MapCodeX Web Client. Kullanım Kılavuzu

Transkript

1 Web Client Kullanım Kılavuzu

2 İçindekiler Web Client... 6 Hakkında... 7 Web Client'ın Genel Özellikleri... 8 Web Client Kullanıcı Arayüzü... 9 Katman Yöneticisi Katman Yöneticisi Araçları Katman Özellikleri Bilgi Katman Geometrisi Nokta Çizgi Kapalı Alan Çizim Katmanı Etiket İfadesi Yazı Tipi Alt Tip Kodlanmış Alanlar Tematik Etiket Tekil Değer Tematik Aralık Değer Tematik Alt Tip Temizle Filtre Menü Çubuğu Nesne Gezgini Nesne Gezgini Penceresi Seçime Ekleme Metodu Katman Seçimi Seçilmiş Nesne İşlemleri Nesne Listesi Öznitelikler Geometri İlişki Medya Arama Çubuğu Araç Çubuğu Çizim Ekranı Web Client'a Giriş Yapmak Yeni Harita Oluşturmak Online Harita Eklemek Haritayı Kaydetmek Harita Dosyası Hakkında Tüm Haritalar Haritalarım Benimle Paylaşılanlar Paylaştıklarım Harita İşlemleri Haritayı Açmak Haritanın Adını Değiştirmek Haritayı Silmek Harita Paylaşım İşlemleri

3 Grup Seçerek Harita Paylaşmak Kullanıcı Seçerek Harita Paylaşmak Temizle Katmanlar Katman Çeşitleri Vektör Katmanı Raster Katmanı Çizim Katmanı Katman Geometri Özelliklerini Değiştirmek Aktif Katman Belirlemek Katmanın Belirli Bir Zum Seviyesinde Görüntülenmesi Katmandaki Nesnelerin Kopyalanması Katmanların Gruplanması Katman Filtrelemesi Sorgu Katmanı Oluşturmak Katman Etiket İfadesinin Değiştirilmesi Özel Etiket İfadeleri Oluşturmak Haritaya Katman Eklemek Veri Çeşitleri Vektör Katmanı Eklemek Raster Katmanı Eklemek Mozaik Katmanı Eklemek Servis Kullanılarak Katman Eklemek Çizim Katmanı Eklemek Tematik Harita Oluşturmak Kodlanmış Alanlar Tematik Haritası Oluşturmak Tekil Değer Tematik Haritası Oluşturmak Aralık Değer Tematik Haritası Oluşturmak Tematik Haritayı Kaldırmak Yoğunluk Haritası Oluşturmak Menü Çubuğu Anasayfa Giriş Yap Çıkış Yap Dil Seçenekleri Hızlı Erişim Butonları Yeni Harita Oluşturma Online Harita Açma Kullanıcı Menüleri Oluşturma Yeniden Yükleme Haritalar Çalışmalar Son Haberler Doküman ve Video Harita Görünüm Seçim Gelişmiş Seçim Özel Seçim Öznitelik ile Seç Sorgulama Operatörü

4 Geometri ile Seç... Hızlı Arama... Seçimi Kaldır... Düzenle... Çizim... Nokta Editörü... Araçlar... Hesap... Kullanıcı Menüsü... Nesne Gezgini Hakkında... Nesne Seçim Alanının Kullanımı... Nesne Öznitelik Bilgilerinin Girilmesi... Nesnenin Geometri Bilgilerinin Girilmesi... Nesneye Ait İlişkilerin Kurulması... Nesneye Ait Dosyaların Yüklenmesi... Seçim İşlemleri... Çizim Ekranında Seçim Yapmak... Aktif Katmanda Seçim Yapmak... Seçili Nesneleri Katmanda Çizdirmek... Seçili Nesneleri Haritada Çizdirmek... Gelişmiş Seçim İşlemleri... Katmanın Öznitelik Alanları ile Seçim Yapmak... Geometrik Seçim Yapmak... Seçimi Kaldır... Hızlı Arama... Seçili Nesnelerin Çizim Ekranında Görüntülenmesi... Seçili Nesnelerin Bilgilerinin Görüntülenmesi... Çizim İşlemleri... Yeni Bir Nesne Oluşturmak... Nokta Nesnesi Oluşturmak... Çizgi Nesnesi Oluşturmak... Kapalı Alan Nesnesi Oluşturmak... Dikdörtgen Oluşturmak... Yakalama Araçları Kullanarak Yeni Bir Nesne Oluşturmak... Simetri İşlemleri... Alan Birleştirme İşlemleri... Kesişen Alan İşlemleri... Alan Çıkartma İşlemleri... Tampon Oluşturmak... Paralel Oluşturma... Düzenleme İşlemleri... Nesne Taşımak... Nesne Döndürmek... Nesne Kopyalamak... Kırık işlemleri (kırık eklenmesi ve silinmesi)... Kırık Düzenlemek... Nesne Silmek... Nesne Ölçeklemek... Çizgi Nesnelerini Ayırmak... Çizgi Nesnelerini Birleştirmek... Çizgi Nesnelerini Ters Çevirmek

5 Çizgi Nesnelerini Uzatmak... Çizgi Nesnelerini Tıraşlamak... Çizgi Nesnelerini Yuvarlamak... Çizgi Nesnelerini Köşeletmek... Başka nesneleri referans alarak kırık düzenleme (yakalama araçları)... Çizim nesnelerinin katmanını değiştirmek... Veri Aktarma İşlemleri... Tutorials... Web Client'tan Çıkış Yapmak

6 Web Client Versiyon Numarası: Kullanım Kılavuzu,

7 Hakkında Günümüzde gelişen teknolojilere paralel olarak masaüstü yazılımlarının yerini, internet tarayıcılar üzerinde çalışan web tabanlı yazılımlar almaktadır. Bu nedenle, Web Client uygulaması, GIS ailesinin görüntüleme, sorgulama ve gelişmiş çizim özelliklerini içeren web tabanlı istemci çözümüdür. CAD ve GIS fonksiyonlarını barındıran web tabanlı uygulamadır. HTML5 teknolojisi ve bulut bilişim altyapısı ile web ortamından kullanım kolaylığı sunar. Uygulama Türkçe ve İngilizce dil seçenekleri ile kullanılabilir. Web Client, HTML5 tabanlı, tamamen Javascript kullanılarak geliştirilmiştir. İşletim sistemi, donanım ve platform bağımsız olduğundan her ortamda kullanılabilir. Kullanıcıların her ortamda çalışabilmesi için esneklik sağlayacaktır. Bunların başında ve en önemlisi, her mobil cihazda (her marka tableti, akıllı telefon) ve bilgisayarlarda (bütün tarayıcılarda), internet bağlantısı olan her yerde hızlı ve bütün yetenekleri ile birlikte çalışabilmesidir. Projenin sürdürülebilir olması için iyi tasarlanmış bir yazılım bandı geliştirilmiştir. Bu sayede, Web Client kullanılarak çalışılan büyük projeler kolaylıkla yönetilebilmekte ve hata oranı minumum seviyede olmaktadır. 2013

8 Web Client'ın Genel Özellikleri Web Client ın genel özellikleri ve performans kriterleri aşağıda belirtilmiştir: Web Client, web tabanlı istemci yazılımı HTML5 tabanlı pure Javascript kullanılarak geliştirilmiştir. Bu web tabanlı istemci yazılımına hiçbir eklenti (ActiveX, Silverlight, Flex vb.) yüklemeye gerek yoktur. Uygulama Internet Explorer, Google Chrome, Mozilla Firefox ve Safari, Maxthon, Yandex tarayıcıları üzerinde sorunsuz olarak çalışabilir. HTML5 ile geliştirilmiş web tabanlı istemciye Windows, Linux, Android, IOS gibi tüm işletim sistemlerinde, HTML5 destekli tüm tarayıcılardan ulaşılabilir. Uygulama, herhangi bir ek yazılıma ihtiyaç duymadan bilgisayarlarda normal modda, tabletler ve cep telefonlarında mobil modda kullanılabilir. HTML5 in tüm platformlarda çalışabilme yeteneği sayesinde birçok yazılım yapılmasına gerek kalmadan, işletim sistemi ve donanımdan bağımsız, sadece çözünürlüğe bakarak tek bir yazılımda mobil ve masaüstü görünümdedir. 2D görüntülemede HTML5 Canvas yetenekleri kullanılmıştır. Bu sayede hiçbir eklenti kurulmasına gerek kalmamıştır. 3D görüntülemede ise hiçbir eklentiye ihtiyaç duyulmaması için WebGL teknolojisi kullanılmıştır. Bu teknolojiler dışında hiçbir ara/alt teknoloji kullanılmamıştır. Yazılım, istemci-sunucu ilişkisi korunarak vektör veri ile çalışabilmektedir. Vektör verinin istemciden sunucuya gönderilmesi sırasında düşük bant genişlikleri düşünülmüştür, her bir title ın boyutu ortalama 30 kb'ı geçmeyerek, en fazla 100 kb dır. Uygulama, projeksiyonu tanımlanmış; vektör, raster (ortofoto, google, bing vb...) veriyi istemcide gerçek zamanlı olarak (on-the-fly) haritanın projeksiyonuna döndürebilir. Vektör veride yapılabilen tüm düzenleme ve çizim işlemlerinde gerçek zamanlı projeksiyon desteği vardır. Yazılım projeksiyonsuz verilerde de çalışabilir. Yazılım istemci tarafında, yaygın olarak kullanılan EPSG veri tabanındaki tüm projeksiyon kodları ile çalışabilir. Yazılımın kullandığı semboloji kuralları CBS konusunda dünya standartlarını belirleyen OGC (Open GIS Consortium) SE (Symbology Encoding) ile tanımlanmıştır. Yazılım Google, Bing, Open Street, Ovi harita servislerini altlık olarak sorunsuzca kullanılabilir. Uygulamada verilere ve bazı verilerin detayına kullanıcı yetkisine göre erişilebilir. Uygulamaya yüklenen tüm modüller kullanıcı yetkileri çerçevesindedir. Uygulama hem Türkçe hem de İngilizce olarak kullanılabilir. 2013

9 Web Client Kullanıcı Arayüzü Web Client'ın kullanıcı arayüzü kullanıcının kolaylıkla ulaşabileceği fonksiyonlardan oluşur. Kullanıcı programa giriş yaptıktan sonra bu arayüz gelir. Arayüz sol orta kısımda katman yöneticisi, üstte menü ve arama çubuğu, sağ tarafta nesne gezgini, altta araç çubuğu ve ortada çizim ekranından oluşmaktadır. 1. Katman Yöneticisi 2. Menü Çubuğu 3. Nesne Gezgini 4. Arama Çubuğu 5. Araç Çubuğu 6. Çizim Ekranı 2013

10 Katman Yöneticisi Katman yöneticisi, çalışma dosyasında üzerinde çalışılan katmanların bulunduğu, katmanlar üzerinde düzenleme, görüntüleme, seçim, etiket ifadeleri, sıralama, gruplama ve filtre gibi işlemlerin yapılabildiği kısımdır. Çizim ekranının sol orta kısımda bulunan katmanlar sembolüne tıklanarak, katman yöneticisi sağa doğru açılır. Açıldığında çalışma dosyasında açık olan katmanların isimleri ve düzenleme araçları gelir. Katman Yöneticisi Özellikleri Katman yöneticisinde en üst menüde bulunan araçlar ile katmanlar üzerinde düzenleme, görüntüleme, seçim, etiket vb. işlemler yapılabilir. Katman yöneticisinin genel özellikleri ve araçları aşağıda belirtilmiştir: Katmanın nesne sayısı bilgisi, tanımlı olduğu koordinat sistemi, veri kaynağı ve sınırları görüntülenir. Katman yöneticisinde katmanlar sıralanabilir; katmanın görüntülenebilme, düzenlenebilme, seçilebilme, etiketleme ve yakalama özellikleri açılıp kapatılabilir. Katman yöneticisinde kullanıcı; nokta, çizgi ve kapalı alan için semboloji tanımı yapabilir. Uygulamada kullanıcı tarafından eklenmiş olan katmanlar, katmanlarda oluşturulan renk ve sembolojiler, katmanların sırası, haritanın görünebilirlik düzeyi vb. ayarlar kullanıcının kendi profiline ait yetkisine göre değiştirilip, saklanabilir. Katmanların görüntülenmesinde ölçek faktörü kullanılır. Katman, istenilen ölçekte görünür veya görünmez yapılabilir. Katman yöneticisinde sıralama ve gruplama işlemi fare yardımı ile sürükle-bırak şeklinde yapılır. Katmanda seçili olan nesne varsa seçili olan nesne sayısı, katman yöneticisinde yazar. Kodlanmış Alanlar Tematik, Tekil Değer Tematik ve Aralık Değer Tematiği Haritaları üretilebilir. Uygulamada katmana ait bir öznitelik değeri ve bir renk tonu seçilerek tematik harita üretilebilir. Katmanlarda alt tipler yapılırken sunucudan gelen değerlere uyulabilir. Ayrıca kullanıcı, alt tip için değer ekleyebilir ve eklediği değerler için semboloji tanımlayabilir. Uygulamada alt tipler yapılabilir ve dinamik olarak değiştirilebilir. Katman içinde bulunan alanlara göre bir filtre işlemi yapılabilir. Katmanlar harita içerisinde görünmez yapılabilir, istenildiğinde haritadan kaldırılabilir. 2013

11 Katman Yöneticisi Araçları Katman yöneticisinin en üst menüsünde bulunan araçlar ile katmanlar üzerinde düzenleme, görüntüleme, seçim, etiket vb. işlemler yapılabilir. Göster/Gizle "Göster/Gizle" butonu katman yöneticisinde bulunan katmanların harita üzerinde görünür/ görünmez olmasını sağlar. Tıklanıp aktif hale getirildiğinde katmanlar çizim ekranında görünür, pasif olduğunda ise katmanlar çizim ekranında görünmez. Yukarı Taşı "Yukarı Taşı" butonu katmanların sıralanması için kullanılır. Bu buton tıklanıldığında seçili olan katman bir üst sıraya taşınır. Aşağı Taşı "Aşağı Taşı" butonu katmanların sıralanması için kullanılır. Bu buton tıklanıldığında seçili olan katman bir alt sıraya taşınır. En Üste Taşı "En Üste Taşı" butonu katmanların sıralanması için kullanılır. Bu buton tıklanıldığında seçili olan katman, katman sıralamasında en üst sıraya taşınır. En Alta Taşı "En Alta Taşı" butonu katmanların sıralanması için kullanılır. Bu buton tıklanıldığında seçili olan katman, katman sıralamasında en alt sıraya taşınır. Katmana Yaklaş "Yaklaş" butonu seçili olan katmana çizim ekranında yaklaşılmasını sağlar. Bu butona tıklanıldığında seçili olan katmana yaklaşılıp, katman içindeki bütün veri çizim ekranında görüntülenir. Kaldır "Kaldır" butonu seçili olan katmanın, katman yöneticisinden kaldırılmasını sağlar. Bu buton tıklanıldığında seçili olan katman, katman yöneticisinden kaldırılır. Yeni Grup 2013

12 "Yeni Grup" aynı özellikteki ya da istenilen katmanların bir arada gruplandırılmasını sağlar. Bu butona tıklanıldıktan sonra oluşan "Yeni Grup" katmanına gruplama işlemi fare yardımı ile sürükle-bırak şeklinde yapılır. Katman Özellikleri Katmanın özelliklerinde değişiklik yapmak için bu buton kullanılır. Buradan ilgili katmana ait bilgi, geometri, etiket, alt tip ve filtre seçeneklerine ulaşılarak istenen değişiklikler yapılır. Katman Özellikleri hakkında daha fazla bilgi edinin. Katman Adı Katman özelliklerinin yanında katman yöneticisinde ekli olan katmanın adı yazar. Saydamlık Çubuğu "Saydamlık çubuğu" katmanın çizim ekranı üzerinde saydamlık ve opaklık ayarlarının yapılmasını sağlar. Buton sola doğru kaydırıldığında katman çizim ekranında saydamlaşır, sola doğru kaydırıldığında ise katman çizim ekranında opaklaşır. Düzenlenebilir "Düzenlenebilir" butonu katman üzerinde düzenleme işlemlerinin yapılmasını sağlar. Bu buton aktif olduğunda katmanda bulunan nesneler ve içerikleri üzerinde düzenleme işlemleri yapılır. Seç "Seç" butonu katman üzerinde seçim işlemlerinin yapılmasını sağlar. Bu buton aktif olduğunda katmanda bulunan nesneler üzerinde seçim işlemleri yapılabilir. Etiket "Etiket" butonu katmandaki nesnelerin etiket ifadelerini çizim ekranında görüntülemek için kullanılır. Bu buton aktif olduğunda etiket ifadesinde tanımlı olan alan ile ilgili etiket ifadeleri çizim ekranında gelir. Yakalama "Yakala" butonu katman içindeki nesnelerin çizim ve düzenleme işlemlerinde kırık, orta, son ve köşe vb. gibi noktalarından yakalanmasını sağlar. Bu buton aktif olduğunda çizim ve düzenleme işlemlerinde yakalama yapılır. Seçili Nesne Sayısı "Seçili Nesne Sayısı" katmanda o anda seçili olan nesne sayısını gösterir. Katman üzerinde herhangi bir obje seçili olduğunda "Yakala butonunun yanında seçili olan nesne sayısı yazar. Katman Aç/Kapa 2013

13 Katman yöneticisinde seçili olan katman "Katman Aç/Kapa" butonu ile çizim ekranında görünür/görünmez yapılır. Katman çizim ekranında görünür olduğunda butondaki kutuda tik işareti olur, görünmez olduğunda ise butondaki kutu boş olur. 2013

14 Katman Özellikleri Katmanlar üzerindeki bütün değişiklikler katman özelliklerinden yapılır. Kullanıcı tarafından katman yöneticisine eklenen katmanların renk ve sembolojileri, etiket ifadesi, katman ve etiket ifadelerinin görünebilirlik düzeyi, alt tip haritaları ve filtreleme gibi işlemler katman özelliklerinden yapılır. Uygulamada kullanıcı kendi isteklerine göre ayarları değiştirip, bu değişiklikleri kaydederek saklayabilir. Katman özellikleri, katmanın adının yanında bulunan özelliklerinde 5 ana kısım bulunur; Bilgi Geometri Etiket Alt Tip Filtre 2013 butonuna tıklanarak açılır. Katman

15 Bilgi Katman yöneticisindeki "Bilgi" kısmında katman ile ilgili bilgiler bulunur. Burada katmanın kaynağı, sınırları ve koordinat referans sistemi bölümleri bulunur. Kaynak "Katman" kısmında katmanın adı, "Veri Kaynağı" kısmında katmanın veri kaynağının adı ve "Nesne Sayısı" kısmında katman içindeki toplam nesne sayısı bulunur. Sınırlar Katmanın içinde yer alan nesnelerin kapladığı alanın, sınırları yazar. Koordinat Referans Sistemi Katmanın tanımlı olduğu koordinat sisteminin adı yazar. "Projeksiyon" kısmında koordinat sisteminin bilgileri gelir. Açıklama Katman için özel bir açıklama var ise "Açıklama" kısmında yazar. 2013

16 Katman Geometrisi "Geometri" kısmında katmanın sembolojisi ile ilgili bilgiler bulunur. Burada katmanın geometrisine uygun olarak işaret, dolgu, çizgi, sembol, hizalama, çizim ve zum aralığı gibi çeşitli özellikler bulunur. Kullanıcı, bu özelliklerden dilediğini seçerek kendi katman geometrisini değiştirebilir. Katman geometrisi, çizim nesnelerine göre değişiklik gösterir. Genel olarak 4 ana bölüme ayrılır: Nokta Çizgi Kapalı Alan Çizim Katmanı 2013

17 Nokta Katman geometrisi "Nokta" ise geometri kısmındaki görünüm aşağıdaki gibi olur. "Nokta" ve "Çizim" ana bölümlerinden oluşur. Kullanıcı tarafından değişiklikler bu bölümlerden yapılarak "Kaydet" butonuna tıklanır ve yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. İşaret "İşaret" nokta nesnelerinin yuvarlak, çarpı, çift çarpı, kare, üçgen, yıldız ve özel HTML işaretlerinden biri olarak görüntülenmesi için kullanılır. Kullanıcı bu seçeneklerden uygun olanı seçerek nokta nesnelerini belirlenen işaret olarak kullanabilir. Dolgu "Dolgu" nokta nesnelerinin renklerinin belirlemek için kullanılır. Nesnenin dolgu rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. "Saydamlık çubuğu" sağa ve sola doğru kaydırılarak nesnelerin çizim ekranında saydamlaşması ve opaklaşması sağlanır. Çizgi "Çizgi" nokta nesnelerinin dış çizgilerinin rengi ve kalınlığının değiştirmek için kullanılır. Bu kısımda "Renk" ve "Kalınlık" seçenekleri bulunur. Nesnenin rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Kalınlık değeri elle ya da buton yardımı ile arttırılıp, azaltılabilir. 2013

18 Sembol "Sembol" kısmı nokta nesnelerinin şeffaflık, boyut ve döndürme özelliklerinin ayarlanması için kullanılır. "Şeffaflık" kısmındaki "Saydamlık çubuğu" sağa ya da sola kaydırılarak nokta nesneleri saydamlaştırılır ya da opaklaştırılır. "Boyut" kısmından nokta nesnelerinin boyut değeri girilerek büyüklükleri değiştirilir. "Döndürme" kısmından nokta nesnelerinin derecesi ayarlanarak nesnelerin girilen değer kadar dönmesi sağlanır. Hizalama "Hizalama", yazı etiketlerinin merkezinden konumlandırılması için kullanılır. Etiket ifadesinin merkezine göre hangi yöne doğru konumlandırılacağı bu kısımdan seçilir. 9 seçenekten biri işaretlenip sağ üst köşedeki "Kaydet" butonuna tıklandığında yazı objelerinin o yönlerde hizalaması yapılır. Çizim "Çizim" katman içindeki verilerin zum aralığı ve genel ayarlarının yapılması için kullanılır. "Zum aralığı" ve "Genel" bölümleri bulunur. Zum aralığında nokta nesnelerinin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Genel bölümünde ise çizim modu, ızgara boyutu ve önbellek bulunur. Çizim Modu "Çizim Modu" katman içindeki nesnenin hangi sembolojik özellikte çizdirileceğini belirlemek için kullanılır. "Katman" seçildiğinde katman içindeki diğer nesnelerin sembolojisi ile aynı bir şekilde çizilir. "Nesne" seçildiğinde katman içindeki nesnelerden farklı bir semboloji verilerek çizim işlemi yapılabilir. Izgara Boyutu "Izgara Boyutu" katman içindeki verinin çizim ekranında nasıl çizdirileceğinin belirlenmesi için kullanılır. "Tek Parça" veya "Otomatik" seçeneklerinden biri seçilir. "Izgara Boyutu" kısmıdaki mod "Otomatik" seçildiğinde katman içindeki veriler çizim ekranında parça parça oluşturulur. Çizim ekranına yaklaşılıp uzaklaşıldığında, ekrandaki nesneler çizilirken parça parça çizilir. "Tek Parça" seçili olduğunda katmandaki bütün veri aynı anda çizim ekranına gelir. Zum Aralığı "Zum Aralığı" nokta nesnelerinin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Ölçek için minimum ve maksimum değerler tanımlandığında nesneler, tanımlanan minumum ve maksimum değer aralığında ekranda görünür. Önbellek "Önbellek" çizim ekranında bulunan nesnelerin önbellekte tutularak daha hızlı ekranda çizdirilmesi için kullanılır. Bu özellik seçili olduğunda veri kaynağına bağlanmadığı için veriler daha hızlı gelir. 2013

19 Çizgi Katman geometrisi "Çizgi" ise geometri kısmındaki görünüm aşağıdaki gibi olur. "Çizgi" ve "Çizim" ana bölümlerinden oluşur. Kullanıcı tarafından değişiklikler bu bölümlerden yapılarak "Kaydet" butonuna tıklanır ve yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. Çizgi "Çizgi" çizgi nesnelerinin dış çizgilerinin rengi ve kalınlığının değiştirmek için kullanılır. Bu kısımda "Renk" ve "Kalınlık" seçenekleri bulunur. Nesnenin rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Kalınlık değeri elle ya da buton yardımı ile arttırılıp, azaltılabilir. Çizim "Çizim" katman içindeki verilerin zum aralığı ve genel ayarlarının yapılması için kullanılır. "Zum aralığı" ve "Genel" bölümleri bulunur. Zum aralığında çizgi nesnelerinin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Genel bölümünde ise çizim modu, ızgara boyutu ve önbellek bulunur. Zum Aralığı "Zum Aralığı" çizgi nesnelerinin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Ölçek için minimum ve maksimum değerler tanımlandığında nesneler, tanımlanan minumum ve maksimum değer aralığında ekranda görünür. Çizim Modu "Çizim Modu" katman içindeki nesnenin hangi sembolojik özellikte çizdirileceğini belirlemek için kullanılır. "Katman" seçildiğinde katman içindeki diğer nesnelerin sembolojisi ile aynı bir şekilde çizilir. "Nesne" seçildiğinde katman içindeki nesnelerden farklı bir semboloji verilerek çizim işlemi yapılabilir. 2013

20 Izgara Boyutu "Izgara Boyutu" katman içindeki verinin çizim ekranında nasıl çizdirileceğinin belirlenmesi için kullanılır. "Tek Parça" veya "Otomatik" seçeneklerinden biri seçilir. "Izgara Boyutu" kısmıdaki mod "Otomatik" seçildiğinde katman içindeki veriler çizim ekranında parça parça oluşturulur. Çizim ekranına yaklaşılıp uzaklaşıldığında, ekrandaki nesneler çizilirken parça parça çizilir. "Tek Parça" seçili olduğunda katmandaki bütün veri aynı anda çizim ekranına gelir. Önbellek "Önbellek" çizim ekranında bulunan nesnelerin önbellekte tutularak daha hızlı ekranda çizdirilmesi için kullanılır. Bu özellik seçili olduğunda veri kaynağına bağlanmadığı için veriler daha hızlı gelir. 2013

21 Kapalı Alan Katman geometrisi "Kapalı Alan" ise geometri kısmındaki görünüm aşağıdaki gibi olur. "Kapalı Alan" ve "Çizim" ana bölümlerinden oluşur. Kullanıcı tarafından değişiklikler bu bölümlerden yapılarak "Kaydet" butonuna tıklanır ve yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. Çizgi "Çizgi" kapalı alan nesnelerinin dış çizgilerinin rengi ve kalınlığının değiştirmek için kullanılır. Bu kısımda "Renk" ve "Kalınlık" seçenekleri bulunur. Nesnenin rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Kalınlık değeri elle ya da buton yardımı ile arttırılıp, azaltılabilir. Dolgu "Dolgu" kapalı alan nesnelerinin dolu kısımlarının renginin değiştirilmesi için kullanılır. Nesnenin dolgu rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. "Saydamlık çubuğu" sağa veya sola doğru kaydırılarak nesneler çizim ekranında saydamlaşması ya da opaklaşması sağlanır. Çizim "Çizim" katman içindeki verilerin zum aralığı ve genel ayarlarının yapılması için kullanılır. "Zum aralığı" ve "Genel" bölümleri bulunur. Zum aralığında kapalı alan nesnelerinin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Genel bölümünde ise çizim modu, ızgara boyutu ve önbellek bulunur. Zum Aralığı "Zum Aralığı" kapalı alan nesnelerinin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Ölçek için minimum ve maksimum değerler tanımlandığında nesneler, tanımlanan minumum ve maksimum değer aralığında ekranda görünür. 2013

22 Çizim Modu "Çizim Modu" katman içindeki nesnenin hangi sembolojik özellikte çizdirileceğini belirlemek için kullanılır. "Katman" seçildiğinde katman içindeki diğer nesnelerin sembolojisi ile aynı bir şekilde çizilir. "Nesne" seçildiğinde katman içindeki nesnelerden farklı bir semboloji verilerek çizim işlemi yapılabilir. Izgara Boyutu "Izgara Boyutu" katman içindeki verinin çizim ekranında nasıl çizdirileceğinin belirlenmesi için kullanılır. "Tek Parça" veya "Otomatik" seçeneklerinden biri seçilir. "Izgara Boyutu" kısmıdaki mod "Otomatik" seçildiğinde katman içindeki veriler çizim ekranında parça parça oluşturulur. Çizim ekranına yaklaşılıp uzaklaşıldığında, ekrandaki nesneler çizilirken parça parça çizilir. "Tek Parça" seçili olduğunda katmandaki bütün veri aynı anda çizim ekranına gelir. Önbellek "Önbellek" çizim ekranında bulunan nesnelerin önbellekte tutularak daha hızlı ekranda çizdirilmesi için kullanılır. Bu özellik seçili olduğunda veri kaynağına bağlanmadığı için veriler daha hızlı gelir. 2013

23 Çizim Katmanı Yeni bir "Çizim Katmanı" oluşturulduğunda katman geometrisi görünümü aşağıdaki gibi olur. Diğer katmanların aksine burada aynı anda farklı geometride nesneler üzerinde çalışılabilir (Nokta, çizgi, kapalı alan gibi). Nokta, çizgi, kapalı alan ve çizim ana bölümlerinden oluşur. Kullanıcı tarafından değişiklikler bu bölümlerden yapılarak "Kaydet" butonuna tıklanır ve yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. İşaret "İşaret" nokta nesnelerinin yuvarlak, çarpı, çift çarpı, kare, üçgen, yıldız ve özel HTML işaretlerinden biri olarak görüntülenmesi için kullanılır. Kullanıcı bu seçeneklerden uygun olanı seçerek nokta nesnelerini belirlenen işaret olarak kullanabilir. 2013

24 Dolgu "Dolgu" nokta nesnelerinin renklerinin belirlemek için kullanılır. Nesnenin dolgu rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. "Saydamlık çubuğu" sağa ve sola doğru kaydırılarak nesnelerin çizim ekranında saydamlaşması ve opaklaşması sağlanır. Çizgi "Çizgi" nokta nesnelerinin dış çizgilerinin rengi ve kalınlığının değiştirmek için kullanılır. Bu kısımda "Renk" ve "Kalınlık" seçenekleri bulunur. Nesnenin rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Kalınlık değeri elle ya da buton yardımı ile arttırılıp, azaltılabilir. Sembol "Sembol" kısmı nokta nesnelerinin şeffaflık, boyut ve döndürme özelliklerinin ayarlanması için kullanılır. "Şeffaflık" kısmındaki "Saydamlık çubuğu" sağa ya da sola kaydırılarak nokta nesneleri saydamlaştırılır ya da opaklaştırılır. "Boyut" kısmından nokta nesnelerinin boyut değeri girilerek büyüklükleri değiştirilir. "Döndürme" kısmından nokta nesnelerinin derecesi ayarlanarak nesnelerin girilen değer kadar dönmesi sağlanır. Hizalama "Hizalama", yazı etiketlerinin merkezinden konumlandırılması için kullanılır. Etiket ifadesinin merkezine göre hangi yöne doğru konumlandırılacağı bu kısımdan seçilir. 9 seçenekten biri işaretlenip sağ üst köşedeki "Kaydet" butonuna tıklandığında yazı objelerinin o yönlerde hizalaması yapılır. Çizgi "Çizgi" çizgi nesnelerinin dış çizgilerinin rengi ve kalınlığının değiştirmek için kullanılır. Bu kısımda "Renk" ve "Kalınlık" seçenekleri bulunur. Nesnenin rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Kalınlık değeri elle ya da buton yardımı ile arttırılıp, azaltılabilir. Kapalı Alan "Kapalı Alan" kapalı alan nesnelerinin dış çizgilerinin rengi ve kalınlığının değiştirmek için kullanılır. Bu kısımda "Renk" ve "Kalınlık" seçenekleri bulunur. Nesnenin rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Kalınlık değeri elle ya da buton yardımı ile arttırılıp, azaltılabilir. Çizim "Çizim" katman içindeki verilerin zum aralığı ve genel ayarlarının yapılması için kullanılır. "Zum aralığı" ve "Genel" bölümleri bulunur. Zum aralığında katmandaki nesnelerin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Genel bölümünde ise çizim modu, ızgara boyutu ve önbellek bulunur. "Çizim Modu" katman içindeki nesnenin hangi sembolojik özellikte çizdirileceğini belirlemek için kullanılır. "Katman" seçildiğinde katman içindeki diğer nesnelerin sembolojisi ile aynı bir şekilde çizilir. "Nesne" seçildiğinde katman içindeki nesnelerden farklı bir semboloji verilerek çizim işlemi yapılabilir. 2013

25 "Izgara Boyutu" katman içindeki verinin çizim ekranında nasıl çizdirileceğinin belirlenmesi için kullanılır. "Tek Parça" veya "Otomatik" seçeneklerinden biri seçilir. "Izgara Boyutu" kısmıdaki mod "Otomatik" seçildiğinde katman içindeki veriler çizim ekranında parça parça oluşturulur. Çizim ekranına yaklaşılıp uzaklaşıldığında, ekrandaki nesneler çizilirken parça parça çizilir. "Tek Parça" seçili olduğunda katmandaki bütün veri aynı anda çizim ekranına gelir. "Önbellek" çizim ekranında bulunan nesnelerin önbellekte tutularak daha hızlı ekranda çizdirilmesi için kullanılır. Bu özellik seçili olduğunda veri kaynağına bağlanmadığı için veriler daha hızlı gelir. 2013

26 Etiket İfadesi Katman etiket ifadesi; katman içindeki nesnelerin, seçilen veri alanlarına göre etiketlerinin ekrana gelerek görüntülenmesini sağlar. Etiket ifadeleri, katmanın içindeki veri alanlarından herhangi biri seçilerek harita üzerinde gösterilebilir. Katman içindeki nesnelerin harita üzerinde gösterimini özelleştirmek için özel etiket ifadeleri oluşturulabilir, daha detaylı etiketlendirme işlemleri yapılabilir. Etiket ifadelerinin çizim ekranında görüntülenmesi için öncelikle katman yöneticisinden etiket butonu aktif hale getirilir. Kullanıcı etiket ifadelerinin yazı formatı, yazı sembolü, rengi, zum aralığı gibi özelliklerini değiştirebilir. Katman yöneticisinden "Etiket" tıklanır. Bu alandan istenilen değişiklikler yapılır. Etiket bölümü "Yazı Formatı, Yazı Sembol Editörü ve Zum Aralığı" ana bölümlerinden oluşur. Veri Alanı Etiketlenebilecek olan öznitelik bilgilerinin bulunduğu alandır. Format İfadesi 2013

27 "Format İfadesi" kısmından katman etiketi için özel etiket ifadesi yazılır. "Veri Alanı" kısmından "İfade..." seçilir. Format ifadesi kısmı aktif olur. İstenilen ifade seçilerek ya da yazılarak girilir. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yazı Özellikleri "Yazı özellikleri" kısmındaki yazı tipi bölümünden yazının formatı ayarlanabilir. Üç nokta butonuna tıklandığında aşağı kısma yazı fontları ve ayarları penceresi gelir. Yazının rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. "Saydamlık çubuğu" sağa ve sola doğru kaydırılarak nesnelerin çizim ekranında saydamlaşması ve opaklaşması ayarlanır. Hizalama "Hizalama", yazı etiketlerinin merkezinden konumlandırılması için kullanılır. Etiket ifadesinin merkezine göre hangi yöne doğru konumlandırılacağı bu kısımdan seçilir. 9 seçenekten biri işaretlenip sağ üst köşedeki "Kaydet" butonuna tıklandığında yazı objelerinin o yönlerde hizalaması yapılır. Ölçekli Etiketler "Ölçekli Etiketler", etiket ifadelerinin harita hangi ölçekte olursa olsun aynı ölçekte getirilmesi için kullanılır. Zum Aralığı "Zum Aralığı" etiket ifadelerinin belirli ölçekler arasında çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Ölçek için minimum ve maksimum değerler tanımlandığında nesneler, tanımlanan minumum ve maksimum değer aralığında ekranda görünür. 2013

28 Yazı Tipi "Yazı Tipi" bölümünden yazının formatı ayarlanır. Burada istenen ayarlamalar yapıldıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanır ve en son "Kaydet" butonuna tıklanarak işlem gerçekleştirilir. İstenen format seçildikten sonra "Örnek" kısmından yazının görünümü görüntülenebilir. Yazı Tipi "Yazı Tipi" yazı fontunun belirlenmesi için kullanılır. Yazı tipi olarak Arial, Arial Black, Avant Garde, Bookman, Century Schoolbook, Comic Sans MS, Courier New ve Garamond seçenekleri bulunur. Yazı Boyutu "Yazı Boyutu" yazının büyüklüğünün ayarlanması için kullanılır. Yazı boyutu olarak 2-72 punto değerlerinden biri olarak seçilebilir. 2013

29 Stil "Stil" yazının stil seçeneklerinin ayarlanması için kullanılır. "Kalın" ve "Yatık" olmak üzere 2 seçenek bulunur. Yazının kalın ve/veya yatık olması isteniyorsa kutunun işaretlenmesi gerekir. Örnek "Örnek" belirlenen yazı tipinin ve diğer ayarlamaların nasıl bir görünüme sahip olduğunu gösterir. 2013

30 Alt Tip Katman yöneticisinde alt tipten katman ile ilgili çeşitli tematik haritalar üretilir. Web Client'ta 3 şekilde tematik harita yapılabilmektedir; Kodlanmış Alanlar, Tekil Değer ve Aralık Değer Tematik Harita. Uygulama üzerinde katman yöneticisinden veya menüdeki butondan tematik harita üretilir. Katman yöneticisinden "Alt Tip" tıklanarak tematik harita yapılır. Alt tip "Tematik Stil", "Veri", "Renk" ve "Sembol" ana bölümlerinden oluşur. 2013

31 Tematik Stil "Kodlanmış Alanlar Tematik", "Tekil Değer Tematik", "Aralık Değer Tematik" ve "Alt Tip Temizle" bölümlerinden oluşur. Veri "Katman", "Alan" ve "Ton" bölümlerinden oluşur. Renk "Veri" ve "Sembol" ana bölümlerinden oluşur. 2013

32 Kodlanmış Alanlar Tematik Kodlanmış alanlar tematik haritası seçilen katman içindeki kodlanmış alanlara göre analiz yaparak tematik harita üretir. Kodlanmış alanlar tematik harita oluşturmak için, "Alt Tip"ten, "Kodlanmış Alanlar Tematik" seçilir. Tematik Stil "Kodlanmış Alanlar Tematik", "Tekil Değer Tematik", "Aralık Değer Tematik" ve "Alt Tip Temizle" bölümlerinden oluşur. 2013

33 Veri "Katman", "Alan" ve "Ton" bölümlerinden oluşur. Bu bölümden alttip'in oluşturulacağı "Katman", "Alan" ve "Ton" bölümünden renk tonu seçilir. İstenirse renk tonundaki renk sırası "Ters Çevir" kutucuğu işaretlenerek değiştirilebilir. Renk "Veri" ve "Sembol" bölümleri bulunur. Bu bölümden katman içindeki alanda bulunan veriler eklenebilir veya verilerin özellikleri değiştirilebilir. "Yenile" denilerek "Veri" bölümündeki seçilen alana ait verilerin aşağı kısma gelmesi sağlanır. Seçilen "Katman" ve "Alan"a göre içindeki değişkenler sıralanır. Değişkenlerin üzerine tıklanarak seçim yapılır. Bütün değişkenler seçilmek isteniyorsa sağ taraftaki "Tümünü Seç" tıklanarak hepsi seçilir. "Veri" alanındaki tercihler iptal edilmek isteniyorsa "Seçimi Kaldır" tıklanır. "Veri" kısmından tematik haritada kullanılacak olan veriler seçilir ve "Sınıflandır" tıklanır. Aşağıdaki ''Değer'' kısmında veri, ''Adet'' kısmında ise bu verinin sayısı yazılıdır. Bu işlemlerden sonra "Kaydet" butonu ile seçilen renk tonlarına göre ekrana tematik haritayı gelir. Her bir veri türü üstüne tıklanarak "Sembol" kısmından özelleşmiş işlemler yapılabilir. Kapalı Alan "Çizgi" ve "Dolgu" seçenekleri bulunur. Bu bölümden katman içindeki alanda bulunan verilerin "Renk" ve "Kalınlık" özellikleri değiştirilerek tonlamalardan farklı tematik haritalar üretilebilir. Verinin üstüne tıklanarak seçilir. Nesnenin çizgi ve dolgu rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Eğer çizgi veya dolgu kullanılmak istenmiyorsa yanlarındaki kutuların işaretleri kaldırılır. Renk skalasının yanındaki "Saydamlık çubuğu" sağa ve sola doğru kaydırılarak nesnelerin çizim ekranında saydamlaşması ve opaklaşması ayarlanır. "Kaydet" butonuna tıklanır ve yapılan işlemler çizim ekranında görüntülenir. Etiket "Etiket" kısmı; "Yazı Özellikleri" ve "Hizalama" bölümlerinden oluşur. 2013

34 Etiket Katman etiket ifadesi; katman içindeki nesnelerin, seçilen veri alanlarına göre etiketlerinin ekrana gelerek görüntülenmesini sağlar. Tematik harita içindeki veri alanlarından herbiri için özel etiket ifadesi sembolü ayarlanır. Etiket ifadelerinin çizim ekranında görüntülenmesi için öncelikle katman yöneticisinden etiket butonu aktif hale getirilir. Etiket ifadelerinin yazı formatı, yazı boyutu, rengi gibi özellikleri bu kısımdan değiştirebilir. Etiket "Yazı Özellikleri" ve "Hizalama" bölümlerinden oluşur. Tematik harita içindeki veri alanlarından herbiri için özel etiket ifadesi sembolü bu bölüme tıklanarak ayarlanır. 2013

35 Yazı Özellikleri Etiket ifadelerinin yazı formatı, yazı boyutu, rengi gibi özellikleri bu kısımdan değiştirebilir. "Yazı Tipi" kısmındaki üç nokta "..." butonuna tıklandığında aşağı kısma yazı fontları ve ayarları penceresi gelir. Buradan istenen ayarlamalar yapıldıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanır. "Örnek" kısmından yazının görünümü görüntülenebilir. Yazının rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. "Saydamlık çubuğu" sağa ve sola doğru kaydırılarak nesnelerin çizim ekranında saydamlaşması ve opaklaşması ayarlanır. Hizalama "Hizalama" kısmından, yazı etiketlerinin ekran üzerinde nerede konumlanacağı ayarlanır. 2013

36 Tekil Değer Tematik Tekil değer tematik harita, katman içindeki özgün değerlere göre tematik harita üretilmesini sağlar. Tekil değer tematik harita oluşturmak için, "Alt Tip"ten, "Tekil Değer Tematik" seçilir. Tematik Stil "Kodlanmış Alanlar Tematik", "Tekil Değer Tematik", "Aralık Değer Tematik" ve "Alt Tip Temizle" bölümlerinden oluşur. 2013

37 Veri "Katman", "Alan" ve "Ton" bölümlerinden oluşur. Alttip'in yapılacağı "Katman" ve "Alan" seçilir. "Ton" bölümünden renk tonu seçilir. İstenirse renk tonundaki renk sırası "Ters Çevir" kutucuğu işaretlenerek değiştirilebilir. Renk "Veri" ve "Sembol" bölümleri bulunur. Bu bölümden katman içindeki alanda bulunan veriler eklenebilir veya verilerin özellikleri değiştirilebilir. "Yenile" denilerek "Veri" bölümündeki seçilen alana ait verilerin aşağı kısma gelmesi sağlanır. Seçilen "Katman" ve "Alan"a göre içindeki değişkenler sıralanır. Değişkenlerin üzerine tıklanarak seçim yapılır. Bütün değişkenler seçilmek isteniyorsa sağ taraftaki "Tümünü Seç" tıklanarak hepsi seçilir. "Veri" alanındaki tercihler iptal edilmek isteniyorsa "Seçimi Kaldır" tıklanır. "Veri" kısmından tematik haritada kullanılacak olan veriler seçilir ve "Sınıflandır" tıklanır. Aşağıdaki ''Değer'' kısmında veri, ''Adet'' kısmında ise bu verinin sayısı yazılıdır. Bu işlemlerden sonra "Kaydet" butonu ile seçilen renk tonlarına göre ekrana tematik haritayı gelir. Her bir veri türü üstüne tıklanarak "Sembol" kısmından özelleşmiş işlemler yapılabilir. Kapalı Alan "Çizgi" ve "Dolgu" seçenekleri bulunur. Bu bölümden katman içindeki alanda bulunan verilerin "Renk" ve "Kalınlık" özellikleri değiştirilerek tonlamalardan farklı tematik haritalar üretilebilir. Verinin üstüne tıklanarak seçilir. Nesnenin çizgi ve dolgu rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Eğer çizgi veya dolgu kullanılmak istenmiyorsa yanlarındaki kutuların işaretleri kaldırılır. Renk skalasının yanındaki "Saydamlık çubuğu" sağa ve sola doğru kaydırılarak nesnelerin çizim ekranında saydamlaşması ve opaklaşması ayarlanır. "Kaydet" butonuna tıklanır ve yapılan işlemler çizim ekranında görüntülenir. Etiket "Etiket" kısmı; "Yazı Özellikleri" ve "Hizalama" bölümlerinden oluşur. 2013

38 Aralık Değer Tematik Aralık değer tematik harita, katman içindeki öznitelik alanlarında bulunan sayısal veriler ile belirli metodlara göre aralıklar oluşturarak tematik harita üretir. Aralık değer tematik haritası oluşturmak için "Alt Tip"ten "Aralık Değer Tematik" seçilir. Tematik Stil "Kodlanmış Alanlar Tematik", "Tekil Değer Tematik", "Aralık Değer Tematik" ve "Alt Tip Temizle" bölümlerinden oluşur. 2013

39 Veri "Katman", "Alan" ve "Ton" bölümlerinden oluşur. Alttip'in yapılacağı "Katman" ve "Alan" seçilir. "Ton" bölümünden renk tonu seçilir. İstenirse renk tonundaki renk sırası "Ters Çevir" kutucuğu işaretlenerek değiştirilebilir. Renk "Veri" ve "Sembol" bölümleri bulunur. "Yenile" denildiğinde "Veri" bölümünde "Katman"ı ve "Alan"ı seçilen değişkenlerin minimum ve maksimum değerleri gelir. ''Sınıflandır'' butonuna tıklandığında aşağıdaki ''Değer'' kısmında veri, ''Adet'' kısmında ise bu verinin sayısı gelir. Bu işlemlerden sonra kaydetme işlemi yapılırsa program, seçilen renk tonlarına göre ekrana tematik haritayı getirir. Her bir veri türü seçilerek aşağı kısımdan özelleşmiş işlemler yapılabilir. Kapalı Alan "Çizgi" ve "Dolgu" seçenekleri bulunur. Bu bölümden katman içindeki alanda bulunan verilerin "Renk" ve "Kalınlık" özellikleri değiştirilerek tonlamalardan farklı tematik haritalar üretilebilir. Verinin üstüne tıklanarak seçilir. Nesnenin çizgi ve dolgu rengi RGB kodlarına göre renk skalasından belirlenir. Eğer çizgi veya dolgu kullanılmak istenmiyorsa yanlarındaki kutuların işaretleri kaldırılır. Renk skalasının yanındaki "Saydamlık çubuğu" sağa ve sola doğru kaydırılarak nesnelerin çizim ekranında saydamlaşması ve opaklaşması ayarlanır. "Kaydet" butonuna tıklanır ve yapılan işlemler çizim ekranında görüntülenir. Etiket "Etiket" kısmı; "Yazı Özellikleri" ve "Hizalama" bölümlerinden oluşur. 2013

40 Alt Tip Temizle Çizim ekranından tematik haritayı kaldırmak için "Alt Tip Temizle" aracı kullanılır. Alt Tip ile oluşturulan harita temizlenerek, tematik harita kaldırılır. Böylece yeni tematik harita oluşturulabilir. Tematik haritayı temizlemek için Alt Tip'ten ''Alt Tip Temizle'' seçilir. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Tematik Stil 2013

41 "Kodlanmış Alanlar Tematik", "Tekil Değer Tematik", "Aralık Değer Tematik" ve "Alt Tip Temizle" bölümlerinden oluşur. Temizle "Katman" adı ve "Tanım" yazılıdır. 2013

42 Filtre Filtreleme işlemi, katman içinde, gerekli sorgulama işlemleri yaparak istenilen bilgiye ulaşılmasını sağlar. Katman içindeki nesneler için çeşitli koşullar belirlenerek görüntülenen nesne sayısı özelleştirilebilir. Öznitelik ile Filtrele Öznitelik ile filtrele bölümünde "Veri alanları, Sorgu Operatörü ve Veri Değerleri" kısımları bulunur. Bu kısımlardan seçim işlemi ile gerekli sorgu yazılabilir. Veri Alanları: Katmana ait öznitelik bilgilerindeki alanlar bulunur. Sorgu Operatörü: Sorgu operatöründeki araçlar kullanılarak sorgulanmak istenen ifade yazılır. Veri Değerleri: Öznitelik alanlarından biri seçilip ''Getir''e tıklandığında özniteliğin içindeki değerler burada sıralanır. Ayrıca değerler getirildikten sonra aranmak istenen değere "Git" kutusuna yazılarak kolayca ulaşılır. 2013

43 Herhangi bir değerin üzerine çift tıklandığında değer, sorgu metin penceresine gelir. Sorgu metin penceresinde istenen sorgu ifadesi yazılıp, düzenlenerek katman üzerinde filtreleme işlemi yapılır. Sorgulama operatörleri hakkında daha fazla bilgi edinin Sorgu Metin Penceresi Sorgu yazıldıktan sonra sağ üst köşedeki "Kaydet" butonuna tıklanıp kaydedilir. Istenen filtre işlemi ekranda görüntülenir. Filtre işlemi kaldırılmak isteniyorsa sorgu kısmındaki ifadeler silinip kaydedilir. Böylece katman, çizim ekranına filtresiz olarak gelir. 2013

44 Menü Çubuğu Menü çubuğu ekranın üst kısmında bulunur. Ana modüller burada başlıklar halinde bulunur. Ayrıca kurum için özel oluşturulan modüller menü çubuğuna eklenerek kullanılır. Modüllerin üzerine fare ile tıklandığında menü çubuğu aşağı doğru açılır ve menü içindeki butonlar görüntülenir. "Menü Çubuğu"ndaki butonuna tıklandığında menüler sembol görünümüne geçer. Sembol görünümünde üstlerine gelindiğinde fonksiyonun ismi yazar. Ana modüller aşağıda listelenmiştir: Anasayfa Harita Görünüm Seçim Düzenle Çizim Araçlar Hesap Kullanıcı Menüsü 2013

45 Nesne Gezgini Nesne gezgini; çalışma sayfasında belirli bir geometriye sahip objelerin öznitelik bilgilerini, geometrilerini, koordinat değerlerini, katmanlar arası ilişkilerini ve ekli medyaları (fotoğraf vb.) gösterir ve düzenlenmesini sağlar. Bilgi Alma ve Öznitelik Güncelleme Harita ekranı üzerindeki katman veya katmanlardan "Bilgi" butonu kullanılarak bilgi alınabilir, kişi yetkileri dikkate alınarak bilgiler üzerinde güncelleme yapılabilir. Nesne seçim alanında "Yeni Seçim" ve "Seçime Ekle" isimli iki mod bulunur. Eğer yeni seçim işaretli ise harita ekranından her nesne seçiminde nesne seçim alanı temizlenir ve yeni seçilen nesne ile ilgili bilgiler gelir. Seçime ekle metodu işaretli ise haritadan her yeni seçilen nesne, nesne seçim alanına eklenerek gelir. Nesne seçim alanında "Aktif katman", "En üst katman", "Seçilebilir katmanlar", "Görünür katmanlar" ve "Tüm katmanlar" gibi filtreler bulunur. Bilgi almak için seçilen nesnelere bu filtreler uygulanabilir. Nesne seçim alanına gelen tüm nesneler çoklu olarak seçilebilir ve seçilen nesnelerin öznitelikleri toplu bir şekilde güncellenebilir. Seçilen alandaki tüm katmanlara ait nesneler katmanlarına göre gruplanarak nesne seçim alanına eklenir. Harita üzerinde seçili olan nesneler nesne seçim alanında toplu bir şekilde gösterilebilir. Nesne gezgini alanında geometri bölümünden nesnenin koordinat noktaları düzenlenebilir. Bu kapsamda nesneye koordinat noktası eklenebilir, düzenlenebilir ve silinebilir. Nesnenin özniteliklerinin düzenlemesi/görüntülenmesi sırasında, domain tanımları el ile girilmez, açılır liste ile seçtirilir. Öznitelik bilgilerinde tip; rakam, tarih, ondalıklı sayı, yazı biçiminde girilebilir; veri girişlerinde veri kontrolü yapılarak kullanıcı uyarılır. Herhangi bir grafik nesneye bir döküman (jpeg, doc, pdf, dwg, video görüntüsü vb.) ilişkilendirilebilir. Sistemde, herhangi bir adresteki dokümanlar (file sistem, ftp, internet vb.) grafik nesneleri ile ilişkilendirilebilir. Nesne-doküman ilişkilendirme kuralları yönetici kullanıcı tarafından yapılabilir. Açılan Nesne Gezgini penceresi, farenin sol tuşu yardımıyla ekranın sağ kısmına sürüklenerek sabitlenebilir veya buradan ayrılabilir. Nesne gezgini penceresi, kenarlarından çekilerek yeniden boyutlandırılabilir. 2013

46 2013

47 Nesne Gezgini Penceresi Nesne gezgini; çalışma sayfasında belirli bir geometriye sahip objelerin öznitelik bilgilerini, geometrilerini, koordinat değerlerini, katmanlar arası ilişkilerini ve ekli medyaları (fotoğraf vb.) gösterir ve düzenlenmesini sağlar. Nesne Gezginini aktifleştirmek için Araç Çubuğundaki "Bilgi" ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" butonuna tıklanır. Daha sonra ekrandan bir nesne seçilir ve nesne gezgini penceresi açılır. Seçime Ekleme Metodu "Seçime Ekleme Metodu" çizim ekranı üzerinde bilgisi görüntülenmek istenen nesnelerin hangi moda göre seçileceği buradan belirlemek için kullanılır. Katman Seçimi "Katman Seçimi" seçim yapılacak katmanı belirlemek için kullanılır. Nesne Listesi "Nesne Listesi" nesne gezginine eklenen nesnelerin sıralandığı alandır. Nesne listesinden herhangi bir nesne seçilip sağ tıklandığında açılan listeden seçim ile ilgili işlemler yapılabilir. (Seçilmiş Nesne İşlemleri) Alfabetik Sıralama "Alfabetik Sıralama" seçili nesnelerin özellik tanım başlıklarını alfabetik olarak sıralamak için kullanılır. 2013

48 Kategori Görünümü kullanılır. "Kategori Görünümü" seçili nesnenin özellik tanım alanlarını kategorik olarak sıralamak için Ön Tanımlı Sıralama "Ön Tanımlı Sıralama" seçili nesnelerin özellik tanım başlıklarını varsayılan öncelikle sıralamak için kullanılır. Yenile "Yenile" nesne özelliklerini varsayılan değerleri için yenilemek için kullanılır. İlişkisel Görünüm "İlişkisel Görünüm" nesnenin öznitelik bilgilerinde ilişkisel alanları sıralamak için kullanılır. Buton yeşil iken seçili nesnenin özellikleri ilişkisel olarak sıralanır. Kırmızı iken buton aktif değildir. Kaydet "Kaydet" seçili nesnelerin bilgilerinde yapılan değişiklikleri kaydetmek için kullanılır. Öznitelikler "Öznitelikler" kısmında nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili bilgiler bulunur. Öznitelik bilgilerinde tip; rakam, tarih, ondalıklı sayı, yazı biçiminde girilebilir, veri girişlerinde veri kontrolü yapılarak kullanıcı uyarılır. 2013

49 Geometri "Geometri" kısmında nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili koordinat noktaları ve değerleri bulunur. Seçili nesnelerin geometri bilgisine ulaşılabilir ve geometri bilgisi düzenlenebilir. İlişki "İlişki" kısmında nesne gezgininde seçili nesne ile diğer katmandaki verilerin birbirleriyle ilişkilendirilmesi yapılır. Katmanlar arası bağlantı kurularak, birbirinden kopuk ve bağlantısız veriler olmaması sağlanır. Seçili nesnenin diğer katmanlar ve sözel tablolar ile ilişkisini gösterir. Medya "Medya" kısmında nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili ekler bulunur. Bu kısımdan nesne ile ilgili fotoğraflar, tapu kayıtları, vergi beyannamesi gibi taranmış belgeler yüklenebilir. 2013

50 Seçime Ekleme Metodu Nesne gezgininde Yeni Seçim ve Seçime Ekle isimli iki mod bulunur. Çizim ekranı üzerinde bilgisi görüntülenmek istenen nesnelerin hangi moda göre seçileceği buradan belirlenir. Seçime Ekle "Seçime Ekle" çizim ekranında mevcutta bulunan seçili nesnelere ekleyerek nesne gezginine getirir. Nesne gezgini listesinde bulunan nesnelere ekleyerek nesneleri listeler. Yeni Seçim "Yeni Seçim" çizim ekranı üzerinde yapılan seçimi her seferinde yenileyerek nesne gezginine getirir. Nesne gezgini listesi yenilerek nesneleri listeler. 2013

51 Katman Seçimi Nesne gezgininde "Aktif Katmanda Seçim", "En Üst Katmanda Seçim", "Seçilebilir Katmanlarda Seçim", "Görünür Katmanlarda Seçim" ve Tüm Katmanlarda Seçim ile çizim ekranı üzerinde bilgisi görüntülenmek istenen nesnelerin hangi katmana göre seçileceği belirlenir. Çoklu katman içeren haritalarda çalışırken bilgi almak için seçilen nesnelere bu filtreler uygulanabilir. Aktif Katmanda Seçim "Aktif Katmanda Seçim" çizim ekranındaki aktif katmandaki nesneleri seçerek nesne gezginine getirir. En Üst Katmanda Seçim "En Üst Katmanda Seçim" katman yöneticisindeki sıralamada en üst sırada bulunan katmandaki nesneleri seçerek nesne gezginine getirir. Seçilebilir Katmanlarda Seçim "Seçilebilir Katmanda Seçim" katman yöneticisinde seçilebilir olan katmanlardaki nesneleri seçerek nesne gezginine getirir. Görünür Katmanlarda Seçim "Görünür Katmanda Seçim" katman yöneticisinde görünür olan katmanlardaki nesneleri seçerek nesne gezginine getirir. Tüm Katmanlarda Seçim "Tüm Katmanlarda Seçim" katman yöneticisinde bulunan seçilebilir bütün katmanlardaki nesneleri seçerek nesne gezginine getirir. 2013

52 Seçilmiş Nesne İşlemleri Nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili işlemler yapılabilir. Seçim listesinden bir nesne seçilip, sağ tıklandığında "Yaklaş", "Ortala", "Listeden Kaldır", "Seçimi Sil", "Tümünü Seç" ve "Seçimi İptal Et" seçenekleri sıralanır. Seçili Nesnelere Yaklaş "Seçili Nesnelere Yaklaş" nesne gezginindeki listeden seçili nesneye çizim ekranında yaklaşır. Seçili Nesneleri Ortala "Seçili Nesneleri Ortala" nesne gezginindeki listeden seçili nesne çizim ekranında ortalanarak görüntülenir. Listeden Kaldır "Listeden Kaldır" nesne gezginindeki listeden seçili nesneyi kaldırır. Seçimi Sil "Seçimi Sil" nesne gezgininde seçilmiş nesneyi siler. Tümünü Seç "Tümünü Seç" nesne gezginindeki listeden hangi katmanda işlem yapılıyorsa o katmanda listelenen bütün nesneleri seçer. Nesne gezgininde listelenmiş tüm nesneleri seçer. Seçimi İptal Et "Seçimi İptal Et" nesne gezginindeki seçim işlemini iptal eder. 2013

53 Nesne Listesi Nesne listesi nesne gezginine eklenen nesnelerin sıralandığı alandır. Seçilen alandaki tüm katmanlara ait nesneler katmanlarına göre gruplanarak bilgi ekranına eklenir. Listede yer alan nesneler çoklu olarak seçilebilir ve seçilen nesnelerin öznitelikleri toplu bir şekilde güncellenebilir. Harita üzerinde seçili olan nesneler bilgi ekranında toplu halde gösterilebilir. Nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili "Yaklaş", "Ortala", "Listeden Kaldır", "Seçimi Sil", "Tümünü Seç" ve "Seçimi İptal Et" işlemleri yapılabilir. 2013

54 Öznitelikler "Öznitelikler" kısmında nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili bilgiler bulunur. Öznitelik bilgilerinde tip; rakam, tarih, ondalıklı sayı, yazı biçiminde girilebilir, veri girişlerinde veri kontrolü yapılarak kullanıcı uyarılır. Nesnenin düzenlenebilir, aktif öznitelik alanları koyu renkte, düzenlenemez alanları ise açık renkte bulunur. Alan kısmına tıklanarak değer girilir. Üst menüde bulunan "Kaydet" butonu ile yapılan değişiklik işlemi kaydedilir. "Yenile" butonu ile yapılan değişiklik görülür. "Öznitelikler" kısmında "Öznitelikler, Domain Alanlar, Anahtar Alanlar, Geometri ve İlişkisel Alanlar" başlıkları bulunur. Öznitelikler; nesnenin tanımlanmış alanlarının bulunduğu alandır. Öznitelik bilgilerinde tip; rakam, tarih, ondalıklı sayı, yazı biçiminde girilebilir, veri girişlerinde veri kontrolü yapılarak kullanıcı uyarılır. Domain Alanlar; nesne için özel olarak kodlanmış alanları içerir. Bu alanlar değiştirilemez, sadece görüntülenir. Anahtar Alanlar; nesne oluşturulurken her nesne için farklı olarak verilen eşşiz değerler bulunur. Nesnenin featureid ve globalid'si bulunur. Nesne oluşturulurken bu değerler otomatik olarak atanır ve değiştirilemez, sadece görüntülenir. Geometri; nesneye ait koordinat noktaları ile nesnenin uzunluk veya alan değerleri bulunur. Bu değerler nesne çizilirken belirlenir ve öznitelikler alanından değiştirilemez, sadece görüntülenir. İlişkisel Alanlar; nesne ile diğer katmandaki nesnelerin birbirleriyle ilişkileri oluşturulmak için kullanılır. Bu alandan seçilen nesne için oluşturulan ilişki "İlişki" kısmına tıklanarak görüntülenir. 2013

55 Alfabetik Sıralama "Alfabetik Sıralama" seçili nesnelerin özellik tanım başlıklarını alfabetik olarak sıralamak için kullanılır. Kategori Görünümü "Kategori Görünümü" seçili nesnenin özellik tanım alanlarını kategorik olarak sıralamak için kullanılır. Ön Tanımlı Sıralama "Ön Tanımlı Sıralama" seçili nesnelerin özellik tanım başlıklarını varsayılan öncelikle sıralamak için kullanılır. Yenile "Yenile" nesne özelliklerini varsayılan değerleri için yenilemek için kullanılır. İlişkisel Görünüm "İlişkisel Görünüm" nesnenin öznitelik bilgilerinde ilişkisel alanları sıralamak için kullanılır. 2013

56 Buton yeşil iken seçili nesnenin özellikleri ilişkisel olarak sıralanır. Kırmızı iken buton aktif değildir. Kaydet "Kaydet" seçili nesnelerin bilgilerinde yapılan değişiklikleri kaydetmek için kullanılır. 2013

57 Geometri "Geometri" kısmında nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili koordinat noktaları ve değerleri bulunur. Seçim listesinden bir nesne seçilip, koordinat düzenleme işlemleri yapılabilir ve alan, uzunluk değerleri görüntülenebilir. Nesne Geometrisinin Koordinatları "Koordinatlar" kısmında listeden seçilen nesnenin koordinat noktaları bulunur. Koordinat noktaları görüntülenebilir ve düzenlenebilir. X, Y noktalarına tıklanarak düzenlenir, sol üst köşedeki "Kaydet" butonu ile kaydedilir. Geometrik Bilgi "Bilgi" kısmında listeden seçilen nesnenin "Alan" ve "Uzunluk" değerleri ile "Merkez", "Sol-Alt", "Sağ-Üst" noktalarının koordinat bilgileri bulunur. 2013

58 2013

59 İlişki "İlişki" kısmından nesne gezgininde seçili nesne ile diğer katmandaki verilerin birbirleriyle ilişkileri görüntülenir. Katmanlar arası bağlantı kurularak, birbirinden kopuk ve bağlantısız veriler olmaması sağlanır. İlişkiler "Öznitelik" kısmından "İlişkisel Alanlar"dan kurulur. Örneğin, numarataj katmanındaki nesneler ile bina katmanındaki nesnelerin ilişkileri kurularak binada oturan kişilerin bilgilerine ulaşılması sağlanır. Nesneye Git "Git" çizim ekranına seçili satıra ait nesneyi getirir. Nesneyi İşaretle 2013 "İşaretle" çizim ekranında seçili satıra ait nesneyi işaretler.

60 Medya "Medya" kısmından nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili ekler bulunur. Bu kısımdan nesne ile ilgili fotoğraflar, tapu kayıtları, vergi beyannamesi gibi taranmış belgeler yüklenebilir. Katalog Seçimi "Katalog Seç" eklenecek belgelerin türünün belirlendiği kısımdır. Bu alandaki kataloglar arasından seçim yapılarak eklenecek belgenin türü belirlenir. Diyalog kutusuna istenen alanlar eklenebilir, silinebilir. Medya Ekleme/Silme "Resim Ekle" butonu nesneye dosya eklenmesi için kullanılır. Butona tıklanıp, yüklenecek dosyanın dosya konumu belirlenir. Tamam tıklanarak dosya yüklenir. "Sil" butonu nesneye eklenen bir dosyanın silinmesi için kullanılır. İlgili dosya seçilerek butona tıklanır ve silinir. Resimleri Görme Yüklenen belgeler "Önceki" ve "Sonraki" butonları ile görüntülenebilir. Butonlar üstüne tıklanıldıktan sonra üst kısma belgenin önizlemesi gelir. 2013

61 Arama Çubuğu Arama çubuğu FTS (Full Text Search) teknolojisi kullanılarak kişi, direki durak, adres, köprü, kavşak ve trafik işaret aramaları gerçekleştirmek için kullanılır. Örneğin İstanbul da yaşayan bir kişinin adı girilerek adres bilgilerine ulaşılması ve harita üzerinde konuma gidilerek gösterilebilir. Aynı şekilde direk numarası girilerek o direğin konumunun harita üzerinde gösterilmesi sağlanır. Menü çubuğunun altında Çubuğu" aşağı doğru açılır. işareti bulunur. İşaretin üstüne fare ile gelindiğinde ekrana "Arama Arama çubuğunun sol kısmındaki trafik, adres, direk, durak, köprü, kişi vb. seçeneklerinden arama yapılmak istenen başlık seçilir. Arama çubuğunda "Ara..." yazan kısımdan aranacak olan kelime girilir. Arama sonuçları listelenmek istendiğinde anahtar kelimenin sağındaki oka tıklanır. Bulunan bütün sonuçlar aşağı kısma listenelerek gelir. Sonucun sağ tarafındaki 2013 butonuna tıklanıldığında arama sonucu harita üzerinde gösterilir.

62 Araç Çubuğu Web Client ta, araç çubuğu sık kullanılan butonların bulunduğu kısımdır. Ana ekranın, en alt kısmında ortada bulunmaktadır. Butonların üstlerine fare işaretçisi ile gelindiğinde, fare işaretçisi el işaretine döner ve fonksiyonun adı butonun üstünde yazar. Kaydır (Alt + W) "Kaydır" çizim ekranında bulunan harita üzerinde gezinme işlemi için kullanılır. Butonun üstüne tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür. Çizim ekranı üzerinde bir yere tıklanıp fare imleci ile sürüklenirse, ekranda kaydırma işlemi yapılır. Yaklaş (Alt + Q) "Yaklaş" çizim ekranında bulunan harita üzerinde belirli bir yere yaklaşmak için kullanılır. Butonun üstüne tıklanıldığında fare imleci, büyüteç sembolüne saydam bir pencere ile seçilen alana yaklaşılır. dönüşür. Çizim ekranına çizilen Tüm Haritayı Gör (Alt + R) "Tüm Haritayı Gör" çalışma içerisindeki bütün haritanın ve/veya çizim katmanlarnın çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Herhangi bir ölçekte "Tüm Haritayı Gör"e tıklanıldığında haritanın ve/veya çizim katman(lar)ının tümü görüntülenir. Bilgi "Bilgi" çizim ekranı üzerindeki nesneler ile ilgili bilgilerin görüntülenmesi ve düzenlenmesi için kullanılır. Buton tıklanıldıktan sonra çizim ekranı üzerinde seçilen nesne ile ilgili bilgiler "Nesne Gezgini" penceresi ile görüntülenir. Seç 2013

63 "Seç" çizim ekranı üzerindeki nesnelerin seçim işlemleri için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Seçim işlemi, tıklanan yerdeki bütün katmanlar (katman yöneticisindeki seç butonu aktif olanlarda) üzerinde yapılır. Seçilen nesne(ler) ekranda işaretlenerek gösterilir. Aktif Katmanda Seçim "Aktif Katmanda Seç" çizim ekranı üzerinde, aktif katmandaki nesnelerin seçim işlemi için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Seçim işlemi, tıklanan yerdeki aktif katman üzerinde yapılır. Aktif katman haricindeki katmanlardaki nesne(ler) üzerinde seçim işlemi yapılmaz. Seçim yapıldıktan sonra seçilen nesne(ler) ekranda işaretlenerek gösterilir. Seçimi Kaldır "Seçimi Kaldır" çizim ekranı üzerinde seçim işlemi var ise seçili nesneleri kaldırmak için kullanılır. Butonun kullanılması için ekranda herhangi bir nesnenin seçili olması gereklidir. Çizim ekranı üzerinde seçim işlemi ile ekranda işaretlenen nesneler, "Seçimden Kaldır" ile eski haline döner. Koordinat Göster "Koordinat Göster" harita üzerinde tıklanan noktanın koordinat noktalarının görüntülenmesi için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür. Çizim ekranındaki haritada herhangi bir noktaya tıklandıktan sonra çıkan "Koordinat Göster" penceresinde koordinat noktaları (X, Y noktaları) görüntülenir. Ölç "Uzunluk Ölç" harita üzerinde seçilen iki nokta arasındaki mesafenin ölçülmesi için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür. Ölçülmek istenen noktalar sırasıyla tıklanır. İşlem yapılırken iki nokta arasındaki mesafe ekranda yazar. Farenin sağ tuşu ile işlem sonlandırıldığında toplam uzunluk değerini gösteren bilgi penceresi ekranda açılır. NOT: Ölçüm yaparken çizgi rengini değiştirmek için ekranın sağ alt köşesindeki renk paleti kullanılır. Hızlı Arama "Hızlı Arama" katman içinde tanımlı olan öznitelik alanlarından herhangi bir anahtar kelime girilerek veri aranmasını sağlar. Butona tıklandığında "Hızlı Arama" penceresi açılır. Hızlı arama penceresinde "Katman", "Öznitelik" ve "Aranan" bölümleri bulunur. Sorgu yapılmak istenen "Katman", bu katmana ait "Öznitelik" ve "Aranan" değer bilgileri girilir. Aranan değer elle yazılabileceği gibi tıklanarak da gelen listeden seçilebilir. İstenirse 2013 butonuna a tıklanarak aranan değer boş geçilerek katmanın

64 ilgili öznitelik alanındaki bütün verilerin taranması sağlanır. Böylece o katmana ait belirlenen özniteliklerin tüm değer aralıkları listelenir. İşlem bitirildikten sonra "Tamam" butonuna tıklanır. Aranan sonuçlar "Sonuç Tarayıcısı"nda gösterilir. Aktif Katman "Aktif Katman" harita üzerinde çoklu katmanlar ile çalışırken, katman üzerinde işlem yapılması için aktif katmanın seçilmesi için kullanılır. "Aktif Katman" açılır kutusunun üstüne veya sağ taraftaki oka tıklanıldığında haritadaki katmanlar yukarı doğru açılır. Aktif yapılmak istenen katmanın üstüne tıklanarak seçilir. Aktif olan katmanın adı açılır kutuda yazar. Ölçek "Ölçek" çizim ekranında bulunan haritanın belirli bir ölçekte görüntülenmesi için kullanılır. Ölçek açılır kutusunun yanındaki oka tıklanıldığında yukarı doğru açılır ve standart belirlenen ölçekler (1/1000, 1/5000, 1/25000 vb.) gelir. Ölçek kısmından istenilen ölçek seçilerek haritanın ölçeklendirilmesi yapılabilir. Standart ölçekler dışında, ölçek kısmına tıklanarak el ile de istenilen ölçek yazılır. Ölçek yazıldıktan sonra "Enter" tuşuna basıldığında harita girilen ölçekte çizim ekranına gelir. Projeksiyon Sistemini Değiştirme "Projeksiyon Sistemi", harita üzerindeki katmanlar hangi koordinat sisteminde tanımlı olduğunu gösterir. Bu butondan istenilen projeksiyon dönüşümleri yapılır. 2013

65 Projeksiyon Sistemini Değiştir kısmına tıklanıldığında Projeksiyon Sistemleri penceresi ekranda açılılır. Projeksiyon Sistemleri penceresinin üst kısmında koordinat sistemleri sıralanmaktadır. Listeden istenen koordinat sistemi tıklanıp "Tamam"a basılarak yeni koordinat sistemi belirlenebilir. Seçilen koordinat sistemi araç çubuğunda koordinat sistemini değiştir kısmında yazar. Koordinat sistemlerinin sıralandığı kısmın altında kaç tane projeksiyon sisteminin sıralanması gerektiği seçilebilir. Listeli kutucuğun üstüne tıklandığında aşağı doğru açılan 10, 20, 30, 40, 50 seçeneklerinden biri seçildiğinde yukarıdaki kısma o kadar sonuç sıralanır. Toplamda sayfa sayısı sayfa numarasının yazdığı kutucuğun yanında yazılıdır. Yan taraflarındaki sayfa butonları sayesinde diğer sayfaya geçilebilir. 2013

66 Sırası ile sayfa butonları ilk sayfa, sayfadan bir önceki sayfa, sayfadan bir sonraki sayfa ve son sayfa şeklindedir. Sayfa butonlarının yanında, en sonda yenile butonu vardır. Yenile butonuna tıklandığında yukarıda sıralanan koordinat sistemleri yenilerek gelir. "Epsg" seçili iken metin kutusuna rakam girilerek projeksiyon sistemi araması yapılabilir "İsim" seçili iken metin kutusuna isim girilerek projeksiyon sistemi araması yapılabilir. Arama işlemi sonunda yukarıdaki kısma bulunan sonuçlar listelenir. Kullanılmak istenen koordinat sisteminin üstüne tıklanarak koordinat sistemi tanımlanır. Seçilen koordinat sistemi araç çubuğunda koordinat sistemini değiştir kısmında yazılıdır. Koordinat "Koordinat" kısmında, çizim ekranı üzerinde fare ile gezilen yerin anlık koordinat noktaları Y ve X cinsinden yazar. 2013

67 Çizim Ekranı MapCodex Web Client ta, çizim ekranı ana çizimin yapıldığı alandır. Çizim ekranı görüntüleme ve çizim işlemleri için çeşitli araçlar ve denetimleri içerir. Çizim ekranının varsayılan arka planı açık, koyu gri renk karelerden oluşmaktadır. Yeni bir harita penceresi oluşturulduğunda, arka plan beyaz renge dönüşmektedir. Böylece farklı renklerdeki nesnelerin görüntülenmesi için uygun hale gelmektedir. Çizim alanın üst kısmında menü çubuğu, en alt kısmında araç çubuğu, sol orta kısmında üstüne tıklanınca sağ tarafa doğru açılan katman yöneticisi, menü çubuğunun altında arama çubuğu bulunmaktadır. Üst kısmında bulunan menü çubuğundaki her bir menü ögesinin üstüne tıklandığında alt kısma doğru açılmalıdır. Menü çubuğunun sağ alt kısmında Yeni Harita penceresi oluşturmak üzere artı butonu bulunmaktadır. Çizim ekranının sağ üst köşesindeki "+" butonuna tıklanarak yeni harita oluşturulabilir. Oluşturulan haritanın adı sağ üst köşesinde haritanın adı yazar. Harita üzerine eklenen katmanlar; çizim nesneleri, haritalar çizim ekranı üzerinden görüntelenir, düzenlenir. 2013

68 Web Client'a Giriş Yapmak Kullanıcı uygulamayı kullanmak için kendisine verilen kullanıcı adı ve şifresiyle giriş yapmalıdır. Giriş yaptıktan sonra istenilen çizim, düzenleme işlemleri yaparak, yaptığı çalışmaları kaydedebilir. 1. Uygulamaya girildikten sonra ilk olarak "Giriş Yap" diyalog penceresi açılır. 2. Açılan diyalog penceresinden, kullanıcı kurum adını "Nod", kullanıcı adını "Kullanıcı Adı" ve kendisi için belirlenen şifresini "Şifre" kısmından girer. 3. "Giriş Yap" tıklanır. 4. Giriş yapıldıktan sonra "Anasayfa" ekranı gelir. NOT: "Giriş Yap" diyalog penceresinde "Beni Hatırla" seçildiğinde daha sonraki girişler için "Nod" ve "Kullanıcı Adı" bilgileri otomatik olarak doldurulur. 2013

69 Yeni Harita Oluşturmak Yeni bir çalışma dosyası oluşturmak için ilk aşama yeni harita oluşturmaktır. Yeni harita oluşturulduktan sonra, harita üzerine online harita ve katmanlar eklenebilir, görüntüleme, çizim ve düzenleme işlemleri yapılabilir. Veri ekleme hakkında daha fazla bilgi edinin Yeni Harita Nasıl Oluşturulur? Yeni bir çalışma dosyasına başlandığında ilk yapılması gereken yeni bir harita oluşturmaktır. Yeni harita 3 şekilde oluşturulabilir. Anasayfa ekranından yeni harita oluşturmak 1. Anasayfa ekranından Yeni Harita Oluştur tıklanır. 2. Açılan diyalog penceresine, oluşturulacak olan harita için bir ad yazılır. 3. Tamam tıklanır. Yeni harita oluşturmak 1. Harita menüsü altından Yeni Harita tıklanır. Harita > Yeni Harita 2. Açılan diyalog penceresine, oluşturulacak olan harita için bir ad yazılır. 3. Tamam tıklanır. Çizim ekranından yeni harita oluşturmak 1. Çizim ekranında, menü çubuğunun altında sağ üst köşede bulunan Yeni Harita tıklanır. 2. Açılan diyalog penceresine, oluşturulacak olan harita için bir ad yazılır. 3. Tamam tıklanır butonuna

70 Online Harita Eklemek Online harita, Google, Bing ve Open Street Servislerinden harita açılmasını sağlar. Kullanıcı, çalışmasında altlık olarak kullanmak istediği servisteki haritayı seçerek açabilir. Online harita katman yöneticisine ayrı bir katman olarak eklenir. Online Harita Nasıl Eklenir? Çalışmaya online harita 2 şekilde açılabilir. Anasayfa ekranından online harita açmak 1. Anasayfa ekranından Online Harita Aç tıklanır. 2. Açılan diyalog penceresinden, hangi servisten (Google, Bing ve Open Street) harita açılmak isteniyorsa, istenen servisin üstüne tıklanır. 3. Üstüne tıklanan serviste bulunan haritalar, servis adının alt kısmında açılır. 4. Harita servisindeki haritanın üstüne tıklanır ve harita açılır. Online harita açmak 1. Harita menüsü altından Online Harita Aç tıklanır. Harita > Online Harita Aç 2. Açılan diyalog penceresinden, hangi servisten (Google, Bing ve Open Street) harita açılmak isteniyorsa, istenen servisin üstüne tıklanır. 3. Üstüne tıklanan serviste bulunan haritalar, servis adının alt kısmında açılır. 4. Harita servisindeki haritanın üstüne tıklanır ve harita açılır. 2013

71 Haritayı Kaydetmek Çalışma dosyasını kaydetmek için harita menüsü altındaki Haritayı Kaydet kullanılır Harita menüsü altından Haritayı Kaydet tıklanır. Harita > Haritayı Kaydet Açılan diyalog penceresine, çalışma dosyasının adı yazılır. Tamam tıklanır. İşlem başarıyla gerçekleştikten sonra sağ üst köşede Harita Kaydedildi. Bilgisi çıkar. Kaydedilen çalışma dosyalarını açmak hakkında bilgi edinin 2013

72 Harita Dosyası Hakkında Kaydedilen haritalar anasayfada bulunur. Kullanıcının kaydettiği, kullanıcı ile paylaşılan, kullanıcının diğer kullanıcılar ile paylaştığı haritalara anasayfadan ulaşılır. Kullanıcının kaydettiği çalışma dosyaları 4 başlıkta anasayfa ekranında bulunur; - Tüm Haritalar Haritalarım Benimle Paylaşılanlar Paylaştıklarım Harita paylaşım işlemleri için daha fazla bilgi edinin 2013

73 Tüm Haritalar Kullanıcının oluşturup kaydettiği, kullanıcı ile paylaşılan ve kullanıcının diğer kullanıcılar ile paylaştığı haritaları içerir Anasayfa ekranından Tüm Haritalar tıklanır. Anasayfa > Tüm Haritalar. Tüm haritalar tıklandıktan sonra alt kısma kullanıcının kullanabileceği haritalar gelir. Haritanın üstüne tıklanarak çalışma dosyası açılır. 2013

74 Haritalarım Kullanıcının oluşturduğu ve diğer kullanıcılar ile paylaşmadığı haritaları içerir Anasayfa ekranından Haritalarım tıklanır. Anasayfa > Haritalarım. Haritalarım tıklandıktan sonra alt kısma kullanıcının oluşturduğu haritalar gelir. Haritanın üstüne tıklanarak çalışma dosyası açılır. 2013

75 Benimle Paylaşılanlar Kullanıcı ile paylaşılan haritaları içerir Anasayfa ekranından Benimle Paylaşılanlar tıklanır. Anasayfa > Benimle Paylaşılanlar. Benimle paylaşılanlar tıklandıktan sonra alt kısma kullanıcı ile paylaşılan haritalar gelir. Haritanın üstüne tıklanarak çalışma dosyası açılır. NOT: Kullanıcı ile paylaşılan haritaları silme yetkisi haritanın sahibine aittir. 2013

76 Paylaştıklarım Kullanıcının diğer kullanıcılar ile paylaştığı haritaları içerir Anasayfa ekranından Paylaştıklarım tıklanır. Anasayfa > Paylaştıklarım. Paylaştıklarım tıklandıktan sonra alt kısma kullanıcının diğer kullanıcılar ile paylaştığı haritalar gelir. Haritanın üstüne tıklanarak çalışma dosyası açılır. 2013

77 Harita İşlemleri Kullanıcı tarafından oluşturulup, kaydedilen haritalar anasayfada bulunur. Bu haritalar açılıp üzerinde çalışmaya devam edilebilir, diğer kullanıcılar ile paylaşılabilir, varsayılan olarak (uygulama açıldığında ilk açılacak harita) ayarlanabilir. Harita paylaşım işlemleri hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

78 Haritayı Açmak Kullanıcı tarafından harita iki farklı şekilde açılabilir. Çalışma sayfasının üzerine tıklanarak haritayı açmak 1. Anasayfa açılır. 2. Açılmak istenen haritanın orta kısmına tıklanır. 3. Seçilen harita çizim ekranında açılır. Varsayılan olarak seçilerek haritayı açmak 1. Anasayfa açılır. 2. Açılmak istenen haritanın alt orta kısmında bulunan"varsayılan Olarak Ayarla" butona tıklanır. 3. Butona tıklanıldıktan sonra haritanın orta kısmında sembolü belirir. 4. Ekranın sağ üst köşesinde "Çalışma Dosyası Varsayılan Yapıldı." yazısı çıkar. 5. Varsayılan olarak ayarlanan harita uygulamaya giriş yapıldıktan sonra otomatik olarak açılır. Varsayılan haritayı kaldırmak Anasayfa açılır. Varsayılan haritanın alt orta kısmında bulunan "Varsayılan Olarak Ayarla" butona tıklanır. Butona tıklanıldıktan sonra haritanın orta kısmında bulunan sembolü kaldırılır. Ekranın sağ üst köşesinde "Varsayılan Çalışma Dosyası Seçimi Kaldırıldı." yazısı çıkar. 2013

79 Haritanın Adını Değiştirmek Kullanıcının oluşturduğu haritanın adının değiştirilmesi için haritanın sol alt köşesindeki "Yeniden Adlandır" kullanılır. 1. Anasayfa açılır. 2. Harita adı değiştirilmek istenen haritanın sol alt köşesinde bulunan "Yeniden Adlandır" butonuna tıklanır. 3. Harita adının yazdığı metin kutusundan harita adı el ile girilerek yazılır. 4. Klavyenin "Enter" tuşuna basılarak harita yeniden adlandırılır. 5. Ekranın sağ üst köşesinde "Harita Kaydedildi." yazısı çıkar. NOT: Harita adının yazdığı kısma tıklanır. Aktif olan metin kutusuna harita adı el ile girilerek de harita adı değiştirilebilir. 2013

80 Haritayı Silmek Kullanıcının oluşturduğu haritanın silinmesi için haritanın sağ alt köşesindeki "Sil" kullanılır. 1. Anasayfa açılır Silinmek istenen haritanın sağ alt köşesinde bulunan "Sil" butonuna tıklanır. "Onayla" penceresi açılır. "Tamam" tıklanır. Ekranın sağ üst köşesinde "Çalışma Dosyası Silindi." yazısı çıkar. 2013

81 Harita Paylaşım İşlemleri Kaydedilen haritalar anasayfada bulunur. Kullanıcının kaydettiği, kullanıcı ile paylaşılan, kullanıcının diğer kullanıcılar ile paylaştığı haritalara anasayfadan ulaşılır. Kullanıcı kaydettiği haritaları diğer kullanıcılar ile paylaşabilir. Harita paylaşımı tek bir kullanıcı seçilerek yapılabildiği gibi, bütün bir grupla da aynı anda paylaşılabilir. Grup Seçerek Harita Paylaşmak hakkında daha fazla bilgi edinin Kullanıcı Seçerek Harita Paylaşmak hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

82 Grup Seçerek Harita Paylaşmak Kullanıcının oluşturduğu haritanın grup ile paylaştırılması için haritanın sol üst köşesindeki "Çalışma Paylaş" kullanılır Anasayfa açılır. Paylaşılacak olan haritanın sol üst köşesinde bulunan "Çalışma Paylaş" Butona tıklanıldıktan sonra "Çalışma Paylaş" penceresi açılır. "Grup Seç" tıklanır. Gruplar alt kısma listelenir. İlgili grup üstüne tıklanarak, seçilir. Birden çok grup seçilmek isteniyorsa "Ctrl+tık" ile bu işlem yapılır. "Tamam" butonuna tıklanır. "Bilgi" penceresi açılarak, paylaşım işlemi tamamlanır butonuna tıklanır.

83 Kullanıcı Seçerek Harita Paylaşmak Kullanıcının oluşturduğu haritanın kullanıcı ile paylaştırılması için haritanın sol üst köşesindeki "Çalışma Paylaş" kullanılır Anasayfa açılır. Paylaşılacak olan haritanın sol üst köşesinde bulunan "Çalışma Paylaş" Butona tıklanıldıktan sonra "Çalışma Paylaş" penceresi açılır. "Kullanıcı Seç" tıklanır. Kullanıcılar alt kısma listelenir. İlgili kullanıcı üstüne tıklanarak, seçilir. Birden çok kullanıcı seçilmek isteniyorsa "Ctrl+tık" ile bu işlem yapılır. "Tamam" butonuna tıklanır. "Bilgi" penceresi açılarak, paylaşım işlemi tamamlanır butonuna tıklanır.

84 Temizle Kullanıcının oluşturduğu haritanın grup ya da kullanıcılar ile paylaştırılmasının kaldırılması için haritanın sol üst köşesindeki "Çalışma Paylaş" kullanılır. Seçilen grup ile paylaşım işleminin kaldırılması Anasayfa açılır. Paylaşılacak olan haritanın sol üst köşesinde bulunan "Çalışma Paylaş" Butona tıklanıldıktan sonra "Çalışma Paylaş" penceresi açılır. Grup ile paylaşılan bir harita var ise "Grup Seç" tıklanır. "Temizle" tıklanır. "Tamam" tıklanır. "Bilgi" penceresi açılarak, paylaşım işlemi kaldırılır. butonuna tıklanır. Seçilen kullanıcı ile paylaşım işleminin kaldırılması Anasayfa açılır. Paylaşılacak olan haritanın sol üst köşesinde bulunan "Çalışma Paylaş" Butona tıklanıldıktan sonra "Çalışma Paylaş" penceresi açılır. Kullanıcı ile paylaşılan bir harita var ise "Kullanıcı Seç" tıklanır. "Temizle" tıklanır. "Tamam" tıklanır. "Bilgi" penceresi açılarak, paylaşım işlemi kaldırılır butonuna tıklanır.

85 Katmanlar Katman yöneticisine katmanlar getirilerek çalışma sayfasında işlem yapılabilir. 2013

86 Katman Çeşitleri Çalışma dosyasında işlem yapabilmek için öncelikle çalışılacak katmanlar haritaya eklenir. Eklenen katmanlar üzerinde yapılacak işlemler katman yöneticisi vasıtasıyla yapılır. Haritaya eklenen her katman, katman yöneticisine ayrı katmanlar olarak eklenir. Haritaya katman eklemek hakkında daha fazla bilgi için Uygulamada harita menüsü altındaki servisler kullanılarak, CAD ve GIS yapısında çalışma dosyalarının oluşturulması için gerekli veriler haritaya katman olarak eklenebilir, bu katmanlar üzerinde görüntüleme, çizim ve düzenlenme işlemleri yapılabilir. Vektör Katmanı: Vektör veri türünü içeren katmandır. Nokta, çizgi ve kapalı alan olabilir. Raster Katmanı: Raster formatında olan verileri içeren katmandır. Uydu fotoğrafları, taranmış planlar, ortofotolar raster formatında çalışır. Çizim Katmanı: Nokta, çizgi ve kapalı alan veri türlerinin hepsini içeren katmandır. Bu veri tiplerini içeren çizim ve düzenleme işlemleri yapılabilir. Servis Katmanı: Herhangi bir servis kullanılarak katman yöneticisine eklenen katmandır. Online harita servisleri kullanılarak eklenen Google, Bing ve Open Street haritaları, Wms, ArcGIS Harita servisi ve ArcGIS Mozaik Servisi ile açılan katmanlar ayrı birer katman olarak katman yöneticisine eklenir ve görüntüleme işlemleri yapılır. 2013

87 Vektör Katmanı Vektör veriler, yeryüzü üzerinde bulunan ve koordinat bilgileri bilinen konumsal nesneleri (nokta, çizgi, kapalı alan olarak) ifade eden veri türüdür. Mekana ait karmaşık şekiller ve özellikler nokta, çizgi ve kapalı alanlar kullanılarak tanımlanabilir. Herbir vektör veri tipi ayrı katmanlarda tutulur ve düzenlenir. Vektör veri tiplerine göre katman yöneticisinde ayrı katmanlarda tutulur. Katman yöneticisinde, katman özelliklerinden vektör verilerin özellikleri değiştirilebilir, farklı renk ve zoom aralıklarında haritalar hazırlanabilir. Tematik haritalar üretilebilir, yüklü vektör verileri içinde filtreleme işlemi yapılarak sonuca yönelik aramalar yapılabilir. Haritaya vektör katmanı eklemek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

88 Raster Katmanı Raster veriler, mekansal verilerin hücresel kareler olarak ifade edilmesidir. Gerçek bir durumu eşit ölçüdeki satır ve sütunlara sahip hücrelerde (raster hücresi) temsil eder. Her bir hücre coğrafik alana bağlı olarak farklı renk değerleri alır ve temsil ettiği coğrafik alanı tanımlar. Raster hücrelerinin boyutu, veri setinin çözünürlüğünü ve belirtilen alanın detayını ifade eder. Uydu fotoğrafları, taranmış planlar, ortofotolar ve her türlü görüntü raster formatında çalışır. Raster katmanı katman yöneticisinde ayrı bir katman olarak eklenir. Katman üzerinde değişiklik yapılamaz. Haritaya raster katmanı eklemek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

89 Çizim Katmanı Çizim katmanı harita üzerinde çizim yapılmak için kullanılır. CAD çizim araçları ile yapılan çizimlerde kullanılır. Çizim katmanının geometrisi nokta, çizgi ve kapalı alandır. Bu katmanda bütün geometri türlerinde nesneler çizilebilir. Çizim katmanı, vektör katmanı ile aynı özelliklere sahiptir. Katman yöneticisinde, katman özelliklerinden verilerin özellikleri değiştirilebilir, farklı renk ve zoom aralıklarında haritalar hazırlanabilir. Tematik haritalar üretilebilir, yüklü veriler içirisinde filtreleme işlemi yapılarak sonuca yönelik aramalar yapılabilir. Haritaya çizim katmanı eklemek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

90 Katman Geometri Özelliklerini Değiştirmek Katman yöneticisinde "Geometri" kısmında katmanın sembolojisi ile ilgili bilgiler bulunur. Burada katmanın geometrisine uygun olarak işaret, dolgu, çizgi, sembol, hizalama, çizim ve zum aralığı gibi çeşitli özellikler bulunur. Kullanıcı, bu özelliklerden dilediğini seçerek kendi katman geometrisini değiştirebilir. Katman dolgu rengini değiştirmek 1. Katman yöneticisi açılır. 2. Rengi değiştirilmek istenen katman tıklanır. 3. Katmanın solundaki butonuna tıklanır. 4. "Geometri" tıklanır. 5. Dolgu kısmındaki "Renk" kutusuna tıklanır. 6. Aşağı doğru açılan renk skalasından istenen renk fare yardımı ile seçilir. 7. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. 8. Rengi değişen nesneler (kapalı alan ve nokta nesneleri) çizim ekranında görüntülenir. NOT 1: Dolgu renginin ayarlanması için geometride "Dolgu" kısmındaki kutu işaretli olmalıdır. NOT 2: Dolgu renginin saydamlığını ayarlamak için renk kutusunun yanındaki "Saydamlık çubuğu" kullanılır. Sağa veya sola doğru kaydırılarak nesneler çizim ekranında saydamlaşması ya da opaklaşması sağlanır. Ayarlama işlemi yapıldıktan sonra "Kaydet" butonu tıklanır. Katman çizgi rengini değiştirmek 1. Katman yöneticisi açılır. 2. Çizgi rengi değiştirilmek istenen katman tıklanır. 3. Katmanın solundaki butonuna tıklanır. 4. "Geometri" tıklanır. 5. Çizgi kısmındaki "Renk" kutusuna tıklanır. 6. Aşağı doğru açılan renk skalasından istenen renk fare yardımı ile seçilir. 7. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. 8. Rengi değişen çizgiler (nokta objesinin dış çizgisi, kapalı alanın dış çizgisi ve çizgi nesneleri) çizim ekranında görüntülenir. NOT 1: Çizgi renginin ayarlanması için geometride "Çizgi" kısmındaki kutu işaretli olmalıdır. NOT 2: Çizgi renginin saydamlığını ayarlamak için renk kutusunun yanındaki "Saydamlık çubuğu" kullanılır. Sağa veya sola doğru kaydırılarak çizgi nesnelerinin çizim ekranında saydamlaşması ya da opaklaşması sağlanır. Ayarlama işlemi yapıldıktan sonra "Kaydet" butonu tıklanır. Katman çizgi kalınlığını değiştirmek 1. Katman yöneticisi açılır. 2. Rengi değiştirilmek istenen katman tıklanır. 3. Katmanın solundaki butonuna tıklanır. 4. "Geometri" tıklanır. 2013

91 5. Çizgi kısmındaki "Kalınlık" kutusundan çizgi kalınlığı girilir veya yanındaki oklar yardımı ile arttırılıp, azaltılır. 6. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. 7. Kalınlığı değişen çizgiler (nokta objesinin dış çizgisi, kapalı alanın dış çizgisi ve çizgi nesneleri) çizim ekranında görüntülenir. NOT 1: Çizgi kalınlığının ayarlanması için geometride "Çizgi" kısmındaki kutu işaretli olmalıdır. NOT 2: Çizgi kalınlığının renginin saydamlığını ayarlamak için renk kutusunun yanındaki "Saydamlık çubuğu" kullanılır. Sağa veya sola doğru kaydırılarak çizgi nesnelerinin kalınlığının çizim ekranında saydamlaşması ya da opaklaşması sağlanır. Ayarlama işlemi yapıldıktan sonra "Kaydet" butonu tıklanır. Nokta katmanın sembolünü değiştirmek 1. Katman yöneticisi açılır. 2. Sembolü değiştirilmek istenen nokta katmanına tıklanır. 3. Katmanın solundaki butonuna tıklanır. 4. "Geometri" tıklanır. 5. Nokta kısmındaki "İşaret" açılır kutusundan istenen sembol seçilir. 6. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. 7. Sembolü değişen noktalar çizim ekranında görüntülenir. Nokta katmanın sembolü özelliklerini değiştirmek 1. Katman yöneticisi açılır. 2. Sembol özellikleri değiştirilmek istenen nokta katmanına tıklanır. 3. Katmanın solundaki butonuna tıklanır. 4. "Geometri" tıklanır. 5. Nokta kısmındaki "Sembol" kısmından şeffaflık, boyut ve sembolün döndürme açısı ayarlanır. 6. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. 7. Sembol özellikleri değişen noktalar çizim ekranında görüntülenir. Nokta katmanı hakkında daha fazla bilgi edinin. Çizgi katmanı hakkında daha fazla bilgi edinin. Kapalı Alan katmanı hakkında daha fazla bilgi edinin. Çizim katmanı hakkında daha fazla bilgi edinin. 2013

92 Aktif Katman Belirlemek Harita üzerinde çoklu katmanlar ile çalışırken, katman üzerinde işlem yapabilmek için katmanın aktif katman olarak belirlenmesi gereklidir. Katmanı aktif katman olarak belirlerken araç çubuğundaki "Aktif Katman" açılır listesi kullanılır. 1. Ekranın altında bulunan araç çubuğundaki "Aktif Katman" açılır listesinden aktif katman seçilir. 2. Aktif katman belirlendikten sonra düzenleme, çizim, seçim işlemleri aktif katmanda yapılır. 2013

93 Katmanın Belirli Bir Zum Seviyesinde Görüntülenmesi Katmanların görüntülenmesinde ölçek faktörü kullanılır. Katman, istenilen ölçekte görünür veya görünmez yapılabilir. Zum seviyesi değiştirilerek çoklu katmanlarla çalışılan haritalarda görünebilirlik ve okunabilirlik daha verimli hale getirilebilir. Katmanın Zum Seviyesini Ayarlamak 1. Katman yöneticisi açılır. 2. Zum seviyesi ayarlanmak istenen katmanın solundaki butonuna tıklanır. 3. "Geometri" tıklanır. 4. Çizim kısmından "Zum Aralığı" kutusu işaretlenir. Çizim > Zum Aralığı 5. Zum aralığı aktif hale geldikten sonra, minimum ve maksimum zum seviyeleri belirlenir. 6. Varsayılan değer olarak minimum "0", maksimum "Infinity" gelir. 7. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. 8. "Zum Aralığı"nda ölçek için minimum ve maksimum değerler tanımlandığında katman içinde bulunan nesneler, tanımlanan minumum ve maksimum değer aralığında çizim ekranında görüntülenir. 2013

94 Katmandaki Nesnelerin Kopyalanması Katmandaki nesneler katman üzerinde ya da katman değiştirilerek kopyalanabilir. "Düzenle" menüsünden "Kopyala" ve "Katman Değiştir" kullanılarak istenen işlemler yapılabilir. Aktif Katmanda Nesne Kopyalamak "Kopyala" çizim nesnelerinin (nokta, çizgi, kapalı alan vb.) harita üzerinde çoğaltmak için kullanılır. Kopyala işlemi nesnenin geometrisi ile birlikte özniteliklerini de kapsar Düzenle menüsü altından "Kopyala" tıklanır. Düzenle > Kopyala Düzenle menüsü altından "Kopyala" tıklanır. Düzenle > Kopyala Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından bir nesne seçilir. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Fare aracılığıyla, kopyalanacak nesne için referans noktası seçilir. Fare hareket ettirilerek nesnenin kopyalanacağı yer belirlenir ve tıklanır. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından bir nesne seçilir. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilir. "Tamam" tıklanır. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Katman Değiştirerek Nesne Kopyalamak "Katman Değiştir" çizim nesnelerinin bulundukları katman haricinde başka bir katmana kopyalanması için kullanılır. Kopyalama işlemi olurken geometri özellikleri ile birlikte öznitelik bilgileri de kopyalanır Düzenle menüsü altından "Katman Değiştir" tıklanır. Düzenle > Katman Değiştir Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından bir nesne seçilir. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır. Katman değiştir penceresi açılır. "Kaynak Katman" seçilir. "Hedef Katman" seçilir. Kaynak katman ve hedef katmandaki öznitelik alanları aşağı kısma listelenir. Kaynak katmandaki öznitelik alanlarından hedef katmana yazılacak alanlar seçilir. Eğer bir alan için varsayılan bir değer var ise "Varsayılan Değer" kısmına yazılır. "Tamam" tıklanır. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Kopyalanan nesne hem kaynak katmanda hem de hedef katmanda yer alır. NOT: "Seçilen(ler)i Sil" tıklandığında seçilen nesne kaynak katmandan silinir. 2013

95 2013

96 Katmanların Gruplanması Katman yöneticisinde aynı özellikteki ya da istenilen katmanlar bir arada gruplandırılarak üzerinde işlemler yapılabilir. Katmanlar, çoklu katmanların birleştirilmesiyle bir arada gruplanabilir. Gruplanan katmanların bir arada görüntülenmesi ve yönetilmesi kolaylaşır. Ayrıca katmanların gruplanması, harita üzerinde birbiri ile ilişkili katmanların düzenlenmesine yardımcı olur. Katmanlar, katman yöneticisinde gruplanır. Katmanların gruplandırılması için "Yeni Grup" butonu kullanılır. 1. Katman Yöneticisi açılır. 2. "Yeni Grup" butonuna tıklanır. 3. Butona tıklanıldıktan sonra "Yeni Grup" adında bir katman oluşur. 4. İstenilen katmanlar fare yardımı ile sürükle-bırak şeklinde yeni grubun altında gruplandırılır. Gruptan çıkarılmak istenen katmanlarda aynı yöntemle, sürükle-bırak şeklinde gruptan çıkarılır. 5. "Yeni Grup" yazısının üstüne tıklanarak grup adı değiştirilir. NOT: Grubun içindeki katmanlar görüntülenmek istendiğinde katman adının yanındaki tıklanır. Gruplandırılan katmanlar aşağı tarafa açılarak görüntülenir butonuna

97 Katman Filtrelemesi Filtreleme işlemi, katman içinde, gerekli sorgulama işlemleri yaparak istenilen bilgiye ulaşılmasını sağlar. Katman içindeki nesneler için çeşitli koşullar belirlenerek görüntülenen nesne sayısı özelleştirilebilir. Filtre işlemi ile ayrı bir katman oluşturmak için bilgi edinin 1. Katman Yöneticisi açılır. 2. Katmanın solundaki butonu tıklanır. 3. "Filtre" tıklanır. 4. "Alanlar", "Operatör" ve "Değerler" pencerelerinin yardımıyla "Sorgu Metin" penceresinde sorgulanacak ifade yazılır. 5. Ör; Select * from bina where durum = 1 6. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Filtre kısmında bulunan alanların kullanımı için daha fazla bilgi edinin NOT: Filtre işlemi kaldırılmak isteniyorsa sorgu kısmındaki ifadeler silinip kaydedilir. Böylece katman, çizim ekranına filtresiz olarak gelir. 2013

98 Sorgu Katmanı Oluşturmak Sorgu katmanı ile katman ve kaynak seçimine göre detaylı sorgulama yapılır ve sorgulama sonuçları farklı bir sorgu katmanı oluşturularak görüntülenir. Böylece yüklü veri ile çalışılan haritalarda kullanıcıya kolaylık sağlanır. 1. Harita menüsünden "Sorgu Katmanı"na tıklanır. Harita > Sorgu Katmanı 2. Açılan diyalog penceresinden sorgu yapılacak "Katman" ve "Kaynak" seçilir. 3. "Alanlar", "Operatör" ve "Değerler" pencerelerinin yardımıyla "Sorgu Metin" penceresinde sorgulanacak ifade yazılır. 4. Ör; Select * from bina where durum = 1 5. "Çalıştır"a tıklanır. 6. "Sonuç Değerler Tablosu"nda uygun düzenlemeler yapılır. 7. Sorgu katmanı için "Katman" adı yazılır. 8. "Uygula" butonuna tıklanır. 9. Uygula tıklandıktan sonra "Tamam" tıklanır. 10. Oluşturulan "Sorgu Katmanı" katman yöneticisine eklenir. 11. Katman yöneticisinden katman seçilip, katmana yaklaş tıklanırsa katman çizim ekranında görüntülenir. Sorgu katmanı hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

99 Katman Etiket İfadesinin Değiştirilmesi Katman etiket ifadesi; katman içindeki nesnelerin, seçilen veri alanlarına göre etiketlerinin ekrana gelerek görüntülenmesini sağlar. Etiket ifadeleri, katmanın içindeki veri alanlarından herhangi biri seçilerek harita üzerinde gösterilebilir. Ayrıca kullanıcı etiket ifadelerinin yazı formatı, yazı sembolü, rengi, zum aralığı gibi özelliklerini değiştirebilir. 1. Katman Yöneticisi açılır. 2. Katmanın solundaki butonuna tıklanır. 3. "Etiket" tıklanır. 4. Yazı formatından "Veri Alanı" kısmından, katmanın içindeki veri alanlarından istenilen seçilir. 5. Yazı Sembol Editörü kısmından etiket ifadesinin yazı fontu, yazı boyutu ve rengi belirlenir. 6. Etiket ifadesinin harita üzerinde belirli bir zum aralığından görüntülenmesi için Zum Aralığı kısmındaki kutu işaretlenerek ölçek belirlenir. 7. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. NOT 1: Yapılan değişikliklerin çizim ekranında görüntülenmesi için katman yöneticinden katmanın etiket kısmı aktif olmalıdır. NOT 2: Eğer etiket ifadesinin ölçekli olması isteniyorsa, Yazı Sembol Editörü kısmından "Ölçekli Etiketler" kutusu işaretlenip, kaydedilmelidir. Etiket ifadesiyle ilgili daha fazla bilgi edinin. 2013

100 Özel Etiket İfadeleri Oluşturmak Katman içindeki nesnelerin harita üzerinde gösterimini özelleştirmek için özel etiket ifadeleri oluşturulabilir, daha detaylı etiketlendirme işlemleri yapılabilir. Oluşturulan özel etiket ifadeleri sayesinde katmandaki nesneler özel etiket ifadeleriyle ekrana gelerek görüntülenir Katman Yöneticisi açılır. Katmanın solundaki butonuna tıklanır. "Etiket" tıklanır. Veri alanı bölümünden "İfade..." seçilir. İfade seçildikten sonra format ifadesindeki öznitelikler seçilebilir hale gelir. Buradan tekli veya çoklu seçim (Ctrl+tık) yapılarak özel etiket ifadeleri oluşturulur. Format ifadesinin sağ tarafındaki boş alana klavye yardımı ile özel etiket ifadeleri de yazılabilir. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. NOT: Yapılan değişikliklerin çizim ekranında görüntülenmesi için katman yöneticinden katmanın etiket kısmı aktif olmalıdır. Özel etiket ifadeleri oluşturmak hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

101 Haritaya Katman Eklemek Oluşturulan haritaya üzerinde çalışılmak için katman eklenebilir, eklenen katmanlar üzerinde görüntüleme, çizim ve düzenleme işlemleri yapılabilir. Web Client ta servisler kullanılarak farklı türdeki veriler eklenebilir. Ayrıca çizim katmanı sayesinde de programın CAD özellikleri kullanılarak çizim yapılabilir. Web Client ta, vektör, raster, mozaik ve wms servisleri aracılığıyla farklı türdeki veriler haritaya katman olarak eklenebilir. Ayrıca ArcGIS in harita servisi ve mozaik servisi kullanılarak da veri haritaya katman olarak eklenebilir, üzerinde çalışılabilir. Veri çeşitleri hakkında daha fazla bilgi edinin Haritaya vektör veri eklemek hakkında daha fazla bilgi edinin Haritaya raster veri eklemek hakkında daha fazla bilgi edinin Haritaya mozaik veri eklemek hakkında daha fazla bilgi edinin Haritaya WMS kullanarak veri açmak hakkında daha fazla bilgi edinin Haritaya ArcGIS Harita Servisi ve ArcGIS Mozaik Servisi kullanarak veri açmak hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

102 Veri Çeşitleri Web Client ta harita menüsü altındaki servisler kullanılarak, CAD ve GIS yapısında çalışma dosyalarının oluşturulması için gerekli veriler haritaya katman olarak eklenebilir, bu katmanlar üzerinde görüntüleme, çizim ve düzenlenme işlemleri yapılabilir. Vektör Veri: Vektör veriler, yeryüzü üzerinde bulunan ve koordinat bilgileri bilinen konumsal nesneleri (nokta, çizgi, kapalı alan olarak) ifade eden veri türüdür. Mekana ait karmaşık şekiller ve özellikler nokta, çizgi ve kapalı alanlar kullanılarak tanımlanabilir. Herbir vektör veri tipi ayrı katmanlarda tutulur ve düzenlenir. Raster Veri: Raster veriler, mekansal verilerin hücresel kareler olarak ifade edilmesidir. Gerçek bir durumu eşit ölçüdeki satır ve sütunlara sahip hücrelerde (raster hücresi) temsil eder. Her bir hücre coğrafik alana bağlı olarak farklı renk değerleri alır ve temsil ettiği coğrafik alanı tanımlar. Raster hücrelerinin boyutu, veri setinin çözünürlüğünü ve belirtilen alanın detayını ifade eder. Uydu fotoğrafları, taranmış planlar, ortofotolar ve her türlü görüntü raster formatında çalışır. 2013

103 Vektör Katmanı Eklemek Haritaya vektör katmanı eklemek için "Vektör Servisi" kullanılır. 1. Harita menüsü altından Vektör Servisi tıklanır. Harita > Vektör Servisi 2. Açılan diyalog penceresinden, veri kaynağı, kullanıcı adı ve şifre girilerek Veri Kaynağı Getir tıklanır. 3. Veri kaynağı getir tıklanıldıktan sonra diyalog penceresi aşağıya doğru açılarak, aynı veri kaynağında bulunan katmanlar gruplanarak sıralanır. 4. Çalışılmak istenen veri kaynağı üstüne tıklanır. Tıklanıldıktan sonra aşağıya doğru açılarak veri kaynağının içinde bulunan vektör veri katmanları sıralanır. 5. Eklenmek istenen katman üstüne tıklanarak seçilir. 6. Birden çok katman eklenmek isteniyorsa klavyeden Ctrl tuşu ile katmanların üstüne tıklanarak seçime eklenir. 7. Katman ya da katmanlar seçildikten sonra Ekle butonu aktif olur. 8. Ekle tıklanır ve vektör veri katmanları katman yöneticisine eklenir. 2013

104 Raster Katmanı Eklemek Haritaya raster katmanı eklemek için "Raster Servisi" kullanılır. 1. Harita menüsü altından Raster Servisi tıklanır. Harita > Raster Servisi 2. Açılan diyalog penceresinden, veri kaynağı, kullanıcı adı ve şifre girilerek Veri Kaynağı Getir tıklanır. 3. Veri kaynağı getir tıklanıldıktan sonra diyalog penceresi aşağıya doğru açılarak, aynı veri kaynağında bulunan katmanlar gruplanarak sıralanır. 4. Çalışılmak istenen veri kaynağı üstüne tıklanır. Tıklanıldıktan sonra aşağıya doğru açılarak veri kaynağının içinde bulunan raster veri katmanları sıralanır. 5. Eklenmek istenen katman üstüne tıklanarak seçilir. 6. Birden çok katman eklenmek isteniyorsa klavyeden Ctrl tuşu ile katmanların üstüne tıklanarak seçime eklenir. 7. Katman ya da katmanlar seçildikten sonra Ekle butonu aktif olur. 8. Ekle tıklanır ve raster veri katmanları katman yöneticisine eklenir. 2013

105 Mozaik Katmanı Eklemek Haritaya mozaik katmanı eklemek için "Mozaik Servisi" kullanılır. 1. Harita menüsü altından Mozaik Servisi tıklanır. Harita > Mozaik Servisi 2. Açılan diyalog penceresinden, veri kaynağı, kullanıcı adı ve şifre girilerek Veri Kaynağı Getir tıklanır. 3. Veri kaynağı getir tıklanıldıktan sonra diyalog penceresi aşağıya doğru açılarak, aynı veri kaynağında bulunan katmanlar gruplanarak sıralanır. 4. Çalışılmak istenen veri kaynağı üstüne tıklanır. Tıklanıldıktan sonra aşağıya doğru açılarak veri kaynağının içinde bulunan mozaik veri katmanları sıralanır. 5. Eklenmek istenen katman üstüne tıklanarak seçilir. 6. Birden çok katman eklenmek isteniyorsa klavyeden Ctrl tuşu ile katmanların üstüne tıklanarak seçime eklenir. 7. Katman ya da katmanlar seçildikten sonra Ekle butonu aktif olur. 8. Ekle tıklanır ve mozaik veri katmanları katman yöneticisine eklenir. 2013

106 Servis Kullanılarak Katman Eklemek Haritaya servisler kullanılarak katman eklemek için kullanılır. WMS Servisi Kullanarak Katman Eklemek "WMS Servisi" veri kaynağı içerisinde bulunan coğrafi referanslı harita görüntülerini sunmak için kullanılır. 1. Harita menüsü altından WMS Servisi tıklanır. Harita > WMS Servisi 2. Açılan diyalog penceresinden, veri kaynağı, wms versiyonu ve mozaik tipi girilerek Veri Kaynağı Getir tıklanır. 3. Veri kaynağı getir tıklanıldıktan sonra diyalog penceresi aşağıya doğru açılarak, aynı veri kaynağında bulunan katmanlar gruplanarak sıralanır. 4. Çalışılmak istenen veri kaynağı üstüne tıklanır. Tıklanıldıktan sonra aşağıya doğru açılarak veri kaynağının içinde bulunan wms veri katmanları sıralanır. 5. Eklenmek istenen katman üstüne tıklanarak seçilir. 6. Birden çok katman eklenmek isteniyorsa klavyeden Ctrl tuşu ile katmanların üstüne tıklanarak seçime eklenir. 7. Katman ya da katmanlar seçildikten sonra Ekle butonu aktif olur. 8. Ekle tıklanır ve wms katmanları katman yöneticisine eklenir. ArcGIS Harita Servisi Kullanarak Katman Eklemek "Diğer Servisler" ile ArcGIS Harita Servisi'ndeki verilerin haritaya eklenmesi için kullanılır Harita menüsü altından Diğer Servisler tıklanır. Harita > Diğer Servisler Butona tıklanıldıktan sonra sağa doğru açılarak genişler. ArcGIS Harita Servisi üstüne tıklanır. Açılan diyalog penceresinden, veri kaynağı girilir. "Kullanıcı Adı ve Şifre" bölümünün yanındaki kutu işaretlenerek alt kısma açılan kullanıcı adı ve şifre alanları doldurulur. Veri Kaynağı Getir tıklanır. Veri kaynağı getir tıklanıldıktan sonra diyalog penceresi aşağıya doğru açılarak, aynı veri kaynağında bulunan katmanlar gruplanarak sıralanır. Çalışılmak istenen veri kaynağı üstüne tıklanır. Tıklanıldıktan sonra aşağıya doğru açılarak veri kaynağının içinde bulunan servis katmanları sıralanır. Eklenmek istenen katman üstüne tıklanarak seçilir. Birden çok katman eklenmek isteniyorsa klavyeden Ctrl tuşu ile katmanların üstüne tıklanarak seçime eklenir. Katman ya da katmanlar seçildikten sonra Ekle butonu aktif olur. Ekle tıklanır ve servis katmanları katman yöneticisine eklenir. ArcGIS Mozaik Servisi Kullanarak Katman Eklemek "Diğer Servisler" ile ArcGIS Mozaik Servisi'ndeki verilerin haritaya eklenmesi için kullanılır Harita menüsü altından Diğer Servisler tıklanır. Harita > Diğer Servisler Butona tıklanıldıktan sonra sağa doğru açılarak genişler. ArcGIS Mozaik Servisi üstüne tıklanır. Açılan diyalog penceresinden, Veri Kaynağı" girilir. Veri Kaynağı Getir tıklanır. Veri kaynağı getir tıklanıldıktan sonra diyalog penceresi aşağıya doğru açılarak, aynı veri kaynağında bulunan katmanlar gruplanarak sıralanır. 7. Çalışılmak istenen veri kaynağı üstüne tıklanır. Tıklanıldıktan sonra aşağıya doğru açılarak veri kaynağının içinde bulunan servis katmanları sıralanır. 2013

107 8. Eklenmek istenen katman üstüne tıklanarak seçilir. 9. Birden çok katman eklenmek isteniyorsa klavyeden Ctrl tuşu ile katmanların üstüne tıklanarak seçime eklenir. 10. Katman ya da katmanlar seçildikten sonra Ekle butonu aktif olur. 11. Ekle tıklanır ve servis katmanları katman yöneticisine eklenir. 2013

108 Çizim Katmanı Eklemek Çizim katmanı harita üzerinde çizim yapılmak için kullanılır. CAD çizim araçları ile yapılan çizimlerde kullanılır. Çizim katmanının geometrisi nokta, çizgi ve kapalı alandır. Bu katmanda bütün geometri türlerinde nesneler çizilebilir. 1. Harita menüsü altından "Çizim Katmanı" tıklanır. 2. Açılan diyalog penceresinden oluşturulacak olan çizim katmanı için bir ad girilir. 3. "Tamam" tıklanır. 4. Oluşturulan yeni çizim katmanı, katman yöneticisine eklenir. NOT: Çizim katmanının geometri özellikleri katman yöneticisinden "Geometri" kısmından değiştirilebilir. Vektör katmanı üzerinde yapılan katman değişiklik ve işlemleri çizim katmanında da yapılabilir. 2013

109 Tematik Harita Oluşturmak Tematik harita; vektör veriden oluşan herhangi bir altlık üzerinde, mekan ile ilişki olarak seçilen bir konuda oluşturulan haritalardır. Altlık veriden seçilen bilgiye göre, harita üzerinde renklendirilerek, sembol ile gösterilerek kullanıcılara sunulur. Tematik haritalar haritanın daha kolay anlaşılmasını ve harita üzerinde analiz yapılmasını sağlar. Web Client'ta 3 şekilde tematik harita yapılabilmektedir; Kodlanmış Alanlar, Tekil Değer ve Aralık Değer Tematik Harita. Uygulama üzerinde katman yöneticisinden veya menüdeki butondan tematik harita üretilir. 2013

110 Kodlanmış Alanlar Tematik Haritası Oluşturmak Kodlanmış alanlar tematik haritası seçilen katman içindeki kodlanmış alanlara göre analiz yaparak tematik harita üretir. "Veri" ve "Renk" ana bölümlerinden oluşur. Katman yöneticisinden tematik harita oluşturmak Ekranın solunda bulunan katman yöneticisi açılır. Tematik haritası oluşturulacak katman seçilir. "Alt tip" tıklanır. Tematik Stil'den "Kodlanmış Alanlar Tematik" seçeneğine tıklanır. Veri kısmından "Katman" seçilir. Katmanın hangi öznitelik alanından tematik harita oluşturulmak isteniyorsa "Alan" kısmından seçilir. Tematik harita için bir renk tonu "Ton" kısmından seçilir. "Renk" bölümündeki "Yenile" butonu tıklanır. Böylece katmanın seçilen alanındaki değerlerin getirilmesi sağlanır. "Veri" bölümüne gelen değerlerden istenilenler tek veya çoklu (Ctrl+tık) seçim ile seçilir. "Sınıflandır" butonuna tıklanır. Seçilen bir değeri silmek için "Değer, Adet" bilgilerinin yanındaki kırmızı çizgiye tıklanır. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yapılan tematik harita çizim ekranında görüntülenir. Araç menüsünden tematik harita oluşturmak Araç menüsü altından "Tematik Harita" tıklanır. Araç > Tematik Harita Açılan diyalog penceresinden Tematik Stil olarak "Kodlanmış Alanlar Tematik" seçilir. Tematik haritası oluşturulacak katman, veri kısmındaki "Katman"dan seçilir. Katmanın hangi öznitelik alanından tematik harita oluşturulmak isteniyorsa "Alan" kısmından seçilir. Tematik harita için bir renk tonu "Ton" kısmından seçilir. "Renk" bölümündeki "Yenile" butonu tıklanır. Böylece katmanın seçilen alanındaki değerlerin getirilmesi sağlanır. "Veri" bölümüne gelen değerlerden istenilenler tek veya çoklu (Ctrl+tık) seçim ile seçilir. "Sınıflandır" butonuna tıklanır. Seçilen bir değeri silmek için "Değer, Adet" bilgilerinin yanındaki kırmızı çizgiye tıklanır. İşlem tamamlandıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanır. Yapılan tematik harita çizim ekranında görüntülenir. NOT 1: İstenirse tonun altındaki "Ters Çevir" kutusu işaretlenerek ton renk skalasındaki renkler tersine çevrilebilir. NOT 2: Seçilen değerler için ayrı ayrı renklendirme işlemi yapılabilir. Renk bölümüne gelen değerlerin "Değer, Adet" bilgilerinin üstüne tıklanır. Katmanın sembolüne göre "Nokta, Çizgi ve Kapalı Alan" kısımlarından renk, kalınlık, saydamlık ayarları değiştirilebilir, özelleştirilebilir. Etiket ifadesi üzerinde değişiklik yapılmak için "Etiket" kısmı kullanılır. "Yazı özellikleri ve Hizalama" değiştirilebilir. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. NOT 3: Tematik harita yaparken etiket ifadesi üzerinde yapılan değişikliklerin görüntülenmesi için katman yöneticinden katmanın etiket kısmı aktif olmalıdır. 2013

111 NOT 4: Tematik harita kaldırılmak isteniyorsa "Tematik Stil" kısmından "Alt Tip Temizle" tıklanır veya araç menüsünden "Tematik Harita" tıklanarak "Alt Tip Temizle" seçilir. "Kaydet" ya da "Tamam" butonu tıklandıktan sonra katman, çizim ekranında tematik haritasız olarak görüntülenir. Kodlanmış alanlar tematik haritası yapmak için daha fazla bilgi edinin. 2013

112 Tekil Değer Tematik Haritası Oluşturmak Tekil değer tematik harita, katman içindeki özgün değerlere göre tematik harita üretilmesini sağlar. Seçilen özgün değerlere göre harita hazırlayabilmek için bir makro verilir ve bu makronun alabileceği bütün değerler hesaplanarak her biri için bir satır oluşturulur. Böylece tekil değer tematik haritası üretilir. "Veri" ve "Renk" ana bölümlerinden oluşur. Katman yöneticisinden tematik harita oluşturmak Ekranın solunda bulunan katman yöneticisi açılır. Tematik haritası oluşturulacak katman seçilir. "Alt tip" tıklanır. Tematik Stil'den "Tekil Değer Tematik" seçeneğine tıklanır. Veri kısmından "Katman" seçilir. Katmanın hangi öznitelik alanından tematik harita oluşturulmak isteniyorsa "Alan" kısmından seçilir. Tematik harita için bir renk tonu "Ton" kısmından seçilir. "Renk" bölümündeki "Yenile" butonu tıklanır. Böylece katmanın seçilen alanındaki değerlerin getirilmesi sağlanır. "Veri" bölümüne gelen değerlerden istenilenler tek veya çoklu (Ctrl+tık) seçim ile seçilir. "Sınıflandır" butonuna tıklanır. Seçilen bir değeri silmek için "Değer, Adet" bilgilerinin yanındaki kırmızı çizgiye tıklanır. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yapılan tematik harita çizim ekranında görüntülenir. Araç menüsünden tematik harita oluşturmak Araç menüsü altından "Tematik Harita" tıklanır. Araç > Tematik Harita Açılan diyalog penceresinden Tematik Stil olarak "Tekil Değer Tematik" seçilir. Tematik haritası oluşturulacak katman, veri kısmındaki "Katman"dan seçilir. Katmanın hangi öznitelik alanından tematik harita oluşturulmak isteniyorsa "Alan" kısmından seçilir. Tematik harita için bir renk tonu "Ton" kısmından seçilir. "Renk" bölümündeki "Yenile" butonu tıklanır. Böylece katmanın seçilen alanındaki değerlerin getirilmesi sağlanır. "Veri" bölümüne gelen değerlerden istenilenler tek veya çoklu (Ctrl+tık) seçim ile seçilir. "Sınıflandır" butonuna tıklanır. Seçilen bir değeri silmek için "Değer, Adet" bilgilerinin yanındaki kırmızı çizgiye tıklanır. İşlem tamamlandıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanır. Yapılan tematik harita çizim ekranında görüntülenir. NOT 1: İstenirse tonun altındaki "Ters Çevir" kutusu işaretlenerek ton renk skalasındaki renkler tersine çevrilebilir. NOT 2: Seçilen değerler için ayrı ayrı renklendirme işlemi yapılabilir. Renk bölümüne gelen değerlerin "Değer, Adet" bilgilerinin üstüne tıklanır. Katmanın sembolüne göre "Nokta, Çizgi ve Kapalı Alan" kısımlarından renk, kalınlık, saydamlık ayarları değiştirilebilir, özelleştirilebilir. Etiket ifadesi üzerinde değişiklik yapılmak için "Etiket" kısmı kullanılır. "Yazı özellikleri ve Hizalama" değiştirilebilir. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. NOT 3: Tematik harita yaparken etiket ifadesi üzerinde yapılan değişikliklerin görüntülenmesi için katman yöneticinden katmanın etiket kısmı aktif olmalıdır. 2013

113 NOT 4: Tematik harita kaldırılmak isteniyorsa "Tematik Stil" kısmından "Alt Tip Temizle" tıklanır veya araç menüsünden "Tematik Harita" tıklanarak "Alt Tip Temizle" seçilir. "Kaydet" ya da "Tamam" butonu tıklandıktan sonra katman, çizim ekranında tematik haritasız olarak görüntülenir. Tekil değer tematik haritası yapmak için daha fazla bilgi edinin. 2013

114 Aralık Değer Tematik Haritası Oluşturmak Aralık değer tematik harita, katman içindeki öznitelik alanlarında bulunan sayısal veriler ile belirli metodlara göre aralıklar oluşturarak tematik harita üretir. Verilerin hangi aralıkta oluşturulacağı "Aralık" kısmından belirlenerek aralık değer tematik haritası yapılır. "Veri" ve "Renk" ana bölümlerinden oluşur. Katman yöneticisinden tematik harita oluşturmak Ekranın solunda bulunan katman yöneticisi açılır. Tematik haritası oluşturulacak katman seçilir. "Alt tip" tıklanır. Tematik Stil'den "Aralık Değer Tematik" seçeneğine tıklanır. Veri kısmından "Katman" seçilir. Katmanın hangi öznitelik alanından tematik harita oluşturulmak isteniyorsa "Alan" kısmından seçilir. Tematik harita için bir renk tonu "Ton" kısmından seçilir. "Renk" bölümündeki "Yenile" butonu tıklanır. Böylece katmanın seçilen alanındaki değerler için minimum ve maksimum aralık değerlerinin getirilmesi sağlanır. "Aralık" bölümündeki minimum ve maksimum değerleri otomatik olarak geldiği gibi, kullanıcı isteğine göre bu alana değerler girebilir. "Sınıflandır" butonuna tıklanır. Seçilen bir değeri silmek için "Değer, Adet" bilgilerinin yanındaki kırmızı çizgiye tıklanır. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yapılan tematik harita çizim ekranında görüntülenir. Araç menüsünden tematik harita oluşturmak Araç menüsü altından "Tematik Harita" tıklanır. Araç > Tematik Harita Açılan diyalog penceresinden Tematik Stil olarak "Aralık Değer Tematik" seçilir. Tematik haritası oluşturulacak katman, veri kısmındaki "Katman"dan seçilir. Katmanın hangi öznitelik alanından tematik harita oluşturulmak isteniyorsa "Alan" kısmından seçilir. Tematik harita için bir renk tonu "Ton" kısmından seçilir. "Renk" bölümündeki "Yenile" butonu tıklanır. Böylece katmanın seçilen alanındaki değerler için minimum ve maksimum aralık değerlerinin getirilmesi sağlanır. "Aralık" bölümündeki minimum ve maksimum değerleri otomatik olarak geldiği gibi, kullanıcı isteğine göre bu alana değerler girebilir. "Sınıflandır" butonuna tıklanır. Seçilen bir değeri silmek için "Değer, Adet" bilgilerinin yanındaki kırmızı çizgiye tıklanır. İşlem tamamlandıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanır. Yapılan tematik harita çizim ekranında görüntülenir. NOT 1: İstenirse tonun altındaki "Ters Çevir" kutusu işaretlenerek ton renk skalasındaki renkler tersine çevrilebilir. NOT 2: Seçilen değerler için ayrı ayrı renklendirme işlemi yapılabilir. Renk bölümüne gelen değerlerin "Değer, Adet" bilgilerinin üstüne tıklanır. Katmanın sembolüne göre "Nokta, Çizgi ve Kapalı Alan" kısımlarından renk, kalınlık, saydamlık ayarları değiştirilebilir, özelleştirilebilir. Etiket ifadesi üzerinde değişiklik yapılmak için "Etiket" kısmı kullanılır. "Yazı özellikleri ve Hizalama" değiştirilebilir. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. NOT 3: Tematik harita yaparken etiket ifadesi üzerinde yapılan değişikliklerin görüntülenmesi için katman yöneticinden katmanın etiket kısmı aktif olmalıdır. 2013

115 NOT 4: Tematik harita kaldırılmak isteniyorsa "Tematik Stil" kısmından "Alt Tip Temizle" tıklanır veya araç menüsünden "Tematik Harita" tıklanarak "Alt Tip Temizle" seçilir. "Kaydet" ya da "Tamam" butonu tıklandıktan sonra katman, çizim ekranında tematik haritasız olarak görüntülenir. Aralık değer tematik haritası yapmak için daha fazla bilgi edinin 2013

116 Tematik Haritayı Kaldırmak Çizim ekranından tematik haritayı kaldırmak için "Alt Tip Temizle" aracı kullanılır. Alt Tip ile oluşturulan harita temizlenerek, tematik harita kaldırılır. Böylece yeni tematik harita oluşturulabilir. Katman yöneticisinden tematik haritayı kaldırmak Ekranın solunda bulunan katman yöneticisi açılır. "Alt Tip" tıklanır. "Tematik Stil" kısmından "Alt Tip Temizle" seçeneğine tıklanır. İşlem tamamlandıktan sonra "Kaydet" butonuna tıklanır. Yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. Araç menüsünden tematik haritayı kaldırmak Araç menüsü altından "Tematik Harita" tıklanır. Araç > Tematik Harita Açılan diyalog penceresinden Tematik Stil olarak "Alt Tip Temizle" seçilir. "Temizle" kısmından katman seçilir. İşlem tamamlandıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanır. Yapılan değişiklikler çizim ekranında görüntülenir. Tematik haritayı kaldırmak için daha fazla bilgi edinin. 2013

117 Yoğunluk Haritası Oluşturmak Yoğunluk Haritası, katman içindeki alanlarda bulunan değerlerin harita üzerinde renklendirilerek grafiksel olarak gösterilmesi için oluşturulan haritalardır. Altlık veriden seçilen bilgiye göre, harita üzerinde renklendirilerek kullanıcılara sunulur. Yoğunluk haritası seçilen değere göre harita üzerinde hangi noktalarda o değerin daha çok girildiğini ve yoğunlaştığını gösterir. Belirli konularda harita üzerinde verinin daha iyi anlaşılması, okunması ve harita üzerinde analiz yapılmasını sağlar Harita menüsü altından "Yoğunluk Haritası" tıklanır. Harita > Yoğunluk Haritası Açılan diyalog penceresinden, oluşturulacak katman için "Katman Adı" kısmından bir ad girilir. Hangi katman için bir yoğunluk haritası oluşturulmak isteniyorsa o katman seçilir. Yoğunluk haritasında kullanılacak değerler için katman içindeki alanı seçilir. "Renk Skalası" kısmından bir renk tonu belirlenir. Yoğunluk haritasının harita üzerinde gösterimi için yarıçap değeri ve saydamlığı ayarlanır. "Çizim Modu" belirlenir. İşlem tamamlandığında "Tamam" tıklanır. Yapılan yoğunluk haritası çizim ekranında görüntülenir ve katman yöneticisine ayrı bir katman olarak eklenir. NOT 1: Yarıçap piksel cinsinden belirlenir ve harita üzerinde gösterilecek alanların büyüklüğünü ifade eder. NOT 2: Renk skalasının altındaki "Ters Çevir" kutusu işaretlenerek ton renk skalasındaki renkler tersine çevrilebilir. NOT 3: "Çizim Modu" verinin çizim ekranında nasıl çizdirileceğinin belirlenmesi için kullanılır. Yoğunluk haritasının gösterimden daha çok verim alınabilmesi için çizim modu olarak "Otomatik" seçilmelidir. 2013

118 Menü Çubuğu Menü çubuğu ekranın üst kısmında bulunur. Ana modüller burada başlıklar halinde bulunur. Ayrıca kurum için özel oluşturulan modüller menü çubuğuna eklenerek kullanılır. Modüllerin üzerine fare ile tıklandığında menü çubuğu aşağı doğru açılır ve menü içindeki butonlar görüntülenir. "Menü Çubuğu"ndaki butonuna tıklandığında menüler sembol görünümüne geçer. Sembol görünümünde üstlerine gelindiğinde fonksiyonun ismi yazar. Ana modüller aşağıda listelenmiştir: Anasayfa Harita Görünüm Seçim Düzenle Çizim Araçlar Hesap Kullanıcı Menüsü 2013

119 Anasayfa Anasayfa, uygulamaya giriş yapıldıktan sonra gelen ilk arayüzdür. Bu arayüzde kullanıcının kullanabileceği hızlı erişim butonları, uygulama hakkında son bilgiler ve uygulamaya yönelik eğitim doküman ve videoları bulunmaktadır. Ayrıca kullanıcının uygulama içerisinde oluşturuacağı çalışma dosyalarına da bu kısımdan ulaşılır. Anasayfa ile yeni harita, online harita açılır, kullanıcı menüsü oluşturulur ve oluşturulan haritalar diğer kullanıcı ya da gruplar ile paylaştırılabilir. 2013

120 Giriş Yap Kullanıcı uygulamayı kullanmak için kendisine verilen kullanıcı adı ve şifresiyle giriş yapmalıdır. Giriş yaptıktan sonra istenilen çizim, düzenleme işlemleri yaparak, yaptığı çalışmaları kaydedebilir. Kullanıcı uygulamaya girdikten sonra "Giriş Yap" diyalog penceresi açılır. Açılan bu pencereden, kullanıcı kurum adını "Nod", kullanıcı adını "Kullanıcı Adı" ve şifresini "Şifre" kısmından girer. "Giriş Yap" tıklanır ve uygulamanın "Anasayfa" ekranı açılır. "Giriş Yap" diyalog penceresinde "Beni Hatırla" seçildiğinde daha sonraki girişler için "Nod" ve "Kullanıcı Adı" bilgileri otomatik olarak doldurulur. Sonraki girişler için kolaylık sağlanır. Giriş yapıldıktan sonra, sağ üst köşedeki kullanıcı girişinde, kullanıcının adı yazar. Bu kısımdan "Çıkış Yap" işlemleri ve kullanıcı değiştirme yapılır. 2013

121 Çıkış Yap "Çıkış Yap" kullanıcının uygulamadan çıkması için kullanılır. Giriş yapıldıktan sonra, sağ üst köşedeki kullanıcı girişinde, kullanıcının adı yazar. Bu kısımdan "Çıkış Yap" işlemleri yapılır. Ekranın sağ üst köşesindeki kullanıcı girişinin olduğu bölüme tıklanır. Aşağı doğru açılan kullanıcı girişi kısmından "Çıkış Yap" butonuna tıklanarak uygulamadan çıkış yapılır. 2013

122 Dil Seçenekleri Web Client, kullanıcılar için farklı dil seçeneklerinde kullanılabilir. Ekranın sağ üst köşesinde Türkçe ve İngilizce olmak üzere 2 farklı dil seçeneği bulunur. İstenen dil görünümü için dil seçeneğinin üstüne tıklanılır. Aşağı doğru açılan listeden bayrağın üzerine tıklanarak dil aktif hale getirilir. 2013

123 Hızlı Erişim Butonları Anasayfada kullanıcının çalışmayı oluşturması için kolaylıkla ulaşabileceği butonlar bulunmaktadır. Bu butonlar kullanılarak harita, kullanıcı menüsü oluşturulabilir. Yeni Harita Oluşturma Online Harita Açma Kullanıcı Menüleri Oluşturma Yeniden Yükleme 2013

124 Yeni Harita Oluşturma Yeni bir çalışma dosyası oluşturmak için ilk aşama yeni harita oluşturmaktır. Yeni harita oluşturulduktan sonra, harita üzerine online harita ve katmanlar eklenebilir, görüntüleme, çizim ve düzenleme işlemleri yapılabilir. "Yeni harita" butonuna tıklandığında "Yeni Harita" açılır diyalog penceresi açılır. Haritanın adı girilip "Tamam" butonuna tıklandığında girilen adda boş bir harita penceresi gelir. Böylece yeni harita oluşturulur ve ekranın sağ üst köşesinde harita ismi yer alır. 2013

125 Online Harita Açma Yeni bir çalışma dosyası oluşturmak için ilk aşama yeni harita oluşturmaktır. Ancak yeni bir harita pencere "Online Harita Aç" kullanılarak online harita açılabilir. "Online Harita Aç" butonuna tıklanıldığında "Online Haritalar" penceresi gelir. Online harita penceresinde Google, Bing ve Open Street seçenekleri bulunur. Bu seçeneklerin herb doğru genişleyerek açılır. Tekrar üzerine tıklandığında yukarı doğru kapanır. Seçeneklerin herbirinin üzerine tıklandığında harita ekrana gelir. Online harita katman yöneticisine eklenir. Google, Bing ve Open Street online haritaları aşağıdaki gibidir: Google Google Google Hybrid Google Satellite Google Terrain Bing Bing Bing Hybrid Bing Satellite Open Street Open Street Map Open Street Map Humanitarian Open Street Map Open Street Map Open Street Map Open Sea Cycle Cycle Landscape 2013 O Tr

126 Kullanıcı Menüleri Oluşturma Kullanıcı Menüsü, kullanıcının sık kullandığı butonlar ile oluşturduğu, menü çubuğuna kendi oluşturduğu isimle eklenen menüdür. Bu menü kullanıcıya kullandığı butonlara daha kolay ve hızlı ulaşmasını sağlar. Anasayfadan "Kullanıcı Menüleri" butonu kullanılarak istenilen menü oluşturulur. Menüye istenilen miktarda buton eklenebilir ve eklenen butonlar silinebilir. "Kullanıcı Menüleri" butonuna tıklanıldığında "Kullanıcı Tanımlı Menüler" diyalog penceresi açılır. Henüz bir kullanıcı menüsü oluşturmadığımız için "Henüz bir menü bulunmuyor." yazılıdır. "Menü Oluştur" butonuna tıklanarak kullanıcı menüsü oluşturulur. "Tamam" butonuna tıklanarak pencere kapatılabilir. Menü çubuğunda yer alan, önceden tanımlanmış bir kullanıcı menüsü; "Anasayfa"dan "Kullanıcı Menüleri" butonuna tıklandığında "Kullanıcı Tanımlı Menüler" penceresinde gelir. "Kullanıcı Tanımlı Menüler" penceresinde mevcut kullanıcı menüsünün ismi bulunur. Bu kullanıcı menüsü, "Düzenle" butonuna tıklanarak düzenlenebilir veya "Kaldır" butonuna tıklanarak kaldırılabilir. "Kullanıcı Tanımlı Menüler" penceresinden "Menü Oluştur" butonuna tıklandıktan sonra "Menü" penceresi açılır. Burada kesikli çizgi ile belirlenmiş çerçevede, "Menü butonlarını kutucuğa sürükleyip bırakınız." yazılıdır. Kullanıcı menüsü için "Başlık" belirlenir (Örnek olarak "Deneme" başlığı seçilmiştir). Menü çubuğundaki butonların kesikli çizgi ile işaretlendiği görülür. Menü çubuğundaki butonlardan istenenler seçilerek bu kutucuğa sürüklenerek bırakılır(örnek olarak "Sorgu Katmanı" seçilmiştir). Menü butonları, bu kutucuğa bırakılırken kutucuğun rengi yeşil olur. Sürüklenerek bırakılan butonlar "Menü Ögeleri" bölümünde listelenir. İstenirse bu ögeler, işaretiyle "yukarı" veya 2013 işaretiyle "aşağı" taşınabilir.

127 "Menü Ögeleri" bölümünde kaldırılmak istenen öge, fare ile seçilir ve "Seçiliyi Kaldır" butonuna tıklanır. "Tümünü Kaldır" butonuna tıklanarak ise "Menü Ögeleri" bölümündeki tüm ögeler kaldırılabilir. Gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanarak işlem sonlandırılır. Oluşturulan "Kullanıcı Menüsü", menü çubuğuna gelir. 2013

128 Yeniden Yükleme "Yenile" butonu anasayfada haritalar üzerinde yapılan değişikliklerin görüntülenmesi için kullanılır. "Yenile" butonuna ile sayfada herhangi bir değişiklik yapıldıysa bu sayfanın yeniden yüklenmesi sağlanır. Böylece yapılan değişiklikler görüntülenir. 2013

129 Haritalar Kullanıcının oluşturduğu çalışma dosyaları "Anasayfa"da haritalar kısmında bulunur. Çalışma dosyalarına, 4 başlık altından anasayfada ulaşılır. Tüm Haritalar: Kullanıcının oluşturup kaydettiği, kullanıcı ile paylaşılan ve kullanıcının diğer kullanıcılar ile paylaştığı haritaları içerir. Haritalarım: Kullanıcının oluşturduğu ve diğer kullanıcılar ile paylaşmadığı haritaları içerir. Benimle Paylaşılanlar: Kullanıcı ile paylaşılan haritaları içerir. Paylaştıklarım: Kullanıcının diğer kullanıcılar ile paylaştığı haritaları içerir. 2013

130 Çalışmalar Uygulama içerisinde hazırlanan ve kaydedilen çalışma dosyaları "Anasayfa" ekranında bulunur. Anasayfa ekranından çalışmalar açılabilir, silinebilir, adı değiştirilebilir ve diğer kullanıcılar ile paylaştırılabilir. Çalışma Sayfası Anasayfada kullanıcı tarafından kaydedilen çalışmaların genel görünümü aşağıdaki gibidir. Bu dosyaların üzerinde çeşitli işlemler yapılabilir. Çalışma Paylaş Kullanıcıların oluşturdukları çalışmalar gruplarla ve kullanıcılarla paylaştırılabilir. Çalışma sol üst köşesinde bulunan butona tıklanarak paylaştırılır. Butona tıklanıldıktan sonra açılan diyalog penceresinden çalışma dosyasının paylaştırılacağı grup veya kullanıcılar seçilir. Çalışmanın grup ile paylaştırılması için "Grup Seç" tıklanır. Açılan kısımdan grup ya da gruplar (Ctrl+Tık) seçilir. Çalışma kullanıcı ile paylaştırılması "Kullanıcı Seç" tıklanır. Açılan kısımdan kullanıcı ya da kullanıcılar (Ctrl+Tık) seçilir. Seçim işlemi bitirildikten sonra "Tamam" tıklanır ve çalışma diğer grup ya da kullanıcı ile paylaşılır. 2013

131 Temizle "Temizle" butonuna tıklanarak çalışmanın paylaşılacağı grup ve/veya kullanıcı seçimlerinin temizlenmesi sağlanır. "Temizle" butonu tıklandıktan sonra yapılan seçim işlemi kaldırılır. Çalışma Bilgisi Oluşturulan çalışmanın oluşturma, değiştirme tarihi ve çalışmanın sahibi "Bilgi" kısmından görüntülenebilir. Çalışma sayfasının sağ üst köşesinde bulunan butonuna tıklanır. Yapılan çalışma ile ilgili "Oluşturma Tarihi", "Değiştirme Tarihi" ve "Sahibi" bilgileri görüntülenir. Çalışma Adı Oluşturulan çalışma dosyasının adı değiştirilebilir. Çalışma sayfasının sol alt köşesinde bulunan butonuna tıklanır. Çalışma adı girilir ve klavyenin "Enter" tuşuna basılır. Çalışma adına çift tıklanıp buradan da çalışma adı girilebilir. Klavyenin enter tuşuna basılıp çalışma adı kaydedilir. Çalışma Dosyasını Açmak Oluşturulan çalışma dosyasını açmak için çalışma dosyasının üstüne tıklanır. Çalışma dosyasının uygulama açıldığında açılması için 2013 butonu kullanılır. Çalışma sayfasının alt-orta bölümünde

132 butonu bulunur. Bu butona tıklanarak varsayılan çalışma sayfası aktif hale getirilir. Çalışma sayfasının ortasına işareti gelir. Çalışma dosyası varsayılan olarak ayarlandığında çizim ekranının sağ üst köşesinde; "Çalışma Dosyası Varsayılan Yapıldı." yazısı yazan bilgi notu çıkar. Aktif olan çalışma sayfası üzerinde işareti bulunur. butonuna 2. kez tıklandığında varsayılan çalışma dosyası seçimi kaldırılır. Çizim ekranın sağ üst köşesinde "Varsayılan Çalışma Dosyası Seçimi Kaldırıldı." yazısı yazan bilgi notu çıkar. Çalışma Dosyasını Silmek Oluşturulan çalışma dosyasını silmek için butonu kullanılır. Çalışma sayfasının sağ alt köşesindeki butona tıklanır. Ekrana bir onay penceresi gelir. Çalışma sayfası "Tamam" butonuna tıklanarak silinebilir veya "Onayla" penceresinde "İptal" butonuna tıklanarak işlem iptal edilebilir. 2013

133 Son Haberler Uygulamanın haberler kısmında, uygulamaya ya da kuruma özel son duyurular yer alır. Bu kısım uygulamayı kullanan kurumlara göre özelleştirilebilirler. Kullanıcıların kurum içi ya da uygulamaya yönelik son duyurulardan haberdar olmaları sağlanır. Bu kısımda bulunan linklerin üstlerine tıklanarak gerekli bilgi edinilebilir. 2013

134 Doküman ve Video Uygulamanın "Videolar, Dokümanlar" kısmında uygulamayı tanıtıcı ve kullanımı hakkında eğitim materyalleri bulunur. Bu materyallere kullanıcı tarafından ulaşılır ve dosyaların.pdf formatları indirilebilir. Eğitim dokümanları hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

135 Harita Harita menü çubuğunda harita, katman, veri ve çalışma işlemleri için butonlar bulunmaktadır. Yeni Harita Yeni harita, çalışma dosyasında katmanlar ekleyebilmek, çizim ve düzenleme işlemleri y çalışma dosyası oluşturmak için ilk aşama yeni harita oluşturmaktır. Yeni harita oluşturulduktan sonra, harita ü eklenebilir, görüntüleme, çizim ve düzenleme işlemleri yapılabilir. "Yeni harita" butonuna tıklanıldığında "Yeni Harita" açılır diyalog penceresi açılır. Haritanın adı girilip "Tamam adda boş bir harita penceresi gelir. Böylece yeni harita oluşturulur ve ekranın sağ üst köşesinde harita ismi Harita Adını Değiştir "Harita Adını Değiştir" mevcut harita pencerelerinin adını değiştirmek için kullanılır. Butona pencerede harita adı yazan yere yeni ad girilir. "Tamam" butonu ile yapılan değişiklikler kaydedilir. Online Haritalar 2013

136 Online harita, "Google, Bing ve Open Street" Servislerinden harita açılması için kullanılır. Ku kullanmak istediği servisteki haritayı seçerek açabilir. Online harita katman yöneticisine ayrı bir katman ola sonra "Online Harita" penceresi açılır. "Google, Bing ve Open Street" seçeneklerinden herbirinin üstüne seçenekler, aşağı doğru genişleyerek açılır. Seçeneklerin üzerine tıklanıldığında harita, ayrı bir katman olara Google, Bing ve Open Street online haritaları aşağıdaki gibidir: Google Google Google Hybrid Google Satellite Google Terrain Bing Open Street Bing Bing Hybrid Bing Satellite Open Street Map Open Street Map Humanitarian Open Street Map Open Sea Open Street Map Cycle Open Street Map Cycle Landscape O Ma Yer İmleri Yer imleri, harita veya çizim nesnesi üzerindeki bir noktayı belirtmek için kullanılır. Buton t "+ Yer İmi Ekle" ile yeni bir yer imi harita üzerine eklenir. "+ Yer İmi Ekle" butonu tıklanıldıktan sonra harita tıklanır. 2013

137 Nokta seçildikten sonra açılan yer imi penceresinde noktanın koordinat bilgileri gelir. Yer imi için "İsim ve "Tamam" butonuna tıklanır. Yer imleri tanımlandıktan sonra ekrana gelen pencerede oluşturulanlar listelenir. Bu pencereden düzenle, g "Düzenle" tıklanıldığında "Yer İmi" penceresi açılarak isim, enlem, boylam ve açıklama bilgileri düzenlenir. "K kaldırılarak, silinir. "Git"e tıklandığında yer imine harita üzerinde yaklaşılır. Yer iminin ismi ve açıklamasının bulunduğu bir bil çıkar. NOT: Yer imleri penceresi kapatıldığında ekrandaki yer imleri kaybolur. Katmanlar 2013

138 "Katmanlar" kurum içinde sık kullanılan katmanların gruplanarak, bu katmanlara kolaylıkla Kurumdaki yetkili kişi bu ayarı Cloud Server'dan kişi veya gruplara hak vererek yapar. Butona tık penceresi açılır. Gruplanan katmanlar, listenelerek pencereye gelir. Listelerin üstüne tıklanarak içinde bulun İstenilen katman veya katmanlar (Ctrl+tık ile) seçilerek "Tamam" butonuna tıklanır. Seçilen katmanlar harit eklenir. Vektör Servisi "Vektör Servisi" veri kaynağı içerisinde bulunan vektör verilerin harita üzerine eklenmesi için sonra "Vektör Veri Kaynağı" penceresi açılır. 2013

139 "Vektör Veri Kaynağı" penceresinden "Veri Kaynağı", "Kullanıcı Adı" ve "Şifre" girildiğinde "Veri Kaynağı Geti Kaynağı Getir" butonuna tıklanır. Butona tıklandıktan sonra veri kaynağı içerisinde bulunan vektör katmanla veri kaynağı penceresine gelir. İstenilen katman veya katmanlar (Ctrl+tık ile) seçilerek "Ekle" butonuna tıklanır. Seçilen katmanlar haritaya eklenir. Raster Servisi "Raster Servisi" veri kaynağı içerisinde bulunan raster verilerin harita üzerine eklenmesi için sonra "Raster Veri Kaynağı" penceresi açılır. 2013

140 "Raster Veri Kaynağı" penceresinden "Veri Kaynağı", "Kullanıcı Adı" ve "Şifre" girildiğinde "Veri Kaynağı Geti Kaynağı Getir" butonuna tıklanır. Butona tıklandıktan sonra veri kaynağı içerisinde bulunan raster katmanlar veri kaynağı penceresine gelir. İstenilen katman veya katmanlar (Ctrl+tık ile) seçilerek "Ekle" butonuna tıklanır. Seçilen katmanlar haritaya eklenir. Mozaik Servisi "Mozaik Servisi" veri kaynağı içerisinde bulunan katmanların harita üzerine eklenmesi için k sonra "Mozaik Veri Kaynağı" penceresi açılır. 2013

141 "Mozaik Veri Kaynağı" penceresinden "Veri Kaynağı", "Kullanıcı Adı" ve "Şifre" girildiğinde "Veri Kaynağı Get Kaynağı Getir" butonuna tıklanır. Butona tıklandıktan sonra veri kaynağı içerisinde bulunan mozaik katmanl mozaik veri kaynağı penceresine gelir. İstenilen katman veya katmanlar (Ctrl+tık ile) seçilerek "Ekle" butonuna tıklanır. Seçilen katmanlar haritaya eklenir. WMS Servisi "WMS Servisi" veri kaynağı içerisinde bulunan coğrafi referanslı harita görüntülerini sunmak tıklanıldıktan sonra "WMS Veri Kaynağı" penceresi açılır. "WMS Veri Kaynağı" penceresinden "Veri Kaynağı", "Wms Versiyonu" ve "Mozaik Tipi" girildiğinde "Veri Kayn Kaynağı Getir" butonuna tıklanır. Butona tıklandıktan sonra veri kaynağı içerisinde bulunan katmanlar aşağı kaynağı penceresine gelir. 2013

142 İstenilen katman veya katmanlar (Ctrl+tık ile) seçilerek "Ekle" butonuna tıklanır. Seçilen katmanlar haritaya eklenir. Diğer Servisler "Diğer Servisler" ile ArcGIS Harita Servisi'ndeki ve ArcGIS Mozaik Servisi'ndeki verilerin ha Butona tıklanıldıktan sonra sağa doğru genişleyerek seçenekler açılır. "ArcGIS Harita Servisi"ne tıklanıldığında "ArcGIS Harita Veri Kaynağı" penceresi açılır. Bu pencereden "Veri K Adı ve Şifre" bölümünün yanındaki kutu işaretlenerek alt kısma açılan kullanıcı adı ve şifre alanları doldurulu butonu aktifleşir. "Veri Kaynağı Getir" butonuna tıklanır. Butona tıklandıktan sonra veri kaynağı içerisinde bu listelenerek ArcGIS harita veri kaynağı penceresine gelir. İstenilen katman veya katmanlar (Ctrl+tık ile) seçilerek "Ekle" butonuna tıklanır. Seçilen katmanlar haritaya eklenir. "ArcGIS Mozaik Servisi"ne tıklanıldığında "ArcGIS Mozaik Veri Kaynağı" penceresi açılır. Bu pencereden "Ver Getir" butonuna tıklanır. Butona tıklandıktan sonra veri kaynağı içerisinde bulunan katmanlar aşağı doğru li kaynağı penceresine gelir. İstenilen katman veya katmanlar (Ctrl+tık ile) seçilerek "Ekle" butonuna tıklanır. Seçilen katmanlar haritaya eklenir. 2013

143 Çizim Katmanı "Çizim Katmanı" yeni çizim nesnelerinin oluşturulması için yeni bir çizim katmanı oluşturul katmanların aksine burada aynı anda farklı geometride nesneler üzerinde çalışılabilir (Nokta, çizgi, kapalı al tıklanıldığında "Çizim Katmanı Aç" penceresi gelir. Çizim katmanı aç penceresinden katman için bir ad yazılır ve "Tamam" butonuna tıklanır. Oluşturulan yeni yöneticisine eklenir. NOT: Çizim katmanı harita üzerinde anlık çizim işlemleri yapmak için kullanılır. Harita kullanıcı tarafından k kaydedilmez. Yoğunluk Haritası "Yoğunluk Haritası" katman içindeki alanlarda bulunan değerlerin harita üzerinde renklend gösterilmesi için kullanılır. Butona tıklanıldığında "Yoğunluk Haritası" penceresi açılır. "Katman Adı" kısmınd için bir ad girilir. Hangi katman için bir yoğunluk haritası oluşturulmak isteniyorsa o katman seçilir. Yoğunlu değerler için katman içindeki alanı seçilir. "Renk Skalası" kısmından bir renk tonu belirlenir. Yoğunluk harita için yarıçap değeri ve saydamlığı ayarlanır. Yarıçap piksel cinsinden belirlenir ve harita üzerinde gösterilecek eder. "Çizim Modu" verinin çizim ekranında nasıl çizdirileceğinin belirlenmesi için kullanılır. "Tek Parça" vey biri seçilir. "Tamam" tıklanır. İstenen yoğunluk haritası çizim ekranında görüntülenir ve katman yöneticisine ayrı bir k 2013

144 NOT 1: Renk skalasının altındaki "Ters Çevir" kutusu işaretlenerek ton renk skalasındaki renkler tersine çevr NOT 2: Yoğunluk haritasının gösterimden daha çok verim alınabilmesi için çizim modu olarak "Otomatik" se 3B Katman Oluşturma "3B Katman Oluşturma" harita üzerinde yükseklik verisi olan çizim nesnelerinin yükseltilere için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldığıda 3 boyutlu harita modeli ayrı bir harita penceresinde açılarak ekran NOT: 3B katman oluşturmayı kullanmak için kullanılan cihazdaki ekran kartının WebGL'i desteklemesi gerek WebGL'i destekleyip desteklemediğini öğrenmek için " tıklanıyınız. Sorgu Katmanı "Sorgu Katmanı" katman içindeki veriler üzerinde gerekli sorgulama işlemleri yaparak isten kullanılır. Katman içindeki nesneler için çeşitli koşullar belirlenerek görüntülenen nesne sayısı özelleştirileb "Sorgu Katmanı" penceresi açılır. 2013

145 Sorgu katmanı oluşturulmak istenen veri kaynağı ve veri kaynağının içindeki katman seçilir. "Alanlar, Oper seçim işlemi ile gerekli sorgu sorgu alanına yazdırılır veya istenen sorgu ifadesi bu alanlar kullanılmadan bu tıklanarak sorgu işlemi katman üzerinde yapılır. Sorgulama işlemi sonucunda katman içindeki verinin öznite "Geometry" kısmından katmanın geometri tipi girilir. (Nokta, çizgi, kapalı alan vb.) "Epsg" kısmından ise har sisteminin kodu yazılır. "Featureid" kısmındaki ID kutusu işaretlenir. "Katman" kısmından oluşturulan sorgu "Uygula" butonu ile sorgu katmanı oluşturulur. Sorgu katmanı çizim ekranı üzerinde görüntülenir ve katman olarak eklenir. Alanlar: Katmana ait öznitelik bilgilerindeki alanlar bulunur. Operatör: Sorgu operatöründeki araçlar kullanılarak sorgulanmak istenen ifade yazılır. Değerler: Öznitelik alanlarından biri seçilip ''Getir''e tıklandığında özniteliğin içindeki değerler burada sıral sonra aranmak istenen değere "Git" kutusuna yazılarak kolayca ulaşılır. Haritayı Kaydet "Haritayı Kaydet" yapılan çalışmaların kaydedilmesi için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldığınd kaydediliyorsa açılan "Çalışma Adı" penceresinden harita için bir ad girilir ve "Tamam" butonuna tıklanarak i dosyası olarak kaydedilir ve sağ üst köşede şeklinde bilgilendirme notu çıkar. Buton üstüne kaydedilmiyorsa çalışma üzerinde yapılan değişiklikler en son haliyle kaydedilir. Sağ üst köşede çıkar. Haritayı Farklı Kaydet 2013

146 "Haritayı Farklı Kaydet" daha önce kaydedilmiş bir çalışmanın farklı bir ad ile tekrar kayded üstüne tıklanıldığında açılan "Çalışma Adı"penceresinden harita için yeni bir ad girilir ve "Tamam" butonuna farklı bir adla çalışma dosyası olarak kaydedilir ve sağ üst köşede şeklinde bilgilendirme no Alan Seçerek Dışa Aktarma "Alan Seçerek Dışa Aktar" çizim ekranında çizilen alan içindeki nesnelerin istenilen formatt Buton üstüne tıklanıldığında açılan pencereden dışa aktarılmak istenen katmanlar seçilir. Çoklu seçim Ctrl tu istenen format seçilir. "Alan Seç" butonuna tıklanıp fare yardımıyla harita üzerinde bir alan çizilir. Çizilen alan içerisin butonuna tıklanarak istenilen dosya formatında (.zip) dosyası olarak iner. 2013

147 Geometrik Seçim ile Dışa Aktar "Geometrik Seçim ile Dışa Aktar" çizim nesneleri üzerinde geometrik sorgulama operatör dışa aktarılması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldığında açılan pencereden dışarı aktarılmak istenen refe operatörü, seçim yapılacak katman ve dışa aktarma biçimi belirlenir. Ör; ilçe referans katmanındaki seçili Be katmanındaki nesneler seçilen formatta dışa aktarılabilir. Referans katmanı olarak ilçe, seçili nesne olarak B sorgulama operatörü olarak kapsadığı, seçim yapılacak katman olarak da bina seçilmesi sonuç için yeterli o "Tamam" tıklanır. İstenen sonuç sıkıştırılmış (.zip) dosyası olarak iner. Öznitelik Seçimi ile Dışa Aktar "Öznitelik Seçimi ile Dışa Aktar" çizim nesnelerinin öznitelik bilgileri üzerinde gelişmiş bir nesnelerin istenilen formatta dışa aktarılması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldığında açılan pencereden katman ve dosya formatı seçilir. "Alanlar, operatör ve değerler" kısımları kullanılarak "Sorgu Metin" kutusun katmanında "adi_numarasi = BEŞİKTAŞ" sorgu ifadesi ile Beşiktaş ilçesinin verisi seçilen formatta dışa aktarı 2013

148 Alanlar kısmından seçilen bir alanın içindeki değerler "Getir" butonu ile "Değerler" kısmına getirilir. Bu alan değerler seçilir. "Git" kutusuna değer adı yazılarak değerler içerisinde bir filtreleme işlemi yapılarak istenen "Tamam" tıklanır. İstenen sonuç sıkıştırılmış (.zip) dosyası olarak iner. Geri / İleri "Geri/İleri" harita üzerinde görünüm menüsündeki butonlar kullanılarak; yaklaş, uza işlemlerin geri alınması ya da ileri alınması için kullanılır. "Geri" butonu üstüne tıklanıldığında en son yapılan "İleri" butonu üstüne tıklanıldığında geri alınan işlem kaldırılarak ilk görünümüne gelir. 2013

149 Görünüm Görünüm menü çubuğunda görünüm işlemleri için butonlar bulunmaktadır. Haritayı Kaydır "Kaydır" çizim ekranında bulunan harita üzerinde gezinme işlemi için kullanılır. Butonun üstüne tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür. Çizim ekranı üzerinde bir yere tıklanıp fare imleci ile sürüklenirse, ekranda kaydırma işlemi yapılır. Haritaya Yaklaş "Yaklaş" çizim ekranında bulunan haritaya yaklaşılması için kullanılır. Butonun üstüne tıklanıldığında ekrandaki haritaya yaklaşılır. Haritadan Uzaklaş "Uzaklaş" çizim ekranında bulunan haritadan uzaklaşılması için kullanılır. Butonun üstüne tıklanıldığında ekrandaki haritadan uzaklaşılır. Haritaya Pencere ile Yaklaş 2013

150 "Yaklaş" çizim ekranında bulunan harita üzerinde belirli bir yere yaklaşmak için kullanılır. Butonun üstüne tıklanıldığında fare imleci, büyüteç sembolüne saydam bir pencere ile seçilen alana yaklaşılır. dönüşür. Çizim ekranına çizilen Seçili Ögelere Yaklaş "Seçili Ögelere Yaklaş" harita üzerinde seçili nesnelere çizim ekranında yaklaşılması için kullanılır. Butona tıklanıldığında çizim ekranında seçili nesneler görüntülenir. Tüm Haritayı Gör "Tüm Haritayı Gör" çalışma içerisindeki bütün haritanın ve/veya çizim katmanlarnın çizim ekranında görüntülenmesi için kullanılır. Herhangi bir ölçekte "Tüm Haritayı Gör"e tıklanıldığında haritanın ve/veya çizim katman(lar)ının tümü görüntülenir. Koordinata Git "Koordinata Git" açılan diyalog penceresinden girilen koordinat noktalarının çizim ekranına getirilmesi için kullanılır. Butona tıklanıldığında açılan diyalog penceresinden X, Y koordinat noktaları girilir. Koordinat noktaları harita üzerinde tanımlı olan projeksiyon sistemine göre yazılır. "Tamam" butonu tıklandıktan sonra, harita üzerinde o koordinat noktalarına gidilir. Konumuma Git 2013

151 "Konumuma Git" kullanıcının konumunu bularak harita üzerinde gösterilmesi için kullanılır. Kullanılan tarayıcı, lokasyon için kullanıcıdan izin isteyebilir. Kullanıcı tarafından izin verildikten sonra harita üzerinde mevcut konuma yaklaşılır. Animasyon Aç/Kapat "Animasyon" çizim ekranı üzerindeki harita kaydırıldığında ekran görüntüsünün animasyonlu olarak gelmesi için kullanılır. "Animasyon Açık" iken ekran görüntüsü kaydırıldığında animasyonlu olarak işlem yapılır. Vektör veriler ile çalışılırken yüksek performans almak için animasyon açık kullanılmalıdır. "Animasyon Kapalı" iken ekran görüntüsü kaydırıldığında animasyonsuz olarak işlem yapılır. 2013

152 Seçim Seçim menü çubuğunda seçim işlemleri için butonlar bulunmaktadır. Çizim nesneleri üzerinde seçim işlemleri yapabilmek için katmanın, katman araçlarından "Seç" butonu aktif olmalıdır. Seçim işlemlerinde çizim ekranında sağdan sola doğru çizilen seçim penceresi pencere ile kesişen bütün nesneleri, soldan sağa doğru çizilen seçim penceresi ise pencerenin içinde kalan nesneleri seçmek için kullanılır. Bilgi "Bilgi" çizim ekranı üzerindeki nesneler ile ilgili bilgilerin görüntülenmesi ve düzenlenmesi için kullanılır. Çizim ekranı üzerinde bilgisi görüntülenmek istenen nesnenin üstüne gelindiğinde farklı bir renk ile bilgisi görüntülenmek istenen nesne işaretlenir. Çizim ekranı üzerinde seçilen nesne ile ilgili bilgiler "Nesne Gezgini" penceresi ile görüntülenir. NOT: Bilgi için yapılan seçim işlemlerinde çizim ekranında sağdan sola doğru çizilen seçim penceresi pencere ile kesişen bütün nesneleri, soldan sağa doğru çizilen seçim penceresi ise pencerenin içinde kalan nesneleri seçmek için kullanılır. Seç "Seç" çizim ekranı üzerindeki nesnelerin seçim işlemleri için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Seçim işlemi, tıklanan yerdeki bütün katmanlar (katman yöneticisindeki seç butonu aktif olanlarda) üzerinde yapılır. Seçilen nesne(ler) ekranda işaretlenerek gösterilir. NOT: Seçim işlemlerinde çizim ekranında sağdan sola doğru çizilen seçim penceresi pencere ile kesişen bütün nesneleri, soldan sağa doğru çizilen seçim penceresi ise pencerenin içinde kalan nesneleri seçmek için kullanılır. Aktif Katmanda Seç 2013

153 "Aktif Katmanda Seç" çizim ekranı üzerinde, aktif katmandaki nesnelerin seçim işlemi için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Seçim işlemi, tıklanan yerdeki aktif katman üzerinde yapılır. Aktif katman haricindeki katmanlardaki nesne(ler) üzerinde seçim işlemi yapılmaz. Seçim yapıldıktan sonra seçilen nesne(ler) ekranda işaretlenerek gösterilir. NOT: Aktif katmanda seçim işlemlerinde çizim ekranında sağdan sola doğru çizilen seçim penceresi pencere ile kesişen aktif katman nesnelerini, soldan sağa doğru çizilen seçim penceresi ise pencerenin içinde kalan aktif katman nesnelerini seçmek için kullanılır. Seçimi Katmanda Çiz "Seçimi Katmanda Çiz" haritada seçili olan nesnelerin başka bir katman olarak katman yöneticisine eklenmesi için kullanılır. Butona tıklanıldıktan sonra açılan "Seçilenleri Ekle" diyalog penceresinden yeni oluşturulacak katman için bir ad girilir. "Tamam" tıklandıktan sonra harita üzerinde seçim işlemi ile seçilmiş olan nesneler bu katmanda çizilir. NOT: "Seçimi katmanda çiz" haritada seçili bir nesne olmadan tıklanırsa "Lütfen en az 1 nesne seçiniz" yazılı hata penceresi açılır. Seçimi Haritada Çiz "Seçimi Haritada Çiz" haritada seçili olan nesnelerin başka bir harita penceresinde görüntülenmesi için kullanılır. Butona tıklanıldıktan sonra açılan "Seçilenleri Ekle" diyalog penceresinden yeni oluşturulacak harita penceresi ve katman için bir ad girilir. "Tamam" tıklandıktan sonra harita üzerinde seçim işlemi ile seçilmiş olan nesneler yeni oluşturulan harita penceresinde çizilir. NOT: "Seçimi katmanda çiz" haritada seçili bir nesne olmadan tıklanırsa "Lütfen en az 1 nesne seçiniz" yazılı hata penceresi açılır. 2013

154 Gelişmiş Seçim "Gelişmiş Seçim" haritadaki nesneler üzerinde "Araç, Metot, Mod ve Katman" seçenekleri kullanılarak seçim işlemi yapmak için kullanılır. Gelişmiş Seçim hakkında daha fazla bilgi edinin Öznitelik ile Seç "Öznitelik ile Seç" haritadaki nesnelerin öznitelik bilgileri üzerinden seçim işlemi yapılması için kullanılır. Öznitelik ile Seçim hakkında daha fazla bilgi edinin Geometri ile Seç "Geometri ile Seç" haritadaki nesnelerin diğer nesneler ile olan ilişkisi üzerinden seçim işlemi yapılması için kullanılır. Geometri ile Seçim hakkında daha fazla bilgi edinin Hızlı Arama "Hızlı Arama" katman içinde tanımlı olan öznitelik alanlarından herhangi bir anahtar kelime girilerek veri aranması için kullanılır. Hızlı Arama hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

155 Seçimi Kaldır "Seçimi Kaldır" haritada seçili olan nesnelerin üzerindeki seçim işleminin kaldırılması için kullanılır. Butona tıklanılmadan önce çizim ekranındaki harita üzerinde seçili nesne bulunmalıdır. Butona tıklanıldığında haritada işaretlenerek seçilen nesnelerin seçim işlemi kaldırılır. Seçilenleri Göster "Seçilenleri Göster" harita üzerinde seçilen nesnelerin nesne gezgininde görüntülenmesi ve üzerinde düzenleme işlemlerinin yapılması için kullanılır. Butona tıklanılmadan önce çizim ekranındaki harita üzerinde seçili nesne bulunmalıdır. Butona tıklanıldığında harita üzerinde seçili olan nesneler, nesne gezgininde açılır. Nesne gezgininden, nesnenin bilgileri görüntülenebilir, üzerinde düzenleme işlemi yapılabilir. NOT: Eğer herhangi bir seçim yapılmadan "Seçilenleri Göster"e tıklanırsa "Lütfen seçim yapınız" uyarı penceresi gelir. Ayarlar "Ayarlar" seçim işlemleri için gerekli ayarların yapılması için kullanılır. Butona tıklanıldığında açılan diyalog penceresi kullanılarak azami seçim sayısı, istek seçim sayısı, istek zaman aşımı(saniye) ve seçim hassasiyeti ayarları yapılır. Azami Seçim Sayısı: Haritadan seçilebilecek maksimum nesne sayısıdır. Azami seçim sayısı ile seçilen nesne sayısı istenildiği gibi ayarlanabilir. İstek Seçim Sayısı: Seçim işlemlerinde, tek seferde seçim için getirilen maksimum nesne sayısını ifade eder. Seçim işlemi için getirilecek nesne sayısı istek seçim sayısı ile toplamda azami seçim sayısını geçmeyecek şekilde olur. Büyük veriler ile çalışılırken performans için bu özellik kullanılabilir. Örneğin, nokta nesneleri seçilirken büyük istek seçim sayısı kullanılabilir. Ancak çok kırık içeren kapalı alan nesnelerinde bu sayı azaltılabilir. İstek Zaman Aşımı: Seçim işlemlerinde, tek bir isteğin maksimum tamamlanma süresidir. Bu sürede tamamlanmayan istekler iptal edilir. Saniye cinsindendir. Hassasiyet: Nesne(ler) üzerinde yapılacak seçim işlemlerinde fare imleciyle piksel ölçeğinde yakalama hassasiyetidir. Yakalama hassasiyeti büyütülürse, seçim işlemlerindeki fare imlecinin görüntüsü büyür, küçültülünce fare imlecinin görüntüsü küçülür. Tabloda Gösterim: Seçili nesnelerin tabloda gösterimi sırasında getirilen maksimum nesne sayısını ifade eder. Öznitelik ile seç, geometri ile seç işlemlerinde sonucun gösteri seçeneği tablo işaretlendiğinde getirilecek nesne sayısı bu kısımda belirtilenden fazla olamaz. 2013

156 2013

157 Gelişmiş Seçim "Gelişmiş Seçim" haritadaki nesneler üzerinde "Araç, Metot, Mod ve Katman" seçenekleri kullanılarak seçim işlemi yapmak için kullanılır. Her bir bölümden bir tane seçenek seçilerek istenilen seçim işlemi yapılır. Böylelikle çizim ekranında bulunan birden çok katman içindeki veri üzerinde gelişmiş bir seçim işlemi yapılarak sonuca yönelik nesnelerin işaretlenmesi sağlanır. Seçim menüsü altından "Gelişmiş Seçim" tıklanıldığında fare imleci kutu sembolüne dönüşür. Gelişmiş seçim seçeneğinin yanındaki 4 ana bölümdeki seçeneklerden birer tane seçilerek seçim işlemi yapılır. Seçilen bölümlerdeki araçların üstüne tıklanarak aktif yapılır. Seçim seçeneklerinden aktif olan seçeneğin etrafında siyah çerçeve olur. 4 ana bölümdeki (araç, mod, metot, katman) seçenekler sırasıyla aşağıdaki gibidir: Araç: Çerçeve ile Seç, Çizgi ile Seç, Kapalı Alan ile Seç ve Çember ile Seç Metot: Kesişen, İçeren ve İçinde Mod: Seçime ekle, Seçimden Çıkar ve Yeni Seçim Katman: Aktif Katman ve Tüm Katmanlar Her bölümden bir tane seçildikten sonra çizim ekranında seçim işlemi yapılır. Seçilen nesneler çizim ekranında işaretlenerek gösterilir. NOT 1: Gelişmiş seçim menüsünde varsayılan ayarlar olarak "Araç" bölümünde "Çerçeve ile Seç", "Metot" bölümünde "Kesişen", "Mod" bölümünde "Seçime Ekle" ve "Katman" bölümünde "Aktif Katman" seçilidir. NOT 2: Seçim işlemi yapılmak istenen katmanın, katman yöneticisinden "Seçim" özelliği aktif olmalıdır. Çerçeve ile Seç seçilir. Çizim ekranı üzerinde seçilen nesne(ler), çizim ekranına çizilen bir çerçeve aracılığı ile Çizgi ile Seç Çizim ekranı üzerinde seçilen nesne(ler), çizim ekranına çizilen çizgi aracılığı ile seçilir. 2013

158 Kapalı Alan ile Seç Çizim ekranı üzerinde seçilen nesne(ler), çizim ekranına çizilen kapalı alan aracılığı ile seçilir. Çember ile Seç Çizim ekranı üzerinde seçilen nesne(ler), çizim ekranına çizilen çember aracılığı ile seçilir. Kesişen Çizim ekranında araç olarak kullanılan seçenek ile kesişen nesneler üzerinde seçim yapılır. İçeren Çizim ekranında araç olarak kullanılan seçeneği içeren, kapsayan nesneler üzerinde seçim yapılır. İçinde Çizim ekranında araç olarak kullanılan seçeneğin içinde olan nesneler üzerinde yapılır. Seçime Ekle yapılır. Çizim ekranı üzerinde yapılan seçim işlemi seçili olan nesne(ler)e yeni nesne(ler) eklenerek Seçimden Çıkar Çizim ekranı üzerinde yapılan seçim işlemi seçili olan nesne(ler)den istenen nesne(ler) çıkartılarak yapılır. Yeni Seçim Çizim ekranı üzerinde yapılan seçim işlemi seçili olan nesne(ler)in seçim işlemini kaldırarak, yeni seçim işlemi olarak yapılır. Aktif Katman Çizim ekranı üzerinde yapılan seçim işlemi aktif katmandaki nesneler üzerinde yapılır. Tüm Katmanlar Çizim ekranı üzerinde yapılan seçim işlemi tüm katmanlardaki nesneler üzerinde yapılır. 2013

159 2013

160 Özel Seçim "Özel Seçim" işlemleri haritadaki nesneler üzerinde aranan belirli kriterlere göre seçim işlemlerinin yapılması için kullanılır. "Öznitelik ile Seç" haritadaki nesnelerin öznitelik bilgileri üzerinden seçim işlemi yapılması için kullanılır. "Geometri ile Seç" haritadaki nesnelerin diğer nesneler ile olan ilişkisi üzerinden seçim işlemi yapılması için kullanılır. "Hızlı Arama" katman içinde tanımlı olan öznitelik alanlarından herhangi bir anahtar kelime girilerek veri aranması için kullanılır. 2013

161 Öznitelik ile Seç "Öznitelik ile Seç" haritadaki nesnelerin öznitelik bilgileri üzerinden seçim işlemi yapılması için kullanılır. Butona tıklanıldıktan sonra "Öznitelik ile Seçim" diyalog penceresi açılır. "Referans Katmanı" belirlenir. "Seçim Modu" seçilir ve "Seçim Sonucunu Şurada Göster"deki butonlardan seçim sonucunun nerede gösterileceği seçilir. "Alanlar", "Operatör" ve "Değerler" bölümlerinden seçim işlemi için sorgu ifadesi yazılır. Sorgu yazıldıktan sonra "Tamam"a tıklanır. Örneğin; ilçe katmanında "adi_numarasi = BEŞİKTAŞ" sorgu ifadesi ile Beşiktaş ilçesinin verisi seçilir. Referans Katmanı Katman", liste seçiminden belirlenir. Öznitelik ile seçim yapılacak "Referans Seçim Modu Seçim modu; "Yeni seçim oluştur", "Mevcut seçime ekle", "Mevcut seçimden çıkar" ve "Seçili nesneler arasından seç" arasından seçilir. "Yeni seçim oluştur" çizim ekranı üzerinde yapılan seçimi her seferinde yenileyerek, "Mevcut seçime ekle" çizim ekranında mevcutta bulunan seçili nesnelere ekleyerek, "Mevcut seçimden çıkar" çizim ekranında 2013

162 mevcutta bulunan seçimli nesnelerin içinden çıkartarak ve "Seçili nesnelerin arasından seç" çizim ekranında mevcutta bulunan seçili nesnelerin içinden seçim işlemi yaparak sonucu getirir. Sonucu Şurada Göster Öznitelik ile seçim sonucunun nerede gösterilmesi için kullanılır. "Tablo" seçildiğinde seçim sonucu sonuç tarayıcısında, "Harita" seçildiğinde seçim sonucunu harita üzerinde seçilerek gösterilir. Veri Alanları İlgili katmana ait öznitelik alanları bulunur. Alanlar kısmındaki değerlere çift tıklanıldığında aşağıdaki "Sorgu Metin Penceresi"ne eklenir. Sorgulama Operatörü Buradaki araçlar kullanılarak sorgu metin penceresine istenen sorgu yazılır. Sorgulama operatörü hakkında daha fazla bilgi edinin Veri Değerleri Öznitelik alanlarından biri seçilip ''Getir''e tıklandığında özniteliğin içindeki değerler burada sıralanır. Ayrıca değerler getirildikten sonra aranmak istenen değere "Git" kutusuna yazılarak kolayca ulaşılır. Herhangi bir değerin üzerine çift tıklandığında değer, sorgu metin penceresine gelir. Sorgu Metin Penceresi Sorgu metninin yazıldığı kısımdır. Sorgu metni üzerindeki değişiklikler bu kısımdan yapılır. "Alanlar, operatör ve değerler" kısımları kullanılarak "Sorgu Metin" kutusuna sorgu ifadesi yazılır. Ör; ilçe katmanında "adi_numarasi = BEŞİKTAŞ" sorgu ifadesi ile Beşiktaş ilçesinin verisi seçilir. 2013

163 Sorgulama Operatörü Sorgulama operatöründeki araçlar kullanılarak sorgu metin penceresine istenen sorgu yazılır. Sorgulama operatörlerinin üstüne tıklanıldığında sorgu metin penceresine eklenir. = Operatörü: Eşittir operatörüdür. Örneğin; ilçe katmanında "adi_numarasi = 'BEŞİKTAŞ' " sorgu ifadesi ile Beşiktaş ilçesinin verisi getirilir. > Operatörü: Büyüktür operatörüdür. Belirtilen değerden büyük olan verileri getirir. Örneğin; ilçe katmanında "geometry_area > " sorgu ifadesi ile geometri alanı 'den büyük olan ilçeler getirilir. < Operatörü: Küçüktür operatörüdür. Belirtilen değerden küçük olan verileri getirir. Örneğin; ilçe katmanında "nufus < " sorgu ifadesi ile nüfusu 'den küçük olan ilçeler getirilir.? Operatörü:? veya _ olarak kullanılabilir. Ön ek ve son ek olarak ifadeye eklenir. Tek bir karakter yerine geçer. ( ) Operatörü: İşlemleri gruplandırma ve işlem önceliğini belirlemek için kullanılır. Önceliği olan ya da gruplandırılmak istenen sorgu ifadeleri ( ) içine yazılarak sorgu ifadesi üretilir. <> Operatörü: Eşit değildir operatörüdür. Belirtilen değere eşit olmayan verileri getiri. Örneğin; ilçe katmanında "adi_numarasi <> 'BEŞİKTAŞ' " sorgu ifadesi ile Beşiktaş ilçesi dışındaki veriler getirilir. >= Operatörü: Büyük eşittir operatörüdür. Belirtilen değerden büyük ve ona eşit verileri getirir. Örneğin; ilçe katmanında "geometry_area >= " sorgu ifadesi ile geometri alanı 'den büyük ve ona eşit olan ilçeler getirilir. <= Operatörü: Küçük eşittir operatörüdür. Belirtilen değerden küçük ve ona eşit verileri kontrol eder. Örneğin; ilçe katmanında "nufus <= " sorgu ifadesi ile nüfusu 'den küçük ve ona eşit olan ilçeler getirilir. * Operatörü: * veya % olarak kullanılabilir. Ön ek ve son ek olarak ifadeye eklenir. Birden fazla karakter yerine geçer. Belirtilen sorgu içerisinde sorgudaki karakteri içeren bütün değerleri getirir. Örneğin; ilçe katmanında "adi_numarasi LIKE 'B*' " sorgu ifadesi ile B harfi ile başlayan bütün ilçe verileri getirilir. Aracanak ifadenin başına "*" yazıldığında sonundaki ifade ile biten bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; *TEPE ifadesi yazıldığında sonu "TEPE" ile biten bütün sonuçlar listelenecektir. Aranacak ifadenin sonuna "*" yazıldığında başındaki ifade ile başlayan bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; ESEN* ifadesi yazıldığında başı "ESEN" ile başlayan bütün sonuçlar listelenecektir. Aranacak ifadenin başı ve sonuna "*" yazıldığında içerisinde o ifade olan bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; *ESEN* ifadesi yazıldığında içerisinde "ESEN" olan bütün sonuçlar listelenecektir. LIKE Operatörü: Belirtilen duruma benzeyen verileri getirir. Örneğin; ilçe katmanında "adi_numarasi LIKE 'B%' " sorgu ifadesi ile B harfi ile başlayan ilçe verileri getirilir. 2013

164 OR Operatörü: Belirtilen durumlardan en az birini sağlayan verileri getirir. Koşullardan en az biri doğru (true) olmalıdır. Örneğin; ilçe katmanında "adi_numarasi LIKE 'B%' OR nufus < " sorgu ifadesi ile B ile başlayan veya nüfusu 'den küçük olan ilçelerin verileri getirilir. AND Operatörü: Belirtilen bütün durumların geçerli olduğu verileri getirir. Koşulların hepsi doğru (true) olmalıdır. Örneğin; ilçe katmanında "adi_numarasi = 'BEŞİKTAŞ' AND 'SARIYER' " sorgu ifadesi ile Beşiktaş ve Sarıyer ilçelerinin verileri getirilir. NOT Operatörü: LIKE deyiminin tersidir. Belirtilen koşula benzemeyen verileri getirir. Koşul yanlış (false) olmalıdır. Örneğin; ilçe katmanında "NOT (adi_numarasi LIKE 'B%' OR nufus < )" sorgu ifadesi ile B ile başlamayan veya nüfusu 'den küçük olmayan ilçelerin verileri getirilir. IS NULL Operatörü: Null değerine sahip olan veriyi getirir. IS NOT NULL Operatörü: Null değerine sahip olmayanları tanımlar. NOT: Veri alanı "String" olan değerler ' ' tek tırnak içerisine alınarak sorgu ifadesi oluşturulmalıdır. 2013

165 Geometri ile Seç "Geometri ile Seç" haritadaki nesnelerin diğer nesneler ile olan ilişkisi üzerinden seçim işlemi yapılması için kullanılır. Butona tıklanıldıktan sonra "Geometri ile Seçim" diyalog penceresi açılır. "Referans Katmanı" belirlendikten sonra haritada nesne(ler) seçilir. "Sorgulama Operatörü"nde koşul belirlendikten sonra "Seçim Yapılacak Katman" listesinden bir katman seçilir. "Seçim Modu" seçilir ve "Seçim Sonucunu Şurada Göster"deki butonlardan seçim sonucunun nerede gösterileceği seçilir ve "Tamam"a tıklanır. Örneğin; ilçe referans katmanındaki seçili Beşiktaş ilçesinin kapsadığı bina katmanındaki nesneler geometrik seçim ile çizim ekranında işaretlenerek, görüntülenebilir. Referans katmanı olarak ilçe, seçili nesne olarak Beşiktaş ilçesinin çizim nesnesi, sorgulama operatörü olarak kapsadığı, seçim yapılacak katman olarak da bina seçilmesi sonuç için yeterli olacaktır. Referans Katmanı "Referans Katman", liste seçiminden belirlenir. Seçili Nesneleri Kullan Haritada seçilen nesne sayısı görünür. Eğer çizim ekranında seçili nesneler var ise burada yazar ve seçim işlemi bu nesneler için yapılır. 2013

166 Sorgulama Operatörü Buradaki araçlar kullanılarak sorgu metin penceresine istenen sorgu yazılır. Kesiştiği: referans katman nesneleri ile keşisen diğer katmandaki nesneler seçilerek ekranda işaretlenir. Kapsadığı: referans katman nesnelerinin kapsadığı diğer katman nesneler seçilerek ekranda işaretlenir. Örtüştüğü: referans katman nesneleri ile örtüşen diğer katman nesneleri seçilerek ekranda işaretlenir İçinde olduğu: referans katman nesnelerinin içinde olan diğer katman nesneleri seçilerek ekranda işaretlenir Değdiği: referans katman nesnelerinin değdiği diğer katman nesneleri seçilerek ekranda işaretlenir Kestiği: referans katman nesnelerinin kestiği diğer katman nesneleri seçilerek ekranda işaretlenir. Ayrık olduğu: referans katman nesnelerinin ayrık olduğu diğer katman nesneleri seçilerek ekranda işaretlenir. Seçim Yapılacak Katman "Seçim Yapılacak Katman" listesinden bir katman seçilir. Seçim Modu Seçim modu; "Yeni seçim oluştur", "Mevcut seçime ekle", "Mevcut seçimden çıkar" ve "Seçili nesneler arasından seç" arasından seçilir. "Yeni seçim oluştur" çizim ekranı üzerinde yapılan seçimi her seferinde yenileyerek, "Mevcut seçime ekle" çizim ekranında mevcutta bulunan seçili nesnelere ekleyerek, "Mevcut seçimden çıkar" çizim ekranında mevcutta bulunan seçimli nesnelerin içinden çıkartarak ve "Seçili nesnelerin arasından seç" çizim ekranında mevcutta bulunan seçili nesnelerin içinden seçim işlemi yaparak sonucu getirir. Seçim Sonucunu Şurada Göster Öznitelik ile seçim sonucunun nerede gösterilmesi için kullanılır. "Tablo" seçildiğinde seçim sonucu sonuç tarayıcısında, "Harita" seçildiğinde seçim sonucunu harita üzerinde seçilerek gösterilir. 2013

167 Hızlı Arama "Hızlı Arama" katman içinde tanımlı olan öznitelik alanlarından herhangi bir anahtar kelime girilerek veri aranmasını sağlar. Butona tıklandığında "Hızlı Arama" penceresi açılır. Hızlı arama penceresinde "Katman", "Öznitelik" ve "Aranan" bölümleri bulunur. Sorgu yapılmak istenen "Katman", bu katmana ait "Öznitelik" ve "Aranan" değer bilgileri girilir. Aranan değer elle yazılabileceği gibi butonuna tıklanarak da gelen listeden seçilebilir. İstenirse a tıklanarak aranan değer boş geçilerek katmanın ilgili öznitelik alanındaki bütün verilerin taranması sağlanır. Böylece o katmana ait belirlenen özniteliklerin tüm değer aralıkları listelenir. İşlem bitirildikten sonra "Tamam" butonuna tıklanır. Aranan sonuçlar "Sonuç Tarayıcısı"nda gösterilir. işaretine tıklandığında "Bilgi" penceresi gelir. Burada "Seçim" menüsündeki "Seçim Ayarları"nda bulunan "Azami Seçim Sayısı"na göre kayıtlar listelenir. Bilgi penceresinin arkasında "Nesne Değeri Bul" penceresi gelir. Buradan aranan nesne değeri seçilir. "Git" nesne değeri kutusuna ilgili değerler girilerek aranan nesne değeri getirilebilir. "Tamam" butonuna tıklanır. 2013

168 "Sonuçlar" penceresi açılır. Burada aranan nesne değerine ait öznitelik bilgileri yer alır. "Yakınlaş", "İşaretle" ve "Düzenle" işlemleri yapılır. "Yakınlaş" işaretine tıklandığında seçili olan nesneye yaklaşılır. "İşaretle"ye tıklandığında nesne ekranda işaretlenir. "Düzenle" işaretine tıklandığında "Nesne Gezgini" penceresi açılır ve aranan nesne değeri için gerekli düzenlemeler yapılarak kaydedilebilir. 2013

169 NOT 1: "Aranan" kısmında yazılacak değerin başına ve sonuna % konularak özel arama yapılır. Aracanak ifadenin başına "%" yazıldığında sonundaki ifade ile biten bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; %TEPE ifadesi yazıldığında sonu "TEPE" ile biten bütün sonuçlar listelenecektir. Aranacak ifadenin sonuna "%" yazıldığında başındaki ifade ile başlayan bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; ESEN% ifadesi yazıldığında başı "ESEN" ile başlayan bütün sonuçlar listelenecektir. Aranacak ifadenin başı ve sonuna "%" yazıldığında içerisinde o ifade olan bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; %ESEN% ifadesi yazıldığında içerisinde "ESEN" olan bütün sonuçlar listelenecektir. NOT 2: "Aranan" kısmında yazılan ifade seçilen öznitelik alanının tanımlı tipine göre farklılık gösterebilir. Örneğin; featureid alanında sorgulanacak olan ifade sayı şeklinde girilirken, adı_numarası alanında sorgulanacak olan ifade harf şeklinde girilecektir. 2013

170 Seçimi Kaldır "Seçimi Kaldır" çizim ekranı üzerinde seçim işlemi var ise seçili nesneleri kaldırmak için kullanılır. Butonun kullanılması için ekranda herhangi bir nesnenin seçili olması gereklidir. Çizim ekranı üzerinde seçim işlemi ile ekranda işaretlenen nesneler, "Seçimden Kaldır" ile eski haline döner. 2013

171 Düzenle Düzenle menü çubuğunda çizim nesnelerinin düzenleme işlemleri için düzenleme butonları bulunmaktadır. Çizim nesneleri üzerinde düzenleme işlemleri yapabilmek için katmanın, katman araçlarından "Düzenlenebilir" butonu aktif olmalıdır. Taşı "Taşı" çizim nesnelerinin (nokta, çizgi, kapalı alan vb.) harita üzerindeki konumlarını değiştirmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne Buton üstüne tıklanıldıktan sonra taşı işlemi için; dönüşür. Harita üzerinde taşınmak istenen nesne tıklanır, sağ tıklanır. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Farenin sol tuşuyla nesnenin referans alınacak noktası tıklanır. Nesne referans çizgisi ile tutularak taşınmak istenen yere bırakılır. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek seçilen nesne taşınır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak nesne taşınabilir. Kopyala "Kopyala" çizim nesnelerinin (nokta, çizgi, kapalı alan vb.) harita üzerinde çoğaltmak için kullanılır. Kopyala işlemi nesnenin geometrisi ile birlikte özniteliklerini de kapsar. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra kopyala işlemi için; Harita üzerinde kopyalanmak istenen nesne tıklanır, sağ tıklanır. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Farenin sol tuşuyla nesnenin referans alınacak noktası tıklanır. Nesne referans çizgisi ile tutularak kopyalanmak istenen yere bırakılır. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek seçilen nesne kopyalanır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak nesne kopyalanabilir. 2013

172 Katman Değiştir "Katman Değiştir" çizim nesnelerinin bulundukları katman haricinde başka bir katmana kopyalanması için kullanılır. Kopyalama işlemi olurken geometri özellikleri ile birlikte öznitelik bilgileri de kopyalanır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra katman değiştirilmek istenen nesneler seçilir. Sağ tıklanır. Açılan "Katman Değiştir" penceresinden seçilen nesnelerin katmanı "Kaynak Katman"dan seçilir. Seçili nesne sayısı otomatik olarak yazar. Kopyalanmak istenen katman "Hedef Katman"dan seçilir. "Seçilen(ler)i Sil" tıklandığında seçilen nesne kaynak katmandan silinir. Nesne içindeki öznitelik alanları listelenir. Kaynak katmandaki öznitelik alanlarından hedef katmana yazılacak alanlar seçilir. Eğer bir alan için varsayılan bir değer var ise "Varsayılan Değer" kısmına yazılır. "Tamam" tıklandıktan sonra nesne diğer katmana kopyalanır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Döndür "Döndür" çizim nesnelerinin döndürmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra döndür işlemi için; 2013

173 Harita üzerinde döndürülmek istenen nesne tıklanır, sağ tıklanır. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Farenin sol tuşuyla nesnenin referans alınacak noktası tıklanır. Nesne fare yardımı ile döndürülür ve sol tık ile işlem bitirilir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek seçilen nesne döndürülür. Ölçekli bir döndürme işlemi yapılmak isteniyorsa, nesne seçildikten sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Açılan "Döndür" ekranından açı, x ve y koordinat noktaları girilir. "Tamamla" tıklanır. Nesne ölçeklenir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak nesne döndürülebilir. Ölçekle "Ölçekle" çizim nesnelerinin geometrilerini ölçekli bir şekilde büyütüp, küçültmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne Buton üstüne tıklanıldıktan sonra ölçekle işlemi için; dönüşür. Harita üzerinde ölçeklenmek istenen nesne tıklanır, sağ tıklanır. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Farenin sol tuşuyla nesnenin referans alınacak noktası tıklanır. Nesne fare yardımı ile büyültülüp küçültülerek ölçeklenir ve sol tık ile işlem bitirilir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek seçilen nesne ölçeklenir. Ölçekli bir işlem yapılmak isteniyorsa, nesne seçildikten sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Açılan "Ölçekle" ekranından ölçek, x ve y koordinat noktaları girilir. "Tamamla" tıklanır. Nesne ölçeklenir. 2013

174 Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak nesne ölçeklenebilir. Sil "Sil" çizim nesnelerinin (nokta, çizgi, kapalı alan vb.) harita üzerinde silinmesi için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Silinmek istenen nesne seçilir. Sağ tıklanır. Açılan pencereden "Tamam" tıklanarak seçilen nesne silinir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Simetriğini Al "Simetriğini Al" çizim nesnelerinin çizilen bir referans çizgisine göre simetriğinin alınması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne Buton üstüne tıklanıldıktan sonra simetri işlemi için; dönüşür. Harita üzerinde simetriği alınmak istenen nesne tıklanır, sağ tıklanır. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Farenin sol tuşuyla simetri ekseninin başlangıç noktası belirlenir. Fare hareket ettirilerek nesnenin ayarlanacağı eksenin yönü belirlenir ve bitiş noktası tıklanır. Referans olarak çizilen çizgiye göre çizim nesnesinin simetriği eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek seçilen nesnenin simetriği alınır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak nesnenin simetriği alınabilir. Tampon Oluştur "Tampon Oluştur" seçilen çizim nesnelerinin etrafına girilen mesafe kadar tampon oluşturmak için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne Buton üstüne tıklanıldıktan sonra tampon işlemi için; 2013 dönüşür.

175 Harita üzerinde tampon oluşturulmak istenen nesne tıklanır, sağ tıklanır. Varsayılan tampon mesafesi kadar uzaklıkta bir nesne oluşturur. Tampon değerini değiştirmek için nesne seçildikten sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Açılan "Tampon Oluştur" ekranından tampon değeri girilir. "Tamamla" tıklanır. Seçilen nesneye göre tampon oluşturulur. "İlk Nesneyi Sil" tıklandığında seçilen nesne silinir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Öznitelik Kopyala "Öznitelik Kopyala" çizim nesnelerinin geometrilerinden bağımsız özniteliklerinin kopyalanması için kullanılır. Nesnenin "unique/eşşiz" değerleri hariç özniteliklerini kopyalar. Öznitelik kopyalanması için geometri yapıları ve hedef katmandaki tablo/satır yapısı birbirine uygun olmalıdır. (Çizgi nesnesinin bir özniteliği kapalı alan nesnesine aktarılamaz.) Buton üstüne tıklanıldıktan sonra kopyalanmak istenen kaynak nesne seçilir. Birinci seçimden sonra özniteliklerin kopyalanacağı hedef nesne veya nesneler seçilir. Sağ tıklanır. Seçim işleminden sonra fareyle sağ tuşa tıklandığında özellik kopyalama gerçekleşmiş olur. Kırık Ekle "Kırık Ekle" çizim nesnelerine seçilen noktalara yeni kırıkları eklenmesi için kullanılır. Butona tıklanıldıktan sonra kırık eklenmek istenen nesne seçilerek mevcuttaki kırıkları görüntülenir. Nesnenin kırık eklenecek noktası tıklanır ve kırık eklenir. Klavyeden "Shift+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. Kırık Sil "Kırık Sil" çizim nesnelerindeki kırıkları silmek için kullanılır. Butona tıklanıldıktan sonra kırık silmek istenen nesne seçilerek mevcuttaki kırıkları görüntülenir. Nesnenin kırık noktası tıklanır ve kırık silinir. Klavyeden "Shift+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. Kırık Düzenle "Kırık Düzenle" çizim nesnelerindeki seçilen kırık noktalarını düzenlemek için kullanılır. Butona tıklanıldıktan sonra kırık düzenlenmek istenen nesne seçilerek mevcuttaki kırıkları görüntülenir. Nesnenin düzenlenecek kırık noktası ya da istenilen bir nokta tıklanır ve taşınmak istenen ikinci noktaya tıklanarak taşınır. Seçili nesne üzerinde kırık noktası olmayan yere farenin 2013

176 sol tuşuyla kırık eklenir ve düzenleme işlemi de yapılır. Klavyeden "Shift+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. Paralel Oluştur "Paralel Oluştur" geometrisi çizgi veya kapalı alan nesnelerine belirtilen mesafede paralel çizgiler oluşturmak için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra paralel oluşturma işlemi için; Harita üzerinde paralel oluşturulmak istenen nesne tıklanır. Paralel atmak istenen bölge tıklanır ve varsayılan mesafede paralel oluşturulur. Paralel oluşturma ayarları için nesne seçildikten sonra veya nesne seçilmeden önce klavyeden "Enter" tuşuna basılır. "Paralel Oluştur" penceresinden paralelin ilk nesneye uzaklığı "Mesafe" kısmından girilir. "İlk Nesne Sil" seçildiğinde yeni çizgi oluşturulurken referans olarak alınan nesne silinir. "Parçalı" işaretlendiğinde kapalı alan veya çizgi nesnelerinde paraleller, parçalı çizgiler olarak üretilir. "Tamamla" tıklandıktan sonra belirlenen değerlere göre paralel atma işlemi yapılır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Ayır "Ayır" geometrisi çizgi olan nesneleri ayırarak, tek bir nesneden birden fazla nesne üretmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra ayrılmak istenen çizgi nesneleri seçilir. Nesnenin üzerinde ayrılmak istenen noktaları tıklanarak çizgi ayırma işlemi tamamlanır. Klavyeden "Shift+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. Birleştir "Birleştir" geometrisi çizgi olan nesneleri birleştirerek, tek bir nesne olması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne Buton üstüne tıklanıldıktan sonra birleştirme işlemi için; dönüşür. Harita üzerinde birleştirilmek istenen istenen çizgi nesneleri seçilir. Sağ tıklanarak işlem bitirilir. 2013

177 Klavyeden "Enter" tuşuna basılarak tampon değeri ayarlanır. Nesneler seçildikten sonra açılan "Çizgi Birleştir" penceresinden tampon değeri girilerek "Tamamla" tıklanır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Ters Çevir "Ters Çevir" geometrisi çizgi ve kapalı alan nesnelerinin x ve y koordinat değerlerinin sıralamasını ters değiştirmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Ters çevirilmek istenen nesne seçilir. Sağ tıklanır ve işlem tamamlanır. Değişim nesne gezgininde "Geometri" kısmından "Dış Halka"ya tıklanarak görülebilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Uzat "Uzat" geometrisi çizgi olan ve birbiriyle kesişmeyen nesneyi diğerini referans alarak uzatmak için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Önce sınır çizgisi seçilir, sağ tıklanır. Sınır nesnesine göre uzatılmak istenen nesneler tıklanır ve işlem tamamlanır. Komuttan çıkmam için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. 2013

178 Tıraşla "Tıraşla" geometrisi çizgi olan ve onunla kesişen seçili nesneye göre tıraşlanması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Önce sınır nesnesi (kesişen nesne) seçilir. Sağ tıklanır. Tıraşlanacak çizgi nesnesine tıklanır ve işlem tamamlanır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Yuvarla "Yuvarla" geometrisi çizgi olan iki nesneyi belirtilen yarıçap ve bir yay ile birbirine bağlamak için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne Buton üstüne tıklanıldıktan sonra yuvarla işlemi için; dönüşür. Harita üzerinde yuvarlatılmak istenen çizgi nesneleri seçilir. Sağ tıklanır ve varsayılan yuvarla değerleri ile çizgi nesneleri birbirine bağlanır. Yuvarla değerlerini değiştirmek için nesne seçildikten sonra veya nesne seçilmeden önce klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Açılan "Yuvarla" ekranından değerler girilir. "Tamamla" tıklanır. Seçilen değerlere göre yuvarla işlemi yapılır. "Değer 1" ve "Değer 2" alanlar çizgilerin kesişim noktalarına olan uzaklıklarını ifade eder. Yarıçap kesiştikleri noktaya teğet olacak çemberin yarıçapını ifade eder. "İçe Doğru" ve "Dışa Doğru" yayın yönünü belirtir. Değerler belirlendikten sonra "Tamamla" tıklanır. Seçilen değerlere göre yuvarla işlemi yapılır. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Köşelet "Köşelet" geometrisi çizgi olan ve birbiriyle kesişmeyen nesneleri uzatarak kesiştikleri yerde birleştirmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Köşeletilmek istenen nesneler seçilir. Sağ tıklanır ve işlem bitirilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. 2013

179 Birleştir "Birleştir" geometrisi kapalı alan ve birbiri ile kesişen nesneleri birleştirerek, tek bir nesne olması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Birleştirilmek istenen kapalı alan nesneleri seçilir. Sağ tıklanır, açılan "Birleştir" ekranından oluşturulacak nesnenin "Hedef Katman"ı belirlenir. "Tamam" tıklandıktan sonra belirlenen katmana seçilen nesneler birleştirilerek yeni bir nesne olarak oluşturulur. "Seçili Nesneleri Sil" tıklandığında seçilen nesneler silinir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Alan Kesiştir "Alan Kesiştir" geometrisi kapalı alan ve birbiri ile kesişen nesnelerin, kesişim alanlarından yeni bir nesne üretmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Kesişen kapalı alan nesneleri seçilir. Sağ tıklanır, açılan "Alan Kesiştir" ekranından oluşturulacak nesnenin "Hedef Katman"ı belirlenir. "Tamam" tıklandıktan sonra belirlenen katmana seçilen nesnelerin kesişim alanı yeni bir nesne olarak oluşturulur. "Seçili Nesneleri Sil" tıklandığında seçilen nesneler silinir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Alan Çıkart 2013

180 "Alan Çıkart" geometrisi kapalı alan ve birbiri ile kesişen nesnelerin birbirlerine göre farkını belirtmek için kullanılır. İlk seçilen nesnenin ikinci nesneye göre farkı olan alandan yeni bir nesne üretir. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. İlk nesne ve ikinci nesne sırasıyla seçilir. Sağ tıklanır, açılan "Alan Çıkart" ekranından oluşturulacak nesnenin "Hedef Katman"ı belirlenir. "Tamam" tıklandıktan sonra belirlenen katmana seçilen nesnenin diğer nesneye göre farkı yeni bir nesne olarak oluşturulur. "Seçili Nesneleri Sil" tıklandığında seçilen nesneler silinir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. 2013

181 Çizim Çizim menü çubuğunda çizim nesnelerini çizmek için çizim butonları bulunmaktadır. Nokta Çiz "Nokta Çiz" harita üzerinde nokta nesnesi çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra nokta çizmek için; Harita üzerinde nokta nesnesi çizilmek istenen yere tıklanır ve çizim ekranı üzerine nokta nesnesi eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek nokta nesnesi çizilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak nokta çizilebilir. Çizgi Çiz "Çizgi Çiz" harita üzerinde tek çizgi nesnesi çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra çizgi çizmek için; Harita üzerinde başlangıç ve bitiş noktaları fare yardımı ile tıklanır. İşaretlenen iki nokta arasına çizgi nesnesi eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek çizgi nesnesi çizilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak çizgi çizilebilir. Ardışık Çizgi Çiz 2013

182 "Ardışık Çizgi Çiz" harita üzerinde ardışık çizgiler çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra ardışık çizgi çizmek için; Başlangıç noktası ve sonrasındaki noktalar fare yardımı ile işaretlenir. İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. Son noktada sol tık ile işlem bitirilir. İşaretlenen noktalar arasına ardışık çizgiler eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek ardışık çizgi nesnesi çizilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. NOT: Yakalama araçları aktif yapılarak, çizim ekranındaki herhangi bir nesneden referans alınarak ardışık çizgi çizilebilir. Çoklu Çizgi Çiz "Çoklu Çizgi Çiz" harita üzerinde çok kırıklı çizgi çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra çoklu çizgi çizmek için; Başlangıç noktası ve sonrasındaki noktalar fare yardımı ile işaretlenir. İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. Son noktada sağ tık ile işlem bitirilir. İşaretlenen noktalar arasına çoklu çizgiler eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek çoklu çizgi nesnesi çizilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamla özelliği ile referans alınan bir nesnenin kırık noktalarının hepsi yakalanır ve hatasız çizim yapılması sağlanır. Bu özellik için bütün yakalama butonlarının aktif olması gereklidir. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra otomatik tamamlama özelliği ile çoklu çizgi çizmek için; Başlangıç noktası fare yardımı ile tıklanır. Çoklu çizgi çizilirken klavyeden "S" tuşuna basılır. Referans alınan nesnenin kırık noktası yakalanır ve tıklanır. İkinci bir referans noktası yakalanır ve tıklanır. Klavyeden "S" tuşuna basıldığında iki nokta arasındaki kırık noktaları yakalanarak otomatik olarak tamamlanır. Eğer referans alınan kapalı alanın diğer tarafı isteniyorsa ikinci kez klavyeden "S" tuşuna basılır. sağ tık ile işlem bitirilir. Bu şekilde referans alınan nesneye göre çoklu çizgi çizilir. 2013

183 Paralel Çizgiler Çiz "Paralel Çizgiler Çiz" harita üzerinde paralel çizgiler çizilmesi için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra paralel çizgi çizmek için; Başlangıç noktası ve sonrasındaki noktalar fare yardımıyla işaretlenir. İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. Son noktada sağ tık ile işlem bitirilir. İşaretlenen noktalar arasına paralel çizgiler eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek çoklu çizgi nesnesi çizilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Paralel çizgi ayarları için butona tıklanıldıktan sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Sol alt köşede paralel çizgi ayarları penceresi açılır. Sağ ve sol taraf mesafeleri girilir. "Tamam" tıklandıktan sonra ayarlanan değerler kadar merkez çizgiden uzakta paralel çizgiler çizilir. Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamla özelliği ile referans alınan bir nesnenin kırık noktalarının hepsi yakalanır ve hatasız çizim yapılması sağlanır. Bu özellik için bütün yakalama butonlarının aktif olması gereklidir. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra otomatik tamamlama özelliği ile paralel çizgi çizmek için; Başlangıç noktası fare yardımı ile tıklanır. Paralel çizgiler çizilirken klavyeden "S" tuşuna basılır. Referans alınan nesnenin kırık noktası yakalanır ve tıklanır. İkinci bir referans noktası yakalanır ve tıklanır. Klavyeden "S" tuşuna basıldığında iki nokta arasındaki kırık noktaları yakalanarak otomatik olarak tamamlanır. Eğer referans alınan kapalı alanın diğer tarafı isteniyorsa ikinci kez klavyeden "S" tuşuna basılır. Bu şekilde referans alınan nesneye göre paralel çizgiler çizilir. Dikdörtgen Çiz "Dikdörtgen Çiz" harita üzerinde dikdörtgen nesnesi çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra dikdörtgen çizmek için; Başlangıç köşe noktası çizim ekranında tıklanır. Bitiş köşesi çizim ekranında tıklanır ve işlem bitirilir. İşaretlenen noktalar arasına dikdörtgen nesnesi eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek dikdörtgen nesnesi çizilir. 2013

184 Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Kapalı Alan Çiz "Kapalı Alan Çiz" harita üzerinde kapalı alan nesnesi çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra kapalı alan çizmek için; Harita üzerinde kapalı alan çizmek için en az üç nokta belirlenerek tıklanır. İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. Bitiş noktasından sonra sağ tıklanarak işlem bitirilir. İşaretlenen noktalar arasına kapalı alan nesnesi eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek kapalı alan nesnesi çizilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamla özelliği ile referans alınan bir nesnenin kırık noktalarının hepsi yakalanır ve hatasız çizim yapılması sağlanır. Bu özellik için bütün yakalama butonlarının aktif olması gereklidir. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra otomatik tamamlama özelliği ile kapalı alan çizmek için; Başlangıç noktası fare yardımı ile tıklanır. Kapalı alan çizilirken klavyeden "S" tuşuna basılır. Referans alınan nesnenin kırık noktası yakalanır ve tıklanır. İkinci bir referans noktası yakalanır ve tıklanır. Klavyeden "S" tuşuna basıldığında iki nokta arasındaki kırık noktaları yakalanarak otomatik olarak tamamlanır. Eğer referans alınan kapalı alanın diğer tarafı isteniyorsa ikinci kez klavyeden "S" tuşuna basılır. Bu şekilde referans alınan nesneye göre kapalı alan çizilir. Elips Çiz "Elips Çiz" harita üzerinde elips nesnesi çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra elips çizmek için; Harita üzerinde elips çizmek için önce başlangıç noktası tıklanır. 1. ve 2 yarıçap değerleri, merkez ile uzaklığına göre belirlenerek ikinci nokta tıklanır. Çizim ekranına elips nesnesi eklenir. Klavyeden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek elips nesnesi çizilir. 2013

185 Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc tuşuna basılır. Daire Çiz "Daire Çiz" harita üzerinde daire nesnesi çizmek için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra fare imleci, artı sembolüne dönüşür. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra daire çizmek için; Harita üzerinde daire çizmek için önce başlangıç noktası tıklanır. Yarıçapı fare yardımı ile ayarlandıktan sonra bitiş noktası tıklanır. Çizim ekranına daire nesnesi eklenir. Klayveden "N" tuşuna basılır. Açılan "Nokta Editörü" penceresinden değerler girilerek daire nesnesi çizilir. Komuttan çıkmak için klavyeden "Esc" tuşuna basılır. Yakalamayı Aç/Kapat "Yakalamayı Aç/Kapa" çizim ekranında çizim yapılırken mevcuta bulunan çizim nesnelerinden referans alınması ve kolay çizim yapılması için kullanılır. "Yakalamayı Aç"ın üstüne tıklanıldığında içindeki butonlar sağ tarafa doğru açılır. Yakalama butonları aşağıda listelenmiştir; Nokta Yakala: Ekrandaki nokta nesnelerinin üstüne gelindiğinde fare imleci yuvarlak bir işaretle nokta objesini belirtir. Son Nokta Yakala: Ekrandaki doğru, çoklu doğru, kapalı alan nesnelerinin kırık, baş ve son noktalarının üstüne gelindiğinde fare imleci kare bir işaretle son noktayı belirtir. En Yakın Nokta Yakala: Ekrandaki doğrusal ya da dairesel nesnelerin herhangi bir kenarı ya da noktası üzerine gelindiğinde fare imleci kum saati işareti ile en yakın noktayı belirtir. Kesişim Noktası Yakala: Ekrandaki kesişen nesnelerin, kesişim noktaları üzerine gelindiğinde fare imleci çarpı işareti ile kesişim noktasını belirtir. 2013

186 Orta Nokta Yakala: Ekrandaki çizgi, çoklu çizgi gibi nesnelerin üzerindeki orta noktalarına gelindiğinde fare imleci üçgen işareti ile orta noktayı belirtir. Merkez Nokta Yakala: Ekrandaki kapalı alan nesnelerinin merkez noktalarının üstüne gelindiğinde fare imleci dikdörtgen içinde çarpı işareti ile merkez noktayı belirtir. Dik Nokta Yakala: Ekran birbirini kesen dik noktaların üstüne gelindiğinde fare imleci kare bir işaret ile dik noktayı belirtir. Serbest Çizim: Ekran üzerinde çizim işlemleri yapılır. Yakalama butonları üstünlerine tıklanıldığında aktif olur. Aktif olduklarında dış çerçeveleri siyah olur. Pasif olduklarında dış çerçeveleri beyaz olur. Birden çok buton seçilerek bir arada kullanılabilir. NOT: Çizim nesneleri üzerinde yakalama işlemleri yapabilmek için katmanın, katman araçlarından "Yakala" butonu aktif olmalıdır. Ayarlar "Ayarlar" çizim işlemleri için gerekli ayarların yapılması için kullanılır. Butona tıklanıldığında açılan diyalog penceresi kullanılarak yakalama hassasiyeti ve çizim nokta sayısı ayarları yapılır. 2013

187 Yakalama Hassasiyeti: Çizim işlemlerinde fare imlecinin piksel ölçeğinde yakalama hassasiyetidir. Yakalama hassasiyeti büyütülürse, çizim işlemlerindeki fare imlecinin görüntüsü büyür, küçültülünce fare imlecinin görüntüsü küçülür. Çizim Nokta Sayısı: Üretilen çizim nesnelerinin içindeki nokta sayısını ifade eder. Çizim nokta sayısı büyütülürse daha çok nokta içeren çizim nesneleri üretilecektir. Çizim nokta sayısı küçültülürse daha az nokta içeren çizim nesneleri üretilecektir. Örneğin, daire nesnesi çizilirken daha köşeli nesneler olacaktır. Çizim nokta sayısı arttıkça dairenin köşeli görünümü kaybolacaktır. 2013

188 Nokta Editörü Nokta editörü, çizim ve düzenleme işlemlerinde nesnelerin belirlenen noktalara göre harita üzerine yerleştirilmesi için kullanılır. Çizim ve düzenleme işlemleri yapılırken, klavyeden "N" tuşuna basılarak çizim ekranında açılması sağlanır. İstenen değerler girilip, "Tamam" butonuna tıklandığında işlem tamamlanır. X, Y "X, Y" nesnenin koordinat noktası değerlerinin x, y cinsinden girilerek harita üzerine atılması için kullanılır. Dx/Dy "Dx/Dy" nesnenin referans noktasına göre belirlenen Dy/Dx değerleri ile harita üzerine bu noktaların atılması için kullanılır. 2013

189 Mesafe Nesnenin referans alınan noktası ile son noktasından geçen ışının mesafesi girilerek, nesnenin harita üzerine atılması için kullanılır. Açı- Mesafe "Açı-Mesafe" nesnenin koordinat noktası değerlerinin referans noktasına göre belirlenen açı ve mesafe değerleri ile harita üzerine atılması için kullanılır. 2013

190 Araçlar Araçlar menü çubuğunda ölçüm ve analiz butonları bulunmaktadır. Uzunluk Ölç "Uzunluk Ölç" harita üzerinde seçilen iki nokta arasındaki mesafenin ölçülmesi için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür. Ölçülmek istenen noktalar sırasıyla tıklanır. İşlem yapılırken iki nokta arasındaki mesafe ekranda yazar. Farenin sağ tuşu ile işlem sonlandırıldığında toplam uzunluk değerini gösteren bilgi penceresi ekranda açılır. Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamla özelliği ile referans alınan bir nesnenin etrafında hatasız uzunluk ölçüm işlemleri yapılır. Bu özellik için bütün yakalama butonlarının aktif olması gereklidir. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra otomatik tamamlama özelliği ile uzunluk ölçmek için; Başlangıç noktası fare yardımı ile tıklanır. Ölçüm işlemi yapılırken klavyeden "S" tuşuna basılır. Referans alınan nesnenin kırık noktası yakalanır ve tıklanır. İkinci bir referans noktası yakalanır ve tıklanır. Klavyeden "S" tuşuna basıldığında iki nokta arasındaki kırık noktaları yakalanarak otomatik olarak tamamlanır. Eğer referans alınan kapalı alanın diğer tarafı isteniyorsa ikinci kez klavyeden "S" tuşuna basılır. sağ tık ile işlem bitirilir. Bu şekilde referans alınan nesneye göre uzunluk ölçüm işlemi yapılır. NOT: Ölçüm yaparken çizgi rengini değiştirmek için klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Ekranın sağ alt köşesinde çıkan renk paletinden bir renk seçilir. Renk tıklandığı anda çizim ekranındaki ölçü çizgisi değişir. Renk paletinden "Tamamla" tıklandığında ölçüm işlemi tamamlanır ve bilgi penceresi açılır. "Kapat" tıklanıldığında ise renk paleti ekranı kapatılır. 2013

191 Alan Ölç "Alan Ölç" harita üzerinde seçilen noktalar arasında kalan alanın ölçülmesi için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür. Ölçülmek istenen alan için noktalar sırasıyla tıklanır. Farenin sağ tuşu ile işlem sonlandırıldığında toplam alan ve çevre değerlerini gösteren bilgi penceresi ekranda açılır. Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamla özelliği ile referans alınan bir nesnenin etrafında hatasız alan ölçüm işlemleri yapılır. Bu özellik için bütün yakalama butonlarının aktif olması gereklidir. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra otomatik tamamlama özelliği ile uzunluk ölçmek için; Başlangıç noktası fare yardımı ile tıklanır. Ölçüm işlemi yapılırken klavyeden "S" tuşuna basılır. Referans alınan nesnenin kırık noktası yakalanır ve tıklanır. İkinci bir referans noktası yakalanır ve tıklanır. Klavyeden "S" tuşuna basıldığında iki nokta arasındaki kırık noktaları yakalanarak otomatik olarak tamamlanır. Eğer referans alınan kapalı alanın diğer tarafı isteniyorsa ikinci kez klavyeden "S" tuşuna basılır. sağ tık ile işlem bitirilir. Bu şekilde referans alınan nesneye göre alan ölçüm işlemi yapılır. NOT: Ölçüm yaparken çizgi rengini değiştirmek için klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Ekranın sağ alt köşesinde çıkan renk paletinden bir renk seçilir. Renk tıklandığı anda çizim ekranındaki ölçü çizgisi değişir. Renk paletinden "Tamamla" tıklandığında ölçüm işlemi tamamlanır ve bilgi penceresi açılır. "Kapat" tıklanıldığında ise renk paleti ekranı kapatılır. 2013

192 Koordinat Göster "Koordinat Göster" harita üzerinde tıklanan noktanın koordinat noktalarının görüntülenmesi için kullanılır. Butona tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür. Çizim ekranındaki haritada herhangi bir noktaya tıklandıktan sonra çıkan "Koordinat Göster" penceresinde koordinat noktaları (X, Y noktaları) görüntülenir. Koordinat noktaları harita üzerinde tanımlı olan projeksiyon sistemine göre yazar. En Kısa Yol Analizi "En Kısa Yol Analizi" iki nokta arasındaki en kısa yolu hesaplamak için kullanılır. Seçilen noktalar arasındaki en kısa güzergah, yönlendirmeler hesaplanarak, kullanıcı için bir rota çıkarılır. Butona tıklanıldığında fare imleci sembolüne dönüşür ve çizim ekranının sağ alt köşesinde parametre penceresi açılır. Çizim ekranından başlangıç ve bitiş noktaları seçilir ya da bu noktalar sağ alt köşedeki parametre penceresinden girilir. Farenin sağ tuşuna tıklanarak ya da parametre penceresindeki "Tamamla" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. 2013

193 Hesap Hesaplar menü çubuğunda arazi ölçümü ile alınan noktaların girilmesi ve kartografya işlemleri için butonlar bulunmaktadır. Hesap menüsünü ile prizmatik hesap, vektör hesabı, açı mesafe hesabı, etkileşimli vektör hesabı, çember kesişimi hesabı işlemleri gerçekleştirilebilir. Nokta editörü sayesinde farklı geometrik özelliklere sahip verilerin, nokta editörü ile oluşturularak haritaya aktarılması sağlanır. Ayrıca "Pafta Editörü" kullanılarak pafta adı oluşturma işlemleri yapılabilir. Prizmatik Hesap "Prizmatik Hesap" arazi ölçümünde elde edilen değerler kullanılarak noktaların kot ve koordinat değerleri hesaplatılırak, harita üzerine nokta atılması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra harita üzerinde ölçü doğrusu çizilir. Harita üzerinde ölçü doğrusu çizildikten sonra "Prizmatik Hesap ile Nokta Üret" penceresi açılır. "Prizmatik Hesap ile Nokta Üret" penceresinde "Mesafe" değeri hesaplanmış olarak gelir. "Satır Ekle" butonuna tıklanarak, "Dik Ayağı" ve "Dik Boyu" değerleri girilir. Değerler girildikten sonra klavyeden "Enter" tuşuna, sonra "Prizmatik Hesap ile Nokta Üret" penceresinden "Tamam" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. Harita üzerine nokta atılır. Koordinat noktaları girilen bir satırı silmek için "Satır Sil" butonu kullanılır. Satır aralarına yeni, boş bir satır eklemek için "Araya Satır Ekle" butonu kullanılır. Butona tıklanıldığında seçili olan satırın üstüne boş bir satır eklenir. Vektör (Dy/Dx) "Vektör Dy/Dy" araziden elde edilen koordinat noktaları değerlerinin girilerek, harita üzerine bu noktaların atılması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra harita üzerinde bir referans noktası tıklanır. Harita üzerinde referans noktası seçildikten sonra "Vektör ile Nokta Üret" penceresi açılır. "Satır Ekle" butonuna tıklanarak, nokta koordinat değerleri (Dx) ve (Dy) nokta değerleri kısmına girilir. Noktalar girildikten sonra önce klavyeden "Enter" tuşuna, sonra "Vektör ile Nokta Üret" penceresinden "Tamam" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. Harita üzerine nokta atılır. Koordinat noktaları girilen bir satırı silmek için "Satır Sil" butonu kullanılır. Satır aralarına yeni, boş bir satır eklemek için "Araya Satır Ekle" butonu kullanılır. Butona tıklanıldığında seçili olan satırın üstüne boş bir satır eklenir. 2013

194 Açı Mesafe "Açı Mesafe" araziden elde edilen koordinat noktaları değerlerinin referans noktasına göre belirlenen açı ve mesafe değerleri ile harita üzerine atılması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra harita üzerinde bir referans noktası tıklanır. Harita üzerinde referans noktası seçildikten sonra "Açı Mesafe ile Nokta Üret" penceresi açılır. "Satır Ekle" butonuna tıklanarak, açı ve mesafe değerleri girilir. Değerler girildikten sonra önce klavyeden "Enter" tuşuna, sonra "Açı Mesafe ile Nokta Üret" penceresinden "Tamam" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. Harita üzerine nokta atılır. Koordinat noktaları girilen bir satırı silmek için "Satır Sil" butonu kullanılır. Satır aralarına yeni, boş bir satır eklemek için "Araya Satır Ekle" butonu kullanılır. Butona tıklanıldığında seçili olan satırın üstüne boş bir satır eklenir. Etkileşimli Vektör "Etkileşimli Vektör" araziden elde edilen koordinat noktaları değerlerinin referans noktasına göre belirlenen Dy/Dx değerleri ile harita üzerine bu noktaların atılması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra harita üzerinde bir referans noktası tıklanır. Harita üzerinde referans noktası seçildikten sonra "Dx/Dy ile Nokta Üret" penceresi açılır. "Satır Ekle" butonuna tıklanarak, nokta koordinat değerleri (Dy) ve (Dx) nokta değerleri kısmına girilir. Noktalar girildikten sonra önce klavyeden "Enter" tuşuna, sonra "Dx/Dy ile Nokta Üret" penceresinden "Tamam" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. Harita üzerine nokta atılır. Koordinat noktaları girilen bir satırı silmek için "Satır Sil" butonu kullanılır. Satır aralarına yeni, boş bir satır eklemek için "Araya Satır Ekle" butonu kullanılır. Butona tıklanıldığında seçili olan satırın üstüne boş bir satır eklenir. Çember Kesişimi "Çember Kesişimi" araziden elde edilen koordinat noktalarının yarıçapları girilen iki çember kesişim noktaları ile harita üzerine atılması için kullanılır. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra harita üzerinde bir referans çizgisi çizilir. Harita üzerinde referans çizgisi çizildikten sonra "Çember Kesişimi ile Nokta Üret" penceresi açılır. Pencereden referans için çizilen çizginin başlangıç ve bitiş noktaları merkez olacak şekilde iki çemberin yarıçapları girilir. Girilen yarıçap değerlerine göre harita üzerinde iki çember çizilir. "Tamam" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. Harita üzerindeki çemberlerin kesişim yerlerine nokta atılır. Koordinat Editörü 2013

195 "Koordinat Editörü" arazi ölçümünde elde edilen nokta verilerinin girilerek harita üzerine atılması için kullanılır. Bilinen noktaların koordinat noktaları girilebilir, değişiklikler yapılabilir, kontrol edilebilir. Buton üstüne tıklanıldıktan sonra "Koordinat Editörü" penceresi açılır. Pencereden önce harita üzerine atılacak nesnenin geometrisi seçilir. "Satır Ekle" butonuna tıklanarak, nokta koordinat değerleri (Y) ve (X) nokta değerleri kısmına girilir. Noktalar girildikten sonra önce klavyeden "Enter" tuşuna, sonra "Koordinat Editörü" penceresinden "Tamam" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. Harita üzerine seçilen geometri atılır. Koordinat noktaları girilen bir satırı silmek için "Satır Sil" butonu kullanılır. Satır aralarına yeni, boş bir satır eklemek için "Araya Satır Ekle" butonu kullanılır. Butona tıklanıldığında seçili olan satırın üstüne boş bir satır eklenir. Pafta Editörü "Pafta Editörü" bilinen bir paftanın sorgulanarak o paftanın coğrafi bilgilerinin elde edilmesinde kullanılır. Pafta, belirli bir ölçekte büyük harita, plan veya modeli oluşturan ayrı parçaların her biridir. Pafta editöründen pafta adı girilerek ölçek, Dom (Dilim Orta Meridyeni) ve koordinat noktaları bilgilerine ulaşılır , , , 5000, 2000, 1000 ve 500 ölçeklerinde paftalar oluşturulabilir. F21 1: F21-C 1: F21-C-01-A 1:5.000 F21-C-01 F21-C-01-A-1 F21-C-01-A-1-D F21-C-01-A-1-D-1 1: : : :500 "Pafta Editörü" butonuna tıklanıldığında "Pafta Editörü" penceresi açılır. "Satır Ekle" butonuna tıklanarak yeni bir satır eklenir. "Pafta Adı" bölümüne pafta adı girilir. Klavyeden "Enter" tuşuna basılır ve sırasıyla ölçek, Dom, Sol Alt Y, Sol Alt X, Sağ Üst Y ve Sağ Üst X değerleri hesaplanarak otomatik doldurulur. "Zoom" butonuna tıklandığında haritada paftaya yaklaşılır. "İşaretle" butonuna tıklandığında seçilen pafta haritada işaretlenir. Pafta adı girilen bir satırı silmek için "Satır Sil" butonu kullanılır. Önce silinmek istenen satır seçildikten sonra "Satır Sil" butonuna tıklanır. Satır aralarına yeni, boş bir satır eklemek için "Araya Satır Ekle" butonu kullanılır. Butona tıklanıldığında seçili olan satırın üstüne boş bir satır eklenir. "Pafta Editörü" penceresinden "Tamam" butonuna tıklanarak işlem bitirilir. Harita üzerinde seçilen paftanın geometrisinde bir nesne atılır. Örnek 1/1000 : F21-C-01-A-1-D butonuna tıklanarak örnek pafta adı ile pafta editörünün çalışma şekli görülür. 2013

196 2013

197 Kullanıcı Menüsü Kullanıcı Menüsü, kullanıcının sık kullandığı butonlar ile oluşturduğu, menü çubuğuna kendi oluşturduğu isimle eklenen menüdür. Bu menü kullanıcıya kullandığı butonlara daha kolay ve hızlı ulaşmasını sağlar. Anasayfadan "Kullanıcı Menüleri" butonu kullanılarak istenilen menü oluşturulur. Menüye istenilen miktarda buton eklenebilir ve eklenen butonlar silinebilir. "Kullanıcı Menüleri" butonuna tıklanıldığında "Kullanıcı Tanımlı Menüler" diyalog penceresi açılır. Henüz bir kullanıcı menüsü oluşturmadığımız için "Henüz bir menü bulunmuyor." yazılıdır. "Menü Oluştur" butonuna tıklanarak kullanıcı menüsü oluşturulur. "Tamam" butonuna tıklanarak pencere kapatılabilir. Menü çubuğunda yer alan, önceden tanımlanmış bir kullanıcı menüsü; "Anasayfa"dan "Kullanıcı Menüleri" butonuna tıklandığında "Kullanıcı Tanımlı Menüler" penceresinde gelir. "Kullanıcı Tanımlı Menüler" penceresinde mevcut kullanıcı menüsünün ismi bulunur. Bu kullanıcı menüsü, "Düzenle" butonuna tıklanarak düzenlenebilir veya "Kaldır" butonuna tıklanarak kaldırılabilir. "Kullanıcı Tanımlı Menüler" penceresinden "Menü Oluştur" butonuna tıklandıktan sonra "Menü" penceresi açılır. Burada kesikli çizgi ile belirlenmiş çerçevede, "Menü butonlarını kutucuğa sürükleyip bırakınız." yazılıdır. Kullanıcı menüsü için "Başlık" belirlenir (Örnek olarak "Deneme" başlığı seçilmiştir). Menü çubuğundaki butonların kesikli çizgi ile işaretlendiği görülür. Menü çubuğundaki butonlardan istenenler seçilerek bu kutucuğa sürüklenerek bırakılır(örnek olarak "Sorgu Katmanı" seçilmiştir). Menü butonları, bu kutucuğa bırakılırken kutucuğun rengi yeşil olur. Sürüklenerek bırakılan butonlar "Menü Ögeleri" bölümünde listelenir. İstenirse bu ögeler, işaretiyle "yukarı" veya 2013 işaretiyle "aşağı" taşınabilir.

198 "Menü Ögeleri" bölümünde kaldırılmak istenen öge, fare ile seçilir ve "Seçiliyi Kaldır" butonuna tıklanır. "Tümünü Kaldır" butonuna tıklanarak ise "Menü Ögeleri" bölümündeki tüm ögeler kaldırılabilir. Gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra "Tamam" butonuna tıklanarak işlem sonlandırılır. Oluşturulan "Kullanıcı Menüsü", menü çubuğuna gelir. 2013

199 Nesne Gezgini Hakkında Nesne gezgini; çalışma sayfasında belirli bir geometriye sahip objelerin öznitelik bilgilerini, geometrilerini, koordinat değerlerini, katmanlar arası ilişkilerini ve ekli medyaları (fotoğraf vb.) gösterir ve bunların düzenlenmesini sağlar. Nesne Gezginini aktifleştirmek için "Araç Çubuğu"ndaki "Bilgi" ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" butonuna tıklanır. Daha sonra ekrandan bir nesne seçilir ve nesne gezgini penceresi açılır. Harita ekranı üzerindeki katman veya katmanlardan "Bilgi" butonu kullanılarak bilgi alınabilir, kişi yetkileri dikkate alınarak bilgiler üzerinde güncelleme yapılabilir. Nesne seçim alanında "Yeni Seçim" ve "Seçime Ekle" isimli iki mod bulunur. Eğer yeni seçim işaretli ise harita ekranından her nesne seçiminde nesne seçim alanı temizlenir ve yeni seçilen nesne ile ilgili bilgiler gelir. Seçime ekle metodu işaretli ise haritadan her yeni seçilen nesne, nesne seçim alanına eklenerek gelir. Nesne seçim alanında "Aktif katman", "En üst katman", "Seçilebilir katmanlar", "Görünür katmanlar" ve "Tüm katmanlar" gibi filtreler bulunur. Bilgi almak için seçilen nesnelere bu filtreler uygulanabilir. Nesne seçim alanına gelen tüm nesneler çoklu olarak seçilebilir ve seçilen nesnelerin öznitelikleri toplu bir şekilde güncellenebilir. Seçilen alandaki tüm katmanlara ait nesneler katmanlarına göre gruplanarak nesne seçim alanına eklenir. Harita üzerinde seçili olan nesneler nesne seçim alanında toplu bir şekilde gösterilebilir. Nesne gezgini alanında geometri bölümünden nesnenin koordinat noktaları düzenlenebilir. Bu kapsamda nesneye koordinat noktası eklenebilir, düzenlenebilir ve silinebilir. Nesnenin özniteliklerinin düzenlemesi/görüntülenmesi sırasında, domain tanımları el ile girilmez, açılır liste ile seçtirilir. Öznitelik bilgilerinde tip; rakam, tarih, ondalıklı sayı, yazı biçiminde girilebilir; veri girişlerinde veri kontrolü yapılarak kullanıcı uyarılır. Herhangi bir grafik nesneye bir döküman (jpeg, doc, pdf, dwg, video görüntüsü vb.) ilişkilendirilebilir. Sistemde, herhangi bir adresteki dokümanlar (file sistem, ftp, internet vb.) grafik nesneleri ile ilişkilendirilebilir. Nesne-doküman ilişkilendirme kuralları yönetici kullanıcı tarafından yapılabilir. Açılan Nesne Gezgini penceresi, farenin sol tuşu yardımıyla ekranın sağ kısmına sürüklenerek sabitlenebilir veya buradan ayrılabilir. Nesne gezgini penceresi, kenarlarından çekilerek yeniden boyutlandırılabilir. 2013

200 Nesne Seçim Alanının Kullanımı "Nesne Seçim Alanı" çizim ekranı üzerinde bilgisi görüntülenmek istenen nesneleri daha kolay seçmek için kullanılır. İki ana bölümden oluşur; Seçim Ekleme Metodu ve Katman Seçimi. Çoklu katman içeren haritalarda çalışırken bilgi almak için seçilen nesnelere bu filtreler uygulanabilir. Varsayılan ayarlar olarak seçim ekleme metodunda "Yeni Seçim", katman seçimi olarak da "Aktif Katman" ayarlıdır. 1. Araç çubuğundan ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" tıklanır. Seçim > Bilgi 2. Bilgisi görüntülenmek istenen nesne seçilir. Varsayılan ayar yeni seçim ve aktif katman olduğundan yapılan seçim işlemi aktif katman üzerinde yeni seçim işlemi olarak yapılacaktır. 3. Seçim metodu açılır kutudan seçilir. 4. Katman seçimi açılır kutudan seçilir. 5. Çizim ekranından nesneler seçildiğinde yapılan seçim metodu ve katman seçimine göre nesne gezginine eklenir. Örneğin; Seçim metodu olarak "Seçime Ekle", katman seçimi olarak da "Seçilebilir Katmanda Seçim" seçilir. Seçim işlemi çizim ekranında mevcutta bulunan seçili nesnelere eklenerek, katman yöneticisinde seçilebilir olan katmanlarda nesnelerden yapılır. 2013

201 Nesne Öznitelik Bilgilerinin Girilmesi "Öznitelikler" kısmında nesne gezgininde seçili nesne ile ilgili bilgiler bulunur. Öznitelik bilgilerinde tip; rakam, tarih, ondalıklı sayı, yazı biçiminde girilebilir, veri girişlerinde veri kontrolü yapılarak kullanıcı uyarılır. Nesnenin düzenlenebilir, aktif öznitelik alanları koyu renkte, düzenlenemez alanları ise açık renkte bulunur Araç çubuğundan ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" tıklanır. Seçim > Bilgi Bilgisi görüntülenmek istenen nesne seçilir. Nesne gezgininde "Öznitelikler" kısmı tıklanır. "Öznitelikler" alt başlığından nesnenin öznitelik alanlarından düzenlenebilir olanlara tıklanarak değer girilir. 5. "Kaydet" butonuna tıklanarak öznitelik alanı düzenlenir. 6. "Yenile" butonu tıklanarak ile yapılan değişiklikler görülebilir. NOT 1: Seçilen nesnenin ilişkileri "İlişkisel Alanlar"dan kurulur. Nesneye ait ilişkilerin kurulması hakkında daha fazla bilgi edinin NOT 2: Domain, anahtar ve geometri alanları değiştirilemez. Bu alanların güncelleme işlemi yapılamaz. Sadece ilgili bilgiler görüntülenir. Çoklu Nesnelerin Öznitelik Bilgilerinin Düzenlenmesi Nesne gezgininde birden fazla nesne üzerinde aynı anda öznitelik düzenlemesi yapılabilir Araç çubuğundan ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" tıklanır. Seçim > Bilgi Bilgisi görüntülenmek istenen nesne seçilir. Seçim listesinden nesneler Ctrl+tık ile seçilir. Seçilen nesnelerin ortak alanları nesne gezginine gelir. "Öznitelikler" alt başlığından nesnenin öznitelik alanlarından düzenlenebilir olanlara tıklanarak değer girilir. 6. "Kaydet" butonuna tıklanarak öznitelik alanı düzenlenir. 7. "Yenile" butonu tıklanarak ile yapılan değişiklikler görülebilir. 2013

202 Nesnenin Geometri Bilgilerinin Girilmesi Nesne gezgininde "Geometri" kısmında seçili nesne ile ilgili koordinat noktaları ve değerleri bulunur. Seçim listesinden bir nesne seçilip, koordinat düzenleme işlemleri yapılabilir ve alan, uzunluk değerleri görüntülenebilir Araç çubuğundan ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" tıklanır. Seçim > Bilgi Geometri bilgileri düzenlenmek istenen nesne seçilir. Nesne gezgininde "Geometri" kısmı tıklanır. "Koordinat" kısmından nesnenin tipine göre nokta, çizgi ve kapalı alan başlığına tıklanır. Sağ tarafa gelen x, y koordinat noktalarının üstüne tıklanarak değiştirilir. "Kaydet" butonuna tıklanarak koordinat düzenleme işlemi tamamlanır. 2013

203 Nesneye Ait İlişkilerin Kurulması "İlişki" kısmından nesne gezgininde seçili nesne ile diğer katmandaki verilerin birbirleriyle ilişkileri görüntülenir. Katmanlar arası bağlantı kurularak, birbirinden kopuk ve bağlantısız veriler olmaması sağlanır. İlişkiler "Öznitelik" kısmından "İlişkisel Alanlar"dan kurulur. Örneğin, numarataj katmanındaki nesneler ile bina katmanındaki nesnelerin ilişkileri kurularak binada oturan kişilerin bilgilerine ulaşılması sağlanır Araç çubuğundan ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" tıklanır. Seçim > Bilgi İlişki kurulmak istenen nesne seçilir. Nesne gezgininde "Öznitelikler" kısmı tıklanır. "İlişkisel Alanlar" kısmından nesnenin ilgili alanları açılır kutulardan seçilir. "Kaydet" butonuna tıklanarak ilişki kurulma işlemi tamamlanır. Örneğin; yol katmanındaki çizgi nesnesinin, bağlı olduğu il, ilçe ve mahalle ilişkisel alanlardan seçilerek tanımlanır. 2013

204 Nesneye Ait Dosyaların Yüklenmesi Nesne gezgininde "Medya" kısmından seçili nesne ile ilgili ekler yüklenir. Bu kısımdan nesne ile ilgili fotoğraflar, tapu kayıtları, vergi beyannamesi gibi taranmış belgeler olabilir Araç çubuğundan ya da "Seçim" menüsü altından "Bilgi" tıklanır. Seçim > Bilgi Dosya eklenmek istenen nesne seçilir. Nesne gezgininde "Medya" kısmı tıklanır. "Kategori Seç" kısmından yüklenecek ekin türü seçilir. "Resim Ekle" tıklanır. Açılan pencereden dosyanın konumu bulunarak dosya seçilir. "Tamam" tıklanır. İşlem tamamlanır. NOT: Eklenen bir dosyayı silmek için "Sil" butonu kullanılır. 2013

205 Seçim İşlemleri Harita üzerinde ilgili katmanlarda nesnelerini seçerek işaretlemek için seçim menüsündeki "Seç" kullanılır. Çizim nesneleri üzerinde seçim işlemleri yapabilmek için katmanın, katman araçlarından "Seç" butonu aktif olmalıdır. Ayrıca katmanın vektör katmanı olması gerekmektedir. 2013

206 Çizim Ekranında Seçim Yapmak Harita üzerinde ilgili katmanlarda nesnelerini seçerek işaretlemek için seçim menüsündeki "Seç" kullanılır. Seçim işlemi 2 farklı şekilde yapılabilir. Seçim Menüsünden Seçim Yapmak 1. Araç çubuğundaki "Katmanlar" açılır kutusundan, seçim yapılmak istenen aktif katman seçilir. 2. Seçim menüsü altından Seç tıklanır. Seçim > Seç 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranı üzerinde seçim yapılmak istenen nesnelerin üstüne tıklanır. 5. Seçim işlemi yapılan nesneler ekranda farklı renkte işaretlenir. Araç Çubuğundan Seçim Yapmak 1. Araç çubuğundaki "Katmanlar" açılır kutusundan, seçim yapılmak istenen aktif katman seçilir. 2. Araç çubuğunda baştan 5. buton olan Seç tıklanır. Araç Çubuğu > Seç 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranı üzerinde seçim yapılmak istenen nesnelerin üstüne tıklanır. 5. Seçim işlemi yapılan nesneler ekranda farklı renkte işaretlenir. NOT 1: Seçim işlemi yapılacak olan katmanın, katman araçlarından "Seç" özelliği aktif değilse çizim ekranı üzerinde seçim işlemi yapılamaz. NOT 2: Seçim işlemlerinde çizim ekranında sağdan sola doğru çizilen seçim penceresi pencere ile kesişen bütün nesneleri, soldan sağa doğru çizilen seçim penceresi ise pencerenin içinde kalan nesneleri seçmek için kullanılır. 2013

207 Aktif Katmanda Seçim Yapmak Harita üzerinde birden fazla katman ve yüklü veri ile çalışılırken, sadece ilgili katmanda seçim işlemi yapılması için kullanılır. Aktif katmanda seçim işlemi 2 farklı şekilde yapılabilir. Seçim Menüsünden Aktif Katmanda Seçim Yapmak 1. Araç çubuğundaki "Katmanlar" açılır kutusundan, seçim yapılmak istenen aktif katman seçilir. 2. Seçim menüsü altından Aktif Katmanda Seç tıklanır. Seçim > Aktif Katmanda Seç 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranı üzerinde seçim yapılmak istenen nesnelerin üstüne tıklanır. 5. Seçim işlemi yapılan aktif katmandaki nesneler ekranda farklı renkte işaretlenir. 6. Aktif katman dışındaki katmanlardaki nesneler üzerinde seçim işlemi olmaz. Araç Çubuğundan Aktif Katmanda Seçim Yapmak 1. Araç çubuğundaki "Katmanlar" açılır kutusundan, seçim yapılmak istenen aktif katman seçilir. 2. Araç çubuğunda baştan 6. buton olan Aktif Katmanda Seç tıklanır. Araç Çubuğu > Aktif Katmanda Seç 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranı üzerinde seçim yapılmak istenen nesnelerin üstüne tıklanır. 5. Seçim işlemi yapılan aktif katmandaki nesneler ekranda farklı renkte işaretlenir. 6. Aktif katman dışındaki katmanlardaki nesneler üzerinde seçim işlemi olmaz. NOT 1: Aktif katmanın, katman araçlarından "Seç" özelliği aktif değilse çizim ekranı üzerinde seçim işlemi yapılamaz. NOT 2: Seçim işlemlerinde çizim ekranında sağdan sola doğru çizilen seçim penceresi pencere ile kesişen bütün nesneleri, soldan sağa doğru çizilen seçim penceresi ise pencerenin içinde kalan nesneleri seçmek için kullanılır. 2013

208 Seçili Nesneleri Katmanda Çizdirmek Harita üzerinde seçili durumda bulunan nesneler, "Seçim" menüsünde bulunan "Seçimi Katmanda Çiz" ile başka bir katman olarak katman yöneticisine eklenir Seçim menüsü altından Seçimi Katmanda Çiz tıklanır. Seçim > Seçimi Katmanda Çiz Butona tıklanıldıktan sonra "Seçilenleri Ekle" penceresi açılır. "Seçilenleri Ekle" penceresinden yeni oluşturulacak katman için "Katman Adı" girilir. "Tamam" tıklanır. Seçili olan nesneler farklı bir katman ile çizim ekranında gösterilir Seçili olan nesneler farklı bir katman ile katman yöneticisine eklenir. NOT 1: Seçim işlemi "Seçim" menüsü altından "Seç, Aktif Katmanda Seç", araç çubuğundan "Seç, Aktif Katmanda Seç" butonları ile ya da herhangi bir analiz sonucunda yapılmış olabilir. NOT 2: "Seçimi Katmanda Çiz" butonunun kullanılması için harita üzerinde seçili çizim nesnesi bulunmalıdır. Eğer herhangi bir seçim yapılmadan "Seçili Ögelere Yaklaş"a tıklanırsa uyarı penceresi gelir. Seçili nesneleri farklı bir haritada çizdirmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

209 Seçili Nesneleri Haritada Çizdirmek Harita üzerinde seçili durumda bulunan nesneler, "Seçim" menüsünde bulunan "Seçimi Haritada Çiz" ile başka bir harita penceresi olarak açar Seçim menüsü altından Seçimi Haritada Çiz tıklanır. Seçim > Seçimi Haritada Çiz Butona tıklanıldıktan sonra "Seçilenleri Ekle" penceresi açılır. "Seçilenleri Ekle" penceresinden yeni oluşturulacak "Katman Adı" ve "Harita Adı" için bir ad girilir "Tamam" tıklanır. Seçili olan nesneler farklı bir katman ile yeni bir harita penceresinde çizim ekranında gösterilir NOT 1: Seçim işlemi "Seçim" menüsü altından "Seç, Aktif Katmanda Seç", araç çubuğundan "Seç, Aktif Katmanda Seç" butonları ile ya da herhangi bir analiz sonucunda yapılmış olabilir. NOT 2: "Seçimi Haritada Çiz" butonunun kullanılması için harita üzerinde seçili çizim nesnesi bulunmalıdır. Eğer herhangi bir seçim yapılmadan "Seçili Ögelere Yaklaş"a tıklanırsa uyarı penceresi gelir. Seçili nesneleri farklı bir katmanda çizdirmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

210 Gelişmiş Seçim İşlemleri Gelişmiş araçlar kullanılarak seçim işlemleri "Seçim" menüsü altından "Gelişmiş Seçim" ile yapılır. Gelişmiş seçim içerisinde bulunan "Araç, Metot, Mod ve Katman" seçeneklerinden birer tane seçilerek istenilen seçim işlemi yapılır. Böylelikle çizim ekranında bulunan birden çok katman içindeki veri üzerinde gelişmiş bir seçim işlemi yapılarak sonuca yönelik nesnelerin işaretlenmesi sağlanır. 1. Seçim menüsü altından "Gelişmiş Seçim" tıklanır. Seçim > Gelişmiş Seçim 2. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 3. Her bölümden bir tane seçildikten sonra çizim ekranında seçim işlemi yapılır. 4. Çizim ekranı üzerinde seçim yapılmak istenen nesneler seçilen araç, metot, mod ve katman seçeneklerine göre seçilir. 5. Seçim işlemi yapılan aktif katmandaki nesneler ekranda farklı renkte işaretlenir. Örneğin; Araç kısmından "pencere ile seç", metod kısmından "kesişen", mod kısmından "seçime ekle" ve katman kısmından "aktif katman" seçilir. Çizim ekranı üzerinde seçilen nesneler, çizim ekranına çizilen bir pencere aracılığıyla, pencere ile kesişen, çizim ekranında var olan seçime eklenerek ve aktif katmanda seçilerek işaretlenir. NOT 1: Gelişmiş seçim ilk tıklandığında varsayılan ayar olarak "Araç" bölümünde "Çerçeve ile Seç", "Metot" bölümünde "Kesişen", "Mod" bölümünde "Seçime Ekle" ve "Katman" bölümünde "Aktif Katman" seçilidir. NOT 2: Gelişmiş seçim seçeneklerinden aktif olanın etrafında siyah çerçeve olur. NOT 3: Seçim işlemi yapılacak olan katmanın, katman araçlarından "Seç" özelliği aktif değilse çizim ekranı üzerinde seçim işlemi yapılamaz. Gelişmiş seçim hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

211 Katmanın Öznitelik Alanları ile Seçim Yapmak Katman içinde bulunan verilerin öznitelik bilgileri üzerinde gelişmiş bir sorgulama işlemi ile seçim işlemi "Seçim" menüsünde bulunan "Öznitelik ile Seç" kullanılarak yapılır Seçim menüsü altından Öznitelik ile Seç tıklanır. Seçim > Öznitelik ile Seç Butona tıklanıldıktan sonra "Öznitelik ile Seçim" penceresi açılır. "Referans Katmanı" olarak katman seçilir. "Seçim Modu" seçilir. "Alanlar, operatör ve değerler" kısımları kullanılarak "Sorgu Metin" kutusuna sorgu ifadesi yazılır. Ör; ilçe katmanında "adi_numarasi = BEŞİKTAŞ" sorgu ifadesi ile Beşiktaş ilçesinin verisi seçilir. 6. "Sonucu Şurada Göster" kısmından sonucun çizim ekranında nasıl gösterileceği seçilir. 7. "Tamam" tıklanır. 8. Yapılan tercihlere göre seçim işlemi yapılan nesneler çizim ekranında işaretlenir. NOT 1: Alanlar kısmından seçilen bir alanın içindeki değerler "Getir" butonu ile "Değerler" kısmına getirilir. Bu alandan istenile değer ya da değerler seçilir. "Git" kutusuna değer adı yazılarak değerler içerisinde bir filtreleme işlemi yapılarak istenen değere ulaşılabilir. NOT 2: "Alanlar, operatör ve değerler" kısımlarından herhangi bir değerin üstüne iki defa tıklanıldığında değer, sorgu penceresine gelir. NOT 3: Seçim işlemi yapılacak olan katmanın, katman araçlarından "Seç" özelliği aktif değilse çizim ekranı üzerinde seçim işlemi yapılamaz. Öznitelik ile Seç hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

212 Geometrik Seçim Yapmak Katman içinde bulunan verilerin diğer veriler ile olan ilişkisi üzerinden seçim işlemi "Seçim" menüsünde bulunan "Geometri ile Seç" kullanılarak yapılır Seçim menüsü altından Geometri ile Seç tıklanır. Seçim > Geometri ile Seç Butona tıklanıldıktan sonra "Geometri ile Seçim" penceresi açılır. "Referans Katmanı" olarak katman seçilir. "Sorgulama Operatörü" seçilir. Seçilen sorgulama operatörü ile üzerinde seçim yapılacak olan katman seçilir. "Seçim Modu" kısmından yapılan seçimin modu seçilir. "Sonucu Şurada Göster" kısmından sonucun çizim ekranında nasıl gösterileceği seçilir. "Tamam" tıklanır. Yapılan tercihlere göre seçim işlemi çizim ekranında görüntülenir. NOT 1: Referans olarak seçilen katmanda, seçili bir nesne var ise geometrik seçim işlemi seçili nesneyi kullanarak, seçim yapılacak olan katmanda üzerinde yapılır. NOT 2: Örneğin; ilçe referans katmanındaki seçili Beşiktaş ilçesinin kapsadığı bina katmanındaki nesneler geometrik seçim ile çizim ekranında işaretlenerek, görüntülenebilir. Referans katmanı olarak ilçe, seçili nesne olarak Beşiktaş ilçesinin çizim nesnesi, sorgulama operatörü olarak kapsadığı, seçim yapılacak katman olarak da bina seçilmesi sonuç için yeterli olacaktır. NOT 3: Seçim işlemi yapılacak olan katmanın, katman araçlarından "Seç" özelliği aktif değilse çizim ekranı üzerinde seçim işlemi yapılamaz. Geometri ile Seç hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

213 Seçimi Kaldır "Seçimi Kaldır" çizim ekranı üzerinde seçim işlemi var ise seçili durumdaki nesneleri kaldırmak için kullanılır. Butonun kullanılması için ekranda herhangi bir nesnenin seçili olması gereklidir. Çizim ekranı üzerinde seçim işlemi ile ekranda işaretlenen nesneler, "Seçimden Kaldır" ile eski haline döner. Seçimi kaldırma işlemi 2 farklı şekilde yapılabilir. Araç çubuğundan seçimi kaldırmak 1. Çizim ekranındaki seçim işlemini kaldırmak için araç çubuğundan butonuna tıklanır. 2. Butona tıklanıldıktan sonra seçili olan nesnenin işareti kalkar, nesne eski haline döner. Seçim menüsünden seçimi kaldırmak 1. Çizim ekranındaki seçim işlemini kaldırmak için seçim menüsü altından "Seçimi Kaldır" tıklanır. 2. Butona tıklanıldıktan sonra seçili olan nesnenin işareti kalkar, nesne eski haline döner. 2013

214 Hızlı Arama "Hızlı Arama" katman içinde tanımlı olan öznitelik alanlarından herhangi bir anahtar kelime girilerek veri aranmasını sağlar. Seçimi kaldırma işlemi 2 farklı şekilde yapılabilir. Araç çubuğundan hızlı arama yapmak Haritadaki katmanlar üzerinde hızlı arama yapmak için araç çubuğundan butonuna tıklanır. Butona tıklanıldığında "Hızlı Arama" penceresi açılır. Hızlı arama penceresinde sorgu yapılmak istenen "Katman" seçilir. Hızlı arama penceresinde sorgu yapılmak istenen katmana ait "Öznitelik" seçilir. Hızlı arama penceresinde sorgu için "Aranan" değer yazılır. Aranan değer listeden seçilmek isteniyorsa butonuna tıklanarak gelen listeden seçilir. 7. Açılan "Nesne Değeri Bul" penceresinden aranan değer seçilir ve "Tamam" butonuna tıklanır. 8. butonuna tıklanarak aranan değer boş geçilerek katmanın ilgili öznitelik alanlarındaki bütün verilerin taranması sağlanır. 9. İşlem bitirildikten sonra "Tamam" butonuna tıklanır. 10. Aranan sonuçlar "Sonuç Tarayıcısı"nda gösterilir. 11. Sonuç tarayıcısında gösterilen sonuçlardan aranan seçilerek "Yakınlaş", "İşaretle" ve "Düzenle" işlemleri yapılır. 12. "Yakınlaş" işaretine tıklandığında seçili olan nesneye yaklaşılır. 13. "İşaretle"ye tıklandığında nesne ekranda işaretlenir. 14. "Düzenle" işaretine tıklandığında "Nesne Gezgini" penceresi açılır ve aranan nesne değeri için gerekli düzenlemeler yapılarak kaydedilebilir. Seçim menüsünden hızlı arama yapmak 1. Haritadaki katmanlar üzerinde hızlı arama yapmak için seçim menüsü altından "Hızlı Bul" butonuna tıklanır. 2. Butona tıklanıldığında "Hızlı Arama" penceresi açılır. 3. Hızlı arama penceresinde sorgu yapılmak istenen "Katman" seçilir. 4. Hızlı arama penceresinde sorgu yapılmak istenen katmana ait "Öznitelik" seçilir. 5. Hızlı arama penceresinde sorgu için "Aranan" değer yazılır. 6. Aranan değer listeden seçilmek isteniyorsa butonuna tıklanarak gelen listeden seçilir. 7. Açılan "Nesne Değeri Bul" penceresinden aranan değer seçilir ve "Tamam" butonuna tıklanır. 8. butonuna tıklanarak aranan değer boş geçilerek katmanın ilgili öznitelik alanlarındaki bütün verilerin taranması sağlanır. 9. İşlem bitirildikten sonra "Tamam" butonuna tıklanır. 10. Aranan sonuçlar "Sonuç Tarayıcısı"nda gösterilir. 11. Sonuç tarayıcısında gösterilen sonuçlardan aranan seçilerek "Yakınlaş", "İşaretle" ve "Düzenle" işlemleri yapılır. 12. "Yakınlaş" işaretine tıklandığında seçili olan nesneye yaklaşılır. 13. "İşaretle"ye tıklandığında nesne ekranda işaretlenir. 14. "Düzenle" işaretine tıklandığında "Nesne Gezgini" penceresi açılır ve aranan nesne değeri için gerekli düzenlemeler yapılarak kaydedilebilir. NOT 1: "Aranan" kısmında yazılacak değerin başına ve sonuna % konularak özel arama yapılır. Aracanak ifadenin başına "%" yazıldığında sonundaki ifade ile biten bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; %TEPE ifadesi yazıldığında sonu "TEPE" ile biten bütün sonuçlar listelenecektir. Aranacak ifadenin sonuna "%" yazıldığında başındaki ifade ile başlayan bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; ESEN% ifadesi yazıldığında 2013

215 başı "ESEN" ile başlayan bütün sonuçlar listelenecektir. Aranacak ifadenin başı ve sonuna "%" yazıldığında içerisinde o ifade olan bütün sonuçlar getirilir. Örneğin; %ESEN% ifadesi yazıldığında içerisinde "ESEN" olan bütün sonuçlar listelenecektir. NOT 2: "Aranan" kısmında yazılan ifade seçilen öznitelik alanının tanımlı tipine göre farklılık gösterebilir. Örneğin; featureid alanında sorgulanacak olan ifade sayı şeklinde girilirken, adı_numarası alanında sorgulanacak olan ifade harf şeklinde girilecektir. 2013

216 Seçili Nesnelerin Çizim Ekranında Görüntülenmesi Harita üzerinde herhangi bir işlem sonucunda seçili durumda bulunan nesneler, "Görünüm" menüsünde bulunan "Seçili Ögelere Yaklaş" kullanılarak çizim ekranında görüntülenir. 1. Görünüm menüsü altından Seçili Ögelere Yaklaş tıklanır. Görünüm > Seçili Ögelere Yaklaş 2. Seçili durumda olan nesnelerin hepsi çizim ekranında görüntülenecek şekilde çizim ekranına gelir. NOT 1: Seçim işlemi "Seçim" menüsü altından "Seç, Aktif Katmanda Seç", araç çubuğundan "Seç, Aktif Katmanda Seç" butonları ile ya da herhangi bir analiz sonucunda yapılmış olabilir. NOT 2: "Seçili Ögelere Yaklaş" butonunun kullanılması için harita üzerinde seçili çizim nesnesi bulunmalıdır. Eğer herhangi bir seçim yapılmadan "Seçili Ögelere Yaklaş"a tıklanırsa uyarı penceresi gelir. Seçili nesnelerin öznitelik bilgilerini görüntülemek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

217 Seçili Nesnelerin Bilgilerinin Görüntülenmesi Harita üzerinde herhangi bir işlem sonucunda seçili durumda bulunan nesnelerin bilgileri, "Seçim" menüsünde bulunan "Seçilenleri Göster" kullanılarak çizim ekranında görüntülenir. 1. Seçim menüsü altından Seçilenleri Göster tıklanır. Seçim > Seçilenleri Göster 2. Seçili durumda olan nesnelerin hepsinin bilgileri açılan nesne gezgini ekranına gelir. 3. Nesne gezgininden istenilen nesne ya da nesneler seçilerek düzenleme işlemi yapılır. NOT 1: Seçim işlemi "Seçim" menüsü altından "Seç, Aktif Katmanda Seç", araç çubuğundan "Seç, Aktif Katmanda Seç" butonları ile ya da herhangi bir analiz sonucunda yapılmış olabilir. NOT 2: "Seçilenleri Göster" butonunun kullanılması için harita üzerinde seçili çizim nesnesi bulunmalıdır. Eğer herhangi bir seçim yapılmadan "Seçilenleri Göster"e tıklanırsa uyarı penceresi gelir. Birden fazla nesnenin aynı anda önitelik bilgilerini düzenlemek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

218 Çizim İşlemleri Haritada, gelişmiş çizim araçları kullanılarak çizim nesneleri oluşturulabilir. Nokta, çizgi, kapalı alan, blok ve boşluklu alan gibi geometriler oluşturulabilir ve bu geometriler üzerinde çeşitli düzenlemeler yapılabilir. Bunun için menü çubuğundaki "Çizim" menüsündeki araçlar kullanılır. Ayrıca katmanın vektör katmanı olması gerekmektedir. 2013

219 Yeni Bir Nesne Oluşturmak Kullanıcı tarafından çalışılan haritada, gelişmiş çizim araçları kullanılarak nokta, çizgi, kapalı alan, blok ve boşluklu alan oluşturabilir. Harita üzerinde nesne oluşturmak için çizim menüsündeki çizim araçları kullanılır. - Nokta nesnesi oluşturmak - Çizgi nesnesi oluşturmak - Kapalı alan nesnesi oluşturmak 2013

220 Nokta Nesnesi Oluşturmak Nokta nesnesi oluşturmak için gelişmiş çizim araçları kullanılır. Geometrisi "Nokta" veya "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda nokta çizilebilir. Nokta nesnesi çizmek 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Çizim menüsü altından "Nokta Çiz" tıklanır. Çizim > Nokta Çiz 3. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranında nokta çizilmek istenen yere tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek nokta çizilir. 5. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

221 Çizgi Nesnesi Oluşturmak Çizgi nesnesi oluşturmak için gelişmiş çizim araçları kullanılır. Geometrisi "Çizgi" veya "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda çizgi çizmek için kullanılır. Çizgi nesnesi çizmek Harita üzerinde tek çizgi nesnesi çizmek için; 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Çizim menüsü altından "Çizgi Çiz " tıklanır. Çizim > Çizgi Çiz 3. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranında çizgi çizmek için başlangıç ve bitiş noktaları fare yardımı ile tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek çizgi çizilir. 5. İşaretlenen iki nokta arasına çizgi nesnesi eklenir. 6. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Harita üzerinde ardışık çizgi çizmek için; 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Çizim menüsü altından "Ardışık Çizgi Çiz " tıklanır. Çizim > Ardışık Çizgi Çiz 3. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranında çizgi çizmek için başlangıç noktası ve sonrasındaki noktalar fare yardımı ile tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek çizgi çizilir. 5. Son noktada sol tık ile işlem bitirilir. 6. İşaretlenen noktalar arasına ardışık çizgiler eklenir. 7. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. NOT: İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. Harita üzerinde çok kırıklı çizgi çizmek için; 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Çizim menüsü altından "Çoklu Çizgi Çiz " tıklanır. Çizim > Çoklu Çizgi Çiz 3. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranında çizgi çizmek için başlangıç noktası ve sonrasındaki noktalar fare yardımı ile tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek çizgi çizilir. 5. Son noktada sol tık ile işlem bitirilir. 6. İşaretlenen noktalar arasına çoklu çizgiler eklenir. 7. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. NOT 1: İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. NOT 2: Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamlama özelliği ile referans alınan bir nesnenin kırık noktalarının hepsi yakalanır ve hatasız çizim yapılması sağlanır. Otomatik tamamlama hakkında daha fazla bilgi edinin Harita üzerinde paralel çizgiler çizmek için; 2013

222 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Çizim menüsü altından "Paralel Çizgiler Çiz " tıklanır. Çizim > Paralel Çizgiler Çiz 3. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranında çizgi çizmek için başlangıç noktası ve sonrasındaki noktalar fare yardımı ile tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek çizgi çizilir. 5. Son noktada sol tık ile işlem bitirilir. 6. İşaretlenen noktalar arasına paralel çizgiler eklenir. 7. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Paralel çizgi ayarı için; Paralel çizgi ayarları için butona tıklanıldıktan sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Sol alt köşede paralel çizgi ayarları penceresi açılır. Sağ ve sol taraf mesafeleri girilir. "Tamam" tıklandıktan sonra ayarlanan değerler kadar merkez çizgiden uzakta paralel çizgiler çizilir. NOT 1: İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. NOT 2: Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamlama özelliği ile referans alınan bir nesnenin kırık noktalarının hepsi yakalanır ve hatasız çizim yapılması sağlanır. Otomatik tamamlama hakkında daha fazla bilgi edinin Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

223 Kapalı Alan Nesnesi Oluşturmak Kapalı alan nesnesi oluşturmak için gelişmiş çizim araçları kullanılır. Geometrisi "Kapalı Alan" veya "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda kullanılır. Kapalı alan nesnesi çizmek 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Çizim menüsü altından "Kapalı Alan Çiz" tıklanır. Çizim > Kapalı Alan Çiz 3. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranında üzerine kapalı alan için en az üç nokta belirlenerek tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek kapalı alan çizilir. 5. Bitiş noktasından sonra sağ tıklanarak işlem bitirilir. 6. İşaretlenen noktalar arasına kapalı alan nesnesi eklenir. 7. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. NOT 1: İşaretlenen en son nokta klavyeden "Ctrl+Z" geri alınır ve bir önceki duruma dönülür. NOT 2: Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamlama özelliği ile referans alınan bir nesnenin kırık noktalarının hepsi yakalanır ve hatasız çizim yapılması sağlanır. Otomatik tamamlama hakkında daha fazla bilgi edinin Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

224 Dikdörtgen Oluşturmak Dikdörtgen nesnesi oluşturmak için gelişmiş çizim araçları kullanılır. Geometrisi "Kapalı Alan" veya "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda kullanılır. Dikdörtgen nesnesi çizmek 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Çizim menüsü altından "Dikdörtgen Çiz" tıklanır. Çizim > Dikdörtgen Çiz 3. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranında dikdörtgen çizmek için başlangıç köşe noktası tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek dikdörtgen çizilir. 5. Bitiş köşesi çizim ekranında tıklanır ve işlem bitirilir. 6. İşaretlenen noktalar arasına dikdörtgen nesnesi eklenir. 7. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

225 Yakalama Araçları Kullanarak Yeni Bir Nesne Oluşturmak Yakalama araçları, haritada çizim yapılırken çizim ekranındaki nesneleri referans alarak kullanılır. Çizim yaparken fare imlecinin önceden çizilmiş nesnelerdeki noktaları yakalaması sağlanarak çizim kolaylaştırılır. 1. Çizim menüsünden "Yakalamayı Aç" butonuna tıklanır. 2. "Yakalamayı Aç"ın üzerine tıklandığında içindeki butonlar sağ tarafa doğru açılır. 3. Yakalama butonları üzerine tıklandığında butonlar aktif olur. 4. Açılan yakalama metotlarından biri seçilerek çizim istenilen şekilde kolaylaştırılır. NOT 1: Butonlar aktif olduklarında dış çerçeveleri siyah olur. Pasif olduklarında butonların dış çerçeveleri beyaz olur. NOT 2: Birden çok buton seçilerek bir arada kullanılabilir. NOT 3: Aynı anda birkaç metot seçilebilir. Otomatik tamamlama özelliği ile yeni bir nesne oluşturmak Yakalama işlemi, klavyenin "S" tuşu kullanılarak pratik bir şekilde yapılabilir. Klavyeden "S" tuşuna basılarak otomatik tamamla özelliği ile referans alınan bir nesnenin kırık noktalarının hepsi yakalanır ve hatasız çizim yapılması sağlanır. Bu özellik için bütün yakalama butonlarının aktif olması gereklidir. 1. Haritada herhangi bir çizim işlemi yapılırken klavyeden "S" tuşuna basılır. 2. Referans alınan nesnenin kırık noktaları yakalanır ve tıklanır. 3. İkinci bir referans noktası yakalanır ve tıklanır. 4. Nesnenin sınırlarında "S" tuşuna basıldığında bir seçenek sunulur. Eğer uygun olan değilse tekrar "S" basılır. Uygun olan güzergah seçilir. İki nokta arasındaki kırık noktaları yakalanarak otomatik olarak tamamlanır. 5. Farenin sağ tuşu ile işlem sonlandırılır. 2013

226 Simetri İşlemleri Simetri işlemleri, çizilen bir çizginin diğer tarafında ayna özelliği göstererek nesnenin simetriğinin üretilmesini sağlar. Seçilen nesnenin simetriği alınırken hedef katmanın ayarlanmasına gerek yoktur. Yeni nesne, seçilen nesne ile aynı katmanda olacak şekilde üretilir. Haritada bir nesnenin simetriğini almak 1. Düzenle menüsü altından "Simetriğini Al" tıklanır. Düzenle > Simetriğini Al 2. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 3. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 4. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır. 5. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 6. Fare aracılığıyla, simetri ekseninin başlangıç noktası tıklanır. 7. Fare hareket ettirilerek nesnenin simetriğinin oluşturulacağı eksenin yönü belirlenir ve bitiş noktası tıklanır. 8. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. 2013

227 Alan Birleştirme İşlemleri "Alan Birleştir", hedef katman seçilerek alan birleştirme işlemleri yapmak için kullanılır. Geometrisi "Kapalı Alan" ve "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda ve birbirleriyle kesişen kapalı alanlarda kullanılabilir. 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Düzenle menüsü altından "Alan Birleştir" tıklanır. Düzenle > Alan Birleştir 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranından birleştirilmek istenen kapalı alan nesneleri seçilir. 5. Sağ tıklanır. 6. Açılan "Birleştir" ekranından oluşturulacak nesnenin "Hedef Katman"ı belirlenir. 7. "Tamam" tıklandıktan sonra belirlenen katmana seçilen nesneler birleştirilerek yeni bir nesne olarak oluşturulur. NOT: "Seçili Nesneleri Sil" tıklandığında seçilen nesneler silinir. 2013

228 Kesişen Alan İşlemleri "Alan Kesiştir", hedef katman seçilerek alan kesiştirme işlemleri yapmak için kullanılır. Geometrisi "Kapalı Alan" ve "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda ve birbirleriyle kesişen kapalı alanlarda kullanılabilir. 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Düzenle menüsü altından "Alan Kesiştir" tıklanır. Düzenle > Alan Kesiştir 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranından kesişen kapalı alan nesneleri seçilir. 5. Sağ tıklanır. 6. Açılan "Alan Kesiştir" ekranından oluşturulacak nesnenin "Hedef Katman"ı belirlenir. 7. "Tamam" tıklandıktan sonra belirlenen katmana seçilen nesnelerin kesişim alanı yeni bir nesne olarak oluşturulur. NOT: "Seçili Nesneleri Sil" tıklandığında seçilen nesneler silinir. 2013

229 Alan Çıkartma İşlemleri "Alan Çıkartma", hedef katman seçilerek alan çıkartma işlemleri yapmak için kullanılır. Geometrisi "Kapalı Alan" ve "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda ve birbirleriyle kesişen kapalı alanlarda kullanılabilir. 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Düzenle menüsü altından "Alan Çıkart" tıklanır. Düzenle > Alan Çıkart 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranından kesişen kapalı alan nesneleri seçilir. 5. Sağ tıklanır. 6. Açılan "Alan Çıkart" ekranından oluşturulacak nesnenin "Hedef Katman"ı belirlenir. 7. "Tamam" tıklandıktan sonra belirlenen katmana seçilen nesnenin diğer nesneye göre farkı yeni bir nesne olarak oluşturulur. NOT: "Seçili Nesneleri Sil" tıklandığında seçilen nesneler silinir. 2013

230 Tampon Oluşturmak Tampon işlemleri, çizilen bir çizginin diğer tarafında ayna özelliği göstererek nesnenin simetriğinin üretilmesini sağlar. Seçilen nesnenin simetriği alınırken hedef katmanın ayarlanmasına gerek yoktur. Yeni nesne, seçilen nesne ile aynı katmanda olacak şekilde üretilir. "Tampon Oluştur", geometrisi "Kapalı Alan" veya "Çoklu Kapalı Alan" olan raster harici katmanlarda nesnelerin etrafında belirlenen mesafeye göre bölge oluşturmada kullanılır. Haritada tampon oluşturmak 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Düzenle menüsü altından "Tampon Oluştur" tıklanır. Düzenle > Tampon Oluştur 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 5. Sağ tıklanır. 6. Seçilen nesneye göre tampon oluşturulur. Tampon oluştur ayarı için; 1. Tampon oluşturma ayarları için nesne seçildikten önce veya sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. 2. Sol alt köşede "Tampon Oluştur" ayarları penceresi açılır. 3. "Tampon Oluştur" penceresinden oluşturulacak tampon değeri "Tampon Değeri" kısmından girilir. 4. "İlk Nesne Sil" seçildiğinde referans olarak alınan nesne silinir. 5. "Tamamla" tıklandıktan sonra ayarlanan değerlere göre tampon oluşturma işlemi yapılır. NOT: Tampon değeri metre (m) cinsinden girilir. 2013

231 Paralel Oluşturma "Paralel Oluştur", çizim ekranındaki çizgi objesine paralel oluşturmak için kullanılır. Geometrisi "Çizgi" veya "Çoklu Kapalı Alan" olan katmanlarda kullanılabilir. Çizgi objesinin paralelinde belirlenen mesafede yeni bir çizgi üretir. 1. Araç çubuğundan aktif katman olarak çizim yapılmak istenen katman seçilir. 2. Düzenle menüsü altından "Paralel Oluştur" tıklanır. Düzenle > Paralel Oluştur 3. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 4. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 5. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır. 6. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 7. Paralel oluşturulmak istenen bölge tıklanır. (Nesnenin üstü ya da altı) 8. İşaretlenen bölgeye paralel nesne eklenir. 9. Yeni oluşturulan nesne çizim ekranında oluşur. Paralel oluştur ayarı için; Paralel oluşturma ayarları için nesne seçildikten önce veya sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Sol alt köşede "Paralel Oluşturma" ayarları penceresi açılır. "Paralel Oluştur" penceresinden paralelin ilk nesneye uzaklığı "Mesafe" kısmından girilir. "İlk Nesne Sil" seçildiğinde yeni çizgi oluşturulurken referans olarak alınan nesne silinir. "Parçalı" işaretlendiğinde kapalı alan veya çizgi nesnelerinde paraleller, parçalı çizgiler olarak üretilir. 6. "Tamamla" tıklandıktan sonra ayarlanan değerlere göre paralel atma işlemi yapılır. NOT: Mesafe metre (m) cinsinden girilir. 2013

232 Düzenleme İşlemleri Haritada, gelişmiş çizim araçları kullanılarak oluşturulan çizim nesneleri üzerinde düzenleme işlemleri yapılabilir. Nokta, çizgi, kapalı alan, blok ve boşluklu alan gibi oluşturulan geometriler üzerinde çeşitli düzenlemeler yapılabilir. Bunun için menü çubuğundaki "Düzenle" menüsündeki araçlar kullanılır. Çizim nesneleri üzerinde düzenleme işlemleri yapabilmek için katmanın, katman araçlarından "Düzenlenebilir" butonu aktif olmalıdır. Ayrıca katmanın vektör katmanı olması gerekmektedir. 2013

233 Nesne Taşımak Harita üzerinde çizim nesnelerinin konumlarını değiştirmek için düzenle menüsündeki "Taşı" kullanılır. 1. Düzenle menüsü altından "Taşı" tıklanır. Düzenle > Taşı 2. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 3. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 4. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek nesne taşınır. 5. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 6. Farenin sol tuşuyla nesnenin referans alınacak noktası tıklanır. 7. Fare hareket ettirilerek nesnenin referans çizgisi ile tutularak taşınmak istenen yere tıklanır. 8. Taşınan nesne çizim ekranında görüntülenir. Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

234 Nesne Döndürmek Harita üzerindeki çizim nesnelerini döndürmek için düzenle menüsündeki "Döndür" kullanılır. 1. Düzenle menüsü altından "Döndür" tıklanır. Düzenle > Döndür 2. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 3. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 4. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek nesne taşınır. 5. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 6. Farenin sol tuşuyla nesnenin döndürüleceği merkez nokta tıklanır. 7. Fare hareket ettirilerek nesne döndürülür. 8. İkinci kez sol tıklanarak, döndürme işlemi tamamlanır. 9. Döndürülen nesne çizim ekranında görüntülenir. Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

235 Nesne Kopyalamak Harita üzerindeki çizim nesnelerini çoğaltmak için düzenle menüsündeki "Kopyala" kullanılır. 1. Düzenle menüsü altından "Kopyala" tıklanır. Düzenle > Kopyala 2. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 3. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 4. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek nesne taşınır. 5. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 6. Farenin sol tuşuyla nesnenin kopyalama işlemi için referans alınacak noktası tıklanır. 7. Fare hareket ettirilerek nesnenin referans çizgisi ile kopyalanmak istenen yere tıklanır. 8. Kopyalanan yeni nesne çizim ekranında görüntülenir. NOT: Kopyalama işlemi, sadece nesnelerin geometrisini değil özniteliklerini ("unique/eşsiz" değerleri hariç) de kopyalar. Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

236 Kırık işlemleri (kırık eklenmesi ve silinmesi) Harita üzerindeki çizim nesnelerinin seçilen noktalarına kırık eklemek veya silmek için "Kırık Ekle" ve "Kırık Sil" kullanılır. Kırık Eklenmesi Düzenle menüsü altından "Kırık Ekle" tıklanır. Düzenle > Kırık Ekle Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından bir nesne seçilir. Nesne seçildikten sonra nesnenin mevcuttaki kırıkları görüntülenir. Nesnenin kırık eklenecek noktası tıklanır ve kırık eklenir. Klavyeden "Shift+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. Kırık Silinmesi Düzenle menüsü altından "Kırık Sil" tıklanır. Düzenle > Kırık Sil Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından bir nesne seçilir. Nesne seçildikten sonra nesnenin mevcuttaki kırıkları görüntülenir. Nesnenin kırık noktası tıklanır ve kırık silinir. Klavyeden "Shift+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. NOT 1: Çizgi geometrisindeki nesne üzerindeki kırık sayısı ikinin altına düşemez. NOT 2: Kapalı alan geometrisindeki nesne üzerindeki kırık sayısı üçün altına düşemez. 2013

237 Kırık Düzenlemek Harita üzerindeki çizim nesnelerinindeki kırıkların konumlarını değiştirmek, yeni kırıklar üretmek için "Kırık Düzenle" kullanılır. 1. Düzenle menüsü altından "Kırık Düzenle" tıklanır. Düzenle > Kırık Düzenle 2. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 3. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 4. Nesne seçildikten sonra nesnenin mevcuttaki kırıkları görüntülenir. 5. Nesnenin düzenlenecek kırık noktası ya da istenilen bir nokta tıklanır. 6. Taşınmak istenen ikinci noktaya tıklanarak taşınır. 7. Seçili nesne üzerinde kırık noktası olmayan yere farenin sol tuşuyla kırık eklenir ve düzenleme işlemi de yapılır. 8. Klavyeden "Shift+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. 9. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. NOT 1: Çizgi geometrisindeki nesne üzerindeki kırık sayısı ikinin altına düşemez. NOT 2: Kapalı alan geometrisindeki nesne üzerindeki kırık sayısı üçün altına düşemez. 2013

238 Nesne Silmek Harita üzerindeki çizim nesnelerini silmek için düzenle menüsündeki "Sil" kullanılır Düzenle menüsü altından "Sil" tıklanır. Düzenle > Sil Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından bir nesne seçilir. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır. Açılan pencereden "Tamam" tıklanarak seçilen nesne silinir. 2013

239 Nesne Ölçeklemek Harita üzerindeki çizim nesnelerini ölçeklendirmek için düzenle menüsündeki "Ölçekle" kullanılır. 1. Düzenle menüsü altından "Ölçekle" tıklanır. Düzenle > Ölçekle 2. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 3. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 4. Nesne seçildikten sonra sağ tıklanır veya klavyede "N" tuşuna basıldığında gelen nokta editörü penceresinden koordinat değerleri girilerek nesne ölçeklenir. 5. Fare imleci, artı sembolüne dönüşür. 6. Farenin sol tuşuyla nesnenin ölçeklendirileceği eksen noktası tıklanır. 7. Nesne fare yardımı ile büyütlüp küçültülerek ölçeklenir. 8. Sol tık ile işlem bitirilir. 9. Ölçeklenen nesne çizim ekranında görüntülenir. NOT: Ölçekli bir işlem yapılmak isteniyorsa, nesne seçildikten sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Açılan "Ölçekle" ekranından ölçek, x ve y koordinat noktaları girilir. "Tamamla" tıklanır. Nesne ölçeklenir. Nokta editörü ile nokta çizmek hakkında daha fazla bilgi edinin 2013

240 Çizgi Nesnelerini Ayırmak Harita üzerindeki tek bir çizgi nesnesinden birden fazla çizgi nesnesi üretmek için "Ayır" kullanılır Düzenle menüsü altından "Ayır" tıklanır. Düzenle > Ayır Çizim ekranından bir nesne seçilir. Nesne seçildikten sonra nesnenin mevcuttaki kırıkları görüntülenir. Nesnenin ayrılmak istenen noktaları tıklanır. Tıklanan noktalarda yeni çizgi ayrımları oluşur. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. NOT: Geometrisi "Çizgi" olan katmanlarda kullanılabilir. 2013

241 Çizgi Nesnelerini Birleştirmek Harita üzerindeki ardışık çizgi nesnelerini tek bir çizgi nesnesi yapmak için "Birleştir" kullanılır Düzenle menüsü altından "Birleştir" tıklanır. Düzenle > Birleştir Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından birleştirilmek istenen çizgi nesneleri seçilir. Sağ tıklanarak işlem bitirilir. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. NOT: Geometrisi "Çizgi" olan katmanlarda kullanılabilir. NOT 2: Butona tıklanıldıktan sonra klavyeden "Enter" tuşuna basılarak tampon değeri ayarlanır. Nesneler seçildikten sonra açılan "Çizgi Birleştir" penceresinden tampon değeri girilerek "Tamamla" tıklanır. 2013

242 Çizgi Nesnelerini Ters Çevirmek Çizgi ve kapalı alan nesnelerinin x ve y koordinat değerlerinin sıralamasını ters değiştirmek için "Ters Çevir" kullanılır Düzenle menüsü altından "Ters Çevir" tıklanır. Düzenle > Ters Çevir Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından bir nesne seçilir. Sağ tıklanır ve işlem tamamlanır. Değişim nesne gezgininde "Geometri" kısmından "Dış Halka"ya tıklanarak görülebilir. NOT: Geometrisi "Çizgi" ve "Kapalı Alan" olan katmanlarda kullanılabilir. Örnek: Aşağıda üçgen geometrili bir nesnenin nokta değişimi gösterilmiştir. 2013

243 Çizgi Nesnelerini Uzatmak Harita üzerindeki çizgi nesnelerinin referans alarak diğerine göre uzatılması için "Uzat" kullanılır Düzenle menüsü altından "Uzat" tıklanır. Düzenle > Uzat Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından önce sınır çizgisi seçilir, sağ tıklanır. Sınır nesnesine göre uzatılmak istenen nesneler tıklanır ve işlem tamamlanır. 2013

244 Çizgi Nesnelerini Tıraşlamak Harita üzerindeki çizgi nesnelerinin ve bu nesnnelerle kesişen nesnelerin tıraşlanması için "Tıraşla" kullanılır Düzenle menüsü altından "Tıraşla" tıklanır. Düzenle > Tıraşla Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından önce sınır nesnesi (kesişen nesne) seçilir, sağ tıklanır. Tıraşlanacak çizgi nesnesine tıklanır ve işlem tamamlanır. 2013

245 Çizgi Nesnelerini Yuvarlamak Harita üzerindeki geometrisi çizgi olan iki nesneyi belirtilen yarıçap ve bir yay ile birbirine bağlamak için "Yuvarla" kullanılır Düzenle menüsü altından "Yuvarla" tıklanır. Düzenle > Yuvarla Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından yuvarlatılmak istenen nesneler seçilir, sağ tıklanır. Varsayılan yuvarla değerleri ile çizgi nesneleri birbirine bağlanır. NOT 1: Yuvarla değerleri değiştirilmek için nesne seçildikten sonra veya nesne seçilmeden önce klavyeden "Enter" tuşuna basılır. Açılan "Yuvarla" ekranından değerler girilir. "Tamamla" tıklanır. Seçilen değerlere göre yuvarla işlemi yapılır. NOT 2: "Değer 1" ve "Değer 2" alanlar çizgilerin kesişim noktalarına olan uzaklıklarını ifade eder. Yarıçap kesiştikleri noktaya teğet olacak çemberin yarıçapını ifade eder. "İçe Doğru" ve "Dışa Doğru" yayın yönünü belirtir. Değerler belirlendikten sonra "Tamamla" tıklanır. Seçilen değerlere göre yuvarla işlemi yapılır. 2013

246 Çizgi Nesnelerini Köşeletmek Harita üzerindeki geometrisi çizgi olan ve birbiriyle kesişmeyen nesneleri uzatarak kesiştikleri yerde birleştirmek için "Köşelet" kullanılır Düzenle menüsü altından "Köşelet" tıklanır. Düzenle > Köşelet Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından köşeletilmek istenen nesneler seçilir, sağ tıklanır. İşlem bitirilir. 2013

247 Başka nesneleri referans alarak kırık düzenleme (yakalama araçları) Harita üzerinde çizim yapılırken mevcutta bulunan çizim nesnelerinden referans alınması ve kolay çizim yapılması için "Yakalama" araçları kullanılır. Çizim nesnelerinin kırıklarının konumların değiştirmek ve yeni kırıklar üretirken diğer nesnelerden yakalama araçları ile referans alınabilir. 1. Çizim menüsü altındaki "Yakalamayı Aç" kısmına tıklanır. Çizim > Yakalamayı Aç 2. Yakalama araçlarının hepsi aktif yapılır. 3. Düzenle menüsü altından "Kırık Düzenle" tıklanır. Düzenle > Kırık Düzenle 4. Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. 5. Çizim ekranından bir nesne seçilir. 6. Nesne seçildikten sonra nesnenin mevcuttaki kırıkları görüntülenir. 7. Nesnenin düzenlenecek kırık noktası ya da istenilen bir nokta tıklanır. 8. Yakalanan kırık bir başka nesnenin köşe, merkez ve kenar orta noktalarının yakalaması sağlanır (yakalama araçları ile). 9. Sol tuşla işlem tamamlanır. 10. Klavyeden "Ctrl+tık" ile seçili olan nesnenin seçimi kaldırılır. 11. Klavyeden "Esc" tuşuyla işlem sonlandırılır. NOT 1: Çizgi geometrisindeki nesne üzerindeki kırık sayısı ikinin altına düşemez. NOT 2: Kapalı alan geometrisindeki nesne üzerindeki kırık sayısı üçün altına düşemez. Örnek 1: Referans nesnesinin köşe noktası yakalanmış görüntüsü. Örnek 2: Referans nesnesinin kenar orta noktası yakalanmış görüntüsü. 2013

248 Örnek 3: Referans nesnesinin merkez noktası yakalanmış görüntüsü. 2013

249 Çizim nesnelerinin katmanını değiştirmek Harita üzerindeki çizim nesnelerinin bulundukları katman haricinde başka bir katmana kopyalanması için "Katman Değiştir" kullanılır. Kopyalama işlemi olurken geometri özellikleri ile birlikte öznitelik bilgileri de kopyalanır Düzenle menüsü altından "Katman Değiştir" tıklanır. Düzenle > Katman Değiştir Fare imleci, kutu sembolüne dönüşür. Çizim ekranından katman değiştirilmek istenen nesneler seçilir, sağ tıklanır. Açılan diyalog penceresinden seçilen nesnelerin katmanı "Kaynak Katman"dan seçilir. Seçili nesne sayısı otomatik olarak yazar. Nesne içindeki öznitelik alanları listelenir. Kopyalanmak istenen katman "Hedef Katman"dan seçilir. Kaynak katmandaki öznitelik alanlarından hedef katmana yazılacak alanlar seçilir. Eğer bir alan için varsayılan bir değer var ise "Varsayılan Değer" kısmına yazılır. "Tamam" tıklandıktan sonra nesne diğer katmana kopyalanır. NOT: "Seçilen(ler)i Sil" tıklandığında seçilen nesne kaynak katmandan silinir. 2013

250 Veri Aktarma İşlemleri Kullanıcılar oluşturdukları verileri "Dışa Aktar" ile çeşitli formatlarda saklanabilmektedir. Uygulama.mdb,.shp,.tab,.mif,.dgn,.xml,.kml,.geojson,.dwg,.dxf,.gml dosya formatlarını desteklemektedir. Yüklü veri içerisinden sonuca yönelik seçme araçları ile kolay dışa aktarım sağlanmaktadır. 3 şekilde dışa aktarım olmaktadır; Alan Seçerek Dışa Aktarma Harita üzerinde çizilen alan içindeki nesnelerin istenilen formatta dışa aktarılması için "Alan Seçerek Dışa Aktar" kullanılır. 1. Harita menüsü altından "Alan Seçerek Dışa Aktar" tıklanır. Harita > Alan Seçerek Dışa Aktar 2. Açılan diyalog penceresinden, dışa aktarılmak istenen katmanlar seçilir. Çoklu seçim Ctrl tuşu ile yapılır. 3. Dışa aktarılmak istenen format seçilir. 4. "Alan Seç" butonuna tıklanıp fare yardımıyla harita üzerinde bir alan çizilir. 5. Çizilen alan içerisindeki nesneler "Dışarı Aktar" butonuna tıklanarak istenilen dosya formatında (.zip) dosyası olarak iner. Geometrik Seçim ile Dışa Aktarma Harita üzerinde çizim nesneleri üzerinde geometrik sorgulama operatörleri aracılığıyla istenilen formatta dışa aktarılması için "Geometrik Seçim ile Dışa Aktar" kullanılır. 1. Harita menüsü altından "Geometrik Seçim ile Dışa Aktar" tıklanır. Harita > Geometrik Seçim ile Dışa Aktar 2. Açılan diyalog penceresinden, dışa aktarılmak istenen referans katmanı, sorgulama operatörü, seçim yapılacak katman ve dışa aktarma biçimi belirlenir. 3. "Tamam" tıklanır. 4. İstenen sonuç sıkıştırılmış (.zip) dosyası olarak iner. Örneğin, ilçe referans katmanındaki seçili Beşiktaş ilçesinin kapsadığı bina katmanındaki nesneler seçilen formatta dışa aktarılabilir. Referans katmanı olarak ilçe, seçili nesne olarak Beşiktaş ilçesinin çizim nesnesi, sorgulama operatörü olarak kapsadığı, seçim yapılacak katman olarak da bina seçilmesi sonuç için yeterli olacaktır. Öznitelik Seçimi ile Dışa Aktarma Harita üzerinde çizim nesnelerinin öznitelik bilgileri üzerinde gelişmiş bir sorgulama yaparak seçilen nesnelerin istenilen formatta dışa aktarılması için "Öznitelik Seçimi ile Dışa Aktar" kullanılır. 1. Harita menüsü altından "Öznitelik Seçimi ile Dışa Aktar" tıklanır. Harita > Öznitelik Seçimi ile Dışa Aktar 2. Açılan diyalog penceresinden, dışa aktarılmak istenen katman ve dosya formatı seçilir. 3. "Alanlar, operatör ve değerler" kısımları kullanılarak "Sorgu Metin" kutusuna sorgu ifadesi yazılır. 4. "Tamam" tıklanır. 5. İstenen sonuç sıkıştırılmış (.zip) dosyası olarak iner. 2013

251 Örneğin, ilçe katmanında "adi_numarasi = BEŞİKTAŞ" sorgu ifadesi ile Beşiktaş ilçesinin verisi seçilen formatta dışa aktarılır. NOT 1: Alanlar kısmından seçilen bir alanın içindeki değerler "Getir" butonu ile "Değerler" kısmına getirilir. Bu alandan istenilen değer ya da değerler seçilir. "Git" kutusuna değer adı yazılarak değerler içerisinde bir filtreleme işlemi yapılarak istenen değere ulaşılır. 2013

252 Tutorials Web Client kullanıcıların uygulamayı daha kolay kullanması için eğitim videoları ve dokümanları içerisinde, sağ üst köşede "Yardım" butonunun yanındaki "Eğitmen" butonu aktif hale getirilerek butonların bilgiye ulaşılabilir. Eğitmen ile butonların üstüne tıklanıldığında fare imlecinin yanında butonun kullanımı ha pencereleri çıkar. Web Client Video ve Doküman Listesi Tutorial Açıklaması Linki Ana Modül Bu tutorial Web Client-Ana modül'ün yeteneklerinin içerir. Ana modül ile yapılabilen özellikler, bu tanıtım dokümanında yer almaktadır. Dokümanı inceleyin. Katman Yöneticisi Bu tutorial Web Client'ta katman yöneticisinin ne işe yaradığını, nasıl kullanıldığını ve katman özelliklerinin nasıl değiştirileceğini içerir. Ayrıca tematik harita üretimi ve katmanda filtre işlemlerinin nasıl yapıldığı anlatılır. Videoyu izleyin. Nesne Gezgini Bu tutorial Web Client'ta nesne gezginini tanıtılır. Nesne gezgininde nesne seçim alanı ve nesne gezgini alanı bölümlerinin (öznitelik, geometri, medya, ilişki) kullanılması anlatılır. Videoyu izleyin. Çalışma Dosyası Bu tutorialda Web Client'ta yeni bir Videoyu izleyin. harita oluşturma, haritaya vektör veri ekleme, vektör veri geometrisini değiştirme, tematik harita üretme, filtre ve harita kaydetme işlemlerinin nasıl yapıldığını anlatılır. Bu işlemler ile birlikte harita paylaşım işlemlerinin yapılmasını da içerir. Araç Çubukları Bu tutorial Web Client'ta çizim ekranının alt kısmında bulunan araç çubuğundaki butonları ve nasıl kullanıldıklarını içerir Videoyu izleyin.

253 Web Client'tan Çıkış Yapmak Kullanıcının uygulamadan çıkış yapması için "Çıkış Yap" butonunu kullanılır. 1. Uygulama ekranının sağ üst köşesindeki kullanıcı girişinin olduğu kısma tıklanır. 2. Aşağı doğru açılan kullanıcı girişi kısmından "Çıkış Yap" tıklanır. 3. Çıkış yapıldıktan sonra "Giriş Yap" diyalog penceresi ekrana gelir. 2013