazırlandılar. Hangi firmada, hangi bölüm ve statüde çalışırlarsa çalışsınlar, her yöneticinin kendi ekibinde olmasını isteyeceği kişiler oldular. Bir NLP Klasiği Çare-Sizsiniz İşe Yaradı Aslına bakarsanız bu proje bir mesleki eğitim projesiydi, kadına istihdam yaratmayı amaçlıyordu. Ama tek başına bunu içermiyordu. Çünkü kadına yeni mesleki beceriler kazandırmakla iş bitmiyordu. Kadının içselleştirdiği birçok meselesi vardı ve bunların çoğu ona biçilen toplumsal rolden kaynaklanıyordu. Düşünce tarzının yeniden programlanması olarak tanımlanabilecek olan NLP, Türkiye de henüz çok yaygın olmasa da, eğitim programının bir parçası olarak yer aldı ve gerçekten çok işe yarayan bir yöntem oldu. Bir NLP klasiği olan Çaresizsiniz, eğitimler sonunda Çare-sizsiniz e dönüştü. Haftada bir gün verilen derslerde, bir yanda kadınların kültürel altyapısı oluşturulurken, diğer yandan da kendilerini, güçlerini tanıma fırsatı sunuldu. İnsan olarak haklarını öğrenme ve sorgulama olanağı bulan kadınlar, toplumsal rollerine ilişkin değer yargılarına karşı durmayı, kadın- erkek eşitliğinin getireceği avantajları öğrendiler. Tüm bu bilgileri birey olarak sindirme, günlük hayatta kullanma ve kendileriyle birlikte çevrelerine faydalı olmak, artık onlara kalmıştı. Bunu için de öncelikle yerleşmiş değer yargılarının, önyargıların parçalanması gerekiyordu ve bu eğitim programı işte onlara bunu veriyordu. Aylar sonra kadınların hepsinde ciddi ilerlemeler ortaya çıkmasındaki anahtar da buydu. Gelişmesi gereken sadece el becerileri değil, aynı zamanda kendileriydi. Henüz çok genç olan bu kadınlar işsizdi ve ekonomik sıkıntıyı yakıcı bir şekilde hissetmiş, ama aynı zamanda kendini yeterli bulmayarak, mevcut durumundan rahatsızlık duymuşlardı. Onların sadece yeteneklerinin gelişmesi değil, özgüvenlerini de artırmaları gerekiyordu. Geleceğe umutla bakmaları, çevrelerine güven duymaları, ayaklarının üstünde durmaları ve belki de hepsinden önemlisi kendileriyle barışık olmaları gerekiyordu. Kişisel gelişim dersleri onlarda bu büyük değişimi yaratmıştı. Önceleri eğitim programından çok bulacakları işe odaklanan kadınların, aylar sonra kendine güvenen, geleceğe daha umutla bakan ve çare yaratabilecek durumda olduklarını fark eden bireylere dönüşme- 53

56 si tüm ekibi olduğu kadar, kendilerini de çok şaşırttı. Denebilir ki hepsi kendini yeni yeni tanıyordu. Yapabileceklerinin daha başında olduklarını görüyorlardı. Önceden başarısız olacağından endişe edenler, artık yapabileceklerini görüyorlardı. Olumlu düşünce yaklaşımı işe yaramıştı. Artık bardağın dolu tarafını görebiliyorlardı. Psikolog Şebnem Dal Üzülmez de bunun en yakın tanığıydı: Kadınlar, kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimlerini çok iyi takip etti. Hatta yeni konularla ilgili taleplerde bulundular. Artık öfkelenmeden, ağlamadan kendini ve beklentilerini anlatabilir noktaya geldiler. Öğrendiklerini ev hayatlarına ve çevrelerini uygulamaya, hatta başkalarına öğretmeye başladılar. Gözlerindeki kaygı azaldı. Umutları arttı. Oysa hala işsiz ve rakiptiler. Çok iyi bir arkadaşlık geliştirdiler. Şikayetleri mantık süzgecinden geçti. Karşılanabilir taleplerini doğru bir biçimde dile getirmeyi öğrendiler. En kalabalık ve en önemli toplantılarda, hiç tanımadıkları insanların yanında konuşabilir oldular. Buna da en çok kendileri şaşırdılar Kendileri için söylediklerinden bazı örneklerimiz var. Önceleri beni hiç kimse fark etmiyordu. Ben üç kişinin yanında bile konuşamıyordum. Şimdi yirmi, otuz kişi fark etmiyor. Bir topluluğun karşına geçip konuşmak benim için imkansızdı. Şimdi kendimi çok iyi ve rahat ifade ediyorum. Beni değiştirdi. İnsanlara bakışım değişti. Okuldan beri eğlenmemiştim. Bu eğitimlerde çok eğlendim. İnsanların hayatlarını izleyip kendime ders çıkarıyorum, giremediğim kapılardan giriyorum. İşe yaramadığımı düşünüyordum. Ama şimdi bir şey yapabildiğimi görüyorum. Artık herkes bana daha fazla değer veriyormuş gibi geliyor. İşte bütün bu sözler, aldıkları mesafeyi fazlasıyla ortaya koyuyordu. 54

57 Kadın Kadına Bir Tanışma Onlarla tanıştığımda, konu hakkında ayrıntılı bilgim yoktu. Genel hatlarıyla projeyi biliyordum. Ama ne kadınlar, ne de projenin geldiği nokta hakkında bilgi sahibi değildim diye belirten gazeteci Seval Uysal şunları belirtiyordu: Denizli Sanayi Odası na Bülent Uygun un daveti üzerine gittim ve otuz kadınla göz göze geldim. Müthiş bir atmosferdi. Bence Sanayi Odası, sanayi odası olalı böyle bir kadın grubu görmemişti. Hepsi çok sıradan ve samimiydi. Etkilenmiştim. Çünkü Sanayi Odası Meclis Salonu, ilk kez bu kadar kadını bir arada görüyordu. Renkli, cıvıl cıvıldılar. Otuz kadının aralarında türbanlıları da vardı, esmeri, kumralı, sarışını da. En büyüğü 30 yaşındaydı. Odanın deri koltuklarına oturmuş, rahat, bana kendilerini anlatıyorlardı. Bir özgüven havası esiyordu. Kendilerinden emin, iyi konuşuyor ve hiç de tedirgin görünmüyorlardı. Bilirsiniz gazetecinin olduğu yerde, insanlar rahat davranamazlar. Hele hele kadınlar hiç rahat edemezler. Ama burada aksi oldu. Belki kadın gazeteci olmamın verdiği rahatlık diye düşünürken, işin sırrını çok geçmeden anladım. Kadınlar kişisel gelişim dersi almıştı ve onun için rahat konuşuyorlardı. Toplantıya olan ilgim daha da arttı. Bu projenin, bir istihdam projesi olmasının ötesinde bir işleve büründüğünü anladım. Belki projenin ortaya çıkış nedeni bu değildi ama işin seyri bu yöne doğru hızla yol almıştı ve bence işe yerleştirmekten çok daha önemli bir iş başarmıştı. Farklı kültürlerden gelmiş sıradan, evli, bekar, çoluklu çocuksuz, lise veya yüksekokul mezunu ama uzun süreli işsiz otuz kadını, yedi ay boyunca içinde kişisel gelişiminde bulunduğu kapsamlı bir eğitimine almak, bence başlı başına bir projedir. Bu projenin bu yönünü çok önemsedim. Kadınlara kendi güçlerini göstermiş, kendi öz güvenlerini kazanmaları için yardımcı olmuş, onlara hayata bakacakları farklı bir pencere açmıştı. Kadınların içselleştirdikleri kurban rolünü üzerlerinden atabilmeleri için onlara yol göstermişti. Bu projenin öncelikle Denizli de azalan kadın istihdamına dikkat çekmek ve toplumun çeşitli aktörlerini bu konu üzerinde çalışmaya seferber etmek gibi önemli bir misyonu olduğuna da düşünüyorum. 55

58 Artık Gelecekten Umutları Var Bu proje elbette bir mucize vaat etmedi. O iddiayla da yola çıkmadı. Amaç kadının kişisel ve mesleki gelişimini hedefleyip, erkeğin gerisinde kalmamasıydı. On iki aylık proje, hepsinde mükemmel değişim yaratmadı ama kalıcı izler bıraktı. En büyük kazanımları artan özgüvenleriydi. İçselleştirilen birçok anlamsız korkuların silinmiş ve onlar için hayata yeni bir pencere açılmıştı. Evet, bu proje bunu başardı. Denizli de kadının adının var olduğunu gösterdi. Bugün ekonomik krizin yarattığı etkiler tüm olumsuzluğuyla sürüyor. Fabrikalar işçi çıkarıyor, ama yeni başlangıçlar için her zaman fırsat var. Kadınlar artık buna inanıyor. Çünkü onlar projeye başlamadan önceki kadınlar değil. Meslek öğrendiler, staj yaptılar ve iş dünyasındaki çarkların nasıl döndüğünü gördüler. Kişisel eğitim dersleriyle kendi güçlerini tanıdılar ve daha fazlasını yapabileceklerine inandılar. Gelin şimdi onlara kulak verelim ve bu projenin hikayesini bir de kadınların kendilerinden dinleyelim. 56

59 Nihai Faydalanıcılarımızın Gözünden Projemiz 57

60 Sümeyra Abay 1983 yılında Denizli de doğdum. Evliyim. Marmara Üniversitesi Tekstil Terbiye Öğretmenliği Bölümü mezunuyum. Kendimi sürekli yenileyerek, iş yaşamında hep var olmayı hedefliyorum. Yeni Hedefler Edindik Projeyi duyduğumda 3 aydır işsizdim ve mevcut krizden dolayı da, istediğim gibi bir iş bulamamıştım. Eminim ki hepimiz için bu proje, yeni umutlar ve fırsatlar anlamına geliyordu. Seçilme ve mülakatlar süreci benim için heyecan vericiydi. Başlamadan önce işsiz olmam kendime olan güvenimi, kendi kendime sorgulamama neden oldu ve kafamda bir sürü soru işareti vardı: Daha ne kadar işsiz kalacağım ya da Neden istediğim gibi bir iş bulamıyorum gibi. Projeye seçilmem ve devam eden süreçte bu ümitsizliğim, biraz kaybolmaya başladı. Şimdi bu ümitsizliğim tamamıyla kayboldu diyemem. Sanırım kriz dönemine denk gelmesi bizim en büyük dezavantajımızdı. Proje hepimize olduğu gibi bana da artılar kattı. Edindiğimiz bilgiler, aldığımız kişisel gelişim dersleri şu an iş ortamında eminim ki çok az kişide olan bilgiler. Bu gerçek göz ardı edilemez. Kendime olan inancım ve güvenim hep vardı ve bu projeyle de bunun farkına vardım. Bundan sonraki yaşamımda da almış olduğumuz kişisel gelişim derslerinin, gerek iş hayatında gerek sosyal yaşamımda bana artı katacağını ve beni diğer kişilerden farklı kılacağını biliyorum. Gerçekten uzun bir süreçtir proje ekibiyle birlikteyiz ve bize ayrılan zaman, verilen emek, yapılan çalışmalar için minnettarız. 3 aylık mesleki eğitim sürecinde iletişimimiz, gerçekten çok güçlüydü. Almış olduğumuz 7 aylık eğitim, bu zaman içinde alınabilecek düzeyde ve yeterlilikteydi. Öğretmenlik mezunuyum ve tekstil konusunda 8 yıl eğitim aldım. 4 yıllık da iş tecrübem var. Her ne kadar okullarda, kurslarda eğitim alınsa da, iş yaşamı ve ortamı çok farklı. Bunu en iyi anlamanın yolu da işbaşı eğitimiydi. Bu da bize 4 aylık bir zaman için sağlandı. Bunun da yeterli olduğunu düşünüyorum. Proje kapsamındaki ekip ve arkadaşlarla güzel şeyler yaşadık, çok şey paylaştık. İyi vakit geçirdik. Yeni pek çok şey öğrendik. Geziler düzenledik ve bunlardan mutlu olduk. DSO, İşkur ve AB böyle bir duyarlılıkta bulundu ve otuz kişiyi topluma kazandırmayı amaçladı. Bu proje hepimiz için yeni başlangıçlar ve hedefler getirdi hayatımıza. 58

61 Serap Akdağ 1981 yılında Sakarya da doğdum. Evliyim. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi mezunuyum. Gelecekte iyi bir desen tasarımcısı olmayı amaçlıyorum. Korkularım Kalmadı Projeye başlarken nelerle karşılaşacağımı bilmiyordum. Projeden beklentilerimin çoğunu aldım. Fabrika ortamında hiç çalışmamış, o ortamı bilmeyen biri olarak çok korkuyordum ve bu sayede bunları da öğrenmiş oldum. Korkum kalmadı. İş bulma konusunda karamsar düşündüğüm sırada projeye başladım. Aldığım eğitimler sonucunda kendime olan özgüvenim arttı. Toplum karşısında konuşabilir oldum. İşbaşı eğitimine başlamadan korkularım varken, bu eğitime başlarken her şeyi yapabileceğime, girdiğim ortamlara uyum sağlayabileceğime, başarabileceğime inandım. Ve sonunda başardım. Kişisel gelişim dersleri gayet eğlenceli, güzel ve öğreticiydi. Arkadaşlarla beraber yaptığımız etkinlikler, İstanbul gezisi ve Keşkesiz Bir Yaşam İçin İletişim, Stres ve Başa Çıkma Yolları adlı kitapların hediye edilmesi unutamadığım anılardı. Özellikle herkesin işten çıkarıldığı bu dönemde, işsizlik sorunu büyük bir dert. Etrafta bu kadar çok işsiz varken işe girmek, büyük mucize gibi görülüyor. Havva Akdemir 1982 yılında Burdur da doğdum. Evliyim. Anadolu Üniversitesi İşletme mezunuyum. Gelecekte hedefim, tekstil sektöründe üretim şefi olarak çalışmak. Proje Bitse de, Güzellikler Sürüyor Ben projeyi duyduğumda, sıradan bir mesleki eğitim kursu olarak düşündüm. Ama işsiz olduğum için şansımı denemek istedim. Daha ilk mülakata gittiğimde düşündüğüm gibi sıradan bir kurs olmadığını anladım. Mülakatlar, görüşmeler, testler, gayet ciddi bir organizasyon vardı. Her şey planlı ve düzenliydi. Kalite kontrol konusunda deneyimim vardı. Ama mesleki eğitim derslerinde gördüm ki, bilmediğim çok şey varmış. Bu proje sayesinde kalite kontrol konusunda bildiklerimi pekiştirdim, bilmediklerimi de öğrendim ve şu an öğrendiklerimi uyguluyorum. Mesleki eğitim, iş olanağı için gerçekten gerekliydi. Ama gelişim ve oryantasyon derslerinde gördüğümüz konular bizim için daha gerekli olan derslerdi. Dersleri, konusunda uzman olan hocalardan aldık. Bir bayan olarak, kadın hakları, kadın sağlığı konusunda aldığım eğitimlerin yanında ikili ilişkiler, empati kurma ve bunun gibi birçok konuyu öğrenmem bana çok büyük avantajlar sağladı. Kursa başla- 59

62 dıktan kısa bir süre sonra bütün kursiyerler ve proje ekibiyle tam bir aile olduk. Çok güzel arkadaşlıklar kurduk. Proje ekibi özellikle Koordinatör Yardımcısı Cansun Hanım bütün sorunlarımızda yanımızda oldu ve isteklerimizi geri çevirmedi. Bunlardan birisi İstanbul Evteks Tekstil Fuarına düzenlenen geziydi. Hepimiz için çok güzel ve eğlenceli geçti. Birçoğumuz bu gezi sayesinde hayatımızda ilk defa İstanbul a gitmiş olduk. Bu projeye katılmış olmaktan çok memnunum. Proje bitmiş olabilir ama bu güzellikler devam ediyor. Ayşe Akşan 1980 yılında Güney de doğdum. Evliyim, bir kızım var. Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir Meslek Yüksekokulu Tarımsal Kooperatifçilik Bölümü mezunuyum. Tekstilde kesim ve kalıp ile ilgili tam donanımlı olmayı ve yönetici pozisyonuna yükselmeyi hedefliyorum. Hayatımın Dönüm Noktası Oldu Bu proje başlamadan önce bir yıldır işsizdim. İş arıyordum. İş bulmak imkansız gibiydi ve her gittiğim yerden elim boş dönüyordum. Eşim de işsizdi ve bu bizim için büyük bir sıkıntıydı. Bunalıma girmiştim. Kendimi çok beceriksiz görüyordum. Kendime olan güvenimi yitirmiştim. Bütün suçu kendime yüklüyordum. Ama iş aramaktan da vazgeçmiyordum. Yine bir gün İşkur a gittiğimde, bu projeyi öğrendim. Başvuruda bulundum. Ama seçileceğimi sanmıyordum. Zaten ciddi bir proje olduğunu da düşünmüyordum. Evde boş durmaktansa 3-5 kuruş alırım diyordum. Şans yüzüme güldü ve projeye seçildim. Proje ilerledikçe verilen eğitimler arttı. Ve projenin amacını anladıkça, ilgim arttı. Bir şeyler becerdikçe moralim düzeldi, güvenim artmaya başladı. Karamsarlıktan kurtuldum. Bu proje benim hayatımın dönüm noktası oldu diyebilirim. Çünkü hayatımda çok önemli değişiklikler oldu. Gerçekten bir şeyleri başarmak çok güzel. Bu eğitimde bize destek veren Bülent Bey, Cansun Hanım a çok şey borçluyuz. İstediğimiz her şeyi yaptılar. Hiçbir şeyi kısıtlamadılar. Bize imkan yarattıkları için teşekkür ederim. 60

63 Münevver Aslan 1986 yılında Denizli de doğdum. Bekarım. Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Tekstil Bölümü mezunuyum. Tekstilde kalite kontrol alanında kendimi geliştirmeyi hedefliyorum. Bana Özgüven Kazandırdı Bu projeye başlarken içimde çok büyük bir umut vardı. Ama bir yandan da seçilemeyeceğimi düşünüyordum. Oysa düşündüğüm gibi olmadı ve seçildim. Daha önceki okul hayatım boyunca, stajyerlik yaptığım fabrikalarda kalite üzerine çalışmış olmamdan dolayı, kalite kontrole karşı ayrı bir ilgim vardı. Bu projeye seçildikten sonra bir nevi hayalim gerçekleşmiş oldu. Gerek kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimi, gerekse Kız Meslek Lisesi nde gördüğümüz teknik eğitim çok güzeldi. Hepimiz için çok yararlı olduğunu düşünüyorum. Ben kendi adıma konuşayım. Bu proje bana özgüven kazandırdı. Ayrıca hayata dönük bir kişilik kazandırdı. Kalabalık bir ortamda konuşma, rahat hareket etme güveni verdi. Bu projede olan diğer arkadaşlarımla da çok güzel dostluklar edindim ve güzel şeyler paylaştık. Proje koordinatörü Dr. Bülent Uygun ve Proje Koordinatör Yardımcısı Cansun Özdülger in bizlerle arkadaş gibi yakınlık kurmasından çok memnunum. Kız Meslek Lisesinde gördüğümüz teknik eğitim çok güzeldi. Çok şeyler öğrendik ve bilgilerimizi tazeledik. Fabrika gezileri ve İstanbul daki Tekstil Fuarı çok yararlı oldu. Ayrıca çok da eğlenceliydi. Kişisel gelişim ve oryantasyon eğitimleri de çok yararlı oldu. Artık nerede nasıl ve ne konuşacağımızı, nasıl davranacağımızı öğrendik. Ebru Avcı 1987 yılında Denizli de doğdum. Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Tekstil Bölümü mezunuyum. Hedefim almış olduğum eğitime ve deneyime dayanarak kalite kontrol bölümünde şefi olmak. Ayaklarımız Üzerinde Durmayı Öğrendik Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Tekstil Bölümü nü bitirdim. Okuldan sonra 2 yıl tekstil laboratuarı bölümünde çalıştım. Bir yıldır işsizdim. Denizli Sanayi Odası nın açmış olduğu projeyi internette gördüm. Başvuru formunu doldururken, projeye seçilip içinde yer alacağımı düşünmüyordum. Sonunda seçildim. Kalite kontrol bölümünde eğitim almaya başladım. Proje hayatımda olumlu değişikler yaptı. Kişisel gelişim ve oryantasyon dersleri sayesinde özgüvenim arttı. Daha rahat ikili ilişkiler kurmaya başladım. Artık öfkemi kontrol edebiliyorum. Almış olduğum eğitimlerin iş ve özel hayatımda büyük faydası olacağına inanıyorum. Avukattan, doktordan, ya- 61

64 şam koçlarından dersler aldık. Hayat boyunca ihtiyaç duyacağımız bu dersleri, proje sayesinde almış olduk. Pratik olarak iş yaşamında karşılaşacağımız güçlükleri bire bir yaşayarak gördük. Bizleri bu sırada proje ekibi yalnız bırakmadı. Bu da bize güven verdi. Arkadaşlık ilişkilerinin gelişmesine yardımcı oldu. Bu proje kendi ayaklarımız üzerinde durmayı ve kendimize güven duymayı sağladı. Ekonomik özgürlüğü kazanmayı öğretti. Beyhan Aydın Her Şeyin Üstesinden Geldik Bu projeye başlarken içine kapalı ve hayata küsmüş biriydim. Ama bu proje sayesinde her şeyin çok farklı olduğunu anladım. Bu proje benim beklentilerimin de üstündeydi. Çünkü bu projenin bu kadar benimseneceğini ve bize saygı gösterileceğini bilmiyordum. Hayata küsmüş ve her şeyin imkansız olduğunu düşündüğüm anda, bu projenin var olması bana, tekrar özgüven kazandırdı ve hayata pozitif bakmamı sağladı. Yüzüm gülüyor ve artık ben de elimi taşın altına koymaya başladım. Bir işe başlamak yolun yarısına gelmek demekti. Ben de başladım ve her şeyin yolunda gitmesi için elimden geleni yapıyorum. Öncelikle arkadaş ortamının bu kadar iyi olacağı aklımın ucundan bile geçmezdi. Projede sanki bir birey değil bir aile olmuştuk. Bir takım olarak her şeyin üstesinden gelmeyi başardık. Çünkü birimizin sorunu olduğunda hep birlikte çözdük. Kişisel gelişim ve oryantasyon dersleri, günlük hayatta olduğu kadar iş yaşamında da yardımcı oldu. Yapılan aktiviteler ve uygulamalarla bilgiler daha kalıcı oldu. Bu proje bana sadece bir eğitim, iş değil arkadaşlıklar kazandırdı yılında Milas ta doğdum. Bekarım. Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksekokulu El sanatları Bölümü mezunuyum. Edindiğim bilgi ve deneyim ışığında, tekstil sektöründe uzun süreli bir kariyer hedefliyorum. 62

65 Rabia Aydın 1984 yılında Çardak ta doğdum. Evliyim, bir kızım ve bir oğlum var. Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi Hazır Giyim Bölümü mezunuyum. Hayatla İlgili Çok Şey Öğrendim Bu projeye başlarken çok heyecanlı ve umutluydum. Tasarımla ilgili önemli bir adım atacağımı, düşüncelerimi, kafamdakileri istediğim gibi kağıda dökebileceğimi düşünüyordum, ama bu konuda pek bir ilerleme olmadı. Tasarım diye başladığımız kurs aslında tekstile ara eleman yetiştirme gibi bir kurs çıktı. Biraz hayal kırıklığı var haliyle. Tabii ki de bu kurstan da çok şeyler öğrendim. Birçok arkadaşım oldu. Çok farklı insanlar tanıdım. Kişisel gelişim ve oryantasyon derslerinde belki de hayatımda değişiklik yapan ve yapacak birçok şey öğrendim. Projenin en takdire şayan bölümü bu bence. Çok önemli hocalardan çok önemli dersler aldık. Kursun staj bölümünde ise belki bir daha karşılaşamayacağım hem iyi hem kötü insanlar tanıdım. İyi ilişkiler kurdum. İşimle ilgili olmasa da hayatla ilgili çok şey öğrendim.projeyi yazan Bülent Bey, yardımcısı Cansun Hanım, Handan Hoca bizimle yakından ilgilendiler. Amaçları ve çabaları baştan sona takdir edilmesi gerekiyor. Bu şartlarda başka insanlar için bir şeyler yapmaya çalışıyorlar. Ama tabii ki de ülkenin zor şartlarına ister istemez takılıyorlar. Her şeye rağmen iyi ki bu projede yer almışım, tasarımla ilgili olmasa da hayatla ilgili birçok şey öğrendim. Çok iyi dostluklar edindim. Çok farklı 7 ay geçirdim. Sonuç ne olursa olsun. 63

66 Keziban Çelik 1988 Denizli doğumluyum. Bekarım. Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Tekstil Bölümü mezunuyum. Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi öğrencisiyim. Tekstil alanında kendimi geliştirerek, üretim şefliğine yükselmeyi amaçlıyorum. Başardım Projeye başlarken çok heyecanlı ve sevinçliydim. Bir umut ışığıydı bana. Başaramama korkusu da vardı içimde. Ama başardım, mutluyum. Bu projede bildiklerim pekişti. İş imkanı sunuldu. Beklentilerimi de karşıladı. Bu projenin Avrupa Birliği destekli olması, kişisel gelişim ve oryantasyon dersleri görmemiz, herkesin gözünde farklılık yarattı ve hem de kendime olan güvenimi arttırdı. Bu yüzden mutluyum. Bu proje sayesinde yeni arkadaşlar edindim. Onlarla her türlü derdimi paylaştım. Onları çok sevdim. Eğitim programı bir ay daha uzatılabilirdi. İşbaşı eğitimi için ayrılan zaman yeterliydi. Projenin en çekici yönü, proje bitiminde istihdam fırsatının olması ve maddi ve manevi yönden yardımcı olabilecek bir kurs olmasıydı. Hayatımda ilk defa bir kursa gidip, sonunda iş sahibi olmak için bir yarışa girdim. Biz de proje ekibi de elinden geleni yaptı. Ekonomik krizle savaşan Türkiyemizde, binlerce kadın işsiz arasından seçilerek projeye katılma hakkı elde eden kadınların istihdamı çok önemli. Bu proje sayesinde kadınların toplum içinde oldukları hep bilinecek. Evrim Dalan 1980 yılında Güney de doğdum. Evliyim, bir oğlum var. Ege Üniversitesi Tekstil Örme Bölümü mezunuyum. Çok Faydalandık Bu projeye başlarken beklentilerim farklıydı. Bugün geldiğim nokta çok farklı. İşverenler bize vasıfsız eleman olarak davrandı. Bu bir hayal kırıklığı yarattı. Ancak kişisel gelişim ve oryantasyon dersleri, kendime güveni sağladı ve hayata olumlu bakmama neden oldu. Proje ekibinin süreç içinde bize yaklaşımı çok olumluydu. Bu da bizim motive olmamızı sağladı. Mesleki eğitim günlük hayatta kullanacağımız bilgeleri içeriyordu. Çok faydalandık. 64

67 Nilgün Demirci 1985 Denizli doğumluyum. Evliyim, bir oğlum var. Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Tekstil Bölümü mezunuyum. Nihai ürün kontrolü konusunda kendime iyi bir kariyer hedefliyorum. Çok İsabet Etmişim Projeye başlangıç esnasında, programın yeterli olup olmayacağı konusunda endişelerim vardı. Fakat projenin bitmesine çok az kala bu günlerde projede yer almamın oldukça isabetli olduğunu düşünüyorum. Hem mesleki ve kişisel gelişim eğitimi hem de yeni arkadaşlar ve yeni ortamlarda bulunmak gayet güzel. Projeye katılmak ile yeni arkadaşlar edindim. İşbaşı eğitimi yaptığım firmada, güzel arkadaşlıklar edindim ve iş açısından farklı proseslerde çalışarak mesleki bilgilerime yenilerini ekledim. Proje ekibi ve takım arkadaşlarımla gayet iyi diyalog içersindeyiz. Proje yürütücüleri hep bizim yanımızda oldular. Bizlere yardımcı olup, yön vermeye çalıştılar. Eğitim programı teorik olarak gayet güzeldi. Fakat uygulamalı işletme stajında firma personeli gibi çalışmamıza rağmen gereken ilgi ve desteği göremedim. Bununla birlikte belki tekstil sektöründeki krizden dolayı firmaların projeye gereken desteği vermediğini düşünüyorum. Projenin, mesleki eğitimin yanında özel eğitim ve aktivitelerle (fuara gidilmesi vb.) desteklenmesi çok güzeldi. 65

68 Suzan Demirel 1981 yılında Artvin de doğdum. Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Tekstil bölümünden mezunum. Gelecekte iyi bir tasarımcı olmayı hedefliyorum. Kendimi Daha Güçlü Hissediyorum Projeye başlarken, herhangi bir kurs olarak değerlendirmiştim. Yapılan elemelerde bu kadar teferruata ne gerek var diye düşünüyordum. Fakat sonra bunun herhangi bir kurs olmadığını ve projenin sosyal sorumluluk kapsamında çok etkin bir çalışma olduğunu gördükçe heyecanlanmaya başladım. Ben bu proje kapsamında çizimimi geliştirdim, tasarım yapmayı, model çıkarmayı, kalıp hazırlamayı öğrendim. Bu projenin en güzel yanı kişisel gelişim dersleriydi. Belki de hayatımızda çok paralar ödeyip de alamayacağımız dersleri, bu kurs sayesinde öğrendik. Üniversitenin hangi bölümünde okumuş olursanız olun, bu dersler ya verilmiyor ya da hepsi bir arada olmuyor. O yüzden Denizli Sanayi Odası na alanlarında başarılı hocaları getirerek bu dersleri almamızı sağladıkları için teşekkür ediyorum. En baştaki duygularımla, şimdiki duygularım arasında çok fark yok. Hem mutluyum, heyecanlıyım hem de biraz da tedirginim. Hayatımda yarattığı değişiklerin başında, kaybettiğim güvenim geri geldi. Kendimi daha güçlü hissediyorum. En önemlisi de yaptığım işi çok severek yapıyorum. Yaptıklarıma bakarak çok mutlu oluyorum. Proje ekibi her türlü nazımızı çekti. Hepsine çok çok teşekkür ediyorum. 66

69 Fatma Ekinci 1981 yılında Denizli de doğdum. Evliyim, bir oğlum var. Karaelmas Üniversitesi Safranbolu Meslek Yüksekokulu - Moda Konfeksiyon Bölümü mezunuyum. Gelecekte farklı tasarımlarımla sektörde yer almayı hedefliyorum. Proje Sayesinde İstanbul a İlk Kez Gittim Açıkçası bu projeye katılmakta başta tereddütlüydüm. Kurslar gibi garantisi olmayan 1-2 aylık olacağını düşünüyordum. İlk olarak eşimden duydum. Bu projeye katılmama, biraz da o beni ikna etti. İşkur a kaydımı yaptırdım. Tabii başlangıçta korku ve endişe vardı. Kurs ilerledikçe yavaş yavaş içimdeki korku, endişenin yerini umut aldı. Evde 3 yaşındaki oğlumla ilgileniyordum. Hayat monotonlaşmaya başlamıştı. Moda yüksekokul mezunuyum. Moda tasarım eğitimim vardı. Bir şekilde değerlendirmem gerekiyordu. İşsizlik bir yandan derken, Denizli Sanayi Odası nın projesi imdadıma yetişti. Şimdi hayatım daha hızlı, kendimi geliştirmeye devam ediyorum. İnsanın bir anne, bir kadın olarak kendi ayakları üstünde durabildiğini görmek, keşfetmek ne kadar güzel bir duygu anlatamam. Proje ekibi her bir sorunumuzla yakından ilgilendiler. İşbaşı eğitimi yapılan firmalara gelip, ne durumda olduğumuzu gördüler. Sık sık anketler yapıldı. Arkadaşlıklar geliştirdik, güzel dostluklar ve paylaşımlar edindik. Kendimi anlatabileceğim, derdimi paylaşacağım arkadaşlarım oldu. Bilgilerimizi, sevgimizi paylaştık. Tüm bunlar benim için çok değerli. Teknik eğitime gelince, benim için bir bilgi tazelemeydi. Özellikle kişisel gelişim ve oryantasyon dersleri bulunmaz bir nimetti. Öyle ders almış olsam, maddi olarak bunu karşılayamazdım. Kadın sağlığı, stres yönetimi, öfke kontrolünün dışında projenin içinde olmadığı halde photoshop kursu imkanı bile sağlandı. Bu proje sayesinde İstanbul a ilk kez gittim. Kadın işsizleri hayata bağlamak ne güzel. Temennim, böyle projelerin devamının gelmesi. Bugün benim ocağımda bir tas çorba kaynıyorsa, bunu projenin katkısına borçluyum. Bunu bütün samimiyetimle söylüyorum. Fatma Erhan 1986 Denizli doğumluyum. Evliyim. Çal Lisesi mezunuyum. Gelecekte desen tasarımı üzerine yoğunlaşmak istiyorum. Bana Güven Duygusu Kazandırdı Bu projeye inanarak, ümitlerle geldim. Çalışma hevesim vardı, öğrenme hevesim vardı. Proje ekibini tanımak çok güzeldi. Aldığım eğitimler çok yararlı oldu. Bana güven duygusu kazandırdı. Çok konuşkan biri değildim, şimdi rahatlıkla konuşuyorum. Proje sürecinde arkadaşlıklar geliştirdik. Bize önem verildi. Tekstilde deneyim kazandık. Şimdi sıra iş bulmakta ve çalışmakta. 67

70 Raziye Gümüş 1988 yılında Denizli de doğdum. Bekarım. 18 Mart Üniversitesi Ayvacık Meslek Yüksekokulu Halıcılık Desinatörlük bölümü mezunuyum. Yeni desenler ve albenisi olan tasarımlar yapmayı seviyorum. Endişelerim Ortadan Kalktı Projeye başlamadan önce hayattan fazla bir beklentim yoktu. Ama bu proje sayesinde kendi hayatıma ve iş hayatına bakışım değişti. En azından kendine güvenim geldi. Daha önce Yapar mıyım, yapamaz mıyım tarzı endişelerim ortadan kalktı. Artık yapabilirim. Bunu biliyorum. En önemlisi hayata bakış açım değişti. Bütün projede yer alanlara, başta Bülent Uygun a teşekkür ediyorum. Bu proje boyunca bizi yanından hiç ayırmayan Cansun Hanım a ve Handan Kumaş a da teşekkür ediyorum. Hem mesleki eğitim hem de işbaşı eğitimi, tam zamanında yapılan ideal programdı. Anemon Otel de düzenlenen takımdaşlık toplantısı benim için çok eğlenceliydi. Bu projenin toplumsal sorumluluk olduğuna inanıyorum. Fatma Güzelkabakçı 1988 Tavas doğumluyum. Bekarım. Anadolu Üniversitesi İşletme Bölümü 3. Sınıf öğrenciyim. Gelecekte kendimi geliştirmek ve kalite son kontrolcü olabilmeyi amaçlıyorum. Bu Proje Bize Pencere Açtı İşkur a meslek edindirme kurslarına bakmak için gitmiştim ve tesadüfen orada memur tarafından bu kursun olduğunu ve koşullarını öğrendim. Kaydımı yaptırdım. Detaylarını tam olarak bilmediğim için başlangıçta özel kurslarda olduğu gibi bir iki aylık olacak sandım. Ama mülakattaki kursiyer elemelerindeki gösterdikleri hassasiyet, işin ciddiyetini ortaya koydu. Çünkü mülakatta işe alacak olan iştirakçi firmaların yetkililerinin bulunmaları, kursu verecek hocaların da orada bulunmaları ve fikirlerini söylemeleri işe verilen önemi gösterdi. Mesleki eğitim ve gelişim oryantasyon derslerimiz güzeldi ve günlük hayatta da işe yarayacak bilgiler edinmemize yardımcı oldu. Bu kurs olaya tek pencereden bakmadı. Sadece tekstil sektörüne eleman yetiştirmek için değildi. Çünkü teknik eğitimi uygulamalı olarak, işbaşı eğitimi sırasında da öğrenebilirdik. Kişisel gelişim dersleri buradaki açığı kapatmış oldu. İşbaşı eğitimi beklediğimiz gibi olmadı. Normal bir vasıfsız işçi olarak davrandılar. Benim için meslek edindirmek ve işsizleri istihdam etmek amacıyla açılmış olması, projenin işsizleri meslek edindirerek işe yerleştirmek amacıyla yapılmış olması, gerek kişisel olarak gerekse toplum açısından faydalı olması bakımından desteklenmesi gereken bir durum. 68

71 Seher Halcı 1988 yılında Denizli de doğdum. Bekarım. İl Özel İdaresi 75. Yıl Tekstil Meslek Lisesi Nakış Bölümü mezunuyum. Desen tasarımları yapmayı çok seviyorum ve iyi bir desen tasarımcısı olmak istiyorum. Bu Proje Bana Çok Şey Kazandırdı Bu proje bana çok şey kazandırdı. Mesleki ve kişisel gelişim derslerinin çok faydasını gördüm. İşbaşı eğitimi gördüğüm firmada çok mutluydum. Kendimi geliştirdim, photoshop kursunun büyük yararı oldu ve tasarlamayı biliyorum. İş hayatında önümün 7 ay öncesine göre çok daha açık olduğunu düşünüyorum. Bu projenin ilgi çekici yönü para verilmesi ve paradan önce de iş sağlanmasıydı. Azime Hozer Çok Mutluyum Projeye başlarken umutsuzdum. Seçilme kaygım vardı. Ama seçildim ve projede yer almaktan çok mutluyum. Proje hayatıma çok şey kazandırdı. Kendimi iyi bir şekilde ifade edemiyordum. Ama artık edebiliyorum. Kendime güvenim geldi. Yeni öğrendiğim şeyler var ve yeni arkadaşlar edindim Burdur doğumluyum. Bekarım. Denizli Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi Tekstil Bölümü mezunuyum. Gelecekte tecrübemi artırarak, numune bölümü sorumlusu olmayı hedefliyorum. 69

72 Emine İççelik 1987 de Denizli de doğdum. Evliyim, bir kızım var. Denizli İl Özel İdaresi 75. Yıl Tekstil Meslek Lisesi mezunuyum. İş hayatında aktif olmak istiyorum. Hayal Edemediklerim Oldu Ben konfeksiyon bölümü mezunuyum. Mezun olduktan sonra iki yıl çeşitli firmalarda vasıfsız olarak çalıştım. Evlendim, bebeğim oldu, artık çalışmanın zamanın geldiğini düşünüyordum. Vasıfsız eleman olarak çalışacaktım. Projeyi duyunca, kalifiye eleman olmak için başvurdum. Projeye başlarken her şeyden habersizdim. Kafamın için soru işaretleriyle doluydu. Teorik eğitimin ilk gününden itibaren Hülya hoca detaylı bir şekilde anlattı. Kişisel gelişim dersleri de öyle. Üç ay içinde doktordan, avukattan, çeşitli yaşam koçlarından dersler almayı hayal bile edemezdim. Proje bitti ve ben artık kalite kontrol yapmayı pratik olarak da biliyorum. Önceden kalabalık ortamlara girmeye çekinirken, şimdi daha rahat giriyorum. Projeye başladığımız ilk günlerde çok çekingendim. Konuşmayan içine kapanık biriydim. Şimdi öyle değilim. Kendimi ifade edebiliyorum. Bildiklerimi paylaşıyorum. Bunlar arkadaşlarımın ve özellikle aldığım kişisel gelişim derslerinin bana kazandırdıklarıdır. Havane Sezin İritaş 1990 yılında Tavas ta doğdum. Bekarım. Proje sona ermeden Pamukkale Üniversitesi Honaz Meslek Yüksekokulu nu kazandım. Artık bu okulun öğrencisiyim. Kendime Güvenim Geldi Proje benim beklentilerimi karşıladı. Ama ben karşılık veremedim. Çünkü üniversiteyi kazandım. Ama okulumu bitirdikten sonra, bu projeden aldığım belgeyle belli bir yere gelebileceğime inanıyorum. CV mde önemli bir artıdır. Ayrıca bu projeyle kendime güvenim geldi. Hayata bakış açım değişti. Arkadaşlar edindim. Proje ekibiyle ilişkilerim iyi. Cansun Hanım, Bülent Bey hep yanımda oldu ve kararlarıma saygı duyup, destek oldu. 7 aylık eğitim programını en verimli şekilde tamamladık. Ülkemizde yaşanan ekonomik krize rağmen Denizli Sanayi Odası nın kadın işsizlere destek olup, belli bir eğitim sürecinden geçirilmesi ve iş, istihdam fırsatı sağlaması çok önemlidir. DSO, böyle bir toplumsal sorumluluk yerine gelmiştir. 70

73 Ayşe Koşar 1980 Fethiye doğumluyum. Bekarım. Anadolu Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü mezunuyum. Tekstil sektöründe tecrübemi arttırarak, yükselmeyi hedefliyorum. Proje Sayesinde 29 Kişiyi Tanıdım Proje, hayatımda ilk defa çalışma ortamında olduğum için insanlarla iletişim kurmamı, kendime güvenimi, farklı ve değişik insanlarla tanışmamı sağladı. Proje sayesinde yirmi dokuz kişiyi tanıdım. Bunların çoğuyla arkadaş oldum. Aramızda güzel dostluklar başladı. Proje ekibinin yakın ilgisine teşekkür ediyorum. Cansun Hanım en ağır yükümü çekti. Yeri geldi yanında ağladım, yeri geldi ona kızdım. Ona ne kadar teşekkür etsem azdır. Denizli Sanayi Odası tarafından verilen kişisel gelişim dersleri çok iyi, bilgilendirici ve yararlıydı benim için. Ayrıca meslek eğitimleri de öyle. İşbaşı eğitimi biraz fazla geldi bana. Sebebi ise bu projeyi anlamadılar ve normal stajyer kapsamında değerlendirdiler. Projenin en ilgi çekici yönü ise okumuş, ama bugüne kadar meslek sahibi olmamış insanlara iş hakkı vermesidir. İpek Köseli 1982 yılında Denizli de doğdum. Bekarım. Denizli Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi Bölümü mezunuyum. Tekstil sektöründe edindiğim bilgi ve deneyimi arttırarak, ileride tasarım bölümünde kendimi geliştirmek istiyorum. Sabretmeyi Öğrendim Projeye seçildiğim ve 7 ay boyunca bu projede olduğum için çok memnunum. Özellikle oryantasyon derslerinde bize eğitim veren hocalara çok teşekkür ederim. Oryantasyon derslerini alacağımı bilmiyordum. Bu imkanı sağladıkları için projede emeği geçen herkese çok teşekkür ederim. Sabırsız, sabretmeyi bilmeyen biri olarak kendimi nasıl kontrol etmem gerektiğini, sabretmenin ne demek olduğunu, hayatta sabretmenin çok önemli olduğunu öğrendim. Anemon Otel deki takım çalışma eğitimi ve Denizli Sanayi Odası ndaki oryantasyon eğitimleri çok güzeldi. İstanbul a yapmış olduğumuz fuar gezisi de çok eğlenceliydi. 71

74 Şerife Ölmez 1986 yılında Denizli de doğdum. Bekarım. Atatürk Endüstri Meslek Lisesi Dokuma Bölümü mezunuyum. Tekstil alanında desen ya da numune bölümünde kariyer hedefim var. Her Şey Güzel Olacak Bu proje başlarken, çok heyecanlı ve şaşkındık. Acaba başarabilir miyiz sorusu vardı. Karamsarlığa düşmüştük ve çekingenlik vardı. Şu anki durumuma bakıyorum da, çok şey değişti. Artık başardım. Kendime olan güvenimin gelmesinden sonra, yapamayacağım şey olmadığına inanıyorum. Çok güzel şeyler öğrendim, çok iyi arkadaşlıklar edindim. En önce insanın çok önemli bir varlık olduğunu anladım. Toplumda nasıl konuşulması gerektiğini, sağlıkla ilgili problemlerin giderilmesi ve daha birçok bilgi edindik. Bu projeyle birlikte hayatıma bir canlılık geldi. İyi bir hayatın beni beklediğini ve her şeyin güzel olacağına inanıyorum. Proje boyunca eğitimler çok iyi geçti. Toplantılarım güzel geçti ve eğlenceliydi. Öğrendiklerimi hayatta uygulamaya başladım. Bu projelerin devam etmesi gerektiğine inanıyorum. Aslı Özırmak 1981 yılında Denizli de doğdum. Evliyim. Pamukkale Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Tekstil Bölümü mezunuyum. Mesleki eğitim ve tecrübelerimi birleştirerek, kalite kontrol alanında yöneticiliğe yükselmeyi hedefliyorum. Hayata Olumlu Bakmama Neden Oldu Projeye başlarken beklentilerim, bugünkü gelmiş olduğumuz noktadan çok daha uzak ve farklıydı. Mesleğime işbaşı eğitiminden önce, teorik anlamda katkısı olan bu projeden işverenler noktasında, bize daha değer verilmesini beklerken, onlar bir vasıfsız eleman statüsünde bizi değerlendirmeyi tercih ettiler. Bizleri hayal kırıklığına uğratan nokta bu oldu. Kişisel gelişim ve oryantasyon dersleri özgüven ve hayata daha olumlu bakmama katkı sağladı. Mesleğime projenin katkısı yadsınamaz. Bu katkıyı iş hayatımda en iyi şekilde yansıtmayı umuyorum. Proje esnasında çok güzel dostluklarım oldu. Her anlamda birbirimize destek olduk. Öncelikle Cansun Hanım her türlü sorunumuzda bize yardımcı oldu ve çözmek için elinden geleni yaptı. Gerek Bülent Bey, gerekse Handan Hanım yaptıkları konuşmalarla bize yol gösterici oldular. Teknik eğitim ders içeriği, ekipmanları ve eğitmenleriyle oldukça yeterliydi. Kişisel gelişim ve oryantasyon ders başlıkları, günlük hayattaki örneklemelerle ve anlatım tarzıyla çok iyiydi. İşbaşı eğitim süreci ise çok uzundu. 72

75 Birsen Özsak 1988 yılında Eskişehir de doğdum. Bekarım. Anafartalar Lisesi mezunuyum. Tasarım konusunda çok şey öğrenmek ve iyi bir tasarımcı olmak istiyorum. Kişiliğimize Katkısı Oldu Proje de aldığımız kişisel gelişim ve oryantasyon derslerinin, kişiliğimize katkısı olduğunu düşünüyorum. Kurstan sonra da bize yardımcı olacağına inanıyorum. Proje ekibiyle bir problem yaşamadım. Bir sorunum olduğu zaman çözmek için çaba harcadılar. Arkadaşlarla genel olarak ilişkilerim iyiydi. Projenin en çekici yönleri, kişisel gelişim dersleri, İstanbul gezisi, takım çalışması eğitimi oldu. Proje tam işlevini yerine getirebilirse, toplumsal sorumluluğunu yerine getirmiş olur. Toplumuzda bu tür projelere ihtiyaç var. Ama önemli olan bu tür projelerin sonucu, insanları iş hayatına kazandırabilmesidir. Halime Sert Kendime Güveniyorum Bu projeye başlamadan 10 ay önce işyerim kapanmıştı. Ben bütün umudumu kaybetmiştim. Ne yapacağımı, nasıl yapacağımı bilmiyordum. Bu projeye katıldım. Aldığım kişisel gelişim ve oryantasyon dersleri, kafamda geleceğe dair planlar yapmamı sağladı. Hayatımda büyük değişiklikler oldu. İşbaşı eğitimimde hedefimi buldum. Karşıma çıkan fırsatları en iyi şekilde değerlendiriyorum. Kararlıyım ve başarılı olacağıma inanıyorum. Kendime güveniyorum. Proje ekibinin destekleri büyük oldu. Arkadaş ortamımız çok güzeldi. Hayata küsmüş, yenilgiyi kabul etmiş bayanları hayata kazandırmak için uğraşılan bu projede emeği geçenlere teşekkür ediyorum yılında Denizli de doğdum. Evliyim, bir oğlum var. Vali Vefki Ertür Kız Meslek Lisesi Hazır Giyim bölümü mezunuyum. Tekstilde kalıp bölümünde kendimi geliştirip, bu alanda iyi bir kariyer hedefliyorum. 73

76 Ulviye Tozlu 1984 Tavas doğumluyum. Bekarım. İnönü Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Tekstil Bölümü mezunuyum. Tekstil sektöründe kalite kontrol alanında yöneticiliğe yükselmeyi hedefliyorum. Yeni Arkadaşlarım Oldu Projenin bende tek yarattığı değişiklik yeni arkadaşlarımın olması. Ben zaten kendime güvenen bir insan olduğum için bu konuda bir değişiklik olmadı. Ayrıca sertifikalarımın arasına yenisini eklemiş oldum. Arkadaşlarımla ve bu projede yer alan herkesle aram gayet iyi. Eğitim programı teorikte mükemmeldi ama işbaşı eğitimi yaptığımız yerde bir şey öğrenemedim. Çünkü işbaşı eğitimindeki kişiler bunu sadece staj olarak görmüşlerdi. Bu yüzden bana katkısı olmadı. Bana göre en ilgi çekici yönü teorik derslerdi ve aldığımız kişisel gelişim dersleriydi. Sevgi Yazır 1988 yılında Denizli de doğdum. Bekarım. Hasan Tekin Ada Lisesi mezunuyum. Tekstil sektöründe kendimi geliştirmeyi ve yenilikleri keşfetmeyi amaçlıyorum. İyi İşler Çıkardık Proje başvurduğumda çok umutsuzdum. Otuz kişiden biri olabileceğimi hiç düşünmemiştim. Tasarım bölümüne hiçbir alt yapım olmadan seçilmiştim. Üç ay süren kişisel gelişim ve mesleki dersler sonunda iyi işler çıkardık. Dört ay süren işbaşı eğitimde bazı sorunlar yaşasam da, bunlardan tecrübe edindim. Ve şu anda ikinci işbaşı eğitim yerindeki firma sayesinde çok büyük gelişmeler yaşadım. Düz lise mezunu olduğum için bana açılmayan kapılar, işbaşı eğitim sayesinde açıldı. Buralarda çalışma imkanı buldum. İki kişiden birine istihdam öngörmesi de, projenin en ilgi çekici yönüydü. Kişisel gelişim dersleri bana çok yararlı oldu. 74

77 Fatma Yıldırım 1984 yılında Denizli de doğdum. Evliyim. Kazım Kaynak Lisesi mezunuyum. Kalite kontrol şefi olabilmeyi hedefliyorum. Artık Sesim Titremeden Konuşabiliyorum Projenin başında bunun herhangi bir kurs gibi olacağı, bizim de derslere gidip geleceğimiz, bunun dışında belki de birbirimize selam bile vermeyeceğimiz gibi bir izlenimim vardı. Daha önce katıldığım kurslarda bu şekilde olmuştu. Yararlı bir eğitim olacak mıydı? İş imkanı bulabilecek miydim? Yoksa benim için zaman kaybı mıydı? Aslında kocaman bir soru işaretiyle başladım projeye. Sadece bir ay sonunda İyi ki buradayım, iyi ki katılmışım dedim. Bize önemli olduğumuzu fark ettiren, söylediklerimizi dikkate alan, en ince ayrıntıyı bile atlamayan güler yüzlü samimi bir ekiple olduğumu anladım. Proje başladığında kendime güvensizdim. O kadar ki, projeye eşimin zoruyla başvurdum. Defalarca vazgeçmek istedim. Herhangi bir iş başvurusuna bile ön yargılıydım Nasılsa almazlar diye gitmezdim. Fikirlerimi paylaşmazdım. Hep korkaktım. Şimdi ise içimden geçenleri, fikirlerimi rahatlıkla paylaşıyorum. Artık sesim titremeden insanların sorularını cevaplayabiliyorum. Bundan sonra kendime güvenim sayesinde çok iyi kurumlarda başarıyla çalışabileceğime inanıyorum. Benim için artık proje ekibi diye bir şey yok, sıkıntılarımı paylaşabildiğim içten sıcak arkadaşlık var. Burcu Zeybekoğlu 1983 yılında Denizli de doğdum. Bekarım. Kazım Kaynak Lisesi mezunuyum. Desen çizmeyi çok seviyorum ve bu meslekte ilerlemeyi hedefliyorum. Benim için Şanstı Projeye katılmam ve içinde yer almam benim için büyük şans. Hayatımın 7 ay öncesi ve sonrası olduğuna inanıyorum. Eğitim öncesine göre bugün çok şanslıyım. Aldığım eğitim beni geliştirdi. Oryantasyon dersleri ve mesleki dersler çok faydalı oldu ve işbaşı eğitimi gördüğüm fabrikada patronumdan ve iş arkadaşlarımdan çok şey öğrendim. Bülent Bey ve Cansun Hanım hep yanımızda oldular. Bu projenin bize kattığı olumlu etkilerini, proje sonunda da pozitif devam ettirmek istiyoruz. 75

78

79

80