Gruplar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Periyodik tablodaki 18 dikey sıraya... denir. Periyodik Tablo (...-...) ve Özellikleri MElementler artan... numaralarına (proton sayılarına) göre sıralanmıştır. MPeriyodik sistemde elementlerin; F..., F..., F..., (atom numaraları) F...numaraları (atom kütleleri) bulunur. Periyodik sistemdeki yatay sıralara sütunlara...denir....; dikey 2A 2A Alkali metaller Toprak alkali metaller 8 tane A grubu; 10 tane B grubu vardır. 3A 4A 5A 6A 7A 10 Tane B Grubu Elementleri Grupların özel isimleri 3A 4A 5A 6A 7A 10 Tane B Grubu Elementleri Toprak metalleri Halojenler Soygazar Grupların Özellikleri MToplam...grup bulunur. M18 gruptan... tanesi... grubu;... tanesi... grubu olarak sınıflandırılmıştır. M... gruplarından bazılarının özel isimleri vardır. Bunlar; :... metaller( Hidrojen hariç)...: Toprak alkali metaller 3A:Toprak metalleri 7A:......:... (Asal gazlar) MGruplarda yukarıdan aşağıya doğru gidildikçe; Fatom numarası ve kütle numarası... Fgrup numarası... Fson katmandaki elektron...(... grubu hariç, çünkü Helyum un son katmanında... elektron bulunur.) MAynı grupta yer alan elementlerin kimyasal özellikleri... Not:... grubunda bulunan elementlerin son katmanlarındaki... grup numarasını verir. Örneğin Neon un son katmanında... elektron bulunur. Dolayısı ile Neon... grubunda yer alır. Bu durum... için geçerli değildir. 27
1 2 3 4 5 6 7 Periyotlar Periyodik tablodaki 7 yatay sıraya... denir. Mutlaka bilinmesi gereken elementlerin periyodik tablodaki yerleri(ilk 18 element) 1. Periyot H 2A 2. Periyot 3. Periyot Ar Na Mg Al Si P S Cl İlk 18 elementin Periyodik Tablodaki Yerlerini Bulma Elektronların katmalara dağıtımını yumurta kolilerine benzetebiliriz. 1. kolide sadece 2 yumurtalık yer varken 2. ve 3. kolide 8'er yumurtalık yer vardır. 1. koli dolmadan diğer kolilere yumurta yerleştirilmez. 1.koli 2.koli 3.koli Elimizde 18 yumurta(18 elektron) olduğunu varsayalım ve yukarıdaki kurala uygun bir şekilde yerleştirelim. 1.koli 2.koli 3.koli Koliler tamamen yumurtlarla dolu olduğundan artık yumurta yerleştirilemez. Bu durum kararlı elementlerin (soygazların) katman dizilimine benzetilebilir. 1r...katman...katman...katman F... katmana sahip... periyot Fson katmanında... elektron var...a grubu 28 Periyotların Özellikleri MPeriyodik tabloda... tane periyot bulunur. M... 7. periyotta yer alır.... sonradan eklediği iki sıra 6. ve M... periyot en kısa periyottur. Sadece... ve... elementleri bulunur. M2. ve 3. periyotta 8'er adet element bulunur. MPeriyodik tabloda bir periyotta soldan sağa doğru gidildikçe; Fatom numarası... Fkatman... Fperiyot numarası... Fgrup numarası genellikle... Fson katmandaki elektron genellikle... Not:Aynı periyotta yer alan elementlerin... sayıları kesinlikle birbirine eşittir. Bunun dışında fiziksel, kimyasal özellikleri, anyon ve katyon olma durumları birbirinden farklı olabilir. İlk 18 elementin Periyodik Tablodaki Yerlerini Bulma 1.Nötr atomda... ile... birbirine eşittir. Proton na bakarak kaç tane... sahip olduğu bulunur. 2.Elektronların katmanlara (enerji düzeylerinekabuklara) dağılımı yapılır. 3. Elektronlar, ilk olarak... yakın katmandan başlanıp dışa doğru yerleştirilir. Bir katman... diğer katmana elektron yerleştirilmez. Elektronların Katmalara Dağıtılma Kuralları a) 1. katman çekirdeğe en yakın katmandır ve en fazla... elektron alabilir. b) 2. katman en fazla... elektron alabilir. c) 3. katman en fazla... elektron alabilir. (Normalde 18 elektron alır.) Not:Katmanları tamamen elektronla dolu olan elementler... elementlerdir.
Elementlerin Sınıflandırılması H 2A Na Mg Al Si P S Cl Ar Mc Lv Ts Og Metaller H 2A Na Mg Al Si P S Cl Ar Atomik yapı Ametaller H 2A Na Mg Al Si P S Cl Ar Moleküler yapı Soygazlar H 2A Na Mg Al Si P S Cl Ar HeNeAr HCNOF PSCl BeNaLiMgAl Hacınof Pascal He Ne v Ar Benalimgal Yarı metaller H 2A Na Mg Al Si P S Cl Ar 29 Elementlerin Sınıflandırılması Elementler,...,..., yarı metaller ve... olarak sınıflandırılmıştır. Periyodik tabloda en... sayıda bulunan element sınıfı metallerdir. Metaller MPeriyodik tablonun... tarafında yer alırlar. Dikkat! Sol tarafta bulunan tek ametal... MOda sıcaklığında cıva hariç hepsi... haldedir. MErime ve kaynama noktaları... M...ve... iyi iletirler. MElektronu sevmeyip hemen kurtulmak isterler. Kararlı hale geçmek için bileşiklerinde genellikle elektron... MBileşiklerinde daima pozitif yüklü iyon(katyon) oluştururlar. MSadece... bileşik oluşturabilirler. MKendi aralarında... oluşturamazlar. MKendi aralarında pirinç, çelik, bronz gibi homojen karışımlar olan... oluştururlar. MParlaktırlar, Işığı... MDoğada... yapıda bulunurlar. M... ve... haline gelebilirler. Ametaller MPeriyodik tablonun... tarafında yer alırlar. MOda sıcaklığında...,... ve... halde bulunabilirler. MElektrik ve ısıyı... (Grafit hariç) MKararlı hale geçmek için bileşiklerinde genellikle elektron... eğilimindedirler. MBileşiklerinde genellikle... yüklü iyon (...) oluştururlar. MKendi aralarında... yapılı, metallerle... yapılı bileşik oluştururlar. MMattırlar. MDoğada... yapılı olarak bulunurlar. M... olduklarından tel ve levha haline getirilemezler. Soygazlar MPeriyodik tablonun en sağında... grubunda yer alırlar. MTamamı... haldedir. MErime ve kaynama noktaları... MHiç bir şekilde her hangi bir elementle tepkimeye girmezler. Çünkü...yapıdadırlar. Katyon ve anyon oluşturmazlar. MKokusuz ve renksizdirler. Yarı metaller Milk 18 element içinde... ve... yarı metaldir. Yarı metallerin özellikleri kazanım dışı olduğundan bahsedilmemiştir.
11Na... Bağlar... Bağ... Bağ Sadece... Bağ Yapabilen Elementler 2A 3A 4A 5A 6A 7A............... 11Na 17Cl... ve... atomları arasındaki iyonik bağ 17Cl Kimyasal Bağlar MKararlı olmayan atomların... hale benzemek için... alarak veya vererek ya da elektronlarını... kullanarak oluşturdukları bağa kimyasal bağ denir. M Atomlar arasında... üzere iki tür kimyasal bağ oluşur. İyonik Bağ ve...bağ olmak M... ve... atomları arasında oluşur. MElektron... gerçekleşir. MElektron veren metal... yüklü iyon (...) haline; elektron alan ametal... yüklü iyon (...) haline gelir. MAnyon ve katyon...yüklü olduğu için aralarında bir çekim kuvveti oluşur. Mİyonik yapı atom yığını ( kristalize ) şeklindedir. Mİyonik bağlı bileşikler...iyonlarına ayrışır. Mİyonik bağlı bileşiklerin... çözeltileri elektrik akımını iletir. Anahtar kavram:iyon,... alışverişi Not: Metal atomları sadece... bağ oluştururlar.... 2A... ve... Bağ Oluşturabilen Elementler 1H 1H Aynı tür...atomları arasındaki... bağ 1H1 3A 4A 5A 6A 7A............ 8O......... 1H... tür... atomları arasındaki... bağ Kovalent Bağ MAynı veya farklı tür... atomları arasında oluşur. MElektron...gerçekleşir. MSadece... katmalardaki elektronlar ortaklaşa kullanılır. MOrtaklaşa kullanılan elektronlar, bağ oluşturan atomların katmanlarında dolaşır. MKovalent bağlı bileşikler...yapılıdırlar. MSulu çözeltileri elektrik akımını... Anahtar kavram: Molekül, elektron... Not: Ametal atomları hem... hem... bağ oluşturabilir. 30
Asitler ve Bazlar ph ölçeği... özellik artar... özellik artar 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Asitler ve Bazlar MMaddeler kimyasal özellikleri bakımından üç gruba ayrılır. Bunlar;...,... ve asitlik ve bazlık bakımından... olan maddelerdir. Formülleri......... Bazı Asitler ve Piyasa Adları Sistematik adları... Hidroklorik asit HSO 2 4... Elma, üzüm, limon, çilek gibi bir çok meyvede asit bulunur. Ayrıca araba akülerinde çok güçlü asit olan sülfürik asit kullanılır. Bazı Bazlar ve Piyasa Adları Piyasa adları............ Kezzap CH 3 COOH... Sirke Formülleri Sistematik adları NaOH......... + H Piyasa adları... Potasyum Hidroksit...... Amonyak Ca(OH) 2... Sönmüş Kireç - OH Asitler ve Genel Özellikleri MSuda çözündüklerinde... iyonu oluşturabilen maddelerdir. 1. Tatları... 2. Sulu çözeltileri elektrik akımını... 3. Mikrop öldürücü etkisi vardır. (Antiseptik) 4.Turnusol kağıdını... renk yaparlar. 5.Yakıcı tahriş edici, patlayıcı özelliklere sahiptir. 6. ph ölçeğinde...-... arasında değer alırlar. 7.... ve...aşındırırlar. 8... nötralleşme tepkimesi verirler. Bu tepkimelerde genellikle... ve... oluşur. 9.... tepkimeye girerek tuz ve hidrojen gazı oluştururlar. Not: Asidik bir çözeltiye saf su eklenirse ph değeri... ve 7'ye yaklaşır ama hiç bir zaman 7 olamaz. Bazlar ve Genel Özellikleri MSuda çözündüklerinde... iyonu oluşturabilen maddelerdir. 1. Tatları... 2. Sulu çözeltileri elektrik akımını... 3. Ele... hissi verirler. 4.Turnusol kağıdını...renk yaparlar. 5.Yakıcı tahriş edici, patlayıcı özelliklere sahiptir. 6. ph ölçeğinde...-... arasında değer alırlar. 7.... ve...matlaştırırlar. 8.Asitlerle... tepkimesi verirler. Bu tepkimelerde genellikle... ve... oluşur. 9....,..., diş macunu,... gibi birçok temizlik ürünü bazik özellik gösterir. Not: Bazik bir çözeltiye saf su eklenirse ph değeri... ve 7'ye yaklaşır ama hiç bir zaman 7 olamaz. 31
Ayıraçlar Ayıraçlar (Belirteçler) Son durumda asit çözeltisindeki renk değişimi Son durumda baz çözeltisindeki renk değişimi Turnusol kağıdı...... Metil oranj......... Renk değişimi yok Pembe-Mor Ayıraçlar (Belirteçler) Bir maddenin asit veya baz özellik gösterip göstermediğini anlamak için kullanılan maddelere... denir. En çok kullanılan belirteçler; 1.... 2.... 3.... Limon Elma Su Soda Not: Günümüzde ph ölçekleri veya ph kağıtları, maddelerin asit veya bazlığına dair...-... arasında değişen dereceli bir ölçüm sonucu elde etmemizi Güçlü asit Domates Kan Sabun Güçlü baz sağlar. Asitlerin Maddeler Üzerine Etkisi 1. Turnusol kağıdını... boyarlar. 2. Metil oranj çözeltisi damlatıldığında... renk olurlar. Turnusol kağıdı Fenol fitaleyn Metil Oranj 3... çözeltisi damlatıldığında renk değişimi olmaz. 4.Kumaşları, metalleri, mermerleri ve tarihi eserleri... 5.... temas ettiğinde kalıcı izli yaraların oluşmasına neden olurlar. 6. Asit yağmurları çevreye,... suda yaşayan canlılara ve... zarar verir. Bazların Maddeler Üzerine Etkisi 1. Turnusol kağıdını... boyarlar. Asit yağmuru 2. Metil oranj çözeltisi damlatıldığında... renk olurlar. 3.Fenolfitaleyn çözeltisi damlatıldığında... veya... renk olurlar.. 4.Cam ve porselen maddeleri... 5. Vücudumuza temas ettiğinde kalıcı izli yaraların oluşmasına neden olurlar. Vücudumuza asit damlaması 32
MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Asit ve Bazların Zararlı Etkisinden Asit ve Bazların Zararlı Etkisinden Korunma Yolları 1.Asit ve bazları gıdalardan... bir yerde saklamalıyız. Korunma Yolları 2.Asit ve bazları... erişemeyeceği yerlerde muhafaza etmeliyiz.... 3.... tezgahta... kesmemeliyiz. 4. Temizlik sırasında deterjanlı yüzeyleri bol... ile... yıkamalıyız. 5.Asit ve bazları kullanırken özellikle deterjanların cildimize temasını önlemek için mutlaka... kullanmalıyız. 6. Temizlik malzemelerini birbirine rastgele...... 7.Labaratuvarda asit ve bazlarla çalışırken mutlaka...,... ve... kullanmalıyız.... 8. Herhangi bir kaza anında asit veya bazın temas ettiği bölgeyi bol... ile yıkamalıyız. 9.Herhangi bir kaza anında en kısa sürede... kuruluşuna başvurmalıyız. Asit Yağmurları Fabrika dumanları Egzoz dumanları Asit Yağmurlarının... M... yakıtların yanması sonucunda çıkan, fabrika bacalarından,... ve... çıkan CO2, SO2 ve NO2 gibi gazların havadaki su... ile birleşmesi sonucunda... oluşur. MAsit yağmurları; FToprak, hava ve su... neden olur. F... tahrip eder. F... yaşayan canlılara zarar verir. FToprağın ph dengesini bozar. Yanardağ dumanları F... alanlarına zarar verir. F...eserlere zarar verir. FMetalleri... Asit Yağmurlarının... MAsit yağmurlarından korunmak için; FFosil yakıtlar yerine... enerji kaynakları kullanılmalıdır. F... çalışmaları yapılmalıdır. Tarihi eserlerin tahrip olması FFabrika bacalarına... takılmalıdır. Orman Tahribatı F... kuruluşları tarım arazilerinden ve ormanlık alanlardan ve şehirlerden uzak yerlere kurulmalıdır. Not: Asit yağmurlarına daha çok... kirliliği neden olur. Bu yüzden hava kirliliğinin olduğu yerlerde daha Canlıların ölmesi... görülür. Metallerin aşınması 33
Kimyasal Tepkimeler Suyun oluşumunda gerçekleşen kimyasal bağların kırılması ve yeni kimyasal bağların oluşması... atomu 1 + Hidrojen Oksijen Su molekülleri 2 2 molekülleri molekülleri......... bağlar Hidrojen molekülleri + Oksijen molekülleri... atomu 1H 16 8O... bağlar Su molekülleri Suyun oluşumu sırasında değişen ve değişmeyen niceliklerin tablo halinde incelenmesi Nicelikler Toplam kütle Atom... Atom... Toplam proton Toplam nötron Toplam elektron Toplam molekül Hidrojenin proton Oksijenin proton Hidrojenin nötron Oksijenin nötron Girenlerdeki değeri 36 atomik kütle H ve O yani iki çeşit Ürünlerdeki değeri... atomik kütle H ve O yani iki çeşit 6 6 20 16...... 1...... 8... 16 20...... 8 0... 34 Kimyasal Tepkimeler MAtomlar arasındaki kimyasal bağların koparak aynı tür veya farklı tür atomlar arasında yeniden kimyasal bağ oluşmasına kimyasal (...)... adı verilir. M Kimyasal tepkime sürecinde; F Atom ile atom; molekül ile molekül ve atom ile molekül arasında yeni... oluşur. M Bazı tepkimelerde sadece atomlar arasındaki bağlar kopar yani yeni bağlar oluşmayabilir. M Hidrojen ve oksijen elementlerinden oluşan hidrojen ve oksijen gazı moleküllerinden hidrojen gazı... özelliğe, oksijen gazı ise...özelliğe sahip gazlardır. Bu gaz molekülleri ikişer atomun bir araya gelerek... bağ oluşturmasıyla oluşmuştur. Gerekli şartlar oluştuğunda bu iki gaz bir araya getirilirse var olan kovalent bağlar..., hidrojen ve oksijen atomları arasında yeni bağlar.... Oluşan yeni madde, özelliği ile hidrojen ve oksijene benzemeyen ve...özelliğe sahip sudur. M... molekülü, hidrojen ve oksijen molekülleri arasındaki kovalent bağlar kırıldıktan sonra hidrojen ve oksijen atomları arasında oluşan kovalent bağ sonucunda meydana gelir. MEkşime,..., paslanma,..., çürüme, pişirme,..., sindirim,..., fotosentez gibi olayların tamamında kimyasal tepkime gerçekleşir. MKimyasal tepkimelerde... çıkışı,... çıkışı,... değişimi,...değişimi, çökelek oluşumu gibi olayların bir veya bir kaçı gerçekleşebilir. MKimyasal tepkimelerde kimyasal değişime uğrayan maddelere...; tepkime sonucunda oluşan maddelere ise... adı verilir. Kimyasal tepkime denklemlerinde okun yönü oluşan ürünleri gösterir. MKimyasal tepkimelerde...kütlesi zamanla azalırken,... kütlesi zamanla artar. Ancak toplam kütle.... Buna...korunumu yasası denir. MKimyasal tepkimelerde tepkimeye giren maddelerin... özelliği değişir ancak aşağıda verilen nicelikler değişmez. FToplam... F... cinsi F... FToplam... FToplam... FAtomun... FToplam... FAtomun... Not: Yukarıda verilen niceliklerin değeri, tepkime öncesi giren maddelerde ve tepkime sonrası oluşan ürünlerde birbirine eşittir. Ancak toplam... girenlerde ve ürünlerde aynı ya da farklı da olabilir.
Kimyasal Tepkime Türleri... Tepkimeleri...-... Tepkimeleri Kimyasal Tepkime Türleri 1. Yanma tepkimeleri: Her hangi bir maddenin... gazı (O ) 2 ile tepkimeye girerek yeni maddeler oluşturmasına... tepkimesi adı verilir. Yanma tepkimeleri... (alevli) ve... (alevsiz) yanma tepkimeleri olmak üzere iki türlüdür....... (Alevli) C H + 5O...... (Alevsiz) Yanma ve yanma olmayan tepkimeler 3CO + 4H O + Isı 3 8 2 2 2 Girenler kısmında O 2..., yanma...... F... yanması F... yanması FMitokondride gerçekleşen oksijenli... ile besinin parçalanması CaCO CaO + O 3 2 Girenler kısmında O 2..., yanma... Al 2O 3 + 3H 2O 2 Al (OH 3) Girenler kısmında O 2..., yanma... CaO + CO CaCO 2 3 Girenler kısmında O 2..., yanma... Burada dikkat edilmesi gereken nokta O 2 burada tek başına değil bileşik içerisinde yer almaktadır. Kömürün... Demirin... Asit - baz tepkime örnekleri HCI + NaOH NaCl + HO 2 Hidroklorik asit (...)... hidroksit (sud-kostik) Sodyum... (sofra tuzu) HCI + KOH KCl + HO 2... asit (tuz ruhu)... hidroksit (potas-kostik)... klorür (tuz) Dihidrojen monoksit (...)... monoksit (su) FMetallerin oksitlenerek korozyona uğraması (...) yanma tepkimelerine örnek verilebilir. MTüm yanma tepkimelerinde... açığa çıkar Not: Yanma tepkimelerinde girenler tarafında oksijen atomu (O) değil, mutlaka... gazı (...) bulunmalıdır. Ayrıca O gazı bileşiklerin içinde değil tek başına yer almalıdır. 2 2. Asit-Baz tepkimeleri: Asitler bazlarla; bazlarda asitlerle tepkimeye girerler. ph değeri... den küçük olan asitler, ph değeri... den büyük bazlarla bir araya geldiğinde ph değeri... olan... hâldeki tuz ve suya dönüştüğü için bu tepkimelere... tepkimeleri denir....... Tuz... + + HSO + Ca(OH) CaSO + HO 2 4 2 4 2... asit (zaç yağı) Kalsiyum hidroksit (...) Kalsiyum sülfat (...) HNO + NH NHNO + HO 3 3 4 3 2 Nitrik asit (...)... (susuz baz) Amonyum nitrat (...) Dihidrojen monoksit (su) Dihidrojen monoksit (...) ph<7 ph>7 M Kuvvetli bir baz olan amonyağın (NH ) asitlerle tepkimesin- 3 den sadece... oluşur. ph=... M Nötrleşme tepkimelerindeki tuzlar, bazın katyonu ile asitin anyonunun birleşmesi sonucunda oluşur. ph=7 M Nötralleşme tepkimeleri kimyasal tepkime olduğundan kimyasal denklemler ile ifade edilir. 35
Boyalar PVC ürünleri Türkiye de Kimya Endüstrisi Makyaj Malzemeleri Plastik borular Türkiye de Kimya Endüstrisinin İşleyişi %70 LİTHALAT %30 İHRACAT Kimya sektörü ihraç ettiğimiz ürünler Kimya sektörü iithal ettiğimiz ürünler İlaçlar Temizlik ürünleri - Burcu ÇELİK Türkiye de Kimya Endüstrisi MBir çok sektör için ihtiyaç duyulan hammaddenin karşılandığı alana kimya endüstrisi denir. M Kimya Endüstrisi ülkelerin gelişmişliğini etkiler. MKimya Endüstrisi, yeni ürünlerin ortaya çıkmasını, aynı zamanda bir çok sektöre hammadde ve ürün sağlar. Bu sektörlerden bazıları aşağıdaki gibi sıralanabilir. F Temizlik ürünleri (deterjanlar, sabunlar vb.) F Kozmetik ürünleri F Tarım sektörü için suni gübreler F Tekstil ürünleri (deri vb) F Tarım ve tıp ilaçları F Labaratuar kimyasalları F Boyalar F Plastik ürünler F Petrol FYapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri F Otomotiv F Barut ve patlayıcılar Fİzalasyon malzemeleri FFotoğraf ve sinemacılık malzemeleri Fİmalat sanayinin ihtiyaç duyduğu organik ve inorganik kimyasallar. İhracat:Bir ülkenin ürettiği ürünlerin başka ülkelere satılmasıdır. İthalat:Bir ülkenin başka ülkelerin ürettiği ürünleri satın almasıdır. Önemli Not: Türkiye Kimya Endüstrisi alanında atılım yapan ülkeler arasındadır. Ancak Kimya sektörü, Türkiye de hala ithalata bağımlı durumdadır. Türkiye de kullanılan ham maddenin yüzde 70 i ithal edilmekte, %30 u ise yerli üretimle karşılanmaktadır. M Plastik ve kauçuğun ana girdisi %90 petrokimyadan sağlanır. Bu iki ham madde büyük teknoloji ve sermaye gerektirdiğinden bu maddeleri daha çok ithal ediyoruz. M İthal ettiğimiz ürünler genellikle ileri teknoloji ürünü iken ihraç ettiğimiz ürünler genellikle katma değeri düşük kimyasal ürünlerdir. M Türk Kimya Endüstrisi, ağırlıklı olarak petrokimya, sabun, deterjan, gübre, ilaç, boya, vernik, elyaf, soda gibi çeşitli kimyasal ham madde ve tüketim ürünlerinin üretildiği tesislerden oluşmaktadır. M Türkiye, plastik sektöründe, Avrupa nın en büyük 2.; dünyanın ise en büyük 7. üreticisidir. Otomotiv sektöründe dünyada 17. sıradadır. Avrupa nın en büyük 4. boya üreticisidir. 36
MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Türkiye de Kimya Endüstrisinin Gelişimi Türkiye de Kimya Endüstrisinin Gelişimi M20. yüzyılın başlarında Osmanlı döneminde sabun, temizlik Türkiye de Kimya Endüstrisinin İşleyişinde Etkin Olan Bazı Kurumlar ürünleri vb. ürünler üreten birkaç adet üretim tesisi dışında kimya sanayii tesisi bulunmamaktadır. MCumhuriyetin ilanından sonra kimyasal üreten şirketlerin kurulması sürecinde patlayıcılar, tıp, tarım kimyasalları, PETKİM deterjanlar, matbaa mürekkebi ve tekstil boyalarının son TÜPRAŞ aşamaları üretilmeye başlanmıştır. M1950 li yıllardan itibaren planlı ekonomi döneminde kimya sanayii gelişimi hızlanmıştır. M1960-80 döneminde ithalat temelli politikalar sürdürülmüş MKE TÜBİTAK ve kamu eliyle petrokimya, organik ve inorganik temel Kimya Temelli Meslekler - Burcu ÇELİK kimyasallar ve gübre üretimi gibi yüksek yatırım gerektiren alanlara yatırımlar gerçekleştirilmiştir. M80 lerden itibaren ihracata dayalı politikalar geliştirilmiştir. M Kimya sektöründeki firmalarının büyük çoğunluğu İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Adana, Gaziantep ve Ankara da faaliyet göstermektedir. MGübre ve petrol ürünleri firmalarının çoğu, Akdeniz Bölgesi nde toplanmıştır. MKaradeniz Bölgesi nde ise gübre fabrikaları göze çarpmakta- Petrol Mühendisi Kimyager dır. Not: Üretilen ürünlerin ithalatının ve ihracatının kolay olması için ayrıca bu ürünlerin çoğu deniz yoluyla taşındığı için kimya temelli fabrikaların çoğu denize kıyısı olan şehirlerde kurulmuştur. Uzman Tıp Doktoru Kimya Endüstrisinin Gelişimi İçin Yapılması Gerekenler Ziraat Mühendisi C Ham maddeler iyi değerlendirilmeli C Araştırma-Geliştrime (AR-GE) çalışmaları yapılmalı. C Katma değeri yüksek kimyasallar üretilmeli C Ham madde ve ara ürünlerde dışa bağımlılık azaltılmalı. Maden Mühendisi Kimya Temelli Meslek Dalları Kimya Öğretmeni Deri Teknisyeni 37 ÆKimyager ÆPetrol Mühendisliği ÆKimya Mühendisliği ÆMaden Mühendisliği ÆGıda Mühendisliği ÆBiyo-kimya uzmanlığı ÆZiraat Mühendisliği ÆKimya Teknisyeni ÆUzman Tıp Doktorluğu ÆKimya Öğretmenliği ÆDeri teknisyenliği ÆBoya teknisyenliği