YARGITAY 11. HUKUK DA RES

Transkript

1 YARGITAY 11. HUKUK DA RES

2

3 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/11732 K: 2005/10673 T: DAVADA HUSUMET MADD HATA TEMS LC DE YANILMA* Özet: Maddi hata olarak de erlendirilebilmesi mümkün bir sözcük fark nedeniyle davan n yanl fl tüzel kifliye aç ld gerekçesiyle ret karar verilmesi isabetsizdir. Temsilcide hata kural do rultusunda davadaki has m düzeltilerek davaya devam edilmelidir. Taraflar aras nda görülen davada stanbul 2. Fikri ve S nai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen gün ve 2004/84-66 say l karar onayan Dairenin gün ve 2004/ /6097 say l karar aleyhinde davac vekili taraf ndan karar düzeltilmesi iste inde bulunulmufl ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildi i de anlafl lm fl olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gere i görüflülüp düflünüldü: Davac vekili, daval taraf n tescilli , , 9320, nolu tasar mlar na konu ürünlerin müvekkilince taklit edildi- i iddias yla müvekkili aleyhine tespit istemiyle De iflik fl dosyas ndaki tedbir talebinin reddedildi ini, iki taraf ürünlerinin benzemedi ini ileri sürerek, davac ya ait tasar mlar n 554 say l KHK nin 61. maddesi uyar nca daval ad na tescilli tasar mlar ile benzemedi inin tespitini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, davan n husumet nedeniyle reddini istemifltir. Mahkemece, davac n n husumeti tasar m sahibi olmayan ayr bir tüzel kiflili e yöneltti i gerekçesiyle davan n reddine karar verilmifl, davac vekilince temyiz edilen karar, Dairemizin günlü karar ile onanm flt r. Davac vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmufltur. Davac vekili, davac ya ait tasar mlar n, daval ad na tescilli tasar mlara benzemedi inin tespitini istemifltir. (*) Gönderen: Av. Murat TOPÇO LU

4 1216 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 3 Y l 2007 Dava, tasar m haklar na iliflkin olup, dosyada mevcut tasar m tescil belgelerinden, tasar m hakk sahibinin "Jumbo Madeni Eflya Sanayi ve Ticaret A.fi." oldu unun belirlenmesi karfl s nda, davan n bu flirkete karfl yöneltildi inin kabulü gerekli olup, maddi hata olarak de erlendirilmesi mümkün bir sözcük fark nedeniyle davan n yanl fl tüzel kifliye aç ld - ndan bahisle davan n reddine karar verilmesi do ru olmad ndan, karar n bu nedenle davac yarar na bozulmas gerekirken, onand anlafl ld ndan, davac taraf n karar düzeltme isteminin kabulü Dairemizin onama karar n n kald r larak mahkeme karar n n bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukarda aç klanan nedenlerle, Dairemizin gün ve 2004/9413 Esas, 2005/6097 Karar say l onama karar n n kald r larak mahkeme karar n n davac yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin, temyiz ilam ve karar düzeltme peflin harçlar n n iste i halinde karar düzeltme isteyene iadesine, tarihinde oybirli iyle karar verildi. YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2004/15339 K: 2006/2106 T: KASKO S GORTA ARACIN PERT OLMASI SOVTAJ DE ER Özet: Kasko sigortas nda arac n pert olmas (hurda haline gelmesi) halinde sigortac arac n riziko tarihindeki rayiç bedeli ile sorumludur. Sovdaj (hurda de eri) bedelinin tazminattan düflülebilmesi için arac n sigortal da kalm fl olmas gerekir. Seçim hakk sigortal ya aittir. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2.Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen tarih ve 2003/ /504 say l karar n Yarg tayca duruflmal olarak incelenmesi davac vekili taraf ndan istenmifl olmakla, duruflma için belirlenen gününde davac avukat geldi, daval avukat tebligata ra men gelmedi- inden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildi i anlafl ld ktan ve duruflmada haz r bulunan taraflar avukatlar dinlenildikten sonra, duruflmal ifllerin yo unlu u ve süre darl ndan ötürü iflin incelenerek karara ba lanmas ileriye b rak lm flt. Dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü:

5 Yarg tay Kararlar 1217 Davac vekili, daval flirkete kasko sigortal olan müvekkiline ait arac n trafik kazas sonucu u rad hasar n tazmin edilmedi ini ileri sürerek, sigorta bedeli, munzam zarar ve di er zararlar için ( ) TL nin ayl k %9 faiziyle birlikte daval taraftan tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, davac n n arac n pert total (hurda) haline gelmesinden dolay, hem sigorta bedelini, hem de araç de erini talep edemeyece i, ayr ca temerrüt faizinden ayr munzam zarar iddialar n n, dayanaks z oldu- unu, müvekkilinin temerrüde düflürülmedi ini, yasal faiz istenebilece ini savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece, hurda haline gelen sigortal arac n riziko tarihindeki rayiç de erinin (9) milyar TL oldu u gerekçesiyle davan n k smen kabulü ile an lan mebla n tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte daval dan tahsiline karar verilmifl, Dairemizce taraflar n di er temyiz itirazlar reddedilerek temerrüt tarihinin poliçe genel koflullar na güre tespiti, hesaplamada enflasyon klozunun dikkate al nmas, hurda arac n kimin elinde oldu unun belirlenmesine iflaretle karar taraflar yarar na bozulmufl, bozmaya uyularak al nan bilirkifli raporuna itibarla enflasyon klozu uygulanmak suretiyle riziko tarihinde arac n rayiç de erinin TL oldu u, hurda bedeli olan TL nin düflülmesi ile bakiye TL'den daval flirketin temerrüt tarihi itibar yla sorumlu bulundu u gerekçesiyle davan n k smen kabulüne karar verilmifltir. Karar, davac vekili temyiz etmifltir. 1-Dosyadaki yaz lara, mahkemece uyulan bozma karar gere ince hüküm yerilmifl olmas na ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamas na ve Dairemizin tarih ve 2002/10280 Esas, 2003/1968 Karar say l ilam ile davac vekilinin di er temyiz itirazlar reddedilerek temerrüt tarihinin tespiti ve enflasyon korumas n n nazara al nmas aç s ndan davac yarar na bozma yap lm fl olmas nedeniyle bozma kapsam d fl nda kalan hususlara iliflkin mahkeme karar kesinleflmifl olmakla davac vekilinin yerinde görülmeyen ve afla daki bent kapsam d fl nda kalan di er temyiz itirazlar n n reddi gerekmifltir. 2-Ancak, mahkemece sigorta poliçesi genel koflullar n n B maddesindeki "pert araç ve aksam talep edildi i takdirde sigortac n n mal olur" ibaresi esas al narak sigorta flirketinin talep etmedi i ve davac elinde oldu u kabul edilen hurda arac n hurda de erinin tazminattan düflülerek bakiyesinin zarar olarak davac ya ödenmesine karar verilmifltir. Dosyaya sunulu tarihli tutanak ve tutak imzac s Servis dan flman ifadesine göre hurda araç davac elinde olmay p servis hangar nda bekletilmektedir. Sigorta poliçesine ekli genel koflullar n B maddesi gere ince sigorta flirketi arac n tam de erini sigortal ya ödemek zorunda olup, talep

6 1218 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 3 Y l 2007 etti i takdirde hurda arac n sigortac ya b rak lmas gerekmektedir. Bu ifade biçiminden sigorta flirketinin talep etmedi i takdirde hurda arac sigortal n n alma zorunlulu u bulundu u sonucunu ç karmak mümkün olmad gibi, hurda de erinin de sigorta tazminat ndan düflülmesi mümkün de ildir. Arac n poliçe teminat nda kapsam nda bulunan de eri sigortal ya ödendikten sonra e er sigortal hurda arac almak isterse ve sigorta flirketince de bu talep yerinde görülürse hurda de erinin tazminattan düflülmesi mümkündür. Ancak somut olayda davac sigortal n n böyle bir talebi olmad gibi hurda araç davac elinde olmad ndan hurda de erinin tazminattan düflülmesi do ru görülmemifltir. O halde davac vekilinin bu yöne iliflen temyiz itiraz n n kabulü ile karar n davac yarar - na bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da 1 numaral bentte aç klanan nedenlerle davac vekilinin di er temyiz itirazlar n n reddine, 2 numaral bentte aç klanan nedenlerle karar n davac yarar na BOZULMASINA, ödedi i temyiz peflin harem iste i halinde temyiz edene iadesine, takdir edilen YTL duruflma vekillik ücretinin daval dan al narak davac ya verilmesine, tarihinde oybirli iyle karar verildi.

7 Yarg tay Kararlar 1219 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/5834 K: 2006/5949 T: S GORTALININ ZARARI KDV ÖDEMES Özet: Sigortac, sigortal n n zarar n KDV ile birlikte gidermek zorundad r. Sigortal n n KDV nedeniyle sonradan avantajl duruma gelip gelmeyece i sigortac y ilgilendirmez. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen tarih ve 2004/ /64 say l karar n Yarg tayca incelenmesi taraf vekilleri taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü. Davac vekili, teras kat ndaki s zd rmazl k denemesi nedeniyle doldurulan suyun boflalt lmas s ras nda, su gider borusunun dirsek k sm n n su bas nc ndan dolay ç kmas neticesinde girifl kattaki hava bofllu undan girerek, müvekkilinin daval ya yang n sigorta poliçesi ile daval ya sigorta ettirdi i iflyeri deposunda bulunan elektronik mallar n sudan zarar gördü ünü, su bask n n n teminat kapsam nda kald n ileri sürerek, USD tutar ndaki tazminat fiili ödeme günündeki TL karfl l n n faiziyle tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, olay n oluflumunda a r kusur bulundu unu savunarak, davan n reddini istemifltir. Mahkemece, dosya kapsam na ve benimsenen bilirkifli kurulu raporuna göre, davac n n bir kast n n bulunmad, poliçeye ekli dahili su klozuna göre olay n teminat kapsam nda kald gerekçesiyle, davan n k smen kabulüne karar verilmifltir. Karar, taraf vekilleri temyiz etmifltir. 1- Dava dosyas içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar n n gerekçesinde dayan lan delillerin tart fl l p de erlendirilmesinde usul ve yasaya ayk r bir yön bulunmamas na göre, daval vekilinin tüm temyiz itirazlar n n reddi gerekmifltir. 2- Dava, daval flirkete yang n sigorta poliçesi ile sigortal yerde meydana gelen hasar n tazmini istemine iliflkindir.

8 1220 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 3 Y l 2007 Daval, sigorta sözleflmesinden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken, davac n n gerçek zarar n gidermekle yükümlü oldu undan,hasar bedeli nedeniyle davac n n 3065 say l Katma De er Vergisi Kanunu gere ince ödenmesi gereken KDV yi de davac ya ödemekle yükümlüdür. Bu Kanunu'nun l. maddesine göre Türkiye'de yap lan ticari, s nai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yap lan teslim ve hizmetler katma de er vergisine tabidir. Davac n n sigortal s n n, verilen zarar n onar m için sat n alaca malzeme ve onar m için gerekli iflçilik hizmeti de an lan yasa maddesi gere ince katma de er vergisine tabidir. Sigortal ya hitaben düzenlenmifl olan faturada katma de er vergisi de yer alm fl olup, sigortal n n KDV den sorumlulu u ve bunu ödemek zorunlulu u bulunmaktad r. Davac sigortal n n, faturada yaz l KDV yi ödese dahi muhasebe tekni i bak m ndan KDV nedeniyle indirim hakk bulundu u ve bu nedenle sonradan avantajl duruma geçece i sonucuna da varan ekspertiz raporunu benimseyen bilirkifli görüflünün do ru olmas ve sigortal n n gerçekte avantajl durumda olmas olas l nda dahi Dairemizin yerleflik uygulamas na göre bu husus, gerçek zarar ödemekle yükümlü olan daval zarar sorumlusunu ilgilendirmemekte olup, bu noktada bir hak iddia etmesi mümkün de ildir. Sigortal n n KDV yi ödemek zorunda olmas halinde, art k, sonradan avantajl durumunun bulunup bulunmad n n üzerinde durulmas gerekmemektedir. Dairemizin tarih ve Esas, Karar say l ilam bu yöndedir. Dava, halefiyete dayal bir rücu davas da olmad ndan, davac n n KDV miktar n önce ödeyip ödemedi inin de araflt r lmas na gerek bulunmamaktad r. Bu durumda, mahkemece, hükmedilen mebla a KDV miktar n n da eklenmesi gerekirken, bilirkiflinin hukuki dayanaklar n göstermeden varsay mlara ba l olarak bildirdi i görüfle itibar edilerek. KDV siz mebla- a hükmedilmesi, bozmay gerektirmifltir. SONUÇ: Yukar da (1) numaral bentte aç klanan nedenlerle, daval vekilinin tüm temyiz itirazlar n n reddine, (2) numaral bentte aç klanan nedenlerle, davac vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile hükmün davac yarar na BOZULMASINA, temyiz harc peflin al nd ndan daval dan baflkaca harç al nmas na mahal olmad na, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz eden davac ya iadesine, tarihinde oybirli iyle karar verildi.

9 Yarg tay Kararlar 1221 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2006/12170 K: 2006/13010 T: TRAF K YASASI TEfiEBBÜS SAH B N N (TAM RHANE) SORUMLULU U (KTK m. 104) Özet: Karayollar Trafik Kanunu uyar nca, mesleki faaliyette bulunan teflebbüs sahiplerinin (tamirhane) iflleten gibi sorumlu tutulabilmesi için, araç üzerindeki hakimiyetin eylemli olarak teflebbüs sahibine geçmesi gerekir. K sa süreli basit onar mlar gibi kesinlikten uzak duraksamal durumlarda araç üzerindeki hakimiyetin teflebbüs sahibine geçti i kabul edilemez. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 25/03/2005 tarih ve 2004/ /102 say l karar n Yarg tayca incelenmesi davac lar vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, baz noksanl klar n ikmali için dosya mahalline gönderilmiflti. Bu noksanl klar n giderilerek dosyan n gönderildi i anlafl lmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac lar vekili, daval n n zorunlu trafik sigortac s bulundu u arac n çarpmas sonucu, müvekkillerinin murisinin vefat etti ini ileri sürerek, ( ) TL. maddi tazminat n temerrüt faiziyle birlikte daval dan tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval vekili, Poliçe Genel fiartlar n n 3-h ve j bentleri uyar nca, talebin teminat d fl kald n savunarak davan n reddini istemifltir. Mahkemece, Dairemize ait tarihli ilama dayan larak, daval flirkete sigortal kamyonun tamir için kazay yapan sürücü Ersin'in babas na ait tamirhaneye b rak ld, anahtarlar n n da teslim edildi i, dolay s yla arac n tamamen tamircinin hakimiyetine geçti inden, bu s rada oluflan kazan n yol açt zarardan da araç sahibinin ve ZMMS poliçe-

10 1222 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 3 Y l 2007 si Genel fiartlar n n 3/h maddesi uyar nca sigortac n n sorumlu olmayaca gerekçesiyle, davan n reddine karar verilmifltir. Karar, davac lar vekili temyiz etmifltir. Dava, haks z fiilden kaynaklanan zarar n, zarar sorumlusu bulunan daval dan tazmini istemine iliflkindir Say l KTK'n n 104. maddesi uyar nca, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan kifliler, gözetim, onar m, bak m, veya buna benzer amaçlarla kendilerine b rak lan araçlar n neden oldu u zararlardan dolay, iflleten gibi sorumlu tutulmufllard r. Bu flekilde oluflan zararlardan, arac n as l iflleteni veya o araç için zorunlu trafik sigorta sözleflmesini yapan sigortac n n sorumlu olmayaca da, bu yasal düzenlemede aç kça belirtilmifltir. Ayn madde hükmünde ayr ca, bu gibi mesleki faaliyette bulunanlar n, kendilerine teslim edilen araçlar n yönetmelikte gösterilen biçimde defterini tutmakla, maddenin ikinci f kras nda da bu meslek sahiplerinin kendilerine teslim edilen motorlu araçlar n tümünü kapsayacak flekilde zorunlu trafik sigortas yapt rmakla, yükümlü tutulduklar aç kça belirtilmifltir. Yasada mesleki faaliyetin kapsam na göre bir ayr ma gidilip gidilemeyece i konusunda aç kl k yoksa da, mesleki faaliyette bulunan teflebbüsün az veya çok organize olmas aranmal d r. Zira Yasa, bu çeflit teflebbüs sahiplerinin iflleten gibi sorumlu olaca n kabul ederken, zarar görenlerin en az araç maliki gerçek iflletenler karfl s nda oldu u kadar güvence alt nda olacaklar n varsaym flt r. Bu nedenle teflebbüsün, arac n olumsuz ellere geçmesini önleyecek flekilde düzenlenmifl olup olmad, benzer iflyerlerinin normal çal flma düzenleri, teflebbüsün mali gücü, b - rak lan araçlar özel deftere kaydedip kaydetmedi i ve zorunlu trafik sigortas yapt r p yapt rmad gibi hususlar üzerinde durularak bir de erlendirme yap lmal d r. Ekonomik gücü zay f, düzensiz, basit yerlerin ne araç ne de zarar görenler için bir güvence olamayaca göz ard edilemez. Ayr ca, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teflebbüs sahiplerinin iflleten gibi sorumlu tutulabilmeleri için, araç üzerindeki hakimiyetin eylemli olarak teflebbüs sahibine geçmesi gerekir. Bu durum, her somut olay n özelli ine göre ayr de erlendirilmelidir. K sa süreli basit onar mlar gibi kesinlikten uzak, duraksamal durumlarda, hakimiyetin geçti i kabul edilmemelidir. Zira, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan kiflilerin iflleten gibi sorumlu tutulmalar n n nedeni, bunlar n motorlu araç üzerindeki fiili hakimiyetin kesin olarak sahibi bulunmalar ndan kaynaklanmaktad r. Somut uyuflmazl kta ise, mahkemece daval n n zorunlu trafik sigortac s bulundu u arac n, dava d fl üçüncü kiflilere ait bir tamirhaneye b - rak ld, bu arac n neden oldu u zarardan ZMSS. Genel fiartlar 'n n 3/h maddesi uyar nca daval sigortac n n sorumlu olmad gerekçesiyle davan n reddine karar verilmifltir. Oysa yukar daki aç klamalardan da an-

11 Yarg tay Kararlar 1223 lafl laca üzere, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan kiflilerin iflleten gibi sorumlu tutulmalar için, öncelikle bu yerin yukar da belirtilen flekilde teflkilatlanm fl, güven veren bir tamirhane olmas, arac n fiili hakimiyetinin de kesin olarak tamirhaneye geçmesi gerekmektedir. K sa süreli tamiratlar, bu flekilde bir terk iradesini göstermez. Bu durum karfl s nda mahkemece, ispat yükümlülü ü daval sigortac ya ait somut olayda, dava konusu zarara neden olan arac n b rak ld tamirhanenin, yukar da belirtilen niteliklere sahip olup olmad ve arac n hangi tamirat için bu yere b rak ld tespit edildikten sonra, tamirhane sahibi dava d fl üçüncü kiflinin iflleten gibi sorumlu olup olmayaca - n n, di er bir deyiflle, daval sigortac n n sorumlulu unun devam edip etmedi inin, yukar da yap lan aç klamalar do rultusunda yeniden de erlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayal olarak yaz l flekilde hüküm kurulmas do ru olmam fl, karar n bozulmas gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenle, davac lar vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile hükmün davac lar yarar na BOZULMASINA, ödedi- i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, tarihinde oybirli iyle karar verildi.

12 1224 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 3 Y l 2007 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/12919 K: 2006/13384 T: S GORTACININ SORUMLULU U TEMERRÜDÜN OLUfiMASI Özet: Zorunlu mali sorumluluk sigortas nda sigorta flirketi, sigortal n n gerekli belgelerle birlikte ihbar yapt tarihten 8 iflgünü sonra temerrüde düfler. Ekspertiz tarihinin temerüt tarihi olarak kabulü olanaks zd r. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2. Ticaret Mahkemesi nce verilen tarih ve 2004/ /303 say l karar n Yarg tay'ca incelenmesi daval sigorta flirketi ve kat lma yoluyla davac lar vekili taraf ndan istenmifl ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildi i anlafl lm fl olmakla, dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup. incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac lar vekili, müvekkillerinin murisinin, daval lardan Ak Sigorta A.fi.'ye zorunlu mali sorumluluk sigortas ile sigortal araçta yolcu iken, bu araç ile zorunlu trafik sigortas olmayan di er arac n çarp flmas sonucu vefat etti ini, bu nedenle müvekkillerinin destekten yoksun kald klar n ileri sürerek, slah ile art r lm fl olarak toplam ,13 YTL tazminat ile 150,00 YTL cenaze giderinin kaza tarihinden itibaren iflleyecek temerrüt faizi ile birlikte daval lardan tahsilini talep ve dava etmifltir. Daval lardan Ak Sigorta A.fi. vekili, müvekkili taraf ndan davac lara tarihinde tazminat bedelinin ödendi ini ve davac lar n müvekkilini ibra ettiklerini, ayr ca poliçe limiti ile kusur oran nda sorumlu olduklar n savunarak davan n reddini istemifltir. Di er daval vekili, teminat limiti ile kusur oran na göre sorumlu olduklar n savunarak davan n reddini istemifltir. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kan tlar ve bilirkifli raporuna göre; meydana gelen kazada davac lar n murisinin içinde bulundu u araç sürücüsünün 6/8 oran nda, di er sürücünün ise 2/8 oran nda kusurlu olduklar, davac lar n murisin deste inden yoksun kald klar, daval lar n ayr ayr kusur oranlar ve poliçe limitlerine göre sorumlu olduklar gerek-

13 Yarg tay Kararlar 1225 çesiyle, davan n k smen kabulüne, toplam YTL destekten yoksun kalma tazminat n n daval Ak Sigorta A.fi.'den tarihinden itibaren iflleyecek avans faizi ile, ,93 YTL destekten yoksun kalma tazminat ile 150,00 YTL cenaze giderinin dava tarihinden itibaren iflleyecek avans faizi ile di er daval dan tahsiline karar verilmifltir. Karar, daval sigorta flirketi vekili ve kat lma yolu ile davac lar vekili temyiz etmifllerdir. 1- Dava dosyas içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar n n gerekçesinde dayan lan delillerin tart fl l p, de erlendirilmesinde usul ve yasaya ayk r bir yön bulunmamas na ve taraflar aras ndaki uyuflmazl n sigorta hukukundan kaynaklanmas na, bu hususun TTK'n n 5. kitab nda düzenlenmifl olmas na, ayn Yasan n 3. maddesinde ise, bu yasada düzenlenen hususlar n ticari ifllerden oldu unun aç klanm fl olmas na ve 3095 Say l Yasan n 2/3. maddesi uyar nca ticari ifllerde avans faizinin istenebilece ine göre daval lardan Ak Sigorta A.fi. vekilinin afla daki bendin kapsam d fl nda kalan di er temyiz itirazlar n n reddi gerekmifltir. 2- Dava, trafik kazas nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat istemine iliflkin olup, mahkemece, daval lar n ayr ayr kusur oranlar ile ve poliçe limitleri ile sorumlu olduklar gerekçesiyle, davan n k smen kabulüne ve ,00 YTL tazminat n Ak Sigorta A.fi.'den tarihinden itibaren iflleyecek temerrüt faizi ile, ,93 YTL tazminat ile 150,00 YTL cenaze giderinin dava tarihinden itibaren iflleyecek temerrüt faizi ile di er daval dan tahsiline karar verilmifltir. Ancak, TTK'n n 1299., 2918 say l KTK'n n 98/1. ve 99/1. maddeleri ile zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi (ZMSS) genel flartlar n n 12. maddesi uyar nca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortac ya ihbar edildi i tarihten itibaren 8 ifl günü içinde sigortan n tazminat ödeme yükümlülü ü bulunmakla, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleflmektedir. Davac tarafça daval lardan Ak Sigorta A.fi.'ye tazminat için baflvuru yap ld ve bir miktar ödeme yap ld taraflarca çekiflmesiz olup, davac tarafça sigortaya ne zaman baflvuru yap ld belli de- ildir. Bu durumda, daval sigortan n temerrüdünün belirlenmesi için taraflar n bu konudaki delillerinin dosyaya ibraz n n sa lanmas gerekirken, sigorta flirketinin tazminat hesab na iliflkin rapor tarihinin temerrüt tarihi olarak esas al nmas do ru olmam fl ve bu nedenle karar n bozulmas gerekmifltir. 3- Öte yandan, mahkemece, hükme esas al nan bilirkifli raporunda, daval ya sigortal araç sürücüsünün, 6/8 oran nda, di er araç sürücüsünün ise 2/8 oran nda kusurlu bulundu u tespit edilmifl ise de, ayn olaya iliflkin ceza mahkemesi dosyas nda daval ya sigortal araç sürücüsü-

14 1226 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 3 Y l 2007 nün 2/8 oran nda di er araç sürücüsünün 6/8 oran nda kusurlu oldu- u belirtilmifl olup, ceza davas n n derdest oldu u anlafl lmaktad r. Bu durumda, mahkemece, yarg birli inin sa lanabilmesi amac yla, ayn olay nedeniyle farkl kararlar ç kmas n n önlenmesi için kusura iliflkin yeniden bilirkifli incelemesi yapt r larak, raporlar n tart fl l p aralar ndaki çeliflkinin giderilmesi suretiyle has l olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yaz l flekilde eksik incelemeye dayal olarak karar verilmesi do ru görülmemifl ve bu nedenle karar n bozulmas gerekmifltir. 4- Davac lar vekilinin temyiz itirazlar na gelince; daval sigorta flirketi kazaya kar flan ve murisin içinde bulundu u 63 EA 814 plakal arac n ZMSS sigortac s ve di er daval ise Garanti Sigorta Hesab olup, 2918 say l Karayollar Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, zorunlu mali sorumluluk sigortas n n motorlu araç iflletenlerinin ayn yasan n 85/1. maddesinde belirtilen sorumluluklar n karfl lamak üzere yapt r ld aç klanm flt r. Buna göre, zorunlu mali sorumluluk sigortac s n n sorumlulu u iflletenin sorumlulu u esas na dayand ndan, zorunlu trafik sigortac s ancak iflleteninin kusuru oran nda zarar görene karfl sorumlu olacakt r. An lan yasan n 88/1. maddesine göre, zarar görene karfl birden fazla iflleten sorumlu oldu u hallerde, bunlar hakk nda teselsül hükümlerinin uygulanaca kabul edilmifltir. Garanti Fonu nun sorumlulu- u 2918 Say l Yasan n 85. ve devam maddelerinde düzenlenen iflletenin sorumlulu u esas na dayand r lm fl oldu undan, meydana gelen zarardan Garanti Fonu ile birlikte ZMSS sigortac s olan Ak Sigorta Afi iflletenlerin kusurlar oran nda müteselsilen sorumlu olduklar düflünülmeksizin, yaz l gerekçe ile tazminattan ayr ayr sorumlu bulunduklar na karar verilmesi do ru olmam fl ve bu nedenle karar n davac lar yarar na bozulmas gerekmifltir. 5- Yukar da aç klanan bozma neden ve flekline göre, daval lardan Ak Sigorta A.fi. vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlar ile davac - lar vekilinin di er temyiz itirazlar n n incelenmesine flimdilik gerek görülmemifltir. SONUÇ: Yukar da, 1 nolu bentte aç klanan nedenlerle daval lardan AK Sigorta A.fi. vekillerinin di er temyiz itirazlar n n reddine, 2 ve 3 nolu bentlerde aç klanan nedenlerle, temyiz itirazlar n n kabulü ile hükmün daval Ak Sigorta Afi yarar na ve 4 nolu bentte aç klana nedenlerle davac lar vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n davac lar yarar na ayr ayr BOZULMASINA, 5 nolu bentte aç klanan nedenlerle, davac lar vekili ile daval lardan Ak Sigorta A.fi. vekilinin di er temyiz itirazlar n n incelenmesine flimdilik yer olmad na, ödedikleri temyiz peflin harc n istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, tarihinde oybirli iyle karar verildi.

15 Yarg tay Kararlar 1227 YARGITAY 11. HUKUK DA RES E: 2005/9943 K: 2006/13555 T: ACENTEL K SÖZLEfiMES N N FESH BORCUN TAKASI Özet: Acentelik sözleflmesi usulüne uygun olarak feshedilmemifl ise, dava tarihi sözleflmenin feshi olarak kabul edilir. Taraflar aras nda görülen davada Beyo lu Asliye 2. Ticaret Mahkemesi'nce verilen tarih ve 2003/ /178 say l karar n Yarg tay'ca duruflmal olarak incelenmesi davac - karfl daval vekili taraf ndan istenmifl olmakla, duruflma için belirlenen gününde davac karfl daval avukat ile daval -karfl davac avukat gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildi i anlafl ld ktan ve duruflmada haz r bulunan taraflar avukatlar dinlenildikten sonra, duruflmal ifllerin yo unlu u ve süre darl ndan ötürü iflin incelenerek karara ba lanmas ileriye b rak lm flt. Dava dosyas için Tetkik Hakimi taraf ndan düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruflma tutanaklar ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra iflin gere i görüflülüp, düflünüldü: Davac (K. Daval ) vekili, daval n n müvekkili flirketin stanbul acentas olup, sözleflmeden do an prim borcunun tarihi itibariyle ( ) TL oldu unu ve ödenmemesi nedeniyle mezkur acentelik sözleflmesinin feshedildi ini belirterek, ( ) TL prim alaca - n n tarihinden itibaren iflleyecek faiziyle birlikte daval dan tahsilini talep ve dava etmifl, karfl davan n ise reddini istemifltir. Daval davaya cevab nda, acentelik sözleflmesinin davac taraf ndan haks z olarak feshedildi ini halen davac flirkette (5802) USD komisyon alaca bulundu unu, haks z fesih nedeniyle gelir kayb na u rad n ileri sürerek, davac sigorta flirketine borçlu oldu unun tespit edilmesi halinde (5802) USD alaca karfl l ( ) TL'den bu borcun takas na karar verilmesine, karfl davas nda ise (5802) USD karfl l ( ) TL ile kâr kayb nedeniyle ( ) TL olmak üzere toplam ( ) TL'n n davac (k.daval dan) tahsiline karar verilmesini istemifltir.

16 1228 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 3 Y l 2007 Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kan tlar ve bilirkifli raporlar na nazaran, davac taraf ndan daval acentas na çekilen tarihli ihtarname ile poliçe kesme ve prim tahsilat ifllemlerinin durduruldu unun ve yine tarihli ihtarnameyle de sözleflmenin feshedildi inin bildirildi i ancak, gerekçe gösterilmedi i, taraflar aras ndaki sözleflmenin 26. maddesinde taraflar n herhangi bir neden ileri sürmeksizin üç ayl k feshi ihbar süresine uyarak sözleflmeyi fesh etme hakk na sahip oldu u, 3 ayl k süreye uyulmaks z n ancak hakl nedenlerin varl halinde sözleflmenin feshedilebilece i, oysa davac flirket taraf ndan hakl bir nedenin varl n n ileri sürülmedi i ve feshin haks z oldu u, daval - karfl davac n n haks z fesih nedeniyle u rad zarar davac -karfl daval dan talep edebilece i, davac n n prim alaca n n bulundu u, karfl davac n n ise USD üzerinden bir komisyon alaca olmad gerekçeleriyle, as l davan n kabulü ile ( ) TL'n n faiziyle birlikte, karfl davac dan al narak davac -karfl daval ya ödenmesine, karfl davan n k smen kabulü ile ( ) TL'n n ( ) TL'ye dava tarihinden, ( ) TL ye slah tarihinden itibaren faiz yürütülmek suretiyle davac -karfl daval dan tahsiline karar verilmifltir. Karar, davac - karfl daval vekilince temyiz edilmifltir. As l davada istem, davac sigorta flirketinin daval acentesinden olan prim alaca n n tahsili istemine, karfl dava ise, acentenin davac dan olan komisyon ücreti alaca ile taraflar aras ndaki acentelik sözleflmesinin haks z feshi nedeniyle u ran lan kazanç kayb n n davac -karfl daval sigorta flirketinden tahsili istemine iliflkindir. Mahkemece yap lan yarg lama sonucunda, davac sigorta flirketi taraf ndan yap lan feshin haks z oldu undan bahisle daval -karfl davac acentenin kazan kayb na iliflkin istemi kabul edilmifltir. Taraflar aras nda tarihli süresiz acentelik sözleflmesinin bulundu u, an lan sözleflmenin 26.maddesi uyar nca taraflardan herbirinin hakl sebeplerin varl halinde sözleflmeyi derhal, hakl sebeplerin var olmamas halinde (3) ay önceden feshi ihbar etmek kayd yla feshedebilece i tart flma konusu de ildir. Somut olayda, davac sigorta flirketi Kad köy Bölge Müdürlü ünce gönderilen tarihli ihtarname ile tarihi itibar yla O. Ltd. fiti'nin poliçe kesme ve prim tahsilat ifllemleri durdurulmufl, an - lan ihtarname acenteye tarihinde tebli edilmifl, bilahare taraflara aras ndaki sözleflmenin feshedildi ini bildiren tarihli fesihname ise acenteye tebli edilememifltir. Davac (K.Daval ) sigorta flirketi Bölge Müdürlü ünce taraflar aras ndaki sözleflmenin ask ya al nd ihbar üzerine daval acente taraf ndan bu duruma karfl ç k lmam fl ve ask ya alma ifllemi bir flekilde benimsenmifltir. Aç klanmaya çal fl lan geliflmeler karfl s nda taraflar aras ndaki sözleflmenin ancak aç lan iflbu dava ile davac sigorta flirketi taral ndan haks z olarak feshedildi inin kabu-

17 Yarg tay Kararlar 1229 lü zorunlu bulundu undan, daval (k.davac ) acentenin kazanç kayb na yönelik isteminin, taraflar aras ndaki sözleflmenin 26. maddesi gözetilerek ancak dava tarihinden sonraki üç ayl k döneme iliflkin olabilece inin gözetilmesi gerekirken, yaz l flekilde ve sanki taraflar aras nda davadan önce usulünce gerçekleflmifl bir fesih varm flças na daval (k.davac ) yarar na kazanç kayb belirlenmesi hatal olmufl ve karar n aç klanan nedenle davac (k.daval ) yarar na bozulmas na karar vermek gerekmifltir. SONUÇ: Yukar da aç klanan nedenlerle, davac (k.daval ) vekilinin temyiz itirazlar n n kabulü ile karar n davac (k.daval ) Anadolu Anonim Türk Sigorta A.fi yarar na BOZULMASINA, takdir edilen YTL duruflma vekillik ücretinin daval - karfl davac dan al narak davac -karfl daval Anadolu Anonim Türk Sigorta A.fi.'ne verilmesine, ödedi i temyiz peflin harc n iste i halinde temyiz edene iadesine, tarihinde oybirli iyle karar verildi.