Türkiye de e- Öğrenme Yrd. Doç. Dr. M. Emin MUTLU Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar Destekli Eğitim Birimi Osmangazi Üniversitesi İnternet Haftası 2004 Etkinlikleri Nisan 2004
Türkiye de Uzaktan Eğitimin Kilometre Taşları 1951 MEB Öğretici Filmler Merkezinin Kuruluşu 1974 Mektupla Öğretim Merkezi (MÖM) 1975 YAYKUR 1982 Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Oluşturuldu 1992 Açıköğretim Lisesi Öğretime Başladı 1997 TÜBİTAK-BİLTEN UE Fizibilite Çalışması ve Raporu Hazırlandı 1998 ODTÜ IDE_A Sertifika Projesi Başlatıldı 1998 Açıköğretim İlköğretim Okulu Öğretime Başladı 1998 Anadolu Üniversitesinden Kazakistan Ahmet Yesevi 1998 Üniversitesine Videokonferans İle Uzaktan Ders Sunumu Gerçekleşti 1999 YÖK Uzaktan Öğretim Yönetmeliği Yayınlandı Enformatik Milli 1999 Komitesi Oluşturuldu 2001 UE Yönetmeliği Kapsamında Dersler/Programlar Açılmaya Başlandı
Ortadoğu Teknik Üniversitesi Deneyimleri 1998 IDE_A METU-Online IS100 2000 Eğiten Dil 2001 Informatics Online Net Class Sertifika Programı 400 Öğrenci Çeşitli dersler 6000 Öğrenci Bilgi Teknolojileri Dersi 9000 Öğrenci Sertifika Programı 200 Öğrenci Temel İngilizce Sertifikası 200 Öğrenci Yüksek Lisans Programı 35 Öğrenci Web Tabanlı Asenkron Eğitim Yazılımı
YÖK Enformatik Milli Komitesi 1999 Üniversitelerarası Bilgi ve İletişim Teknolojilerine Dayalı Uzaktan Yükseköğretim Yönetmeliği İstemci/Sunucu Üniversite talepleri alınmış Üniversitelerin bağımız program açmalarına izin verilmiş Ders ve programların akreditasyon süreci düzenlemiş Enformatik Milli Komitesi (EMK) nin kurulması sağlanmıştır. İstemci / Sunucu Üniversiteler 2000-01 6 Ders (5 ders ODTÜ, 1 Ders Fırat Üniv.) 2001-02 3 Ders (Sakarya Üniv., ODTÜ, KTÜ)
Uzaktan Eğitim Programları (2003-2004 Öğretim Yılında) Yüksek Lisans Bilgi Üniversitesi E-MBA (2000-2001) ODTÜ Informatics Online (2000-2001) Önlisans Anadolu Üniversitesi Bilgi Yönetimi (2001-2002) Sakarya Üniversite Bilgi Yönetimi (2001-2002) Bilgisayar Teknolojisi ve Prog. (2002-2003) Endüstriyel Elektronik (2002-2003) İşletme (2002-2003) Mekatronik (2003-2004) Mersin Üniversitesi Endüstriyel Elektronik (2001-2002) Bilgisayar Teknolojisi ve Prog. (2003-2004) Elektronik Haberleşme (2003-2004) Endüstriyel Otomasyon (2003-2004) Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgi Yönetimi (2002-2003) Ahmet Yesevi Üniversitesi çok sayıda program
Diğer Uygulamalar (Pilot Çalışmalar) Uzaktan eğitime ilgi duyan üniversitelerde uzaktan eğitim merkezleri açılmış ve pilot çalışmalar gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Uzaktan Eğitim Merkezleri Boğaziçi Üniversitesi UZEM İTÜ UZEM Ankara Üniversitesi UZEM Fırat Üniversitesi UZEM Pilot Çalışma Yapan Üniversiteler İstanbul Üniversitesi Harran Üniversitesi Akdeniz Üniversitesi Atatürk Üniversitesi Selçuk Üniversitesi Kocaeli Üniversitesi Çukurova Üniversitesi Diğer
2004-2005 Öğretim Yılında
E-Öğrenme İçeriği Üreten ve Hizmet Sağlayan Firmaları SBS (http://www.sbs.com.tr/) Enocta (http://www.enocta.com/) Idea (http://www.ideaegitim.com/) CD-Rom Data (http://www.cdromdata.com/) Halici (http://www.halici.com.tr/) Logomotif (http://www.logomotif.com.tr/) Bilden (http://www.bilden.com.tr/) Boyut (http://www.boyut.com.tr/) Intermadia (http://www.datatraining.net/) Netron (http://www.netron.com/) Mobilsoft (http://www.mobilsoft.com.tr/) Isection (http://www.isection.com/) Koc Bryce (http://www.kocbryce.com.tr/) Element Intellitek (http://www.intellitek.com/) Intermedya (http://www.im.com.tr/) Kurumsal Eğitim (http://www.kurumsalegitim.com/)
Açıköğretimde e-öğretime Doğru Atılan Adımlar Bilgisayar Destekli Akademik Danışmanlık Yazılımları ve Bilgisayar Laboratuvarları (1994-) Videokonferans Teknolojisi (1998-) İnternete Dayalı Deneme Sınavları (1999-) Çokluortam CD-ROM ları (2000-) İnternete Dayalı Bilgi Yönetimi Önlisans Programı (2001-) İnternete Dayalı Alıştırma Yazılımları (2002-) Uzak Sınıflara Etkileşimli Eğitim Uygulaması (2003-) E-Kitap (2004-)
Bilgisayar Laboratuvarları (1994-) Akademik danışmanlık hizmetlerinin, daha çok dersin, daha çok öğrenciye; bilgisayar destekli öğretim olanakları ile sunulması amacıyla, ders yazılımları hazırlanmaya başlandı. Bu kapsamda 14 ilde 1 ana, 20-30 öğrenci bilgisayarından oluşan bilgisayar laboratuvarı kuruldu. Bilgisayar laboratuvarlarında kullanılmak üzere kullanımı kolay, yönlendirici, problem çözüm yollarını etkileşimli olarak öğrenciye gösteren, konuları özetleyen, bireysel değerlendirme olanağı sunan, çeşitli yardımcı araçlar barındıran özelliklere sahip, 16 derse ait yazılım üretildi.
Video Konferans Teknolojisi (1998-) Açıköğretim Fakültesi, ekonomik ve coğrafi imkanlar açısından yetersiz olan grupları biraraya getirerek eğitim olanağı sağlayan videokonferans teknolojisini çeşitli programlarda kullanmaya başlamıştır.
Video Konferans Teknolojisi (1998-) 1999 da Kazakistan Ahmet Yesevi Uluslararası Türk Kazak Üniversitesi, Ekonomi Bölümü öğrencileri, Pazarlama derslerini bu uygulamayla Anadolu Üniversitesi nden aldılar. 2001-2002 öğretim yılından itibaren KKTC ye haftada on saat akademik danışmanlık dersleri yürütüldü. 2003-2004 öğretim yılında da Mart Haziran aylarında KKTC deki öğrencilere yönelik olarak 13 farklı ders için 6 gün ve 18 saat danışmanlık dersleri yürütülmektedir.
İnternete Dayalı Deneme Sınavları (1999-) Uzaktan eğitim veren fakültelerin program ve bölümlerinde okutulan derslere yönelik, internete dayalı deneme sınavları hazırlandı. 85 ayrı ders için uygulanan deneme sınavlarında yaklaşık olarak 10 bin soru bulunuyor. Deneme sınavlarına giren bir öğrenci, fakülte, bölüm, sınıf, ders ve sınav türü seçiyor. Sorular her defasında rassal olarak seçilip ekrana geliyor. Öğrenci soruları verilen sürede cevaplamaya çalışıyor ve değerlendirebiliyor. Öğrenci, doğru ve yanlış cevap sayısını ve hangi ünitede başarılı ya da başarısız olduğunu öğrenerek, çalışmalarını yönlendirebiliyor. Deneme sınavlarından, şimdiye kadar 300 bin öğrenci yararlandı. Gerçekleşen sınav adedi ise 12 milyondan fazla. ULAKNET üzerinden http://ds.anadolu.edu.tr TTNET üzerinden http://ds.aof.edu.tr
Çokluortam CD-ROM ları (2000-) Farklı birimler tarafından hazırlanan eğitim materyallerinin öğrenciye aynı ortamda sunulması amacıyla çoklu ortam cd-rom ları hazırlanmaya başlandı. Genel Matematik Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi 2000-2001 Öğretim Yılı için 250.000 adet basıldı
Çokluortam CD-ROM ları (2000-) Çokluortam CD-ROM Bileşenleri Uzaktan öğretim yönergesi Alıştırma yazılımı Dersin kitabının PDF dosyası Dersin TV programları Deneme sınavlarına bağlantı
İnternete Dayalı Bilgi Yönetimi Önlisans Programı (2001-) Bilgisayar alanında çalışan ve bu konuda uzaktan öğrenim görmek isteyen adaylar için internete dayalı Bilgi Yönetimi Önlisans Programı açıldı. Güncel uygulama yazılımlarını İnternet ortamında öğretmek Yazılımları kullanarak, işletme problemlerini çözme becerileri kazandırmak İnternet ortamında birlikte çalışma deneyimi vermek İşletmelerde Bilgi Yönetimi yöntem ve kavramlarını kazandırmak ULAKNET üzerinden http://bilgi.anadolu.edu.tr TTNET üzerinden http://www.bilgi.aof.edu.tr
İnternete Dayalı Bilgi Yönetimi Önlisans Programı (2001-) Bileşenler İnternet Ortamındaki Dersler CD-ROM Ortamında Videolar Yardımcı Kitaplar Lisanslı Yazılımlar Online Akademik Danışmanlık Hizmeti İletişim Hizmetleri Erişim Hizmetleri Ödevler Sınavlar Destek Hizmetleri Sanal Şirket Uygulamaları ULAKNET üzerinden http://bilgi.anadolu.edu.tr TTNET üzerinden http://www.bilgi.aof.edu.tr
İnternete Dayalı Bilgi Yönetimi Önlisans Programı (2001-) Sanal Şirket Uygulamaları Uygulamalı derslerde Sanal şirket üzerinden gerçekleştirilen 275 uygulama Her hafta uygulamalı derslerden bir ödev olmak üzere 1. sınıfta 20 bireysel ödev, 2. sınıfta 12 bireysel 12 ekip ödevi Rol tabanlı eğitim ile Program boyunca 300 işletme problemine çözüm bulma deneyimi http://www.anayay.com http://ekip.aof.edu.tr
İnternete Dayalı Bilgi Yönetimi Önlisans Programı (2001-) Akademik ve Teknik Danışmanlık Her uygulamalı ders için günde 4 saat, haftada 20 saat Akademik Danışmanlık Hizmeti Her ders için 5 akademik danışman 11 ders için toplam 55 akademik danışman ve haftada 220 saat Akademik Danışmanlık 7 gün, günde 15 saat destek hizmeti E-posta Forum Sohbet odası Ders Arası TTNET üzerinden http://dersarasi.aof.edu.tr
İnternete Dayalı Alıştırma Yazılımları (2002-) Bilgisayar laboratuvarlarında sunulan ve çokluortam cd-rom larında dağıtılan alıştırma yazılımları sesli olarak internet ortamında yayınlanmaya başlandı Alıştırma yazılımları birbirine entegre olarak sunulmuş aşağıdaki bileşenlerden oluşmaktadır: Konu anlatımını, soru çözüm yöntemlerini, alıştırma ve test sorularını ve yardımcı (sözlük, hesap makinası, vb. gibi) araçları barındıran ders yazılımı Ünitelere ait televizyon programları E-kitap Deneme sınavları ve diğer yardımcı kaynaklara bağlantılar. ULAKNET üzerinden http://dersler.anadolu.edu.tr TTNET üzerinden http://dersler.aof.edu.tr
İnternete Dayalı Alıştırma Yazılımları (2002-) Alıştırma yazılımlarında yer alan bilgisayar destekli eğitim programları; Öğrencilere farklı bir öğrenme yöntemi sunmaktadır. BDE programları, daha çok etkileşimli alıştırmalar ve soru cevap biçiminde hazırlanmıştır. Ders kitabını okuyan ve televizyon programlarını izleyen öğrencilere bilgilerini pekiştirme ve problem çözme becerilerini arttırma olanağı sunmaktadır. ULAKNET üzerinden http://dersler.anadolu.edu.tr TTNET üzerinden http://dersler.aof.edu.tr
İnternete Dayalı Alıştırma Yazılımları (2002-) Alıştırma yazılımlarından, yayına başlandığı 1 Ekim 2003 tarihinden bugüne kadar yaklaşık 25.000 öğrenci yararlanmıştır. Hazırlanan derslerle, 1.482.000 öğrenciders kitlesine erişim hedeflenmektedir. ULAKNET üzerinden http://dersler.anadolu.edu.tr TTNET üzerinden http://dersler.aof.edu.tr
Alıştırma Yazılımı Örneği: Genel Matematik
İnteraktif Sanal Sınıf Projesi (2003-) İngilizce Öğretmenliği Lisans Programı öğrencilerine yönelik olarak başlatılan sistemde, öğrenci ile öğretmen arasında sanal bir sınıf ortamı yaratılarak uzak sınıflarda etkileşimli eğitim amaçlanmaktadır. Sanal sınıf uygulamasıyla verilen dersi kaydedilebilmekte, öğrenciler istedikleri zaman internet üzerinden tekrar izleyebilmektedir. Bir merkezden eğitim alan çok sayıda uzak elektronik sınıf yoluyla, dil eğitiminde etkin ve verimli bir model olma potansiyelindedir.
E-Kitap (2004-) Ders kitaplarının, içerik ve görsel olarak yeniden hazırlanmasının yanı sıra, elektronik ortama aktarılması ve internet aracılığıyla dağıtımı sağlandı. 57 adet ders kitabına ait tüm bileşenler (kapak, önsöz, içindekiler, üniteler, cevap anahtarı, kaynakça ve dizin bölümleri) PDF dosya türüne dönüştürüldü. İnternette yayınlanmaya başlanan PDF formatındaki ders kitaplarından, 15 Aralık 2003 tarihinden günümüze kadar 23.000 öğrenci yararlandı. ULAKNET üzerinden http://kitaplar.anadolu.edu.tr TTNET üzerinden http://kitaplar.aof.edu.tr
Sonuç Türkiyede e-öğrenme ve açık e-öğrenme konusunda ilk adımlar atılmıştır. Yasal düzenlemelerin tamamlanmasının ardından yükseköğretimde e-öğrenme alanında hızlı bir gelişme olması beklenmektedir. Açık ilköğretim, açık lise ve açık öğretim fakültesinde uzaktan öğrenim gören yaklaşık 2.000.000 öğrenci geleceğin potansiyel e- öğrenme öğrencileri olacaktır.