Dış Ticarette Teslim Şekilleri
Standart kurallardan oluşan dış ticarette teslim şekilleri uluslararası ticaretin gelişmesine çok büyük katkı sağlamaktadır. Halihazırda Dünya genelinde geçerli olan ve INCOTERMS olarak kısaltılmış, İngilizce (International Commercial Terms) kelimelerinden bazı hecelerin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş, terimler dış ticarette teslim şekilleri olarak kullanılmaktadır. Dış ticarette teslim şekilleri yani INCOTERMS ler ICC (International Chamber of Commerce) (Milletlerarası Ticaret Odası) (MTO) tarafından hazırlanmaktadır.
Incotermsler günümüze kadar Incoterms 1936, Incoterms 1953, Incoterms 1967, Incoterms 1976, Incoterms 1980, Incoterms 1990, Incoterms 2000, Incoterms 2010 olmak üzere toplam 8 farklı versiyon ile uygulama alanı bulmuşlardır. Güncel olarak kullanılan Incoterms 2010 kurallarıdır. INCOTERMS 2010, ICC tarafından hazırlanan ticari terimlerin en son ve en güncel versiyonudur. INCOTERMS 2010 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Incoterms 2010 içerisinde toplam 11 adet teslim şekli tanımlanmıştır.
4 teslim şekli sadece denizyolu taşımalarında kullanılabilmektedir. Bunlar: FAS Free Alongside Ship FOB Free On Board CFR Cost and Freight CIF Cost, Insurance and Freight dir. 7 teslim şekli ise tüm taşıma yöntemlerinde kullanılabilmektedir. Bunlar: EXW Ex Works FCA Free Carrier CPT Carriage Paid To CIP Carriage And Insurance Paid To DAT Delivered At Terminal DAP Delivered At Place DDP Delivered Duty Paid dir
EXW- EXWORKS ( İşyerinde Teslim) Her türlü taşıma şeklinde kullanılabilir. İşyerinde Teslim terimi, satıcının, malları, kendi mahallinde veya ismen belirlenmiş başkaca bir yerde (örneğin işyerinde, fabrikada, depoda vb) alıcının tasarrufuna bırakarak teslim etmesini ifade eder. Satıcı, malları herhangi bir taşıma aracına yüklemek zorunda olmadığı gibi, malların ihracat için gümrükleme işlemleri gereken hallerde bu gümrükleme işlemlerini yerine getirmek zorunda değildir.
FCA- FREE CARRIER (Taşıyıcıya Masrafsız) Çok vasıtalı olanlar dahil, her türlü taşıma şeklinde kullanılan bu teslim şeklinde, malların ihracat için gümrüklenmiş olarak alıcı tarafından belirtilen yerde, alıcı tarafından tayin edilen taşıyıcıya teslim edilmesiyle satıcının yükümlülüğünün bitiğini ifade eder. Seçilen teslim yerinin malların bu yerde yüklenmesi veya boşaltılması üzerinde etkisi bulunduğuna işaret edilmelidir. Eğer teslim satıcının mahallinde gerçekleşirse, satıcı yüklemeden sorumludur. Eğer teslim herhangi başka bir yerde gerçekleşmiş ise o zaman satıcı malların boşaltmasından sorumlu olmaz. Taşıyıcı terimi, bir taşıma sözleşmesi çerçevesinde malların, demiryolu, karayolu, denizyolu, havayolu iç sular veya bu yolların bazılarının beraber kullanılmasıyla taşınması yükümlülüğünü üstüne alan veya bunu sağlama taahhüdünde bulunan herhangi bir kişiyi ifade eder. Eğer alıcı malları teslim alması için kendisi bizzat taşıyıcı olmayan birisini tayin etmişse, satıcı malları bu kişiye bırakarak teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.
FAS- FREE ALONGSIDE SHIP ( Gemi Doğrultusunda Masrafsız) Sadece, deniz ve iç su taşımacılığında kullanılan bir teslim şeklidir. Gemi Doğrultusunda Masrafsız kuralı, satıcının malları belirlenen yükleme limanında, ihracat için gümrüklenmiş olarak alıcı tarafından seçilen geminin doğrultusunda (rıhtımda) bırakarak teslim etmesini ifade eder. Mallara ilişkin hasar ve masraflar, mallar gemi doğrultusunda bırakıldıkları zaman alıcıya geçer. Alıcı bu andan itibaren oluşacak hasar kayıp riskini üstlenir ve masrafları karşılar.
FOB- FREE ON BOARD ( Gemide Masrafsız) Sadece, deniz ve iç su taşımacılığında kullanılan bir teslim şeklidir. Gemide Masrafsız kuralı, satıcının malları belirlenen yükleme limanında, ihracat için gümrüklenmiş olarak alıcı tarafından seçilen gemiye teslim etmesini ifade eder. Mallara ilişkin hasar ve masraflar, mallar gemiye konduğunda alıcıya geçer. Alıcı bu andan itibaren oluşacak hasar kayıp riskini üstlenir ve masrafları karşılar. FOB kuralı satıcının malları gemiye yüklenmeden önce bir terminalde taşıyıcıya teslim ettiği haller için uygun değildir. Şayet mal teslimi gemi yerine terminalde taşıyıcıya teslim edilecekse, bu durumda FCA kuralı kullanılmalıdır.
CFR- CHARGES AND FREIGHT ( Masraflar ve Navlun ) Sadece, deniz ve içsu taşımacılığında kullanılan bir teslim şeklidir. Masraflar ve Navlun kuralı, satıcının malları ihracat için gümrüklenmiş olarak, gemide teslim etmesini ifade eder. Mallara ilişkin hasar kayıp riski, mallar gemiye konduğunda alıcıya geçer. Satıcı, malların belirlenen varış limanına kadar taşınması için taşıma sözleşmesi yapmalı ve masraflar ile navlunu bedelini(taşıma ücretini) ödemelidir. CFR teslim şeklinde, satıcı teslim yükümlülüğünü mallar varış limanına ulaştığında değil, malları gemiye teslim ettiğinde yerine getirmiş sayılır. Bu teslim şeklinde kritik nokta, riskin geçişi ile masrafların geçişi farklı yerlerde gerçekleşmesidir. Malların hasar ve kaybına ilişkin risk, mallar gemiye konduğunda alıcıya geçerken, masrafların alıcıya devri, varış limanında gerçekleşir. CFR kuralı satıcının malları gemiye yüklenmeden önce bir terminalde taşıyıcıya teslim ettiği haller için uygun değildir. Şayet mal teslimi gemi yerine terminalde taşıyıcıya teslim edilecekse, bu durumda, CPT kuralı kullanılmalıdır.
CIF- CHARGES, INSURANCE AND FRIGHT (Masraflar, Sigorta ve Navlun ) Sadece, deniz ve iç su taşımacılığında kullanılan bir teslim şeklidir. Masraflar, Navlun ve Sigorta kuralı, satıcının malları ihracat için gümrüklenmiş olarak, gemide teslim etmesini ifade eder. Mallara ilişkin hasar kayıp riski, mallar gemiye konduğunda alıcıya geçer. Satıcı, malların belirlenen varış limanına kadar taşınması için taşıma sözleşmesi yapmalı ve masraflar ile navlunu bedelini(taşıma ücretini) ödemelidir. Satıcı ayrıca malların taşınması sırasında oluşacak ziyan ve hasar riskine karşılık asgari teminat oranında alıcı adına bir sigorta sözleşmesi yapar. Alıcı, daha geniş bir teminatla korunmak isterse, ya bu konuda satıcı ile mümkün olduğunca açık olarak anlaşmalı veya kendisi ek sigorta yaptırmalıdır. CIF teslim şeklinde, satıcı teslim yükümlülüğünü mallar varış limanına ulaştığında değil, malları gemiye teslim ettiğinde yerine getirmiş sayılır. Bu teslim şeklinde kritik nokta, riskin geçişi ile masrafların geçişi farklı yerlerde gerçekleşmesidir. Malların hasar ve kaybına ilişkin risk, mallar gemiye konduğunda alıcıya geçerken, masrafların alıcıya devri, varış limanında gerçekleşir.
CPT-CARRIAGE PAID TO (Taşıma Ödenmiş Olarak) Buteslim şekli, çok vasıtalı olanlar dâhil her türlü taşıma şeklinde kullanılabilir. Taşıma Ödenmiş Olarak kuralı, satıcının malları ihracat için gümrüklenmiş olarak kendisinin seçtiği bir taşıyıcı veya diğer bir kişiye belirlenen yerde (eğer taraflarca böyle bir yer kararlaştırılmış ise) teslim edileceğini ve satıcının, malların belirtilen varış noktasına getirilmesi için gerekli taşıma sözleşmesini yapmak ve taşıma masraflarını ödemek zorunda olduğunu ifade eder. Taşıyıcı terimi, bir taşıma sözleşmesi çerçevesinde malların, demiryolu, karayolu, denizyolu, havayolu iç sular veya bu yolların bazılarının beraber kullanılmasıyla taşınması yükümlülüğünü üstüne alan veya bunu sağlama taahhüdünde bulunan herhangi bir kişiyi ifade eder. CPT teslim şeklinde, satıcı teslim yükümlülüğünü mallar varış yerine ulaştığında değil, malları taşıyıcıya tevdi ettiğinde (sunduğunda/teslim ettiğinde) yerine getirmiş sayılır. Bu teslim şeklinde kritik nokta, riskin geçişi ile masrafların geçişi farklı yerlerde gerçekleşmesidir. Malların hasar ve kaybına ilişkin risk, mallar taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçerken, masrafların alıcıya devri, varış yerinde gerçekleşir.
CIP- CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO... ( Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak) Bu teslim şekli, çok vasıtalı olanlar dâhil her türlü taşıma şeklinde kullanılabilir. Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak kuralı, satıcının malları ihracat için gümrüklenmiş olarak kendisinin seçtiği bir taşıyıcı veya diğer bir kişiye belirlenen yerde (eğer taraflarca böyle bir yer kararlaştırılmış ise) teslim edileceğini ve satıcının, malların belirtilen varış noktasına getirilmesi için gerekli taşıma sözleşmesini yapmak ve taşıma masraflarını ödemek zorunda olduğunu ifade eder. Satıcı ayrıca malların taşınması sırasında oluşacak ziya ve hasar riskine karşılık asgari teminat oranında alıcı adına bir sigorta sözleşmesi yapar. Alıcı, daha geniş bir teminatla korunmak isterse, ya bu konuda satıcı ile mümkün olduğunca açık olarak anlaşmalı veya kendisi ek sigorta yaptırmalıdır.
CIP- CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO... ( Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak) CIP teslim şeklinde, satıcı teslim yükümlülüğünü mallar varış yerine ulaştığında değil, malları taşıyıcıya tevdi ettiğinde (sunduğunda/teslim ettiğinde) yerine getirmiş sayılır. Bu teslim şeklinde kritik nokta, riskin geçişi ile masrafların geçişi farklı yerlerde gerçekleşmesidir. Malların hasar ve kaybına ilişkin risk, mallar taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçerken, masrafların alıcıya devri, varış yerinde gerçekleşir
DAT-DELIVERED AT TERMINAL (Terminalde Teslim) Bu teslim şekli, çok çeşitli taşıma dahil her türlü taşıma şeklinde kullanılabilir. Terminalde Teslim kuralı, satıcının malları belirlenen varma yerinde veya limanda belirlenen terminalde gelen taşıma aracından boşaltılmış bir şekilde alıcının tasarrufuna bırakmakla malların teslim edildiğini ifade eder. Terminal terimi, rıhtım, depo, konteyner sahası veya yol, demiryolu veya hava kargo istasyonu gibi üstü açık veya kapalı olabilecek herhangi bir yeri kapsar. Satıcı, malların belirlenen varma yerinde veya limanda belirlenen terminale getirilmesi ve taşıma aracından boşaltılmasına ilişkin tüm hasar ve masrafları üstlenir. Tarafların belirlenen varma yeri veya limanda terminal ve bu terminaldeki noktayı mümkün oldukça açık bir şekilde belirtmesi gerekir. Zira bu noktaya kadar oluşacak masraflar satıcı tarafından karşılanır. Bu teslim şeklinde, satıcının malları ithal için gümrüklenmesi, ithal harçlarının ödenmesi ve ithalat için gerekli gümrük formalitelerinin takibine ilişkin herhangi bir yükümlülüğü yoktur.
DAP- DELIVERED AT PLACE (Belirlenen Yerde Teslim) Bu teslim şekli, çok çeşitli taşıma dahil her türlü taşıma şeklinde kullanılabilir. Belirlenen Yerde Teslim kuralı, satıcının malları belirlenen varma yerinde gelen taşıma aracından boşaltılmadan alıcının tasarrufuna bırakmakla teslim ettiğini ifade eder. Satıcı, malların belirlenen varma yerine getirilmesine ilişkin tüm hasar ve riski üstlenir. Tarafların, belirlenen varma yerindeki ilgili noktayı mümkün olduğunca açık bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Zira bu noktaya kadar oluşacak masraflar satıcı tarafından karşılanır. Bu teslim şeklinde satıcının ithalat için gerek gümrük gerekse ithalat harçlarının ödenmesi ve formalitelerin yerine getirilmesine ilişkin yükümlülüğü yoktur. Eğer taraflar, satıcının malları ithal için gümrüklenmesi, herhangi bir ithal harcının ödenmesi veya gümrük formalitelerinin yerine getirilmesini istiyorlarsa, DDP terimini kullanmaları gerekir.
DDP- DELIVERED DUTY PAID (Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak) Her türlü taşıma şekilleri için kullanılan bir teslim şekli olup, satıcının ithalata ilişkin gümrük işlemler ile gümrük vergi, resim ve harçlarını ödeyerek, anlaşılan yer ve tarihte malları alıcının tasarrufuna bırakılmasını ifade eder. Malların alıcıya teslimine kadar oluşacak bütün hasar ve masraflar satıcı tarafından karşılanmalıdır. EXW terimi satıcı için asgari yükümlülük ifade ederken, yükümlülüğünü gösterir. DDP terimi azami Bu terim, satıcının doğrudan veya dolaylı olarak ithal izni alamadığı hallerde kullanılmamalıdır. Taraflar, malların ithali esnasında ödenmesi gereken KDV gibi bazı vergi ve masrafları satıcının yükümlülüğü dışında tutmayı istemeleri halinde, bunu yapılacak sözleşmede açıkça ifade etmelidirler.
DAT DAP
Dinlediğiniz için Teşekkür Ederim. Tüm sınavlarınızda başarılı olmanızı dilerim.