ÖĞRETĐMDE PLANLAMA ve DEĞERLEND ERLENDĐRMERME Dersin Sorumlusu:Prof.Dr Prof.Dr.Đnci Morgil Hazırlayan: rlayan:g.pınar Arslan
Bisikletim neden paslandı?
Günlük k yaşam am ile ilişkisi: Günlük k hayatta kullandığı ığımız bisiklet belli bir zamandan sonra paslanmaya başlayabilir.bunun nedeni bisikletimizdeki metal veya alaşı şımların n havadaki nem ve oksijenle tepkimeye girerek bir oksit tabakası oluşturmas turmasındandır.
Kimya konusu ile ilişkisi: Bisikletin paslanması sırasında kimyasal tepkime gerçekle ekleşmektedir.bu olaya korozyon da denilmektedir.meydana gelen tepkime çeşidi yükseltgenme-indirgenme tepkimesidir.
Kimya Konusu: Yükseltgenme-Đndirgenme ndirgenme reaksiyonları 11. SINIF KONUSU
HEDEF1: KOROZYON OLAYINI KAVRAYABĐLME 1)Korozyon olayını örneklerle açıklar. 2)Metal korozyonunu elektrokimyasal yönden y inceler. 3)Korozyona neden olan koşullar ulları açıklar
Korozyon metallerin havadaki nemle ve oksijenle etkileşerek erek yükseltgenmesi yani oksitlenmesidir.bu olay metalin zamanla aşınmasına na ve kullanılmaz lmaz hale gelmesine neden olur.
4 Fe + 3 O2 2Fe2O3
HEDEF2:Yükseltgenme indirgenme tepkimelerini kavrayabilme 1)Yükseltgenme indirgenme kavramını örneklerle açıklar. a 2)Yükseltgen indirgen madde kavramını açıklar. 3)Kimyasal olaylardaki yükseltgenme y indirgenmeyi gösterir. g
Elektron alış ış-verişinin inin olduğu tepkimelere yükseltgenmey kseltgenme-indirgenme ya da redoks tepkimeleri denir. Zn(k) Zn + 2e (yükseltgenme) Cu +2 - Cu(suda) +2e +2 - +2e Cu Cu(k) (indirgenme) ------------------------------------------------- +2 +2 Zn(k) + Cu(suda) Cu Zn(suda) Zn + Cu(k) (redoks tepkimesi)
Yükseltgenme bir maddenin elektron vermesi olayıdır. Zn Zn + 2e (Yükü 0 dan +2 ye yükselmiştir.) Đndirgenme bir maddenin elektron alması olayıdır. +2 - +2 - Cu + 2e Cu (Yükü +2 den 0 a indirgenmiştir)
HEDEF3:Elektrokimyasal pillerin yapısını kavrayabilme 1)Bir elektrokimyasal pilde pilin kısımlarını gösterir. 2)Her bir elektrotta gerçekleşen yarı tepkimeleri yazar. 3)Tuz köprüsünün önemini açıklar. 4)Hücre içindeki her bir elektronun akış yönünü gösterir.
Redoks tepkimelerinin elektrik enerjisi üretebilecek şekilde düzenlenmesiyle yapılmış sistemlere elektrokimyasal pil denir.
Elektrot yükseltgenme ve indirgenme olaylarının olduğu kısımlardır. Elektrolit elektrik akımını ileten iyonik çözeltilerdir.
HEDEF4:STANDART PĐL GERĐLĐMĐNĐ AÇIKLAYABĐLME 1)Standart pil gerilimini açıklar. 2)Hidrojen elektrotun yapısı ve gerilimini açıklar. 3)Hidrojen elektrot kullanarak elektrotların gerilim değerlerinin belirlenmesini açıklar. 4)Elektrotların gerilim değerlerine bakarak pilin anot ve katot tepkimelerini belirler. 5)Dengeye ulaştığında pilin geriliminin nasıl hesaplanacağını açıklar.
H 2 (g) Pt HCl a H+ =1
Standart Hidrojen Elektrot (SHE) Bir yükseltgenmenin y gerçekle ekleşebilmesi ebilmesi için i in karşı şısında bir indirgenmeye,bir indirgenmenin gerçekle ekleşebilmesi ebilmesi için i in karşı şısında bir yükseltgenmeye y ihtiyaç vardır. r.đşte bu nedenle çeşitli indirgen ve yükseltgen y maddelerin bu özelliklerini kıyaslayabilmek k için i in bir referans elektrot seçilmelidir. IUPAC(ULUSLARARASI TEORĐK K VE UYGULAMALI KĐMYA BĐRLB RLĐĞĐ) ) tarafından referans elektrot olarak hidrojen elektrodu seçilmi ilmiş ve bu elektrodun standart yarı pil gerilimi 0,00 volt olarak kabul edilmiştir. Standart hidrojen elektrodu (SHE) 25 C ta 1M H+ H iyonu içeren bir asit çözeltisine batırılm lmış platin bir elektrot ve bu elektrodun yüzeyine y gönderilen g 1 atm basınçlı H2 gazından oluşur. ur.
Standart Elektrot Potansiyelleri (SHE ye göre ölçülmüştür). Kolayca indirgenir, karşısındakini yükseltger Yüzeyler Arasındaki reaksiyon Al 3+ + 3e - Al Zn 2+ + 2e - Zn Cr 3+ + 3e - Cr Fe 2+ + 2e - Fe Cd 2+ + 2e - Cd Ni 2+ + 2e - Ni Pb 2+ + 2e - Pb 2H + + 2e - H 2 AgCl + e - Ag + Cl - Hg 2 Cl 2 + 2e - 2Hg + 2Cl - Cu 2+ + 2e - Cu Ag + + e - Ag Au + + e - Au Yarı hücre potansiyeli (E o ) 25 ºC -1.706 V -0.763 V -0.744-0.409V -0.401 V -0.230 V -0.126 V 0.00 V +0.223 V +0.268 V +0.340 V +0.799 V +1.680 V Kolayca yükseltgenir, karşısındakini indirger
HEDEF5:ELEKTROLĐZ OLAYINI AÇIKLAYABĐLME 1)Elektrolizin tanımını yapabilir. 2)Elektroliz olayında elektrolitik hücrenin kısımlarını şema üzerinde gösterir.
Epil <0 olan tepkimeler kendiliğinden inden gerçekle ekleşmez. Bu tür t r tepkimelerin gerçekle ekleşmesi için i in dışd ışarıdan elektrik akımı verilmesi gerekir.bu şekilde kendiliğinden inden olmayan bir redoks tepkimesinin dışd ışarıdan elektrik enerjisi verilerek gerçekle ekleşmesine elektroliz denir.
SUYUN ELEKTROLĐZĐ KATOT + - 2H (suda) +2e H2(g ANOT - - 2OH (suda) 1/2 O 1/2 O2(g) + H2O(s)+ (s)+22 e
BĐR ELEKTROLĐZ DEVRESĐNDE; *Elektrik akımını ileten çözeltilere elektrolit denir.asit, Baz,tuz çözeltileri birer elektrolittir. *Elektrolit içine batırılan elektrotlar genellikle Pt,Cu,Ag Au gibi metaller veya grafit olur. *Elektroliz doğru akım kaynağı ile yapılır.üretecin artı kutbuna bağlı olan elektrota anot,eksi kutbuna bağlı olan Elektroda katot denir. *Pozitif yüklü iyonlar eksi kutba,negatif yüklü iyonlar artı kutba gider. *Katotta indirgenme anotta yükseltgenme tepkimeleri olur.
NaCl eriğinin inin elektrolizi - - ANOT TEPKĐMESĐ 2Cl (s) Cl2(g)+2e (yükseltgenme yarı tepkimesi) + - KATOT TEPKĐMESĐ 2Na (s)+2e 2 Na(k) (indirgenme yarı tepkimesi)
Günlük k Hayattan Diğer Örnekler: PĐLLER
Günlük yaşamımızda en çok kullandığımız pillerdir.pilin katodunu ortasına yerleştirilen karbon çubuk oluşturur. Çinko gövde ile karbon çubuk arası NH4Cl ve ZnCl2 den oluşan bir macunla doludur. Yükseltgenme : Zn(k) Zn (aq) +2e- Đndirgenme: 2NH4 +2e- => 2NH3 + H2 Epil=1,6V
NĐKEL KADMĐYUM PĐLLERĐ; NETPĐL: Cd(k)+2Ni(OH) 2Ni(OH)3(k) (k)<=> <=>CdO(k) CdO(k)+2Ni(OH) 2(k) (k)+h2o(s) Bu piller küçük üçük k ve uzun ömürlüdür.fotoğraf raf makinelerinde,hesap makinelerinde kullanılır. r.şarj edilebilir.
LĐTYUM ĐYON PĐLLERP LLERĐ Son zamanlarda taşı şınabilir elektronik aletlerde kullanmak için in pil çalışmaları lityum iyonu pilleri üzerine yoğunla unlaşmıştır.lityum en hafif ve en büyük b k elektrokimyasal potansiyele sahiptir.bu da pillerin en küçük üçük k kütlede k en yüksek potansiyel üretmesine olanak sağlar. Lityum iyonu pilleri pil tam boşalmadan da şarj edilebilir.nikel kadmiyum pilleri bu durumda zarar görür. g r.
Değerlendirme: erlendirme: Asidik ortamda aşağıa ğıdaki redoks tepkimelerini gerçekle ekleştiriniz. +2 - +3 +2 Fe + MnO4 Fe + Mn - +2 Cu + NO3 Cu + NO
Aşağıdaki redoks tepkimelerini yarı tepkime yöntemiyle y denkleştiriniz. Cl2 + SO + SO2 SO4 + Cl (asidik ortam) MnO4 + H2S H Mn + S (asidik ortam) -2 - +2 -
Kaynaklar: Kaynaklar: www.encyklopedia.inaczej.info www.encyklopedia.inaczej.info www. www.otomobiltutkusu otomobiltutkusu.com.com fotografligezirehberi fotografligezirehberi.com.com www. www.geocities geocities.com.com www. www.pedalsesi pedalsesi.com.com bilgebilge bilgebilge.blogspot blogspot.com.com www. www.tasarama tasarama.com.com www.alternatif www.alternatif-istanbul istanbul.net.net www. www.kartalotosanayi kartalotosanayi.com.com http://tr. http://tr.wikipedia wikipedia.org/.org/wiki wiki/korozyon /Korozyon www. www.korenma korenma.com.com www. www.kimyaegitimi kimyaegitimi.com.com www. www.balkayakoyu balkayakoyu.com.com
Hazırlayan: G. Pınar P Arslan 20338388