VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi

Transkript

1 Ocak 2012 VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi ŞAMİL DEMİRKAN

2 POKERDE KİM KAZANACAK? POKER MASASINDA KASA ŞİMDİLİK ABD MERKEZ BANKASI DİGER ÜLKELER ve MERKEZ BANKALARI RİSK YÖNETMEZSE BATARLAR

3 POKERDE ELİ İYİ OLAN KAZANIR SONSUZA KADAR BLÖF İLE KAZANAMAZSINIZ! ŞİRKETLER POKER MASASINDA İYİ OYNARSA ÜLKELER KASA KARŞISINDA ZOR DURUMA DÜŞMEZ! ŞANS İYİ KAĞIT GELMESİ İSE RİSK YÖNETİMİ İSE ELİNİZDEN MAKSİMUM FAYDAYI ALMANIZDIR!

4 Bir Şirketin Yılları Arasındaki Olası Serüveni TOPLAM ORTALAMA KAR/ZARAR SATIŞLAR ÖZSERMAYE BÜYÜME ORANI 50% -67% 100% -75% 800% 50% 10% HAZIR DEĞERLER GEOMETRİK 8,40% ALACAKLAR DURAN VARLIKLAR AKTİF BORÇLAR ÖZSERMAYE PASİF

5 YAPMIŞ OLDUĞUNUZ HEDGE İŞLEMLERİNİN TAM OLARAK ANLADIĞINIZDAN EMİN OLUN! HEDGER İKEN SPEKÜLATÖRE DÖNÜŞMEDİĞİNİZDEN EMİN OLUN! ŞİRKETLERİN HAZİNE YÖNETİMLERİNİ KAR MERKEZİ HALİNE GETİRMEYİN! JOHN HULL, FUNDAMENTELS OF FUTURES AND OPTİONS MARKETS

6 VOB TL/Dolar TL/Euro Sözleşmesi Sözleşme Büyüklüğü Kotasyon Şekli Fiyat Adımı ABD Doları / Euro 1 ABD Doları'nın/1 Euro nun Türk Lirası cinsinden değeri virgülden sonra dört basamak halinde kote edilir (örn. 1,4155 TL veya 1,4160 TL). 0,0005 (Minimum fiyat adımının değeri 0,5 TL'ye karşılık gelir.) Vade Ayları Günlük Fiyat Hareket Sınırı Başlangıç Teminatı Sürdürme Teminatı Son İşlem Günü Uzlaşma Şekli Pozisyon Limiti Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık. Aynı anda içinde bulunulan aya en yakın üç vade ayına ait sözleşmeler işlem görür. Bu üç vade ayından biri Aralık ayı değilse, Aralık ayı ayrıca işleme açılır. Baz fiyatın % +/-10 udur. 130 TL / 170 TL Başlangıç teminatının%75 i (97,5 TL / 127,5 TL) Her vade ayının son iş günü Nakdi Uzlaşma kontrat sabit, üzeri açık pozisyonunun %10 u ile sınırlı *2005/21 sayılı genelge hükümleri çerçevesinde gerekli şartları taşıyan üyeler için üst paragrafta belirtilen mutlak pozisyon limiti adet olarak uygulanır.

7 VOB EURO/USD Çapraz Kuru Sözleşmesi Sözleşme Büyüklüğü Kotasyon Şekli Fiyat Adımı Euro 1 1 Euro nun ABD Doları cinsinden değeri virgülden sonra dört basamak halinde kote edilir (örn. 1,2710 TL veya 1,2711 gibi). 0,0001 (Minimum fiyat adımının değeri 0,1 ABD Doları na karşılık gelir.) Vade Ayları Günlük Fiyat Hareket Sınırı Başlangıç Teminatı Sürdürme Teminatı Son İşlem Günü Uzlaşma Şekli Pozisyon Limiti Mart, Haziran, Eylül ve Aralık. Aynı anda içinde bulunulan aya en yakın iki vade ayına ait sözleşmeler işlem görür. Bu iki vade ayından biri Aralık ayı değilse, Aralık ayı ayrıca işleme açılır. Baz fiyatın % +/-10 udur. 130 TL Başlangıç teminatının%75 i (97,5 TL) Her vade ayının son iş günü. Nakdi Uzlaşma kontrat sabit, üzeri açık pozisyonunun %10 u ile sınırlı *2005/21 sayılı genelge hükümleri çerçevesinde gerekli şartları taşıyan üyeler için üst paragrafta belirtilen mutlak pozisyon limiti adet olarak uygulanır.

8 /TL Kurunun Düşmesi: 22/08/2011 Ve 13/09/2011 Tarihleri Arasında Kur Riskinden Korunmayan İhracatçı Firma İhracat Bedeli ( ) Tarih Kur Maliyet (TL) Satış Bedeli Vergi Öncesi Kar ,

9 /TL Kurunun Düşmesi: 22/08/2011 Ve 13/09/2011 Tarihleri Arasında Vadeli İşlem Sözleşmesi İle Kur Riskinden Korunan İhracatçı Satılan Sözleşme Değeri ( ) Tarih Fiyat Satılan Sözleşmenin Parasal Bedeli Türev Araç Karı ,

10 /TL Kurunun Düşmesi: 22/08/2011 Ve 13/09/2011 Tarihleri Arasında Korunan Şirketin 30/09/2011 Tarihli Gelir Tablosu: Brüt Satışlar : Satışların Maliyeti : Esas Faaliyet Karı : Diğer Faaliyet Gelirleri : Vergi Öncesi Net Kar :

11 MADALYONUN DİĞER YÜZÜ

12 /TL Kurunun Yükselmesi: 11/07/2011 ve 22/08/2011 Tarihleri Arasında Kur Riskinden Korunmayan İhracatçı Firma İhracat Bedeli ( ) Tarih Kur Maliyet (TL) Satış Bedeli Vergi Öncesi Kar ,

13 /TL Kurunun Yükselmesi: 11/07/2011 Ve 22/08/2011 Tarihleri Arasında Vadeli İşlem Sözleşmesi İle Kur Riskinden Korunan İhracatçı Satılan Sözleşme Değeri ( ) Tarih Fiyat Sözleşmenin Parasal Değeri Türev Araç Zararı , ( )

14 /TL Kurunun Yükselmesi: 11/07/2011 Ve 22/08/2011 Tarihleri Arasında Korunan Şirketin Gelir Tablosu: Brüt Satışlar : Satışların Maliyeti : Esas Faaliyet Karı : Diğer Faaliyet Giderleri : Vergi Öncesi Net Kar :

15 Vadeli İşlem Sözleşmelerinin Getiri Doğrusallığı Şirket patron veya ortakları ise korunmanın olası karlarını azalttığı senaryodan ve durumlardan pek hoşlanmamaktadırlar. Bunun nedeni önceki örneklerde de anlatıldığı gibi vadeli işlem sözleşmelerinin ya kar ya zarar doğuran zorunlu (necessity) ve doğrusal yapısıdır.

16 1,88 1,89 Vadeli İşlem Sözleşmesi Kısa Pozisyon (Doğrusal Getiri) 0,06 0,04 0,02 0,00 1,81 1,82 1,83 1,84 1,85 1,86 1,87-0,02-0,04 Vadeli Sözleşme Kar/Zararı -0,06 Vadeli İşlem Fiyatı

17 1,88 1,89 Vadeli İşlem Sözleşmesi Uzun Pozisyon (Doğrusal Getiri) 0,06 0,04 0,02 0,00 1,81 1,82 1,83 1,84 1,85 1,86 1,87-0,02-0,04 Vadeli Sözleşme Kar/Zararı -0,06 Vadeli İşlem Fiyatı

18 Opsiyonlarla Korunma Oysa zorunluluk içermeyen ve getirileri doğrusal olmayan türev araçlarla şirket yöneticilerinin ve patronların riskten korunma araçlarına olan ilgisini arttırmak mümkündür. Bu araçlar yakın bir gelecekte VOB da işleme açılacak olan Opsiyon Sözleşmeleridir.

19 Opsiyonlarla Korunma Opsiyonlar, alıcısına sözleşme ile elde ettiği, dayanak varlığın alım veya satım hakkındanbelirli bir prim karşılığında vazgeçme hakkıtanıyan türev araçlardır. Opsiyon sözleşmesinin satıcısı ise, alıcı vazgeçmediği sürece satma yükümlülüğünden kurtulamaz ve bu zorunluluk karşılığında opsiyon alıcısının ödediği prim, opsiyon satıcısının TAKAS hesabına bir alacak olarak geçer.

20 Call (Alım) Opsiyonu (Doğrusal Olmayan Getiri) Prim Alıcı Spot Fiyat Prim Satıcı

21 Put (Satım) Opsiyonu (Doğrusal Olmayan Getiri) Alıcı Prim Spot Fiyat Prim Satıcı

22 Kurun Düşmesi: 22/08/2011 Ve 13/09/2011 Tarihleri Arasında Put (Satım) Opsiyonunun 2,60 TL Kullanım Fiyatı Üzerinden Kullanılması Put Opsiyonu ( ) Tarih Satış Geliri Ödenen Opsiyon Primi Maliyet Vergi Öncesi Kar Vade Sonu

23 Kurun Düşmesi: 22/08/2011 ve 13/09/2011 Tarihleri Arasında Opsiyonla Korunan Şirketin Gelir Tablosu Brüt Satışlar : Satışların Maliyeti : Esas Faaliyet Karı : Diğer Faaliyet Giderleri : Vergi Öncesi Net Kar :

24 Kurun Yükselmesi: 11/07/2011 Ve 22/08/2011 Tarihleri Arasında Opsiyon Vade Sonunda Kullanılmaz Put Opsiyonu ( ) Tarih Satış Geliri* Ödenen Opsiyon Primi Maliyet Vergi Öncesi Kar Vade Sonu *İhracat Bedelinin 2,57 TL Kurla TL ye çevrildiği varsayılıyor.

25 Her İki Senaryonun Sonuçları Put (Satış) Opsiyonunda Uzun Pozisyon

26 İthalatçının Korunması Call (Alım) Opsiyonunda Uzun Pozisyon Korunan

27

28

29

30 Teşekkürler